ອະຮິຍະສັຈຈາກພະໂອຖະ ພາກປາຍ

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໑໐໐໕

ແລະ ກັບພວກທ່ມີ ວີ າທະ ມຄີ ວາມເຫນັ ວ່າ ‘ບາງສງ່ິ ຄວນແກເ່ ຮາົ ບາງສງິ່ ບຄໍ່ ວນແກ່
ເຮາົ ’. ການຖຼືເອົາຢ່າງຂັດແຍງູ້ ກັນຕໍ່ສະມະນະພຣາມສອງພວກເຫາ່ົຼ ນນ້ັ ກມໍ ີແກເ່ ຮົາ
ດວູ້ ຍອາການດງັ່ ນີ້. ເມືອ່ ຖືເຼ ອົາຢ່າງຂດັ ແຍູ້ງກນັ ມຢີ ່ ການຜດິ ຖຽງກັນກຍໍ ່ອມມີ, ເມ່ືອ
ການຜດິ ຖຽງກນັ ມີ ການອາຄາດກນັ ຍ່ອມມ,ີ ເມ່ອື ການອາຄາດກັນມີ ການບຽດບຽນ
ກັນກຕໍ ອູ້ ງມ,ີ ດວູ້ ຍອາການດັ່ງນີ້. ບຸຣສຸ ວິນຍຊົນນນ້ັ ເຫັນຢ່ ຊ່ຶງການຖືຼເອາົ ຢ່າງຂັດ
ແຍງູ້ ກນັ , ການຜິດຖຽງກນັ , ການອາຄາດກນັ ແລະ ການບຽດບຽນກນັ ອນັ ຈະເກດີ ຂ້ຶນ
ໃນຕນົ ຢ່ດ່ັງນີ້ ເຂາົ ກໍລະທິຕຖນິ ້ັນເສຍ ແລະ ບ່ໍຖຼືເອາົ ທິຕຖິອື່ນຂນ້ຶ ມາອີກ. ການລະ
ເສຍ ການສະຫັດຄນືຼ ຊຶ່ງທຕິ ຖເິ ຫົ່າຼ ນນ້ັ ຍ່ອມມດີ ວູ້ ຍອາການດງ່ັ ນີ້.

ອຄັ ຄິເວສສະນະ ! ໃນບນັ ດາສະມະນະພຣາມສາມພວກນນ້ັ ສະມະນະພຣາມ
ພວກໃດ ມີວາທະ ມີຄວາມເຫນັ ວ່າ ‘ສງ່ິ ທງັ ປວງບຄ່ໍ ວນແກເ່ ຮາົ ’ ດ່ງັ ນ້ີມຢີ .່ ໃນ
ສະມະນະພຣາມພວກນນັ້ ບຣຸ ຸສຜ່ວນິ ຍຊົນ ຍ່ອມພິຈາຣະນາເຫັນເຊ່ນັ ນ້ີວ່າ ຖູາ້ ເຮາົ ຖືຼ
ເອົາທຕິ ຖຂິ ອງພວກທຖີ່ ວືຼ ່າ ‘ສງ່ິ ທງັ ປວງບຄ່ໍ ວນແກ່ເຮາົ ’ ດງັ່ ນີ້ ມາກາ່ ວຢຼືນຢນັ ຢ່ຢາ່ ງ
ເຂັມຼ້ ແຂງວ່າ ‘ນທີ້ ນໍ່ ນັ້ ຈງິ ແທູ້ ແນວອນ່ື ເປາົຼ່ ’ ດງ່ັ ນ້ແີ ລູ້ວ ການຖືເຼ ອົາຢ່າງຂັດແຍ້ງູ ກນັ ຕ່ໍ
ສະມະນະພຣາມອກີ ສອງພວກ ກຈໍ ະຍ່ອມມແີ ກ່ເຮົາ ຄືຂຼ ດັ ແຍູ້ງກບັ ພວກທມ່ີ ີວາທະ ມີ
ຄວາມເຫນັ ວາ່ ‘ສງ່ິ ທງັ ປວງຄວນແກເ່ ຮາົ ’ ແລະ ກບັ ພວກທມີ່ ວີ າທະ ມຄີ ວາມເຫັນວ່າ
‘ບາງສງິ່ ຄວນແກເ່ ຮາົ ບາງສງ່ິ ບຄ່ໍ ວນແກເ່ ຮາົ ’. ການຖືຼເອາົ ຢ່າງຂັດແຍງູ້ ກນັ ຕໍ່
ສະມະນະພຣາມສອງພວກເຫົາຼ່ ນັ້ນ ກໍມແີ ກ່ເຮາົ ດ້ວູ ຍອາການເຊ່ນັ ນ້.ີ ເມ່ືອການຖຼເື ອົາ
ຢາ່ ງຂດັ ແຍູ້ງກັນມີຢ່ ການຜິດຖຽງກນັ ກຍໍ ່ອມມ,ີ ເມືອ່ ການຜິດຖຽງກນັ ມີ ການອາຄາດ
ກນັ ກຍໍ ່ອມມ,ີ ເມອ່ື ການອາຄາດກນັ ມີ ການບຽດບຽນກັນກຍໍ ່ອມມ.ີ ດວູ້ ຍອາການເຊ່ັນ
ນ້ີ. ບຣຸ ສຸ ວິນຍຊົນນັ້ນ ເຫັນຢ່ຊ່ຶງການຖຼືເອົາຢາ່ ງຂັດແຍູງ້ ກັນ. ການຜດິ ຖຽງກນັ , ການ
ອາຄາດກັນ ແລະ ການບຽດບຽນກນັ ອນັ ຈະເກດີ ຂຶນ້ ໃນຕນົ ຢ່ດັງ່ ນ້ີ ເຂົາກໍລະທຕິ ຖິ
ນນ້ັ ເສຍ ແລະ ບໍ່ຖືເຼ ອາົ ທິຕຖອິ ນື່ ຂ້ຶນມາອກີ . ການລະເສຍ ການສະຫດັ ຄືຼນຊງ່ຶ ທຕິ ຖິ
ເຫຼາົ່ ນນັ້ ຍ່ອມມດີ ູວ້ ຍອາການດງ່ັ ນ້ີ.

໑໐໐໖ ອະຣິຍະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ອັຄຄເິ ວສສະນະ ! ໃນບນັ ດາສະມະນະພຣາມສາມພວກນນ້ັ ສະມະນະພຣາມ
ພວກໃດມີວາທະ ມີຄວາມເຫນັ ວາ່ ‘ບາງສງິ່ ຄວນແກເ່ ຮາົ ບາງສງ່ິ ບໍ່ຄວນແກເ່ ຮາົ ’
ດງ່ັ ນມ້ີ ີຢ່. ໃນສະມະນະພຣາມພວກນ້ັນ ບຣຸ ຸສຜ່ວິນຍຊນົ ຍອ່ ມພິຈາຣະນາເຫນັ ເຊັ່ນນີ້
ວາ່ ຖູ້າເຮາົ ຖເຼື ອົາທິຕຖິຂອງພວກທີຖ່ ວືຼ ່າ ‘ບາງສງ່ິ ຄວນແກເ່ ຮາົ ບາງສງ່ິ ບຄໍ່ ວນແກ່
ເຮາົ ’ ດ່ງັ ນ້ີ ມາກ່າວຢືນຼ ຢັນຢຢ່ າ່ ງເຂ້ມັຼ ແຂງວາ່ ‘ນທີ້ ນ່ໍ ນ້ັ ຈງິ ແທູ້ ແນວອນື່ ເປາ່ຼົ ’ ດງ່ັ ນ້ີ
ແລູ້ວ ການຖຼເື ອາົ ຢ່າງຂັດແຍງູ້ ກັນ ຕໍ່ສະມະນະພຣາມອກີ ສອງພວກ ກຈໍ ະມີແກເ່ ຮາົ ຄຼື
ຂດັ ແຍ້ງູ ກັບພວກທ່ີມີວາທະມີຄວາມເຫັນວາ່ ‘ສງ່ິ ທງັ ປວງຄວນແກເ່ ຮາົ ’ ແລະ ກບັ
ພວກທ່ີມີວາທະມີຄວາມເຫັນວ່າ ‘ສງິ່ ທງັ ປວງບຄໍ່ ວນແກເ່ ຮາົ ’. ການຖືຼເອົາຢາ່ ງ
ຂດັ ແຍູ້ງກັນຕ່ໍສະມະນະພຣາມສອງພວກເຫຼາ່ົ ນນ້ັ ກໍມແີ ກ່ເຮົາດູວ້ ຍອາການເຊັ່ນນ້ີ.
ເມອ່ື ການຖືເຼ ອາົ ຢ່າງຂັດແຍູ້ງກນັ ມີຢ່ ການຜິດຖຽງກນັ ກໍຍອ່ ມມ,ີ ເມ່ອື ການຜດິ ຖຽງກັນ
ມີ ການອາຄາດກນັ ກໍຍອ່ ມມ,ີ ເມ່ອື ການອາຄາດກັນມີ ການບຽດບຽນກນັ ກຍໍ ອ່ ມມີ.
ດູ້ວຍອາການເຊ່ນັ ນ.້ີ ບຸຣຸສວນິ ຍຊົນນນັ້ ເຫນັ ຢ່ຊຶ່ງການຖຼືເອາົ ຢາ່ ງຂັດແຍູ້ງກັນ ການ
ຜດິ ຖຽງກນັ , ການອາຄາດກັນ ແລະ ການບຽດບຽນກັນ ອນັ ຈະເກດີ ຂນ້ຶ ໃນຕນົ ຢດ່ ງ່ັ ນີ້
ເຂົາກລໍ ະທຕິ ຖນິ ັນ້ ເສຍ ແລະ ບ່ໍຖືຼເອົາທິຕຖິອນ່ື ຂ້ຶນມາອີກ. ການລະເສຍ ການສະຫັດ
ຄຼືນຊຶ່ງທຕິ ຖິເຫ່ຼົານ້ນັ ຍອ່ ມມດີ ູວ້ ຍອາການດ່ັງນ້.ີ

- ມ. ມ. ໑໓/໒໖໓ - ໒໖໖/໒໖໙ - ໒໗໑.

ມິຈສາທຕິ ຖທິ ວີ່ າ່ ວນິ ຍານເປນັ ຜທ່ ອ່ ງທຽ່ ວ

ສາຕິ ! ແມນ່ ແທູ້ບ່ໍ ຕາມທ່ີໄດ້ຍູ ນິ ວາ່ ເຈົ້າມີ ທິຕຖອິ ນັ ລາມກົ ເກດີ ຂ້ນຶ ແລ້ວູ ເຊັນ່ ນ້ີ
ວ່າ “ເຮາົ ຍອ່ ມຮູ້ທ່ົວເຖງິ ທມັ ຕາມທພີ່ ຣະຜ່ມີພຣະພາຄຊົງສະແດງວາ່ ວິນຍານນີ້ ນ້ີ
ແຫະ ຍ່ອມແລນ່ ໄປ ຍອ່ ມທອ່ ງທຽ່ ວໄປ, ບ່ໍແມນ່ ສງ່ິ ອ່ືນເລຍີ ” ດ່ງັ ນ້ີ ?

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໑໐໐໗

“ຂູາ້ ແຕ່ພຣະອົງຜ່ຈະເຣນີ ! ຂາູ້ ນູ້ອຍຍອ່ ມຮທູ້ ວ່ົ ເຖິງທັມ ຕາມທີ່ພຣະຜ່ມພີ ຣະພາຄຊົງສະແດງ
ແລູວ້ ເຊັ່ນນວ້ີ ່າ “ວິນຍານນ້ີ ນແ້ີ ຫະ ຍ່ອມແລນ່ ໄປ ຍອ່ ມທ່ອງທ່ຽວໄປ, ບແໍ່ ມ່ນສ່ງິ ອື່ນເລຍີ ” ດງ່ັ ນ້ີ”.

ສາຕິ ! ວນິ ຍານນ້ັນ ເປັນແນວໃດ ?

“ຂາູ້ ແຕ່ພຣະອງົ ຜ່ຈະເຣນີ ! ນນ້ັ ຄືສຼ ະພາບທ່ີເປນັ ຜ່ເວົ້າ, ຜ່ຮ້ສູ ກຶ (ຕໍ່ເວທະນາ) ຊຶ່ງ ສະເຫວຍີ
ວິບາກແຫງ່ ກມັ ດກີ ັມຊວົ່ ທ. ໃນພົບນ້ັນໆ”.

ໂມຄະບຸຣສຸ ! ເຈົ້າຮູ້ທ່ວົ ເຖິງທັມທ່ີເຮາົ ສະແດງແລູວ້ ເຊ່ນັ ນີ້ ເມື່ອສະແດງແກ່ໃຜໜ.ໍ
ໂມຄະບຸຣສຸ ! ເຮາົ ກ່າວ ວນິ ຍານ ວາ່ ເປນັ ປະຕຈິ ຈະສະມບຸ ປນັ ນະທມັ (ສ່ິງທີ່
ອາໄສປຈັ ຈັຍແລ້ວູ ເກດີ ຂ້ນຶ ) ໂດຍປະຣຍິ າຍຢາ່ ງຫວງຫາຍ ; ຖາູ້ ເວນຼັ້ ຈາກປຈັ ຈຍັ ແລວູ້
ຄວາມເກດີ ແຫງ່ ວນິ ຍານ ບໄ່ໍ ດມູ້ ີ ດ່ັງນີ້ ແມ່ນຫືຼບໍ່. ໂມຄະບຸຣຸສ ! ເມື່ອເປັນເຊນ່ັ ນນັ້ ເຈົ້າ
ຊືວ່ ່າຍອ່ ມກາ່ ວຕເ່ ຮົາ ດູ້ວຍຖູ້ອຍຄາໍ ທີຕ່ ົນເອງຖືເຼ ອົາຜດິ ດ້ວູ ຍ ຍ່ອມຂດຸ ຕນົ ເອງດ້ວູ ຍ
ຍ່ອມປະສບົ ສ່ງິ ບ່ແໍ ມ່ນບຸນຍ໌ຢາ່ ງຫວງຫາຍດູ້ວຍ ; ໂມຄະບຸຣສຸ ! ຂນ້ໍ ້ັນແຫະ ຈັກເປັນ
ໄປເພື່ອຄວາມທກຸ ຂ໌ ບເໍ່ ກອ້ື ກນແກເ່ ຈາ້ົ ຕະຫອດກາລະນານ ດ່ງັ ນ້.ີ

ຄັງ້ ນ້ນັ ພຣະຜມ່ ພີ ຣະພາຄຕຣັດຮຽກພິກຂຸ ທ. ແລວູ້ ຕຣດັ ວາ່ :-

ພິກຂຸ ທ. ! ພວກເຈົ້າຈະສໍາຄັນຄວາມຂໍ້ນ້ີວາ່ ແນວໃດ : ພິກຂຸສາຕິເກວຕັ ຕະບຕຸ ນ້ີ
ຍງັ ຈະພໍນບັ ວ່າເປນັ ພຣະເປນັ ສງົ ຄ໌ ໃນທັມວິນັຍນ້ີ ໄດຫູ້ ບຼື ໍ່ ?

“ຈັກເປັນໄດູແ້ ນວໃດ ຂູ້ານ້ອູ ຍ ! ຫາບເ່ໍ ຫນັ ເລີຍ ຂາູ້ ນອູ້ ຍ !”

ເມອື່ ພິກຂຸທັງຫາຍ ທນເຊນ່ັ ນີແ້ ລວູ້ ພິກຂຸສາຕິຜ່ເກວັຕຕະບຸຕ ກງໍ ຽບສຽງ ເກເີ້ ຂີນ ຄຕໍ ົກ ກມ້ົ ໜາູ້ ຫງອຍເຫງົາ
ບໍມ່ ປີ ະຕພິ ານ ນິ້ງຢ່. ພຣະຜ່ມພີ ຣະພາຄທອດພຣະເນດເຫນັ ດັ່ງນ້ນັ ແລວູ້ ໄດຕູ້ ຣັດວ່າ :-

ໂມຄະບຸຣສຸ ! ເຈ້ົາຈະປາກົດດວູ້ ຍທິຕຖິອັນລາມົກນ້ນັ ຂອງຕົນເອງແລ ; ເຮົາຈະ
ສອບຖາມພິກຂຸ ທ. ໃນບອ່ ນນ້ີ (ແລວູ້ ຊົງສອບຖາມພິກຂຸ ທ. ຈົນເປັນທປີ່ າກດົ ວາ່ ພຣະອງົ

ບໄ່ໍ ດຊູ້ ງົ ສະແດງທມັ ດ່ັງທ່ີສາຕິພິກຂຸກາ່ ວ

໑໐໐໘ ອະຣິຍະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ແລູ້ວຊົງສະແດງການເກດີ ຂນ້ຶ ແຫງ່ ວິນຍານ ໂດຍອາການແຫງ່ ປະຕິຈຈະສະມຸບບາດ ຄບົ ທງັ ໖
ອາຢະຕະນະ).

- ມ. ມ. ໑໒/໔໗໕-໔໗໗/໔໗໒-໔໔໔.

ໂທດແຫງ່ ອນັ ຕະຄາຫກິ ະທິຕຖສິ ບິ

ວຈັ ສະ ! ທິຕຖິທີ່ມີຢ່ວາ່ “ໂລກທຽ່ ງ” ດງ່ັ ນ້ນີ ້ັນ ເປນັ ການຈບັ ຢດຶ ດວູ້ ຍທຕິ ຖິ (ທິຕຖິ
ຄະຫະນັງ) ເປນັ ຄວາມລາໍ ບາກດວູ້ ຍທິຕຖິ (ທິຕຖກິ ັນຕາຣັງ) ເປນັ ຂາູ້ ເສກິ ດວູ້ ຍທິຕຖິ
(ທິຕຖສິ ກັງ) ເປນັ ຄວາມສນັ່ ຄອນດວູ້ ຍທຕິ ຖິ (ທິຕຖວິ ິປຜັນທິຕັງ) ເປນັ ຄວາມຜກຮດັ
ດວູ້ ຍທຕິ ຖິ (ທິຕຖສິ ັນໂຍຊະນງັ ) ເປນັ ໄປກບັ ດວູ້ ຍທກຸ ຂ໌ (ສະທກຸ ຂັງ) ເປນັ ໄປກບັ
ດວູ້ ຍຄວາມຍາກລາໍ ບາກ (ສະວຄິ າຕັງ) ເປນັ ໄປກບັ ດວູ້ ຍຄວາມຄບັ ແຄນູ້ (ສະອຸປາ
ຢາສັງ) ເປນັ ໄປກບັ ດວູ້ ຍຄວາມອງ່ັ ຮອູ້ ນ (ສະປະຣລິ າຫັງ) ບໍ່ເປນັ ໄປເພອ່ື ຄວາມເບອ່ື
ໜາ່ ຍ ຄວາມຄາຍກາໍ ໜດັ ບເ່ໍ ປນັ ໄປເພອ່ື ຄວາມດບັ ຄວາມສະງບົ ລະງບັ ບ່ໍເປນັ ໄປ
ດວູ້ ຍຄວາມຮຍູ້ ງ່ິ ຄວາມຮພູ້ ອູ້ ມ ບໍເ່ ປນັ ໄປເພອື່ ນິບພານ ເອາົ ເສຍເລຍີ .

(ກລໍ ະນີແຫ່ງທຕິ ຖທິ ີ່ເຫອຼື ນອກຈາກນ້ີ ກໍຕຣັດໄວດູ້ ວູ້ ຍຂຄໍ້ ວາມແນວດຽວກນັ ທກຸ ໂຕອກັ ສອນ
ກາ່ ວຄືຼ :)

ວັຈສະ ! ທິຕຖທິ ່ີມຢີ ວ່ ່າ “ໂລກບໍ່ທ່ຽງ” ... ໆລໆ ...
ວຈັ ສະ ! ທິຕຖິທີ່ມີຢ່ວາ່ “ໂລກມີທສ່ີ ດຸ ” ... ໆລໆ ...
ວຈັ ສະ ! ທິຕຖິທ່ີມີຢວ່ າ່ “ໂລກບມໍ່ ທີ ສ່ີ ດຸ ” ... ໆລໆ ...
ວັຈສະ ! ທິຕຖທິ ່ີມີຢ່ວາ່ “ຊວີ ະກອໍ ນັ ນນ້ັ ສະຣີຣະກອໍ ນັ ນນ້ັ ” ... ໆລໆ ...
ວັຈສະ ! ທິຕຖິທ່ີມີຢ່ວາ່ “ຊີວະກອໍ ນັ ອນື່ ສະຣີຣະກອໍ ນັ ອນື່ ” ... ໆລໆ ...
ວຈັ ສະ ! ທິຕຖິທີ່ມີຢ່ວາ່ “ຕະຖາຄຕົ ພາຍຫງັ ແຕກ່ ານຕາຍ ຍອ່ ມມອີ ກີ ” ... ໆລໆ ...

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໑໐໐໙

ວຈັ ສະ ! ທິຕຖິທ່ີມີຢວ່ າ່ “ຕະຖາຄຕົ ພາຍຫງັ ແຕກ່ ານຕາຍ ຍອ່ ມບມໍ່ ອີ ກີ ” ... ໆລໆ
...

ວຈັ ສະ ! ທິຕຖິທ່ີມີຢວ່ ່າ “ຕະຖາຄຕົ ພາຍຫງັ ແຕກ່ ານຕາຍ ຍອ່ ມມອີ ກີ ກມໍ ີ ບມໍ່ ອີ ກີ
ກມໍ ີ” ... ໆລໆ ...

ວັຈສະ ! ທິຕຖທິ ່ີມີຢວ່ າ່ “ຕະຖາຄຕົ ພາຍຫງັ ແຕກ່ ານຕາຍ ຍອ່ ມມອີ ກີ ກໍບແໍ່ ມນ່ ບ່ໍ
ມອີ ກີ ກຫໍ າກບແ່ໍ ມນ່ ” ດັງ່ ນນ້ີ ັ້ນ ເປນັ ການຈບັ ຢດຶ ດວູ້ ຍທຕິ ຖິ ເປນັ ຄວາມລາໍ ບາກ
ດວູ້ ຍທຕິ ຖິ ເປນັ ຂາູ້ ເສກິ ດວູ້ ຍທິຕຖິ ເປນັ ຄວາມສນັ່ ຄອນດ້ວູ ຍທຕິ ຖິ ເປນັ ຄວາມຜກ
ຮດັ ດວູ້ ຍທຕິ ຖິ ເປນັ ໄປກບັ ດວູ້ ຍທກຸ ຂ໌ ເປນັ ໄປກບັ ດວູ້ ຍຄວາມຍາກລາໍ ບາກ ເປນັ ໄປ
ດວູ້ ຍຄວາມຄບັ ແຄນູ້ ເປນັ ໄປກບັ ດວູ້ ຍຄວາມອງັ່ ຮອູ້ ນ ບເ່ໍ ປນັ ໄປເພອື່ ຄວາມເບ່ອື
ໜາ່ ຍ ຄວາມຄາຍກາໍ ໜດັ ບເໍ່ ປນັ ໄປເພອື່ ຄວາມດບັ ຄວາມສະງບົ ລະງບັ ບໍເ່ ປນັ ໄປ
ເພອ່ື ຄວາມຮຍູ້ ງ່ິ ຄວາມຮພູ້ ອູ້ ມ ບໍ່ເປນັ ໄປເພອ່ື ນິບພານ ເອາົ ເສຍເລຍີ .

ວັຈສະ ! ເຮາົ ເຫັນຢ່ຊງ່ຶ ໂທດນ້ີ ແລ ຈຶງ່ ບເໍ່ ຂົ້າເຖງິ ທິຕຖິທີມ່ ຢີ ເ່ ຫາ່ົຼ ນີ້ ໂດຍ
ປະການທັງປວງ.

- ມ. ມ. ໑໓/໒໔໓/໒໔໗.

ອະວິຊຊາເປນັ ໂຕຈອ່ ງດງຶ ມາຊ່ຶງອງົ ຄແ໌ ປດແຫງ່ ມິຈສາມຄັ ຄະ

ພິກຂຸ ທ. ! ອະວຊິ ຊາ ເປນັ ສງ່ິ ທມ່ີ າລວ່ ງໜາູ້ ເພອ່ື ຄວາມເຖງິ ພອູ້ ມແຫງ່ ອະກສຸ ົລ
ທມັ ທງັ ຫາຍ ອນັ ຕດິ ຕາມມາດູວ້ ຍອະຫຣິ ິກະ ແລະ ອະໂນຕຕັປປະ. ພິກຂຸ ທ. ! :-

ມຈິ ສາທິຕຖິ ຍອ່ ມມີຢາ່ ງເຕັມທ່ີ ແກ່ຜ່ເຖງິ ຊ່ຶງອະວິຊຊາ ບໍມ່ ີຄວາມເຫັນແຈູງ້ ;
ມິຈສາສງັ ກປັ ປະ ຍ່ອມມີຢ່າງເຕມັ ທ່ີ ແກ່ຜ່ມມີ ິຈສາທິຕຖິ ;
ມິຈສາວາຈາ ຍອ່ ມມີຢ່າງເຕມັ ທີ່ ແກ່ຜ່ມມີ ິຈສາສັງກປັ ປະ ;

໑໐໑໐ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ມຈິ ສາກັມມັນຕະ ຍອ່ ມມຢີ າ່ ງເຕັມທີ່ ແກ່ຜ່ມມີ ິຈສາວາຈາ ;
ມຈິ ສາອາຊວີ ະ ຍ່ອມມຢີ າ່ ງເຕັມທ່ີ ແກ່ຜ່ມີມິຈສາກັມມນັ ຕະ ;
ມຈິ ສາວາຢາມະ ຍອ່ ມມຢີ າ່ ງເຕມັ ທ່ີ ແກ່ຜ່ມມີ ິຈສາອາຊີວະ ;
ມຈິ ສາສະຕິ ຍອ່ ມມີຢ່າງເຕມັ ທ່ີ ແກ່ຜ່ມມີ ຈິ ສາວາຢາມະ ;
ມິຈສາສະມາທິ ຍອ່ ມມຢີ ່າງເຕມັ ທ່ີ ແກ່ຜ່ມີມຈິ ສາສະຕ.ິ

(ເປັນອັນວາ່ ອົງຄ໌ແປດແຫ່ງມຈິ ສາມຄັ ຄະ ຫຼື ມິຈສາສັຕຕະ ຍ່ອມມຄີ ບົ ບໍຣບິ ນ. ໃນສຕອ່ືນ
(໒໔/໒໒໘໑໐໕) ໄດຕູ້ ຣດັ ຂະຫຍາຍອອກໄປອີກ ໒ ຂຄໍ້ ຼື :)

ມຈິ ສາຍານະ ຍ່ອມມຢີ າ່ ງເຕມັ ທ່ີ ແກ່ຜ່ມີມຈິ ສາສະມາທິ
ມິຈສາວິມຸຕຕິ ຍ່ອມມຢີ ່າງເຕັມທ່ີ ແກ່ຜ່ມີມຈິ ສາຍານະ).

- ມະຫາວາຣ. ສງັ . ໑໙/໑/໒.

ໝວດ ຊ. ວາ່ ດູ້ວຍ ປະກນິ ນະກະ

ສສັ ສະຕະທຕິ ຖກິ ຢໍ າກຢ່ ອຈຸ ເສທະທຕິ ຖກິ ຢໍ າກໄປ
ສມັ ມາທຕິ ຖກິ ຢໍ າກດບັ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເທວະດາ ແລະ ມະນຸສສ໌ທັງຫາຍ ອັນທຕິ ຖິສອງຢາ່ ງຫໍ່ຫູຸ້ມແລູວ້ ບາງ
ພວກ ຊດຸ ລງົ ຢບ່ ອ່ ນນນັ້ , ບາງພວກ ແລນ່ ຕະເຫດີ ໄປ, ສ່ວນ ພວກທມ່ີ ຈີ ກັ ຂຍຸ ອ່ ມເຫນັ
(ຕາມທເ່ີ ປນັ ຈງິ ).

ພິກຂຸ ທ. ! ເທວະດາ ແລະ ມະນຸສສ໌ ພວກທຊ່ີ ດຸ ລົງຢບ່ ອ່ ນນນ້ັ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ?
ພິກຂຸ ທ. ! ຄຼືເທວະດາ ແລະ ມະນຸສສ໌ ພວກທີ່ມພີ ບົ ເປນັ ທມ່ີ າຍິນດີ ຍນິ ດີແລູວ້ ໃນພົບ
ເພດີ ເພີນໃນພົບ, ເມອ່ື ບຄຸ ຄນົ ສະແດງທັມ ເພ່ືອຄວາມດບັ ບ່ໍເຫອຼື ແຫງ່ ພບົ ແກ່
ເທວະດາ ແລະ ມະນຸສສ໌ນ້ັນຢ່ ຈິຕຂອງເຂາົ ກໍບໍແ່ ລນ່ ໄປ ບ່ເໍ ຫ້ືອມໃສ ບ່ຕໍ ັ້ງຢ່ ບໍ່ນູ້ອມ
ໄປ. ພິກຂຸ ທ. ! ແນວນເີ້ ອ້ນີ ວ່າ ພວກທຊີ່ ຸດລງົ ຢ່ບ່ອນນ້ນັ .

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໑໐໑໑

ພິກຂຸ ທ. ! ເທວະດາ ແລະ ມະນສຸ ສ໌ ພວກທແີ່ ລນ່ ຕະເຫດີ ໄປ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ?
ຄືພຼ ວກທອ່ີ ຶດອັດຢ່ ເປດີ ໜ່າຍຢ່ ຊັງຢ່ດວູ້ ຍພບົ (ແຕ)່ ເພີດເພີນຢ່າງຍ່ິງຢກ່ ັບວພິ ົບ
(ພາວະປາສະຈາກພົບ) ດວູ້ ຍຄິດວ່າ “ທ່ານຜ່ຈະເຣນີ ທັງຫາຍເອີຍ ! ໄດຍູ້ ິນວ່າອັຕຕານ້ີ
ພາຍຫງັ ຈາກການຕາຍເພາະການທໍາລາຍແຫງ່ ກາຍ ຍ່ອມຂາດສນ ຍ່ອມວິນາດ ບ່ໍ
ໄດມູ້ ີຢພ່ າຍຫັງຈາກການຕາຍ : ນ້ນັ ແຫະ ເປັນພາວະສະງົບລະງບັ ນ້ນັ ແຫະ ເປັນ
ພາວະປະນີຕ ນນ້ັ ແຫະ ເປັນພາວະແນນ່ ອນຕາຍໂຕ” ດ່ງັ ນີ້. ພິກຂຸ ທ. ! ແນວນີເ້ ອ້ີນ
ວ່າ ພວກທແ່ີ ລນ່ ຕະເຫດີ ໄປ.

ພິກຂຸ ທ. ! ສ່ວນພວກທມີ່ ຈີ ກັ ຂຸ ຍອ່ ມເຫນັ (ຕາມທເ່ີ ປນັ ຈງິ ) ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ຄືຼ
ພິກຂຸໃນກລໍ ະນນີ ີ້ ຍອ່ ມເຫັນທມັ ທເ່ີ ກີດແລ້ວູ ເປນັ ແລວູ້ ໂດຍຄວາມເປນັ ສງິ່ ທີເ່ ກີດ
ແລູ້ວ ເປນັ ແລູວ້ ແລູວ້ ກໍເປັນຜ່ປະຕບິ ັຕເພອື່ ຄວາມເບືອ່ ໜາ່ ຍ ຄວາມຄາຍກາໍ ໜັດ
ຄວາມດັບບໍເ່ ຫຼອື ແຫ່ງທມັ ທເ່ີ ກດີ ຂ້ຶນແລ້ວູ ເປັນແລວູ້ . ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຊັນ່ ນີ້ເອີນ້ ວ່າ ພວກ
ທ່ມີ ີຈັກຂຸ ຍ່ອມເຫັນ (ຕາມເປັນຈິງ).

- ອຕິ ວິ .ຸ ຂ.ຸ ໒໕/໒໖໓/໒໒໗.

(ໂດຍພຣະບາລນີ ີ້ ເຮັດໃຫ້ເູ ກດີ ຄວາມເຂົ້າໃຈວາ່ ພວກທ່ຊີ ຸດລົງຢບ່ ອ່ ນນນັ້ ແມນ່ ພວກ
ສສັ ສະຕະທິຕຖ,ິ ພວກທີ່ແລ່ນຕະເຫີດເປີດເປີ່ງໄປນ້ນັ ແມ່ນພວກ ອຈຸ ເສທະທິຕຖ,ິ ສວ່ ນພວກທ່ີ
ເຫນັ ຕາມທີເ່ ປັນຈງິ ແມນ່ ພວກ ສມັ ມາທຕິ ຖ,ິ ຕາ່ ງກນັ ຢດ່ ງ່ັ ນ້ີ ເປັນສາມພວກ ທັງທີ່ມີມນມາຈາກ
ເຫຕຢ່າງດຽວກນັ ຄມືຼ ທີ ຕິ ຖິສອງຢາ່ ງຫ່ໍຫມູຸ້ ແລວູ້ ດວູ້ ຍກນັ ).

໑໐໑໒ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ຄນົ ລວຍກມໍ ທີ ມັ ມະໄດູ້

(ຈິຕຕະນິຍມົ ແລະ ວຕັ ຖຸນຍິ ມົ ກໍຢດ່ ້ວູ ຍກັນໄດ)ູ້

ພິກຂຸ ທ. ! ອະຣິຍະສາວກົ ຈະເຣນີ ຢ່ດູ້ວຍຄວາມຈະເຣີນ ໑໐ ຢ່າງ ຊ່ວື ່າ ຍອ່ ມຈະ
ເຣນີ ດ້ວູ ຍ ຄວາມຈະເຣນີ ຂອງພຣະອະຣຍິ ະເຈາ້ົ ດ້ວູ ຍ ແລະເປນັ ຜ່ ຖເຼື ອົາແກນ່ ສາຣ
ແລະ ຄວາມປະເສດີ ທາງຝາ່ ຍກາຍ (ວັຕຖ)ຸ ໄດ້ດູ ູວ້ ຍ. ສບິ ຢ່າງ ແນວໃດໜໍ ? ສບິ ຢ່າງ
ຄືຼ :-

ຍອ່ ມຈະເຣນີ ດວູ້ ຍນາ ແລະ ສວນ,
ຍອ່ ມຈະເຣີນດວູ້ ຍຊັບ ແລະ ເຂົ້າເປຼືອກ,
ຍ່ອມຈະເຣນີ ດູ້ວຍບຸຕ ແລະ ພັນຣະຍາ,
ຍ່ອມຈະເຣນີ ດູ້ວຍທາສ ແລະ ກັມມະກອນ ທ່ເີ ຕັມຂະໜາດແຫ່ງບຣຸ ສຸ ,
ຍອ່ ມຈະເຣນີ ດູ້ວຍສັຕສຕ່ີ ນີ ,
ຍອ່ ມຈະເຣນີ ດວູ້ ຍສັດທາ,
ຍ່ອມຈະເຣີນດວູ້ ຍສີລ,
ຍ່ອມຈະເຣີນດວູ້ ຍສຸຕະ,
ຍ່ອມຈະເຣນີ ດ້ວູ ຍຈາຄະ,
ຍອ່ ມຈະເຣນີ ດູ້ວຍປັນຍາ.

ພິກຂຸ ທ. ! ອະຣິຍະສາວກົ ຈະເຣີນຢ່ດູວ້ ຍຄວາມຈະເຣນີ ໑໐ ຢາ່ ງເຫ່ົາຼ ນີ້ ຊື່ວາ່
ຍອ່ ມຈະເຣີນດວູ້ ຍຄວາມຈະເຣນີ ຂອງພຣະອະຣຍິ ະເຈົ້າດວູ້ ຍ ແລະ ເປັນຜ່ຖເືຼ ອົາ
ແກ່ນສາຣ ແລະ ຄວາມປະເສດີ ທາງຝາ່ ຍກາຍໄດດູ້ ້ວູ ຍ.

(ຄາຖາຜະນວກທາູ້ ຍພຣະສຕ)

ບຄຸ ຄນົ ໃດໃນໂລກນ້ີ ຍອ່ ມຈະເຣນີ ດູ້ວຍຊບັ ເຂາ້ົ ເປອືຼ ກ
ບຕຸ ພນັ ຣະຍາ ແລະ ສຕັ ສຕ່ີ ນີ ບຄຸ ຄນົ ນັນ້ ຍອ່ ມເປນັ ຜມ່ ໂີ ຊກ
ມຍີ ສົ ເປນັ ທບ່ີ ຊາຂອງຍາຕ ມຕິ ແລະແມນ່ ແຕຂ່ ອງພຣະຣາຊາ.

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໑໐໑໓

ບຄຸ ຄນົ ໃດໃນໂລກນ້ີ ຍອ່ ມຈະເຣນີ ດວູ້ ຍສດັ ທາ ສລີ ປນັ ຍາ ຈາຄະ
ສຕຸ ະ ອນັ ເປນັ ຄວາມຈະເຣນີ ທງັ ສອງຝາ່ ຍ, ບຄຸ ຄນົ ເຊນ່ັ ນນ້ັ ເປນັ ສຕັ ຕະບຣຸ ສຸ
ມປີ ນັ ຍາເຫນັ ໂດຍແຈມ່ ແຈງູ້ ຍອ່ ມຈະເຣນີ ດວູ້ ຍຄວາມຈະເຣນີ ທງັ ສອງຝາ່ ຍ
ໃນທຕິ ຖະທມັ ນ້ີ ດງັ່ ນແ້ີ ລ.

- ທສກ. ອງັ . ໒໔/໑໔໖/໗໔.

(ພຣະບາລນີ ສີ້ ະແດງໃຫເູ້ ຫນັ ວ່າ ຄົນເຮາົ ສາມາດຈະເຣີນພອູ້ ມກັນໄປໄດູ້ ທັງຝ່າຍໂລກ ແລະ
ຝ່າຍທັມ ບໍຄ່ ວນຖຼກື ກ່າວລໍ້ວາ່ ເຂ້ົາໜມົ ປງັ ແຜນ່ ດຽວທາເນີຍທັງສອງໜູ້າ ຊ່ຶງເປນັ ຄວາມເຂ້ົາໃຈ
ຜດິ ຂອງບຸຄຄົນ ຜ່ຮູຈ້ ັກຊີວຕິ ພຽງດູ້ານດຽວ ຈົນເຖງິ ກັບເວ້ົາກັນວ່າ ຖູ້າລວຍແລວູ້ ເປນັ ຕູອ້ ງໂກງ ບໍ່
ອາດມທີ ັມມະໄດູ້ ຫືຼ ຖູ້າມີທັມມະແລູ້ວຈະລວຍບໄໍ່ ດູ້. ພຣະບາລນີ ້ີສະແດງໃຫູ້ເຫັນວ່າ ຄວາມຈະ
ເຣີນ ໕ ຢາ່ ງ ຕອນຕົ້ນ ເປັນຄວາມຈະເຣີນທາງໂລກ ຫືຼ ທາງວຕັ ຖຸ ຄວາມຈະເຣນີ ໕ ຢາ່ ງ ຕອນຫັງ
ເປັນຄວາມຈະເຣນີ ທາງທມັ ທາງຈິຕ ທາງວິນຍານ ຊງຶ່ ມີທາງທ່ຈີ ະສງຂນຶ້ ໄປໄດູ້ ຈົນເຖິງການ
ບນັ ລຸມຄັ ຄ໌ຜລົ ຫືຼ ຢາ່ ງໜ້ອູ ຍກໍເປັນອະຣິຍະບຸຄຄົນ ຊຶ່ງທຽ່ ງແທ້ຕູ ່ໍການບັນລຸມັຄຄ໌ຜລົ ).

ການໃຊຄູ້ ວາມທກຸ ຂໃ໌ ຫູເ້ ປນັ ປະໂຍຊນແ໌ ກປ່ ຖຸ ຊຸ ນົ

ພິກຂຸ ທ. ! ເພາະອາໄສອໍານາດປະໂຍຊນອ໌ ັນໃດໜໍ ສະຕຣີ ບຸຣຸສ ຄະລຶຫັດ ຫຼື
ບນັ ພະຊິຕ ຈ່ຶງຄວນພິຈາຣະນາໃຫເູ້ ຫນັ ແຈ່ມແຈງູ້ ຢ່ເນື່ອງໆວາ່ “ເຮາົ ມຄີ ວາມແກເ່ ປນັ
ທມັ ມະດາ ບລ່ໍ ອດພນ້ົ ຄວາມແກໄ່ ປໄດູ້” ດງ່ັ ນ້ີ ?

ພກິ ຂຸ ທ. ! ຄວາມມວົ ເມາົ ໃນຄວາມໜຸ່ມ ມຢີ ່ແກສ່ ັຕທງັ ຫາຍ ອນັ ເປັນເຫຕໃຫູ້ປະ
ພຶຕກາຢະທຸຈະຣິຕ ວະຈີທຸຈະຣຕິ ມະໂນທຸຈະຣິຕ, ເມອ່ື ເຂາົ ມອງເຫັນແຈມ່ ແຈງູ້ ໃນຂໍ້
ນຢ້ີ ເ່ ນື່ອງໆ ເຂາົ ຍອ່ ມລະຄວາມມົວເມົາໃນຄວາມໜ່ມຸ ໂດຍປະການທງັ ປວງ ຫຼື ວ່າ
ບນັ ເທາົ ລົງໄດູ.້ ເພາະອາໄສອໍານາດປະໂຍຊນ໌ນແ້ີ ລ ສະຕຣີ ບຣຸ ຸສ ຄະລຶຫັດ ຫຼື ບັນ
ພະຊຕິ ຈຶ່ງຄວນພິຈາຣະນາເຫນັ ແຈມ່ ແຈງູ້ ໃນຂ້ໍນ້ີຢ່ເນ່ືອງໆວ່າ “ເຮົາມຄີ ວາມແກເ່ ປັນ
ທມັ ມະດາ ບ່ໍລອດພ້ົນຄວາມແກ່ໄປໄດູ້” ດງັ່ ນ້ີ.

໑໐໑໔ ອະຣິຍະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

(ໃນກໍລະນແີ ຫງ່ ຄວາມ ມວົ ເມາົ ໃນຄວາມບມໍ່ ໂີ ຣຄາ ກດໍ ີ ມວົ ເມາົ ໃນຊວີ ຕິ ກດໍ ີ ຄວາມມສີ ນັ ທະ
ຣາຄະໃນສງິ່ ເປນັ ທຮີ່ ກັ ກໍດີ ຄວາມທບ່ີ ຮ່ໍ ວູ້ າ່ ມກີ ມັ ເປນັ ຂອງຕນົ ກດໍ ີ ແລວູ້ ປະກອບ ທຈຸ ະຣິຕໂດຍ
ທະວາຣທງັ ສາມ ກໄໍ ດຕູ້ ຣດັ ໄວໂູ້ ດຍຂໍ້ຄວາມ ທມ່ີ ຫີ ກັ ເກນແນວດຽວກັນ. ຂ້ໍຄວາມນນັ້ ສະແດງວ່າ
ພິຈາຣະນາທກຸ ຂ໌ໂດຍແຈມ່ ແຈງູ້ ແລູ້ວ ສຕັ ເຫ່າຼົ ນັນ້ ຍ່ອມລະທຈຸ ະຣິຕເຫຼົາ່ ນັ້ນເສຍໄດູ້ ຈງ່ຶ ກາ່ ວວາ່
ເປນັ ການໃຊທູ້ ກຸ ຂ໌ໃຫເູ້ ປນັ ປະໂຍຊນແ໌ ກປ່ ຖຸ ຊຸ ົນ.

ສໍາລບັ ອະຣຍິ ະສາວົກນັ້ນ ເມື່ອພິຈາຣະນາເຫນັ ເຊັ່ນນແີ້ ລ້ວູ ມຄັ ຄຍ໌ ່ອມເກດີ , ເຂາົ ເສບ ຈະ
ເຣນີ ເຮດັ ໃຫຫູ້ າຍຊງ່ຶ ມຄັ ຄ໌ນັນ້ ແລູວ້ ຍອ່ ມລະສັນໂຍຊນ໌ໄດູ້ ອະນສຸ ັຍກໍດັບສ້ິນໄປ).

- ປນັ ຈກ. ອງັ . ໒໒/໘໒/໕໗.

ຕຣດັ ວາ່ ຖາູ້ ຈະມີໂຕຕນົ ກນັ ນນ້ັ ເອາົ ຮາ່ ງກາຍເປນັ ໂຕຕນົ ດກີ ວ່າຈຕິ

ພິກຂຸ ທ. ! ປຖຸ ຊຸ ນົ ຜບ່ ໄໍ່ ດມູ້ ກີ ານສະດບັ ຈະຍອ່ ມເບອື່ ໜາ່ ຍໄດແູ້ ດ,່ ຄາຍກາໍ ໜດັ
ໄດແູ້ ດ,່ ຈະປອ່ ຍວາງໄດແູ້ ດ່ ໃນກາຍອນັ ເປນັ ບອ່ ນປະຊມຸ ແຫງ່ ມະຫາພຕະທງັ ສນີ່ .ີ້
ຂໍ້ນັ້ນເພາະເຫຕໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. ! ຂນໍ້ ນ້ັ ເພາະວ່າ ການກ່ໍຂ້ຶນກດໍ ີ ກາຍສະຫາຍລົງກໍ
ດີ ການຖຼືກຢຶດຄອງກດໍ ີ ການປະຖິ້ມຊາກໄວ້ກູ ດໍ ີ ແຫ່ງກາຍອັນເປັນບ່ອນປະຊມຸ ແຫ່ງ
ມະຫາພຕະທງັ ສນ່ີ ້ີ ຍອ່ ມປາກົດຢ.່ ເພາະເຫຕນັນ້ ປຸຖຸຊົນຜ່ບໄ່ໍ ດ້ມູ ີການສະດັບຈຶ່ງ
ເບ່ືອໜາ່ ຍໄດູ້ແດ່ ຈຶງ່ ຄາຍກໍາໜດັ ໄດູ້ແດ່ ຈ່ງຶ ປອ່ ຍວາງໄດູແ້ ດ່ ໃນກາຍນັນ້ . ພິກຂຸ ທ. !
ສວ່ ນທີ່ເອນ້ີ ກນັ ວ່າ “ຈິຕ” ກໍດີ ວາ່ “ມະໂນ” ກດໍ ີ ວ່າ “ວນິ ຍານ” ກດໍ ີ ປຸຖຊຸ ນົ ຜບ່ ໄ່ໍ ດມູ້ ີ
ການສະດບັ ບອ່ໍ າດຈະເບອ່ື ໜາ່ ຍ ບອໍ່ າດຈະຄາຍກາໍ ໜດັ ບອໍ່ າດຈະປອ່ ຍວາງ ຊຶ່ງຈຕິ
ນນ້ັ . ຂ້ໍນ້ນັ ເພາະເຫຕໃດໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. ! ຂ້ນໍ ນ້ັ ເພາະວ່າ ສິ່ງທີເ່ ອີ້ນວາ່ ຈິຕເປນັ ຕນ້ົ ນ້ັນ
ເປັນສິງ່ ທີປ່ ຖຸ ຸຊນົ ຜ່ບໍ່ໄດມູ້ ກີ ານສະດັບ ໄດເູ້ ຖງິ ທບັ ແລູ້ວດູ້ວຍຕນັ ຫາ ໄດຢູ້ ດຶ ຖືແຼ ລູ້ວ
ດູ້ວຍທິຕຖິ ໂດຍຄວາມເປນັ ໂຕຕົນ ມາຕະຫອດກາລຍາວນານວ່າ

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໑໐໑໕

“ນັ້ນຂອງເຮົາ ນນ້ັ ເປັນເຮົາ ນັນ້ ເປັນໂຕຕົນຂອງເຮົາ” ດງ່ັ ນ້ີ ເພາະເຫຕນັ້ນ ປຸຖຊຸ ນົ ຜ່ບ່ໍ
ໄດູ້ມກີ ານສະດັບ ຈ່ຶງບອ່ໍ າດຈະເບື່ອໜ່າຍ ບໍ່ອາດຈະຄາຍກໍາໜັດ ບອ່ໍ າດຈະປ່ອຍ
ວາງ ຊຶ່ງສິງ່ ທ່ີເອນີ້ ວ່າ ຈິຕ ເປນັ ຕນົ້ ນນ້ັ .

ພກິ ຂຸ ທ. ! ປຖຸ ຊຸ ນົ ຜບ່ ໄ່ໍ ດມູ້ ກີ ານສະດບັ ຈະເຂາ້ົ ໄປຢດຶ ຖເຼື ອາົ ກາຍອນັ ເປນັ ບອ່ ນ
ປະຊມຸ ແຫງ່ ມະຫາພຕະທງັ ສນີ່ ີ້ ໂດຍຄວາມເປນັ ໂຕຕນົ ຍງັ ດກີ ວາ່ . ແຕຈ່ ະເຂາ້ົ ໄປຢດຶ
ຖເຼື ອາົ ຈຕິ ໂດຍຄວາມເປນັ ໂຕຕນົ ບດ່ໍ ເີ ລຍີ . ຂ້ໍນ້ັນເປັນເພາະເຫຕໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. !
ຂ້ໍນນ້ັ ເພາະວ່າ ກາຍອັນເປັນບອ່ ນປະຊຸມແຫງ່ ມະຫາພຕະທງັ ສ່ີນ້ີ ດາໍ ຣົງຢ່ປີໜງ່ຶ ແດ່
ສອງປແີ ດ່ ສາມປີແດ່ ສີ່ປແີ ດ່ ຫູາ້ ປແີ ດ່ ສບິ ປີແດ່ ຊາວປີແດ່ ສາມສບິ ປແີ ດ່ ສ່ສີ ບິ ປີແດ່
ຫ້າູ ສບິ ປີແດ່ ຮອູ້ ຍປີແດ່ ຫາຍກວ່າຮອູ້ ຍປແີ ດ່ ປາກົດຢ່. ພກິ ຂຸ ທ. ! ສວ່ ນສ່ງິ ທເ່ີ ອີ້ນກັນ
ວ່າ “ຈິຕ” ກດໍ ີ ວາ່ “ມະໂນ” ກໍດີ ວ່າ “ວນິ ຍານ” ກດໍ ີ ນ້ັນ ດວງໜ່ຶງເກດີ ຂ້ຶນ ດວງໜງ່ຶ ດັບ
ໄປ ຕະຫອດເວັນ ຕະຫອດຄຼືນ.

ພິກຂຸ ທ. ! ປຽບເໝຼອື ນລີງ ເມື່ອທ່ຽວໄປຢໃ່ ນປາ່ ໃຫຍ່ ຍ່ອມຈບັ ກງ່ິ ໄມູ້ : ປອ່ ຍກິ່ງ
ນັ້ນ ຈບັ ກ່ິງອ່ນື ປອ່ ຍກງ່ິ ທີຈ່ ບັ ເດີມ ຈອ່ ງກິ່ງອື່ນ ເຊນັ່ ນເ້ີ ລ້ອື ຍໆໄປ, ຂນ້ໍ ີ້ເຊນັ່ ໃດ ; ພິກຂຸ
ທ. ! ສ່ງິ ທເ່ີ ອນີ້ ກນັ ວາ່ ວ່າ “ຈິຕ” ກດໍ ີ ວາ່ “ມະໂນ” ກໍດີ ວ່າ “ວນິ ຍານ” ກດໍ ີ ກໍເຊັ່ນນນ້ັ ຄືຼ
ກັນ ດວງໜຶ່ງເກດີ ຂ້ນຶ ດວງໜ່ງຶ ດບັ ໄປ ຕະຫອດເວນັ ຕະຫອດຄນືຼ .

- ນທິ ານ. ສງັ . ໑໖/໑໑໔-໑໑໕/໒໓໐-໒໓໒.

(ຄວາມຮຈູ້ ກັ ພຈິ າຣະນາວາ່ ຖາູ້ ຈະມີໂຕຕນົ ກນັ ແດ່ ເອາົ ກາຍເປັນໂຕຕນົ ດກີ ວາ່ ເອາົ ຈິຕເປັນ
ໂຕຕນົ ເປັນສມັ ມາທຕິ ຖິໃນຂ້ທໍ ີວ່ ່າ ຮຈູ້ ກັ ເລອືຼ ກ, ແຕ່ໃນບ່ອນນ້ບີ ່ໄໍ ດູ້ໝາຍຄວາມວາ່ ກາຍນ້ນັ ເປັນ
ໂຕຕົນອນັ ແທູ້ຈິງແຕປ່ ະການໃດ ເປັນພຽງສັມມາທິຕຖິໃນການຮຈູ້ ັກໄຈແູ້ ຍກແລະເລອຼື ກທນ່ໍ ນັ້ ).

໑໐໑໖ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ການເຮດັ ຄວາມຮຈູ້ ກັ ກບັ ກາຍ ຊ່ຶງບແໍ່ ມນ່ ຂອງເຮົາ ຫືຼ ຂອງໃຜອນ່ື

ພກິ ຂຸ ທ. ! ກາຍນບ້ີ ແໍ່ ມນ່ ຂອງເຈາ້ົ ທງັ ຫາຍ ແລະທງັ ບແ່ໍ ມນ່ ຂອງບຄຸ ຄນົ ເຫາົຼ່ ອນື່ .
ພິກຂຸ ທ. ! ກັມເກ່າຼົ (ກາຍ) ນ້ີ ອັນເຈາົ້ ທັງຫາຍຄວນເຫນັ ວ່າ ເປນັ ສ່ິງທີ່ປຈັ ຈັຍປຸງແຕງ່
ຂຶ້ນ (ອະພິສງັ ຂະຕະ), ເປນັ ສງ່ິ ທ່ີປຈັ ຈຍັ ເຮັດໃຫ້ເູ ກດີ ຄວາມຮສູ້ ຶກຂຶນ້ (ອະພສິ ນັ ເຈຕະ
ຢິຕະ), ເປນັ ສ່ິງທມີ່ ຄີ ວາມຮູ້ສກຶ ຕໍອ່ າຣມົ ໄດູ້ (ເວທະນີຢະ).

ພິກຂຸ ທ. ! ໃນກໍລະນຂີ ອງກາຍນນ້ັ ອະຣິຍະສາວົກຜ່ໄດູ້ສະດັບແລວູ້ ຍ່ອມຕງ້ັ ໄວູ້
ໃນໃຈໂດຍລະອຽດເປນັ ຢາ່ ງດີ ຊງ່ຶ ປະຕຈິ ຈະສະມບຸ ບາດ ນນ້ັ ແລ ດັງ່ ນີ້ວ່າ “ດວູ້ ຍ
ອາການເຊ່ັນນີ້ : ເພາະສງ່ິ ນມ້ີ ີ ສິ່ງນຈີ້ ງຶ່ ມີ ; ເພາະຄວາມເກດີ ຂນຶ້ ແຫງ່ ສງິ່ ນ້ີ ສງ່ິ ນີ້ຈງ່ຶ
ເກດີ ຂນ້ຶ ; ເພາະສງ່ິ ນບ້ີ ມໍ່ ີ ສງິ່ ນຈີ້ ຶງ່ ບມ່ໍ ີ ; ເພາະຄວາມດບັ ໄປແຫງ່ ສງ່ິ ນ້ີ ສງິ່ ນີຈ້ ງ່ຶ ດບັ ໄປ ;
ຂນ້ໍ ້ີໄດູແ້ ກ່ສິງ່ ເຫຼ່ົານ້ຄີ ືຼ ເພາະມອີ ະວິຊຊາເປນັ ປັຈຈຍັ ຈງ່ຶ ມສີ ງັ ຂາຣທງັ ຫາຍ ; ເພາະມີ
ສງັ ຂາຣເປັນປຈັ ຈັຍ ຈ່ງຶ ມີວນິ ຍານ ; ... ໆລໆ ... ໆລໆ ... ໆລໆ ... ເພາະມີຊາຕ
ເປນັ ປັຈຈັຍ ຊະຣາມໍຣະນະ ໂສກະປະຣິເທວະ ທຸກຂະໂທມະນສັ ສະ ອຸປາຢະສະ
ທັງຫາຍ ຈງ່ຶ ເກດີ ຂ້ຶນຄບົ ຖູ້ວນ ; ຄວາມເກີດຂ້ຶນພູ້ອມແຫ່ງກອງທຸກຂທ໌ ງັ ມວນນີ້ ຍອ່ ມ
ມີດູ້ວຍອາການເຊນ່ັ ນີ້.

ເພາະຄວາມຈາງຄາຍດບັ ໄປໂດຍບເ່ໍ ຫອືຼ ແຫງ່ ອະວຊິ ຊານນັ້ ນນັ້ ແລ, ຈງຶ່ ມຄີ ວາມ
ດບັ ແຫງ່ ສງັ ຂາຣ, ເພາະມີຄວາມດບັ ແຫງ່ ສັງຂາຣ ຈຶ່ງມຄີ ວາມດບັ ແຫງ່ ວນິ ຍານ ; ...
ໆລໆ ... ໆລໆ ... ໆລໆ ... ເພາະມຄີ ວາມດບັ ແຫ່ງຊາຕນ້ນັ ແລ ຊະຣາມໍຣະນະ ໂສກະ
ປະຣິເທວະ ທຸກຂະໂທມະນສັ ສະ ອຸປະຢາສະທງັ ຫາຍ ຈຶງ່ ດບັ ສ້ນິ ; ຄວາມດບັ ລົງ
ແຫ່ງກອງທຸກຂທ໌ ັງມວນນີ້ ຍອ່ ມມດີ ູ້ວຍອາການເຊນ່ັ ນີ້”. ດງ່ັ ນ້ີແລ.

- ນທິ ານ. ສງັ . ໑໖/໗໗/໑໔໓.

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໑໐໑໗

ອປຸ ະມາແຫງ່ ການຄາໍ ນວນຄວາມເປນັ ອະນຈິ ຈງັ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ສງັ ຂາຣທງັ ຫາຍບທໍ່ ຽ່ ງ (ອະນຈິ ຈງັ ) ; ພກິ ຂຸ ທ. ! ສງັ ຂາຣທງັ ຫາຍ
ບຢ່ໍ ງ້ັ ຢນືຼ (ອະທຸວະ) ; ພິກຂຸ ທ. ! ສງັ ຂາຣທງັ ຫາຍເປນັ ສງິ່ ຫວງັ ອນັ ໃດບໄ່ໍ ດູ້ (ອະນສັ ສາ
ສກິ ະ). ພິກຂຸ ທ. ! ພຽງທນ່ໍ ້ີ ກພໍ ແໍ ລວູ້ ເພອື່ ຈະເບອ່ື ໜາ່ ຍໃນສງັ ຂາຣທງັ ປວງ ພແໍ ລວູ້
ເພອ່ື ຈະຄາຍກາໍ ໜດັ ພແໍ ລວູ້ ເພອ່ື ຈະປອ່ ຍວາງ.

ພິກຂຸ ທ. ! ຂນຸ ພສິເນຣຸ ໂດຍຍາວ ໘໔,໐໐໐ ໂຍດ, ໂດຍກູ້ວາງ ໘໔,໐໐໐ ໂຍດ, ຢ່ັງ
ລງົ ໃນມະຫາສະມດຸ ໘໔,໐໐໐ ໂຍດ, ສງຂຶ້ນຈາກຜິວພນື້ ສະມດຸ ໘໔,໐໐໐ ໂຍດ :-

ພິກຂຸ ທ. ! ມສີ ະໄໝ ຊງ່ຶ ຜ່ານໄປໃນຫາຍປີ ຫາຍຮ້ອູ ຍປີ ຫາຍພັນປີ ຫາຍແສນປີ
ທ່ີ ຝນົ ບຕໍ່ ກົ ເລຍີ . ເມ່ອື ຝົນບ່ໍຕົກ (ຕະຫອດເວລາທນ່ໍ )້ີ ປາ່ ໃຫຍໆ່ ອນັ ປະກອບດວູ້ ຍ
ພດຼື ຊະຄາມ ພຕະຄາມ ໄມູ້ ຫວາູ້ ນຢາ ແລະ ຫຍາູ້ ທງັ ຫາຍ ຍອ່ ມຫຍບຸ ຍອ່ ມຫຽ່ ວແຫງູ້
ມຢີ ບ່ ໄ່ໍ ດູ້ (ນເ້ີ ຊນັ່ ໃດ) ; ພິກຂຸ ທ. ! ສງັ ຂາຣທງັ ຫາຍບ່ໍທ່ຽງເຊັນ່ ນັ້ນ ສງັ ຂາຣທັງຫາຍບໍ່
ຢັງ້ ຢນຼື ເຊນັ່ ນນ້ັ ; ສັງຂາຣທັງຫາຍເປນັ ສິ່ງທີຫ່ ວັງອນັ ໃດບ່ໍໄດູ້ເຊ່ັນນ້ັນ. ພິກຂຸ ທ. !
ພຽງທໍ່ນ້ີ ກໍພໍແລູວ້ ເພື່ອຈະເບ່ືອໜາ່ ຍໃນສັງຂາຣທງັ ປວງ ພແໍ ລູ້ວເພ່ືອຈະຄາຍກໍາໜັດ
ພແໍ ລູວ້ ເພອ່ື ຈະປອ່ ຍວາງ.

ພິກຂຸ ທ. ! ມສີ ະໄໝຊ່ຶງໃນກາລະບາງຄ້ງັ ບາງຍາມ ໂດຍການຜາ່ ນໄປແຫ່ງກາລ
ຍາວໄກ ອາທຕິ ໜວ່ ຍທສີ ອງ ຍອ່ ມປາກດົ . ເມືອ່ ດວງອາທິຕໜ່ວຍທສີ ອງປາກົດ,
ແມນ່ າໍ້ ນອູ້ ຍ ໜອງ ບງຶ ທງັ ໝດົ ກໍບກົ ແຫງູ້ ໄປ ບມ່ໍ ຢີ ່ (ນເີ້ ຊ່ນັ ໃດ) ; ພກິ ຂຸ ທ. ! ສງັ ຂາຣ
ທງັ ຫາຍບໍທ່ ່ຽງເຊ່ັນນ້ັນ, ສງັ ຂາຣທັງຫາຍບ່ຢໍ ັ້ງຢຼືນເຊ່ັນນ້ນັ , ສັງຂາຣທັງຫາຍເປັນສ່ິງ
ຫວງັ ອັນໃດບໍໄ່ ດູ້ເຊ່ນັ ນັ້ນ. ພິກຂຸ ທ. ! ພຽງທໍ່ນີ້ ກພໍ ໍແລ້ວູ ເພ່ືອຈະເບ່ືອໜ່າຍໃນສງັ ຂາຣ
ທັງປວງ ພໍແລວູ້ ເພື່ອຈະຄາຍກໍາໜດັ ພໍແລວູ້ ເພອ່ື ຈະປອ່ ຍວາງ.

໑໐໑໘ ອະຣິຍະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ມສີ ະໄໝຊ່ຶງໃນກາລະບາງຄັງ້ ບາງຍາມ ໂດຍການຜ່ານໄປແຫ່ງກາລ
ຍາວໄກ ອາທຕິ ໜ່ວຍທສີ າມ ຍອ່ ມປາກດົ . ເມືອ່ ດວງອາທຕິ ໜ່ວຍທີສາມປາກດົ ,
ແມນ່ າໍ້ ສາຍໃຫຍໆ່ ເຊ່ນັ ແມນ່ ້ໍາຄງົ ຄາ ຢະມນຸ າ ອະຈຣິ ະວະດີ ສະຣະພ ມະຫີ ທງັ ໝດົ
ກບໍ ກົ ແຫງູ້ ໄປ ບມ່ໍ ຢີ ່ (ນ້ີເຊັ່ນໃດ) ; ພິກຂຸ ທ. ! ສງັ ຂາຣທງັ ຫາຍບໍ່ທຽ່ ງເຊັນ່ ນນ້ັ , ສງັ ຂາຣ
ທງັ ຫາຍບໍຢ່ ັ້ງຢນືຼ ເຊັ່ນນນ້ັ , ສັງຂາຣທັງຫາຍເປນັ ສ່ງິ ຫວັງອັນໃດບໍໄ່ ດູ້ເຊັ່ນນັ້ນ. ພິກຂຸ
ທ. ! ພຽງທໍ່ນີ້ ກພໍ ໍແລູ້ວເພ່ືອຈະເບອ່ື ໜາ່ ຍໃນສັງຂາຣທັງປວງ ພແໍ ລວູ້ ເພອື່ ຈະຄາຍກໍາ
ໜດັ ພແໍ ລວູ້ ເພ່ືອຈະປ່ອຍວາງ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ມສີ ະໄໝຊງ່ຶ ໃນກາລະຍາວໄກບາງຄັງ້ ບາງຍາມ ໂດຍການຜາ່ ນໄປ
ແຫງ່ ກາລຍາວໄກ ອາທຕິ ໜວ່ ຍທສີ ີ່ ຍອ່ ມປາກດົ . ເມ່ອື ດວງອາທິຕໜວ່ ຍທສີ ີປ່ າກົດ,
ມະຫາສະທງັ ຫາຍ ອັນເປນັ ບ່ອນເກີດແຫງ່ ແມ່ນາ້ໍ ສາຍໃຫຍເ່ ຊັນ່ ແມ່ນນ້າໍ ຄງົ ຄາ
ຢຸມະນາ ອະຈຣີ ະວະດີ ສະຣະພ ມະຫີ ມະຫາສະເຫາຼົ່ ນນັ້ ທງັ ໝດົ ກບໍ ກົ ແຫງູ້ ໄປ ບມ່ໍ ຢີ ່
(ນເີ້ ຊນ່ັ ໃດ) ; ພິກຂຸ ທ. ! ສັງຂາຣທັງຫາຍບໍ່ທຽ່ ງເຊ່ນັ ນັ້ນ, ສງັ ຂາຣທງັ ຫາຍບ່ຢໍ ້ງັ ຢຼືນ
ເຊ່ນັ ນ້ັນ, ສັງຂາຣທັງຫາຍເປນັ ສງິ່ ຫວັງອັນໃດບ່ໍໄດູ້ເຊັ່ນນ້ັນ. ພິກຂຸ ທ. ! ພຽງທໍ່ນີ້
ກພໍ ໍແລວູ້ ເພື່ອຈະເບ່ືອໜາ່ ຍໃນສັງຂາຣທັງປວງ ພໍແລວູ້ ເພ່ອື ຈະຄາຍກາໍ ໜດັ ພໍແລູ້ວ
ເພ່ືອຈະປ່ອຍວາງ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ມີສະໄໝຊຶ່ງໃນກາລະຍາວໄກບາງຄັ້ງບາງຍາມ ໂດຍການຜ່ານໄປ
ແຫງ່ ກາລຍາວໄກ ອາທຕິ ໜວ່ ຍທີຫາູ້ ຍ່ອມປາກົດ. ເມ່ອື ດວງອາທິຕໜວ່ ຍທີຫູ້າ
ປາກົດ, ນາ້ໍ ໃນມະຫາສະມດຸ ອນັ ເລກິ ຮອູ້ ຍໂຍດ ກໍບກົ ລົງ ນາ້ໍ ໃນມະຫາສະມດຸ ອັນ
ເລິກ ສອງ-ສາມ-ສ-ີ່ ຫາູ້ -ຫກົ -ເຈດັ ຮອູ້ ຍໂຍດ ກບໍ ກົ ລງົ ເຫອຼື ຢພ່ ຽງສາໍ່ ເຈດັ ຊວົ່ ຕນ້ົ
ຕານ ກໍມ,ີ ເຫືຼອຢພ່ ຽງສ່ໍາ ຫົກ-ຫາູ້ -ສ-່ີ ສາມ-ສອງ ຈົນວ່າ ໜງຶ່ ຊ່ວົ ຕນົ້ ຕານ ກມໍ ີ

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໑໐໑໙

ບົກລງົ ເຫອືຼ ຢພ່ ຽງສາ່ໍ ເຈດັ ຊວ່ົ ບຣຸ ສຸ ກມໍ ີ, ເຫຼອື ຢ່ພຽງສ່ໍາ ຫກົ -ຫາູ້ -ສ-່ີ ສາມ-ສອງ-ໜງ່ຶ
ຈນົ ວາ່ ເຄງ່ິ ຊວ່ົ ບຸຣສຸ ກໍມີ ບົກລົງ ເຫອຼື ຢພ່ ຽງແອວ ພຽງຫວົ ເຂົ່າຼ ພຽງຂຕ້ໍ ນີ ຈົນວາ່ ເຫຼືອ
ຢ່ ເລກິ ທນ່ໍ າໍ້ ໃນຮອຍຕນີ ງວົ ໃນບອ່ ນນັ້ນໆ ເຊນ່ັ ດຽວກັບນ້າໍ ໃນຮອຍຕີນງົວ ເມອ່ື ຝນົ
ເມດັ ໃຫຍເ່ ລ່ີມຕກົ ໃນລະດສາດ ລົງມາໃນບອ່ ນນນັ້ ໆ. ພິກຂຸ ທ. ! ເພາະການປາກດົ
ແຫ່ງອາທິຕໜວ່ ຍທີຫາູ້ ນໍ້າໃນມະຫາສະມດຸ ບມໍ່ ຢີ ແ່ ມນ່ ພຽງສາ່ໍ ອງົ ຄລຸ ດີ ຽວ (ນເີ້ ຊນ່ັ
ໃດ) ; ພິກຂຸ ທ. ! ສັງຂາຣທງັ ຫາຍບ່ໍທຽ່ ງເຊ່ັນນ້ນັ , ສັງຂາຣທງັ ຫາຍບຢໍ່ ງັ້ ຢືນຼ ເຊ່ັນນັ້ນ,
ສັງຂາຣທງັ ຫາຍເປັນສິ່ງຫວງັ ອັນໃດບ່ໄໍ ດູ້ເຊ່ັນນັ້ນ. ພິກຂຸ ທ. ! ພຽງທ່ໍນ້ີ ກໍພໍແລວູ້ ເພ່ືອ
ຈະເບື່ອໜາ່ ຍໃນສັງຂາຣທັງປວງ ພໍແລູ້ວເພ່ືອຈະຄາຍກໍາໜັດ ພໍແລວູ້ ເພ່ືອຈະປອ່ ຍວາງ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ມີສະໄໝຊຶ່ງໃນກາລະບາງຄງັ້ ບາງຍາມ ໂດຍການຜ່ານໄປແຫ່ງກາລ
ຍາວໄກອາທຕິ ໜ່ວຍທີຫກົ ຍ່ອມປາກົດ.ເພາະຄວາມປາກດົ ແຫ່ງອາທິຕໜວ່ ຍທຫີ ົກ,
ມະຫາປະຖະພນີ ້ີ ແລະ ຂນຸ ພສເິ ນຣຸ ກມໍ ຄີ ວນັ ຂນ້ຶ ຍງິ່ ຂນຶ້ ແລະຍງ່ິ ຂນ້ຶ ປຽບເໝອຼື ນເຕົາ
ເຜາົ ໝ້ໍ ອນັ ນາຍຊາ່ ງໝ້ໍສຸມໄຟແລູ້ວ ຍ່ອມມີຄວັນຂຶນ້ ກູຸ້ມ ຍ່ິງຂ້ນຶ ແລະຍ່ິງຂ້ນຶ ສະນ້ັນ
(ນເີ້ ຊນ່ັ ໃດ) ; ພິກຂຸ ທ. ! ສັງຂາຣທັງຫາຍບ່ທໍ ຽ່ ງເຊ່ັນນນ້ັ , ສງັ ຂາຣທັງຫາຍບ່ໍຢ້ງັ ຢືຼນ
ເຊ່ນັ ນັນ້ , ສງັ ຂາຣທັງຫາຍເປັນສ່ງິ ຫວງັ ອັນໃດບໄ່ໍ ດູ້ເຊນ່ັ ນນັ້ . ພິກຂຸ ທ. ! ພຽງທ່ໍນີ້ ກໍ
ພແໍ ລວູ້ ເພອື່ ຈະເບືອ່ ໜ່າຍໃນສງັ ຂາຣທັງປວງ ພແໍ ລ້ວູ ເພອື່ ຈະຄາຍກາໍ ໜດັ ພໍແລວູ້
ເພອ່ື ຈະປ່ອຍວາງ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ມສີ ະໄໝຊ່ຶງໃນກາລບາງຄັງ້ ບາງຍາມ ໂດຍການຜ່ານໄປແຫ່ງກາລ
ຍາວໄກ ດວງອາທຕິ ໜວ່ ຍທເີ ຈດັ ຍ່ອມປາກດົ , ເພາະຄວາມປາກດົ ແຫງ່ ອາທຕິ
ໜວ່ ຍທເີ ຈດັ , ມະຫາປະຖະພນີ ້ີ ແລະ ຂຸນພສເິ ນຣຸ ຍອ່ ມມໄີ ຟລກຸ ທວ່ ນໆ ມແີ ປວເປນັ
ອນັ ດຽວກນັ ເມອ່ື ມະຫາປະຖະພນີ ້ີ ແລະ ຂນຸ ພສເິ ນຣຸ ອັນໄຟເຜາົ ຢ່ ໄໝຢູ້ ່ແນວນີ້
ແປວໄຟຖືຼກລມົ ພດັ ຂນ້ຶ ໄປຈົນເຖິງພຣມົ ມະໂລກ.

໑໐໒໐ ອະຣິຍະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ພິກຂຸ ທ. ! ເມ່ືອຂຸນພສເິ ນຣຸ ຖຼກື ໄຟເຜົາຢ່ ໄໝູຢ້ ່ ວນິ າດຢ່ ອນັ ກອງໄຟຖູ້ວມທບັ ແລູ້ວ,
ຍອດທງັ ຫາຍອນັ ສງຮອູ້ ຍໂຍດແດ່ ສອງ-ສາມ-ສ-ີ່ ຫາູ້ ຮອູ້ ຍໂຍດແດ່ ກພໍ ງັ ທະລາຍ
ໄປ. ພກິ ຂຸ ທ. ! ເມອ່ື ມະຫາປະຖະພນີ ້ີ ແລະ ຂນຸ ພສເິ ນຣຸ ອນັ ໄຟເຜາົ ຢ່ ໄໝຢູ້ ,່ ຂເີ້ ຖາົຼ່
ແລະຄວນັ ຍອ່ ມບປ່ໍ າກດົ , ເໝືອຼ ນດ່ັງເມ່ອື ເນຍີ ໃສ ຫນຼື ້ໍາມັນຖຼືກເຜາົ ຢ່ ຂີ້ເຖຼ່າົ ແລະ
ຄວນັ ຍອ່ ມບປໍ່ າກົດ ສະນນ້ັ (ນີ້ເຊນັ່ ໃດ) ; ພິກຂຸ ທ. ! ສັງຂາຣທັງຫາຍບ່ໍທ່ຽງເຊັ່ນນັ້ນ,
ສັງຂາຣທງັ ຫາຍບຢ່ໍ ້ງັ ຢນຼື ເຊັນ່ ນັ້ນ, ສັງຂາຣທັງຫາຍເປນັ ສງ່ິ ຫວັງອນັ ໃດບ່ໄໍ ດູ້ເຊັນ່
ນນັ້ . ພິກຂຸ ທ. ! ພຽງທ່ໍນີ້ ກໍພແໍ ລ້ວູ ເພ່ືອຈະເບື່ອໜາ່ ຍໃນສງັ ຂາຣທັງປວງ ພໍແລວູ້ ເພື່ອ
ຈະຄາຍກໍາໜດັ ພໍແລວູ້ ເພື່ອຈະປອ່ ຍວາງ.

ພິກຂຸ ທ. ! ໃນຂຄ້ໍ ວາມນນັ້ ໃຜຈະຄດິ ໃຜຈະເຊອື່ ວາ່ “ປະຖະພນີ ີ້ ແລະ ຂນຸ ພ
ສເິ ນຣຸ ຈະລກຸ ໄໝູ້ ຈະວນິ າດ ຈະສນສນ້ິ ໄປໄດູ້” ນອກເສຍຈາກ ພວກມບີ ດົ ອນັ ເຫນັ
ແລ້ວູ .

- ສຕັ ຕກ. ອງັ . ໒໓/໑໐໒ - ໑໐໕/໖໓.

ຮຈູ້ ກັ ເລອືຼ ກ : “ສງັ ຄະທານດກີ ວ່າ”

“ຂູ້າແຕ່ພຣະອງົ ຜ່ຈະເຣີນ ! ທານປະຈໍາຕະກຸນຂາູ້ ນ້ອູ ຍຍງັ ໃຫຢູ້ ່ ແຕ່ວ່າທານນັ້ນຂູາ້ ນອູ້ ຍໃຫູ້
ສະເພາະໝພ່ ກິ ຂຸຜ່ເປນັ ອຣໍ ະຫັນຕ໌ ຫືຼ ປະຕິບັຕອະຣະຫນັ ຕະມຄັ ຄະ ທ່ີຢປ່ ່າ ທຖ່ີ ຼືບິນດະບາຕ ທ່ີຖຼື
ຜູ້າບັງສກຸ ຸນເປັນວັຕ”.

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໑໐໒໑

ຄະຫະບໍດີ ! ຂ້ທໍ ີ່ຈກັ ຮູ້ວາ່ ຄົນເຫ່າຼົ ນີ້ເປັນພຣະອໍຣະຫນັ ຕ໌ ຫືຼ ປະຕິບັຕອະຣະຫັນຕະ
ມຄັ ຄະນັນ້ ເປນັ ສິງ່ ທີ່ຮູ້ໄດຍູ້ າກສໍາລບັ ທ່ານ ຜ່ເປນັ ຄະຣຫຶ ດັ ຜ່ບໍຣິໂພຄກາມ ຜ່ຍັງມີ
ການນອນບຽດບຕຸ ບຣໍ ິໂພຄໃຊູສ້ ອຍຈນັ ຫອມ ແລະ ຜູາ້ ຈາກເມຼອື ງກາສີ ທັດຊົງ
ມາລາ ແລະ ເຄອ່ື ງກ່ິນແລະເຄືອ່ ງຜດັ ທາ ຍນິ ດີຢ່ດ້ວູ ຍຄາໍ ແລະເງນິ .

ຄະຫະບໍດີ ! ເຖງິ ວ່າພິກຂຸຈັກເປັນຜ່ ຢປ່ າ່ ເປນັ ວຕັ ຖາູ້ ເປນັ ຜ່ຟງູຸ້ ຊູ້ານ ຖໂືຼ ຕ
ປນີ້ ປາ່ ຍ ເວາົ້ ຫາຍ ມວີ າຈາບແ່ໍ ນນ່ ອນ ມສີ ະຕລິ ມຼື ຫງົ ປາສະຈາກສມັ ປະຊນັ ຍະ ບມໍ່ ີ
ສະມາທິ ມຈີ ຕິ ໝນໄປຜດິ ມອີ ນິ ຊອີ ນັ ປ່ອຍແລວູ້ ; ດວູ້ ຍອາການເຊ່ັນນີ້ ພິກຂຸນ້ັນ
ຄວນຖກຼື ຕຕິ ຽນດວູ້ ຍອງົ ຄນ໌ ນັ້ ໆ.

ຄະຫະບໍດີ ! ເຖິງວ່າພິກຂຸຈັກເປັນຜ່ ຢປ່ າ່ ເປນັ ວຕັ ຖູ້າເປັນຜ່ ບ່ຟໍ ງຸູ້ ຊ້າູ ນ ບຖ່ໍ ຼືໂຕ
ບປ່ໍ ນ້ີ ປາ່ ຍ ບ່ໍເວາົ້ ຫາຍ ມວີ າຈາແນນ່ ອນ ມສີ ະຕຕິ ງັ້ ໝນັ້ ມສີ ມັ ປະຊນັ ຍະ ມສີ ະມາທິ
ມເີ ອກຄັ ຄະຕາຈຕິ ສງັ ລວມອນິ ຊີ ; ດູວ້ ຍອາການເຊນ່ັ ນ້ີ ພິກຂຸນນັ້ ອນັ ໃຜໆ ຄວນ
ສນັ ລະເສນີ ດວູ້ ຍອົງຄນ໌ ນັ້ ໆ.

ຄະຫະບດໍ ີ ! ເຖງິ ວາ່ ພິກຂຸຈກັ ເປນັ ຜ່ ຢ່ໃກບູ້ າູ້ ນ ກດໍ ີ ... ບນິ ດະບາຕເປນັ ວຕັ ກດໍ ີ ...
ສນັ ໃນທນີ່ ມິ ນົ ກດໍ ີ ... ຖຜືຼ າູ້ ບງັ ສກຸ ນຸ ເປນັ ວຕັ ກດໍ ີ ... ນງຸ່ ຫມ່ົ ຄະຫະບດໍ ີຈີວອຣ ກດໍ ີ ຖາູ້
ເປັນ ຜ່ຟງູຸ້ ຊາູ້ ນ ຖໂືຼ ຕ ປນີ້ ປ່າຍ ເວາົ້ ຫາຍ ມວີ າຈາບແໍ່ ນນ່ ອນ ມສີ ະຕລິ ມຼື ຫງົ
ປາສະຈາກສມັ ປະຊນັ ຍະ ບມ່ໍ ສີ ະມາທິ ມຈີ ິຕໝນໄປຜດິ ມອີ ນິ ຊີອນັ ປອ່ ຍແລວູ້ ; ດູ້ວຍ
ອາການເຊ່ັນນີ້ ພກິ ຂຸນ້ນັ ຄວນຖກືຼ ຕຕິ ຽນດວູ້ ຍອງົ ຄນ໌ ນັ້ ໆ.

ຄະຫະບດໍ ີ ! ເຖງິ ວ່າພິກຂຸຈກັ ເປັນຜ່ ຢ່ໃກບູ້ າູ້ ນ ກໍດີ ... ບນິ ດະບາຕເປນັ ວຕັ ກດໍ ີ ...
ສນັ ໃນທນີ່ ມິ ນົ ກໍດີ ... ຖຜຼື າູ້ ບັງສກຸ ນຸ ເປນັ ວຕັ ກດໍ ີ ... ນງຸ່ ຫມ່ົ ຄະຫະບດໍ ີຈວີ ອຣ ກດໍ ີ

໑໐໒໒ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ຖາູ້ ເປນັ ຜ່ບຟ່ໍ ູຸ້ງຊາູ້ ນ ບຖ່ໍ ຼືໂຕ ບປໍ່ ນີ້ ປາ່ ຍ ບເໍ່ ວາົ້ ຫາຍ ມວີ າຈາແນນ່ ອນ ມສີ ະຕຕິ ງັ້ ໝນັ້
ມສີ ມັ ປະຊນັ ຍະ ມສີ ະມາທິ ມີເອກຄັ ຄະຕາຈຕິ ສງັ ລວມອນິ ຊີ ; ດວູ້ ຍອາການເຊ່ັນນີ້
ພິກຂນຸ ັ້ນອນັ ໃຜໆ ຄວນສນັ ລະເສນີ ດູ້ວຍອງົ ຄນ໌ ນ້ັ ໆ.

ເອາົ ລະ ຄະຫະບໍດີ ! ທ່ານຈ່ງົ ຖວາຍທານໃນສງົ ຄເ໌ ທີ້ນ ເມ່ືອທາ່ ນຖວາຍທານ
ໃນສົງຄຢ໌ ,່ ຈຕິ ຈັກເຫອ້ື ມໃສ ; ທ່ານເປັນຜ່ມຈີ ິຕອນັ ເຫອ້ື ມໃສແລວູ້ ພາຍຫັງແຕກ່ ານ
ຕາຍເພາະການທາໍ ລາຍແຫ່ງກາຍ ຈັກເຂົ້າເຖິງສຸຄະຕໂິ ລກສະຫວນັ .

“ຂູ້າແຕ່ພຣະອງົ ຜ່ຈະເຣີນ ! ຈໍາເດີມແຕ່ມ້ືນໄີ້ ປ ຂ້າູ ນູ້ອຍຈະຖວາຍທານໃນສົງຄ໌”.

- ສກັ ກ. ອງັ . ໒໒/໔໓໖ - ໔໓໘/໓໓໐.

(ຂ້ຄໍ ວາມທັງໝົດນ້ີ ສະແດງວາ່ ພຣະອົງຊງົ ແນະນໍາໃຫ້ຖູ ວາຍທານດວູ້ ຍການຕ້ງັ ໃຈວາ່ ຖວາຍແກ່ສງົ ຄ໌ ຄືຼ
ຖວາຍເປນັ “ສງັ ຄະທານ” ຢາ່ ໄປເຫັນວ່າຖວາຍແກພ່ ຣະບາູ້ ນ ຫຼືພຣະປາ່ ພຣະບນິ ດະບາຕສັນ ຫຼື ສັນໃນທ່ີນມິ ົນ
ພຣະຈວີ ອຣດໍາ ຫຼື ພຣະຈີວອຣເຫືຼອງ ; ແລະ ບ່ໍຢ່ໃນວິໄສທ່ຄີ ະຣຫຶ ັດສາມາດຕັດສນິ ເອາົ ວາ່ ອງົ ໃດເປັນພຣະ
ອຣໍ ະຫັນຕ໌ ອົງໃດບໍເ່ ປນັ ; ດັ່ງນນ້ັ ຈຶ່ງຊົງແນະນໍາໃຫູ້ຕັງ້ ໃນໃຈວ່າ “ຖວາຍແກ່ສງົ ຄ໌” ເປັນສັງຄະທານ ດີກວ່າ).

ອາການທອີ່ ະວິຊຊາເຮດັ ໃຫມູ້ ກີ ານເກດີ ດບັ

ພິກຂຸ ທ. ! ເມື່ອກາຍ (ກາຢະທະວາຣທີ່ເຮດັ ໜາູ້ ທີ່ຢດ່ ້ວູ ຍອະວຊິ ຊາ) ມີຢ,່ ສຸຂ ແລະ
ທຸກຂ໌ ອັນເປັນພາຍໃນຍອ່ ມເກີດຂນ້ຶ ເພາະກາຢະສນັ ເຈຕະນາ (ຄວາມຈງົ ໃຈທ່ເີ ປັນໄປ
ທາງກາຍ) ເປນັ ເຫຕ ; ພິກຂຸ ທ. ! ຫຼືວ່າເມ່ອື ວາຈາ (ວະຈີທະວາຣທເີ່ ຮັດໜາູ້ ທ່ີຢດ່ ູ້ວຍ
ອະວິຊຊາ) ມີຢ,່ ສຸຂແລະທຸກຂ໌ ອັນເປນັ ພາຍໃນຍອ່ ມເກດີ ຂ້ຶນ ເພາະວະຈີສັນເຈຕະນາ
(ຄວາມຈງົ ໃຈທເ່ີ ປັນໄປທາງວາຈາ) ເປັນເຫຕ ; ພິກຂຸ ທ. ! ຫືຼວ່າເມື່ອມະໂນ (ມະໂນທະວາຣ
ທເ່ີ ຮັດໜາູ້ ທຢ່ີ ດ່ ູ້ວຍອະວຊິ ຊາ) ມຢີ ່, ສຸຂ ແລະທກຸ ຂ໌ອນັ ເປັນພາຍໃນຍອ່ ມເກດີ ຂນ້ຶ ເພາະ
ມະໂນສັນເຈຕະນາ (ຄວາມຈງົ ໃຈທ່ີເປນັ ໄປທາງໃຈ) ເປັນເຫຕ.

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໑໐໒໓

ພກິ ຂຸ ທ. ! ອັນໜງຶ່ ເພາະມອີ ະວິຊຊາເປັນປັຈຈຍັ ນັ້ນແຫະ ບຄຸ ຄນົ ຍອ່ ມປງຸ ແຕງ່
ກາຢະສັງຂາຣ (ອໍານາດທີ່ໃຫເູ້ ກດີ ການປງຸ ແຕ່ງກາຢະສັງຂາຣ) ອັນເປັນປັຈຈັຍໃຫສູ້ ຸຂ
ແລະທກຸ ຂ໌ ທເີ່ ປັນພາຍໃນເກີດຂ້ຶນແກຕ່ ນົ ດວູ້ ຍຕນົ ເອງ ກມໍ ີ ; ຫວືຼ າ່ ເຫຕປັຈຈຍັ ອນັ ໃດ
ອນ່ື ເປນັ ເຫຕໃຫບູ້ ຄຸ ຄນົ ປງຸ ແຕງ່ ກາຢະສງັ ຂາຣ ອນັ ເປນັ ປັຈຈັຍໃຫ້ສູ ຸຂ ແລະ ທກຸ ຂ໌ ທີ່
ເປັນພາຍໃນເກດີ ຂຶ້ນແກເ່ ຂາົ ຢກ່ ມໍ ີ ; ຫືວຼ ່າບຄຸ ຄົນ ຮ້ເູ ລອື່ ງ (ກຽ່ ວກບັ ບນຸ ຍ໌ ບາບ ດີ ຊວ່ົ )
ນນັ້ ໆຢ່ ຍອ່ ມປງຸ ແຕງ່ ກາຢະສງັ ຂາຣ ອນັ ເປນັ ປັຈຈັຍໃຫູ້ ສຸຂ ແລະ ທຸກຂ໌ ທີ່ເປນັ ພາຍ
ໃນເກີດຂນ້ຶ ແກຕ່ ນົ ຢກ່ ມໍ ີ ; ຫວືຼ າ່ ບຄຸ ຄນົ ບ່ມໍ ຄີ ວາມຮເູ້ ລ່ືອງ (ກຽ່ ວກບັ ບນຸ ຍ໌ ບາບ ດີ ຊວົ່ )
ນນັ້ ໆຢ່ ຍອ່ ມປງຸ ແຕງ່ ກາຢະສງັ ຂາຣ ອນັ ເປນັ ປັຈຈຍັ ໃຫສູ້ ຸຂ ແລະ ທກຸ ຂ໌ ທ່ີເປນັ ພາຍ
ໃນເກດີ ຂ້ນຶ ແກຕ່ ນົ ຢ່ກໍມີ.

ພິກຂຸ ທ. ! ຫືຼວ່າ ເພາະມອີ ະວິຊຊາເປນັ ປຈັ ຈຍັ ນນ້ັ ແຫະ ບຄຸ ຄນົ ຍອ່ ມປງຸ ແຕງ່
ວະຈສີ ງັ ຂາຣ (ອໍານາດໃຫູ້ເກີດການປງຸ ແຕ່ງທາງວາຈາ) ອນັ ເປັນປັຈຈຍັ ໃຫູ້ສຸຂ ແລະ
ທຸກຂທ໌ ເ່ີ ປນັ ພາຍໃນເກີດຂຶ້ນແກ່ຕົນ ດວູ້ ຍຕນົ ເອງ ກມໍ ີ ; ຫືວຼ າ່ ເຫຕປຈັ ຈຍັ ອນັ ໃດອນື່
ເປນັ ເຫຕໃຫບູ້ ຄຸ ຄນົ ປງຸ ແຕງ່ ວະຈສີ ງັ ຂາຣ ອນັ ເປັນປັຈຈັຍໃຫູ້ສຸຂ ແລະ ທກຸ ຂ໌ ທເີ່ ປັນ
ພາຍໃນເກີດຂຶນ້ ແກເ່ ຂົາ ຢກ່ ໍມີ ; ຫຼືວ່າບຄຸ ຄນົ ຮເູ້ ລອ່ື ງ (ກຽ່ ວກບັ ບນຸ ຍ໌ ບາບ ດີ ຊວ່ົ ) ນນ້ັ ໆ
ຢ່ ຍອ່ ມປງຸ ແຕງ່ ວະຈສີ ງັ ຂາຣ ອັນເປັນປັຈຈັຍໃຫູ້ສຸຂ ແລະ ທກຸ ຂ໌ ທີເ່ ປນັ ພາຍໃນເກີດ
ຂ້ນຶ ແກ່ຕນົ ຢ່ກໍມີ ; ຫວຼື າ່ ບຄຸ ຄົນ ບມໍ່ ຄີ ວາມຮເູ້ ລອ່ື ງ (ກຽ່ ວກບັ ບນຸ ຍ໌ ບາບ ດີ ຊວ່ົ ) ນນັ້ ໆຢ່
ຍອ່ ມປງຸ ແຕງ່ ວະຈສີ ງັ ຂາຣ ອນັ ເປນັ ປັຈຈຍັ ໃຫູສ້ ຸຂ ແລະ ທຸກຂ໌ ທີ່ເປນັ ພາຍໃນເກີດ
ຂ້ຶນແກ່ຕນົ ຢ່ກມໍ ີ.

ພິກຂຸ ທ. ! ຫຼືວາ່ ເພາະມີອະວິຊຊາເປັນປັຈຈຍັ ນ້ນັ ແຫະ ບຄຸ ຄນົ ຍອ່ ມປງຸ ແຕງ່
ມະໂນສັງຂາຣ (ອໍານາດໃຫູເ້ ກີດການປງຸ ແຕງ່ ທາງໃຈ) ອນັ ເປັນປັຈຈັຍໃຫູສ້ ຸຂ ແລະ
ທກຸ ຂ໌ ທ່ີເປັນພາຍໃນເກດີ ຂນຶ້ ແກຕ່ ນົ ດູ້ວຍຕນົ ເອງ ກໍມີ ; ຫືວຼ ່າ ເຫຕປຈັ ຈຍັ ອນັ ໃດອນື່
ເປນັ ເຫຕໃຫບູ້ ຄຸ ຄນົ ປງຸ ແຕງ່ ມະໂນສງັ ຂາຣ ອັນເປນັ ປັຈຈັຍໃຫູ້ສຸຂ ແລະ ທກຸ ຂ໌ທ່ີເປັນ
ພາຍໃນເກດີ ຂຶ້ນແກ່ເຂົາ ກມໍ ີ ;

໑໐໒໔ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ຫຼືວ່າບຸຄຄນົ ຮເູ້ ລອ່ື ງ (ກຽ່ ວກັບ ບຸນຍ໌ ບາບ ດີ ຊວົ່ ) ນນ້ັ ໆຢ່ ຍອ່ ມປງຸ ແຕມ່ ະໂນສງັ ຂາຣ
ອນັ ເປນັ ປັຈຈຍັ ໃຫສູ້ ຸຂ ແລະທກຸ ຂ໌ ທີ່ເປນັ ພາຍໃນເກີດຂນຶ້ ແກ່ຕນົ ຢກ່ ໍມີ ; ຫຼືວາ່ ບຸຄຄນົ
ບມ່ໍ ຄີ ວາມຮເູ້ ລອ່ື ງ (ກຽ່ ວກບັ ບນຸ ຍ໌ ບາບ ດີ ຊວ່ົ ) ນນັ້ ໆຢ່ ຍອ່ ມປງຸ ແຕງ່ ມະໂນສັງຂາຣ ອນັ
ເປນັ ປັຈຈັຍໃຫູ້ສຸຂ ແລະ ທຸກຂ໌ ທເີ່ ປນັ ພາຍໃນເກດີ ຂນ້ຶ ແກຕ່ ນົ ຢ່ກມໍ .ີ

ພິກຂຸ ທ. ! ອະວິຊຊາ ເປນັ ໂຕການທ່ແີ ຊກແຊງຢໃ່ ນທັມທັງຫາຍ (ທງັ ສບິ
ສອງປະການ) ເຫ່າົຼ ນີ້. (ຄືໝຼ ວດ ກາຢະສງັ ຂາຣສ,່ີ ໝວດ ວະຈສີ ງັ ຂາຣສ່ີ ແລະ ໝວດ ມະໂນ

ສງັ ຂາຣສ່ີ ດັງ່ ທກ່ີ າ່ ວແລວູ້ ).

ພິກຂຸ ທ. ! ເພາະຄວາມຈາງຄາຍດບັ ໄປໂດຍບເໍ່ ຫອຼື ແຫງ່ ອະວິຊຊາ ນ້ນັ ນນັ້
ແລ ກາຍ (ກາຍທະວາຣທເີ່ ຮດັ ໜູາ້ ທຢີ່ ່ດູ້ວຍອະວຊິ ຊາ) ນັນ້ ກບໍ ມໍ່ ີເພອ່ື ຄວາມເປນັ ປັຈຈຍັ
ໃຫສູ້ ຸຂແລະທຸກຂ໌ ອັນເປັນພາຍໃນເກີດຂຶ້ນແກເ່ ຂົາ ; ວາຈາ (ວະຈີທະວາຣທເີ່ ຮດັ ໜາູ້ ທີ່
ຢດ່ ູ້ວຍອະວຊິ ຊາ) ນັ້ນ ກບໍ ມ່ໍ ເີ ພ່ອື ຄວາມເປນັ ປັຈຈຍັ ໃຫສູ້ ຸຂແລະທຸກຂ໌ ອັນເປນັ ພາຍ
ໃນເກີດຂນ້ຶ ແກ່ເຂາົ ; ມະໂນ (ມະໂນທະວາຣທເີ່ ຮັດໜ້າູ ທຢ່ີ ່ດວູ້ ຍອະວຊິ ຊາ) ນນັ້ ກບໍ ມ່ໍ ເີ ພອື່
ຄວາມເປນັ ປັຈຈຍັ ໃຫ້ສູ ຸຂແລະທຸກຂ໌ ອນັ ເປັນພາຍໃນເກີດຂນ້ຶ ແກເ່ ຂາົ ; ເຂຕ (ກັມທ່ີ
ປຽບເໝຼອື ນຜຼືນນາສາໍ ລບັ ງອກງາມ) ກບໍ ມ່ໍ ເີ ພອື່ ຄວາມເປນັ ປຈັ ຈຍັ ໃຫູ້ສຸຂ ແລະ ທກຸ ຂ໌
ອນັ ເປັນພາຍໃນເກີດຂນຶ້ ແກ່ເຂາົ ; ວັຕຖຸ (ພຼືດເພື່ອການງອກງາມ) ກໍບມ່ໍ ີເພ່ືອຄວາມ
ເປນັ ປຈັ ຈຍັ ໃຫູ້ສຸຂແລະທກຸ ຂ໌ ອນັ ເປນັ ພາຍໃນເກດີ ຂຶນ້ ແກເ່ ຂົາ ; ອາຢະຕະນະ
(ການສາໍ ພນັ ເພື່ອໃຫູ້ເກດີ ການງອກງາມ) ກບໍ ມ່ໍ ເີ ພອ່ື ຄວາມເປນັ ປັຈຈຍັ ໃຫສູ້ ຸຂ ແລະ
ທຸກຂ໌ ອນັ ເປັນພາຍໃນເກດີ ຂ້ຶນແກເ່ ຂົາ ; ອະທິກະຣະນະ (ກັມເປນັ ເຄ່ອື ງເຮັດໃຫເູ້ ກີດ
ການງອກງາມ) ກບໍ ມ່ໍ ເີ ພອື່ ຄວາມເປນັ ປັຈຈັຍ ໃຫູ້ສຸຂ ແລະ ທກຸ ຂ໌ ອນັ ເປັນພາຍໃນ
ເກີດຂນ້ຶ ແກ່ເຂົາ.

- ຈຕກຸ ກ. ອງັ . ໒໑/໒໑໓/໑໗໑.

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໑໐໒໕

ລາຍລະອຽດທຄ່ີ ວນເຂາ້ົ ໃຈໃຫຖູ້ ກຼື ຕອູ້ ງ ກຽ່ ວກບັ ເລື່ອງກັມ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ກມັ ເປັນສງິ່ ທ່ີບຄຸ ຄນົ ຄວນຮ,ູ້ ນທິ ານະສມັ ພະວະ (ເຫຕເປນັ ແດນເກີດ
ພ້ອູ ມ) ແຫ່ງກມັ ເປນັ ສ່ິງທີ່ບຸຄຄົນຄວນຮ້.ູ ເວມຕັ ຕະຕາ (ຄວາມມີປະມານຕ່າງໆ) ແຫງ່
ກມັ ເປັນສິງ່ ທບ່ີ ຸຄຄນົ ຄວນຮ,ູ້ ວບິ າກ (ຜົລສຸກວເິ ສດ) ແຫງ່ ກມັ ເປັນສ່ິງທ່ີບຸຄຄນົ ຄວນ
ຮູ້. ກມັ ມະນໂິ ຣດ (ຄວາມດບັ ບ່ເໍ ຫອືຼ ແຫງ່ ກມັ ) ເປັນສງ່ິ ບຄຸ ຄນົ ຄວນຮ,ູ້ ກມັ ມະນໂິ ຣທະ
ຄາມນິ ປີ ະຕປິ ະທາ (ຂ້ໍຄວນປະຕິບັຕໃຫູ້ເຖງິ ຄວາມດັບບ່ໍເຫແຼື ຫ່ງກມັ ) ເປນັ ສ່ິງທ່ີບຄຸ ຄົນ
ຄວນຮ,ູ້ ... ຄໍາທ່ເີ ຮົາກາ່ ວແລູ້ວດັ່ງນີ້ນນັ້ ເຮາົ ອາໄສອັນໃດມາກາ່ ວໜໍ ?

ພິກຂຸ ທ. ! ເຮາົ ກາ່ ວຊງຶ່ ເຈຕະນາ ວາ່ ເປນັ ກມັ ເພາະວາ່ ບຄຸ ຄນົ ເຈຕະນາແລູ້ວ
ຍອ່ ມເຮັດຊຶ່ງກັມດູ້ວຍກາຍ ດູ້ວຍວາຈາ ດູ້ວຍໃຈ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ນທິ ານະສມັ ພະວະແຫງ່ ກມັ ທັງຫາຍ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. !
ນິທານະສມັ ພະວະແຫງ່ ກມັ ທັງຫາຍ ຄຜຼື ັສສະ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເວມຕັ ຕະຕາແຫງ່ ກມັ ທງັ ຫາຍ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. ! ກັມທ່ີເຮັດ
ໃຫູ້ສຕັ ສະເຫວີຍເວທະນາໃນນະຣົກ ມີຢ,່ ກມັ ທີ່ເຮັດໃຫູສ້ ັຕສະເຫວີຍເວທະນາໃນ
ກໍາເນດີ ເດຣດັ ສານ ມີຢ,່ ກມັ ທີ່ເຮດັ ໃຫ້ສູ ັຕສະເຫວີຍເວທະນາໃນເປຕະວສິ ຍັ ມີຢ,່
ກມັ ທີເ່ ຮດັ ໃຫສູ້ ັຕສະເຫວີຍເວທະນາໃນມະນຸສໂລກ ມີຢ,່ ກັມທເ່ີ ຮດັ ໃຫສູ້ ັຕສະເຫວຍີ
ເວທະນາໃນເທວະໂລກ ມີຢ່, ພິກຂຸ ທ. ! ນີ້ເຮາົ ກ່າວວາ່ ເວມຕັ ຕະຕາແຫ່ງກມັ
ທງັ ຫາຍ.

ພິກຂຸ ທ. ! ວບິ າກແຫງ່ ກມັ ທງັ ຫາຍ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. ! ເຮາົ ກ່າວວບິ າກ
ແຫງ່ ກັມທັງຫາຍວາ່ ມີຢ່ ໓ ຢ່າງ ຄືຼ : ວບິ າກໃນທຕິ ຖະທມັ (ຄຼທື ນັ ຄວັນ) ຫືວຼ ່າ ວິບາກໃນ
ອປຸ ະປຊັ ຊະ (ຄຼືໃນເວລາຕມໍ່ າ) ຫຼືວ່າ ວບິ າກໃນອະປະຣະປະຣຢິ າຢະ (ຄຼືໃນເວລາຕໆໍ່ ມາ
ອກີ ). ພກິ ຂຸ ທ. ! ນີ້ເຮົາກາ່ ວວ່າ ວບິ າກແຫ່ງກມັ ທັງຫາຍ.

໑໐໒໖ ອະຣິຍະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ພິກຂຸ ທ. ! ກມັ ມະນໂິ ຣດ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. ! ຄວາມດບັ ແຫ່ງກັມ ຍອ່ ມ
ມີເພາະຄວາມດັບແຫງ່ ຜັສສະ໑.

ອະຣຢິ ະອຕັ ຖງັ ຄະກະມຄັ ຄະ ນນີ້ ນ້ັ ເອງ ເປນັ ກມັ ມະນໂິ ຣທະຄາມນິ ປີ ະຕປິ ະທາ ;
ໄດູ້ແກ່ສິ່ງເຫົາ່ຼ ນີຄ້ ຼື : ສັມມາທິຕຖິ ສັມມາສງັ ກປັ ປະ ສມັ ມາວາຈາ ສັມມາກມັ ມນັ ຕະ
ສມັ ມາອາຊີວະ ສັມມາວາຢາມະ ສມັ ມາສະຕິ ສັມມາສະມາທ.ິ

ພິກຂຸ ທ. ! ເມອ່ື ໃດອະຣິຍະສາວກົ ຍ່ອມຮ້ແູ ຈງູ້ ຊ່ຶງກັມ ແນວນ,້ີ ຮູ້ແຈ້ງູ ຊ່ຶງນທິ ານະ
ສັມພະວະແຫງ່ ກມັ ແນວນ້,ີ ຮູ້ແຈູ້ງຊຶ່ງເວມັຕຕະຕາແຫງ່ ກັມ ແນວນ້,ີ ຮແູ້ ຈູງ້ ຊ່ຶງວິບາກ
ແຫ່ງກັມ ແນວນີ້ ; ຮູ້ແຈູ້ງຊ່ຶງກັມມະນິໂຣດ ແນວນ້ີ, ຮູແ້ ຈູ້ງຊຶ່ງ ກັມມະນິໂຣທະຄາມນິ ີ
ປະຕິປະທາ ແນວນີ້ ; ອະຣິຍະສາວກົ ນນ້ັ ຍ່ອມ ຮແູ້ ຈງູ້ ຊງຶ່ ພຣມົ ມະຈນັ ຣຍ໌ນ້ີ ວາ່ ເປນັ
ເຄອື່ ງເຈາະແທງກເິ ລສ ເປນັ ບອ່ ນດບັ ບເໍ່ ຫອຼື ແຫງ່ ກມັ .

ພິກຂຸ ທ. ! ຂ້ທໍ ່ີເຮາົ ກ່າວແລວູ້ ວ່າ “ກມັ ເປັນສງ່ິ ບຄຸ ຄນົ ຄວນຮູ້, ນິທານະສມັ ພະວະ
ແຫ່ງກັມ ເປນັ ສງ່ິ ທ່ີບຸຄຄນົ ຄວນຮູ,້ ເວມັຕຕະຕາແຫງ່ ກັມ ເປັນສງິ່ ທີ່ບຸຄຄນົ ຄວນຮູ້,
ວິບາກແຫ່ງກັມ ເປັນສງ່ິ ທີ່ບຄຸ ຄົນຄວນຮູ້, ກັມມະນໂິ ຣດ ເປັນສິ່ງທີ່ບຸຄຄນົ ຄວນຮ້,ູ
ກັມມະນິໂຣທະຄາມິນປີ ະຕປິ ະທາ ເປັນສ່ງິ ທ່ີບຸຄຄນົ ຄວນຮູ້” ດງ່ັ ນີ້ນັ້ນ ເຮາົ ອາໄສ
ຄວາມຂ້ນໍ ກ້ີ ່າວແລູວ້ .

- ສກັ ກ. ອງັ . ໒໒/໔໗໘,໔໖໓ - ໔໖໔/໓໓໔.

(ຄວາມຮູ້ເລື່ອງກມັ ມລີ ັກສະນະເປັນສັມມາທິຕຖິ ດງ່ັ ນ້ັນຈງຶ່ ນໍາເອົາມາລວມໄວູ້ໃນບອ່ ນນ)້ີ .

໑. ຜ່ສກຶ ສາຄວນສງັ ເກດໃຫູ້ເຫນັ ໃຈຄວາມສາໍ ຄັນທສ່ີ ຸດ ໃນຕອນນ້ທີ ຕ່ີ ຣັດວາ່ ແດນເກີດແຫ່ງກມັ ຄືຜຼ ັສສະ,
ແດນດບັ ແຫງ່ ກມັ ກໍຄືຜຼ ັສສະ ຊງຶ່ ສະແດງວ່າ ກັມເກີດ ແລະ ດັບ ໃນອຕັ ຕະພາບນ້ີຢຊ່ ້ໍາໆຊາກໆ ດງ່ັ ນນ້ັ
ວິບາກແຫງ່ ກມັ ຈງຶ່ ມໄີ ດ້ໃູ ນອຕັ ຕະພາບນ້ີ ຢ່າງຊໍາ້ ໆຊາກໆ ບໍ່ວາ່ ຈກັ ເປນັ ຊະນິດທິຕຖະທມັ ຫືຼອຸປະປັຊຊະ
ຫຼື ອະປະຣະປະຣິຢາຢະ ຊຶ່ງມັກຈະເຂ້າົ ໃຈກັນໄປວ່າ ສອງຊະນິດຫັງນັ້ນຈະມີກໍຕໍ່ເມອ່ື ຕາຍເຂ້ົາໂລງໄປ
ທ່ໍນ້ນັ , ຄວາມຖຼືກຕູ້ອງໃນເລ່ອື ງນີ້ຈັກເປັນແນວໃດ ຂຈໍ ່ົງພຈິ າຣະນາເບງ່ິ ເທນ້ີ .

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໑໐໒໗

ເຫັນຜດິ ຈາກທັມມະຊາຕ ກບໍ ອໍ່ າດເຮດັ ໃຫແູ້ ຈງູ້ ຊຶ່ງມຄັ ຄຜ໌ ົລ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ພິກຂຸນນັ້ ໜໍ ເມ່ືອ ຕາມເຫນັ ສງັ ຂາຣໃດໆ ໂດຍຄວາມເປັນຂອງ
ທຽ່ ງ ຢ່ ຈກັ ເປນັ ຜ່ປະກອບພອູ້ ມດວູ້ ຍອະນໂຸ ລມກິ ະຂນັ ຕິ (ຄວາມສມົ ຄວນແກ່ອະນຸໂລ
ມກິ ະຍານ) ດ່ັງນີນ້ ນ້ັ : ນນ້ັ ບເໍ່ ປນັ ຖານະທຈ່ີ ະມໄີ ດູ້ ;

ຜ່ບໍປ່ ະກອບພູ້ອມດູວ້ ຍອະນຸໂລມິກະຂນັ ຕິ ຈະຢງ່ັ ລົງສ່ສມັ ມັຕຕະນິຍາມ (ລະບຽບ
ແຫ່ງຄວາມຖືຼກຕູ້ອງ) ດງ່ັ ນີ້ນ້ັນ ; ນນ້ັ ບເ່ໍ ປນັ ຖານະທ່ຈີ ະມໄີ ດູ້ ;

ເມອ່ື ບ່ຢໍ ງ່ັ ລົງສ່ສັມມຕັ ຕະນິຍາມຢ່ ຈັກເຮັດໃຫແູ້ ຈູ້ງຊຶ່ງໂສຕາປັຕຕິຜົລ ຫືຼສະກະ
ທາຄາມິຜລົ ອະນາຄາມິຜລົ ອະຣະຫັນຕະຜົລ ດັງ່ ນນີ້ ້ັນ ; ນ້ັນບເ່ໍ ປນັ ຖານະທ່ີຈະມໄີ ດູ້.

(ປະຕປິ ກັ ຂະນຍັ - ຝາ່ ຍກງົ ກນັ ຂາູ້ ມ)

ພກິ ຂຸ ທ. ! ພິກຂຸນນ້ັ ໜໍ ເມອ່ື ຕາມເຫນັ ສງັ ຂາຣທງັ ປວງ ໂດຍຄວາມເປນັ ຂອງ
ບ່ທໍ ຽ່ ງ ຢ່ ຈກັ ເປນັ ຜ່ປະກອບພູ້ອມດວູ້ ຍອະນຸໂລມກິ ະຂນັ ຕິ ດັ່ງນີ້ນ້ນັ ; ນ້ັນເປນັ ຖານະ
ທີຈ່ ະມໄີ ດູ້ ;

ຜ່ປະກອບພູ້ອມດູ້ວຍອະນໂຸ ລມິກະຂນັ ຕິ ຈະຢ່ັງລງົ ສ່ສັມມຕັ ຕະນິຍາມ ດງ່ັ ນີ້ນນັ້ :
ນນ້ັ ເປນັ ຖານະທຈີ່ ະມໄີ ດູ້ ;

ເມື່ອຢ່ງັ ລງົ ສ່ສມັ ມຕັ ຕະນິຍາມຢ່ ຈກັ ເຮດັ ໃຫແູ້ ຈງູ້ ຊຶ່ງໂສຕາປັຕຕຜິ ລົ ຫຼື ສະກະທາ
ຄາມິຜລົ ອະນາຄາມິຜົລ ອະຣະຫັນຕະຜົລ ດ່ງັ ນນີ້ ້ັນ ; ນ້ນັ ເປນັ ຖານະທ່ຈີ ະມໄີ ດູ້ ;

- ສກັ ກ. ອງັ . ໒໒/໔໙໐/໓໖໙.

໑໐໒໘ ອະຣິຍະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

(ໃນກໍລະນີແຫງ່ ການ ເຫນັ ສງັ ຂາຣເປນັ ສຂຸ -ເປນັ ທກຸ ຂ,໌ ເຫນັ ທມັ ເປນັ ອຕັ ຕາ-ເປນັ ອະນຕັ ຕາ
ກໍມຂີ ້ຄໍ ວາມທຕ່ີ ຣດັ ໄວ້ໃູ ນສຕຕິດໆໄປ ໂດຍໄນຍະແນວດຽວກນັ .

ການເຫນັ ສງັ ຂາຣເປັນຂອງທຽ່ ງ ເປນັ ສຂຸ ເຫັນທມັ ເປັນອັຕຕາ ນັ້ນເອນີ້ ວ່າ ເຫນັ ຜດິ ຈາກ
ທັມມະຊາຕ, ສວ່ ນການເຫນັ ໂດຍໄນຍະກງົ ກນັ ຂູາ້ ມ ເອນ້ີ ວ່າ ເຫັນຖຼືກຕາມທັມມະຊາຕ. ຄວາມ
ສມົ ຄວນແກ່ອະນໂຸ ລມກິ ກະຍານ ຄຄຼື ວາມສມົ ຄວນແກ່ການທ່ີຈະເຫນັ ແຈູ້ງອະຣິຍະສຈັ ຈ໌ສຕີ່ າມ
ທ່ີເປນັ ຈິງ ; ລະບຽບແຫງ່ ຄວາມມຖກຼື ຕອູ້ ງ ຄຄຼື ວາມຖືກຼ ຕູ້ອງຕາມສັມມັຕຕະ ໑໐ ປະການ ຊງ່ຶ ເປັນ
ອງົ ປະກອບແຫງ່ ການບັນລຸມັຄຄ໌ຜລົ ).

ນິດເທສ ໑໔

ວາ່ ດວູ້ ຍສມັ ມາທຕິ ຖິ

ຈົບ

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໒໙

ນິດເທສ ໑໕ ວ່າດູວ້ ຍສມັ ມາສງັ ກັປປະ

(ມີ ໑໙ ເລື່ອງ)

ໝວດ ກ. ວາ່ ດວູ້ ຍອດຸ ເທສ - ວພິ າກ ຂອງສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ

ອດຸ ເທສແຫງ່ ສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ສັມມາສງັ ກປັ ປະ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ຄວາມດາໍ ຣໃິ ນການອອກ
ຈາກກາມ ຄວາມດາໍ ຣິໃນການບມ່ໍ ງຸ່ ຮາູ້ ຍ ຄວາມດາໍ ຣໃິ ນການບບ່ໍ ຽດບຽນ. ພິກຂຸ ທ. !
ອນັ ນເ້ີ ຮາົ ກ່າວວາ່ ສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ.

- ມະຫາ. ທ.ີ ໑໐/໓໔໘/໒໙໙.

ສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໂດຍປະຣຍິ າຍສອງຢາ່ ງ

(ໂລກິຢະ - ໂລກຕຸ ຕະຣະ)

ພິກຂຸ ທ. ! ສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. ! ເຮາົ ກ່າວແມ່ນວ່າ
ສມັ ມາສງັ ກັປປະ ກໍມີຢໂ່ ດຍສວ່ ນສອງຄຼື : ສມັ ມາສງັ ກປັ ປະທຍ່ີ ງັ ເປນັ ໄປກບັ ດວູ້ ຍ
ອາສະວະ (ສາສະວະ) ເປັນສວ່ ນແຫງ່ ບນຸ ຍ໌ (ປຸນຍະພາຄຢີ ະ) ມີອປຸ ະທເິ ປນັ ວິບາກ (ອປຸ ະ
ດເິ ວປກັ ກະ) ກໍມຢີ ,່ ສັມມາສງັ ກປັ ປະອນັ ເປນັ ອະຣຍິ ະ (ອະຣິຢະ) ບມ່ໍ ອີ າສະວະ (ອະນາ
ສະວະ) ເປັນໂລກຸຕຕະຣະ (ໂລກຸຕຕະຣະ) ເປນັ ອງົ ຄແ໌ ຫງ່ ມຄັ ຄ໌ (ມຄັ ຄັງຄະ) ກມໍ ຢີ ່.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ສັມມາສງັ ກປັ ປະທຍີ່ ັງເປນັ ໄປກບັ ດວູ້ ຍອາສະວະ ເປນັ ສວ່ ນແຫງ່ ບນຸ ຍ໌
ມອີ ປຸ ະທິເປນັ ວບິ າກ ນນັ້ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ຄືຼ ເນກຂມັ ມະສງັ ກັປປະ ອບັ ພະຢາ
ປາທະສັງກປັ ປະ ອະວິຫິງສາສັງກປັ ປະ ພິກຂຸ ທ. ! ນ້ຄີ ຼື ສມັ ມາສງັ ກັປປະ ທຍ່ີ ັງເປນັ
ໄປກັບດູວ້ ຍອາສະວະ ເປນັ ສ່ວນແຫ່ງບຸນຍ໌ ມອີ ຸປະທິເປນັ ວບິ າກ.

໑໐໓໐ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ພິກຂຸ ທ. ! ສມັ ມາສງັ ກປັ ປະອນັ ເປນັ ອະຣຍິ ະ ບມໍ່ ອີ າສະວະ ເປນັ ໂລກຸຕຕະຣະ
ເປນັ ອົງຄແ໌ ຫງ່ ມຄັ ຄ໌ ນນ້ັ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ຄຼື ຕັກກະ໑ ວິຕັກກະ ສງັ ກັປປະ ອັປປະນາ
ພະຢັບປະນາ ເຈຕະໂສອະພນິ ິໂຣປະນາ ແລະ ວະຈສີ ງັ ຂາຣ໑ ຂອງຜ່ມີອະຣິຍະຈິຕ
ຂອງຜ່ມອີ ະນາສະວະຈິຕ ຂອງຜ່ມອີ ະຣິຍະມັຄຄະສະມງັ ຄີ ຜ່ຈະເຣນີ ຢ່ຊຶ່ງອະຣິຍະ
ມັຄຄະ. ພິກຂຸ ທ. ! ນຄີ້ ືຼ ສັມມາສັງກັປປະອັນເປນັ ອະຣິຍະ ບໍ່ມີອາສະວະ ເປັນ
ໂລກຸຕຕະຣະ ເປນັ ອົງຄແ໌ ຫງ່ ມຄັ ຄ໌ .

- ອປຸ ຣ.ິ ມ. ໑໔/໑໘໒/໓໖໑ - ໓໖໓.

ວຕິ ກົ ໂດຍປະຣຍິ າຍສອງຢາ່ ງ

(ເພ່ືອນບິ ພານ - ບເໍ່ ພອື່ ນິບພານ)

ພກິ ຂຸ ທ. ! ອະກສຸ ລົ ວຕິ ກົ ໓ ຢາ່ ງ ເຫາ່ົຼ ນ້ີ ເປນັ ເຄອື່ ງເຮດັ ໃຫມູ້ ດຼື ບອດ ບເໍ່ ປນັ ເຄອື່ ງ
ເຮດັ ໃຫູ້ເກດີ ຈກັ ຂຸ ບເ່ໍ ປນັ ເຄອື່ ງເຮດັ ໃຫ້ເູ ກດີ ຍານ ກຊໍ ງ່ຶ ຄວາມດບັ ແຫງ່ ປນັ ຍາ ເປນັ
ຝກັ ຝາ່ ຍແຫງ່ ຄວາມຄບັ ແຄນູ້ ບເໍ່ ປນັ ໄປເພອື່ ນິບພານ. ສາມຢາ່ ງ ແນວໃດໜໍ ? ສາມ
ຢ່າງຄຼື : ກາມະວຕິ ກົ ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ . ພິກຂຸ ທ. ! ອະກຸສົລວຕິ ົກ ໓
ຢາ່ ງເຫຼົ່ານ້ີແລ ເປນັ ເຄອ່ື ງເຮດັ ໃຫມູ້ ຼືດບອດ ບໍເ່ ປນັ ເຄ່ອື ງເຮັດໃຫເູ້ ກີດຈກັ ຂຸ ບໍ່ເປັນ
ເຄອື່ ງເຮັດໃຫູ້ເກດີ ຍານ ເຮັດຊ່ງຶ ຄວາມດັບແຫງ່ ປັນຍາ ເປັນຝກັ ຝ່າຍແຫງ່ ຄວາມ
ຄັບແຄນູ້ ບໍເ່ ປນັ ໄປເພືອ່ ນິບພານ.

໑-໑. ຄາໍ ເຫ່ົາຼ ນ້ີ ທກຸ ຄາໍ ມີຄວາມໝາຍເປັນຄວາມໝ້ັນຄົງແຫງ່ ຈິຕ ໃນອາຣົມທຈ່ີ ຕິ ກາໍ ນົດໃນຮບແຫງ່ ຄວາມຄດິ
ຢາ່ ງໃດຢາ່ ງໜງຶ່ ແລະ ເຮດັ ໜ້າູ ທປ່ີ ງຸ ແຕງ່ ການເວ້າົ ດູ້ວຍຄືຼ : ຕກັ ກະ = ນຶກຕກຶ , ວິຕັກກະ = ວຕິ ົກ,
ສງັ ກັປປະ = ດໍາຣິ, ອັປປະນາ = ໝນ້ັ ຄງົ , ພະຢັບປະນາ = ຢາ່ ງວິເສດ, ເຈຕະໂສອະພິນໂິ ຣປະນາ =
ງອກງາມແຫ່ງຄວາມຄິດເຖິງທ່ີສຸດ ຂອງຈຕິ , ວະຈີສັງຂາຣະ = ສິ່ງປຸງແຕ່ງການເວາົ້ .

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໓໑

ພິກຂຸ ທ. ! ກສຸ ລົ ວຕິ ກົ ໓ ຢ່າງ ເຫາົຼ່ ນີ້ ບເ່ໍ ປນັ ເຄອ່ື ງເຮດັ ໃຫມູ້ ດຼື ບອດ ເປນັ ເຄອ່ື ງເຮດັ
ໃຫເູ້ ກດີ ຈກັ ຂຸ ເປນັ ເຄອື່ ງເຮດັ ໃຫເູ້ ກດີ ຍານ ກຊໍ ່ຶງຄວາມຈະເຣນີ ແຫງ່ ປນັ ຍາ ບເໍ່ ປນັ
ຝກັ ຝາ່ ຍແຫງ່ ຄວາມຄບັ ແຄນູ້ ເປນັ ໄປເພອື່ ນິບພານ. ສາມຢາ່ ງ ແນວໃດໜໍ ? ສາມ
ຢ່າງຄືຼ : ເນກຂມັ ມະວຕິ ກົ ອບັ ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ອະວຫິ ິງສາວຕິ ກົ . ພກິ ຂຸ ທ. ! ກຸສົລ
ວຕິ ົກ ໓ ຢາ່ ງ ເຫົ່ຼານ້ີແລ ບໍເ່ ປນັ ເຄ່ືອງເຮັດໃຫມູ້ ືຼດບອດ ເປັນເຄື່ອງເຮດັ ໃຫເູ້ ກດີ ຈກັ ຂຸ
ເປນັ ເຄືອ່ ງເຮດັ ໃຫເູ້ ກີດຍານ ເຮັດຊ່ງຶ ຄວາມຈະເຣນີ ແຫ່ງປນັ ຍາ ບ່ເໍ ປັນຝກັ ຝາ່ ຍແຫ່ງ
ຄວາມຄບັ ແຄູ້ນ ເປັນໄປເພ່ືອນິບພານ.

(ຄາຖາຜະນວກທູ້າຍພະສຕ)

ຈົ່ງວຕິ ກົ ກສຸ ລົ ວຕິ ກົ ໓ ປະການ ບຄ່ໍ ວນເຮດັ ອະກສຸ ລົ ວຕິ ກົ ໓
ປະການໃຫເູ້ ກດີ ຂນ້ຶ , ທາ່ ນລະງບັ ວຕິ ກົ ອນັ ແຜຊ່ າູ້ ນເສຍໄດູ້ ຄດຼື ງ່ັ ຝນົ
ລະງບັ ຝນຸ່ ອນັ ໄຫງກ່ ມຸູ້ ຂນ້ຶ . ທາ່ ນມີຈຕິ ອນັ ສະງບົ ຈາກວຕິ ກົ ເຖງິ ທບັ ສນັ ຕບິ ດົ
ໃນໂລກນແີ້ ນນ່ ອນ.

- ອຕິ ວິ .ຸ ຂຸ ໒໕/໒໙໓ - ໒໙໔/໒໖໖ - ໒໖໗.

ບຄຸ ຄນົ ກຽ່ ວກບັ ເນກຂມັ ມະ ໔ ປະເພດ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ບຄຸ ຄົນ ໔ ຈໍາພວກ ເຫ່າົຼ ນ້ີ ມີຢ່ ຫາໄດຢູ້ ່ໃນໂລກ. ສີຈ່ ໍາພວກ ແນວໃດ
ໜໍ ? ສີ່ຈໍາພວກຄືຼ : ກາຍອອກແຕຈ່ ິຕບ່ໍອອກ ກາຍບໍອ່ ອກແຕ່ຈິຕອອກ ກາຍກໍບໍອ່ ອກ
ຈິຕກບໍ ອໍ່ ອກ ກາຍກໍອອກຈິຕກໍອອກ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ບຄຸ ຄນົ ທຊ່ີ ວື່ ່າ ກາຍອອກແຕຈ່ ິຕບອ່ໍ ອກ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. !
ໃນກໍລະນີນີ້ ບຸຄຄນົ ບາງຄົນ ເສບເສນາສະນະອນັ ມດິ ງຽບ ຄືຼ ປ່າ ແລະ ປາ່ ຕບຶ , ໃນ
ບ່ອນນນ້ັ ໆ ເຂົາ ວຕິ ກົ ຊງຶ່ ກາມະວຕິ ກົ ແດ່ ຊຶ່ງພະຢາປາທະວຕິ ກົ ແດ່ ຊ່ຶງວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ
ແດ.່ ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຊນັ່ ນແ້ີ ລ ບຸຄຄົນທກີ່ າຍອອກແຕຈ່ ິຕຍັງບ່ໍອອກ.

໑໐໓໒ ອະຣິຍະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ບຸຄຄນົ ທ່ີຊວື່ ່າ ກາຍບອ່ໍ ອກແຕຈ່ ິຕອອກ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. !
ໃນກໍລະນີນີ້ ບຸຄຄົນບາງຄົນ ບໄໍ່ ດເູ້ ສບເສນາສະນະອນັ ມດິ ງຽບ ຄຼື ປ່າ ແລະປ່າຕບຶ ,
ໃນບອ່ ນນນ້ັ ໆ ເຂາົ ວຕິ ກົ ຊງ່ຶ ເນກຂມັ ມະວຕິ ກົ ແດ່ ຊ່ຶງອບັ ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ແດ່ ຊ່ຶງ
ອະວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ ແດ.່ ພິກຂຸ ທ. ! ເຊນັ່ ນ້ີແລ ບຸຄຄົນທກ່ີ າຍບໍອ່ ອກແຕ່ຈິຕອອກ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ບຄຸ ຄນົ ທຊ່ີ ວ່ື ່າ ກາຍກບໍ ອໍ່ ອກຈຕິ ກບໍ ອໍ່ ອກ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. !
ໃນກໍລະນນີ ້ີ ບຸຄຄົນບາງຄນົ ບໄ່ໍ ດູເ້ ສບເສນາສະນະອນັ ມດິ ງຽບ ຄືຼ ປາ່ ແລະປ່າຕບຶ ,
ໃນບອ່ ນນັ້ນໆ ເຂາົ ວຕິ ກົ ຊງຶ່ ກາມະວຕິ ກົ ແດ່ ຊງ່ຶ ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ແດ່ ຊຶ່ງວິຫງິ ສາ
ວຕິ ກົ ແດ່. ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຊັນ່ ນີແ້ ລ ບຸຄຄນົ ທີ່ກາຍກໍບໍອ່ ອກຈິຕກບໍ ່ອໍ ອກ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ບຄຸ ຄນົ ທີ່ຊວື່ ່າ ກາຍກອໍ ອກຈຕິ ກອໍ ອກ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. !
ໃນກລໍ ະນນີ ີ້ ບຸຄຄົນບາງຄົນ ເສບເສນາສະນະອນັ ມດິ ງຽບ ຄຼື ປ່າ ແລະປາ່ ຕຶບ, ໃນ
ບ່ອນນັ້ນໆ ເຂົາ ວິຕກົ ຊງ່ຶ ເນກຂມັ ມະວຕິ ກົ ແດ່ ຊງ່ຶ ອບັ ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ແດ່ ຊ່ຶງ
ວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ ແດ່. ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຊ່ນັ ນແ້ີ ລ ບຸຄຄົນທ່ີກາຍກອໍ ອກຈິຕກອໍ ອກ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ບຄຸ ຄົນ ໔ ຈາໍ ພວກເຫຼົ່ານແີ້ ລ ມຢີ ່, ຫາໄດູ້ຢ່ໃນໂລກ.

- ຈຕກຸ ກ. ອງັ . ໓໑/໓໘໕/໑໓໘.

ໝວດ ຂ. ວາ່ ດວູ້ ຍ ລກັ ສະນະຂອງສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ

ອະຣຍິ ະສຈັ ຈະວຕິ ກົ
ໃນຖານະສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຈ້າົ ທັງຫາຍ ຢ່າວຕິ ກົ ເຖິງອະກຸສລົ ວຕິ ກົ ທງັ ຫາຼ ຍ ອນັ ເປນັ ບາບ

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໓໓

ກາ່ ວຄຼື : ກາມະວິຕົກ ພະຢາປາທະວຕິ ົກ ວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ . ຂ້ໍນັນເພາະເຫຕໃດໜໍ ?
ພກິ ຂຸ ທ. ! ເພາະເຫຕວາ່ ວຕິ ົກເຫຼາ່ົ ນ້ີບ່ປໍ ະກອບດວູ້ ຍປະໂຍຊນ໌ ບເໍ່ ປນັ ເບອ້ື ງຕົ້ນ
ພຣມົ ມະຈັນຣຍ໌ ບໍ່ເປັນໄປເພອ່ື ຄວາມເບ່ືອໜ່າຍ ຄາຍກໍາໜດັ ບເ່ໍ ປນັ ໄປເພື່ອຄວາມ
ດບັ ຄວາມສງບົ ລະງັບ ບ່ເໍ ປນັ ໄປເພອ່ື ຄວາມຮຍູ້ ງິ່ ຄວາມຮູ້ພູ້ອມ ບ່ໍເປນັ ໄປເພື່ອນິບ
ພານ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຈາ້ົ ທງັ ຫາຍເມອື່ ຈະວຕິ ກົ ຈ່ງົ ເຮດັ ວຕິ ກົ ຕສໍ່ ຈັ ຈະທວ່ີ ່າ “ນ້ີ ຄຼື ທກຸ ຂ,໌ ນີ້ ຄຼື
ເຫຕໃຫເູ້ ກດີ ຂນ້ຶ ແຫງ່ ທກຸ ຂ໌, ນຄີ້ ຼື ຄວາມດບັ ບເໍ່ ຫອືຼ ແຫງ່ ທກຸ ຂ,໌ ນຄີ້ ືຼ ຫນົ ທາງໃຫເູ້ ຖງິ
ຄວາມດບັ ບໍເ່ ຫອຼື ແຫງ່ ທກຸ ຂ”໌ ດ່ງັ ນ້.ີ ຂ້ນໍ ້ັນເປັນເພາະເຫຕໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. ! ເພາະ
ເຫຕວ່າ ວິຕກົ ເຫາ່ຼົ ນ້ີ ປະກອບດວູ້ ຍປະໂຍຊນ໌ ວຕິ ກົ ເຫາຼ່ົ ນີ້ ເປນັ ຈດຸ ເລມີ່ ຕນົ້ ແຫງ່ ພຣມົ
ມະຈນັ ຣຍ໌ ວຕິ ກົ ເຫາຼ່ົ ນ້ີ ເປນັ ໄປເພອ່ື ຄວາມເບອ່ື ໜ່າຍ ຄວາມຄາຍກາໍ ໜດັ ເພອ່ື ຄວາມ
ດບັ ຄວາມສະງບົ ລະງບັ ເພອ່ື ຄວາມຮຍູ້ ງ່ິ ຄວາມຮພູ້ ອູ້ ມ ເປນັ ໄປເພອື່ ນບິ ພານ.

ພິກຂຸ ທ. ! ເພາະເຫຕນນັ້ ໃນເລື່ອງນ້ີ ເຈ້າົ ທັງຫາຍ ຈງ່ົ ປະກອບໂຢຄະກັມ ອນັ
ເປນັ ເຄອື່ ງເຮດັ ໃຫຮູ້ ວູ້ ່າ “ທກຸ ຂ໌ ເປັນເຊັນ່ ນີ້, ເຫຕໃຫູ້ເກີດຂນຶ້ ແຫງ່ ທຸກຂ໌ ເປນັ ເຊນັ່ ນ້ີ,
ຄວາມດັບບໍ່ເຫືອຼ ແຫ່ງທຸກຂ໌ ເປັນເຊ່ັນນ້ີ, ທາງດໍາເນີນໃຫູ້ເຖິງຄວາມດບັ ບເ່ໍ ຫຼືອແຫງ່
ທກຸ ຂ໌ ເປນັ ເຊນ່ັ ນີ້” ດ່ງັ ນ້.ີ

- ມຫາວາຣ. ສງັ . ໑໙/໕໒໓/໑໖໖໐.

ອະຣຍິ ະສຈັ ຈະຈນິ ຕະນາ
ໃນຖານະສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ

ພິກຂຸ ທ. ! ເຈົາ້ ທັງຫາຍ ຢາ່ ເຮດັ ຈນິ ຕະນາຊງຶ່ ຄວາມຄດິ ອນັ ເປນັ ບາບ ອະກສຸ ົລ ວ່າ
ໂລກທຽ່ ງ ຫືຼວ່າ ໂລກບທໍ່ ຽ່ ງ, ວ່າ ໂລກມທີ ສີ່ ດຸ ຫືຼວ່າ ໂລກບມໍ່ ທີ ສ່ີ ດຸ ,

໑໐໓໔ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ວ່າ ຊວີ ະກອໍ ນັ ນນ້ັ ສະຣີຣະກອໍ ນັ ນນັ້ ຫວຼື າ່ ຊີວະກອໍ ນັ ອນື່ ສະຣີຣະກອໍ ນັ ອນື່ , ວາ່
ຕະຖາຄຕົ ພາຍຫັງແຕກ່ ານຕາຍຍອ່ ມມອີ ກີ ຫືຼວ່າ ຕະຖາຄຕົ ພາຍຫງັ ແຕກ່ ານຕາຍ
ຍອ່ ມບມໍ່ ອີ ກີ , ວ່າ ຕະຖາຄຕົ ພາຍຫັງແຕກ່ ານຕາຍ ຍອ່ ມມອີ ກີ ກມໍ ີ ບມໍ່ ອີ ກີ ກມໍ ີ ຫວືຼ ່າ
ຕະຖາຄຕົ ພາຍຫັງແຕກ່ ານຕາຍ ຍອ່ ມມອີ ກີ ກບໍ ່ໍແມນ່ ບມໍ່ ອີ ກີ ກຫໍ າກບຖ່ໍ ກືຼ , ດັ່ງນີ.້ ຂ້ໍ
ນັ້ນເພາະເຫຕໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. ! ເພາະເຫຕວ່າ ຈນິ ດາເຫ່າົຼ ນີ້ ບໍ່ປະກອບດູ້ວຍ
ປະໂຍຊນ໌ ບ່ເໍ ປັນຈຸດເລ່ີມຕ້ນົ ແຫ່ງພຣົມມະຈນັ ຣຍ໌ ບ່ເໍ ປນັ ໄປເພືອ່ ຄວາມເບື່ອໜ່າຍ
ຄາຍກາໍ ໜດັ ບໍເ່ ປນັ ໄປເພ່ືອຄວາມດບັ ຄວາມສະງົບລະງັບ ບໍ່ເປັນໄປເພ່ືອຄວາມຮູ້
ຍິ່ງ ຄວາມຮພູ້ ູ້ອມ ບໍ່ເປນັ ໄປເພື່ອນິບພານ.

ພິກຂຸ ທ. ! ເຈ້າົ ທັງຫາຍ ເມອ່ື ຈກັ ເຮດັ ຈນິ ຕະນາ ຈງົ່ ເຮດັ ຈນິ ຕະນາຕສ່ໍ ັຈຈະທວ່ີ າ່
“ນຄີ້ ືຼ ທກຸ ຂ,໌ ນຄ້ີ ືຼ ເຫຕໃຫເູ້ ກດີ ຂຶນ້ ແຫງ່ ທກຸ ຂ໌, ນຄີ້ ືຼ ຄວາມດບັ ບເໍ່ ຫອຼື ແຫງ່ ທກຸ ຂ,໌ ນຄ້ີ ືຼ
ຫນົ ທາງໃຫເູ້ ຖິງຄວາມດບັ ບເໍ່ ຫອຼື ແຫງ່ ທກຸ ຂ”໌ ດງັ່ ນີ.້ ຂ້ນໍ ນັ້ ເປັນເພາະເຫຕໃດໜໍ ?
ພິກຂຸ ທ. ! ເພາະເຫຕວ່າ ຈນິ ດາເຫາົ່ຼ ນ້ີ ປະກອບດວູ້ ຍປະໂຍຊນ໌ ຈນິ ດາເຫາົຼ່ ນ້ີ ເປນັ
ຈດຸ ເລມ່ີ ຕນ້ົ ແຫງ່ ພຣມົ ມະຈນັ ຣຍ໌ ຈນິ ດາເຫາຼົ່ ນ້ີ ເປນັ ໄປເພອ່ື ຄວາມເບອ່ື ໜາ່ ຍ ຄວາມ
ຄາຍກາໍ ໜດັ ເພອ່ື ຄວາມດບັ ຄວາມສະງບົ ລະງບັ ເພອ່ື ຄວາມຮຍູ້ ງິ່ ຄວາມຮພູ້ ອູ້ ມ
ເພອື່ ນບິ ພານ.

ພິກຂຸ ທ. ! ເພາະເຫຕນັ້ນ ເຈາ້ົ ທງັ ຫາຍ ຈງ່ົ ປະກອບໂຢຄະກມັ ອນັ ເປນັ ເຄອ່ື ງເຮດັ
ໃຫຮູ້ ວູ້ າ່ “ທກຸ ຂ໌ ເປັນເຊ່ັນນ້ີ, ເຫຕໃຫູ້ເກີດຂຶ້ນແຫງ່ ທກຸ ຂ໌ ເປັນເຊັ່ນນ້,ີ ຄວາມດັບ
ບໍ່ເຫອຼື ແຫງ່ ທຸກຂ໌ ເປັນເຊນ່ັ ນີ້, ທາງດາໍ ເນີນໃຫເູ້ ຖິງຄວາມດບັ ບໍເ່ ຫອືຼ ແຫ່ງທຸກຂ໌
ເປັນເຊນັ່ ນ້ີ” ດັ່ງນ.ີ້

- ມຫາວາຣ. ສງັ . ໑໙/໕໒໔/໑໖໖໑.

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໓໕

ໝວດ ຄ. ວາ່ ດວູ້ ຍ ອປຸ ະກອນຂອງສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ

ສງິ່ ຄວນຮູ້ ກຽ່ ວກບັ ອະກສຸ ົລສງັ ກປັ ປະ

ດຣາຖະປະຕິ ! ອະກສຸ ລົ ສງັ ກປັ ປະ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ກາມະສງັ ກປັ ປະ ພະຢາ
ປາທະສງັ ກປັ ປະ ວຫິ ງິ ສາສງັ ກປັ ປະ ເຫຼ່າົ ນ້ີ ເຮາົ ກາ່ ວວ່າ ອະກສຸ ລົ ສງັ ກປັ ປະ.

ຖະປະຕິ ! ອະກສຸ ລົ ສງັ ກປັ ປະເຫາຼົ່ ນີ້ ມອີ ນັ ໃດເປນັ ສະມຕຸ ຖານ (ບ່ອນສາໍ ລບັ
ຕງັ້ ຂ້ນຶ ) ? ສະມຕຸ ຖານແຫ່ງອະກຸສລົ ສງັ ກປັ ປະເຫາຼົ່ ນນ້ັ ເປັນສິ່ງທີ່ເຂົາກາ່ ວກັນໄວູ້
ແລ້ວູ ; ເປັນສງິ່ ທ່ຄີ ວນຈະກ່າວວ່າ ມີສນັ ຍາເປັນສະມຸຕຖານ.

ສນັ ຍາ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ແມ່ນວ່າສນັ ຍາ ກມໍ ີຫາຍ ບໍແ່ ມນ່ ຢ່າງດຽວ ມີ
ນານາປະການ ອະກສຸ ລົ ສງັ ກປັ ປະທັງຫາຍ ມສີ ະມຕຸ ຖານມາຈາກກາມະສນັ ຍາ ຈາກ
ພະຢາປາທະສນັ ຍາ ຈາກວຫິ ງິ ສາສນັ ຍາ.

ຖະປະຕິ ! ອະກສຸ ລົ ສງັ ກປັ ປະເຫາົຼ່ ນ້ີ ຈະດບັ ບມ່ໍ ສີ ວ່ ນເຫອືຼ ໃນບອ່ ນໃດ ? ຄວາມ
ດັບແຫ່ງອະກສຸ ົລສງັ ກັປປະເຫ່າຼົ ນນ້ັ ເປນັ ສິ່ງທ່ີເຂົາກາ່ ວກັນໄວູ້ແລູ້ວ. ຖະປະຕິ ! ໃນ
ກໍລະນນີ ີ້ ພິກຂສຸ ະຫງັດຈາກກາມ ສະຫງດັ ຈາກອະກຸສົລທັມ ເຂ້າົ ເຖິງປະຖມົ ມະຊານ
ອນັ ມີວຕິ ກົ ແລະ ວຈິ າຣ ມປີ ີຕິ ແລະ ສຸຂ ອນັ ເກດີ ຈາກວິເວກ ແລູວ້ ແລຢ.່ ອະກສຸ ລົ
ສງັ ກປັ ປະເຫາ່ຼົ ນ້ີ ຍອ່ ມດບັ ໄປບມໍ່ ສີ ວ່ ນເຫອືຼ ໃນປະຖມົ ມະຊານນນັ້ .

ຖະປະຕິ ! ຜ່ປະຕບິ ຕັ ແນວໃດ ຊວ່ື າ່ ເປນັ ຜປ່ ະຕບິ ຕັ ເພອ່ື ຄວາມດບັ ບ່ໍເຫອືຼ ແຫງ່
ອະກສຸ ລົ ສງັ ກປັ ປະທງັ ຫາຍ ? ຖະປະຕິ ! ໃນກລໍ ະນີນີ້ ພິກຂຸຍ່ອມເຮດັ ຄວາມພໍໃຈໃຫູ້
ເກດີ ຂ້ນຶ ຍ່ອມພະຍາຍາມ ປາຣບົ ຄວາມພຽນ ປະຄອງຈິຕ ຕັ້ງຈິຕໄວູ້ ເພ່ືອຈະຍັງ
ອະກສຸ ົລທມັ ອັນເປັນບາບທຍ່ີ ງັ ບ່ໍເກີດ ບ່ໍໃຫ້ເູ ກດີ ຂ້ຶນ ເພອື່ ລະອະກຸສົລທັມອນັ ເປນັ
ບາບທເ່ີ ກດີ ຂນ້ຶ ແລູ້ວ

໑໐໓໖ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ເພື່ອຈະຍັງກຸສົລທມັ ທີຍ່ ັງບໍ່ເກີດໃຫູເ້ ກີດຂຶ້ນ ພືອ່ ຄວາມຕງັ້ ຢ່ ຄວາມບ່ເໍ ລິະເລອຼື ນ
ຄວາມງອກງາມຍ່ິງຂນ້ຶ ຄວາມໄພບນ ຄວາມຈະເຣີນ ຄວາມເຕັມຮອບ ແຫ່ງກຸສົລທມັ
ທເີ່ ກີດຂຶ້ນແລູວ້ . ຖະປະຕິ ! ຜ່ປະຕບິ ຕັ ເຊນ່ັ ນແີ້ ລ ຊື່ວາ່ ເປນັ ຜປ່ ະຕບິ ຕັ ເພອ່ື ຄວາມດບັ
ບເ່ໍ ຫອຼື ແຫງ່ ອະກສຸ ລົ ສງັ ກປັ ປະທງັ ຫາຍ.

- ມ. ມ. ໑໓/໓໔໙/໓໖໔.

ສງ່ິ ຄວນຮູ້ ກຽ່ ວກບັ ກຸສລົ ສງັ ກປັ ປະ

ດຣາຖະປະຕິ ! ກຸສລົ ສງັ ກປັ ປະ ເປນັ ແນວໃດ? ເນກຂມັ ມະສງັ ກປັ ປະ ອບັ ພະຢາ
ປາທະສງັ ກປັ ປະ ອະວຫິ ງິ ສາສງັ ກປັ ປະ ເຫຼົ່ານເີ້ ຮົາກາ່ ວວາ່ ກສຸ ລົ ສງັ ກປັ ປະ.

ຖະປະຕິ ! ກສຸ ລົ ສງັ ກປັ ປະເຫາົຼ່ ນ້ີ ມອີ ນັ ໃດເປນັ ສະມຕຸ ຖານ (ບອ່ ນສໍາລັບຕັ້ງຂນ້ຶ ) ?
ສະມຕຸ ຖານແຫງ່ ກຸສົລສັງກັປປະເຫ່າຼົ ນນ້ັ ເປນັ ສ່ງິ ທ່ີເຂົາກາ່ ວກັນໄວ້ແູ ລ້ວູ ; ເປັນສ່ງິ ທີ່
ຄວນຈະກ່າວວ່າ ມີສັນຍາເປນັ ສະມຕຸ ຖານ.

ສນັ ຍາເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ແມ່ນວ່າສນັ ຍາ ກມໍ ີຫາຍ ບມໍ່ ີຢ່າງດຽວ ມີນານາປະການ
ກສຸ ລົ ສງັ ກປັ ປະທັງຫາຍ ມສີ ະມຕຸ ຖານມາຈາກເນກຂມັ ມະສນັ ຍາ ອບັ ພະຢາປາທະ
ສນັ ຍາ ອະວິຫງິ ສາສນັ ຍາ.

ຖະປະຕິ ! ກຸສລົ ສງັ ກປັ ປະເຫາຼົ່ ນີ້ ຈະດບັ ໄປບມໍ່ ສີ ວ່ ນເຫອຼື ໃນບອ່ ນໃດ ? ຄວາມ
ດັບບ່ເໍ ຫອຼື ແຫ່ງກຸສົລສງັ ກັປປະເຫາ່ົຼ ນນັ້ ເປັນສງ່ິ ທ່ີເຂົາກ່າວກັນໄວແູ້ ລູ້ວ. ຖະປະຕິ !
ໃນກລໍ ະນນີ ້ີ ພິກຂຸ ເພາະຄວາມເຂົ້າໄປສະງົບລະງບັ ແຫ່ງວິຕກົ ວິຈາຣເສຍໄດູ້ ເຂາ້ົ
ເຖງິ ທຸຕິຢະຊານ ເປນັ ເຄືອ່ ງຜອ່ ງໃສແຫງ່ ໃຈໃນພາຍໃນ ໃຫູສ້ ະມາທິເປັນທັມອັນ
ເອກຜດຸ ມຂີ ຶນ້ ບມໍ່ ີວິຕກົ ບໍ່ມວີ ຈິ າຣ ມີແຕປ່ ີຕິ ແລະ ສຸຂ ອນັ ເກດີ ຈາກສະມາທິ ແລວູ້ ແລ
ຢ.່ ກສຸ ລົ ສງັ ກປັ ປະເຫາຼ່ົ ນ້ີ ຍອ່ ມດບັ ໄປບມໍ່ ສີ ວ່ ນເຫອືຼ ໃນທຕຸ ຢິ ະຊານນນັ້ .

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໓໗

ຖະປະຕິ ! ຜ່ປະຕບິ ຕັ ແນວໃດ ຊວື່ າ່ ເປນັ ຜປ່ ະຕບິ ຕັ ເພອ່ື ຄວາມດບັ ບໍເ່ ຫອືຼ ແຫງ່
ກສຸ ລົ ສງັ ກປັ ປະທງັ ຫາຍ ? ຖະປະຕິ ! ໃນກໍລະນີນີ້ ພິກຂຸຍ່ອມເຮັດຄວາມພໃໍ ຈໃຫູ້
ເກີດຂຶ້ນ ຍອ່ ມພະຍາຍາມ ປາຣົບຄວາມພຽນ ປະຄອງຈິຕ ຕງັ້ ຈິຕໄວູ້ ເພືອ່ ຈະຍັງ
ອະກຸສົລທັມອັນເປັນບາບທີຍ່ ັງບໍເ່ ກີດ ບໃ່ໍ ຫເູ້ ກດີ ຂ້ຶນ ເພອ່ື ລະອະກສຸ ົລທມັ ອັນເປັນ
ບາບທ່ີເກີດຂຶ້ນແລ້ວູ ເພືອ່ ຈະຍງັ ກຸສົລທັມທີ່ຍງັ ບເ່ໍ ກີດໃຫເູ້ ກດີ ຂນ້ຶ ເພ່ອື ຄວາມຕ້ງັ ຢ່
ຄວາມບເ່ໍ ລະິ ເລອືຼ ນ ຄວາມງອກງາມຍ່ິງຂ້ນຶ ຄວາມໄພບນ ຄວາມຈະເຣີນ ຄວາມເຕັມ
ຮອບ ແຫ່ງກສຸ ົລທມັ ທເ່ີ ກີດຂຶ້ນແລູວ້ . ຖະປະຕິ ! ຜປ່ ະຕບິ ຕັ ເຊນ່ັ ນແີ້ ລ ຊວື່ າ່ ເປນັ ຜ່
ປະຕບິ ຕັ ເພອື່ ຄວາມດບັ ບເໍ່ ຫອຼື ແຫງ່ ກສຸ ົລສງັ ກປັ ປະທັງຫາຍ.

- ມ. ມ. ໑໓/໓໕໐/໓໖໕.

ເນກຂມັ ມະແທູ້ ມໄີ ດູ້
ເພາະໄດຮູ້ ຣູ້ ົສຂອງສງ່ິ ທປ່ີ ະເສດີ ກວ່າກາມະຣສົ

ມະຫານາມະ ! ກາມທງັ ຫາຍ ໃຫເູ້ ກດີ ຄວາມຍນິ ດໜີ ້ອູ ຍ ມທີ ກຸ ຂຫ໌ າຍ ມຄີ ວາມ
ຄບັ ແຄນູ້ ຫາຍ, ໂທດໃນເພາະກາມນນັ້ ຫາຍຍງິ່ ແທູ້ ; ເຖິງວ່າຂໍ້ນ້ີຈກັ ເປັນສງ່ິ ທ່ອີ ະຣິ
ຍະສາວົກເຫັນແລວູ້ ດູ້ວຍດີ ດ້ວູ ຍປນັ ຍາອັນຖຼືກຕູ້ອງຕາມທ່ເີ ປັນຈິງກໍຕາມ, ແຕເ່ ຂາົ
ຍງັ ບ່ໍ (ເຄີຍ) ເຖິງທັບປີຕິ ແລະ ສຸຂ ອັນເວັ້ນຼ ຈາກກາມ ອັນເວ້ນຼັ ຈາກອະກສຸ ົລທັມ
ທງັ ຫາຍ ຫຼື ບ່ໍເຖງິ ທບັ ຄວາມສຸຂຢ່າງອ່ືນ ທີ່ສະງບົ ລະງບັ ກວ່າກາມນັນ້ ແລວູ້ ເຂາົ ກໍຈະ
ເປນັ ຜ່ບວໍ່ ຽນກັບໄປສ່ກາມທັງຫາຍນ້ນັ ຍງັ ເປັນໄປບໍໄ່ ດູ້.

ມະຫານາມະ ! ຖູ້າເມື່ອໃດ ອະຣຍິ ະສາວົກ ເຫນັ ດວູ້ ຍດດີ ວູ້ ຍປນັ ຍາອນັ ຖກຼື ຕອູ້ ງ
ຕາມທເ່ີ ປນັ ຈງິ ໃນຂນ້ໍ ນ້ັ ວາ່ ກາມທງັ ຫາຍ ໃຫເູ້ ກດີ ຄວາມຍນິ ດໜີ ອູ້ ຍ ມີທກຸ ຂຫ໌ າຍ
ມຄີ ວາມຄບັ ແຄູ້ນຫາຍ ໂທດໃນເພາະກາມນນ້ັ ຫາຍຍ່ງິ ແທູ້ ດັ່ງນີດ້ ວູ້ ຍ,

໑໐໓໘ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ແລະເຂາົ ກໍ (ໄດ)ູ້ ເຖງິ ທບັ ປີຕິ ແລະ ສຂຸ ອນັ ເວນັຼ້ ຈາກກາມ ອນັ ເວນຼ້ັ ຈາກອະກສຸ ົລທມັ
ທງັ ຫາຍ ຫຼື ເຖງິ ທບັ ຄວາມສຸຂຢາ່ ງອນ່ື ທສີ່ ະງບົ ລະງບັ ກວາ່ ກາມນນັ້ ດວູ້ ຍ ; ເມອ່ື ນນັ້
ເຂາົ ນນ້ັ ກຈໍ ະບວ່ໍ ຽນກບັ ໄປສກ່ າມທງັ ຫາຍອກີ .

(ຕໍຈ່ າກນີ້ ໄດູ້ຕຣັດເລຼ່າົ ເຖິງເຫຕການແນວດຽວກັນນ້ີ ທີ່ເກີດແກ່ພຣະອງົ ໃນໄລຍະກ່ອນການຕຣັສຮູ້ ເປັນ
ການຢືຼນຢັນອີກຄັ້ງໜງ່ຶ ).
- ມ. ມ. ໑໒/໑໘໐/໒໑໑.

ໝວດ ງ. ວາ່ ດວູ້ ຍ ຫກັ ການປະຕບິ ຕັ ຂອງສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ

ວທິ ພີ ຈິ າຣະນາເພອ່ື ເກດີ ສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ຄງ້ັ ກ່ອນແຕກ່ ານຕຣັສຮູ້ ເມ່ອື ເຮາົ ຍັງບໄ່ໍ ດູ້ຕຣສັ ຮູ້ ຍງັ ເປນັ ໂພທິສັຕຢ່,
ໄດູເ້ ກີດຄວາມຮສູ້ ກຶ ອນັ ນີ້ຂນ້ຶ ວ່າ ເຮາົ ຄວນເຮດັ ວິຕົກທັງຫາຍໃຫເູ້ ປນັ ສອງສ່ວນເທ້ີນ.
ພິກຂຸ ທ. ! ເຮົາໄດູ້ເຮັດ ກາມະວຕິ ກົ ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ ສາມຢາ່ ງນໃ້ີ ຫູ້
ເປນັ ອກີ ສວ່ ນໜງຶ່ , ໄດູ້ເຮັດ ເນກຂມັ ມະວຕິ ກົ ອບັ ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ອະວຫິ ງິ ສາ
ວຕິ ກົ ສາມຢ່າງນີ້ ໃຫເູ້ ປນັ ອກີ ສວ່ ນໜຶງ່ ແລູວ້ .

ກ. ໂທດແຫງ່ ມຈິ ສາສງັ ກປັ ປະ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເມ່ືອເຮົາເປັນຜ່ບ່ໍປະມາດ ມພີ ຽນ ມຕີ ົນສ່ງົ ໄປຢ່ແນວນ້ີ ກາມະວຕິ ກົ
ເກດີ ຂນ້ຶ ເຮົາກໍຮູແ້ ຈູ້ງດງ່ັ ນ້ີວາ່ ກາມະວິຕົກເກດີ ແກ່ເຮົາແລູວ້ , ກາມະວິຕົກນນ້ັ ຍ່ອມ
ເປນັ ໄປເພືອ່ ບຽດບຽນຕນົ ແດ່ ບຽດບຽນຜ່ອນື່ ແດ່ ບຽດບຽນທງັ ສອງຝ່າຍ (ຄຼືທງັ ຕນົ
ແລະຜ່ອ່ນື ) ແດ,່ ເປັນໄປເພື່ອຄວາມດັບແຫ່ງປນັ ຍາ ເປັນຝັກຝ່າຍແຫງ່ ຄວາມ
ຄັບແຄນູ້ ບ່ໍເປນັ ໄປພອູ້ ມເພອື່ ນິບບພານ. ພິກຂຸ ທ. ! ເມອື່ ເຮາົ ພຈິ າຣະນາເຫນັ ຢ່ ...
ໆລໆ໑ ... ແນວນີ້ ກາມະວຕິ ກົ ຍອ່ ມເຖງິ ຊງ່ຶ ອນັ ຕງ້ັ ຢບ່ ໄ່ໍ ດູ້.

໑. ເຫນັ ແນວນ້ີ ຄຼເື ຫັນດ່ງັ ວ່າມາແລວູ້ ເຊັນ່ : ມີການບຽດບຽນຕົນເປັນຕ້ົນ.

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໓໙

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຮົາໄດູ້ລະ ແລະບນັ ເທາົ ກາມະວຕິ ົກ ອັນບງັ ເກດີ ຂຶ້ນແລູ້ວ ແລະ ບັງເກີດ
ແລວູ້ ເຮັດໃຫູ້ສນິ້ ສຸດໄດແູ້ ລວູ້ (ໃນກໍລະນແີ ຫ່ງ ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ແລະ ວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ ກມໍ ີ

ແນວແຫງ່ ການພຈິ າຣະນາເຊັນ່ ດຽວກັນກັບໃນກໍລະນີແຫງ່ ກາມະວຕິ ກົ ໄປຈນົ ຮອດຄໍາວາ່ ...
ເຮັດໃຫສູ້ ນ້ິ ສດຸ ໄດູ້ແລູ້ວ).

ພກິ ຂຸ ທ. ! ພິກຂຕຸ ກຶ ຕາມຕອງຕາມເຖງິ ອາຣມົ ໃດໆຫາຍ ຈຕິ ຍອ່ ມນອູ້ ມໄປໂດຍ
ອາການເຊນ່ັ ນນ້ັ ໆ ; ຖູ້າພິກຂຕຸ ກຶ ຕາມຕອງຕາມເຖິງ ກາມະວຕິ ກົ ຫາຍ ກເໍ ປັນອນັ ວາ່
ລະເນກຂັມມະວິຕົກເສຍ ເຮັດແລູວ້ ຢາ່ ງຫາຍຊ່ຶງກາມະວິຕົກ ; ຈິຕຂອງເຂາົ ນ້ນັ ຍອ່ ມ
ນູອ້ ມໄປ ເພ່ືອຄວາມຕຶກໃນກາມ (ກາມະວຕິ ົກ). ຖູ້າພິກຂຕຸ ຶກຕາມຕອງຕາມເຖິງ
ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ຫາຍ ກໍເປນັ ອນັ ວາ່ ລະອະພະຢາປາທະວຕິ ົກເສຍ ເຮດັ ແລວູ້ ຢາ່ ງ
ຫາຍຊງຶ່ ພະຢາປາທະວຕິ ົກ ; ຈິຕຂອງເຂົານ້ັນຍ່ອມນູອ້ ມໄປ ເພ່ອື ຄວາມຕກຶ ໃນການ
ພະຍາບາດ (ພະຢາປາທະວຕິ ົກ). ຖູ້າພິກຂຸຕກຶ ຕາມຕອງຕາມເຖງິ ວິຫງິ ສາວຕິ ກົ ຫາຍ
ກເໍ ປັນອນັ ວາ່ ລະອະວິຫິງສາວຕິ ກົ ເສຍເຮັດແລວູ້ ຢາ່ ງຫາຍຊຶ່ງວິຫງິ ສາວຕິ ກົ ;ຈິຕຂອງ
ເຂາົ ນ້ນັ ຍ່ອມນູອ້ ມໄປ ເພອ່ື ຄວາມຕກຶ ໃນການເຮັດສັຕໃຫລູ້ ໍາບາກ (ວຫິ ິງສາວຕິ ົກ).

ພິກຂຸ ທ. ! ປຽບເໝຼືອນໃນຍາມລະດສາດ ຄຼື ເດຼືອນສຸດທູ້າຍແຫງ່ ລະດຝນົ ຄົນ
ລ້ຽູ ງງົວຍອ່ ມລຽູ້ ງຝງງົວໃນບ່ອນແຄບ ເພາະເຕມັ ໄປດວູ້ ຍຕນ້ົ ເຂ້ົາ ເຂາົ ຕູ້ອງຕີຕອູ້ ນ
ຫູ້າມກນັ ຝງງົວ ຈາກຕ້ົນເຂົາ້ ນນ້ັ ດ້ວູ ຍທ່ອນໄມູ້ ເພາະເຂາົ ເຫັນໂທດ ຄຼືການຖຼືກ
ປະຫານ ການຖຼກື ຈັບກມຸ ການຖກືຼ ປບັ ໄໝ ການຕຕິ ຽນ ເພາະມີຕົນ້ ເຂົ້ານັນ້ ເປນັ ເຫຕ,
ຂ້ນໍ ້ີເຊນ່ັ ໃດ ; ພິກຂຸ ທ. ! ເຖງິ ເຮົາກໍເຊ່ັນນັ້ນ ໄດູ້ເຫັນແລວູ້ ຊ່ຶງໂທດຄວາມຊ່ົວຊາູ້ ເສົ້າ
ໝອງແຫ່ງອະກຸສົລທັມທງັ ຫາຍ, ເຫັນອານິສງົ ສ໌ໃນການອອກຈາກກາມ ຄວາມເປັນ
ຝັກຝາ່ ຍຂອງຄວາມຜຸດຜອ່ ງ ແຫ່ງກສຸ ົລທມັ ທງັ ຫາຍ.

໑໐໔໐ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ຂ. ຄນຸ ແຫງ່ ສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເມ່ືອເຮາົ ເປັນຜ່ບປໍ່ ະມາດ ມພີ ຽນ ມຕີ ົນສ່ງົ ໄປຢ່ແນວນ້ີ ເນກຂມັ ມະ
ວຕິ ກົ ຍອ່ ມເກດີ ຂນຶ້ ...໑ ອບັ ພະປາທະວຕິ ກົ ຍ່ອມເກີດຂ້ນຶ ... ອະວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ ຍອ່ ມ
ເກີດຂຶນ້ . ເຮົາຍ່ອມຮ້ແູ ຈ້ງູ ວ່າ ອະວຫິ ິງສາວິຕົກເກດີ ຂ້ຶນແກເ່ ຮົາແລວູ້ , ກໍອະວິຫງິ ສາ
ວິຕົກນັນ້ ບ່ເໍ ປນັ ໄປເພອ່ື ບຽດບຽນຕນົ ບຽດບຽນຜ່ອ່ນື ຫືຼ ບຽດບຽນທັງສອງຝາ່ ຍ, ແຕ່
ເປນັ ໄປພ້ອູ ມເພອ່ື ຄວາມຈະເຣີນແຫ່ງປນັ ຍາ ບເໍ່ ປນັ ຝກັ ຝາ່ ຍແຫງ່ ຄວາມຄັບແຄນູ້
ເປັນໄປພອູ້ ມເພອ່ື ນິບພານ. ເຖງິ ເຮາົ ຈກັ ຕກຶ ຕາມຕອງຕາມ ເຖງິ ອະວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ ນນັ້
ຕະຫອດຄນືຼ ກແໍ ລບເໍ່ ຫັນພັຍທີ່ຈະເກດີ ຂຶ້ນ ເພາະອະວິຫິງສາວິຕກົ ນັ້ນເປັນເຫຕ. ເຖິງ
ເຮົາຈັກຕຶກຕາມຕອງຕາມເຖງິ ອະວິຫິງສາວິຕົກນັນ້ ຕະຫອດເວນັ ຫຕຼື ະຫອດທງັ ກາງ
ຄນຼື ກາງເວນັ ກແໍ ລບເໍ່ ຫນັ ພຍັ ອນັ ຈະເກດີ ຂນຶ້ ເພາະອະວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ ນນ້ັ ເປນັ ເຫຕ.

ພິກຂຸ ທ. ! ກແໍ ຕ່ວາ່ ເມອື່ ເຮາົ ຕກຶ ຕາມຕອງຕາມດົນເກນີ ໄປ ກາຍກອໍ ດິ ເມອື່ ຍ,
ເມອື່ ກາຍອດິ ເມອ່ື ຍ ຈຕິ ກອໍ ອ່ ນເພຍ, ເມອື່ ຈິຕອອ່ ນເພຍ ຈຕິ ກຫໍ າ່ ງຈາກສະມາທິ,
ເພາະເຫຕນນ້ັ ເຮາົ ຈງ່ຶ ດໍາຣງົ ຈຕິ ໃຫູຢ້ ຸດຢ່ໃນພາຍໃນ ເຮດັ ໃຫູ້ມອີ າຣມົ ອັນດຽວ
ຕັງ້ ໝນ້ັ ໄວ.ູ້ ຂ້ນໍ ັນ້ ເພາະເຫຕໃດໜໍ ? ເພາະເຮາົ ປະສງົ ຢ່ວາ່ ຈິຕຂອງເຮົາຢາ່ ຟູຸ້ງຊູາ້ ນ
ຂນ້ຶ ເລີຍ ດງ່ັ ນ້ີ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ພິກຂຕຸ ກຶ ຕາມຕອງຕາມ ເຖງິ ອາຣມົ ໃດໆຫາຍ ຈຕິ ຍ່ອມນອູ້ ມໄປໂດຍ
ອາການເຊນັ່ ນນ້ັ ໆ ; ຖູ້າພິກຂຸຕກຶ ຕອງຕາມເນກຂັມມະວິຕົກຫາຍ ກໍເປນັ ອັນວ່າ
ລະກາມະວຕິ ກົ ເສຍ ເຮັດແລ້ວູ ຢາ່ ງຫາຍຊ່ຶງເນກຂມັ ມະວິຕກົ ; ຈິຕຂອງເຂາົ ນ້ັນຍອ່ ມ
ນອູ້ ມໄປ ເພອື່ ຄວາມຕຶກໃນການອອກຈາກກາມ (ເນກຂມັ ມະວິຕກົ ).

໑. ທປ່ີ ະດູ້ວຍຈດຸ ນ້ີ ໝາຍຄວາມວ່າຕຣດັ ເທອື່ ລະວິຕົກ ແຕຄ່ າໍ ຕຣດັ ຄືຼກັນໝົດ ຜດິ ແຕຊ່ ື່ທ່ນໍ ນ້ັ , ທກຸ ໆວຕິ ົກ
ມເີ ນືອ້ ໃນໃຈຄວາມເຊັນ່ ດຽວກັນ, ຈະໃສເ່ ຕມັ ສະເພາະອະວຫິ ງິ ສາວິຕົກ ຊຶ່ງເປັນວິຕົກຂໍສ້ ຸດທ້າູ ຍທໍ່ນັ້ນ,
ສາໍ ລັບສອງວິຕົກເບ້ືອງຕົ້ນ ກໍມີແນວແຫ່ງການພຈິ າຣະນາ ແລະ ຮ້ສູ ຶກເຊ່ນັ ດຽວກນັ ກບັ ໃນກລໍ ະນແີ ຫງ່
ອະວຫິ ິງສາວິຕກົ .

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໔໑

ຖ້າູ ພກິ ຂຕຸ ຶກຕອງຕາມເຖິງອັບພະຢາປາທະວຕິ ົກຫາຍ ກເໍ ປນັ ອັນວ່າລະພະຍາບາດ
ວຕິ ົກເສຍ ເຮັດແລວູ້ ຢາ່ ງຫາຍໃນອັບພະຢາປາທະວິຕກົ ; ຈິຕຂອງເຂົານັ້ນຍ່ອມ
ນູ້ອມໄປ ເພອື່ ຄວາມຕກຶ ໃນການບພ່ໍ ະຍາບາດ (ອບັ ພະຢາປາທະວິຕົກ) ຖູ້າພິກຂຸຕຶກ
ຕອງຕາມເຖງິ ອະວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ ຫາຍ ກໍເປັນອັນວາ່ ລະວຫິ ງິ ສາວິຕກົ ເສຍ ເຮັດແລວູ້
ຢາ່ ງຫາຍໃນອະວຫິ ິງສາວຕິ ົກ ; ຈິຕຂອງເຂົານ້ັນຍ່ອມນູ້ອມໄປ ເພອ່ື ຄວາມຕກຶ ໃນ
ການບ່ໍເຮດັ ສັຕໃຫລູ້ າໍ ບາກ (ອະວຫິ ິງສາວຕິ ົກ).

ພກິ ຂຸ ທ. ! ປຽບເໝຼອື ນໃນເດອືຼ ນສຸດທູາ້ ຍແຫງ່ ລະດຮ້ອູ ນ ເຂົ້າປກທງັ ໝົດເຂາົ ຂົນ
ເອົາໄປໃນບາູ້ ນໝດົ ແລູ້ວ ຄນົ ລຽູ້ ງງົວຍອ່ ມລຽູ້ ງງວົ ໄດ.ູ້ ເມ່ືອເຂົາໄປພກັ ກອູ້ ງຮົມ່ ໄມູ້ ຫືຼ
ໄປກາງທ່ງົ ແຈງູ້ ໆ ຍ່ອມຕ້ງັ ແຕຄ່ ວາມກາໍ ນດົ ວາ່ ນ້ັນຝງງວົ ດັ່ງນີ້ (ກພໍ ໍແລ້ວູ ) ເຊັ່ນໃດ ;
ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຖງິ ພິກຂຸກໍພຽງແຕ່ຕັງ້ ຄວາມລະລກຶ ວ່າ ນັ້ນທັມທັງຫາຍດັງ່ ນີ້ (ກພໍ ແໍ ລູ້ວ)
ເຊ່ນັ ນັ້ນຄຼກື ນັ .

- ມ. ມ. ໑໒/໑໓໒ - ໒໓໖/໒໕໒.

ອາການເກດີ ແຫງ່ ເນກຂມັ ມະສງັ ກປັ ປະ

ຕະຖາຄົຕນັນ້ ສະແດງທັມງດົ ງາມໃນເບື້ອງຕົນ້ ງດົ ງາມໃນທາ່ ມກາງ ງົດງາມໃນ
ທສ່ີ ດຸ ປະກາສພຣົມມະຈນັ ຣຍ໌ບຣໍ ສິ ຸດ ບໍຣບິ ນສິ້ນເຊີງ ພູ້ອມທັງອັຕຖະ ພູ້ອມທັງ
ພະຍນັ ຊະນະ.

ຄະຫະບໍດີ ຫືຼວ່າຄະຫະບໍດີບຸຕ ຫບືຼ ຸຄຄົນຜ່ເກດີ ແລ້ວູ ໃນຕະກນໃດຕະກນໜງຶ່ ໃນ
ພາຍຫັງ ຍ່ອມໄດ້ຟູ ງັ ຊ່ຶງທມັ ນັນ້ . ບຄຸ ຄນົ ນນັ້ ໆ ເມອ່ື ໄດຟູ້ ງັ ແລວູ້ ຍອ່ ມໄດູ້ຊຶ່ງສດັ ທາ
ໃນຕະຖາຄຕົ , ມາຕາມພອູ້ ມແລວູ້ ດວູ້ ຍການໄດສູ້ ດັ ທາໃນຕະຖາຄົຕແລວູ້ ຍອ່ ມ
ພຈິ າຣະນາເຫນັ ດງັ່ ນວ້ີ າ່

໑໐໔໒ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

“ຄາຣະວາດຄບັ ແຄບ ເປນັ ທາງມາແຫງ່ ທລຸ ,ີ ບນັ ພະຊາເປນັ ໂອກາດວ່າງ ; ບແໍ່ ມນ່
ເປນັ ການງາ່ ຍທ່ີຈະຢຄ່ ອງເຮອຼື ນ ແລວູ້ ປະພຕຶ ພຣມົ ມະຈນັ ຣຍ໌ ໃຫບູ້ ຣໍ ສິ ດຸ ໂດຍສວ່ ນ
ດຽວ ເໝອືຼ ນດງັ່ ສງັ ອນັ ຂດັ ດແີ ລວູ້ , ຖາູ້ ຈງ່ັ ໃດ ເຮາົ ຈະຕອູ້ ງໂກນຜມົ ແລະໜວດ ນງຸ່ ຫມົ່
ຜາູ້ ກາສາຍະແລວູ້ ອອກຈາກເຮອຼື ນ ບວດສຄ່ ວາມບມໍ່ ເີ ຮອຼື ນເທນີ້ ” ດງັ່ ນີ້ ບຄຸ ຄນົ ນນ້ັ
ເມອ່ື ເຖງິ ສະໄໝອນ່ື ປະໂພຄະນອູ້ ຍໃຫຍ່ ປະວົງຍາດນອູ້ ຍໃຫຍ່ ໂກນຜົມ ແລະ
ໜວດ ນຸ່ງຫມ່ົ ຜາູ້ ກາສາຍະແລວູ້ ອອກບວດຈາກເຮອືຼ ນສຄ່ ວາມບມໍ່ ເີ ຮອືຼ ນ.

ພິກຂນຸ ັ້ນ ຜ່ບວດແລວູ້ ແນວນ້ີ ສັງລວມແລູ້ວດູ້ວຍຄວາມສັງລວມໃນປາຕິໂມກຂ໌
ເຖິງພູ້ອມດູ້ວຍມາລະຍາດ ແລະ ໂຄຈອຣ, ມີປົກກະຕເິ ຫນັ ເປັນພັຍໃນໂທດ ເຖິງຈະ
ມີປະມານໜູ້ອຍ, ສະມາທານສຶກສາໃນສິກຂາບົດທັງຫາຍ, ເຖິງພ້ອູ ມແລວູ້ ດ້ວູ ຍ
ກາຢະກມັ ວະຈີກມັ ອັນເປັນກສຸ ົລ, ມອີ າຊີວະບໍຣສິ ດຸ , ເຖງິ ພູ້ອມດູ້ວຍສີລ, ມີທະວາຣ
ອັນຄມຸູ້ ຄອງແລວູ້ ໃນອິນຊທີ ັງຫາຍ, ປະກອບດູ້ວຍສະຕິສັມປະຊັນຍະ, ມີຄວາມ
ສັນໂດດ.

- ສ.ີ ທ.ີ ໙/໘໒/໑໐໒.

ວທິ ພີ ິຈາຣະນາເພອື່ ກາໍ ຈດັ ອະກສຸ ົລວຕິ ກົ ຕາມລະດບັ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ພິກຂຜຸ ປ່ ະກອບຝກຶ ຝນົ ເພອ່ື ບນັ ລອຸ ະທິຈິຕ ຈງົ່ ເຮດັ ໃນໃຈເຖງິ ນມິ ຕິ ໕
ປະການ ຕາມເວລາອນັ ສມົ ຄວນ. ຫາູ້ ປະການ ແນວໃດໜໍ ? ຫູ້າປະການຄືຼ :

ປະການທີ ໑.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເມອື່ ພິກຂໃຸ ນກໍລະນນີ ີ້ ອາໄສນິມິຕໃດ ຕງ້ັ ໃນໃຈຊ່ຶງນິມິຕໃດຢ່ ອະ
ກສຸ ົລທມັ ອນັ ເປນັ ບາບ ທປ່ີ ະກອບຢ່ດ້ວູ ຍສັນທະແດ່ ປະກອບຢ່ດູວ້ ຍໂທສະແດ່
ປະກອບຢ່ດູ້ວຍໂມຫະແດ່ ໄດູ້ບັງເກດີ ຂຶ້ນ,

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໔໓

ພິກຂນຸ ັນ້ ຈົງ່ ລະນມິ ຕິ ນນ້ັ ເສຍ ຕງ້ັ ໃນໃຈຊຶ່ງນມິ ຕິ ອນ່ື ອນັ ປະກອບຢດ່ ວູ້ ຍກສຸ ົລ. ເມ່ືອ
ພິກຂຸນນ້ັ ຕ້ງັ ໃນໃຈເຖງິ ນິມຕິ ອື່ນນອກໄປຈາກນມິ ິຕນັ້ນ ອນັ ປະກອບຢ່ດູວ້ ຍກຸສົລຢ,່
ອະກສຸ ົລວິຕົກອນັ ເປັນບາບ ທ່ີປະກອບຢ່ດວູ້ ຍສນັ ທະແດ່ ປະກອບຢ່ດູວ້ ຍໂທສະແດ່
ປະກອບຢ່ດວູ້ ຍໂມຫະແດ່ ເຫົ່ຼານ້ນັ ຍອ່ ມລະໄປ ຍ່ອມເຖິງຊຶ່ງການຕງັ້ ຢ່ບໄໍ່ ດ.ູ້ ເພາະ
ລະເສຍໄດູ້ຊຶ່ງອະກຸສົລວຕິ ກົ ເຫ່າົຼ ນ້ນັ ຈິຕຂອງເຂາົ ກຕໍ ງ້ັ ຢດ່ ວູ້ ຍດີ ສະງບົ ລະງບັ ຢ່
ດວູ້ ຍດີ ເປນັ ທມັ ອນັ ເອກຜດຸ ມຂີ ນຶ້ ເປນັ ສະມາທຢິ ່ ໃນພາຍໃນນນ້ັ ແລ.

ພິກຂຸ ທ. ! ປຽບເໝອຼື ນຊາ່ ງເຮດັ ແຜນ່ ໄມກູ້ ະດານ ຫຼື ລກນອູ້ ງຂອງເຂາົ ຜສ່ ະຫາດ
ຕອກ ຄອນ ຖອນ ຫລ້ິມອນັ ໃຫຍ່ອອກເສຍໄດູ້ ດູ້ວຍຫລ້ິມອັນນູອ້ ຍ ນ້ເີ ຊ່ັນໃດ ; ພິກຂຸ
ທ. ! ຂນ້ໍ ກ້ີ ໍເຊນັ່ ນ້ນັ ເໝືອຼ ນກນັ (ພກິ ຂນຸ ້ັນອາໄສນມິ ິຕແຫງ່ ກສຸ ລົ ເພອ່ື ລະເສຍຊ່ຶງນມິ ິຕແຫ່ງ
ອະກສຸ ລົ ເຮດັ ຈຕິ ໃຫູເ້ ປັນສະມາທໄິ ດ)ູ້ .

ປະການທີ ໒.

ພິກຂຸ ທ. ! ຖາູ້ ແມ່ນວ່າພິກຂຸນນ້ັ ລະນິມິຕນັ້ນແລວູ້ ຕັ້ງໃນໃຈຊ່ຶງນິມິຕອ່ືນ ອັນ
ປະກອບດູ້ວຍກສຸ ົລຢ່ ອະກຸສົລວິຕກົ ອັນເປນັ ບາບ ຊ່ຶງປະກອບຢ່ດູວ້ ຍສນັ ທະແດ່
ດວູ້ ຍໂທສະແດ່ ດ້ວູ ຍໂມຫະແດ່ ກຍໍ ັງເກີດຂນ້ຶ ແກພ່ ິກຂຸນນ້ັ ຢ່ນ້ັນເອງ ດ່ັງນແີ້ ລູ້ວ,
ພິກຂຸນນ້ັ ຈ່ົງ ເຂາົ້ ໄປໄຄຄ່ ວນຊ່ຶງໂທດ ແຫງ່ ອະກສຸ ົລວຕິ ກົ ເຫາົຼ່ ນນ້ັ ວ່າ “ວິຕກົ ເຫຼົ່ານີ້
ເປນັ ອະກສຸ ົລ” ດງ່ັ ນ້ີແດ່ “ວິຕົກເຫ່ົຼານ້ີ ປະກອບດູ້ວຍໂທດ” ດັ່ງນີ້ແດ່ “ວິຕກົ ເຫາຼ່ົ ນ້ີ ມີ
ທກຸ ຂເ໌ ປັນວບິ າກ” ດັ່ງນີແ້ ດ.່ ເມື່ອພິກຂເຸ ຫົາຼ່ ນນ້ັ ໄຄ່ຄວນຊຶ່ງໂທດແຫງ່ ອະກສຸ ົລວຕິ ົກ
ເຫ່ົຼານນ້ັ ຢ່, ອະກສຸ ົລວຕິ ົກອນັ ເປັນບາບ ທ່ີປະກອບຢດ່ ູ້ວຍສັນທະແດ່ ດ້ວູ ຍໂທສະແດ່
ດູ້ວຍໂມຫະແດ່ ເຫາຼົ່ ນ້ັນ ຍອ່ ມລະໄປ ຍ່ອມເຖງິ ຊ່ຶງການຕັ້ງຢ່ບໍ່ໄດູ້. ເພາະການລະ
ເສຍໄດຊູ້ ງຶ່ ອະກຸສົລວຕິ ົກເຫົຼາ່ ນັນ້ ຈິຕຂອງເຂາົ ກຕໍ ງ້ັ ຢດ່ ວູ້ ຍດີ ເປນັ ທມັ ອນັ ເອກຜຸດມີ
ຂ້ຶນ ເປນັ ສະມາທິຢ່ ໃນພາຍໃນນັ້ນແລ.

໑໐໔໔ ອະຣິຍະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ປຽບເໝອືຼ ນຍງິ ສາວ ຫືຼ ຊາຍໜມຸ່ ມັກການປະດັບເອູຍ້ ອູ້ ງ ເມອື່ ຖຼືກເຂົາ
ເອົາຊາກງູ ຊາກໝາ ຫຼື ຊາກຄນົ ມາແຂວນໄວູ້ທີຄ່ ໍ ກໍຈັກຮູ້ສຶກອດຶ ອັດ ເບືອ່ ໜ່າຍ
ຂ້ີດຽດ ນ້ີເຊ່ັນໃດ ; ພິກຂຸ ທ. ! ຂ້ໍນກ້ີ ໍເຊ່ັນນ້ນັ ເໝືອຼ ນກນັ (ທີພ່ ກິ ຂຸນນັ້ ອດຶ ອັດ ເບ່ືອໜ່າຍ
ຂີ້ດຽດ ຕ່ໍໂທດຂອງອະກຸສົລວິຕກົ ຢ່).

ປະການທີ ໓.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ຖູ້າແມ່ນວ່າພກິ ຂຸນນັ້ ໄຄຄ່ ວນຊ່ຶງໂທດ ແຫງ່ ອະກຸສລົ ວິຕົກເຫຼົ່ານັ້ນ ຢ່
ເຊ່ັນນີ້ ອະກຸສົລວິຕົກອັນເປນັ ບາບ ທ່ປີ ະກອບຢ່ດວູ້ ຍສັນທະແດ່ ດວູ້ ຍໂທສະແດ່
ດູ້ວຍໂມຫະແດ່ ກຍໍ ັງເກດີ ຂນຶ້ ແກພ່ ິກຂຸນ້ນັ ຢນ່ ້ນັ ເອງ ດ່ັງນີແ້ ລູ້ວ, ພິກຂຸນັ້ນ ບຕ່ໍ ອູ້ ງ
ລະລກຶ ເຖງິ ບ່ໍຕອູ້ ງຕງ້ັ ໄວໃູ້ ນໃຈ ຊງຶ່ ອະກສຸ ລົ ວຕິ ກົ ເຫາຼົ່ ນນັ້ . ເມ່ອື ພິກຂນຸ ນັ້
ບ່ລໍ ະລຶກເຖິງ ບ່ໍຕ້ງັ ໄວໃູ້ ນໃຈຊຶ່ງອະກສຸ ົລວິຕກົ ເຫາ່ຼົ ນ້ັນຢ,່ ອະກຸສົລວຕິ ົກອນັ ເປັນບາບ
ທປ່ີ ະກອບຢດ່ ວູ້ ຍສັນທະແດ່ ດ້ວູ ຍໂທສະແດ່ ດູ້ວຍໂມຫະແດ່ ເຫາົຼ່ ນນ້ັ ຍອ່ ມລະໄປ
ຍອ່ ມເຖິງຊ່ຶງການຕ້ງັ ຢບ່ ໍໄ່ ດູ້ ເພາະລະເສຍໄດູ້ຊຶ່ງອະກສຸ ົລວຕິ ົກເຫ່າຼົ ນ້ັນ ຈິຕຂອງເຂາົ
ກຕໍ ງັ້ ຢດ່ ວູ້ ຍດີ ສະງົບລະງບັ ຢ່ດູວ້ ຍດີ ເປັນທັມອັນເອກຜຸດມີຂ້ນຶ ເປັນສະມາທຢິ ່ ໃນ
ພາຍໃນນ້ນັ ແລ.

ພິກຂຸ ທ. ! ປຽບເໝອືຼ ນບຸຣສຸ ມຕີ າ ແຕບ່ ໍຕ່ ູ້ອງການຈະເຫນັ ຮບອນັ ມາສ່ຄອງແຫງ່
ຈັກຂຸ ເຂາົ ກຈໍ ະຫບັ ຕາເສຍ ຫຼື ຈະຫຽວເບ່ິງໄປທາງອ່ນື ເສຍ ນີ້ເຊັ່ນໃດ ; ພິກຂຸ ທ. !
ຂໍ້ນີ້ ກເໍ ຊນ່ັ ນ້ນັ ເໝືຼອນກນັ (ທີ່ພກິ ຂນຸ ້ນັ ຈະບ່ໍເຮດັ ການລະລກຶ ເຖິງ ບ່ໍຕັ້ງໄວູ້ໃນໃຈເຖງິ ອະກສຸ ົລ
ວຕິ ົກເຫຼ່າົ ນ້ນັ ).

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໔໕

ປະການທີ ໔.

ພິກຂຸ ທ. ! ຖູ້າແມ່ນວ່າພກິ ຂຸນນ້ັ ບໍລ່ ະລຶກເຖິງ ບ່ໍຕງ້ັ ໄວ້ໃູ ນໃຈຊ່ຶງອະກສຸ ົລວຕິ ົກ
ເຫົ່າຼ ນ້ນັ ຢ່ເຊັນ່ ນີ້ ອະກຸສົລວຕິ ກົ ອັນເປນັ ບາບ ຊຶ່ງປະກອບຢ່ດ້ວູ ຍສັນທະແດ່
ດວູ້ ຍໂທສະແດ່ ດູ້ວຍໂມຫະແດ່ ກຍໍ ັງເກີດຂນ້ຶ ແກ່ພິກຂຸນັນ້ ຢນ່ ້ັນເອງ ດັງ່ ນ້ແີ ລວູ້ ນ້ັນ,
ພກິ ຂຸນ້ັນ ຈົ່ງຕງ້ັ ໄວໃູ້ ນໃຈ ຊງຶ່ ຮບປະພນັ ສນັ ຖານແຫງ່ ການປງຸ ແຕງ່ ແຫງ່ ວຕິ ກົ ຂອງ
ອະກສຸ ລົ ວຕິ ກົ ທັງຫາຍເຫາຼ່ົ ນນັ້ . ເມອ່ື ພິກຂຸນັ້ນ ຕັງ້ ໄວູ້ໃນໃຈຊ່ຶງຮບປະພນັ ສນັ ຖານ
ແຫງ່ ການປຸງແຕ່ງແຫ່ງວຕິ ກົ ຂອງອະກຸສົລທັງຫາຍເຫຼ່າົ ນ້ັນຢ່, ອະກສຸ ົລວິຕກົ
ອັນເປນັ ບາບ ທປ່ີ ະກອບຢດ່ ວູ້ ຍສນັ ທະແດ່ ດູ້ວຍໂທສະແດ່ ດວູ້ ຍໂມຫະແດ່ ເຫົ່າຼ ນັ້ນ
ຍອ່ ມລະໄປ ຍອ່ ມເຖິງຊ່ຶງການຕ້ັງຢບ່ ໄ່ໍ ດ້.ູ ເພາະລະເສຍໄດູ້ຊ່ຶງອະກສຸ ົລວຕິ ົກເຫົ່ຼານ້ັນ
ຈຕິ ຂອງເຂາົ ກຕໍ ງ້ັ ຢດ່ ວູ້ ຍດີ ເປນັ ທມັ ອັນເອກຜຸດມຂີ ້ຶນ ເປັນສະມາທິຢ່ ໃນພາຍໃນ
ນ້ັນແລ.

ພິກຂຸ ທ. ! ປຽບເໝອຼື ນບຸຣສຸ ຍາ່ ງໄວໆ ແລວູ້ ຄດິ ຂນຶ້ ວາ່ ເຮາົ ຈະຍ່າງໄວໆໄປເຮັດ
ຫຍງັ ຍ່າງຊ້າູ ໆດກີ ວ່າ ເຂາົ ກໍຍ່າງຊູາ້ ໆ ແລວູ້ ຄິດຂ້ຶນວາ່ ຈະຍ່າງຊ້າູ ໆໄປເຮັດຫຍັງ
ຢຼືນເສຍດກີ ວ່າ ເຂົາກໍຢຼນື ແລ້ວູ ຄດິ ຂນຶ້ ວາ່ ຈະຢືນຼ ໄປເຮດັ ຫຍັງ ນ່ງັ ລົງເສຍດີກວ່າ
ເຂາົ ກໍນງ່ັ ລົງ ແລູ້ວກໍຄດິ ຂນຶ້ ວ່າ ຈະນ່ັງຢເ່ ຮັດຫຍັງ ນອນເສຍດກີ ວ່າ ເຂົາກໍນອນ ;
ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຊັ່ນນແ້ີ ຫະທບີ່ ຣຸ ສຸ ນນ້ັ ປ່ຽນອິຣຍິ າບດົ ຫຍາບໆ ມາເປັນອິຣິຍາບົດ
ລະອຽດໆ ນ້ີເຊັ່ນໃດ ; ພິກຂຸ ທ. ! ຂນໍ້ ີ້ ກໍເຊັ່ນນນ້ັ ເໝຼອື ນກັນ (ທພ່ີ ກິ ຂຸນັນ້ ພິຈາຣະນາ
ຮບປະພັນສັນຖານ ແຫ່ງການປງຸ ແຕ່ງແຫ່ງວິຕກົ ໄປຕາມລະດັບໆ).

ປະການທີ ໕.

ພິກຂຸ ທ. ! ຖ້າູ ແມ່ນວ່າພິກຂນຸ ັນ້ ຕັງ້ ໄວູ້ໃນໃຈຊ່ຶງຮບປະພນັ ສນັ ຖານ ແຫງ່ ການປງຸ
ແຕ່ງແຫງ່ ວິຕົກ ຂອງອະກສຸ ົລວຕິ ົກທງັ ຫາຍເຫຼົາ່ ນນັ້ ຢ່ເຊ່ັນນີ້ ອະກສຸ ົລວຕິ ົກອັນເປັນ
ບາບ ທີ່ປະກອບຢດ່ ູ້ວຍສັນທະແດ່

໑໐໔໖ ອະຣິຍະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ດູວ້ ຍໂທສະແດ່ ດູວ້ ຍໂມຫະແດ່ ກໍຍັງເກີດຂນ້ຶ ແກພ່ ິກຂຸນນັ້ ຢນ່ ້ັນເອງ ດງ່ັ ນແີ້ ລວູ້ ,
ພິກຂຸນັນ້ ຈ່ົງ ຂບົ ແຂວູ້ ດວູ້ ຍແຂູ້ວ ອດັ ເພດານດວູ້ ຍລນີ້ ຂມ່ົ ຂຈີ່ ຕິ ດວູ້ ຍຈຕິ ບບີ ບງັ ຄບັ
ຈຕິ ດວູ້ ຍຈຕິ ເຜາົ ຈຕິ ດວູ້ ຍຈຕິ ໃຫູ້ເປນັ ຢາ່ ງຍງ່ິ . ເມື່ອພິກຂຸນ້ນັ ເຮັດຢ່ເຊັນ່ ນ້ີ ອະກສຸ ົລ
ວຕິ ົກອນັ ເປັນບາບ ທີປ່ ະກອບຢ່ດວູ້ ຍສັນທະແດ່ ດູ້ວຍໂທສະແດ່ ດູ້ວຍໂມຫະແດ່
ເຫ່ຼາົ ນັ້ນຍອ່ ມລະໄປ ຍ່ອມເຖງິ ຊຶ່ງການຕັງ້ ຢບ່ ່ໍໄດ.ູ້ ເພາະລະເສຍໄດຊູ້ ່ຶງອະກຸສົລວຕິ ົກ
ເຫາົຼ່ ນ້ນັ ຈິຕຂອງເຂາົ ກຕໍ ງ້ັ ຢດ່ ວູ້ ຍດີ ສະງົບລະງບັ ຢ່ດວູ້ ຍດີ ເປັນທມັ ອັນເອກຜຸດມີຂນ້ຶ
ເປັນສະມາທິຢ່ ໃນພາຍໃນນັ້ນແລ.

ພິກຂຸ ທ. ! ປຽບເໝອຼື ນບຣຸ ສຸ ແຂງແຮງ ຈັບບຸຣຸສອອ່ ນແອທ່ີຫວົ ທີຄ່ ໍຫືຼທລ່ີ ໍາໂຕ
ແລວູ້ ຂົ່ມຂີ່ ບີບຄັ້ນ ເຮັດໃຫຮູ້ ອູ້ ນຮົນເປັນຢາ່ ງຍງ່ິ ນີ້ເຊັນ່ ໃດ ; ພິກຂຸ ທ. ! ຂນໍ້ ້ີ ກໍເຊັ່ນ
ນ້ັນເໝືຼອນກນັ (ທີພ່ ກິ ຂຸນ້ນັ ຂົມ່ ຂຈ່ີ ິຕດວູ້ ຍຈິຕ ບີບບງັ ຂບັ ຈິຕດູ້ວຍຈິຕ ເຜາົ ຈິຕດວູ້ ຍຈິຕ ໃຫເູ້ ປນັ
ຢາ່ ງຍິງ່ ).

ຜົລສາໍ ເລດັ ແຫງ່ ການກາໍ ຈດັ ອະກສຸ ົລວຕິ ກົ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນກາລໃດແລ ເມ່ອື ພິກຂຸອາໄສນິມິຕໃດ ຕັງ້ ໃນໃຈຊງຶ່ ນມິ ິຕໃດຢ່
ອະກຸສົລວຕິ ກົ ອັນເປັນບາບ ທ່ປີ ະກອບຢ່ດ້ວູ ຍສັນທະແດ່ ປະກອບຢ່ດູວ້ ຍໂທສະແດ່
ປະກອບຢດ່ ູວ້ ຍໂມຫະແດ່ ໄດບູ້ ງັ ເກີດຂຶນ້ . ເມືອ່ ພິກຂນຸ ້ນັ ລະນມິ ິຕນ້ັນ ຕ້ັງໃນໃຈ
ຊຶ່ງນິມິຕອື່ນ ອນັ ປະກອບດວູ້ ຍກສຸ ົລຢ,່ ອະກຸສົລວຕິ ົກອັນເປັນບາບ ທີປ່ ະກອບຢ່
ດວູ້ ຍສັນທະແດ່ ດູ້ວຍໂທສະແດ່ ດູ້ວຍໂມຫະແດ່ ເຫາົ່ຼ ນນັ້ ຍ່ອມລະໄປ ຍອ່ ມເຖງິ ຊງ່ຶ
ການຕ້ັງຢບ່ ່ໍໄດູ້. ເພາະລະເສຍໄດູ້ຊຶ່ງອະກສຸ ົລເຫ່າຼົ ນນັ້ ຈຕິ ຂອງເຂົາກຕໍ ງັ້ ຢ່ດວູ້ ຍດີ
ສະງບົ ລະງັບຢດ່ ູ້ວຍດີ ເປັນທັມອັນເອກຜຸດມີຂນຶ້ ເປັນສະມາທິຢ່ ໃນພາຍໃນນັ້ນແລ.

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໔໗

ເມອ່ື ພິກຂຸນັນ້ ໄຄ່ຄວນຊ່ຶງໂທດ ແຫງ່ ອະກສຸ ົລວິຕົກເຫົາຼ່ ນັ້ນຢ່, ອະກຸສົລວິຕົກອັນ
ເປັນບາບທີປ່ ະກອບດູວ້ ຍສນັ ທະແດ່ ດ້ວູ ຍໂທສະແດ່ ດວູ້ ຍໂມຫະແດ່ ເຫ່ຼົານ້ນັ ຍ່ອມ
ລະໄປ ຍອ່ ມເຖິງຊຶ່ງການຕ້ັງຢບ່ ່ໄໍ ດູ້. ເພາະລະເສຍໄດຊູ້ ່ຶງອະກຸສົລເຫຼົ່ານັ້ນ ຈິຕຂອງ
ເຂົາກໍຕງ້ັ ຢ່ດວູ້ ຍດີ ສະງົບລະງບັ ຢ່ດ້ວູ ຍດີ ເປັນທັມອນັ ເອກຜດຸ ມີຂ້ນຶ ເປນັ ສະມາທິຢ່
ໃນພາຍໃນນນ້ັ ແລ.

ເມ່ືອພິກຂຸນນ້ັ ບໍ່ລະລກຶ ເຖງິ ບ່ໍຕງັ້ ໄວູ້ໃນໃຈ ຊງຶ່ ອະກຸສົລວິຕົກເຫ່າຼົ ນັ້ນຢ່, ອະກຸສົລ
ວຕິ ກົ ອັນເປນັ ບາບ ທີ່ປະກອບດູ້ວຍສັນທະແດ່ ດວູ້ ຍໂທສະແດ່ ດູວ້ ຍໂມຫະແດ່
ເຫຼົາ່ ນນ້ັ ຍ່ອມລະໄປ ຍອ່ ມເຖງິ ຊຶ່ງການຕັ້ງຢ່ບໍ່ໄດູ້. ເພາະລະເສຍໄດູ້ ຊງ່ຶ ອະກສຸ ົລ
ເຫຼົ່ານນ້ັ ຈຕິ ຂອງເຂົາກຕໍ ງ້ັ ຢດ່ ູ້ວຍດີ ສະງບົ ລະງບັ ຢ່ດູ້ວຍດີ ເປນັ ທັມເອກຜຸດມີຂຶ້ນ
ເປນັ ສະມາທິຢ່ ໃນພາຍໃນນ້ັນແລ.

ເມື່ອພິກຂຸນ້ນັ ຕັງ້ ໃນໃຈຊ່ຶງຮບປະພນັ ສັນຖານ ແຫ່ງການປຸງແຕ່ງແຫງ່ ວຕິ ກົ ຂອງ
ອະກຸສົລວິຕົກເຫຼາົ່ ນັ້ນຢ່, ອະກຸສົລວຕິ ກົ ອນັ ເປັນບາບ ທ່ີປະກອບດູ້ວຍສນັ ທະແດ່
ດ້ວູ ຍໂທສະແດ່ ດ້ວູ ຍໂມຫະແດ່ ເຫ່ຼາົ ນ້ັນ ຍ່ອມລະໄປ, ຍອ່ ມເຖງິ ຊ່ຶງການຕັງ້ ຢບ່ ໍໄ່ ດູ້.
ເພາະລະເສຍໄດູ້ຊຶ່ງອະກສຸ ົລເຫົ່າຼ ນ້ັນ ຈິຕຂອງເຂາົ ກໍຕ້ງັ ຢ່ດ້ວູ ຍດີ ສະງົບລະງັບຢ່
ດວູ້ ຍດີ ເປັນທັມອັນເອກຜຸດມຂີ ້ນຶ ເປນັ ສະມາທິຢ່ ໃນພາຍໃນ ນັນ້ ແລ.

ເມ່ືອພິກຂຸນນ້ັ ຂົບແຂວູ້ ດູ້ວຍແຂ້ວູ ອດັ ເພດານດ້ວູ ຍລິ້ນ ຂ່ມົ ຂ່ີຈິຕດູ້ວຍຈຕິ ບີບ
ບງັ ຄບັ ຈິຕດູ້ວຍຈຕິ ເຜາົ ຈິຕດູ້ວຍຈຕິ ໃຫ້ເູ ປັນຢ່າງຍິ່ງຢ່, ອະກຸສົລວິຕົກອນັ ເປັນບາບ
ທ່ີປະກອບດູ້ວຍສັນທະແດ່ ດ້ວູ ຍໂທສະແດ່ ດວູ້ ຍໂມຫະແດ່ ເຫຼາ່ົ ນ້ັນ ຍອ່ ມລະໄປ,
ຍ່ອມເຖງິ ຊ່ຶງການຕງ້ັ ຢ່ບໄ່ໍ ດ້.ູ ເພາະລະເສຍໄດຊູ້ ຶ່ງອະກສຸ ົລເຫົາ່ຼ ນັ້ນ ຈິຕຂອງເຂົາກໍ
ຕງ້ັ ຢດ່ ູ້ວຍດີ ສະງບົ ລະງັບຢ່ດວູ້ ຍດີ ເປັນທັມອັນເອກຜດຸ ມີຂນ້ຶ ເປັນສະມາທິຢ່ ໃນ
ພາຍໃນນນັ້ ແລ.

໑໐໔໘ ອະຣິຍະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ພິກຂຸນ້ີ ເຮາົ ກາ່ ວວ່າ ເປນັ ຜມ່ ອີ າໍ ນາດ ໃນຄອງແຫງ່ ຊະນດິ ຕາ່ ງໆຂອງ
ວຕິ ກົ ; ເຂົາປະສງົ ຈກັ ຕກຶ ເຖິງວຕິ ົກໃດ ກໍຕກຶ ເຖິງວິຕົກນັນ້ ໄດູ້ ບໍ່ປະສົງຈັກຕຶກເຖງິ
ວິຕກົ ໃດ ກບໍ ໍຕ່ ກຶ ເຖງິ ວຕິ ົກນ້ນັ ໄດູ້ ເຂົານນ້ັ ໄດຕູ້ ດັ ຕນັ ຫາຂາດແລວູ້ ຮຖື້ ອນ ສນັ ໂຍຊນ໌
ແລວູ້ ໄດເູ້ ຮດັ ທສ່ີ ດຸ ແຫງ່ ທກຸ ຂແ໌ ລວູ້ ເພາະຮສູ້ ະເພາະຊ່ຶງມານະໂດຍຖກຼື ຕອູ້ ງແລ.

- ມ. ມ. ໑໒/໒໔໑ - ໒໔໖/໒໕໗ - ໒໖໒.

ໜາູ້ ທທີ່ ມ່ີ ະນຸສສຄ໌ ວນປະຕບິ ຕັ ຕໍ່ “ກາມ”

(ເພອ່ື ກາໍ ຈັດກາມະວິຕກົ )

ພິກຂຸ ທ. ! ການເຂາ້ົ ເຖງິ ຊ່ຶງກາມ ໓ ຢ່າງ ເຫ່ົຼານມີ້ ຢີ ່. ສາມຢ່າງແນວໃດໜໍ ? ສາມ
ຢາ່ ງຄຼື : ຜ່ມກີ າມອນັ ຕນົ ເຂ້າົ ໄປດາໍ ຣງົ ຢ່ ຜຍ່ ນິ ດໃີ ນກາມອນັ ຕນົ ນມິ ິຕເອງ ຜໃ່ ຊູ້
ອາໍ ນາດໃຫເູ້ ປນັ ໄປ ໃນກາມທຜີ່ ອ່ ນ່ື ນມິ ຕິ ໃຫ.ູ້ ພິກຂຸ ທ. ! ເຫຼ່ົານີແ້ ລ ເປັນການເຂ້ົາ
ເຖງິ ກາມ ໓ ຢ່າງ.

(ຄາຖາຜະນວກທາູ້ ຍພຣະສຕ)

ພວກຊນົ ຜມ່ ກີ າມອນັ ຕນົ ເຂ້າົ ໄປດາໍ ຣງົ ຢ່ ເທບພະຍາດາຜໃ່ ຊອູ້ າໍ ນາດ
ໃຫເູ້ ປນັ ໄປໃນກາມທຜີ່ ອ່ ນື່ ນມິ ຕິ ໃຫູ້ ເທບພະຍາດາຜຍ່ ນິ ດໃີ ນກາມ ອນັ ຕນົ
ນມິ ຕິ ເອງ ແລະ ຜບ່ ຣໍ ໂິ ພກກາມເຫາຼ່ົ ອນື່ ກດໍ ີ ລູ້ວນແຕຕ່ ງັ້ ຢແ່ ລວູ້
ໃນການບໍຣໂິ ພກກາມ ທງັ ຊະນດິ ນີ້ ແລະ ຊະນດິ ອນ່ື .

ບຄຸ ຄນົ ຄວນເວນຼ້ັ ຊງ່ຶ ກາມທງັ ປວງເສຍ ທງັ ທເ່ີ ປນັ ຂອງທບິ ແລະ
ຂອງມະນສຸ ຄວນຕດັ ຊງ່ຶ ກະແສແຫງ່ ກາມ ອນັ ຢ່ັງລງົ ໃນປຢິ ະຮບ ແລະ
ສາຕະຮບ ອນັ ເປນັ ກະແສທ່ີກາູ້ ວຂາູ້ ມໄດຍູ້ າກ ແລວູ້ ຍອ່ ມປະຣນິ ບິ ພານ
ບມໍ່ ສີ ວ່ ນເຫອຼື ,

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໔໙

ກາູ້ ວຂາູ້ ມທກຸ ຂບ໌ ມ່ໍ ສີ ວ່ ນເຫອືຼ ເປນັ ບນັ ດິຕ ເປນັ ທມັ ອນັ ປະເສດີ
ເຖິງເວດດ້ວູ ຍປນັ ຍາອນັ ຖກຼື ຕອູ້ ງ ບເໍ່ ຖງິ ຊຶ່ງຄວາມມພີ ບົ ໃໝ່
ເພາະຮຍູ້ ງ່ິ ຊງ່ຶ ຄວາມດບັ ສນ້ິ ໄປແຫງ່ ຊາຕ.

- ອຕິ ວິ .ຸ ຂຸ ໒໕/໓໐໒/໒໗໕.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ບຸຄຄົນອັນ ປະກອບດວູ້ ຍກາມໂຢຄະ ແລະປະກອບດວູ້ ຍພະວະໂຢຄະ
ຍ່ອມເປນັ ອາຄາມີ ຄຜຼື ່ມາສຄ່ ວາມເປັນແນວນີ້ (ຄວາມເປນັ ມະນຸສຜ່ບຣໍ ິໂພກກາມ).

ພິກຂຸ ທ. ! ບຸຄຄົນຜ່ ປາສະຈາກກາມໂຢຄະ ແຕຍ່ ງັ ປະກອບດວູ້ ຍພະວະໂຢຄະ
ຍ່ອມເປັນ ອະນາຄາມີ ຄືຼຜ່ບ່ມໍ າສຄ່ ວາມເປັນແນວນ.້ີ

ພິກຂຸ ທ. ! ບຄຸ ຄົນຜ່ ປາສະຈາກກາມໂຢຄະ ແລະ ປາສະຈາກພະວະໂຢຄະ ຍ່ອມ
ເປັນ ອຣໍ ະຫນັ ຕ໌ ດບັ ສນ້ິ ອາສະວະ ດງ່ັ ນີ້.

(ຄາຖາຜະະນວກທາູ້ ຍພຣະສຕ)

ສຕັ ທງັ ຫາຍຜປ່ ະກອບດວູ້ ຍກາມໂຢຄະ ແລະພະວະໂຢຄະທງັ ສອງຢາ່ ງ
ຍອ່ ມ ໄປສສ່ ງັ ສາຣະ ອນັ ເປນັ ເຄອື່ ງໃຫເູ້ ຖງິ ຊຶ່ງຊາຕ ແລະ ມຣໍ ະນະ.

ສວ່ ນສຕັ ຜລ່ ະກາມແລວູ້ ແຕຍ່ ງັ ບເ່ໍ ຖງິ ຄວາມດບັ ສນິ້ ອາສະວະ
ຍງັ ປະກອບຢດ່ ວູ້ ຍພະວະໂຢຄະ ນເີ້ ອນີ້ ວາ່ ອະນາຄາມ.ີ

ສວ່ ນພວກທຕ່ີ ດັ ຄວາມສງົ ໄສໄດແູ້ ລວູ້ ດບັ ສນ້ິ ມານະ ແລະ ພບົ ໃໝ່
ກໍ ເຖິງຝງັ່ ນອກແຫງ່ ໂລກ ຄເືຼ ຖງິ ຄວາມດບັ ສນິ້ ອາສະວະ.

- ອຕິ ວິ .ຸ ຂ.ຸ ໒໕/໓໐໓/໒໗໖.

໑໐໕໐ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ໝວດ ຈ. ວາ່ ດວູ້ ຍ ອານສິ ງົ ສຂ໌ ອງສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ

ການຫີກຈາກກາມເປນັ ບຣະພະພາກຂອງພຣມົ ມະຈນັ ຣຍ໌

ຣາຊະກມຸ າຣ ! ອຸປະມາຂສ້ໍ າມ ທ່ີເປັນໜາູ້ ອດັ ສະຈັນ ອັນເຮາົ ບ່ເໍ ຄີຍໄດູ້ຍນິ ມາ
ແລວູ້ ມາແຈມ່ ແຈູ້ງແກ່ເຮາົ , ຣາຊະກມຸ າຣ ! ອປຸ ະມາວ່າໄມູ້ແຫ້ງູ ກອບ ທັງວາງໄວູ້ເທິງ
ບກົ ໄກຈາກນາ້ໍ , ຫາກບຣຸ ຸສຕງ້ັ ໃຈວ່າ ເຮົາຈະນາໍ ເອາົ ໄມສູ້ ໄີ ຟອັນເທງິ ມາສກີ ບັ ໄມນູ້ ້ັນ
ໃຫູ້ໄຟເກີດປາກົດຂ້ຶນ ດງັ່ ນ້,ີ ຣາຊະກຸມາຣ ! ທາ່ ນຈະເຂ້າົ ໃຈວ່າແນວໃດ ບຣຸ ຸສນັນ້ ຈະ
ນໍາເອົາໄມສູ້ ໄີ ຟອນັ ເທງິ ມາສີກບັ ໄມູ້ນັນ້ ໃຫ້ໄູ ຟເກດີ ປາກົດຂ້ນຶ ໄດູ້ ຫຼືບ່ໍ ? “ພຣະອງົ

ຜ່ຈະເຣີນ ! ໄດໂູ້ ດຍແທູ້, ເພາະເຫຕວາ່ ນ້ັນເປັນໄມ້ແູ ຫູ້ງກອບ ທັງຢເ່ ທິງບົກ ໄກຈາກນາ້ໍ ດູ້ວຍ”.

ຣາຊະກມຸ າຣ ! ເຊັ່ນໃດກໍເຊັນ່ ນ້ນັ ; ສະມະນະ ຫພືຼ ຣາມພວກໃດ ມກີ າຍລະຈາກວຕັ ຖຸ
ກາມແລວູ້ ທງັ ໃຈກບໍ ່ໍຄະລນົ ຢດ່ ວູ້ ຍກເິ ລສກາມ ອນັ ກຄໍ່ ວາມພໃໍ ຈ ຄວາມເຍອ້ື ໃຍ
ຄວາມເມົາໝກົ ຄວາມກະຫາຍ ຄວາມອງັ່ ຮ້ອູ ນ ໃນວັຕຖຸກາມທັງຫາຍ, ເຂົາເປັນຜ່
ລະໄດູ້ ລະງບັ ໄດູ້ຊ່ຶງກິເລສກາມ ອນັ ເປັນພາຍໃນເຫາ່ົຼ ນັ້ນ. ສະມະນະ ຫພຼື ຣາມ
ເຫາຼົ່ ນນ້ັ ຈະໄດສູ້ ະເຫວຍີ ທກຸ ຂະເວທະນາອນັ ຮນຸ ແຮງ ເຜດັ ຮອູ້ ນ ເພາະຕງັ້ ຄວາມ
ພຽນກດໍ ີ ຫຼື ບໄໍ່ ດສູ້ ະເຫວຍີ ກດໍ ີ ຍອ່ ມຄວນເພອ່ື ເກດີ ປນັ ຍາຮເູ້ ຫນັ ອນັ ບມ່ໍ ປີ ນັ ຍາອນ່ື
ຍງ່ິ ໄປກວາ່ ໄດູ້. ຣາຊະກຸມາຣ ! ນີ້ເປັນອຸປະມາທີສາມທີ່ເປນັ ໜູ້າອັດສະຈັນ ອນັ ເຮົາ
ບເ່ໍ ຄີຍໄດຍູ້ ນິ ມາແລູ້ວແຕ່ກອ່ ນ ໄດມູ້ າແຈມ່ ແຈູ້ງແກເ່ ຮາົ ແລູວ້ .

- ມ. ມ. ໑໒/໔໔໙/໒໑໖.

(ສໍາລບັ ອປຸ ະມາທີໜຶ່ງ ແລະ ອຸປະມາທີສອງ ທກ່ີ າ່ ວເຖິງຄວາມບປ່ໍ ະສົບຄວາມສາໍ ເລັດ
ໃນພຣົມມະຈນັ ຣຍ໌ ເພາະຈົມຕິດຢໃ່ ນກາມ ໂດຍກາຍແດ່ ໂດຍໃຈແດ່ ຫາອາ່ ນໄດູຈ້ າກໜງັ ສຼື
ພຸດທະປະວຕັ ຈາກພຣະໂອຖະ ທຫ່ີ ົວຂ້ໍວ່າ : “ອຸປະມາປາກົດແຈມ່ ແຈູ້ງ” ທ່ີໜູາ້ ໖໑).

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໕໑

ອາການເກດີ ແຫ່ງກຸສົລວິຕກົ ຫືຼ ສັມມາສງັ ກັປປະ

ພິກຂຸ ທ. ! ເນກຂມັ ມະວຕິ ກົ ຍ່ອມເກີດຢາ່ ງມີເຫຕໃຫເູ້ ກດີ (ນິທານະ) ບ່ແໍ ມນ່ ເກີດ
ຢ່າງບ່ມໍ ີເຫຕໃຫເູ້ ກດີ . ອບັ ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ຍອ່ ມເກດີ ຢາ່ ງມເີ ຫຕໃຫູ້ເກດີ ບໍແ່ ມ່ນ
ເກດີ ຢ່າງບ່ໍມີເຫຕໃຫູ້ເກດີ . ອະວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ ຍ່ອມເກີດຢາ່ ງມີເຫຕໃຫເູ້ ກດີ ບ່ແໍ ມ່ນ
ເກີດຢາ່ ງບ່ມໍ ີເຫຕໃຫູ້ເກດີ .

ກ. ກລໍ ະນເີ ນກຂມັ ມະວຕິ ກົ

ພິກຂຸ ທ. ! ເນກຂັມມະວຕິ ົກ [ຄວາມຕກຶ ຕອງໃນເນກຂັມມະ (ອອກຈາກກາມ)] ຍອ່ ມ
ເກດີ ຢ່າງມີເຫຕໃຫູ້ເກີດ ບແໍ່ ມ່ນເກີດຢ່າງບ່ໍມີເຫຕໃຫູ້ເກດີ ; ນ້ັນເປັນແນວໃດໜໍ ?

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເພາະອາໄສເນກຂມັ ມະທາຕຸ ຈຶງ່ ເກດີ ເນກຂມັ ມະສັນຍາ ;

ເພາະອາໄສ ເນກຂມັ ມະສັນຍາ ຈງ່ຶ ເກດີ ເນກຂັມມະສັງກປັ ປະ ;

ເພາະອາໄສ ເນກຂມັ ມະສງັ ກປັ ປະ ຈຶ່ງເກີດເນກຂມັ ມະສັນທະ ;

ເພາະອາໄສ ເນກຂັມມະສັນທະ ຈງຶ່ ເກີດເນກຂັມມະປະຣລິ າຫະ

(ຄວາມຮ້ອູ ນຮນົ ເພອ່ື ຈະໄດ້ເູ ນກຂັມມະ) ;

ເພາະອາໄສ ເນກຂມັ ປະຣິລາຫະ ຈຶງ່ ເກດີ ເນກຂມັ ມະປະຣິເຢສະນາ.

ພິກຂຸ ທ. ! ອະຣິຍະສາວກົ ຜ່ມກີ ານສະດບັ ເມືອ່ ສະແຫວງຫາຢ່ຢ່າງສະແຫວງ ຫາ
ເນກຂັມມະ ຍ່ອມປະຕິບັຕຖຼືກໂດຍຖານະສາມ ຄຼືໂດຍກາຍ ໂດຍວາຈາ ໂດຍໃຈ.

ຂ. ກລໍ ະນີອບັ ພະຢາປາທະວຕິ ກົ

ພິກຂຸ ທ. ! ອບັ ພະຢາປາທະວຕິ ກົ (ການຕກຶ ຕອງໃນອັບພະຍາບາດ) ຍອ່ ມເກດີ ຢ່າງ

ມເີ ຫຕໃຫູ້ເກີດ ບໍ່ແມ່ນເກດີ ຢ່າງບມ່ໍ ີເຫຕໃຫູ້ເກີດ ນ້ັນເປນັ ແນວໃດໜໍ ?

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເພາະອາໄສອັບພະຢາປາທະທາຕຸ ຈງຶ່ ເກດີ ອບັ ພະຢາປາທະສນັ ຍາ ;

ເພາະອາໄສອັບພະຢາປາທະສນັ ຍາ ຈ່ຶງເກີດອບັ ພະຢາປາທະສງັ ກັປປະ ;

໑໐໕໒ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ເພາະອາໄສອບັ ພະຢາປາທະສັງກັປປະ ຈຶ່ງເກີດອບັ ພະຢາປາທະສນັ ທະ ;
ເພາະອາໄສອບັ ພະຢາປາທະສນັ ທະ ຈ່ງຶ ເກີດອບັ ພະຢາປາທະປະຣລິ າຫະ

(ຄວາມຮູອ້ ນຮນົ ເພອ່ື ທຈ່ີ ະໄດູ້ອັບພະຍາບາດ) ;

ເພາະອາໄສອບັ ພະຢາປາທະປະຣິລາຫະ ຈຶງ່ ເກີດອບັ ພະຢາປາທະປະຣິເຢສະນາ.

ພິກຂຸ ທ. ! ອະຣິຍະສາວກົ ຜ່ມີການສະດບັ ເມືອ່ ສະແຫວງຫາຢຢ່ າ່ ງສະແຫວງຫາ
ອັບພະຢາບາດ ຍ່ອມປະຕບິ ັຕຖກຼື ໂດຍຖານະສາມ ຄຼືໂດຍກາຍ ໂດຍວາຈາ ໂດຍໃຈ.

ຄ. ກລໍ ະນີອະວຫິ ິງສາວຕິ ກົ

ພິກຂຸ ທ. ! ອະວິຫງິ ສາວຕິ ົກ (ຄວາມຕຶກຕອງໃນອະວິຫງິ ສາ) ຍ່ອມເກີດຢາ່ ງມີເຫຕ
ໃຫເູ້ ກີດ ບໍ່ແມນ່ ເກດີ ຢາ່ ງບໍ່ມີເຫຕໃຫູ້ເກີດ ; ນນັ້ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ?

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເພາະອາໄສ ອະວຫິ ິງສາທາຕຸ ຈຶງ່ ເກດີ ອະວິຫິງສາສັນຍາ ;

ເພາະອາໄສ ອະວຫິ ິງສາສັນຍາ ຈງຶ່ ເກີດອະວິຫງິ ສາສັງກັປປະ ;

ເພາະອາໄສ ອະວິຫິງສາສັງກັປປະ ຈ່ງຶ ເກີດອະວຫິ ິງສາສັນທະ ;

ເພາະອາໄສ ອະວຫິ ິງສາສນັ ທະ ຈຶ່ງເກດີ ອະວິຫງິ ສາປະຣິລາຫະ

(ຄວາມຮອູ້ ນຮນົ ເພ່ືອະໄດູ້ອະວິຫິງສາ) ;

ເພາະອາໄສ ອະວຫິ ິງສາປະຣິລາຫະ ຈງ່ຶ ເກີດອະວຫິ ິງສາປະຣິເຢສະນາ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ອະຣິຍະສາວກົ ຜ່ມກີ ານສະດບັ ເມອື່ ສະແຫວງຫາຢ່ຢ່າງສະແຫວງຫາ
ອະວິຫງິ ສາ ຍ່ອມປະຕິບຕັ ຖຼກື ໂດຍຖານະສາມ ຄໂຼື ດຍກາຍ ໂດຍວາຈາ ໂດຍໃຈ.

- ນທິ ານ. ສງັ . ໑໖/໑໘໒ - ໑໘໓/໓໕໘ - ໓໕໙.

ສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ເຮດັ ໃຫເູ້ ກດີ ສງັ ຄະສາມກັ ຄີ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນທສິ ໃດພວກພກິ ຂຸ ມຄີ ວາມພອູ້ ມພຽງກນັ , ມຄີ ວາມບນັ ເທງີ ຕກໍ່ ນັ
ແລະກນັ ບຜໍ່ ດິ ຖຽງວວິ າດກນັ ເຂາ້ົ ກນັ ໄດດູ້ ຄີ ກັ ຄນຼື າໍ້ ນມົ ກບັ ນາ້ໍ

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ ໑໐໕໓

ແນມເບງ່ິ ກນັ ແລະກນັ ດວູ້ ຍສາຍຕາແຫງ່ ຄວາມຮກັ ຢ່ ; ພິກຂຸ ທ. ! ທສິ ນນັ້ ເປນັ ບອ່ ນ

ຜາສກຸ ແກເ່ ຮາົ ເຖງິ ຈະຕອູ້ ງຍາ່ ງໄປ (ຢາ່ ງອດິ ເມອ່ື ຍ) ຈະເມອື່ ຍກາ່ ວໄປຫຍງັ ເຖງິ ການ

ທພ່ີ ຽງແຕນ່ ກຶ ເຖງິ . ໃນກໍລະນນີ ີ້ ເຮາົ ເຊືອ່ ໝ້ັນແກ່ໃຈວ່າ ເປນັ ເພາະພິກຂເຸ ຫົຼ່ານັນ້ ໄດູ້

ປະຖິມ້ ທມັ ສາມຢ່າງເສຍແລວູ້ ແລະ ພາກັນມາຖຼືເຮດັ ໃຫຫູ້ າຍໃນທັມສາມຢ່າງ. ທມັ

ສາມຢາ່ ງ ມຫີ ຍັງແດ່ທເ່ີ ຂາົ ປະຖິມ້ ເສຍແລວູ້ ? ສາມຢາ່ ງຄຼື :

໑. ກາມະວຕິ ກົ ຄວາມຕກຶ ໃນກາມ

໒. ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ຄວາມຕກຶ ໃນທາງມຸ່ງຮູ້າຍ

໓. ວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ ຄວາມຕຶກທີ່ກ່ໃໍ ຫູ້ເກີດຄວາມລໍາບາກ ທງັ ແກ່ຕົນແລະຜອ່ນື .

ທມັ ໓ ຢ່າງເຫ່ຼົານີ້ແລ ທພີ່ ວກພິກຂຸເຫາົຼ່ ນັ້ນປະຖິມ້ ເສຍແລູ້ວ.

ກໍທັມສາມຢາ່ ງ ແນວໃດໜໍ ທພ່ີ ວກພິກຂຸເຫົຼ່ານັ້ນ ພາກັນມາຖຼື ເຮດັ ເພມ່ີ ພນໃຫູ້
ຫາຍ ? ສາມຢາ່ ງຄືຼ :

໑. ເນກຂມັ ມະວຕິ ກົ ຄວາມຕຶກໃນການຫກີ ອອກຈາກຄວາມພວົ ພັນໃນກາມ
໒. ອບັ ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ຄວາມຕຶກໃນການບໍ່ກຄໍ ວາມມຸ່ງຮາູ້ ຍ
໓. ອະວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ ຄວາມຕຶກໃນການບໍ່ເຮັດຕົນ ແລະ ຜ່ອ່ນື ໃຫ້ລູ ໍາບາກ
ທມັ ໓ ຢາ່ ງເຫາົຼ່ ນີ້ແລ ທພ່ີ ວກພິກຂຸເຫ່ົຼານ້ັນປະຖມິ້ ເສຍແລູ້ວ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນທສິ ໃດພວກພິກຂຸ ມຄີ ວາມພູ້ອມພຽງກນັ ມຄີ ວາມບັນເທີງຕໍ່ກັນ
ແລະກັນ ບໍ່ຜດິ ຖຽງວິວາດກນັ ເຂ້າົ ກັນແລະກັນໄດ້ຄູ ກັ ຄືຼນ້າໍ ນົມກັບນໍາ້ ແນມເບິ່ງກນັ
ແລະກັນດູ້ວຍສາຍຕາແຫງ່ ຄວາມຮັກຢ່ ; ພິກຂຸ ທ. ! ທສິ ນ້ັນເປັນບ່ອນຜາສຸກແກ່ເຮົາ
ເຖງິ ແມນ່ ຈະຕູ້ອງຍາ່ ງໄປ (ຢາ່ ງອິດເມືອ່ ຍ) ຈະເມື່ອຍກ່າວໄປຫຍັງເຖງິ ການທີ່ພຽງແຕ່
ນກຶ ເຖງິ . ໃນກໍລະນີນີ້ ເຮາົ ເຊ່ືອໝ້ັນແກໃ່ ຈວາ່ ເປັນເພາະພວກພິກຂຸເຫົາຼ່ ນັ້ນ ໄດປູ້ ະ
ຖມ້ິ ທັມສາມຢ່າງເຫຼ່ົານັນ້ ເສຍແລູ້ວ ແລະພາກນັ ມາຖຼື ເຮດັ ໃຫູ້ຫາຍໃນທັມສາມຢາ່ ງ
ເຫຼ່ົານ້ີແທນ.

- ຕກິ . ອງັ . ໒໐/໓໕໕/໕໖໔.

(ນ້ີເປັນເຄອື່ ງສະແດງວາ່ ສງັ ຄະສາມກັ ຄນີ ັນ້ ເປນັ ພຸດທະປະສງົ ແລະ ເປນັ ບອ່ ນຖຼືກພຣະ
ອັດທະຍາໄສ).

໑໐໕໔ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ໝວດ ຈ. ວາ່ ດວູ້ ຍ ໂທດຂອງການຂາດສມັ ມາສງັ ກປັ ປະ

ອາການເກີດແຫ່ງອະກຸສົລວິຕກົ ຫຼື ມຈິ ສາສງັ ກັປປະ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ກາມະວຕິ ກົ ຍ່ອມເກດີ ຢາ່ ງມີເຫຕໃຫູເ້ ກີດ (ນທິ ານະ) ບ່ແໍ ມນ່ ເກີດຢ່າງ
ບໍ່ມີເຫຕໃຫເູ້ ກີດ. ພະຢາປາທະວຕິ ກົ ຍອ່ ມເກດີ ຢາ່ ງມີເຫຕໃຫ້ເູ ກດີ ບ່ໍແມ່ນເກດີ ຢາ່ ງ
ບມ່ໍ ີເຫຕໃຫູເ້ ກດີ . ວຫິ ງິ ສາວຕິ ກົ ຍອ່ ມເກດີ ຢ່າງມີເຫຕໃຫູເ້ ກີດ ບໍ່ແມນ່ ເກີດຢາ່ ງບ່ມໍ ີ
ເຫຕໃຫູ້ເກີດ.

ກ. ກລໍ ະນກີ າມະວິຕກົ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ກາມະວຕິ ກົ (ຄວາມຕດິ ຕຶກໃນກາມ) ຍອ່ ມເກີດຢາ່ ງມີເຫຕໃຫເູ້ ກີດ
ບແ່ໍ ມນ່ ເກດີ ຢ່າງບມໍ່ ີເຫຕໃຫູ້ເກດີ ; ນນັ້ ເປັນແນວໃດໜໍ ?

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເພາະອາໄສກາມະທາຕຸ ຈງ່ຶ ເກດີ ກາມະສັນຍາ ;
ເພາະອາໄສກາມະສັນຍາ ຈງ່ຶ ເກດີ ກາມະສງັ ກັປປະ ;
ເພາະອາໄສກາມະສັງກປັ ປະ ຈຶ່ງເກດີ ກາມະສນັ ທະ ;
ເພາະອາໄສກາມະສັນທະ ຈຶ່ງເກີດກາມະປາຣລິ າຫະ

ເພາະອາໄສກາມະປະຣລິ າຫະ (ຄວາມຮອູ້ ນຮນົ ເພ່ືອຈະໄດກູ້ າມ) ;

ຈງ່ຶ ເກດີ ກາມະປາຣິເຢສະນາ

(ການສະແຫວງຫາກາມ).

ພິກຂຸ ທ. ! ປຸຖຸຊົນຜ່ບໍ່ມີການສະດບັ ເມອື່ ສະແຫວງຫາຢຢ່ ່າງສະແຫວງຫາກາມ
ຍອ່ ມປະຕິບຕັ ຜິດໂດຍຖານະສາມ ຄຼື ໂດຍກາຍ ໂດຍວາຈາ ໂດຍໃຈ.