หนี้รัก

1

" มีบา้ งไหม ที่หวั ใจเขา ไม่เคยมีใครเป็นเร่ืองราว ที่ผา่ น

มา มีบา้ งไหม ที่หวั ใจเธอ ไม่เคยมีอดีตแห่งความสุข และรักที่ฝัง

ใจ "
" เรารู้ตวั ดี เราไมม่ ีวนั ทาอะไรลงไปใหม้ ากกวา่ น้ี แค่น้ี

พอแลว้ เพียงพอสาหรับความทรงจาอนั ยาวนาน ส่ิงใดอนั เป็นท่ี

รักของเราแลว้ นายอยา่ กลวั เลยวา่ เราจะไมถ่ นอมเท่าชีวติ "

ความทรงจาอนั ยาวนาน...นน่ั คือความทรงจาที่มีต่อนอ้ ง
นอ้ ยคนหน่ึง ผเู้ ฝ้ ารอเขา เด็กสาวท่ีราลึกฝังแน่นในหวั ใจ

ตลอดเวลาวา่ ... "พีต่ ุม่ รักนุช ถา้ ต่อๆ ไปนุชเป็นอะไรร้องนึกถึงพี่
ตุ่มคนเดียว"

นุช ไม่ใช่แค่ 'นึกถึง'...หากท้งั 'หวั ใจของนุช'
นบั ต้งั แตว่ นั น้นั ตราบจนวนั พบกนั อีก...เธอก็ไมเ่ คยมี
ใคร!
สาหรับ นุช ยามเยาวว์ ยั ไมว่ า่ จะหวั เราะหรือร้องไห้
เธอจะนึกถึง 'พ่ตี ุ่ม' ตลอดเวลา อกของเขาเป็นท่ีรอง ซบั น้าตาทุก
คร้ัง ออ้ มแขนของเขาเป็นประดุจปราการ อนั มงั่ คง และคาปลอบ
ประโลมของเขาประดุน้าทิพย์ สาหรับเธอเสมอ จนกระทงั่ ...วนั
หน่ึง เธอใหป้ ระจกั ษถ์ ึงความขมขื่นอนั สุดประมาณ ความขมข่ืน
อนั น้นั ทาใหเ้ ธอเป็นคนไมย่ อมหลง่ั น้าตากบั ผใู้ ดอีก นอกจาก

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

2

กลืนใหไ้ หลยอ้ นกลบั เขา้ ไปทว่ มทน้ อยภู่ ายใน ท้งั ท่ีใบหนา้ ยงั ฝืน
ยมิ้ !

วนั ท่ีนุชรู้วา่ พ่ีตุ่มรักนุช และยงั รักอยคู่ นเดียว...อยา่ ง
สิ้นสุดหวั ใจ หาก พี่ตุ่มเป็ นมากกวา่ น้นั กบั 'หนูอน้ ' เพ่ือนท่ีรักนุช
และนุชรักเธอเสมอ

ถูกแลว้ ! เธอเป็ นส่ิงอนั เป็ นท่ีรักของพีต่ ุ่ม
มีหรือท่ีพี่ตุม่ จะไม่ถนอมของรักชิ้นน้ีไวเ้ ท่าชีวติ
หากกบั 'หนูอน้ ' ...ทาไม...ทาไม...โอค้ วามขมขื่น
รวดร้าวหวั ใจจนสุดประมาณมนั เป็นเช่นน้ีเอง
เธออยากลืมเร่ืองที่พดู ลืมความสดใสระหวา่ งกนั ใน
เยาวว์ ยั ใหห้ มด แทนที่จะจดจาไวฝ้ ังใจอยา่ งไมร่ ู้ลืมเลือน...จน
กลายเป็นสนิมกดั กร่อนหวั ใจของตวั เองในเวลาต่อมา แต่...เธอยงั
จามนั ได้ จาอยา่ งเชื่อมน่ั จาไวอ้ ยา่ งต้งั ใจคอย...คอยเพื่อท่ีจะรับรู้
ในภายหลงั วา่ ...
เรามี 'หน้ีรัก' ที่จะตอ้ งชดใชใ้ หแ้ ก่กนั !
น่ีคือบทประพนั ธ์เรื่องเยยี่ มอีกหน่ึงเร่ืองของ 'ลกั ษณวดี'
หน้ีรัก...เป็ นบทเรียนแห่งหวั ใจ
หน้ีรัก...เป็ นบทเรียนแห่งชีวติ เป็นสัจธรรมของมนุษย์
ยามทุกขค์ ุณอยดู่ ว้ ยอะไร สจั ธรรมแห่งทุกข์ ทุกขจ์ ากการ
พลดั พรากไม่สมหวงั ในรัก เป็นทุกขส์ าหสั สากรรจ์ ในยามทุกข์

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

3

เช่นน้นั คุณนาส่ิงใดมาปลอบประโลมหวั ใจ คาตอบสาหรับที่น่ี คือ
'ความสุขในอดีต' จะเป็นเสมือน ท่ีเฝ้ าคอยปลอบประโลมความ
แหง้ เเลง้ ความรู้สึก ท้งั หลายใหย้ นื หยดั อยไู่ ดอ้ ยา่ งมีความสุข
เหมือนดงั ที่ ลกั ษณวดี ปิ ดฉากเร่ืองน้ีไวอ้ ยา่ งงดงามยงิ่ กวา่

หากคุณจะรักใครสักคนหน่ึงก็จงรักเถิด เพราะช่วง
ระยะเวลาแห่งชีวติ น้ีส้นั หนกั หนา หากวนั ใดที่แสงทอง ของชีวติ
ผา่ นไป โลกท้งั โลกจะมืดคร้ืมเยอื กเยน็ วงั เวง วาระน้นั คุณจะได้
ใชไ้ ฟรัก และความอบอุน่ จากอดีตเป็นเครื่องหล่อเล้ียงชีวติ ที่ยงั
เหลืออยู่

ณ บ้านวรรณกรรม ขอฝากบทประพนั ธ์แห่งความรักนีไ้ ว้
กบั คุณ พร้อมๆ กบั ความคิดทสี่ ะท้อนก้องอย่ใู นห้วงความรู้สึกของ
นุช... ''ขณะทฉี่ ันทวง 'หนีร้ ัก' จากเขาน้ัน ความเจ็บปวดของฉัน
มิได้สร่างลงแม้แต่น้อย หากเป็ น ‘หนี้’ ทต่ี ้อง ชดใช้ด้วยหยดหยาด
เลอื ดในหวั ใจของเราท้งั สองพอๆกนั ๅ''

ในความรักมขี ้อห้ามอย่ขู ้อหน่ึงคอื
อย่าทฐิ ิเข้าหากันเพราะรังเเต่จะเสียใจท้งั คู่

รักชนก นามทอน
สานกั พมิ พ์ ณ บา้ นวรรณกรรม

เดือน มีนาคม 2544

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

4

1......................................................................
บดั น้ี...เด๋ียวน้ี...และ...ขณะน้ี หากจะมีใครสกั
คน ถามวา่ ต้งั แต่เยาวม์ าฉนั จดจาอะไรไวไ้ ดม้ าก
ที่สุด ฉนั เห็นจะตอบไดท้ นั ทีวา่ 'บา้ นเมืองนนท!์ '

สาหรับฉนั ...ไมว่ า่ เวลาจะผา่ นไปนานแสนนานสักเทา่ ใด
ไม่วา่ ฉนั จะระเหระหนไปทิศไหน 'บา้ นเมืองนนท'์ ยงั แจม่ จรัส
ชดั เจนอยใู่ นความทรงจาเสมอจนบางคร้ังถึงกบั เกบ็ เอาไปฝันวา่
ฉนั ไดห้ วนกลบั ไปสู่ ณ ทีน้นั อีกคร้ังหน่ึง แตค่ ร้ันยามต่ืนฉนั ก็ตอ้ ง
พบกบั ความจริง ยอกแสยงในตวั เองวา่ อดีตคร้ังน้นั ไดผ้ า่ นพน้ ไป
แลว้ และไม่มีวนั ท่ีจะหวนกลบั มาอีก...ฉนั รักอาณาบริเวณร่มรื่น
เน้ือท่ีหลายร้อยขนดั ส่วนใหญเ่ ป็นสวนทุเรียนแทบท้งั สิ้น ยกเวน้
สวนใกลบ้ ริเวณบา้ นซ่ึงมีท้งั ชมพู่ ส้ม หน่อยหน่า ละมุด มะไฟ
หอมหวาน และส่วนหนา้ บา้ นซ่ึงติดกลบั แมน่ ้าเจา้ พระยา อุดมไป
ดว้ ยมะกอกน้า ตะลิงปิ งและตน้ ลาพตู ง้ ใหญ่แทงรากแหลมอยตู่ าม
ชายเลนระเกะระกะไปทวั่ ตวั บา้ นแบง่ ออกเป็นสองส่วน ส่วนที่
อยรู่ ิมแมน่ ้าเป็นเรือนแพขนาดใหญ่มีชานยนื่ ลงไป แตก่ ้นั ลูกกรง
ไวเ้ กือบรอบ ยกเวน้ ทางข้ึนลง เพราะตอนเลก็ ๆ ฉนั ซนหนกั หนา
เล่าลือกนั วา่ ตายเพราะน้าหลายสิบคร้ัง เรือนแพน้ียามหนา้ ทุเรียน
จะใชเ้ ป็นท่ีรวบรวมทุเรียนจากสวนนอก สวนในซ่ึงอยลู่ ึกเขา้ ไป

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

5

อีก นามาคดั เป็ นพวกเป็นเหล่าท้งั กา้ นยาว กาปั่น ชะนี ทองยอ้ ย
ฉตั ร และยงั แยกเป็นขนาดเล็กขนาดใหญ่เพือ่ จะใหพ้ อ่ คา้ แม่คา้ มา
เหมาเอาไป จากเรือนแพมีสะพานยาวทอดตรงมาสู่เรือนใหญ่ สอง
ขา้ งก้นั กรงโปร่งๆ มีหลงั คาคลุมตลอดไวก้ นั ฝน ที่ตอ้ งทาเป็น
สะพานก็เพราะยามหนา้ น้าราวๆ เดือนเกา้ ถึงเดือนสิบสอง น้าจะ
หลากจนนองลน้ ตลิ่งเจิ่งไปทว่ั สองขา้ งสะพานยามหนา้ แลง้ จะ
ปลูกถว่ั เขียวออกดอกไสว คร้ันยามหนา้ น้า ผกั บุง้ ผกั กระเฉดกจ็ ะ
แตกยอดทอดใบกินอาณาเขตรุกล้าเขา้ มาบริเวณเรือนใหญ่ปลูกอยู่
ในที่ดอน ถา้ ปี ใดน้าไม่มากนกั ก็จะทว่ มไมถ่ ึงใตถ้ ุนบา้ นสูงแบบ
บา้ นโบราณปักเสาไมไ้ ผๆ่ กลมๆ ไวเ้ ป็นระยะมีมะพร้าวแหง้ ฉีก
เปลือกผกู เป็นคูๆ่ พนั จนเตม็ พ้ืนดินกวา้ งเตียนโล่ง ดา้ นหน่ึงมีแคร่
ปู ฟากทาดว้ ยตน้ หมากทุบใหแ้ บนเป็ นพ้ืนสาหรับวางใบตองซ่ึง
จดั วางเป็ นสินคา้ ยอ่ ยๆ ไดอ้ ยา่ งหน่ึง หรือไมก่ ใ็ ชบ้ ม่ กลว้ ยละมุด...
ตวั บา้ นเมื่อพน้ จากบนั ไดจะเป็นชานโล่ง ขนาดที่เดก็ เป็นสิบๆ วงิ่
เล่นกนั ไดส้ บาย เสียแต่ตอ้ งคอยหลบโอง่ ลายมงั กรสาหรับรอง
น้าฝนซ่ึงวางอยเู่ ป็ นแถว และกระถางบอนโกศสลบั กบั โอ่งอีเลง้
แบบเก่าปากบานปลูกบวั ขนาดจ๋ิวหลายสิบสีมุมระเบียงแต่ละมุม
ยงั มีตน้ ปาลม์ ใบพดั ปลูกอยใู่ นกระถางโบราณแบบเก่าซ่ึงถา้ หลบ
ไมด่ ีหนามอนั แหลมคมที่กา้ นเป็นตอ้ งเก่ียวเอาเจบ็ ขนาดเลือดออก
ซิบๆไดท้ ุกที จากชานบา้ นมียกพ้ืนแคบๆ แล่นกลางผา่ นห้องทุก

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

6

หอ้ ง ยกพ้ืนน้ีปดู ว้ ยไมส้ กั ทองแผน่ ท้งั ยาวและใหญ่ เมื่อถูกขดั ถูมา
นานจึงเป็ นเงาวบั ท่ียกพ้ืนน้ีเองใกลเ้ สากลาง จะมีพรมเจียมผนื
เลก็ ๆ ปอู ยใู่ กลต้ งั่ ไมป้ ระดู่ขดั มนั ตวั เต้ียๆ บนน้นั มีต้งั แต่
เชี่ยนหมาก ไมก้ ลึงขนาดใหญ่บรรจุตลบั ใบเลก็ ใบนอ้ ยเขา้ ชุดกบั
กระโถนไมก้ ระทายสานลายละเอียดยบิ มีฝาครอบสาหรับใส่พนู
นาบและขนั น้าพานรองลงหินตลอดจนขวดใบเล็กใบนอ้ ย จาก
เรือนหนา้ น้ีนอกชานจะหกั เป็ นมุมแล่นต่อไปถึงชานช้นั ในซ่ึงแคบ
กวา่ แต่มีฉากไมส้ ลบั ทาเป็นลบั แลก้นั ไวใ้ หพ้ น้ จากสายตาของ
บุคคลภายนอกซ่ึงยามมาเยอื น จะย้งั คุยอยแู่ คช่ านเรือนหนา้ เท่า
น้นั เอง

ชานเรือนในเห็นไดช้ ดั ไวเ้ ป็ นที่สาราญของเจา้ ของบา้ น
เพราะริมชานดา้ นหน่ึงซ่ึงก้นั ฝาไมม้ ิดชิดติดกบั ตน้ มะม่วงขนาด
ใหญแ่ ผก่ ิ่งกา้ นร่มร่ืนจนเอ้ือมมือถึงเกา้ อ้ีโยกไมป้ ระดู่ขดั มนั ทิง้ ไว้
ดา้ นตรงขา้ มเป็นเรือนกลว้ ยไมย่ อ่ มๆ ถดั ไปเป็นเรือนโบราณ
ขนาดเล็กกวา่ เรือนหนา้ แตด่ ูเหมือนจะทนั สมยั กวา่ ท้งั การจดั ขา้ ว
ของและการปลูกสร้างรวมท้งั หอ้ งน้าช้นั บนแบบสมยั ใหม่ ชาน
เรือนในน้ีมีทางเดินแคบๆ ผา่ นเรือนหนา้ ทางดา้ นหลงั ไปทางทิศ
ตะวนั ตกซ่ึงมีเรือนยาวขวางอีกตอ่ หน่ึงอนั เป็นเรือนครัว

เรือนหนา้ น้นั เป็นท่ีอยขู่ องคุณยา่ กบั บา่ วคนเก่าคนแก่ของ
ท่านอีก2-3คน และเรือนในเป็นท่ีอยขู่ องฉนั กบั คุณพอ่ คุณแม่...

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

7

สาหรับคุณพอ่ จะเรียกวา่ ทา่ นเป็นชาวสวนโดยเช้ือสายกไ็ ด้ เพราะ
ตระกลู ทางท่านต้งั รกรากทามาหากินทางทาสวนกนั มาชา้ นาน
คุณป่ กู บั คุณยา่ มีลูกชายคือคุณพอ่ เพยี งคนเดียว คุณป่ จู ึงปรารถนา
นกั หนาที่จะใหค้ ุณพอ่ เล่าเรียนทางเกษตร เพอื่ จะไดอ้ อกมาทา
สวนใหเ้ จริญสืบไปนบั วา่ คุณพอ่ เอาดีทางทหารเสียด้ือๆ

สาหรับตระกลู ทางคุณแม่ เป็ นตระกลู ทหารเตม็ ตวั เพราะ
ถา้ สืบสาวกนั ข้ึนไปแลว้ ตระกลู ของท่านเคยรับราชการสนองพระ
เดชพระคุณมาหลายยคหลายสมยั อยา่ งซื่อสตั ยส์ ุจริต คุณแมจ่ ึง
ภาคภูมิใจในตระกลู ของทา่ นหนกั หนา แตแ่ ลว้ คุณพ่อกค็ วา้ คุณแม่
มาจนได้ ทา่ มกลางความไม่พอใจของญาติพ่ีนอ้ งนอ้ งทุกคน แต่
คุณแมท่ ่านก็ใจเด็ดอยา่ งลูกทหารแท้ ทา่ นตามคุณพ่อมาอยทู่ ่ีบา้ น
สวนโดยมิไดอ้ าลยั ไยดีกบั สมบตั ิพสั ถานของท่าน คุณแม่จึงเป็น
สะใภท้ ่ีคุญป่ คู ุณยา่ รักนกั รักหนาจวบจนวาระสุดทา้ ยของคุณป่ ู
ท่านยงั เรียกคุณพอ่ เขา้ ไปสั่งวา่

''เจา้ วฒุ ิ ดูแลแมน่ ิดให้ดีๆนะ สงสารเมียไวใ้ หม้ ากๆ''
ตอนคุณป่ ูตายน้นั ฉนั ยงั เล็กนกั จาอะไรไม่ค่อยได้ เพราะ
คุณพอ่ คุณแม่น้นั แต่งานกนั หลายปี แลว้ จึงมีฉนั จนคุณยา่ เคย
ปรารภบ่อยๆวา่
''ตน้ ตระกลู ทางเราลูกไมค่ ่อยดก''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

8

ที่ฉนั จาไดก้ เ็ พยี งวา่ มีคนมาช่วยงานท่ีบา้ นากมายจนตอ้ ง
ปลูกเรือนครัวชว่ั คราวใกลต้ น้ มะไฟหวาน ท่ีเรือนแพมีเรือจอด
เตม็ คนขนของข้ึนๆลงๆไมห่ ยดุ ขนมนมเนยมีกินท้งั วนั คุณยา่ กบั
คุณพอ่ คุณแม่วุน่ วานจนไม่ค่อยมีใครมาสนใจกบั ฉนั เท่าไร ฉนั
มกั จะวงิ่ ตึงๆขา้ มสะพานไปเรือนแพ เด๋ียวกลบั มาเรือนใหญ่ บางที
กแ็ อบลงไปเรือนครัว นานๆคุณแมก่ ็จะเรียกหา

''นุช...นุชไปไหนลูก? ''
ใครต่อมิใครก็จะร้องบอกวา่
''อยทู่ ่ีนี่คา้ ''
ทา้ ยสุดฉนั กล็ งไปที่เรือนแพพอปลอดคนกพ็ ยายามปื น
ลูกกรงจะขา้ มไปลงเรืออีแปะลาเลก็ ๆ ใหไ้ ด้ ขณะที่เขยอ้ เขยง่ ก็
รู้สึกวา่ เสียหลกั วบู หวั ทิ่มลงไป จากน้นั กจ็ มด่ิงรอบตวั มีแต่น้า
พวกผใู้ หญเ่ ล่ากนั วา่ ฉนั ตกลงไปต้งั แตเ่ มื่อไหร่กไ็ มม่ ีใครทราบ
จนกระทงั่ คุณแม่ถามหาอีกคร้ังหน่ึงจนโกลาหลกนั ข้ึน เคราะห์ดีท่ี
มีเด็กเห็นฉนั วนิ่ ไปที่เรือนแพ คุณยา่ เป็นคนแรกที่แล่นลงไปที่นน่ั
พอเห็นพรายน้าผดุ กก็ ระโจนลงไปควา้ ฉนั ข้ึนมา ขณะน้นั ฉนั ตวั
เขียวแลว้ คุณแม่ร้องกรีดดิ้นรนจะเขา้ มาอุม้ ฉนั ใหไ้ ด้ แตค่ ุณพอ่ ร้ัง
ตวั ไวพ้ ราะคุณยา่ ตะโกนบอกวา่
''อยา่ ให่พอ่ แมข่ า้ มาแตะตวั ! ''
''พวกท่ีอยขู่ า้ งบนกนั ไวเ้ ร็วๆ เขา้ ''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

9

เสียงคนอ่ืนร้องกนั ตอ่ ๆไป คุณแม่ร้องไหด้ ิ้นรนเป็น
พลั วนั ลาพงั คุณพอ่ คนเดียวคงทานไมไ่ หว คนอ่ืนๆตอ้ งช่วยกนั จบั
คุณแม่ขงั ไวใ้ นห้องใส่กญุ แจ คนท่ีเห็นเหตุการณ์ในวนั น้นั ยงั เล่า
อยา่ งขนั ๆ วา่

''แมน่ ิดตวั นิดเดียว ไม่รู้เอาเร่ียวแรงมาจากไหนบา้ นช่อง
แถบถล่มทลาย''

คนท่ีมาช่วยงาน ทิง้ งานมาช่วยกนั แบกฉนั ข้ึนบา่ วงิ่ ใหน้ ้า
ออกจากทอ้ ง ผายปอด ลงกระทะวนุ่ วายไปหมด เขาวา่ กนั วา่ คุณ
พอ่ ยนื บีบลูกกรงแน่น หนา้ ขาวเหมือนกระดาษ แต่ปากยงั บงการ
ใหค้ นอื่นแกไ้ ขอยา่ งใจเยน็ พอฟ้ื นข้ึนมาคุณยา่ ถึงกบั ร้องไหโ้ ฮ

''ทูนหวั ของยา่ ''
คุณแม่น้นั พอเขาไขกุญแจหอ้ งใหพ้ ลางถามวา่

''แม่นุช ฟ้ื นแลว้ ''
ท่านกเ็ ลยลมใส่อยตู่ รงน้นั เอง

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

10

2……………………………………………
คนแก่ๆ ท่ีบา้ นวา่ กนั วา่ ท่ีฉนั รอดมาคร้ังน้นั ก็
เพราะพ่อแม่ยงั ไม่ไดเ้ ขา้ มาเเตะตวั เดก็ ตกน้าหากให้
พ่อแม่เขา้ มาอุม้ แลว้ ไมร่ อดทุกรายใช่แต่คร้ังน้นั คร้ัง
เดียว อีกคร้ังหน่ึงคุณแม่พายเรือพาฉนั ขา้ มไปที่แพ
ตาเช้ียงซ่ึงมีลกั ษณะเป็นเรือนแพแฝดขายของชาทุก
ชนิด ขณะท่ีคุณแม่ซ้ือของอยู่ เรือแทก็ ซ่ีกเ็ ขา้ มาเทียบ
เผอิญคุณพอ่ มาในเรือลาน้นั ดว้ ย พอท่านเห็นเราสอง
คน แม่ลกู จึงจดั แจงจะข้ึนจากเรือ ดว้ ยอารามดีใจ ฉีน
เตน้ พลางร้องบอกคุณแม่พลาง
''คุณพ่อมาแลว้ ...คุณพอ่ มาแลว้ ''

จากน้นั ก็ออกวงิ่ แน่บตาจบั อยทู่ ี่คุณพอ่ ท่าเดียวโดยไม่ทนั
ดูแนวแพที่ต่อเทียบกนั ผกู ไวด้ ว้ ยลวดอยา่ งแน่นหนา ฉนั ไดย้ นิ
เสียงคนร้องกรีด ตวั เองเสียหลกั กา้ วพรวดลงไประหวา่ งรอยต่อ
ของแพซ่ึงถูกคลื่นยอใหแ้ ยกออกจากกนั และถา้ ชา้ ไปอีกนิดแพก็
คงกระแทกเขา้ มา หากไมบ่ ีบหวั ฉนั กค็ งกดใหห้ ลุดหายเขา้ ไปใต้
แพแน่ๆ ไมม่ ีใครรู้วา่ คุณพอ่ ทา่ นเอาเร่ียวแรงมาจากไหน กระโดด

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

11

ผงึ เดียวถึงที่ตรงน้นั ใชเ้ ทา้ ถีบแพท้งั สองโครมเดียวแทๆ้ ลวดปลาย
นิ้วกอ้ ยขาดกระจุยทนั ที ท่านควา้ ตวั ฉนั ไวข้ ณะที่ผลุบโผล่ข้ึนอีก
คร้ังก่อนท่ีจะจมลงไป...

คุณแม่ตวั แขง็ กระเชา้ ในมือหล่นกระจายไขเ่ ป็ดตกแตก
ไหลนองไปทวั่ พอเห็นคุณพ่อควา้ ฉนั ข้ึนมาไดต้ าเช้ียงเล่าใหฉ้ นั
ฟังที่หลงั วา่ เข่าทา่ นอ่อนจนตอ้ งทรุดลงนง่ั พึมพาแทบจะป็ นเสียง
กระซิบ

''ลูก...ขอลูกฉนั ค่ะ วฒุ ิ... ''
ฉนั ตวั เปี ยกโชกตวั สน่ั ดว้ ยความตกใจ แต่ไมย่ กั ร้องไห้
คุณพอ่ กอดฉนั ไวแ้ นบอกพอไดย้ นิ เสียงคุณแมก่ ็อุม้ ฉนั ค่อยๆเอา
ไปส่งใหค้ ุณแม่ควา้ ฉนั ไปกอดรัดไวอ้ ยา่ งแน่นหนาราวกบั กลวั วา่
ฉนั จะหลุดมือหายไป
คุณพอ่ สญั ญากบั ตาเช้ียงวา่ จะทาแพใชใ้ ห้ แต่ตาเช้ียง
ปฏิเสธพลางหวั ร่อร่า
''ไมเ่ ป็นไรน่อนาย ใหม้ นั พงั ไป ไดต้ วั คุงหนูมาก็แลว้ กงั ''
วนั น้นั ท้งั วนั เวลาใครมาซ้ือของ ตาเช้ียงตอ้ งเล่าเร่ืองคุณ
พอ่ ใหฟ้ ังวา่
''อีถีบป๋ ุงเลียว ขาดกิจุยเลย!''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

12

พลางช้ีใหด้ ูลวดตรงลอยขาดประกอบคาอธิบาย ขา่ วน้ีพอ
เล่าลือไปกต็ อ้ งมีการเสริมต่อกนั ตามระเบียบ พอเยน็ ลงท้งั แถบ
น้นั ก็ไดฟ้ ังเร่ืองใหมว่ า่ คุณพ่อถีบแพตาเช้ียงแยกห่างกนั ต้งั วา!

คุณยา่ พอรู้ข่าวถึงกบั เตน้ ผางคราวน้ีไมว่ า่ ฉนั จะไปซนที่
ไหนพอห่างผใู้ หญเ่ พยี งชวั่ อึดใจก็จะมีเสียงเรียกหาวา่

''นุช...นุช...อยทู่ ่ีไหนลูก''
มีอยคู่ ราวหน่ึงฉนั กาลงั เล่นขายของอยจู่ ึงข้ีเกียจขาน
เพราะในใจกาลงั พดู กบั คนซ้ือเพลินอย.ู่ ..ถา้ ขืนไมเ่ อาใจคนซ้ือ
ของจะขายไดห้ มดปะไร...ฉนั ไดย้ นิ เสียงขา้ งนอกเอะอะเกรียว
กราวกนั แตก่ ไ็ ม่สนใจ อีกพกั ใหญ่ๆ 'น้ามนั หมู' เกิดขาดมือ ร้อน
ถึงจะตอ้ งออกไป 'ตลาด' คือเก็บใบผกั บุง้ มาขยาๆ กบั น้าพอได้
เป็นสีเขียวๆ กใ็ ชไ้ ดจ้ ึงฝาก 'ร้าน' กบั ตน้ ปาลม์ ใบพดั ไว้ พอออก
จากหลงั โอ่งใบสุดมุมระเบียงซ่ึงเป็นท่ีลบั หูลบั ตา กไ็ ดย้ นิ เสียง
ทางเรือนแพเอะอะ เสียงคุณยา่ เล่นงานลุงแสมคนเก่าคนแก่วา่
''ไอแ้ สม ไอโ้ ง่ เอง็ ทาไมควานออกไปห่างกนั อยา่ งน้นั มา
แถบๆน้ีเร็วๆเขา้ ไอม้ ี ไอช้ ่วยใครหาหลานกไู ม่เจอใหม้ นั ตายอยู่
ในน้าน้นั แหละ''
เคราะห์ดีท่ีคุณพอ่ คุณแม่ไม่อยเู่ ขา้ กรุงเทพฯกนั หมด ลงทา้ ยคุณยา่
กต็ ะโกนวา่
''มา...กลู งเอง''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

13

ฉนั ไปยนื ดูอยา่ งประหลาดใจ พอเห็นคุณยา่ หยกั ร้ังต้งั ทา่
จะกระโจนลงไปจึงร้องถามวา่

''ทาอะไรคะ คุณยา่ ขา งมอาราย ลุงแสมงมกุง้ เหรอคะ ? ''
คุณยา่ ชะงกั คลา้ ยกบั ไมเ่ ชื่อหูตาตวั เอง พอเห็นฉนั ถึงกบั
อา้ ปากคา้ งน้าหมากพรู
''แมน่ ุช...นุชเรอะลูก? ''
ฉนั เขาไปเกาะมือทา่ นชะโงกไปดูลุงแสมซ่ึงหนา้ ซีดตา
แดงโผล่ข้ึนมา พอเห็นฉนั ลุงแสมกท็ าทา่ เหมือนกบั จะจมน้าตาย
''ไดก้ ุง้ ไหมลุง? ''
คนอื่นๆท่ีโผล่ข้ึนมาเป็นแถวถึงกบั สาลกั น้า
''แมน่ ุชไปอยทู่ ่ีไหนมาลูก ตะก้ียา่ เรียกทาไมไมข่ าน? ''
''นุชเล่นขายของอยคู่ ะ่ กค็ ุณยา่ เรียกนุชวนั ละต้งั หลายคร้ัง
นุชเลยไมอ่ ยากขานสิคะ ขานขา...ขา...เร่ือยเลย''
ลุงแสมปื นข้ึนมานงั่ คอพบั อยทู่ ี่ชานแพสะบดั หวั ดิกๆ
พลางบน่ พมึ พา
''บอกแลว้ ไหมล่ะแมน่ ายวา่ คุณหนูไม่ไดล้ งมาท่ีเรือนแพก็
ไมเ่ ช่ือถา้ ลงมาฉนั ก็เห็นน่ะซี ฉนั นง่ั กรีดตองอยใู่ ตถ้ ุนแทๆ้ ''
''ขา้ จะไปรู้เรอะ'' คุณยา่ แหว
''พอ่ แมเ่ ขายงิ่ ไมอ่ ยู่ เขาฝากลูกของเขาไวน้ กั หนาแมน่ ิดละ
เหลียวหนา้ เหลียวหลงั สง่ั ยงั กบั พระนางมทั รีจะเขา้ ป่ า เกิดลูกเขา

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

14

เป็นอะไรไปละกอ้ อกนงั วาดแตกแน่ๆ พอ่ แม่เขาจะไดร้ ุมขา้ ตาย
วา่ ดูลูกเขายงั ไง...ไอช้ ่วย ไอม้ ีข้ึนมาเด๋ียวตะพา้ นกินตาย แลว้ ขา้ จะ
ใหร้ างวลั แกเ้ หนื่อย''

คุณยา่ น้นั ข้ึนช่ือตลอดละแวกวา่ ขบวนปากร้ายไม่มีใคร
เกินแต่เร่ืองใจดีก็ไม่มีใครเท่า บา้ นเราจึงไม่ขาด 'บ่าว' สกั ที ต้งั แต่
คนแก่จนเดก็ ท่ีบากหนา้ เขามาพ่ึงสาหรับคนแก่ๆเช่น ลุงแสมลุงมี
น้นั วา่ กนั วา่ อยกู่ บั คุณยา่ มาต้งั แตเ่ ด็กเคยออกไปมีเรือน แต่แลว้ ก็
กลบั มาอีกยกเวน้ นา้ ช่วยซ่ึงมาอยตู่ อนยา่ งเขาวยั กลางคนแลว้
เพราะยากจนไมม่ ีท่ีพ่ึง สามคนน้ีตบปากกบั คุณยา่ วา่ 'แม่นาย' วนั ดี
คืนดีฉนั จะไดฟ้ ังคุณยา่ จาระไนประวตั ิอนั ยดื ยาวของท้งั สามคนนี่
จนขีเกียจจา

เรื่องน้ีพอใครๆรู้ข่าวเขา้ ตอนพายเรือผา่ นแพหากเห็นลุง
แสมลุงมีหรือนา้ ช่วยนง่ั อยเู่ ป็ นตอ้ งตะโกนร้องวา่

''ไง ลุงงมคุณหนูเรอะ ? ''
นา้ ช่วยน้นั ต้งั ตวั เป็ นคนธมั มะธมั โม พดู คาจะตอ้ งชกั คา
พระประกอบ บาปกรรมไมค่ ่อยทาแตม่ ีเรื่องกบั ลุงมีลุงแสมเสมอ
ท่ีฉนั จาไดแ้ ม่นยาคือตอนฤดูหนาวซ่ึงเป็นตอนท่ีหนา้ กงุ้ ชุม พอตก
ค่าหน่อย ลุงแสมลุงมี จะตอ้ งชวนนา้ ช่วยงมกงุ้ ทุกที

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

15

''ช่วย...ไปงมกงุ้ กนั โวย้ ไวเ้ ผาใหค้ ุณหนูกินมงั่ ตม้ ยากิน
กบั น้าตาลเมาพรุ่งน้ีมง่ั ''

''วนั น้ีวนั โกน พรุ่งน้ีวนั พระวนั เจา้ ไม่รู้จกั ปาบรู้จกั กรรม
ฆ่าสตั วต์ ดั ชีวติ อายจุ ะส้นั พระท่านปาณา... ''

''พอทีไอช้ ่วย พอที ขา้ ไปกบั พอ่ แสมเขาเอง เอง็ นง่ั สวด
มนตภ์ าวนาไปเถอะ ขอให้เอ็งจาเริญๆ ยง่ิ ข้ึนเถอะนะพ่อนะ''

ลุงแสมกบั ลุงมีหายไปท้งั คืน ฉนั ไดย้ นิ คุณพอ่ บอกกบั คุณ
แม่วา่ กลบั มาจนดึก หนาวเสียจนคางส่ันตอ้ งแอบดอดมาขอเหลา้
ฝรั่งของคุณพอ่ ดื่มคนละอึกและดูเหมือนจะไดก้ งุ้ ใส่ขอ้ งขงั ไวม้ าก
พอดู

เชา้ ข้ึนก็มีเสียงเอะอะทางเรือนครัวไดค้ วามวา่ พอลุงแสม
ลุงมีตื่นข้ึนมาก็เห็นนา้ ช่วยนงั่ เผากุง้ ป๋ ออยแู่ ลว้

''ไอช้ ่วย ไอค้ นใจบุญ วนั น้ีวนั พระวนั เจา้ เอง็ เอากุง้ ขา้ มา
เผาทาไม? '' ลุงแสมตะคอก

นา้ ช่วยทาเสียงอ่อยๆ
''ขา้ จะเผาตกั บาตร ! ''
''หนอย...ไอค้ นใจบุญสุนทาน''
แตแ่ ลว้ คุณลุงแสมกบั ลุงมีก็ไมเ่ ห็นวา่ อะไรอีก นา้ ช่วยเผา
กุง้ ไปตกั บาตรจริงอยา่ งวา่ ลุงมีทาหนา้ พิกล ขณะที่หนา้ ช่วยยก
ถาดขา้ วข้ึนจบพลางทาปากขมุบขมิบ

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

16

''เอาบาปมาใหข้ า้ เอง็ เอาบุญไปหมด ! ''
''ฉนั ไดก้ ุง้ เผาไวก้ ินกบั ขา้ วจานใหญ่ แตพ่ อลบั ตาใครๆ
ฉนั ก็จะทาฤทธ์ิกบั คนท้งั สามพยายามกินกงุ้ จิม้ น้าปลาเปล่าๆให้
ได'้ '
''เดี๋ยวเป็นตาลขโมยนา'' ลุงแสมทาเสียงขึงขงั
''ไมเ่ ป็นไร'' ฉนั ทาเสียงหนกั ๆแบบคุณพอ่
''กินกบั เปล่าๆ ปอบเขา้ นา''
''ไม่กวั ! ''
''คุณแม่เห็นจะโดนดุ''
''ใครจะไปบอก? '' ฉนั ยอ้ นถาม'
ลงทา้ ยฉนั กไ็ ดก้ ินจนได้ กงุ้ ท่ีเหลือกลายเป็น 'โฮกอือ' ใส่
พริกแหง้ เผาใบมะกรูดตะไคร้ยกหายเขา้ ไปในสวน รวมท้งั นา้ ช่วย
ซ่ึงหิ้วกระบอกน้าตาลเดินตวั เอียงตามไปตอ้ ยๆ ถา้ ใครเขา้ ไปใน
สวนตอนน้นั กค็ งจะไดย้ นิ เสียงนา้ ช่วยร้องเพลงออ้ แอ้ ราก๋าอยู่
กลางวง
''...สุวรรณหงส์ถูกหอก ถูกหอกไม่บอกใคร... ''
แลว้ ลูกคูก่ ็จะตบมือเปาะแปะ รับอยา่ งไมค่ อ่ ยจะพร้อมกนั
นกั
''...เอา้ ไมบ่ อกใคร บอกใคร... ''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

17

ลุงแสมตาปรือคออ่อนดูนา้ ช่วยราเฉิบๆ ฉนั เคนเห็นนา้
ช่วยราทา่ สุวรรณหงส์ถูกหอกท่ีไรเป็นตอ้ งหวั เราะทุกที เพราะทา่
ที่ยกั ยนั พลางตีสีหนา้ เจบ็ ปวดไมม่ ีละครที่ไหนทาไดเ้ หมือน และ
ต้งั แต่ฉนั เล็กจนโตเพลงน้ีฉนั ไม่เคยไดย้ นิ ท้งั สามคนนนั่ ร้องจบสัก
ที เหมือนๆกบั ที่ยามไม่เมาแลว้ อารมณ์ดีๆ ลุงแสมจะร้องเพลง

''...อิเหนาหรือจามาตามดว้ ยฟามรัก ขอ้ น้ีไม่ปราจกั ษ์ ยาง
สงสัย... ''

พลางเอ้ีอนชนิดที่คุณยา่ เคยตกปากวา่
''นี่ละร้องแบบน้ีสุนทรภูเ่ คยวา่ 'ไอล้ าหน่ึงคร่ึงท่อนกลอน
มกั มาก ชง่ั ยาวลากเล้ือยเจ้ือยจนเหน่ือยหู ไมจ่ บบทลดเล้ียวเหมือน
เง้ียวงูจนลูกคู่ขอทุเลาวา่ หาวนอน'ละ'' เพลงน้ีฉนั ไมเ่ คยไดย้ นิ ลุง
แสมร้องจนจบอีกเหมือนกนั !
ลุงแสม ลุงมี นา้ ช่วยมีหอ้ งเล็กๆ อยทู่ างเรือนดา้ นหนา้ แต่
เวลากลางคืนตอ้ งมากางมุง้ ท่ีระเบียงโดยอา้ งวา่ เยน็ ดี และจะไดก้ นั
ขโมยข้ึนบา้ น ถึงกระน้นั ก็มีเร่ืองกนั อีก สาเหตุมาจากนา้ ช่วยคนใจ
บุญเวลาจบั เรือดที่มุง้ ตวั เองไดแ้ ทนที่จะบ้ีกลบั โยนใส่มุง้ ลุงแสม
ลุงมี พอคนท้งั สองจบั ไดก้ ็อุทธรณ์วา่
''ขา้ สงสารมนั น่ี''
''เอง็ สงสารมนั ก็ปล่อยใหม้ นั กินเลือดเอง็ ธุระอะไรมาใส่
มุง้ ขา้ ''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

18

''ก็มนั กดั ขา้ นี่หวา่ ''
''แลว้ มนั ไม่กดั ขา้ หรือวะ? ''
''ก็ไหนเอง็ วา่ เป็นนกั เลงหนงั เหนียวกบั อีสมบตั ิเรือดกดั
แค่น้ีกนั ไมไ่ ด้ จะไปกนั อะไร''
''อุวะ ของดีของขา้ ไม่ใช่กนั เรือดน่ีหวา่ ขา้ ใชก้ นั เวลาฟัน
กนั โวย้ ''
''วนั ก่อนแม่นายเง้ืออีโตเ้ อง็ วิ่งหนีทาไม''
''ชะ น้นั ขา้ วง่ิ หนีเพราะความเคารพต่างหาก''
''ง้นั เอง็ ก็เคารพไอเ้ บ้ียวที่ปากคลองดว้ ยสิ ขา้ เห็นเมาจะตี
กนั วนั น้นั ไอม้ ีวงิ่ นาหนา้ ไอแ้ สมเอง็ ก่วยติดๆมาขา้ งหลงั จริงไหม
ล่ะ ? ''
''เอง็ เห็น ? '' ลุงมีเสียงอ่อนลง
''เห็นซิวะ ขา้ พายเรือจะไปในคลองน่ีหวา่ เอง็ วงิ่ หนีหนา้
เริดเขา้ สวนกนั เป็นแถว''
''นนั่ มนั รุมขา้ นิ'' ลุงแสมแกข้ วย
''รุมอะไรขา้ เห็นมีไอเ้ บ้ียวคนเดียว''
''อยา่ ไปพดู กะมนั เลยวะแสม'' ลุงมีไกล่เกลี่ย
''ไอค้ นพรรคน์ ้ี''
''ก็ไอค้ นพรรคเ์ ดียวกนั ละวะ นกั เลง ถุย! เพยี งแตล่ ูกหมา
มนั เห่าเอง็ ก็กลวั ''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

19

''กลวั ซิวะ เวลาหมามนั กดั มนั ไมบ่ อกล่วงหนา้ นี่หวา่ ''”
ท่ีนา้ ช่วยเก็บมาเยาะเยย้ ไดก้ เ็ พราะท้งั สามคนขา้ มฟากไป
ทางสวนแขก พอกา้ วข้ึนสะพานทา่ น้า เสียงหมาเห่าวง่ิ ออกมา
เกรียวกราวลุงแสมโวยวายกระโจนลงเรือเป็ นรายแรก ลุงมีเห็น
คูห่ ูล่ากถ็ อยบา้ งผลกค็ ือเรือล่ม ท้งั สามคนลอยป๋ ออยใู่ นน้า มีนา้
ช่วยซ่ึงยงั ไม่ไดข้ ้ึนไปด่าขรม เจา้ ของสวนหวั เราะกนั เฮฮา แถม
ตะโกนบอกอีกวา่

''ลกู หมาท้งั น้นั และ มนั ไม่กดั หรอก''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

20

3..................................................................
ฉนั มาวา่ ยน้าเป็นเม่ือตกน้าคร้ังท่ีสาม คร้ังน้ี
เป็นตอนท่ีน้านองเจิ่งลน้ ตลิ่งข้ึนมาจนกระทงั่ ริมฝ่ัง
มีผกั บุง้ ทอดยอดลอยเป็นแพ พวกผกั บุง้ แดงแก่จน
ออกดอกสีม่วงไสว สว้ นที่เป็นเมด็ แดงสม้ กินอร่อย
นกั หนา

วนั น้นั เป็นวนั พระ นา้ ช่วยพายเรือใหค้ ุณยา่ ไปวดั แตเ้ ชา้
โดยมีเสียงด่าต้งั แตเ่ ริ่มจะไปจนลงเรือ และยงั ดงั ไปตลอดคุง้ น้า
ในตอนขากลบั กจ็ ะมีเสียงด่านามาต้งั แต่หวั คุง้ เป็ นสญั ลกั ษณ์
เช่นกนั ฉนั ถูกคุณยา่ ส่ังเสียไวน้ กั หนา

''แม่นุชอยา่ ลงไปเรือนแพนะลูก ยง่ิ ตวั รุมๆ อยไู่ ม่ง้นั ยา่ จะ
เอาไปดว้ ย''

กลว้ ย ออ้ ย นอ้ ยหน่า สารพดั ขนม คุณยา่ จะทิง้ ไวใ้ หก้ ิน
แต่เชา้ จนเยน็ กไ็ มห่ มด

''ยา่ เอาขนมไวใ้ หใ้ นตูน้ ะลูกนะ''
แมแ้ ตค่ ุณแมก่ ็โดนส่ังเสียวา่
''แม่นิด วนั น้ีอยา่ ลงสวนเลย อยบู่ า้ นดูลูกเถอะ ใครเขาจะ
มาซ้ืออะไรใหเ้ ขามาเยน็ ๆ''
ตอนจะไปคุณยา่ ยงั ตะโกนแถมอีกวา่

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

21

''แม่นิด อยากกินแกงบอนมะเขือไหมลูก แมจ่ ะแวะซ้ือมา
ฝาก แม่ใจเขาทาขายทุกวนั พระแหละ'' คุณยา่ น้นั มีนา้ ช่วยเป็นคูข่ า
ไปวดั แตก่ ม็ ีเรื่องกนั ไดท้ ุกที

''ไอช้ ่วย วนั น้ีมีเทศนส์ องธรรมาสน์เคร่ืองกณั ฑข์ องขา้ ขน
ลงเรือหรือยงั ? ''

''ขนแลว้ จะ้ แมน่ าย''
''เออดี...กล่องบุหร่ีกลีบบวั ดว้ ย ขา้ จะเอาไปถวายท่าน
สมภารกระโถนน้าหมากกบั เสื่ออยา่ ลืม''
เครื่องอฏั ฐบริขารของคุณยา่ น้นั ขนไปพร้อม ส่วนกลว้ ย
ออ้ ยขนไปวดั บา้ ง ไปแจกพวกมรรคทายกบา้ ง กวา่ จะไปไดจ้ ึง
โกลาหล
พอคุณยา่ ออกจากบา้ น บา้ นท้งั บา้ นกช็ กั จะเงียบเหงา
เพราะไมม่ ีเสียงด่าปาว ๆ ท้งั วนั
ฉนั เร่ิม 'ขายของ' ตามเคย คุณแมเ่ ยบ็ จกั รคนั เก่าดงั โคร่งคร่างอยทู่ ี่
เรือนหนา้ ลุงแสมกบั ลุงมีพออาศยั จะใหเ้ ล่นเป็ นคนซ้ือไดบ้ า้ ง ก็
พอดีเสียงแม่ปุยใจป้ าร้องขายขนมแจ๋วๆ มา
''ถวั่ แปบแอบขา้ งร่ัวไม่กลวั ใคร ถา้ รบพงุ่ ชิงชยั ไส้กุง้ แม่
เอย๊ ''
แม่ปุยถึงร่างจะอว้ นใหญผ่ วิ คล้ากินหมากปากแดงแตเ่ สียง
หวานนกั แถมทาขนมถว่ั แปบ

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

22

ไส้กุง้ ไส้ถว่ั อร่อยอยา่ งไมม่ ีใครสู้ ถา้ วนั ไหนเมา พอคร้ึมๆ แมป่ ุย
จะใจป้ าหยบิ อยา่ งไมอ่ ้นั เลยทีเดียว เนื่องจากแมป่ ุยเป็ นแม่ม่ายถึง
จะมีลูกติด 5 คน ลุงแสมกบั ลุงมีกค็ อยเคาะแคะตามประสาแก่ๆ
ดว้ นกนั เป็ น
อาจินต์ ฉนั จึงไดก้ ินขนมถวั่ แปบจนเบื่อแลว้ เบื่ออีก

พอไดย้ นิ เสียงแม่ปุยใจป้ า ‘คนซ้ือ’ ของฉนั ก็ลุงแล่นไปที่
เรือนแพหมด คุณแมห่ ยดุ ถีบจกั รร้องบอกออกมาจากในห้องวา่

''ลุงมีจ๋า ช่วยซ้ือขนมไวใ้ หค้ ุณที''
คุณแม่เรียกลุงมีตามฉนั และ 'คุณ' หมายถึงคุณพอ่
''ลุงมีลงไปเรือนแพแลว้ ค่ะ''
''ง้นั นุชเอาตงั คล์ งไปใหล้ ุงเขาซ้ือขนมหน่อยลูก แลว้ รีบ
ข้ึนมานะจะ๊ ''
ฉนั รับเงินจากคุณแม่วงิ่ ต๋ือลงไปที่เรือนแพ จึงพบลุงแสม
กาลงั วาดลวดลายอยพู่ อดี
''แมป่ ุยไม่ร้องวา่ ถว่ั แปบมีคนแอบรักมง่ั น่ีจะ๊ ''
ลุงมีถึงแมจ้ ะเขากบั สหายไดท้ ุกประเด็น แตย่ กเวน้ เร่ืองน้ี
ซ่ึงดูทีผลประโยชน์จะขดั กนั อยจู่ ึงขดั คอวา่
''ไอแ้ สม ลองร้องถว่ั แปบจะมีคนแอบแพ่นกบานมงั่ ซีวะ''
เพราะกาลงั ปะคารมกนั ต่อหนา้ 'สาวแก่' นี่เองจึงไมม่ ีใคร
สนใจกบั ฉนั ฉนั ส่งเงินใหล้ ุงมีตามท่ีคุณแมส่ ง่ั แลว้ ก็จะกลบั ข้ึน

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

23

เรือนแตต่ อนที่เลาะสะพานยาวซ่ึงทอดจากเรือนแพข้ึนมา เผอิญ
คล่ืนยอจนผกั บุง้ เขา้ ชิดสะพานฉนั จึงลอดมือลงไปเด็ดยอดงามๆ
มากอดไว้ สุดมือเอ้ือมเป็นดอกสีม่วงบานเตม็ ท่ี
ดอกใหญ่ ยงิ่ เอ้ือมกย็ งิ่ ระแค่ปลายนิ้ว ฉนั มองซา้ ยมองขวา
เห็นปลอคน จึงปี นขา้ มลูกกรงออกไปหมายใจวา่ พอเหน่ียวลูกกรง
ใชเ้ ทา้ ดึงไดก้ จ็ ะปี นกลบั ข้ึนมา

ขณะท่ีใชเ้ ทา้ วกั น้าอยนู่ ้นั ข้ีตะไคร้ตรงขอบลูกกรงล่ืนจน
ฉนั รู้สึกวา่ ตวั เองเสียหลกั แต่มือควา้ เสาไวไ้ ด้ หากตวั ยงั ลื่นปราด
ลงไป ฉนั รู้แตวา่ มือหน่ึงยงี เกาะแพผกั บุง้ อีกมือหน่ึงกอดเสาแน่น
พอจมลงฉนั ก็พยายามกอดเสาถีบตวั พุง่ ข้ึนพน้ น้า ครั่นรู้สึกจะ
สาลกั กโ็ ผล่ข้ึนมาพอดีทนั ไดย้ นิ เสียลุงมี ‘จีบ’ แม่ปุยวา่

''เสียงก็หวาน ทาไมไม่แถมน้าตาลใหส้ ักนินะ ! ''
ฉนั เกาะเสากระอกั กระไออยเู่ ป็นครู่ คร้ังแรกก็ตกใจ แต่
ครู่หน่ึงตอ่ มาก็ค่อยกลา้ ข้ึน จึงสาวแพผกั บุง้ มาเก็บท้งั ยอดท้งั ใบ
ตามชอบจแพท่ีไกลไปหน่อยอยชู่ ิดเสาอีกตน้ หน่ึง ฉนั จึงลองโผ
ไปเกาะเสาตน้ น้นั ชว่ั ครู่ก็โผไปโผมาจนคล่องเลิกกลวั อีกต่อไปก็
พอดีไดย้ นิ เสียงลุงแสมร้องลนั่
''เฮย้ เวย้ น้นั มือคุณหนูไวๆ น่ีหวา่ คุณหนูตกน้าโวย่ ! ''
เสียงตูมตามโครมครามดงั ข้ึน ฉนั โผไปท่ีริมตลิ่งพอหยง่ั
เทา้ ถึงดินก็วง่ิ ทอ่ งน้าโครมๆหนี

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

24

''อา้ วคุณหนู ไมไ่ ดต้ กน้าหรอกเร้อ ? ''
เสียงโวย่ วาย ทาใหค้ ุณแม่รีบโผล่หนา้ ออกมาพอแลเห็น
ฉนั ตวั เปี ยกปอนยนื หวั เราะอยกู่ ็อุทานอยา่ งตกใจ
''นุช ! อะไรน่ะลูก ? ''
ฉนั เงยหนา้ ข้ึนตอบอยา่ งเป็ นต่อวา่
''นุชหดั วา่ ยน้า ลุงสองคนจะไล่จบั ''
ลุงมีอุทานเสียงลนั่ ''หา ! วา่ อะไรนะ ? ''
''นุชหดั วา่ ยน้า นุชไมไ่ ดต้ กน้า'' ฉนั ยนื ยนั พอตกเยน็ คุณ
ยา่ กลบั จากวดั รู้เรื่องน้ีเขา้ ลุงมี ลุงแสม โดนด่ารายตวั เป็ นแถว
''ไอม้ ี ไอแ้ สม เอ็องอยบู่ า้ นยงั ไงหลานตกน้าถึงไม่รู้''
''โธ่...แมน่ าย ตอนน้นั กาลงั ซ้ือขนมอยแู่ ลว้ ... ''
''อยา่ มาแกต้ วั เอง็ มวั เก้ียวแม่คา้ ขายขนมอยนู่ ่ะซิ''
คุณเรียกม่ิงเรียกขวญั ฉนั เป็นการใหญ่ แลว้ จดั แจงแต่งตวั
พาไปวดั โดยอา้ งวา่
''จะใหท้ ่านสมภารทา่ นรดน้ามนตส์ ะเดาะเคราะห์เสีย
หน่อย จะเป็ นจะตายมาหลายหนแลว้ ''
สมภารที่วดั ทาน้ามนตม์ าให้ขนั ใหญ่ สงั่ ใหฉ้ นั อาบพรุ่งน้ี
เชา้ พร้อมท้งั เสกดา้ ยหา้ สีสาหรับผกู ขอ้ มือดว้ ย ฉนั นง่ั มองดูหยด
เทียนซ่ึงลอยฟ่ องอยใู่ นขนั น้ามนตเ์ ป็ นวงกลมคลา้ ยดอกพกิ ุลอยา่ ง
ท่ึง จนแทบจะไมไ่ ดย้ นิ เสียท่านสมภารทา่ นถามวา่

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

25

''อีหนู เอง็ ชื่อไร ? ''
เสียงท่านแปร่งนิดๆ ฉนั รู้มานานแลว้ วา่ ท่านสมภารเป็ น
'ชาวเมืองละคร' เพราะคุณยา่ อา้ งบอ่ ยๆ วา่
''ทา่ นเป็นชาวเมืองละคร ทาของข้ึนนกั ''
ฉนั ไมเ่ ขา้ ใจวา่ 'เมืองละคร' หมายถึงอะไร แต่เคยนึกวา่
ทา่ นอาจจะเป็นดารายเ่ี กเก่าแบบ 'พอ่ บุญส่ง' วกิ ที่ตลาด ซ่ึงฉนั เคย
ไปดูกบั คุณยา่ หนหน่ึงก็ได้
''นุช ตอบท่านซิลูก''
คุณยา่ เตือนในขณะท่ีฉนั ทาตาแป๋ วแหววมองทา่ นสมภาร
ซ่ึงคอ่ นขา้ งคล้า ปากไหมด้ าเพราะน้าหมากจบั แตด่ วงตาดาใหญม่ ี
แววใจดี
''ชื่อนุชคะ่ เพราะคุณแม่ช่ือขนิษฐา คุณพอ่ ชื่อวฒุ ิ''
''อือ...มนั กลา้ ดี''
ทา่ นสมภารพดู พลางเลื่อนกระโถนใบใหญ่ท่ีสุดท่ีฉนั เคย
เห็นมาเขา้ มาใกล้
''ท่านเคยเล่นยเ่ี กไหมคะ ? ''
ฉนั ถามเพราะอยากรู้เตม็ แก่ คุณยา่ ถึงกบั อา้ ปากคา้ ง แต่
ท่านสมภารหวั เราะหึๆ
''อา้ ว..แลว้ กนั ทาไมเห็นพระเป็นอยา่ งน้นั ไปล่ะ? ''คุณยา่
เอ้ือมมือมาแหนบขาฉนั ทาหนา้ เสีย

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

26

''ก็...ก็ใครๆ บอกวา่ ท่านมาจากเมืองละครน่ีคะ'' ท้งั คุณยา่
ท้งั ท่านสมภารหะวเราะออกมาพร้อมๆกนั สาหรับทา่ นสมภาร
ถึงกบั น้าหมากพรูตอ้ งใชผ้ า้ สีเหลืองๆ แกมกระดากระด่างเพราะ
รอยน้าหมากข้ึนซบั

''สาคญั ...สาคญั เมืองละครน่ะหมายถึงเมือง
นครศรีธรรมราชนู่นไมใ่ ช่ดาราละคร หลาน แมว่ าดทา่ ทางมนั เอา
เร่ืองนะ''

พดู พลางทา่ นสมภารพศิ ดูฉนั อยา่ งอาจริงเอาจงั
''หวั มนั ทุยแบบหวั ชา้ งอยา่ ง้ีฉลาดนกั เล้ียงใหด้ ีนะแม่วาด
ถา้ เล้ียงดีกจ็ ะดีใจหาย ถา้ เล้ียงไมด่ ีกร็ ้ายใจหายเหมือนกนั เกิดวนั
เดือนปี ไหร่ละนี่''
ถามพลางเอ้ือมมือไปหยบิ กระดานชนวนแผน่ ยาวๆ มา
เขียนวงกลมๆ แลว้ แบง่ เป็นช่องๆ ลงเลขตามท่ีคุณยา่ บอก ฉนั
ชะเงอ้ มองอยา่ งอยากรู้เตม็ ท่ี ท่านสมภารเขียนเลขยงุ่ ๆ อีกหลาย
แถวแลว้ จึงบอกวา่
''เห็นจะไม่เป็นไรหรอก เด็กๆ สบาย แต่โตข้ึนจะลาบาก''
คุณยา่ ทาหนา้ เสีย

''แม่นุชน่ะหรือคะท่านลาบาก ? ''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

27

4......................................................................
''อือ...โตข้ึนออกจะยงุ่ อยากทีเดียว...แตต่ ่อไป
กส็ บายอีก แก่ตวั เขา้ จะรวยใหญ่ ช่ือนุชตวั เดียวหรือ
นี่ ? ''
''เจา้ ค่ะ เรียกกนั แต่นุชๆ''

''ดูเดช ศรี มนตรี เสียหน่อยเพือ่ จะแกช้ ะตาได.้ ..เราตกน้า
จะตายถึงสามคร้ังแลว้ ซินะอีหนู...ชื่อตรีนุชเถอะเพราะเรามนั รอด
มาไดท้ ้งั สองสามคร้ัง''

ท่านสมภารหยบิ กระดาษสมุดมาฉีดเขียนวงกลมๆ พร้อม
ท้งั เลขยงุ่ ๆ ลงไวใ้ หใ้ ตก้ ลมๆน้นั ทา่ นเขียนช่ือฉนั ไวด้ ว้ ยลายมือ
เอนๆเล่นหางยาวเฟ้ื อยวา่ ...ตรีนุช ถดั ลงมาอกั ขระบาลีส้นั ๆ

''เจริญๆสุขเถอะอีหนู ขอใหแ้ คลว้ คลาดภยนั ตราย อยทู่ ี่
ไหนขอใหม้ ีคนเมตตา''

ฉนั กม้ ลงกราบโดยไมต่ อ้ งค่อยใหค้ ุณยา่ แหนบขาอีกรู้สึก
วา่ มีลมเยน็ ๆ เป่ าลงศรีษะ

''เพ้ียง! หายเจบ็ หายไข้ แคลว้ คลาดภยั นะ''
''แม่นี่ละซนเหลือเกินคะ่ ท่าน ยงั กบั จบั ปูใส่กระดง้ ''
''ใจมนั แขง็ จะลาบากกเ็ พราะเร่ืองไอใ้ จแขง็ น่ีแหละ ทิฐิ
มานะเอาชนะคะคานไม่หยอก''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

28

กวา่ จะกลบั จากวดี ก็ร่วมค่า ตลอดทางคุณยา่ ใหฉ้ นั นงั่ บน
ตกั พรางลูบไลผ้ มฉนั ไปมา

''โตข้ึนท่านสมภารวา่ จะลาบาก แม่นุชระวงั ตวั นะลูก ท่า
ยา่ อยกู่ ค็ งไมเ่ ป็นไรหรอก แต่ยา่ ก็แก่แลว้ คงจะอยกู่ บั แม่นุชไม่นาน
หรอกลูก อีกหน่อยกค็ งกลบั บา้ นเก่า''

''บา้ นไหนคะ ? ''
ฉนั ถามอยา่ งสงสยั คุณยา่ ยมิ้ นิดๆ
''บา้ นเก่า กห็ มายความวา่ ตายน่ะซิลูก''
''ตายเป็นยงั ไงคะ ?''
''กเ็ หมือนกบั คุณป่ ไู งล่ะ ตายแลว้ เขาก็เอาไปวดั ไปเผา''
ฉนั ยงั ไม่เขาใจนกั แต่รู้วา่ เหมือนคุณป่ ูคงจะไม่ดีเพราะอยๆู่ คุณป่ กู ็
หายไปเชยๆ
''ไมต่ ายไม่ไดห้ รือคะ คุณยา่ อยา่ ตายซิคะ อยกู่ บั นุชนาน
นุชจะพายเรือใหค้ ุณยา่ นง่ั เวลามาวดั ไม่ตอ้ งด่านายช่วย''
''ไมไ่ ดห้ รอกลูก คนเราเกิดแลว้ ตอ้ งตาย''
''นุชล่ะคะตอ้ งตายไหม ?''
''ตายเหมือนกนั แหละ แต่อีกนาน...นานกวา่ ยา่ '' น้าเสียง
ของคุณยา่ มีแววปลงตกในชีวิตอยา่ งผทู้ ่ีรู้แจง้ เห็นจริงแลว้ !
รุ่งข้ึน ฉนั ต่ืนแต่เชา้ วง่ิ ออกไปที่เรือนหนา้ แตป่ รากฏวา่ ยงั
ไมม่ ีใครต่ืน เลยวง่ิ ตึงๆ ไปท่ีเรือนครัวปรากฏวา่ ป้ าเจียมคนครัว

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

29

กาลงั จุดไฟหุง้ ขา้ ว พอฉนั โผล่หนา้ เขา้ ไป เห็นแกกาลงั นง่ั หนั หลงั
โกง้ โคง้ ใชก้ ระบอกไม่ไผเ่ ป่ าเช้ือฟื นใหล้ ุก ฉนั จึงคอ่ ยๆ ยอ่ งเขา้ ไป
ใกลเ้ อ้ือมมือไปแตะตน้ คอแกเบาๆ เพราะรู้ดีวา่ ป้ าเจียมกลวั ผชี นิด
ข้ึนสมองเลยท่ีเดียว

''วา้ ย ตาเถรตกน้า ! เจก๊ ตก''
ฉนั ชอบยว่ั ใหป้ ้ าเจียมตกอกตกใจนกั หนา เพราะคาอุทาน
มีอะไรพิสดาน ยาวเหยยี ด จนฉนั เคยจาไปอุทานเล่นบา้ ง แตพ่ อ
คุณยา่ ไดย้ นิ กโ็ วยวายลนั่
''ตา๊ ย แม่นุช ไปจามาจากไหนลูก ถา้ จะจามาจากนงั เจียม
ละซินี่ หากเอามาพดู อีกยา่ จะตีใหข้ าลายเชียว''
คร้ันต่อมาฉนั ไดศ้ พั ทใ์ หม่เลยลองนามาใชก้ บั ลุงแสมวา่
''ห่าน่ี !''
คุณยา่ เตน้ ผางลากตวั ฉนั เขา้ ไปใกล้ ถามเสียงหลงวา่
''ไปจามาจากไหนบอกมานะปากคอเหลือรับแลว้ '' ฉนั
หนา้ เสียเพราะไม่รู้วา่ คาน้นั มีความหมายแค่ไหน
''จามาจากนงั เจียมอีกละซิ''
''เปล่าคะ่ '' ฉยั ตอบออยๆ
''ง้นั เอามาจากไหน บอกยา่ เสียดีๆ''
''ก.็ ..วนั น้นั คุณยา่ ด่าเจก๊ ขายหม.ู ..''
ลุงแสมซ่ึงนง่ั ยองๆ ฟังคาพิพาษาอยหู่ วั เราะกา๊ ก

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

30

''ท่ีแมน่ ายด่าไอฮ้ งวนั น้นั ไง ตอนมนั ช่างหมูขาดน่ะ''
คุณยา่ พดู ไมอ่ อก แตน่ บั จากวนั น้นั กค็ ่อยเพลาการด่าให้
นอ้ ยลงและโยเฉพาะต่อหนา้ ฉนั แมแ้ ตป่ ้ าเจียมก็ถูกบงั คบั มิใช้
อุทานอะไรตกใจแปลกๆ อีก แตพ่ อลบั หลงั คุณยา่ พอฉนั แกลง้ ให้
ป้ าเจียมตกใจก็มงั จะไดย้ นิ อะไรสนุกๆอีกทุกที
''คุณหนู ดูซิ...ทาใหต้ กใจนึกวา่ ผหี ลอกเสียอีกตื่นทาไม
แตเ่ ชา้ คะพ่ึงจะตีหา้ กวา่ ๆ เทา่ น้นั แอบเปิ ดประตหู อ้ งออกมาน่ี คุณ
แม่ต่ืนหรือยงั ? ''
''ยงั จะ้ นุชจะอาบน้ามนต'์ '
''อาบอะไรกนั แต่มืด... ''
ป้ าเจียมบน่ แต่ฉนั รีบฉวยกระบอกไมไ่ ผม่ าช่วยเป่ าไฟให้
เสียก่อน ''เป่ าใหด้ ีๆนะคะ อยา่ ใหข้ ้ีเถาฟ้ ุง อิฉนั ซาวขา้ ว''
ขา้ วท่ีบา้ นฉนั ไม่วา่ จะขา้ วสวย หรือขา้ วตม้ ตอ้ งหุง้ ดว้ ย
หมอ้ ดินท้งั น้นั เพราะคุณยา่ ท่านวา่
''หุง้ ดว้ ยหมอ้ ดินมนั หอมดี''
โดยเฉพาะขา้ วตม้ หลงั จากซาวขา้ วแลว้ ตอ้ งตม้ ดว้ ยน้า
ดอกมะลิหากเป็นหนา้ หนาวดอกมะลิหายากกต็ อ้ งใชก้ ลีบดอก
กุหลาบอบน้าไวแ้ ทนต้งั แต่เยน็

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

31

พอไฟลุกดิฉนั กล็ ากมา้ นง่ั ตวั เต้ียๆมาต่อเทา้ ปี นข้ึนไปคน้
กระจาดใบเล็กๆซ่ึงผกู หอ้ ยลงมาจากหลงั คาในกระจาดมีไขเ่ ป็ด
ไขไ่ ก่หลายใบ

''ทาอะไรคะน้นั เดียวหนา้ คะมาลงมาหรอก ? ''
''เอาไข่มาทอด''”
''เฉยเถอะค่ะ เด๋ียวอิฉนั ทาเอง''
พอฉนั ซนนกั ๆเขา้ ป้ าเจียมเลยตดั ความราคาญดว้ ยการปิ้ ง
ปลาหมึกเคม็ ส่งใหฉ้ นั เสียตวั หน่ึง ถึงกล่ินมนั จะหอมรสเคม็ ๆ
อร่อยดีแต่ก็เหนียวจนตอ้ งดึงกนั น้าลายยดื
เสียงคุณยา่ ไอ 2-3 คร้ัง เป็รสัญลกั ษณ์วา่ ตื่นแลว้ ชวั่ ครู่พอ
กะวา่ เปิ ดประตูหอ้ งออกมาก็จะไดย้ นิ เสียงด่าโขมง
''ไอแ้ สม ไอม้ ี ไอช้ ่วย เอง็ จะนอนกินเมืองหรือยงั ไง สาย
ป่ านน้ีแลว้ ''
ฉนั รีบเค้ีนวปลาหมึกใหห้ มดโดยเร็ว เพราะวา่ ถา้ คุณยา่ รู้
วา่ ฉนั กินกบั เปล่าๆ ทีไรโดนเอด็ วา่
''เด๋ียวก็เป็นตาลขโมย พุงโรกน้ ปอดหรอก !''
ป้ าเจียมก็ชกั จะร้อนตวั ข้ึนมาบา้ ง
''ไปลา้ งมือลา้ งปากเสียล่ะ เดี๋ยวท่านรู้ขเอิฉนั จะพลอย
โดนไปดว้ ย''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

32

ฉนั รีบวงิ่ ต๋ือออกมาท่ีเรือนหนา้ หมายใจจะแกวง่ มือลงใน
อ่างบวั เพราะเป็นวธิ ีท่ีง่ายที่สุด แต่กต็ อ้ งชะงกั เพราะลุงแสมซ่ึง
ลุกข้ึนงวั เงี่ยควา้ ขนั น้าไปตกั น้าจาดตุม่ ริมสุด เพ่ือจะลา้ งหนา้
เอะอะข้ึนเสียก่อน

''เฮย้ เวย้ นี่มนั อะไรกนั ใครมาจุดเทียนปักไวป้ ากโอ่งเพงิ่
ดบั ใหม่ๆ นี่ในน้ามีแต่น้าตาเทียนท้งั น้นั ใครมาทาเสน่ห์เล่ห์กลใส่
ขา้ ''

คุณยา่ โผล่หนา้ ออกมาจากในหอ้ งร้อง
''ใครทาอะไร ? ''
''ไม่รู้ซิแมน่ าย ใครมาจุดเทียนปักไว้ หรือไอห้ นา้ ไหนมนั
จะแอบมากระทาบา้ นเรา''
คุณยา่ จะขมีขมนั เขา้ ไปดูบา้ ง
''จริงแหละ ใครมาทาอะไร ? ''
ฉนั ยนื ลงั เลอยชู่ ว่ั ครู่ค่อยๆเดินเขา้ ไปใกล้
''นุชเองแหละค่ะ''
''อา้ วแมน่ ุชตื่นแตเ่ ชา้ เชียวลูก ตะก้ีวา่ อะไรนะ ? ''
''น้าในตุ่มนน่ั น่ะค่ะ นุชทาเอง''
''แลว้ กนั เล่นอะไรอยา่ งน้นั มนั น่าตีนกั น้าท่าเสียหมดทงั่
โอง่ แลว้ น่ีลุงข้ึนจุดฟื นไฟต้งั แตเ่ มื่อไหร่ ชะดีชะร้ายมนั ไหมบ้ า้ น
เขา้ จะวา่ ยงั ไง''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

33

''นุช จุดเมื่อเชา้ ค่ะ''
''ไอพ้ วกน้ีมนั ก็ช่างกระไรเลยนอนเป็นท่อนไมห้ ลานจุด
ไฟอยบู่ นหวั ยงั ไม่รู้ ดีแมน่ ุชไมจ่ ุดไฟเผามุง้ พวกเอง็ ล่ะ...แม่นุชจุด
ไฟเล่นทาไมลูกมนั จะไหมม้ ือไมพ้ อง ? ''
''นุชจะทาน้ามนตใ์ หล้ ุงแสม ลุงมี นา้ ช่วย ลา้ งหนา้ ไงคะ
ทาในขนั มนั นอ้ ย นุชเลยทาท้งั โอง่ เลยเป่ าคาถาเพ้ียงๆดว้ ย'' คุณยา่
อดหวั เราะไม่ได้
''เราละมนั แก่แดดนกั ไปเห็นอะไรมาตอ้ งจดจามาทาตาม
อยา่ งจนได้ น่ีจามาจากวดั ซิ ดีแลว้ ไอส้ ามคนน่ีอาบน้ามนตห์ ลาน
เสียใหเ้ ขด็ เผ่ือมนั จะไดด้ ีมงั่ แลว้ นนั่ เจา้ มีทาไมเกบ็ มุง้ คนเดียว ? ''
ลุงมีซ่ึงสาละวนกบั ท่ีนอนหมอนมุง้ ท้งั สามยมิ้ เหยๆ นา้ ช่วยรีบ
อธิบายวา่
''เวรไอม้ ีมนั จะ้ แม่นาย''
''เอ๋อ...เกบ็ มุง้ กต็ อ้ งมีเวร ไอ.้ .. '' ท่านย้งั คาด่าไวท้ นั ควนั
เพราะเห็นฉนั ทาตาแป๋ ว คอยตะแคงหูฟังอยแู่ ลว้
''มนั ช่างข้ีเกียจข้ีคร้านกนั นกั แกจะตายจนป่ านน้ีแลว้ ยงั
ทาเป็นเด็ก ถุย...กไู ม่เคยพบ นอนแลว้ ยงั ข้ีเกียจเกบ็ มุง้ ''
สามคนนนั่ ทาหูทวนลมเพราะเรื่องด่าของคุณยา่ เป็นของ
ธรรมดาเสียแลว้ ฉนั เห็นภาพอยา่ งน้ีและเรื่องแบบน้ีมาเป็นประจา
เร่ิมต้งั แต่จาความได้ แต่ท้งั สามคนนนั่ ไมเ่ คยเปลี่ยนนิสยั ไดส้ ักที

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

34

จนตายจากกนั และเม่ือถึงเวลที่ตายจากกนั จริงๆเขา้ คนที่อยตู่ ่าง
ร้องไหค้ ร่าครวญถึงคุณงามความดีของคนที่จาดไปนกั หนา ไม่
เหมือนเวลายงั เป็นๆ อยดู่ ว้ ยกนั สกั นิด

''แมน่ ุช ต่ืนแต่เชา้ กด็ ีแลว้ ลูก มา...ยา่ จะอาบน้าถูฟันให้
เด๋ียวจะไดร้ ดน้ามนต'์ '

พอคุณยา่ ตบปากวา่ จะอาบน้าถูฟันให้ ฉนั ชกั ทาหนา้ แหย
เพราะยาสีฟันของคุณยา่ ไมเ่ หมือนของคุณแม่ ของคุณแม่เป็นผงสี
ขาวๆ หอมๆ ซ่าๆ เป็นฟองดี แต่ของคุณยา่ ทาจากถ่านไมป้ ่ นสีดาๆ
ผสมกบั สารส้มสตุเกลือสตุ คุณยา่ อา้ งวา่

''สียาแบบน้ี ฟันแน่นดีนกั !''
คุณยา่ ทาไวท้ ีละขวดใหญๆ่ โดยข้นั แรกจะใชถ้ ่านกอ้ น
เลก็ ๆมาตาแล่งดว้ ยตะแกรงถี่ๆ จนละเอียด เกลือกบั สารส้ม ใส่
หมอ้ ต้งั ไฟจนแตกเพยี ะๆ อยใู่ นหมอ้ คร้ันเดือดฟจู ึงยกลง ทิ้งให้
เยน็ เกลือและสารส้มจะกลายเป็นผงละเอียดสีขาวๆ คุณยา่ จะ
นามาผสมกบั ถ่านและพิมเสนบดเวลาสีฟันใชเ้ ศษผา้ ขาวพนั ปลาย
นิ้วจุม่ พอชุ่มๆแลว้ ไปแตะแตะผงดาๆ นนั่ มาสี รสชาติเคม็ ๆ
เฝื่อนๆ แสบปากแสบลิ้น ฉนั โดนเขา้ ทีไรเขด็ ทุกที
''มาอาบน้าแม่นุช''
ฉนั ชกั จะถอยหลงั “นุชจะอาบกบั คุณแม่''
''ยา่ จะอาบให้ จะไดข้ ดั ข้ีไคลสกั ที''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

35

คุณยา่ ทาเสียงแขง็ ฉนั รู้ดีวา่ ลองคุณยา่ ทาเสียงแบบน้ีละก็
ฉนั ตอ้ งทาตามจนได้ ท่ีอาบน้าของคุณยา่ ไม่ใช่หอ้ งน้าท่ีคุณพอ่ ทา
แบบสมยั ใหม่ แตเ่ ป็นท่ีระเบียงยาวสุดติดกบั เรือนครัว แต่มีฉาก
ไมท้ าเป็นลบั แลก้นั ไว้ หลงั ลบั แลมีขนั สาครใบมหึมาทาดว้ ย
สมั ฤทธ์ิ ใกลๆ้ มีมา้ นง่ั อาบน้า ละบนหิ้งไมม้ ีขนั เงินใบเลก็ ๆขวด
'ยาสีฟัน' กล่องใส่ขมิ้นชามกงั ไสปากแหวง่ ใส่เปลือกมะกรูด
มะนาวที่บีบน้าใชแ้ ลว้ คุณยา่ ยงั ไมใ่ หท้ ิ้งจนกวา่ จะนามาถูมือถูเทา้
เสียก่อน

เร่ิมแรกคุณยา่ จบั ฉนั ลอกคราบกดใหน้ งั่ ลงบนมา้ นง่ั พลาง
ฉีกผา้ ขาวซ่ึงเหน็บไวเ้ หนือหิ้งพนั ปลายนิ้วจุม่ น้าแตพ่ อแตะ ‘ยาสี
ฟัน’ ติดพลางสง่ั วา่

''บว้ นน้าก่อนลูก เอา้ ...ยงิ ฟัน !''
ใหม่ๆ กพ็ อทน หนกั ๆเขา้ ฉนั ก็เบือนหนา้ หนีพลาง
โวยวาย
''พอแลว้ ...พอแลว้ ...''
''พออะไรกนั เพิง่ สีไปหน่อยเดียว แมงมนั จะไดไ้ มก่ ิน
ฟัน''
''ไม่เอา''
''กวา่ จะปลุกปล้าสีฟันฉนั เสร็จ คุณยา่ ก็เหง่ือซึม แถมเจบ็
นิ้วเพราะโดนฉนั กดั เอา''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

36

''ลูกหมา ดู...มนั กดั ยา่ ''
''นุชแสบปากน่ี''
''ก็อยา่ ดิ้นซิ...เอา้ ...พอละ''
ตอนอาบน้าทารุณพอๆ กบั ตอนสีฟันเหมือนกนั เร่ิมจาก
พอรดน้าทวั่ ตวั คุณยา่ ก็ใชผ้ า้ ถูหลงั ถูแขนถูขาตลอดจนเลบ็ มือเลบ็
เทา้ พอแสบๆ ตวั ก็ละลายขมิน้ ชโลมทาต้งั แต่หนา้ ลงไปแลว้ ใชน้ ิ้ว
มือถูจนขมิ้นเขา้ เน้ือ จากน้นั จึงรดน้า แตน่ ่ีกไ็ มเ่ ท่าไหร่ จนถึงตอน
ใชน้ ้ามะขามหรือน้ามะกรูดซ้าอีกคร้ัง คราวน้ีท้งั แสบท้งั คนั จนฉนั
เตน้ ร่าๆ ยงิ่ เตน้ ยงิ่ ดิ้นกย็ งิ่ ถูกขดั มากข้ึน
''โอย...นุชตานแลว้ โอย...นุชไมใ่ ช่ปลาไหลน่ี''
''เออดี ยา่ จะขดั ใหข้ าวเหมือนถูปลาไหนเลย''
กวา่ จะอาบน้าฉนั เรียบร้อย คุณยา่ กเ็ ปี ยกไปหมดท้งั ตวั
แถบหอบจนตวั โยน
''แหม...ไอล้ ูกอะไรยงั ง้ี มนั น่านกั ... ''

คุณยา่ ชอบพดู แต.่ ..มนั น่า...มนั น่า...แต่กไ็ ม่
เคยตีฉนั สกั ที

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

37

5.....................................................................
นอกจาก 'ยาสีฟัน' คุณยา่ ยงั มีสูตรเก่ียวกบั ตวั
ยาอีกมากมาย เช่นน้าขา้ วส่วนหน่ึงจะตอ้ งรินเกบ็ ไว้
ใส่เกลือพอปะแล่มๆ แจกกนั กินคนละถว้ ยก่อนกิน
ขา้ ว โดยท่านอา้ งวา่
''บารุงกาลงั ดีนกั ละน่ี''

แตฉ่ นั เคยไดย้ นิ ลุงแสมเรียกเสียใหมว่ า่ 'กาแฟหมา' โดย
อา้ งเช่นกนั วา่

''หมามนั กินต่างกาแฟรู้ไหมล่ะคุณหนู ? ''
น้าขา้ วที่เหลือต่อไปน้นั ไมใ่ ช่วา่ จะรินให้ 'ไอเ้ ขียว' ที่เฝ้ า
สวนกินเป็น 'กาแฟหมา' หมดแตส่ ่วนหน่ึงจะถูกแบ่งใส่โอง้ ใตถ้ ุน
หมกั ไวจ้ นเหมน็ เปร้ียวใชแ้ ช่ผา้ ก่อนซกั ท่านวา่ อีกวา่
''ซกั ผา้ ขาวดี ! ''
ข้ีเถา้ ก็เทใส่ตุ่มไวท้ าน้าด่างแช่ผา้ เหมือนกนั ผา้ ที่แช่
น้าขา้ วหมกั ตอ้ งนาไปแช่น้าถูสบู่ซกั ใหม่ ผ่งึ แดดจดั ๆ ใหห้ าย
เหมน็ เปร้ียว แตเ่ ทา่ ท่ีเห็นผา้ ขาวจะขาวนวลจริงๆ อยา่ งที่ท่านวา่
คงอาจจะเป็ นเพราะคนซกั ตอ้ งฟอกอยนู่ านกวา่ จะหายเหม็นเปร้ียว
ผา้ เลยขาวกระมงั !

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

38

ข้ีเถา้ ในตุม่ น้นั ใชป้ ระโยชน์ต้งั แตท่ าน้าด่าง โรยโคน
ตน้ ไมก้ นั มด ทาตวั เวลาข้ึนมะมว่ งไมใ่ หม้ ดแดงกดั รวมท้งั ฉนั ควกั
เล่นขายของต่างกะปิ แมแ้ ตใ่ บปาลม์ ใบพดั ฉนั ก็ตดั มาทาพดั ๆไฟ
เตาของเล่นเสียบ่อยๆ พอคุณยา่ รู้เขา้ มกั จะเอะอะทุกที แตไ่ มเ่ คยตี
ฉนั นอกจากบ่นปากเปี ยกปากแฉะอยหู่ ลายวนั

พออาบน้าเสร็จคุณยา่ กร็ ดน้ามนตใ์ ห้ โดยเทราดต้งั แต่
ศรีษะลงไปมือก็ตบหวั ปากพดู วา่

''นะโมโตเร็วๆ นะโมโตเร็วๆ นะลูก หายเจย็ หานไข้ บึญ
มง่ั ขวญั ยนื คิดอะไรใหส้ มปรารถนา คิดเงินไดเ้ งิน
คิดทองไดท้ อง... ''

ตอนน้ีฉนั รีบเช็ดน้า ละล่าลาลกั ถามวา่
''นุชคิดจะไปดูราวงบา้ นนายพลบั ไดไ้ หมคะ ? '' คุณยา่
ชะงกั ฉนั สะบดั ผมเงยหนา้ ข้ึนดูทา่ นตาแป๋ ว คุณยา่ ทาหนา้ คร่ึงยมิ้
คร่ึงบ้ึง
''มนั เหลือเชียวเรานะ เอาทนั ทีทนั ควนั ทีเดียว''
''นุชไม่อยากไดเ้ งิน ไดท้ อง นุชอยากไปดูราวงรดน้ามนต์
แลว้ ไปไดไ้ หมคะ ? ''
''ไอพ้ วกน้นั ชวนหลานไปบงั หนา้ ละซิ”
''ไมไ่ ดบ้ งั หนา้ คะ่ ลุงแสมจะอุม้ นุชไป''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

39

''เอาละ เอาละ...อาบน้าก่อน เยน็ ค่อยพดู กนั ใหม.่ ..
เอา้ โอม... ''

ฉนั รีบพดู ตอ่ ตามท่ีเคยไดย้ นิ มาบอ่ ยๆ
''เพ้ียง...คิดอะไรไดส้ มตามปรารถนา คิดไปดูราวงไดด้ ูรา
วงเอิงเงย... ''
พออาบน้าแต่งตวั เสร็จ ฉนั ก็วง่ิ ตึงๆ เขา้ ไปเรือนใน ประตู
หอ้ งคุณพ่อคุณแมเ่ ปิ ดแงม้ ไวแ้ ลว้ ฉนั ตอ้ งใชส้ องมือผลกั ประตจู ึง
เปิ ดออกพอกา้ วขา้ มธรณีประตูกถ็ ลาเขา้ ไปภายใน...หอ้ งน้นั เป็น
หอ้ งกวา้ งดา้ นหน่ึงเป็ นตใู้ ส่เส้ือผา้ ขนาดใหญจ่ นฉนั เขา้ ไปยนื เล่น
ไดส้ บาย ตรงขา้ มกบั ตูเ้ ป็ นโตะ๊ เคร่ืองแป้ งแบบเก่าสลดั ลวดลาย
งดงาม กระจกดา้ นบนพบั หมุนไดส้ องขา้ งมีบานกระจกรูปไขพ่ บั
ไดเ้ ช่นกนั ตวั ตูเ้ บ้ืองล่างคร่ึงหน่ึงเป็นกระจก แต่มีผา้ มา่ นขึงไว้
มองดูไมเ่ ห็นภายใน ถดั ไปเป็ นกระจกสูงบานใหญ่กรอบทาดว้ ย
เงินเป็นลวดลายหนาหนกั ส่องไปท้งั ตวั ขารองรับเป็นไมม้ ุกแพรว
พราว ดา้ นท่ีติดกบั หนา้ ตา่ งเป็นเตียงนอนขนาดใหญ่มีเสาส่ีเสา
ยอดเป็นลูกกลมทองเหลืองขดั มนั ส่องประกายแวววบั เสาน้ีรองรับ
มุง้ ผา้ โปร่งซ่ึงกางครอบลงมา รองมุง้ มีระบายลูกไมแ้ พรสีชมพู
ออ่ นจนเกือบเป็ นสีขาว ผา้ ปูที่นอนเป็นสีชมพอู ่อนเช่นกนั แต่ตาม
ชายเป็นลวดลายอยา่ งงดงามดว้ ยฝีมือคุณแม่ ปลายเตียงมีตะลุ่มวาง
ผา้ นุ่งคุณแม่กางเกงแพรของคุณพอ่ ไม่ปะปนกนั หวั เตียงมีโตะ๊ มุก

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

40

ตวั สูงเกง้ กา้ งวางตะเกียงโป๊ ะทาดว้ ยแกว้ เจียระไน เวลาโดนแสง
สวา่ งมกั จะมีประกายเกือบจะเป็นสีรุ้ง ตามของโป๊ ะมีแท่งแกว้ รูป
หยดน้าหอ้ ยเป็นแถว ฉนั ชอบจบั เขยา่ เล่นใหด้ งั กรุ๋งกริ๋ง ตวั
ตะเกียงเป็นรูปคลา้ ยขวดกลางป๋ องเป็นท่ีใส่น้ามนั และชิดฝา
ใกลๆ้ กบั โตะ๊ ตวั น้ีมีโตะ๊ เทา้ สิงห์ตวั ใหญ่หนงั สือของคุณพอ่ เตม็
ไปหมด

เม่ือฉนั โผล่เขา้ ไปในหอ้ งประตมู ุง้ ถูกแหวกออกเก่ียวไว้
ดว้ ยขอทองเหลืองเป็นสองไขมีคุณพอ่ นอนเล่นอยบู่ นเตียงเพยี ง
คนเดียวพอเห็นฉนั พอ่ ก็อา้ แขนออกรับ ฉนั โถมเขา้ ไปหาท้งั ตวั
เอียงแกม้ ใหท้ า่ นจูบซา้ ยขวา

''ชื่นใจจริงลูกพอ่ คุณยา่ อาบน้าใหล้ ะซิ''
''ค่ะ นุชรดน้ามนตด์ ว้ ย สมภารที่วดั ทา่ นใหม้ าทา่ นให้
กระดาษเขียนวงกลมๆ เขียนเลขแลว้ เขียนชื่อนุชวา่ ''ตรีนุช''
''นุชรู้ไดย้ งั ไงล่ะลูก ? ''
''ก็ท่านบอกนี่คะวา่ ใหน้ ุชชื่อตรีนุช ตรีแปลวา่ อะไรคะ ?''
''แปลวา่ สาม ลูก''
''ตรีนุช ล่ะคะ แปลวา่ อะไร ?''
''เอ..แปลวา่ นางท้งั สามมงั ''
''นางที่ไหนคะ ? ''
''พระสุรัสวดี อุมา ลกั ษมี จะ้ ''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

41

''เขาเป็นอะไรกนั คะ สามคนนนั่ ? ''
''พระสุรัสวดีเป็ นเมียพระพรมพระอุมาเป็ นเมียพระศิวะ
พระลกั ษมีเป็นเมียพระนารายณ์จะ้ ''
''เอ...แต่นุชมีคนเดียวน่ีคะ''
''กแ็ ปลวา่ นุชสวยเหมือนคนสามคนนน่ั น่ะซิ ถา้ ฟันจะไม่
หลอไปหน่อย ซนไปนิด''
''ถา้ นุชฟันแลว้ จะมีสวยหรือคะ ?''
''สวยซิลูก ถึงไม่มีฟันนี่ พอ่ กว็ า่ สวยอยแู่ ลว้ วนั น้ีผกู หาง
เปี ยยงิ่ สวยใหญ่''
''คุณพอ่ จบั หางเปี ย ท่ีคุณยา่ ถกั ไวใ้ หท้ ้งั สองขา้ งกระตุก
อยา่ งลอ้ ๆ''
''เอา้ ...ผมเปี ยมาเลียใบตองพระตีกลองตะลุ่งตุง้ แช่''
''ยงั ดีกวา่ ผมจุกมาคลุกน้าปลาเห็นข้ีหมานง่ั ไหวก้ ระจอ๊ ง
หง่องอีก''
''เอา้ ...พอ่ ลูกคุยอะไรกนั จะ๊ ? ''
คุณแมโ่ ผล่หนา้ เขา้ มาในหอ้ งแมจ้ ะนุ่งผา้ กระโจมอกคุณแมก่ ็ตอ้ ง
สวมเส้ือตวั ยาวๆทบั ไวแ้ ถมมีผา้ ขนหนูผนื ใหญค่ ลุมไหล่ ผมของ
คุณแม่ยาวจนถกั เป็นเปี ยเดียวพนั ไวไ้ ดร้ อบศีรษะ ใบหนา้ ขาว
สะอาดยงั มีหนดน้าเกาะพราว
''อาบน้าเถอะค่ะคุณวฒุ ิ นุชสวยจริงลูก''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

42

''กาลงั เขามาคุยโขมงวา่ อาบน้ามนตม์ า''
คุณแม่เก่ียวผา้ เช็ดตวั ไวก้ บั ตาของาแกะเป็นรูปนิ้วมือคน
งอนิดๆติดอยทู่ ี่มุมหอ้ ง พลางเปล้ืองเส้ือพาดไวท้ ่ีราวไมด้ า้ นปลาย
เยง จากน้นั จึงเดินไปที่โตะ๊ เครื่องปแงเปิ ดจุกขวดแกว้ เจียรัไนใบ
ใหญ่มีสีแดงเป็ นจุดๆ เทน้าอบไทยลงบนฝ่ ามือ กลิ่นหอมเยน็ ๆ
น้นั ทาใหฉ้ นั ผละจากคุณพอ่ เร่เขา้ ไปหาคุณแมซ่ ่ึงกาลงั ลูบไลน้ ้า
อบไปทว่ั คอ แขนพอเห็นฉนั เขา้ ไปใกลท้ ่านกป็ ้ ายๆ น้าอบใหท้ ี่
ซอกคอ ตน้ แขนตลอดจนนิ้วมือฉนั ชอบดูคุณแม่แตง่ ตวั เพราะ
ท่านจะค่อยๆ บรรจงทาน้าอบไทยจนทวั่ แลว้ กก็ ลบั ทาซ้าใหม่ซ่ึง
สามคร้ังสามหนจึงทางแป้ งร่าทบั ฉนั นึกถึงคุณแมท่ ีไรจึงมกั จะ
นึกถึงกล่ินน้าอบไทยละเครื่องร่าควบคูก่ นั ไปดว้ ยทุกที แมแ้ ต่
ผา้ นุ่งท่านกอ็ บเทียนไวห้ อมฟ้ ุง
ครูพอ่ ลุกข้ึนไปอาบน้า คุณแม่แตง่ ตวั แลว้ จึงมาเก็บมุง้
โดยมีฉนั ช่วยเป็ นกุลีกจุ อ
''ดึงชายใหต้ ึงลูก น่าน...พบั เขา้ ใตท้ ่ีนอนยงั น้ีมนั จะไดต้ ึง
เดี๋ยวออกไปในครัวกบั แมไ่ หม หรือจะคอยคุณพอ่ อยใู่ นน้ี ? ''
โดยปกติการทาอาหารเชา้ ซ่ึงโดยมากเป็นขา้ วตม้ ง่ายๆ
จะตกเป็นหนา้ ท่ีของป้ าเจียม ยกเวน้ อาหารเยน็ ซ่ึงคุณแม่จะลงมือ
เองทุกคร้ังป้ าเจียมถูกลดฐานะลงมาเป็นลูกมือ แต่ถึงกระน้นั ใน
ตอนเชา้ คุณแม่ก็ยงั ตอ้ งเขา้ ไปดูแลใหเ้ รียบร้อยจนเป็นกิจวตั ร

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

43

ท่ีๆ เราใชน้ ง่ั กินอาหารเชา้ กนั คือชานหนา้ เรือนในโดยปู
เส่ือจนั ทบูรณ์สีแดงผนื ใหญ่ลงไป ตรงกลางปผู า้ ขาวริมถกั ดว้ ย
ลูกไมล้ งแป้ งแขง็ สาหรับรองสารับขา้ วซ่ึงเป็นฝีมือของคุณแม่ตาม
เคย ตามที่นง่ั ประจาของแต่ละคนมีผา้ ส่ีเหลี่ยมริมติดลูกไมร้ อง
จาน ชอ้ น แกว้ น้า ยกเวน้ ใกลค้ ุณยา่ จะมีกระโถนขนั น้าพานรอง
ผา้ เช็ดปากสีแดงจีบพบั อบไวห้ อมฟ้ ุง ถาดอาหารเป็นถาดทองสี
เหลืองมีเชิงใบใหญ่ ขดั ถูจนเป็นเงางามภานในบรรจุจานฝาใบเล็ก
ใบนอ้ ย ถา้ เป็นขา้ วสวยจะตอ้ งมีกระเทียมดองเป็นของประจา ถา้
วนั ใดอาหารท้งั สองอยา่ งน้ีหายไป ป้ าเจียมโดนเล่นทุกที แม้
บางคร้ังคุณแม่จะยอมรับวา่ ท่านลืมซ้ือมาเอง คุณยา่ กย็ งั วา่

''ความผดิ ของนงั เจียมท่ีไม่เตือนแมน่ ิด !''
เวลากินขา้ วถา้ คุณยา่ ร่วมวงอยดู่ ว้ ย ฉนั จะเห็นคุณพอ่ นงั่
พบั เพยี บเรียบร้อยทุกคร้ัง นอกจากวนั ใดคุณยา่ ‘ถือศีลแปด’ ไม่
กินขา้ วเยน็ วนั นน่ั คุณพ่อจึงนง่ั ขดั สมาธิเสียทีหน่ึง ในตอนเชา้ ที่
ชานเรือนในค่อนขา้ งจะร่มรื่น เพราะเงามะมว่ งบงั แมจ้ ะมี
แสงแดดทอลอดเขา้ มาบา้ งแตก่ เ็ ป็นแดดอ่อนๆ กาลงั สบาย
เมื่อคุณพ่อจงู ฉนั ออกมาน้นั คุณแมจ่ ดั สารับกบั ขา้ ว
เรียบร้อยแลว้ หมอ้ ดินท่ีหุง้ ขา้ วตม้ จะตอ้ งเอาผา้ เปี ยกๆ ชุปน้าเช็ด
จนสะอาดเป็ นเงาก่อนที่จะหิ้วท้งั เสวยี นมาวางไวไ้ ม่ไกลนกั
''นุช ไปเชิญคุณยา่ มาเถอะลูก''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

44

ฉนั วง่ิ ตึงๆ ไปเรือนหนา้ หอ้ งนอนของคุณยา่ แตกตา่ งกบั
ของคุณแม่ แมจ้ ะเป็นห้องใหญ่ แตด่ า้ นหน่ึงเป็ นยกพ้นื ไมเ่ กิน
ศอกกวา้ งยาวขนาดเตียงใหญ่ๆ บนน้นั ปูที่นอนหนาแขง็ เพราะ
ยดั ดว้ ยนุ่นมานานปี ไวเ้ ตม็ ผา้ ปทู ี่นอนสีขาวสะอาดขึงตึง หมอน
หนุนมีความยาวตลอดท่ีนอน หุม้ ปลอกสีขาว แตเ่ ฉพาะตรงท่ีคุณ
ยา่ หนุนมีผา้ ส่ีเหลี่ยมเป็นตาหมากรุกสีแดงเหลืองริมเราะชายครุยปู
ทบั ไว้ คุณยา่ เคยบอกฉนั วา่

''เอาไวก้ นั น้าหมาก''
ดา้ นปลายเทา้ มีแพรเพลาะสีสดวางทบั ผา้ นวมบุสีเขียว
ออ่ นๆเป็ นฝีมือคุณแมท่ ้งั สิ้น ดา้ นหวั นอนแต่ต่ากวา่ ยกพ้นื ท่ีนอน
มีโตะ๊ เทา้ สิงห์วางกระจกรอบไมป้ ิ ดทองร่องชาดแบบเก่า พานมุก
ฉลุวางหวแี ละยงั มีกระปุกเล็กกระปุกนอ้ ยมากมาย คุณยา่ ท่าน
เรียกโตะ๊ น้ีวา่
''โตะ๊ แตง่ ตวั ''
ใกลโ้ ตะ๊ แต่งตวั เป็นตูล้ ายทองมีขา้ วของเตม็ จนดูไม่ออก
วา่ อะไรเป็ นอะไร ตเู้ หล่าน้ีมีรอบห้อยและยงั มีหีบเหลก็ วางซอ้ นๆ
กนั หลายใบโตกพานแวน่ ฟ้ าประดบั มุกนบั ไม่ถว้ น ท่ีมุมหอ้ ง
ปลายท่ีนอนยงั มีกาปั่นใหญ่ ซ่ึงฉนั ไมเ่ คยเห็นสักทีวา่ ในน้นั มี
อะไรบา้ ง ท่ีเรือนหนา้ แต่ละหอ้ งมีขา้ วของแบบน้ีมากมาย แต่ฉนั

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

45

ไมเ่ คยสนใจนอกจากจะไปคน้ หาพานเชิงใบเล็กๆ จากในเข่งหอ้ ง
เกบ็ ของมาใส่ของเล่นเท่าน้นั เอง

''คุณยา่ ขา ทานขา้ วคะ่ ''
คุณยา่ เปลี่ยนผา้ นุ่งโจงกระเบนเป็นสีระกา ซ่ึงฉนั เคยได้
ยนิ คาอรรถาธิบายบอ่ ยคร้ังวา่
''กรุ ุสหน่ึงจะมีสักผนื ก็ท้งั ยากนาลูก''
ขณะที่ฉนั โผล่เขา้ ไป ทา่ นกาลงั เหน็บชายผา้ แถบสีขาว
ทิง้ ชายยาวใหเ้ รียบ ใบหนา้ มีรอบประแป้ งไวข้ าว ผมทรงดอก
กระทุ่นถูกเสยไวด้ ว้ ยข้ีผ้งึ เป็ นพมุ่ เรียบผมยาวทดั หูปลิวอยไู่ หวๆ
''คุณยา่ สวย...''
''เออ..จะประจบไปดูราวงใหไ้ ดน้ ะ เขา้ มานี่แน่ะลูก ยา่
จะใหอ้ ะไร''
ธรณีหอ้ งคุณยา่ สูงเป็นพิเศษ ฉนั ตอ้ งปี นข้ึนไปยนื บนน้นั
โดยเหนี่ยวประตูไวแ้ ลว้ ก็กระโดดลงไปดงั โครม

''คอ่ ยๆ ซิลูก เป็นสาวเป็นนาง ขืนเดินอยา่ งน้ี
เงินทองหนีหมด...มาน่ี... ''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

46

6……………………………………………
ฉนั ไปนง่ั พบั เพียบขา้ งคุณยา่ 'โต๊ะแต่งตวั '
พลางชะโงกไปจนชิดกระจกแลบลิ้นยาวใส่เงาตวั เอง
แลว้ ทาลิ้นกระดกไปมา
''อยา่ ซนนกั เลยลกู เอ๊ย รู้จกั นงั่ น่ิงๆ เสียมงั่ ซิ
เราน่ะยงั กบั ลูกลิงลกู คา้ ง ขา่ คงจะลมใส่ตายสกั วนั ''

คุณยา่ หยบิ กล่องแบนยาวสีน้าเงินเก่าๆ มาจากกอง
กระปุกเล็กกระปุกนอ้ ยบนโตะ๊

''อารายคะคุณยา่ กล่องอาราย''
ฉนั จอ้ งดูอยา่ งสนใจ คุณยา่ กดสปริงตรงฝาเบาๆ
''ของดีซิลูก นุชชอบไหม ? ''
ภายในกล่องบุดว้ ยกามะหยส่ี ีน้าเงินเก่าๆ เช่นกนั แตน่ งั
สีสนั สดใสกวา่ ภายนอก ภายในมีสร้อยขอ้ มือเลก็ ๆ สองเส้น ทา
เป็นรูปกน้ หอยนูฯฝังนพเกา้ เชื่อมต่อกนั ดว้ ยห่วงทองเป็ นคู่ๆ
''สวยไหมลูก ? ''
''หอย'' ฉนั เข่ียๆ เล่นอยา่ งไม่ค่อยสนใจนกั
''ยา่ ใหแ้ มน่ ุชไงล่ะลูก ทาขวญั เสียวนั น้ีขวญั เอย๊ ขวญั มา
ขวญั อยกู่ ะตวั นะลูกนะ''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

47

คุณยา่ คงไม่ทราบเลยวา่ อีกหลายสิบปี ผา่ นมาสายสร้อยคู่
น้นั ไดช้ ่วยใหฉ้ นั พน้ จากภาวะความคบั ขนั ในเรื่องการเงินได!้

หลงั จากวนั ้นั แลว้ พอตกเยน็ คุณยา่ ก็เริ่มต้งั ตวั เป็ นครู
สอนวา่ ยน้า โดยมีมะพร้าวแหง้ สองลูกฉีกเปลือกผกู ติดกนั วาง
พาดท่ีอกลุงแสม ลุงมี นา้ ช่วย ถูกเกณฑใ์ หล้ งน้าเป็นกองระวงั ภยั
แถมคุณยา่ ยงั เอาชายผา้ ขาวผา้ ผกู เอวฉนั ไวอ้ ีก ตวั ทา่ นเองถือปลาย
ขา้ งหน่ึงนงั่ อยบู่ นเรือนแพ แมล้ ุงแสมจะโวยวายวา่

''โธ่...แม่นาย ผกู ไวอ้ ยา่ งน้นั แลว้ คุณหนูจะวา่ ยได้
ยงั ไง? ''

คุณยา่ เอด็ แหววา่ ''ช่างขา้ ! ถา้ หลานขา้ พลดั ไมพ้ ลดั มือไป
ขา้ จะไดก้ ระตุกไว'้'

ผา้ ที่คุณยา่ ผกู เอวจะดูเหมือนช่วยใหฉ้ นั จมมากกวา่ ลอย
ใหมๆ่ คุณยา่ ก็นง่ั ดูดีอยพู่ อสามสี่วนั หลงั เร่ิมนอนใจ ฉะน้นั วนั
ต่อๆมาคุณยา่ ก็มกั จะนง่ั ในๆ เขา้ ไปผกู ชายผา้ ไวก้ บั ลูกกรง ตวั
ทา่ นเองหางานทาเล็กๆนอ้ ยๆ พอเพลินๆ คร้ังไดย้ นิ เสียงฉนั
หวั เราะ หรือสาลกั น้า ท่านก็จะกระตุกชายผา้ เสียทีหน่ึงปากก็
ร้องเตือนวา่

''แมน่ ุช ระวงั ๆ นะลูก ไอแ้ สมอยา่ ปล่อยใหห้ ลานสาลกั
น้ามากนกั เด๋ียวจะเป็ นหวดั ''

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

48

คุณยา่ หารู้ไหม พอคุณยา่ เผอลุงแสมก็อแกส้ ายผา้ ท่ีผกู
เอวฉนั ออกไปผกู กบั ลูกบวบแพไวใ้ หค้ ุณยา่ กระตุกๆ พอรู้สึก
หนกั ๆ จะไดต้ ายใจเท่าน้นั เอง ตวั ฉนั โผไปโผมาปร๋ อแลว้ โดยมี
ลุงมี นา้ ช่วยเป็นหลกั คอยรับ ลุงแสมคอยวา่ ยตามฉนั ไปใกลๆ้
นา้ ช่วยมกั จะจบั เอวฉนั ไวใ้ ห้ ลุงมีลอยคอห่างออกไปพลางทาท่า
ยนื่ มือมา จนเกือบจะถึงตวั ฉนั พอฉนั กะระยะเห็นวา่ พอจะไปถึง
ตวั ลุงมีก็คอยถอยหนีจนฉนั ตอ้ งตะเกียกตะกายต๋อมแต๋มไปจน
ได้ ละกบ็ อ่ ยคร้ังเหมือนกนั แทนที่จะถีบน้ากลายเป็นวา่ โนขานา้
ช่วย บา้ งอกบา้ งตะโพกบา้ ง

''โอย๊ '' เสียงนา้ ช่วยอุทานลน่ั
''ไอช้ ่วยกเ็ อะอะไปได'้ ' ลุงแสมเอด็ เบาๆ
นา้ ช่วยทาหนา้ ชอบกล ''อุวะ เจบ็ จะตายจะไม่ใหร้ ้องได้
ยงั ไงเล่นเอาทอ้ งนอ้ ยเขา้ เตม็ เหนี่ยว เอง็ มาเป็นหลกั มงั ซิ''
กวา่ คุณยา่ จะมารู้ลูกไมน้ ้ี กต็ ่อเมื่อฉนั วา่ ยน้าเป็นแลว้
เพียงแตย่ งั ไมแ่ ขง็ เท่าน้นั นบั จากน้นั พอฉนั หายไปท้งั คุณยา่ คุณ
แมป่ ็นตอ้ งตะโกนเรียกที่เรือนแพ และทุกคร้ังฉนั กม็ กั อยใู่ นน้า
จริงเสียดว้ ย จนคุณยา่ บ่นวา่
''วา่ ยน้าไม่เป็นเสียดีกวา่ ''
พอลงน้าไดฉ้ นั จะเก็บต้งั แต่สวะ สาหรับเอามาเล่นขาย
ของหญา้ ปลอ้ งท่ีลอยมาเป็นแพตดั ไวเ้ ป็ นท่อนๆ เอาไมก้ ลมๆ

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี

49

แทบไส้ออกมาตากแดดยอ้ มสีตา่ งๆ เล่นตลอดจนเปลือกตาลอ่อน
เอามาขดู เมือกไวเ้ ล่นไดอ้ ีกเหมือนกนั อะไรไมร่ ้ายเท่าคร้ังหน่ึง
ฉนั เห็นเรือนไมเ้ ลก็ ๆ เก่าๆ ลอยตามน้ามาจึงเก็บมาวางไวบ้ นเรือน
แพ ต้งั ใจวา่ จะเอามาทาบา้ นตุก๊ ตา แตพ่ อคุณยา่ เดินลงมาเห็น
เทา่ น้นั ก็โวยวายเอ็ดลนั่

''ตายแลว้ ใครไปเก็บศาลพระภมู ิเก่าๆ ท่ีไหนมา ?''
''นุชค่ะ นุชจะเอาไปทาบา้ นตุก๊ ตา''
''ตา๊ ย...ตาย...อกนงั วาดจะแตก แม่นุชเล่นจนไม่รู้จกั เล่น
ข้ึนมาน่ี...มาขอขมาลาโทษ ทา่ นเสีย แลว้ ลอยน้าไปอยา่ งเดิม''
คร้ังน้นั ฉนั ถูกคุณยา่ เทศนายาวเหยยี ดถึงคุณโทษของสา
ลพระภมู ิ แต่คร้ังน้นั กย็ งั ไมร่ ้ายเทา่ ตอนท่ีฉนั เก็บหมอนใบสวยได้
จากในน้าวงิ่ กะเร่อกะร่าหอบข้ึนบา้ น
''คุณยา่ ขา นุชเก็บหมอนไดค้ ่ะ ซว้ ยสวย…''
''เอามาจากไหนล่ะ ซว้ ยสวย...''
''ลอยน้ามาคะ่ ''
คุณยา่ ทาทา่ เหมือนลมจะใส่
''ตายแลว้ หมอนหนุนผที ่ีไหนไม่รู้ เอาไปทิ้งนะแม่นุช !''
วนั น้นั ฉนั ถูกขดั สีฉวรี รณเสียเกือบชวั่ โมง เพราะคุณยา่
เป็นคนสะอาดนกั หนา ทา่ นกลวั วา่ น้าเหลืองผีจะมาติดตวั ฉนั เขา้
คุณความดีอนั เดียวที่ฉนั ทาไวค้ ือเกบ็ หนงั สือเก่าๆมอดกินจนปรุมา

หนรี ้ ัก
ลกั ษณวดี