ອະຮິຍະສັຈຈາກພະໂອຖະ ພາກປາຍ

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໐໕

ພິກຂຸ ທ. ! ຄວາມຢາູ້ ນຕກ່ໍ ານຕຕິ ຽນຈາກຜອ່ ນື່ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນ
ກໍລະນນີ ້ີ ບຸຄຄົນບາງຄົນ ຍ່ອມພິຈາຣະນາເຫັນເຊ່ັນນ້ວີ າ່ “ຖາູ້ ເຮາົ ປະພຶຕກາຢະ
ທຈຸ ະຣຕິ ວະຈີທຸຈະຣິຕ ມະໂນທຸຈະຣຕິ , ຊນົ ເຫາົຼ່ ອື່ນຈະບ່ໍຍອ່ ມຕິຕຽນເຮົາ ໂດຍສີລ
ໄດູ້ແນວໃດໜໍ ?”. ດັ່ງນ້ີ ເຂາົ ຢາູ້ ນຕ່ໍພຍັ ຈາກການຕຕິ ຽນຈາກຜ່ອນ່ື ແລ້ວູ ຈຶ່ງຢຸດ
ກາຢະທຸຈະຣຕິ ຈະເຣນີ ກາຢະສຈຸ ະຣຕິ , ຢຸດວະຈີທຈຸ ະຣຕິ ຈະເຣນີ ວະຈີສຸຈະຣິຕ,
ຢຸດມະໂນທຸຈະຣຕິ ຈະເຣນີ ມະໂນສຈຸ ະຣິຕ, ບຣໍ ິຫານຕນົ ໃຫູ້ບໍຣິສຸດຢ.່ ພິກຂຸ ທ. ! ນີ້
ເຮາົ ກາ່ ວວາ່ ຄວາມຢາູ້ ນຕກ່ໍ ານຕຕິ ຽນຈາກຜອ່ ນ່ື .

ພກິ ຂຸ ທ. ! ຄວາມຢາູ້ ນຕອໍ່ າຊະຍາ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນກໍລະນີນີ້
ບຸຄຄນົ ບາງຄົນ ເຫັນພຣະຣາຊາຈັບໂຈຣຜ່ປະພຶຕຊ່ົວຮາູ້ ຍ ມາເຮັດການລງົ ໂທດ
ໂດຍວິທຕີ ່າງໆ ຄືຼ : ຕດີ ູວ້ ຍແສ້ແູ ດ່ ຟາດດວູ້ ຍຫວາຍແດ່ ຟາດດູ້ວຍເຊອືຼ ກໜັງແດ່
ທບຸ ດ້ວູ ຍທ່ອນໄມູ້ແດ່ ຕັດມຼເື ສຍແດ່ ຕັດຕນີ ເສຍແດ່ ຕັດເສຍທັງມຼື ແລະ ຕີນແດ່
ຕດັ ຫແດ່ ຕັດດງັ ແດ່ ຕັດເສຍທັງຫ ແລະດັງແດ່ ຍ່ອມເຮດັ ກັມມະກອນຊື່ : “ໝຂ້ໍ ູ້ຽວນ້ໍາ
ສມ້ົ ” ແດ່ ຍອ່ ມເຮັດກມັ ມະກອນຊື່ : “ຂອດສັງ” ແດ່ ຍອ່ ມເຮດັ ກມັ ມະກອນຊ່ື :
“ປາກຣາຫ” ແດ່ ຍອ່ ມເຮດັ ກມັ ມະກອນຊື່ : “ມະໄລໄຟ” ແດ່ ຍອ່ ມເຮດັ ກມັ ມະກອນຊື່ :
“ທວນໄຟມ”ືຼ ແດ່ ຍອ່ ມເຮດັ ກັມມະກອນຊື່ : “ລວິ້ ສ່າຍ” ແດ່ ຍອ່ ມເຮັດກມັ ມະກອນຊື່ :
“ນ່ງຸ ເປຼືອກໄມູ້” ແດ່ ຍ່ອມເຮດັ ກມັ ມະກອນຊ່ື : “ຢືນຼ ກວາງ” ແດ່, ຍອ່ ມເຮດັ ກັມມະກອນ
ຊ່ື : “ສຽບເຫຍື່ອເບດັ ” ແດ່ ຍ່ອມເຮັດກັມມະກອນຊ່ື : “ຫຽນກະສາບ” ແດ່ ຍ່ອມເຮັດ
ກັມມະກອນຊ່ື : “ແປງແສບ” ແດ່ ຍອ່ ມເຮັດກັມມະກອນຊື່ : “ວຽນຫກັ ” ແດ່ ຍອ່ ມເຮດັ
ກມັ ມະກອນຊື່ : “ຕ່ງັ ເຟືຼອງ” ແດ່ ຍອ່ ມຮວດດວູ້ ຍນາໍ້ ມັນຮູອ້ ນໆແດ່ ຍອ່ ມປອ່ ຍໃຫູ້ໝາ
ກັດດງຶ ແດ່ ຍອ່ ມໃຫູນ້ ອນຫງາຍເທິງຫາວທັງເປັນໆ ແດ່,

໙໐໖ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ຍ່ອມຕັດຫວົ ດ້ວູ ຍດາບແດ່໑ ເຂາົ ກມໍ ານຶກຂ້ຶນໄດວູ້ ່າ “ເພາະເຫຕແຫງ່ ການເຮດັ ກັມ
ອນັ ຕາ່ໍ ຊູ້ານີ້ ພຣະຣາຊາຈງຶ່ ຈັບໂຈຣຜ່ຊວົ່ ຮູ້າຍ ມາເຮັດການລງົ ໂທດໂດຍວິທຕີ ່າງໆ
ເຊ່ັນ : ຕດີ ູວ້ ຍແສແູ້ ດ່ ... ໆລໆ ... ຕດັ ຫວົ ດວູ້ ຍດາບແດ່. ຖາູ້ ເຮົາຈະຍງັ ເຮດັ ກມັ ອນັ
ຊ່ົວຮູາ້ ຍເຊັນ່ ນນັ້ ພຣະຣາຊາກຈໍ ະຈັບແມ່ນແຕ່ເຮົາ ໄປເຮັດການລງົ ໂທດໂດຍວິທີ
ຕາ່ ງໆເຊນັ່ ນ້ນັ ຄກືຼ ນັ ຄືຼ : ຕດີ ູ້ວຍແສ້ແູ ດ່ ... ໆລໆ ... ຕັດຫວົ ດູ້ວຍດາບແດ່” ດັ່ງນ້ີ ເຂົາ
ຢາູ້ ນຕ່ໍພັຍຈາກອາຊະຍາແລູ້ວ ຈງຶ່ ບ່ໍປະພຶຕການຍາດດຶງຊບັ ຂອງຜ່ອ່ືນຢ່. ພິກຂຸ ທ. !
ນເ້ີ ຮາົ ກາ່ ວວາ່ ຄວາມຢາູ້ ນຕອ່ໍ າຊະຍາ.

ພິກຂຸ ທ. ! ຄວາມຢາູ້ ນຕ່ໍທຄຸ ະຕິ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນກລໍ ະນີນີ້ ບຸຄ
ຄົນບາງຄນົ ຍ່ອມພຈິ າຣະນາເຫັນດ່ັງນວ້ີ າ່ “ວິບາກຂອງກາຢະທຈຸ ະຣຕິ ອນັ ຊົ່ວຮາູ້ ຍ
ຈກັ ມີເບືອ້ ງໜູາ້ , ວບິ າກຂອງວະຈີທຸຈະຣິຕອນັ ຊວົ່ ຮ້າູ ຍ ຈັກມີເບື້ອງໜູາ້ , ວິບາກຂອງ
ມະໂນທຸຈະຣຕິ ອັນຊົ່ວຮາູ້ ຍ ຈກັ ມເີ ບື້ອງໜາູ້ . ຖ້າູ ເຮົາປະພຕຶ ທຸຈະຣຕິ ດ້ວູ ຍກາຍ ປະ
ພຶຕທຸຈະຣຕິ ດູ້ວຍວາຈາ ປະພຶຕທຸຈະຣຕິ ດວູ້ ຍໃຈ ແລ້ວູ ຈະຕູ້ອງສງົ ໄສອັນໃດອີກ ໃນ
ຂໍ້ທີ່ເຮົາຈັກເຖິງ ອະບາຍ ທຄຸ ະຕິ ວິນບິ າຕ ນະຣກົ ພາຍຫັງແຕກ່ ານຕາຍ ເພາະ
ການທໍາລາຍແຫ່ງກາຍ” ເຂົາຢາູ້ ນຕພໍ່ ັຍແຫ່ງທຄຸ ະຕິເຊ່ນັ ນີ້ແລ້ວູ ຈຶ່ງຢຸດກາຢະທຸ
ຈະຣຕິ ຈະເຣນີ ກາຢະສຸຈະຣຕິ , ຢຸດວະຈີທຈຸ ະຣຕິ ຈະເຣນີ ວະຈີສຸຈະຣຕິ , ຢຸດມະໂນ
ທຸຈະຣຕິ ຈະເຣນີ ມະໂນສຈຸ ະຣຕິ , ບໍຣຫິ ານຕົນໃຫບູ້ ໍຣສິ ດຸ ຢ່. ພິກຂຸ ທ. ! ນີ້ເຮາົ ກາ່ ວວາ່
ຄວາມຢາູ້ ນຕໍ່ທຄຸ ະຕິ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຫຼ່ົານີ້ແລ ຄືຄຼ ວາມຢາູ້ ນ ໔ ຢ່າງ.

- ຈະຕຸກກ. ອງັ . ໒໑/໒໖໒-໑໖໔/໑໒໑.

(ຄວາມຮ້ທູ ເີ່ ຮັດໃຫູ້ຮ້ຈູ ກັ ຢູາ້ ນຕ່ໍສງ່ິ ທ່ຄີ ວນຢູາ້ ນ ຈດັ ເປນັ ສັມມາທິຕຖິຊັ້ນເລີ່ມຕນົ້ ໄດູ້ ຈ່ຶງນາໍ ເອົາມາໃສ່ໄວູໃ້ ນ
ບອ່ ນນ້)ີ .

໑. ເບງ່ິ ລາຍລະອຽດຂອງການເຮດັ ກັມມະກອນເຫຼົ່ານ້ີ ທ່ີແນວອຕັ ຖະແຫ່ງໜາູ້ ໙໓໗ – ໙໓໘ ຂອງປຶມ້ ຫວົ ນ້ີ
ທ່ຫີ ວົ ຂ້ວໍ ່າ “ອສັ ສາທະ - ອາທນີ ະວະ - ນສິ ສະຣະນະ ຂອງກາມ”.

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໐໗

ອະຣຍິ ະສັຈຈ໌ສີ່ ເປນັ ອາຣົມແຫງ່ ນິບເພດກິ ະປນັ ຍາ

(ຜຊ່ ວ່ື າ່ ມປີ ນັ ຍາ ຍອ່ ມພຈິ າຣະນາຢໃ່ ນກອບແຫງ່ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈສ໌ ີ່ ແລະຄວາມບບ່ໍ ຽດບຽນ)

“ຂາູ້ ແຕພ່ ຣະອົງຜ່ຈະເຣນີ ! ມຄີ າໍ ທ່ກີ ່າວກັນຢວ່ າ່ ‘ເປັນພະຫສຸ ຕຜ່ຊງົ ທມັ ເປັນພະຫຸສຕ
ຜ່ຊົງທັມ’’ ດງ່ັ ນີ້ ນັນ້ ເປັນໄດດູ້ ູ້ວຍເຫຕທໃໍ່ ດໜໍ ຂູ້ານູ້ອຍ ?”

ດແີ ທູ້ ດແີ ທູ້ ພິກຂຸ ! ປນັ ຍາຂອງເຈົ້າຫກັ ແຫມ ປະຕພິ ານງດົ ງາມ ຄໍາຖາມກໍ
ຈົບງາມ. ພິກຂຸ ! ເຈ້ົາຖາມເຮາົ ວາ່ ເປນັ ພະຫຸສຕຜ່ຊົງທມັ ເປນັ ກນັ ໄດດູ້ ວູ້ ຍເຫຕທ່ໍໃດ
ແນວນັ້ນແມນ່ ບໍ່ ? “ເຊັນ່ ນນ້ັ ຂູ້ານູ້ອຍ !”

ພກິ ຂຸ ! ເຮາົ ສະແດງທມັ ແລູວ້ ຫວງຫາຍຄົບຖູ້ວນຂະບວນຄວາມ ເປນັ ສຸຕຕະ
ເຄີຍຢະ ເວີຍຢະກະຣະນະ ຄາຖາ ອຸທານະ ວິຕວິ ຸຕຕະກະ ຊາຕະກະ ອັບພຕະທັມມະ
ເວທັລລະ. ພກິ ຂຸ ! ຜຮ່ ອູ້ ຕັ ຖະ ຮທູ້ ມັ ແຫງ່ ຄາຖາແມ່ນວາ່ ພຽງສບ່ີ ດົ ແລວູ້ ປະຕບິ ຕັ ທມັ
ສມົ ຄວນແກ່ທມັ ນນັ້ ແຫະຄວນຈະເອນີ້ ວາ່ ເປນັ ພະຫຸສຕຜ່ຊງົ ທັມ. “ສາທຸ ຂູ້ານອູ້ ຍ !”

“ຂາູ້ ແຕ່ພຣະອງົ ຜ່ຈະເຣີນ ! ມີຄາໍ ກາ່ ວກນັ ຢ່ວ່າ “ຜ່ມີການສຶກສາ ມີປນັ ຍາເຄື່ອງເຈາະແທງ
ກິເລສ ຜມ່ ີການສຶກສາ ມປີ ັນຍາເຄືອ່ ງເຈາະແທງກິເລສ” ດງ່ັ ນ້ີ ນັ້ນເປັນໄດດູ້ ູ້ວຍເຫຕທໃໍ່ ດໜໍ
ຂູາ້ ນູ້ອຍ ?”

ດແີ ທູ້ ດີແທູ້ ພິກຂຸ ! ປນັ ຍາຂອງເຈົ້າຫັກແຫມ ປະຕິພານງົດງາມ ຄາໍ ຖາມກໍ
ຈບົ ງາມ. ພິກຂຸ ! ເຈົ້າຖາມເຮາົ ວ່າ ຜ່ມີການສກຶ ສາ ມປີ ັນຍາເຄອື່ ງເຈາະແທງກເິ ລສ
(ນິເພທກິ ະປັນຍາ) ເປນັ ກັນໄດູດ້ ູວ້ ຍເຫຕທ່ໍໃດ ແນວນນ້ັ ແມນ່ ບໍ່ ? “ເຊນ່ັ ນັ້ນ ຂູ້ານູອ້ ຍ !”

ພກິ ຂຸ ! ໃນກລໍ ະນນີ ີ້ ພກິ ຂຸ ມກີ ານສກຶ ສາຢວ່ າ່ “ເຊນັ່ ນ້ີ ເປນັ ຄວາມທກຸ ຂ”໌ ດ່ັງນ້ີ
ແລວູ້ ແທງຕະຫອດຊງຶ່ ໃຈຄວາມແຫງ່ ສັຈຈະນນ້ັ ເຫນັ ດວູ້ ຍປນັ ຍາຢກ່ ດໍ ີ ; ມກີ ານສກຶ
ສາຢວ່ ່າ “ເຊນັ່ ນີ້ ເປນັ ເຫຕເກດີ ຂນຶ້ ແຫງ່ ທກຸ ຂ໌” ດງັ່ ນ້ີ ແລວູ້ ແທງຕະຫອດຊງຶ່ ໃຈຄວາມ
ແຫງ່ ສັຈຈະນນັ້ ເຫນັ ດວູ້ ຍປນັ ຍາຢກ່ ດໍ ີ ;

໙໐໘ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ມກີ ານສກຶ ສາຢວ່ ່າ “ເຊນັ່ ນີ້ ເປນັ ຄວາມດບັ ບເ່ໍ ຫອືຼ ແຫງ່ ທກຸ ຂ”໌ ດງັ່ ນີ້ ແລວູ້ ແທງ
ຕະຫອດຊງ່ຶ ໃຈຄວາມແຫງ່ ສຈັ ຈະນນັ້ ເຫນັ ດວູ້ ຍປນັ ຍາຢກ່ ດໍ ີ ; ມກີ ານສກຶ ສາຢວ່ າ່
“ເຊນ່ັ ນີ້ ເປນັ ຫນົ ທາງໃຫ້ເູ ຖງິ ຄວາມດບັ ບເ່ໍ ຫອືຼ ແຫງ່ ທກຸ ຂ”໌ ດ່ັງນ້ີ ແລູ້ວແທງຕະຫອດ
ຊຶງ່ ໃຈຄວາມແຫງ່ ສຈັ ຈະນນັ້ ເຫນັ ດວູ້ ຍປນັ ຍາຢ່ ກດໍ ີ. ພິກຂຸ ! ເຊັນ່ ນແີ້ ລ ຊວ່ື າ່ “ຜມ່ ີ
ການສກຶ ສາ ມປີ ນັ ຍາເຄືອ່ ງເຈາະແທງກິເລສ”. “ສາທຸ ຂູ້ານູອ້ ຍ !”

“ຂູາ້ ແຕ່ພຣະອງົ ຜ່ຈະເຣີນ ! ມຄີ ໍາກາ່ ວກນັ ຢວ່ ່າ “ຜ່ເປນັ ບນັ ດິຕ ມປີ ັນຍາຫາຍ ຜ່ເປັນບັນດິຕ

ມປີ ັນຍາຫາຍ” ດງັ່ ນີ້ ນ້ັນເປນັ ໄດ້ດູ ້ວູ ຍເຫຕທໃໍ່ ດໜໍ ? ຂ້າູ ນູ້ອຍ !”

ດີແທູ້ ດີແທູ້ ພິກຂຸ ! ປັນຍາຂອງເຈາ້ົ ຫກັ ແຫມ ປະຕິພານງດົ ງາມ ຄາໍ ຖາມກໍ
ຈົບງາມ. ພິກຂຸ ! ເຈົາ້ ຖາມເຮາົ ວາ່ ຜ່ເປັນບັນດິຕ ມີປນັ ຍາຫາຍ ເປນັ ກັນໄດດູ້ ູ້ວຍເຫຕ
ທ່ໍໃດ ແນວນ້ນັ ແມນ່ ບໍ່ ? “ເຊັ່ນນັນ້ ຂູ້ານູອ້ ຍ !”

ພກິ ຂຸ ! ໃນກລໍ ະນນີ ້ີ ຜເ່ ປນັ ບນັ ດຕິ ມປີ ນັ ຍາຫາຍ ຍອ່ ມບຄ່ໍ ດິ ໄປໃນທາງເຮດັ ຕນົ
ເອງໃຫລູ້ າໍ ບາກເລຍີ ບ່ໍຄດິ ໄປໃນທາງເຮດັ ໃຫູ້ຜອ່ ນ່ື ລາໍ ບາກ ບຄ່ໍ ດິ ໄປໃນທາງເຮດັ ໃຫູ້
ທັງສອງຝາ່ ຍລາໍ ບາກ ; ເມ່ອື ຈະຄິດ ຍອ່ ມຄດິ ຢາ່ ງເປນັ ປະໂຍຊນເ໌ ກອື້ ກນແກຕ່ ນົ ເອງ
ເປນັ ປະໂຍຊນ໌ເກອ້ື ກນແກຜ່ ອ່ ນື່ ເປນັ ປະໂຍຊນເ໌ ກອື້ ກນແກທ່ ງັ ສອງຝາ່ ຍ ຄເຼື ປນັ ປະ
ໂຍຊນ໌ເກອ້ື ກນແກໂ່ ລກທງັ ປວງນນ້ັ ເອງ. ພິກຂຸ ! ເຊັນ່ ນີແ້ ລ ຊື່ວ່າ ຜ່ເປັນບນັ ດິຕ
ມປີ ນັ ຍາຫາຍ.

- ຈະຕຸກກ. ອງັ . ໒໑/໒໔໑/໑໘໖.

(ນເິ ພດກິ ະປັນຍາ ໃນບ່ອນນີເ້ ປນັ ຄາໍ ແທນຊື່ຂອງ ສັມມາທຕິ ຖິ ຈ່ຶງນໍາເອາົ ມາໃສ່ໄວູ້ໃນບອ່ ນນ)້ີ .

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໐໙

ທມັ ເປນັ ເຄອື່ ງຈະເຣນີ ແຫງ່ ປນັ ຍາ

ພກິ ຂຸ ທ ! ທມັ ທງັ ຫາຍ ໔ ປະການ ເຫ່ົຼານີ້ ເປນັ ໄປພອູ້ ມເພືອ່ ຄວາມຈະເຣນີ ແຫ່ງ
ປນັ ຍາ (ປັນຍາວຸດດິ) ທັມ ໔ ປະການ ແນວໃດໜໍ ? ສີ່ປະການຄືຼ :-

ການຄບົ ຫາກບັ ສບັ ບຣຸ ສຸ (ສບັ ປຣຸ ສິ ະສງັ ເສວະ) ;
ການຟງັ ພຣະສດັ ທມັ (ສດັ ທມັ ມສັ ສະວະນະ) ;
ການເຮດັ ໃຈໂດຍລະອຽດຖຖ່ີ ວູ້ ນ (ໂຢນໂິ ສມະນະສກິ າຣະ) ;
ການປະຕບິ ຕັ ທມັ ສມົ ຄວນແກທ່ ມັ (ທມັ ມານທຸ ມັ ມະປະຕປິ ຕັ ຕ)ິ .

ພກິ ຂຸ ທ. ! ທັມ ໔ ປະການເຫົ່າຼ ນີ້ແລ ເປັນໄປພອູ້ ມເພອ່ື ຄວາມຈະເຣນີ ແຫງ່ ປນັ ຍາ.

- ຈະຕຸກກ. ອງັ . ໔໑/໓໓໒/໒໔໘.

[ທັມ ໔ ປະການເຫຼ່ົານີ້ ເປັນຫກັ ທມັ ທ່ີສາໍ ຄນັ ເພາະວ່າ ນອກຈາກຈກັ ເປນັ ເຄ່ອື ງຈະເຣີນແຫງ່ ປັນຍາແລູ້ວ
ໄດູ້ຕຣັດໄວໃູ້ ນບາລແີ ຫງ່ ອນ່ື ອກີ ໒໑ ພຣະສຕ ດງັ່ ນ້ີວ່າ :-

ເປນັ ທັມທ່ມີ ີອປຸ ະກາຣະຫາຍແກ່ມະນສຸ (ມະນຸສສະພຕະພະຫກຸ າຣະ) (໒໑/໓໓໒/໒໔໙) ;

ເປນັ ອງົ ຄນຸ ເຄ່ືອງໃຫເູ້ ຖິງກະແສແຫ່ງພຣະນິບພານ (ໂສຕາປຕັ ຕິຢງັ ຄະ) (໑໙/໔໓໔/໑໔໒໙) ;

ເປນັ ເຄືອ່ ງເຮດັ ໃຫູ້ແຈູງ້ ຊຶ່ງໂສຕາປະຕຜິ ລົ (ໂສຕາປັຕຕິຜະລະສຈັ ສິກິຣິຢາ)(໑໖/໕໑໖/໑໖໓໔);

ເປນັ ເຄື່ອງເຮັດໃຫູ້ແຈູ້ງຊ່ຶງສະກະທາຄາມິຜົລ(ສະກະທາຄາມິຜະລະສັຈສິກິຣຢິ າ)(໑໙/໕໑໗/໑໖໓໕);

ເປນັ ເຄ່ອື ງເຮດັ ໃຫູ້ແຈູ້ງຊຶ່ງອະນາຄາມິຜົລ (ອະນາຄາມິຜະລະສັຈສິກຣິ ຢິ າ) (໑໙/໕໑໗/໑໖໓໖) ;

ເປນັ ເຄື່ອງເຮດັ ໃຫ້ແູ ຈູ້ງຊຶ່ງອໍຣະຫັນຕະຜລົ (ອະຣະຫັນຕະຜະລະສຈັ ສິກິຣິຢາ)(໑໙/໕໑໗/໑໖໓໗);

ເປນັ ເຄອ່ື ງໃຫູໄ້ ດູສ້ ະເພາະຊ່ຶງປນັ ຍາ (ປັນຍາປະຕິລາບະ) (໑໙/໕໑໗/໑໖໓໘) ;

ເປນັ ເຄອື່ ງໃຫູ້ມຄີ າມໄພບນແຫງ່ ປນັ ຍາ (ປັນຍາເວປຸລລະ) (໑໙/໕໑໗/໑໖໔໐) ;

໙໑໐ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ເປນັ ເຄອ່ື ງໃຫມູ້ ປີ ນັ ຍາອັນໃຫຍຫ່ ວງ (ມະຫາປນັ ຍະຕາ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໔໑) ;

ເປນັ ເຄ່ອື ງໃຫມູ້ ປີ ນັ ຍາອັນໜາແໜູນ້ (ປຸຖຸປນັ ຍະຕາ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໔໒) ;

ເປັນເຄື່ອງໃຫ້ມູ ີປນັ ຍາອັນໄພບນ (ວິປລຸ ະປັນຍະຕາ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໔໓) ;

ເປັນເຄືອ່ ງໃຫມູ້ ປີ ນັ ຍາອັນເລິກເຊິງ່ (ຄັມບີຣະປນັ ຍະຕາ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໔໔) ;

ເປນັ ເຄື່ອງໃຫູ້ປັນຍາອັນຫາປະມານຄ່າບໄ່ໍ ດູ້ (ອປັ ປະມັຕຕະປນັ ຍະຕາ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໔໕) ;

ເປນັ ເຄ່ອື ງໃຫມູ້ ີປນັ ຍາເໝອຼື ນດັງ່ ແຜນ່ ດິນ (ພຣປິ ັນຍະຕາ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໔໖) ;

ເປັນເຄອ່ື ງໃຫູ້ເປັນຜ່ລນົ້ ດວູ້ ຍປັນຍາ (ປັນຍາພາຫຸລລະ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໔໗) ;

ເປນັ ເຄື່ອງໃຫູ້ເປັນຜ່ມີປັນຍາທັນຄວັນ (ສີຄະປັນຍະຕາ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໔໘) ;

ເປນັ ເຄອ່ື ງໃຫູ້ເປັນຜ່ມີປັນຍາໄວ (ລະຫປຸ ັນຍະຕາ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໔໙) ;

ເປັນເຄື່ອງໃຫເູ້ ປັນຜ່ມປີ ັນຍາອນັ ລ່າເລີງ (ຫາສະປັນຍະຕາ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໕໐) ;

ເປັນເຄື່ອງໃຫເູ້ ປັນຜ່ມີປັນຍາແລນ່ (ຊະວະນະປັນຍະຕາ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໕໑) ;

ເປນັ ເຄອ່ື ງໃຫເູ້ ປັນຜ່ມປີ ັນຍາແຫມຄົມ (ຕິກຂະປນັ ຍະຕາ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໕໒) ;

ເປັນເຄ່ືອງໃຫູ້ເປັນຜ່ມປີ ັນຍາເຄື່ອງເຈາະແທງ (ນິບເພດກິ ະປນັ ຍະຕາ) (໑໙/໕໑໘/໑໖໕໓).]

ເຫຕທີ່ເຮດັ ໃຫສູ້ ະແຫວງຫານິບພານ

ພິກຂຸ ທ. ! ການສະແຫວງຫາຢາ່ ງປະເສດີ ໔ ຢ່າງເຫາົ່ຼ ນມີ້ ຢີ ່. ສີ່ຢ່າງແນວໃດໜໍ ?
ສ່ຢີ ່າງຄືຼ :-

ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນກລະນີນີ້ ບຄຸ ຄົນບາງຄົນ ຕນົ ເອງເປນັ ຜ່ ມຄີ ວາມແກເ່ ປນັ ທມັ ມະດາ
ຢ່ ກໍຮູ້ແຈ້ງູ ຊ່ຶງໂທດໃນຄວາມແກ່ເປນັ ທມັ ມະດານັນ້ ແລູ້ວສະແຫວງຫານິບພານ ອັນ
ເປັນທັມບ່ມໍ ີຄວາມແກ່ ອນັ ເປນັ ທັມກະເສມຈາກໂຢຄະ ບໍ່ມີອນ່ື ຍິ່ງກວ່າ ;

ບຸຄຄົນບາງຄນົ ຕົນເອງ ເປນັ ຜ່ ມຄີ ວາມເຈບັ ໄຂເູ້ ປນັ ທມັ ມະດາ ຢ່ ກໍຮແູ້ ຈງູ້ ຊຶ່ງ
ໂທດໃນຄວາມເຈບັ ໄຂູ້ເປນັ ທມັ ມະດານນ້ັ ແລູວ້ ສະແຫວງຫານິບພານ ອນັ ເປັນທັມບ່ໍ
ມີຄວາມເຈັບໄຂູ້ ອນັ ເປນັ ທັມກະເສມຈາກໂຢຄະ ບມໍ່ ີອື່ນຍິ່ງກວ່າ ;

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໑໑

ບຄຸ ຄນົ ບາງຄນົ ຕົນເອງເປັນຜ່ ມຄີ ວາມຕາຍເປນັ ທມັ ມະດາ ຢ່ ກໍຮແູ້ ຈູງ້ ຊຶ່ງໂທດ
ໃນຄວາມຕາຍເປນັ ທມັ ມະດານນັ້ ແລູ້ວສະແຫວງຫານິບພານ ອັນເປັນທັມບມ່ໍ ີຄວາມ
ຕາຍ ອັນເປັນທັມກະເສມຈາກໂຢຄະ ບ່ມໍ ີອືນ່ ຍິງ່ ກວ່າ ;

ບຄຸ ຄົນບາງຄນົ ຄົນເອງເປັນຜ່ ມຄີ ວາມເສາ້ົ ໝອງເປນັ ທມັ ມະດາ ຢ່ ກຮໍ ແູ້ ຈ້ງູ ຊຶ່ງ
ໂທດໃນຄວາມເສົາ້ ໝອງເປນັ ທັມມະດານ້ນັ ແລວູ້ ສະແຫວງຫານິບພານ ອນັ ເປນັ ທມັ
ບ່ໍມຄີ ວາມເສົາ້ ໝອງ ອັນເປັນທັມກະເສມຈາກໂຢຄະ ບ່ມໍ ີອນ່ື ຍ່ງິ ກວ່າ.

ພິກຂຸ ທ. ! ເຫົ່າຼ ນ້ີແລ ການສະແຫວງຫາອນັ ຢາ່ ງປະເສີດ ໔ ຢ່າງ.

- ຈະຕຸກກ. ອງັ . ໒໑/໓໓໔/໒໕໕.

ສະມາທິ ທກຸ ຂນ້ັ ຕອນໃຊເູ້ ປນັ ມາດຖານໃນການເຂາົ້ ວິມຕຸ ຕິໄດທູ້ ັງໝດົ

(ເລອ່ື ງນຄ້ີ ວນເບງິ່ ປະກອບໃນເຫມຼ້ັ ນີ້ ນ. ໙໒໖, ໑໓໐໐, ໑໓໔໑, ໑໓໖໔, ໑໔໑໒, ໑໔໑໔, ໑໔໔໘)

(ເລອື່ ງນ້ເີ ປັນປະເດັນສໍາຄັນຫາຍໃນການປະຕິບຕັ ຍອູ້ ນສາເຫຕຄຼື : ເຄີຍໄດ້ຟູ ັງພຣະເຖຣະສາວົກທງັ ຫາຍທາ່ ນວ່າ ຕູ້ອງເຖງິ ຊານສ່ີ
ທນໍ່ ັ້ນຈ່ຶງຈະດັບສ້ິນອາສະວະໄດ,ູ້ ບາງທາ່ ນວາ່ ສະມາບັຕໃນຂັ້ນອະຮບໃຊໃູ້ ນການດັບສ້ິນອາສະວະບໍ່ໄດູ້ ຫຼື ບາງທາ່ ນວ່າໃນຊານສີ່ ມີ
ຂນັ ທບ໌ ່ໍຄົບ ໕ ຊ່ງຶ ພຣະສຕນ້ີຈະຍ່ອມຕອບຂ້ໍສງົ ໄສເຫາ່ົຼ ນໄີ້ ດູ້ທງັ ໝດົ ແລະຈາກການກວດສອບໂດຍຄອມພິວເຕີ້ ໃນບາລີສະຫຍາມລັດ
ນັ້ນ ໂດຍພຸດທະວະຈະນະບໍ່ມີຄາໍ ວ່າ ຮບຊານແລະ ອະຮບຊານ ແຕ່ມີຄໍາວາ່ ສະມາບັຕທ່ີໃຊູ້ປະກອບກັບສະມາທທິ ຸກຂັ້ນໄດູ້, ຄໍາວາ່ ຊານ
ນ້ນັ ໃຊູ້ກັບສະມາບຕັ ໃນສ່ວນຮບ ແຕ່ໃນສະມາບັຕໃນສ່ວນອະຮບບ່ໍໃຊຄູ້ ໍາວາ່ ຊານເລີຍ ຄໍາເອີ້ນໂດຍລວມຈງ່ຶ ຄວນໃຊູ້ຄາໍ ວ່າສະມາທິ ຫືຼ
ສະມາບັຕແທນ ; ສ່ວນຄໍາທພ່ີ ຣະອງົ ເຄີຍໃຊູ້ ຄືຼ : ຣປະສັນຍາ ກັບ ອະຣປະສັນຍາ ຊຶ່ງດ້ງັ ເດີມເຄີຍໃຊູ້ວ່າ ຮບຊານ ກັບ ອະຮບຊານ).

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຮາົ ກ່າວຄວາມດັບສ້ິນອາສະວະ ເພາະອາໄສປະຖມົ ມະຊານແດ່ ;
ເພາະອາໄສທຸຕິຢະຊານແດ່ ; ເພາະອາໄສຕະຕິຢະຊານແດ່ ; ເພາະອາໄສຈະຕຸຕຖະ
ຊານແດ່ ; ເພາະອາໄສອາກາສານນັ ຈາຢະຕະນະແດ່ ; ເພາະອາໄສອາກິນຈັນຍາ
ຢະຕະນະແດ່ ; ເພາະອາໄສເນວະສນັ ຍານາສັນຍາຢະຕະນະແດ່໑ ; ເພາະອາໄສ
ສັນຍາເວທະຢິຕະນິໂຣດແດ່ ;

໑. ບາລີສະບັບມອນ ກ່າວກາຍໄປເຖິງວ່າ “ເພາະອາໄສສນັ ຍາເວທະຢຕິ ະນິໂຣດແດ່” ສະບັບໄທຢດຸ ເສຍພຽງແຕ່
ເນວະສນັ ຍານາສັນຍາຢະຕະນະນ້ີທນ່ໍ ້ັນ. ເມອ່ື ພິຈາຣະນາຈາກການປະຕິບຕັ ແລະເບງ່ິ ຈາກທຈີ່ ິຕພຣະສາຣບີ ຸຕ
ຫຼຸດພ້ົນຈາກອາສະວະ ເພາະການເຂ້ົາ-ອອກຈາກສັນຍາເວທະຢຕິ ະນໂິ ຣດສະມາບຕັ ຕາມທພີ່ ຣະອົງຕຣັດໄວູ້
(ໃນ ພ.ຸ ໂອ. ນ. ໓໔໓) ຈຶງ່ ເຫນັ ວາ່ ບາລີສະບັບມອນໃນສ່ວນນ້ີກ່າວໄວ້ຖູ ກືຼ ຕອູ້ ງ ໂດຍສອດຮບັ ແລະ ບ່ໍຂັດກັນກັບ
ຫັກທັມໃນພຣະສຕອນື່ ໆ ຕາມຫັກແຫງ່ ມະຫາປະເທດສີ່ ທ່ີໄດູ້ຊົງວາງຫັກພິຈາຣະນາຄວາມຖືຼກຕອູ້ ງແຫ່ງ
ຄາໍ ເວົາ້ ຂອງພຣະອງົ ໄວ້.ູ

໙໑໒ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ຄໍາທເີ່ ຮາົ ກາ່ ວແລວູ້ ວາ່ “ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຮາົ ກາ່ ວຄວາມດບັ ສນ້ິ ອາສະວະ
ເພາະອາໄສປະຖມົ ມະຊານແດ່” ດງັ່ ນນ້ີ ນັ້ ເຮາົ ອາໄສອນັ ໃດກາ່ ວໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນ
ກໍລະນີນ້ີ ພກິ ຂສຸ ະງດັ ຈາກກາມ ສະງດັ ຈາກອະກສຸ ົລທມັ ເຂົ້າເຖງິ ປະຖມົ ມະຊານ ອນັ
ມວີ ຕິ ກົ ວຈິ າຣ ມປີ ຕີ ແິ ລະສຂຸ ອນັ ເກດີ ຈາກວເິ ວກແລວູ້ ແລຢ.່ ໃນປະຖມົ ມະຊານ ນນ້ັ
ມທີ ມັ ຄືຼ : ຮບ ເວທະນາ ສນັ ຍາ ສງັ ຂາຣ ວນິ ຍານ (ທີກ່ ໍາລັງເຮັດໜ້າູ ທຢີ່ )່ ; ເຂາົ ນນ້ັ ຕາມ
ເຫນັ ຊຶ່ງທມັ ເຫາ່ຼົ ນນ້ັ ໂດຍຄວາມເປນັ ຂອງບທ່ໍ ຽ່ ງ໑ ໂດຍຄວາມເປນັ ທກຸ ຂ໒໌ ເປນັ ໂຣຄາ໓
ເປນັ ຫວົ ຝ໔ີ ເປນັ ລກສອຣ໕ ເປນັ ຄວາມຍາກລາໍ ບາກ໖ ເປນັ ອາພາດ໓ ເປນັ ດງ່ັ ຜອ່ ນື່
(ໃຫູຢ້ ມືຼ ມາ)໘ ເປນັ ຂອງແຕກສະຫາຍ໙ ເປນັ ຂອງວາ່ ງ໑໐ ເປນັ ຂອງບແ່ໍ ມນ່ ຕນົ ໑໑. ເຂົາ
ດໍາຣງົ ຈຕິ ດ້ວູ ຍທມັ (ຄຂືຼ ັນທທ໌ ງັ ຫາູ້ ) ເຫ່າຼົ ນ້ັນ (ອນັ ປະກອບດວູ້ ຍລັກສະນະ ໑໑ ປະການ ມີ
ອະນຈິ ຈະລັກຂະນະເປັນຕ້ົນ) ແລູ້ວຈ່ຶງນູ້ອມຈິຕໄປສອ່ ະມະຕະທາຕ (ຄືຼນິບພານ) ດູ້ວຍການ
ກາໍ ນດົ ວ່າ “ນັ້ນສະງົບລະງັບ ນ້ັນປະນຕີ ; ນນ້ັ ຄຼືທມັ ມະຊາຕເປນັ ບອ່ ນລະງັບແຫ່ງ
ສງັ ຂາຣທງັ ປວງ ເປັນບ່ອນສະຫັດຄຼືນຊ່ຶງອຸປະທທິ ງັ ປວງ ເປັນບອ່ ນດບັ ສິນ້ ໄປແຫງ່
ຕັນຫາ ເປນັ ຄວາມຈາງຄາຍ ເປນັ ຄວາມດບັ ເປັນນິບພານ” ດ່ງັ ນີ.້ ເຂາົ ດໍາຣງົ ຢ່ໃນ
ວິປສັ ສະນາຍານ ມີປະຖົມມະຊານເປັນບາດນ້ນັ ຍ່ອມເຖິງຄວາມດບັ ສນິ້ ໄປແຫງ່
ອາສະວະ ; ຖາູ້ ບ່ໍເຖິງຄວາມດັບສິ້ນໄປແຫງ່ ອາສະວະ ກໍເປັນ ໂອປະປາຕກິ ະ ອະນາຄາມີ
ຜ່ປະຣິນິບພານໃນພົບນນັ້ ມີການບ່ໍວຽນກັບຈາກໂລກນນ້ັ ເປັນທມັ ມະດາ ເພາະຄວາມ
ດັບສ້ິນໄປແຫງ່ ສນັ ໂຍຊນ໌ ມີໃນເບ້ອື ງຕ່າໍ ຫາູ້ ປະການ ແລະເພາະອໍານາດແຫ່ງ ທມັ ມະ
ຣາຄະ ທມັ ມະນນັ ທິ (ອນັ ເກີດຈາກການກາໍ ນດົ ຈິຕໃນອະມະຕະທາຕ) ນນ້ັ ໆ ນ້ັນເອງ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ປຽບເໝອຼື ນພວກຊຽນຍງິ ທະນ ຫືຼ ລກນອູ້ ງຂອງເຂາົ ປະກອບການຝືຼກ
ຢ່ກັບຫຸ່ນຄນົ ທີເ່ ຮດັ ດູ້ວຍຫຍູ້າແດ່ ກັບຫ່ນຸ ດິນແດ່ ; ສະໄໝຕໍ່ມາ ເຂາົ ກໍເປນັ ນກັ ຊ່ຽວຊານ
ຍງິ ທະນຜ່ຍງິ ໄກ ຍິງໄວ ທໍາລາຍໝພ່ ນົ ອັນໃຫຍ່ໄດ.ູ້ ພິກຂຸ ທ. ! ເຊ່ັນໃດກໍເຊ່ັນນັນ້ ທ່ີ
ພິກຂຸສະງັດຈາກກາມ ສະງັດຈາກອະກຸສົລທັມ ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນມີວິຕົກວຈິ າຣ
ມີປີຕແິ ລະສຸຂ ອນັ ເກີດຈາກວິເວກ ແລູ້ວແລຢ່ [ເຂົານ້ນັ ກໍານົດເບັນຈະຂນັ ທ໌ ໂດຍລກັ ສະນະ ໑໑

ປະການ ມອີ ະນຈິ ຈະລັກຂະນະ ເປນັ ຕນົ້ ແລ້ວູ ນູ້ອມຈິຕໄປສ່ອະມະຕະທາຕຄືຼ ນິບພານ ແລະ ເມອື່ ດາໍ ຣງົ ຢ່
ໃນວິປັສສະນາຍານ ມປີ ະຖົມມະຊານເປັນບາດນ້ັນ ກໍຍອ່ ມເຂົາ້ ເຖິງຄວາມດບັ ສິ້ນອາສະວະ ຫຼື ບ່ໍດງັ່ ນັ້ນ
ກໍເປນັ ອະນາຄາມີ ເພາະມີທມັ ມະຣາຄະ ທມັ ມະນັນທິ ໃນນິບພານນັນ້ ຄືຼ ພໍໃຈ ເພີນໃນນິບພານ ເຫຕເພາະ
ນນັ ທິມຢີ ່ ຈຶ່ງຍັງຄວາມເປັນພົບແຫງ່ ອະນາຄາມໃີ ຫູ້ເກດີ ຂຶນ້ ; (ໃຫເູ້ ບງິ່ ໃນປະຕິຈຈະ. ໂອ. ໜູ້າ ໔໒໑
ໃນຄາໍ ວ່າ “ບໍເ່ ພີນຢ່າງຍິງ່ ຊ່ຶງນິບພານ” ແລະ “ນັນທິເປນັ ມລແຫ່ງຄວາມທກຸ ຂ໌ ; ເພາະມີພົບຈຶງ່ ມີຊາຕ ...”
ແລະ ເບ່ງິ ໃນບາລີສະຫຽາມລັດ ສຕຸ ຕນັ ຕະປດີ ກົ ເຫຼມ້ັ ນີ້ ໒໓ ຂຸດທະກະນິກາຍ ປະຕສິ ມັ ມະພິທາມຄັ ຄະ ໜູ້າ

໒໔໒-໒໔໓ ທຕ່ີ ຣັດພວກເຊອ່ື ແທູ້ໃນທມັ ນ້ີ ແລະ ພວກເຊ່ືອແທໃູ້ ນພບົ ສດຸ ທາວາດໃນທມັ ນ້ີ)] ດັ່ງນ.ີ້

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໑໓

ພິກຂຸ ທ. ! ຂໍ້ນເ້ີ ຮົາກ່າວແລູ້ວວາ່ “ພິກຂຸ ທ. ! ເຮາົ ກ່າວຄວາມດັບສິ້ນອາສະວະ ເພາະ
ອາໄສປະຖມົ ມະຊານແດ່” ດ່ັງນ້ີນ້ັນ ເຮົາອາໄສຂນໍ້ ີ້ກາ່ ວແລູ້ວ.

(ໃນກລໍ ະນແີ ຫງ່ ການດັບສິ້ນອາສະວະ ເພາະອາໄສ ທຕຸ ຢິ ະຊານ ແດ່ ເພາະອາໄສ ຕະຕຢິ ະຊານ ແດ່ ເພາະ
ອາໄສ ຈະຕຸຕຖະຊານ ແດ່ ກມໍ ີຄາໍ ອະທິບາຍທີ່ຕຣັດໄວູ້ ໂດຍຮບແບບດຽວກັນກບັ ໃນກລໍ ະນແີ ຫງ່ ປະຖົມມະຊານ
ຂູ້າງເທິງນີ້ ທກຸ ໂຕອກັ ສອນທັງໃນສ່ວນອປຸ ະໄມ ແລະສ່ວນອຸປະມາ ຜິດກັນແຕຊ່ ່ແື ຫ່ງຊານທນ່ໍ ້ັນ ຜສ່ ຶກສາອາດ
ກໍານົດຮູ້ໄດເູ້ ອງ ໂດຍອາໄສຂຄໍ້ ວາມທີ່ກ່າວແລູວ້ ຂາູ້ ງເທິງນ້ີ ຈະນໍາເອົາມາໃສ່ໄວເູ້ ຕັມຂໍ້ຄວາມນ້ັນ ກໍຍຼືດຍາວ
ເກນີ ໄປ ຈ່ຶງຂາູ້ ມເສຍສໍາລັບ ທຸຕິຢະຊານ ຕະຕຢິ ະຊານ ແລະຈະຕຸຕຖະຊານ ; ຕໍ່ໄປຈະຂູ້າມໄປກ່າວເຖງິ ຣປະ
ສັນຍາ ໃນລະດັບຕ່ໍໄປ :-).

ພກິ ຂຸ ທ. ! ຄໍາທເີ່ ຮາົ ກາ່ ວແລວູ້ ວາ່ “ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຮາົ ກາ່ ວຄວາມດບັ ສນິ້ ອາສະວະ
ເພາະອາໄສ ອາກາສານນັ ຈາຢະຕະນະແດ”່ ດງັ່ ນນ້ີ ນັ້ ເຮາົ ອາໄສອນັ ໃດກາ່ ວໜໍ ?
ພິກຂຸ ທ. ! ໃນກລໍ ະນີນ້ີ ພິກຂຸ ເພາະກາູ້ ວຂາູ້ ມຣປະສນັ ຍາເສຍໄດູ້ ໂດຍປະການທງັ
ປວງ ເພາະຄວາມດບັ ໄປແຫງ່ ປະຕຄິ າສນັ ຍາ ເພາະການບໃໍ່ ສໃ່ ຈຊ່ຶງນານຕັ ຕະ
ສນັ ຍາ ຈງ່ຶ ເຂາ້ົ ເຖິງ ອາກາສານນັ ຈາຢະຕະນະ ອນັ ມກີ ານເຮດັ ໃນໃຈວາ່ “ອາກາສ
ບມໍ່ ທີ ສີ່ ນ້ິ ສດຸ ” ດງັ່ ນີ້ ແລວູ້ ແລຢ.່ ໃນອາກາສານນັ ຈາຢະຕະນະນນັ້ ມທີ ມັ ຄືຼ : ເວທະນາ
ສນັ ຍາ ສງັ ຂາຣ ວນິ ຍານ (ທກ່ີ ໍາລັງເຮດັ ໜາູ້ ທຢີ່ ່)໑ ເຂາົ ນນັ້ ຕາມເຫນັ ຊຶ່ງທມັ ເຫາົ່ຼ ນນ້ັ
ໂດຍຄວາມເປນັ ຂອງບທ່ໍ ຽ່ ງ ໂດຍຄວາມເປນັ ທກຸ ຂ໌ ເປັນໂຣຄາ ເປນັ ຫວົ ຝີ ເປນັ
ລກສອຣ ເປນັ ຄວາມຍາກລາໍ ບາກ ເປນັ ອາພາດ ເປນັ ດງັ່ ຄນົ ອນ່ື (ໃຫູ້ຢືຼມມາ) ເປນັ ຂອງ
ແຕກສະຫາຍ ເປນັ ຂອງວາ່ ງ ເປນັ ຂອງບແໍ່ ມນ່ ຕນົ . ເຂາົ ດໍາຣງົ ຈິຕດວູ້ ຍທັມ (ຄຼືຂັນທ໌
ພຽງສີ)່ ເຫຼົ່ານັ້ນ (ອນັ ປະກອບດູ້ວຍລັກສະນະ ໑໑ ປະການ ມອີ ະນິຈຈະລກັ ຂະນະເປນັ ຕ້ົນ)
ແລວູ້ ຈ່ຶງນູ້ອມຈິຕໄປສ່ອະມະຕະທາຕ (ຄຼືນິບພານ) ດູ້ວຍການກາໍ ນດົ ວາ່ “ນ້ັນສະງົບ
ລະງບັ ນນັ້ ປະນຕີ ; ນັ້ນຄືຼທັມມະຊາຕເປນັ ບອ່ ນສະງົບລະງັບແຫງ່ ສງັ ຂາຣທງັ ປວງ
ເປັນບອ່ ນສະຫັດຄືນຼ ຊຶ່ງອຸປະທິທັງປວງ ເປັນບ່ອນດັບສ້ິນໄປແຫງ່ ຕັນຫາ ເປນັ ຄວາມ
ຈາງຄາຍ ເປນັ ຄວາມດັບ ເປັນນິບພານ” ດັ່ງນ.້ີ

໑. ຜ່ສກຶ ສາຈົ່ງສັງເກດໃຫູ້ເຫັນວ່າ ໃນສະມາທິລະດັບຣປະສັນຍາ ມຂີ ັນທຄ໌ ບົ ຫາູ້ ; ສວ່ ນສະມາທິລະດັບ
ອະຣປະສນັ ຍາ ມີຂັນທ໌ພຽງສ່ີ ຄຂຼື າດຣປະຂັນທໄ໌ ປ. ພຽງສ່ຄີ ຼື : ເວທະນາ ສັນຍາ ສງັ ຂາຣ ວນິ ຍານ
ທປ່ີ ະກອບຢ່ໃນອາກາສານນັ ຈາຢະຕະນະ.

໙໑໔ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ເຂາົ ດາໍ ຣງົ ຢ່ໃນວິປສັ ສະນາຍານ ມອີ າກາສານັນຈາຢະຕະນະເປນັ ບາດນັນ້ ຍ່ອມເຖງິ
ຄວາມດບັ ສນ້ິ ໄປແຫງ່ ອາສະວະ ; ຖູາ້ ບ່ເໍ ຖິງຄວາມດັບສ້ິນໄປແຫ່ງອາສະວະ ກໍເປັນ
ໂອປະປາຕກິ ະ ອະນາຄາມີ ຜ່ປະຣນິ ບິ ພານໃນພບົ ນັນ້ , ມກີ ານບໍ່ວຽນກັບຈາກໂລກ
ນັ້ນເປນັ ທມັ ມະດາ ເພາະຄວາມດບັ ສິ້ນໄປແຫງ່ ສນັ ໂຍຊນ໌ ມໃີ ນເບອ້ື ງຕາ່ໍ ຫູ້າປະການ
ແລະເພາະອາໍ ນາດແຫງ່ ທມັ ມະຣາຄະ ທມັ ມະນນັ ທິ (ອນັ ເກດີ ຈາກຄວາມພໍໃຈ ແລະ
ຄວາມເພນີ ທ່ີຍງັ ລະບໍ່ໄດູ້) ນ້ນັ ໆ ນັນ້ ເອງ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ປຽບເໝຼືອນພວກຊຽນຍິງທະນ ຫືຼ ລກນູ້ອງຂອງເຂາົ ປະກອບການຝຶກ
ຢ່ກັບຫຸ່ນທີເ່ ຮັດດວູ້ ຍຫຍູ້າແດ່ ກບັ ຮບຫຸ່ນດນິ ແດ່ ; ສະໄໝຕມ່ໍ າ ເຂາົ ກໍເປັນນັກ
ຊຽ່ ວຊານຍິງທະນຜ່ຍງິ ໄກ ຍິງໄວ ທໍາລາຍໝພ່ ນົ ອັນໃຫຍໄ່ ດູ້. ພິກຂຸ ທ. ! ເຊ່ັນໃດກໍ
ເຊັ່ນນັນ້ ທີ່ພກິ ຂຸ ເພາະກາູ້ ວຂູ້າມຊ່ຶງຣປະສນັ ຍາເສຍໄດູ້ ໂດຍປະການທັງປວງ ເພາະ
ຄວາມດັບໄປແຫ່ງປະຕິຄະສັນຍາ ເພາະການບໍ່ຕ້ັງໄວໃູ້ ນໃຈຊ່ຶງນານັຕຕະສນັ ຍາ ຈຶ່ງ
ເຂາ້ົ ເຖິງອາກາສານັນຈາຢະຕະນະ ອນັ ມີການບໍ່ເຮັດໃນໃຈວ່າ “ອາກາສບມໍ່ ີທີສ່ ຸດ”
ດ່ັງນ້ີແລູວ້ ແລຢ່. (ເຂົານັ້ນກາໍ ນດົ ຂນັ ທພ໌ ຽງສ່ີ໑ ວາ່ ຂັນທແ໌ ຕລ່ ະຂັນທ໌ ປະກອບດ້ວູ ຍລັກສະນະ

໑໑ ປະການ ມອີ ະນິຈຈະລັກຂະນະ ເປັນຕ້ນົ ແລວູ້ ນູ້ອມຈິຕໄປສອ່ ະມະຕະທາຕ ຄືນຼ ິບພານ ເຖິງ
ຄວາມດັບສນິ້ ອາສະວະ ເມືອ່ ດໍາຣົງຢໃ່ ນວປິ ສັ ສະນາຍານ ມີອາກາສານນັ ຈາຢະຕະນະເປນັ ບາດ

ນ້ັນ ຫບຼື ດໍ່ ງັ່ ນັນ້ ກເໍ ປັນອະນາຄາມີ ເພາະມີທັມມະຣາຄະ ທມັ ມະນັນທິ ໃນນິບພານນັນ້ ) ດງັ່ ນ້ີ.
ພກິ ຂຸ ທ. ! ຂທໍ້ ່ີເຮາົ ກ່າວແລ້ວູ ວາ່ “ພິກຂຸ ທ. ! ເຮາົ ກາ່ ວຄວາມດັບສິ້ນອາສະວະ ເພາະ
ອາໄສອາກາສານັນຈາຢະຕະນະແດ່” ດັ່ງນ້ີ ນ້ນັ ເຮາົ ອາໄສຄວາມຂນ້ໍ ີ້ກ່າວແລູວ້ .

໑. ພຽງສີ່ຄຼື : ເວທະນາ ສນັ ຍາ ສັງຂາຣ ວນິ ຍານ ທປ່ີ ະກອບຢ່ໃນອາກາສານັນຈາຢະຕະນະ.

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໑໕

(ໃນກລໍ ະນແີ ຫງ່ ການດັບສິ້ນອາສະວະ ເພາະອາໄສ ວນິ ຍານັນຈາຢະຕະນະ ແດ່ ເພາະອາໄສ
ອາກນິ ຈນັ ຍາຢະຕະນະ ແດ່ ກມໍ ຄີ າໍ ອະທບິ າຍທຕີ່ ຣັດໄວູ້ ໂດຍຮບແບບດຽວກນັ ກັບໃນກລໍ ະນີ
ແຫ່ງ ອາກາສານນັ ຈາຢະຕະນະ ຂູາ້ ງເທງິ ນ້ີ ທຸກໂຕອັກສອນ ທັງໃນສ່ວນອປຸ ະໄມແລະໃນສ່ວນ
ອຸປະມາ ຜິດກັນແຕ່ຊ່ແື ຫງ່ ສະມາທິທນ່ໍ ້ນັ ຜ່ສຶກສາອາດກໍານົດຮູ້ໄດເູ້ ອງ ໂດຍອາໄສຄວາມທກ່ີ ່າວ
ຂູາ້ ງເທງິ ນ້ີ ຈະນໍາເອົາມາໃສ່ໄວູເ້ ຕັມຂໍ້ຄວາມນນັ້ ກຍໍ ືຼດຍາວເກນີ ໄປ ຈງ່ຶ ຂູາ້ ມເສຍສໍາລບັ
ວນິ ຍານັນຈາຢະຕະນະ ແລະ ອາກິນຈນັ ຍາຢະຕະນະ ຈນົ ເຖິງຄາໍ ວ່າ ... ເຮົາອາໄສຂ້ໍຄວາມນີ້
ກ່າວແລ້ວູ ອນັ ເປນັ ຄໍາສຸດທ້າູ ຍຂອງຂຄໍ້ ວາມ ໃນກລໍ ະນີແຫງ່ ອາກນິ ຈັນຍາຢະຕະນະ. ເມອ່ື ຕຣັດ
ຂ້ຄໍ ວາມໃນກໍລະນີ ແຫງ່ ອາກນິ ຈນັ ຍາຢະຕະນະຈົບແລວູ້ ໄດູ້ຕຣັດຂ້ຄໍ ວາມນີ້ຕ່ໄໍ ປວາ່ :-).

ພກິ ຂຸ ທ. ! ດູ້ວຍເຫຕດ່ງັ ກ່າວມານ້ີແລ ເປນັ ອັນກາ່ ວໄດູ້ວາ່ ສນັ ຍາສະມາບຕັ
(ສັນຍາສະມາປັຕຕິ) ມີປະມານທ່ໍໃດ ອນັ ຍາປະຕເິ ວດ [ອນັ ຍາປະຕິເວໂດ (ການແທງ
ຕະຫອດອະຣະຫັນຕະຜົລ)໑] ກໍມປີ ະມານທໍ່ນນັ້ .

ພິກຂຸ ທ. ! ສ່ວນວ່າ ອາຢະຕະນະອກີ ໒ ປະການ ກ່າວຄືຼ : ເນວະສນັ ຍານາສນັ ຍາ
ຢະຕະນະສະມາບຕັ ແລະ ສັນຍາເວທະຢຕິ ະນໂິ ຣດ ຊງຶ່ ອາໄສສັນຍາສະມາບັຕ (໗
ປະການ) ເຫຼົ່ານັ້ນ໒ ນັນ້ ເຮາົ ກາ່ ວວ່າ ເປນັ ສິງ່ ທ່ີຊາຢພີ ິກຂຜຸ ່ສະຫາດ ໃນການເຂົາ້ ສະ
ມາບັຕ

໑. ຂ້ໍຄວາມນີ້ໝາຍຄວາມວາ່ ສນັ ຍາສະມາບັຕເຈດັ ຄືຼ ຣປະສັນຍາສີ່ ອະຣປະສນັ ຍາສາມເບືອ້ ງຕ້ນົ ລວມເປັນເຈັດ
ເອີນ້ ວາ່ ສັນຍາສະມາບັຕ ເພາະເປັນສະມາບັຕທີ່ຍງັ ມີສນັ ຍາ. ເມື່ອສນັ ຍາສະມາບັຕມີເຈັດ ອນັ ຍາປະຕເິ ວດ
ກມໍ ີເຈດັ ທກ່ໍ ັນ ຄຼືການແທງຕະຫອດອະຣະຫັນຕະຜົລ ໃນກລໍ ະນີຂອງ ຣປະສນັ ຍາສ່ີ ອະຣປະສັນຍາສາມ
ນ້ນັ ເອງ ຈ່ງຶ ຕຣັດວ່າ “ສັນຍາສະມາບັຕມີປະມານທໍ່ໃດ ອັນຍາປະຕເິ ວດກມໍ ີປະມານທໍ່ນນັ້ ”.

໒. ຂໍຄ້ ວາມນໝ້ີ າຍຄວາມວ່າ ສັນຍາສະມາບັຕ ໗ ປະການ ເກີດກ່ອນແລ້ວູ ຕ້ັງຢ່ແລູ້ວ ຈຶງ່ ອາດຈະເກີດສະມາບັຕ
ທ່ີບ່ໍມສີ ັນຍາສອງປະການນ້ີ ກ່າວຄືຼ ເນວະສັນຍານາສັນຍາຢະຕະນະສະມາບຕັ ແລະສັນຍາເວທະຢິຕະນິໂຣດ
ດັ່ງນັ້ນ ຈງຶ່ ຕຣັດວາ່ “ອາຢະຕະນະສອງຢາ່ ງ ອາໄສສະມາບຕັ ໗ ຢ່າງ”.

* ຊານະ = ການເພ່ງັ ; ຊາຢະ = ການເພງ່ັ ; ແຕເ່ ບິ່ງຈາກການໃຊ້ກູ າ່ ວຂອງພຣະອງົ ຈະໃຊູ້ຊາຢະໃນແງ່ຂອງບຸຄຄົນຜເ່ ພັ່ງ
ແລະ ມີຄວາມສະຫາດ ໃຫເູ້ ບ່ງິ ຈາກພຣະສຕນີ້ ແລະ ອີກພຣະສຕທ່ີຕຣດັ ແກ່ສັນທະ ເລ່ືອງການເພ່ັງຢາ່ ງພິກຂຸອາຊາໄນ
ຊງ່ຶ ຈະໃຊູ້ “ຊາຢະ” ຄືກຼ ັນກັບພຣະສຕນີ້ ຄືໃຼ ຊູ້ “ຊາຢ”ີ ບແ່ໍ ມ່ນ “ຊານະ”.

໙໑໖ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ສະຫາດໃນການອອກຈາກສະມາບັຕ ຈະຍອ່ ມເຂາ້ົ ສະມາບຕັ ອອກຈາກສະມາບັຕ
ແລວູ້ ກາ່ ວວ່າເປນັ ອັນໃດໄດູ້ເອງ ໂດຍຖືຼກຕ້ອູ ງ໓ ດັ່ງນີ.້

- ນວກ. ອງັ . ໒໓/໔໓໘-໔໔໔/໒໔໐.

[ສໍາລັບຫວົ ຂເໍ້ ລື່ອງທີ່ວາ່ “ສະມາທິ (ສະມາບັຕ) ທກຸ ຂນັ້ ຕອນ ໃຊເູ້ ປນັ ມາດຖານຂອງການເຂົ້າວິມຸຕຕິ ໄດູ້ທັງ
ໝົດ” ດັ່ງນີ້ ນ້ນັ ໝາຍຄວາມວ່າ ໃນສະມາບຕັ ທ່ຍີ ັງມີສນັ ຍາຢ່ນັນ້ ມີທາງທີ່ຈະກໍານົດຂນັ ທ໌ ຕາມທີ່ປາກົດຢ່ໃນສະ
ມາບັຕນ້ນັ ວ່າມີລັກສະນະເຊນ່ັ : ອະນຈິ ຈະລັກຂະນະ ເປນັ ຕ້ົນ ຊ່ຶງເມືອ່ ກໍານົດເຂົ້າແລວູ້ ກໍຍ່ອມເກີດປັນຍາທເີ່ ອ້ີນ
ວາ່ ວິປສັ ສະນາ. ສ່ວນສະມາບຕັ ທີໄ່ ຮູສ້ ັນຍາ ຄືຼ : ເນວະສັນຍານາສັນຍາຢະຕະນະ ແລະ ສັນຍາເວທະຢິຕະ
ນໂິ ຣດ ນ້ັນບ່ໍມຂີ ັນທ໌ອນ່ື ໆ ທີ່ຈະໃຫ້ສູ ງັ ເກດເຫັນການເກີດດບັ ໄດູ້ ຍ້ອູ ນເຫອຼື ແຕຄ່ ວາມເປັນໂຕອງົ ສະມາບັຕ
(ສະມາທ,ິ ຊານ) ເອງ ... (ຊຶ່ງປະກອບດວູ້ ຍວິນຍານ ແລະ ສງັ ຂາຣພຽງ ໒ ຂັນທ໌ ທີ່ຍງັ ເຫອືຼ ຢ່ ເພາະຄວາມເຂ້ົາໄປ
ດັບເສຍໄດູ້ຊຶ່ງຮບ ເວທະນາ ສັນຍາ ນັ້ນເອງ) ພິກຂຸຜ່ເພງັ່ ຢ່າງສະຫາດ (ຊາຢພີ ິກຂຸ) ຈ່ງຶ ຕ້ອູ ງອາໄສການເຂົ້າ-
ການອອກຈາກສະມາບຕັ ຢ່າງເປັນປະຈໍາ ໃຫຫູ້ າຍພໍ (ຊ່ຶງເປນັ ວທິ ີດຽວເພື່ອເຫັນອະຣິຍະສັຈຈ໌ ຄວາມຈງິ ແຫ່ງ
ລະບົບສົມມດຸ ຄຼືເກີດ-ດັບ) ຈົນເຫັນການເກີດດັບຂອງຕົນເອງ ແລວູ້ ປ່ອຍວາງຄວາມເປນັ ໂຕຕົນຂອງຕນົ ເອງ ຊຶ່ງ
ເຫຼືອຢ່ພຽງ ໒ ຂັນທ໌ທນ່ໍ ັ້ນ ວິຊຊາແລະວມິ ຕຸ ຕິ ຈ່ງຶ ມແີ ກພ່ ິກຂຸນ້ັນໄດູ້].

ເຫຕໃຫເູ້ ກດີ ແລະຈະເຣນີ ແຫງ່ ອາທພິ ຣມັ ມະຈະຣຢິ ກິ ະປນັ ຍາ

ພິກຂຸ ທ. ! ເຫຕ ໘ ປະການ ປຈັ ຈຍັ ໘ ປະການ ເຫາຼ່ົ ນມ້ີ ຢີ ່ ເພອ່ື ການໄດສູ້ ະເພາະ
ຊຶ່ງປນັ ຍາ ອນັ ເປນັ ອາທພິ ຣມັ ມະຈະຣຢິ ກິ າ (ປັນຍາທ່ຕີ ້ອູ ງມີໃນເບອື້ ງຕນ້ົ ແຫ່ງພຣມົ ມະ
ຈັນຣຍ໌) ທຍີ່ ງັ ບເ່ໍ ຄຍີ ໄດູ້, ເປນັ ໄປ ພອູ້ ມເພອ່ື ຄວາມງອກງາມຍງິ່ ຂນຶ້ ຄວາມໄພບນ
ຄວາມເຮດັ ໃຫູ້ຈະເຣີນ ຄວາມເຕັມຮອບ ແຫງ່ ປນັ ຍາອນັ ເປນັ ອາທພິ ຣມັ ມະຈະຣຢິ ກິ າ
ທ່ີໄດແູ້ ລວູ້ . ແປດປະການແນວໃດໜໍ ? ແປດປະການຄຼື :-

໓. ຊາຢພີ ກິ ຂຸ ຄພືຼ ກິ ຂຸຜ່ບາໍ ເພັນຊານຢ່ ເມື່ອເຂົາເຂ້ົາ ຫຼືອອກຈາກເນວະສັນຍານາສັນຍາຢະຕະນະສະມາບັຕ ແລະ
ສນັ ຍາເວທະຢຕິ ະນໂິ ຣດແລູ້ວ ກໍຈະມີຄວາມຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງູ ແກຕ່ ົນເອງ ວ່າເມອ່ື ອາໄສສະມາບັຕທັງສອງນ້ແີ ລູວ້
ຈະມກີ ານດັບສິ້ນອາສະວະຫບືຼ .່ໍ ຖາູ້ ເປັນສະມາບັຕທງັ ເຈດັ ເບ້ືອງຕນົ້ ຊົງຢຼືນຢັນວາ່ ມີຄວາມດັບສິ້ນອາສະວະ
ສ່ວນໃນສະມາບັຕສຸດທູາ້ ຍທງັ ສອງນີ້ ຊງົ ປ່ອຍໄວໃູ້ ຫູ້ຜ່ທເີ່ ຂ້າົ ແລວູ້ ອອກແລວູ້ ເປັນຜ່ກ່າວເອງ ວາ່ ມີການ
ດັບສ້ິນອາສະວະຫບຼື ໍ່ ຊງ່ຶ ຖູ້າເບິງ່ ທພີ່ ຣະອງົ ອະທບິ າຍ ການບັນລຸອຣໍ ະຫັນຕະຜລົ ຂອງພຣະສາຣີບຸຕ
(ເບ່ິງເພມີ່ ຕ່ືມພຸດທະປະວັຕ ໜາູ້ ໓໔໒ ຫຼື ອະນປຸ ະທະສຕ ອຸປຣິ. ມ. ໑໔/໑໑໖/໑໕໔) ທ່ເີ ຂ້ົາສະມາທິທຸກຂນ້ັ ຈົນເຖິງ
ສັນຍາເວທະຢິຕະນິໂຣດ ແລູ້ວມີສະຕິເຂາ້ົ ສະມາທິ ມີສະຕິອອກຈາກສະມາທິ ຈົນເຫັນວາ່ ສິງ່ ໃດບໍເ່ ຄີຍມີ
ກມໍ ມີ າ ສ່ງິ ໃດມີມາແລູ້ວກໍດບັ ໄປ ຈິຕຈິງ່ ຫຼຸດພ້ນົ ຈາກອາສະວະໄດູ້ ນ້ນັ ສະແດງວ່າ ໃນສະມາບຕັ ສຸດທາູ້ ຍ
ທັງສອງນ້ີ ກໍໃຊເູ້ ພ່ືອການດບັ ສ້ິນອາສະວະໄດູ້ ເຊັ່ນດຽວກນັ .

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໑໗

ພກິ ຂຸ ທ. ! ພິກຂຸໃນກລໍ ະນນີ ີ້ ເຂາົ ໄປອາໄສຊງຶ່ ພຣະສາສດາ ຫຼື ເພອ່ື ນສະພຣມົ
ມະຈາຣີ ຜ່ເປນັ ທຕ່ີ ງັ້ ແຫງ່ ຄວາມເຄາົ ຣບົ ອົງໃດອງົ ໜງຶ່ ອັນເປັນບ່ອນຊງຶ່ ຫິຣແິ ລະ
ໂອຕຕປັ ປະ ຄວາມຮກັ ແລະ ຄວາມເຄົາຣົບຂອງພິກຂນຸ ້ັນ ຈະຕ້ງັ ຢຢ່ າ່ ງເຂມຼ້ັ ແຂງ ;
ພິກຂຸ ທ. ! ນ້ເີ ປັນ ເຫຕປຈັ ຈຍັ ປະການທໜີ ງຶ່ .

ພິກຂນຸ ນັ້ ເມ່ອື ເຂົ້າໄປອາໄສຊງຶ່ ພຣະສາສດາ ຫຼື ເພ່ອື ນສະພຣມົ ມະຈາຣີ ຜ່ເປັນທ່ີ
ຕງ້ັ ແຫງ່ ຄວາມເຄາົ ລບົ ອົງໃດອງົ ໜງ່ຶ ຈນົ ວ່າຫິຣິ ແລະໂອຕຕັປປະ ຄວາມຮກັ ແລະ
ຄວາມເຄາົ ລບົ ຂອງພິກຂນຸ ັ້ນ ຕ້ັງຢຢ່ າ່ ງເຂ້ັຼມແຂງແລ້ວູ ເຂົານັ້ນກໍ ເຂາົ້ ໄປສຖ້ໍ າມ ສອບ
ຖາມບນັ ຫາຕາມກາລະອນັ ຄວນ ວາ່ : “ຂູ້າແຕ່ທ່ານຜ່ຈະເຣີນ ! ຂ້ນໍ ເີ້ ປນັ ແນວໃດ ?”
ຄວາມໝາຍແຫງ່ ຂນໍ້ ້ີເປັນແນວໃດ ? ດງ່ັ ນີ້. ທ່ານຜ່ມີອາຍເຸ ຫ່ົຼານ້ັນ ຍ່ອມເປດີ ເຜຍີ ສ່ງິ
ທ່ີຍງັ ບ່ເໍ ປດີ ເຜຍີ ຍ່ອມເຮັດໃຫູຕ້ ນ້ື ສງ່ິ ທ່ຍີ ງັ ບທໍ່ ັນເຮັດໃຫ້ຕູ ືນ້ ຍ່ອມບັນເທາົ ຄວາມ
ສົງໄສໃນທມັ ອນັ ເປັນທ່ີຕັ້ງແຫງ່ ຄວາມສົງໄສ ມຢີ າ່ ງຕ່າງໆ ແກ່ພິກຂຸນັນ້ : ພິກຂຸ ທ. !
ນເີ້ ປັນ ເຫຕປັຈຈຍັ ປະການທສີ ອງ.

ພກິ ຂນຸ ນ້ັ ເມອ່ື ຟງັ ທມັ ນນ້ັ ແລວູ້ ຍອ່ ມເຮດັ ຕນົ ໃຫເູ້ ຖງິ ພອູ້ ມດວູ້ ຍການຫກີ ອອກ ໒
ຢາ່ ງ ຄືຫຼ ີກອອກທາງກາຍ ແລະ ຫີກອອກທາງຈິຕ ; ພິກຂຸ ທ. ! ນເ້ີ ປນັ ເຫຕປຈັ ຈຍັ
ປະການທສີ າມ.

ພກິ ຂນຸ ນ້ັ ເປນັ ຜມ່ ສີ ລີ ສງັ ລວມດວູ້ ຍປາຕິໂມກຂະສງັ ວອຣ ເຖງິ ພອູ້ ມດວູ້ ຍ
ມາລະຍາດແລະໂຄຈອຣ ມປີ ກົ ກະຕເິ ຫນັ ເປນັ ພັຍໃນໂທດທງັ ຫາຍ ແມນ່ ທຖີ່ ກຼື ນັ ວາ່
ເປນັ ໂທດເລກັ ນອູ້ ຍ ສະມາທານສກຶ ສາຢໃ່ ນສກິ ຂາບດົ ທງັ ຫາຍ ; ພິກຂຸ ທ. ! ນ້ີເປັນ
ເຫຕປຈັ ຈຍັ ປະການທສີ ີ່.

໙໑໘ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ພກິ ຂນຸ ັ້ນ ເປນັ ພະຫສຸ ຕ ຊງົ ຈາໍ ທມັ ທຟ່ີ ງັ ແລວູ້ ສັ່ງສມົ ທມັ ທຟີ່ ັງແລວູ້ ; ທມັ ເຫາົ່ຼ ໃດມີ
ຄວາມງາມໃນເບ້ືອງຕົ້ນ ມຄີ ວາມງາມໃນທ່າມກາງ ມີຄວາມງາມໃນທີສ່ ຸດ ສະແດງ
ພຣມົ ມະຈັນຣຍພ໌ ້ອູ ມທັງອັຕຖະ ພ້ອູ ມທັງພະຍນັ ຊະນະ ບໍຣິສຸດ ບຣໍ ິບນສ້ິນເຊງີ , ທັມ
ເຫ່ົຼານັ້ນ ອນັ ເຂົານ້ັນໄດູ້ຟັງມາຫາຍແລວູ້ ຈໍາຈ່ືໄດູ້ ທອ່ ງໄດຄູ້ ອ່ ງແຄ່ວດວູ້ ຍວາຈາ
ມອງເຫນັ ຕາມດວູ້ ຍໃຈ ເຈາະແທງຕະຫອດຢາ່ ງດດີ ູວ້ ຍຄວາມເຫນັ ; ພິກຂຸ ທ. ! ນ້ີ
ເປນັ ເຫຕປຈັ ຈຍັ ປະການທຫີ າູ້ .

ພກິ ຂນຸ ັນ້ ເປນັ ຜປ່ າຣບົ ຄວາມພຽນ ເພອ່ື ລະອະກສຸ ົລທມັ ທງັ ຫາຍ ເພອ່ື ຄວາມເຖງິ
ພອູ້ ມແຫງ່ ກສຸ ລົ ທມັ ທງັ ຫາຍ ເປນັ ຜມ່ ກີ າໍ ລງັ (ຈິຕ) ມຄີ ວາມບາກບນັ່ ໝນ້ັ ຄງົ ບປ່ໍ ະຖມ້ິ
ວຽກໃນກສຸ ລົ ທມັ ທງັ ຫາຍຢ່ ; ພກິ ຂຸ ທ. ! ນເີ ປນັ ເຫຕປຈັ ຈຍັ ປະການທີຫກົ .

ພກິ ຂນຸ ນ້ັ ໄປສໝ່ ສ່ ງົ ຄແ໌ ລວູ້ ບເ່ໍ ວາ້ົ ເລ່ືອງນອກເລອ່ື ງ ບກ່ໍ າ່ ວເດຣະສານຄາຖາ
ກາ່ ວທມັ ເອງແດ່ ເຊນີ ຊວນຜອ່ ນ່ື ໃຫກູ້ າ່ ວແດ່ ບດ່ໍ ໝນິ່ ຄວາມນງິ້ ຢາ່ ງພຣະອະຣຍິ ະ
ເຈາ້ົ ໑ ; ພກິ ຂຸ ທ. ! ນ້ີເປນັ ເຫຕປຈັ ຈຍັ ປະການທເີ ຈດັ .

ພກິ ຂນຸ ັນ້ ມປີ ກົ ກະຕຕິ າມເຫນັ ຄວາມເກດີ ຂນ້ຶ ແລະ ຄວາມເສອ່ື ມໄປໃນອປຸ າທານ
ຂນັ ທ໌ທງັ ຫາູ້ ຢ່ວ່າ “ຮບ ເປັນແນວນີ້, ເຫຕໃຫູ້ເກດີ ຮບ ເປັນແນວນີ້, ຄວາມຕັ້ງຢບ່ ໄໍ່ ດູ້
ແຫງ່ ຮບ ເປນັ ແນວນ້ີ ; ເວທະນາ ເປນັ ແນວນີ,້ ເຫຕໃຫູ້ເກດີ ເວທະນາ ເປນັ ແນວນ້ີ,
ຄວາມຕງ້ັ ຢ່ບໍໄ່ ດູ້ແຫ່ງເວທະນາ ເປນັ ແນວນີ້ ; ສນັ ຍາ ເປັນແນວນີ,້ ເຫຕໃຫເູ້ ກີດ
ສັນຍາ ເປັນແນວນ້,ີ ຄວາມຕັ້ງຢ່ບ່ໄໍ ດ້ແູ ຫງ່ ສັນຍາ ເປນັ ແນວນ້ີ ; ສງັ ຂາຣ ເປັນແນວນ້ີ,
ເຫຕໃຫູເ້ ກີດແຫ່ງສງັ ຂາຣ ເປັນແນວນ້ີ, ຄວາມຕ້ງັ ຢ່ບໍ່ໄດແູ້ ຫ່ງສງັ ຂາຣ ເປັນແນວນີ້ ;
ວິນຍານ ເປນັ ແນວນີ,້ ເຫຕໃຫູເ້ ກດີ ວິນຍານ ເປນັ ແນວນ້,ີ ຄວາມຕັ້ງຢ່ບ່ໄໍ ດູ້ແຫ່ງ
ວິນຍານ ເປນັ ແນວນີ້ ດງ່ັ ນ້ີ” ; ພິກຂຸ ທ. ! ນເ້ີ ປນັ ເຫຕປັຈຈຍັ ປະການທແີ ປດ.

໑. ຄພືຼ ້ອູ ມທຈ່ີ ະນ້ງິ , ຍນິ ດີທຈ່ີ ະນ້ິງ, ບ່ໍລວ່ ງຍາດເວາົ້ ຄຄືຼ ົນທວ່ົ ໄປ ໂດຍເຫັນວາ່ ເປນັ ກຽດສັກສີ.

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໑໙

... ພິກຂຸ ທ. ! ເຫຕ ໘ ປະການ ປັຈຈຍັ ໘ ປະການເຫົຼາ່ ນແີ້ ລມຢີ ່ ເພອ່ື ການໄດູ້
ສະເພາະຊຶ່ງປນັ ຍາ ອນັ ເປນັ ອາທພິ ຣັມມະຈະຣິຢິກາ (ປັນຍາທຕີ່ ອູ້ ງມີໃນເບື້ອງຕົນ້
ແຫງ່ ພຣມົ ມະຈັນຣຍ໌) ທີ່ຍັງບເໍ່ ຄີຍໄດ້,ູ ເປນັ ໄປພູ້ອມເພ່ືອຄວາມງອກງາມຍງ່ິ ຂ້ຶນ ຄວາມ
ໄພບນ ຄວາມເຮັດໃຫູ້ຈະເຣີນ ຄວາມເຕັມຮອບແຫ່ງປນັ ຍາ ອນັ ເປນັ ອາທພິ ຣມັ ມະ
ຈະຣຢິ ກິ າທ່ໄີ ດູ້ແລູ້ວ.

- ອຕັ ຖກ. ອງັ . ໒໓/໑໕໒-໑໕໖/໙໒.

ຂນັ້ ຕອນອນັ ຈາໍ ກດັ ແຫງ່ ປຈັ ຈຍັ ຂອງປນັ ຍາຂນັ ທ໌

(ເບງິ່ ໜາູ້ ໑໓໑໔ ແລະ ອຣຍິ . ຕນົ້ ໜາູ້ ໗໗໐ ປະກອບ)

ພກິ ຂຸ ທ. ! ພິກຂຸນ້ນັ ໜໍ ບໍ່ມີຄວາມເຄາົ ລົບ ບ່ໍມຄີ ວາມຢໍາເກງ ມີຄວາມປະພຶຕ
ເຂົາ້ ກນັ ບໄໍ່ ດູ້ໃນເພືອ່ ນສະພຣມົ ມະຈາຣທີ ັງຫາຍ ຈກັ ບໍາເພັນອະພິສະມາຈາຣກິ ະທັມ
ໃຫູ້ບໍຣບິ ນໄດດູ້ ັ່ງນນີ້ ັ້ນ ບໍ່ແມ່ນເປນັ ຖານະທີຈ່ ະມີໄດູ້ ;໑ ເມື່ອບບໍ່ າໍ ເພັນອະພສິ ະມາ
ຈາຣິກະທມັ ໃຫບູ້ ໍຣບິ ນແລວູ້ ຈກັ ບາໍ ເພັນເສຂະທັມ (ທມັ ທຄ່ີ ວນສຶກສາສງຂນຶ້ ໄປ) ໃຫູ້
ບໍຣບິ ນໄດູ້ ດງ່ັ ນ້ີນັນ້ ນ້ັນບໍ່ແມນ່ ເປັນຖານະທ່ຈີ ະມີໄດູ້ ; ເມ່ອື ບ່ໍບາໍ ເພນັ ເສຂະທັມໃຫູ້
ບໍຣບິ ນແລວູ້ ຈກັ ບາໍ ເພນັ ສລີ ະຂັນທ໌ໃຫູບ້ ໍຣິບນໄດູ້ ດັ່ງນ້ນີ ນ້ັ ນນັ້ ບ່ໍແມນ່ ເປນັ ຖານະທີ່
ຈະມີໄດູ້ ; ເມອ່ື ບບ່ໍ ໍາເພັນສລີ ະຂນັ ທ໌ໃຫູ້ບໍຣບິ ນແລູວ້ ຈັກບໍາເພນັ ສະມາທຂິ ັນທ໌ໃຫູ້
ບໍຣບິ ນໄດູ້ ດງັ່ ນ້ີນັ້ນ ນນັ້ ບໍ່ແມ່ນເປນັ ຖານະທີຈ່ ະມໄີ ດູ້ ; ເມອ່ື ບ່ໍບໍາເພັນສະມາທິຂັນທ໌
ໃຫບູ້ ໍຣບິ ນແລູວ້ ຈັກບາໍ ເພັນປັນຍາຂນັ ທ໌ໃຫູ້ບໍຣບິ ນໄດູ້ ດັ່ງນ້ີນັ້ນ ນນ້ັ ບ່ໍແມນ່ ເປນັ
ຖານະທ່ຈີ ະມໄີ ດູ.້

໑. ຜ່ສກຶ ສາຈງົ່ ສັງເກດໃຫເູ້ ຫນັ ວາ່ ອະພິສະມາຈາຣິກະທັມ ກາ່ ວຄກືຼ ານປະຕິບຕັ ວັຕຕຣະ ຫຼື ມະລະຍາດ
ທ່ສີ າທຸຊນົ ທ່ົວໄປ ຄວນປະຕິບັຕໃນບູ້ານເຮຼືອນ ໝ່ຄ່ ແລະ ສງັ ຄົມທົວໄປ ນີ້ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງເລັກນອູ້ ຍ
ໃນການປະຕິບັຕທັມ ເພື່ອບນັ ລຸທັມໃນຂັ້ນສງ. ກາ່ ວສຫຸ ຸຼບສ້ນັ ໆ ກໍວາ່ ບ່ເໍ ຮດັ ໃຫເູ້ ກດີ ຄວາມເໝາະສົມ
ໃນການທ່ີຈັກເປັນນກັ ສກຶ ສາ. ຂໍໃຫູທ້ ກຸ ຄົນເຮດັ ການສໍາລະສະສາງ ອະພິສະມາຈາຣກິ ະທມັ ຂອງຕົນໆ
ໃຫູ້ດີທ່ສີ ດຸ ທໍ່ທີຈ່ ະເຮດັ ໄດູ້ ເປັນເລ່ືອງທໍາອດິ ເສຍກອ່ ນ.

໙໒໐ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ພິກຂຸ ທ. ! ພິກຂຸນ້ັນໜໍ ມຄີ ວາມເຄາົ ລບົ ມຄີ ວາມຢາໍ ເກງ ມຄີ ວາມປະພຕຶ ເຂາົ້ ກນັ
ໄດູ້ ໃນເພອ່ື ນສະພຣົມມະຈາຣທີ ງັ ຫາຍ ຈກັ ບໍາເພນັ ອະພສິ ະມາຈາຣກິ ະທມັ ໃຫູ້
ບຣໍ ບິ ນໄດູ້ ດັງ່ ນີນ້ ນ້ັ ນ້ນັ ເປນັ ຖານະທ່ີຈະມີໄດູ້ ; ເມື່ອບາໍ ເພັນອະພິສະມາຈາຣກິ ະທມັ
ໃຫູ້ບໍຣບິ ນແລູ້ວ ຈກັ ບໍາເພັນເສຂະທມັ ໃຫູ້ບໍຣບິ ນໄດູ້ ດ່ງັ ນນ້ີ ັ້ນ ນ້ັນເປນັ ຖານະທ່ີຈະມີ
ໄດູ້ ; ເມ່ືອບໍາເພນັ ເສຂະທັມໃຫ້ບູ ໍຣບິ ນແລູ້ວ ຈັກບາໍ ເພນັ ສລີ ະຂນັ ທ໌ ໃຫບູ້ ໍຣບິ ນໄດູ້
ດ່ງັ ນ້ນີ ້ນັ ນ້ັນເປນັ ຖານະທ່ຈີ ະມີໄດູ້ ; ເມອ່ື ບາໍ ເພນັ ສີລະຂັນທ໌ໃຫບູ້ ໍຣບິ ນແລູ້ວ ຈກັ ບໍາ
ເພນັ ສະມາທຂິ ນັ ທ໌ ໃຫບູ້ ໍຣບິ ນໄດູ້ ດງ່ັ ນີນ້ ້ນັ ນນ້ັ ເປນັ ຖານະທີ່ຈະມໄີ ດູ້ ; ເມ່ອື ບາໍ ເພັນ
ສະມາທິຂນັ ທ໌ໃຫູ້ບໍຣິບນແລ້ວູ ຈກັ ບໍາເພນັ ປັນຍາຂນັ ທ໌ ໃຫ້ບູ ໍຣິບນໄດູ້ ດ່ັງນີ້ນ້ນັ ນ້ນັ
ເປນັ ຖານະທ່ີຈະມໄີ ດູ້.

- ປນັ ຈກ. ອງັ . ໒໒/໑໖/໒໒.

ສງ່ິ ສງົ ເຄາະສມັ ມາທິຕຖໃິ ຫອູ້ ອກຜລົ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ສັມມາທຕິ ຖິ ອນັ ອງົ ຄທ໌ ມັ ໕ ປະການ ອະນຸເຄາະແລວູ້ ຍອ່ ມມເີ ຈໂຕ
ວມິ ຕຸ ຕິ ເປນັ ຜລົ ເປນັ ອານສິ ງົ ສ໌ ແລະ ມປີ ນັ ຍາວມິ ຕຸ ຕິເປນັ ຜລົ ເປນັ ອານສິ ງົ ສ໌.

ຫູ້າປະການເຫຼົ່າໃດໜໍ ? ຫາູ້ ປະການຄືຼ : ພິກຂຸ ທ. ! ໃນກໍລະນີນ້ີ :

ສມັ ມາທິຕຖິ ເປນັ ທມັ ອັນ ສລີ ອະນຸເຄາະແລູວ້ ;
ສມັ ມາທິຕຖິ ເປນັ ທມັ ອັນ ສຕ໑ ອະນຸເຄາະແລູ້ວ ;
ສມັ ມາທິຕຖິ ເປນັ ທມັ ອັນ ສາກຈັ ສາ໒ ອະນຸເຄາະແລວູ້ ;
ສມັ ມາທິຕຖິ ເປນັ ທັມອນັ ສະມາຖະ ອະນຸເຄາະແລ້ວູ ;
ສມັ ມາທິຕຖິ ເປັນທັມອັນ ວປິ ສັ ສະນາ ອະນຸເຄາະແລວູ້ ;

໑. ສຕ ມາຈາກບາລີ ສຕຸ ຕະ ໝາຍເຖງິ ແນວທມັ ຫຼື ຫກັ ທັມທີຈ່ ດັ ເປນັ ລະບບົ ໜຶ່ງໆ.
໒. ສາກຈັ ສາ ຄກຼື ານສົນທະນາທັມເພ່ອື ຕີຄວາມໝາຍແຫ່ງທມັ ໃຫ້ແູ ຈ່ມແຈູ້ງຄັກແນ່.

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໒໑

ພິກຂຸ ທ. ! ສັມມາທຕິ ຖິ ອັນອງົ ຄທ໌ ັມ ໕ ປະການເຫົາຼ່ ນີແ້ ລ ອະນເຸ ຄາະແລວູ້ ຍ່ອມ
ມີເຈໂຕວິມຕຸ ຕິເປນັ ຜົລ ເປນັ ອານສິ ົງສ໌ ແລະມີປັນຍາວມິ ຕຸ ຕິເປັນຜລົ ເປນັ ອານສິ ົງສ໌.

- ປນັ ຈກ. ອງັ . ໒໒/໒໒/໒໕.

ເຫຕປຈັ ຈຍັ ແຫງ່ ວິຊຊາ ແລະ ວມິ ຕຸ ຕິ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ການຄບົ ສບັ ບຣຸ ສຸ ເປັນໄປບໍຣບິ ນແລວູ້ ຍ່ອມເຮັດການຟັງສັດທມັ ໃຫູ້
ບໍຣບິ ນ ;

ການຟັງສດັ ທມັ ບໍຣບິ ນແລູ້ວ ຍ່ອມເຮັດສດັ ທາໃຫູ້ບໍຣບິ ນ ;
ສດັ ທາ ບໍຣບິ ນແລູ້ວ ຍອ່ ມເຮັດໂຢນິໂສມະນະສິກາຣະໃຫູ້ບໍຣິບນ ;
ໂຢນໂິ ສມະນະສກິ າຣະ ບໍຣບິ ນແລູ້ວ ຍ່ອມເຮັດຄວາມເປັນຜ່ມີສະຕສິ ັມປະຊັນຍະ
ໃຫບູ້ ໍຣບິ ນ ;
ຄວາມເປນັ ຜມ່ ສີ ະຕສິ ມັ ປະຊນັ ຍະ ບຣໍ ບິ ນແລູ້ວ ຍອ່ ມເຮດັ ການສງັ ລວມອນິ ຊໃີ ຫູ້
ບໍຣບິ ນ ;
ການສງັ ລວມອນິ ຊີ ບໍຣບິ ນແລວູ້ ຍ່ອມເຮດັ ສຸຈະຣິຕ ໓ ປະການ ໃຫູ້ບໍຣບິ ນ ;
ສຈຸ ະຣຕິ ໓ ປະການ ບໍຣບິ ນແລູ້ວ ຍອ່ ມເຮດັ ສະຕິປັຕຖານ ໔ ປະການໃຫບູ້ ໍຣບິ ນ ;
ສະຕປິ ຕັ ຖານ ໔ ປະການ ບຣໍ ບິ ນແລູ້ວ ຍອ່ ມເຮດັ ໂພຊຊົງຄ໌ ໗ ປະການໃຫ້ບູ ໍຣບິ ນ ;
ໂພຊຊງົ ຄ໌ ໗ ປະການ ບໍຣບິ ນແລວູ້ ຍອ່ ມເຮດັ ວຊິ ຊາ ແລະວິມຸຕຕິ ໃຫບູ້ ໍຣບິ ນ ;

ພິກຂຸ ທ. ! ອາຫາຣແຫງ່ ວິຊຊາ ແລະ ວມິ ຸຕຕນິ ີ້ ຍ່ອມມໄີ ດູ້ ດວູ້ ຍອາການດ່ງັ ນີ້
ແລະ ບຣໍ ບິ ນແລວູ້ ດວູ້ ຍອາການດ່ັງນີ.້

(ຕໍ່ຈາກນີ້ ຕຣັດອຸປະມາດູ້ວຍຝນົ ຕກົ ລົງໃນບ່ອນສງແລວູ້ ໄຫລົງມາໃນບ່ອນຕໍ່າ ຍ່ອມເຮດັ ໃຫູ້ເຕັມບໍຣິບນຕໆ່ໍ
ກນັ ລງົ ມາຕາມລະດບັ ຈນົ ວ່າເຖິງທະເລ).

- ທສກ. ອງັ . ໒໔/໑໒໓/໖໑.

໙໒໒ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ສນັ ຍາເກດີ ກອ່ ນຍານ

“ຂູ້າແຕພ່ ຣະອງົ ຜ່ຈະເຣນີ ! ສນັ ຍາເກີດກ່ອນ ຍານເກີດຕາມຫງັ ຫືຼ ວ່າຍານເກດີ ກອ່ ນ ສັນຍາ
ເກີດຕາມຫັງ ຫຼື ວ່າສນັ ຍາ ແລະ ຍານເກດີ ບ່ກໍ ່ອນບໍ່ຫັງກນັ (ພອູ້ ມກນັ ) ?”

ໂປຕຖະປາທະ ! ສນັ ຍາແລ ເກດີ ກອ່ ນ ຍານເກີດຕາມຫັງ ເພາະມກີ ານເກດີ
ແຫງ່ ສນັ ຍາ ຈງຶ່ ມີການເກດີ ແຫງ່ ຍານ ດ່ງັ ທີເ່ ຂົານນ້ັ (ແຕ່ລະຄົນໆ) ຮ້ສູ ກຶ ໄດູ້ແນວນ້ວີ ່າ
“ເພາະ (ສັນຍາ) ນີ້ເປັນປຈັ ຈັຍ ຍານຈຶງ່ ເກີດຂນ້ຶ ແກເ່ ຮົາ” ດ່ງັ ນີ້. ໂປຕຖະປາທະ ! ເຈ້ົາ
ຄວນຮ້ຄູ ວາມຂ້ນໍ ີ້ໂດຍໄນຍະນີ້ວາ່ “ສັນຍາເກີດກອ່ ນ ຍານເກດີ ຕາມຫັງແນວໃດ,
ເພາະມກີ ານເກດີ ຂ້ນຶ ແຫ່ງສັນຍາ ຈ່ຶງມກີ ານເກີດຂນຶ້ ແຫ່ງຍານ ເຊ່ັນນັນ້ ” ດງ່ັ ນ້ີ.

- ສ.ີ ທ.ີ ໙/໒໓໐/໒໘໘.

(ໂດຍຫັກຈິຕຕະວທິ ະຍາ ຕາມທັມມະດາທົວ່ ໄປ ແຫ່ງຈິຕຕະວທິ ະຍາສະໄໝປຈັ ຈຸບັນ ທຸກຄົນ
ຈະເຂ້ົາໃຈໄດ້ເູ ອງວາ່ ສນັ ຍາ (PERCEPTION) ຈະຕອູ້ ງເກດີ ກອ່ ນຄວາມຮູ້ (KNOWLEDGE)
ຫຼື ຍານ (WISDOM) ສະເໝີ ; ຄເຼື ມ່ອື ເຮົາຮຈູ້ ກັ ຫຼື ຮູສ້ ຶກຕ່ໍສິງ່ ໃດ ຢາ່ ງທ່ົວເຖງິ ແລູວ້ ເຮາົ ກໍເກີດ
ຄວາມຮູ້ສກຶ ວາ່ ສິງ່ ນນັ້ ມເີ ລ່ືອງລາວ ມລີ ັກສະນະ ມີເຫຕຜົລ ໆລໆ ເປັນແນວໃດ, ສະຫບຸຼ ວ່າ ເມ່ອື
ເຮາົ ຮຈູ້ ກັ ສ່ິງນັ້ນແລູ້ວ ເຮາົ ຈ່ຶງຈະມຄີ ວາມຮູ້ໃນສງິ່ ນນ້ັ ຢາ່ ງຄົບຖູ້ວນ. ນີຄ້ ືຼ ອາການທສ່ີ ນັ ຍາເກີດ
ກອ່ ນຍານ. ສວ່ ນໃນທາງທມັ ມະນັ້ນຕູ້ອງເຮັດໃຫູ້ສັນຍາ (ການກາໍ ນດົ ) ໃນສິ່ງທ່ີນາໍ ມາເປັນອາຣມົ
ຂອງສະມາທິ ຫືຼ ວິປສັ ສະນານນັ້ ເສຍກອ່ ນຢາ່ ງທ່ົວເຖງິ ແລູ້ວກຈໍ ະເກດີ ຄວາມຮ້ສູ ກຶ ກ່ຽວກບັ ສງິ່ ນັນ້
ເຊັນ່ ຮວູ້ ່າເປັນອະນຈິ ຈງັ ທກຸ ຂງັ ອະນຕັ ຕາ ແນວໃດ ເປນັ ຕນ້ົ ຕໍພ່ າຍຫງັ ຊ່ຶງເອີນ້ ວ່າຍານ ; ມສີ ັນຍາ
ແລະ ຍານເປັນຄໆ່ ດັ່ງນີ້ ເປນັ ລະດັບໆຂ້ຶນໄປ ຈນົ ວາ່ ເຖງິ ສັນຍາ ແລະ ຍານຄ່ສດຸ ທາູ້ ຍ ເຊັ່ນ :
ສັນຍາໃນການຫຼດຸ ພນົ້ ກເໍ ກດີ ຍານວ່າຫຸດຼ ພ້ົນແລ້ວູ ດັ່ງນີ້ ຊຶ່ງເປັນຍານສຸດທູ້າຍໃນທາງທັມ).

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໒໓

ການຝກຶ ສະມາທິ ມເີ ຄັດລບັ ຄແຼື ມ່ງວົ ປີນພຜາສງຊັນ

ພິກຂຸ ທ. ! ປຽນເໝືອຼ ນງວົ ຫາກິນຕາມພຜາ ໂງງ່ າ່ ວ ບ່ມໍ ໄີ ຫວພິບ ບ່ຮໍ ອບຮູ້ທສິ ທາງ
ບສ່ໍ ະຫາດເພ່ອື ຈະທຽ່ ວໄປຕາມພຜາອັນກນັ ດານ. ມນັ ໄດຄູ້ ດິ ວາ່ “ຈະທ່ຽວໄປສ່
ທິສທາງທີ່ບ່ໍເຄີຍໄປ ຈະກິນຫຍາູ້ ທ່ບີ ່ໍເຄຍີ ກິນ ຈະດມ່ື ນ້ໍາທ່ີບເ່ໍ ຄີຍດມື່ ” ດງ່ັ ນີ້ ມັນວາງ
ຕນີ ໜູ້າຢ່າງບໍ່ຖກືຼ ຕູ້ອງ ເມອື່ ຍກົ ຕີນຫງັ (ຈ່ຶງພະລາດລົມ້ ) ມັນກບໍ ່ອໍ າດໄປເຖິງທສິ ທາງທີ່
ບໍ່ເຄີຍໄປ ບໍ່ໄດູກ້ ນິ ຫຍູ້າທ່ບີ ໍ່ເຄີຍກນິ ບ່ໍໄດູ້ດືມ່ ນ້າໍ ທີ່ບເໍ່ ຄຍີ ດ່ມື ແລະທັງບໍ່ອາດກັບມາ
ຢ່ບ່ອນທ່ີມັນເຄຍີ ຢຼນື ຄິດ ໃນຕອນທາໍ ອດິ ໂດຍສະຫວດັ ດດີ ູວ້ ຍ. ຂ້ໍນນັ້ ເພາະເຫຕໃດ
ໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. ! ຂໍ້ນ້ັນເພາະເຫຕວ່າ ງົວໂຕນ້ນັ ຊງຶ່ ຫາກິນຕາມພຜາ ເປັນງວົ ໂງງ່ ່າວ
ບມ່ໍ ໄີ ຫວພບິ ບ່ຮໍ ອບຮູ້ທສິ ທາງ ບ່ສໍ ະຫາດທ່ຈີ ະທຽ່ ວໄປຕາມພຜາອນັ ກນັ ດານ ນ້ີ
ເຊ່ນັ ໃດ ;

ພິກຂຸ ທ. ! ຂ້ນໍ ກ້ີ ໍເຊັ່ນນນັ້ ເໝອຼື ນກັນ ; ພິກຂຸບາງອງົ ຄ໌ໃນກໍລະນີນີ້ ເປັນຄົນພາລ ບໍ່
ມໄີ ຫວພິບ ບຮໍ່ ອບຮູ້ທິສທາງ ບ່ໍສະຫາດ ເພືອ່ ຈະສະງດັ ຈາກກາມ ສະງັດຈາກອະ
ກສຸ ົລທັມ ເຂາ້ົ ເຖິງປະຖົມມະຊານ ອັນມີວຕິ ກົ ວຈິ າຣ ມປີ ີຕິແລະສຸຂ ອັນເກດີ ຈາກ
ວເິ ວກແລວູ້ ແລຢ.່ ເຂົາບເໍ່ ສບຢ່າງທວົ່ ເຖງິ ບເ່ໍ ຮັດໃຫູ້ຈະເຣນີ ບເໍ່ ຮັດໃຫູ້ຫາຍຊຶ່ງນມິ ິຕ
ນນ້ັ ບຕໍ່ ງ້ັ ທັບຊງຶ່ ນິມິຕນນ້ັ ໃຫູ້ເປນັ ນມິ ິຕອນັ ຕນົ ຕງ້ັ ໄວດູ້ ້ວູ ຍດີ ເຂົາຄິດວ່າ “ຖູ້າເຊ່ັນນນັ້
ເພາະການເຂ້າົ ໄປສະງບົ ລະງບັ ວິຕົກ ແລະ ວຈິ າຣ ເຮາົ ຈ່ງົ ເຂ້ົາເຖງິ ທຕຸ ິຢະຊານ ອັນ
ເປນັ ເຄ່ອື ງຜ່ອງໃສແຫ່ງໃຈໃນພາຍໃນ ໃຫສູ້ ະມາທເິ ປັນທັມອັນເອກຜດຸ ມີຂຶ້ນ ບໍ່ມີ
ວຕິ ົກວິຈາຣ ມແີ ຕປ່ ີຕິແລະສຸຂ ອັນເກີດແຕສ່ ະມາທິ ແລູ້ວແລຢ່ເທນີ້ ” ດງ່ັ ນີ້ ;

໙໒໔ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ແຕເ່ ຂົາກບໍ ສ່ໍ າມາດຈະສະງົບລະງັບວຕິ ກົ ແລະວຈິ າຣ ເຂາົ້ ເຖິງທຸຕິຢະຊານ ... ແລ້ວູ
ແລຢ່ໄດູ້. ເຂາົ ຄິດຕໄ່ໍ ປວ່າ “ຖູາ້ ເຊ່ັນນນ້ັ ເຮົາຈະ (ຫວນກບັ ) ເຂົ້າສປ່ ະຖມົ ມະຊານ ອນັ ມີ
ວິຕົກວິຈາຣ ມີປີຕິແລະສຸຂ ອັນເກີດແຕ່ວເິ ວກ ເພາະສະງັດຈາກກາມ ສະງດັ ຈາກອະ
ກຸສົລ ເຂົ້າເຖິງປະຖົມມະຊານແລວູ້ ແລຢ່ເທີ້ນ” ດັ່ງນ້ີ ແຕ່ເຂົາກບໍ ່ໍສາມາດ ຈະສະງັດ
ຈາກກາມ ສະງດັ ຈາກອະກສຸ ົລ ເຂົ້າເຖິງປະຖມົ ມະຊານ .... ແລູວ້ ແລຢໄ່ ດ.ູ້ ພກິ ຂຸ ທ. !
ພກິ ຂຸນເ້ີ ຮາົ ກ່າວວ່າ ເສຍຫາຍແລ້ວູ ທັງສອງດາູ້ ນ ເສ່ອື ມແລູວ້ ທັງສອງຝາ່ ຍ ເຊ່ນັ ດຽວ
ກບັ ງວົ ພຜາອັນໂງງ່ າ່ ວ ບມ່ໍ ີໄຫວພບິ ບ່ຮໍ ອບຮູ້ທິສທາງ ບສໍ່ ະຫາດເພອື່ ຈະທ່ຽວໄປ
ຕາມພຜາອັນກນັ ດານ ໂຕນນ້ັ .

ພິກຂຸ ທ. ! ປຽບເໝອຼື ນງວົ ພຜາ ທສີ່ ະຫາດຫກັ ແຫມ ມີໄຫວພບິ ຮອບຮູ້ທິສທາງ
ສະຫາດເພ່ືອຈະທ່ຽວໄປຕາມພຜາອນັ ກັນດານ. ມັນໄດຄູ້ ດິ ວ່າ “ຈະທ່ຽວໄປສ່ທິສທາງ
ທບ່ີ ່ໍເຄຍີ ໄປ ຈະກນິ ຫຍູ້າທບີ່ ໍເ່ ຄຍີ ກນິ ຈະດ່ມື ນາໍ້ ທ່ີບໍເ່ ຄຍີ ດມື່ ” ດງ່ັ ນ້ີ ມນັ ວາງຕນີ ໜູ້າ
ຢ່າງຖືຼກຕູອ້ ງ ແລວູ້ ຈຶ່ງຄ່ອຍຍົກຕນີ ຫັງ ມັນກໍສາມາດໄປສ່ທິສທາງທີບ່ ເ່ໍ ຄຍີ ໄປ ໄດ້ກູ ິນ
ຫຍ້າູ ທ່ບີ ໍ່ເຄຍີ ກິນ ໄດູ້ດ່ມື ນາ້ໍ ທີບ່ ໍ່ເຄີຍດມື່ ແລະ ທງັ ສາມາດກັບມາຢບ່ ່ອນ ທມ່ີ ນັ ເຄຍີ
ຢຼືນຄດິ ໃນຕອນທໍາອດິ ໂດຍສະຫວດັ ດີໄດູ້ດວູ້ ຍ. ຂ້ໍນັ້ນເພາະເຫຕໃດໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. !
ຂ້ນໍ ນ້ັ ເພາະເຫຕວາ່ ງົວພຜາໂຕນ້ັນ ເປນັ ງົວສະຫາດຫກັ ແຫມ ມໄີ ຫວພິບ ຮອບຮູ້ທິສ
ທາງ ສະຫາດເພອ່ື ຈະທ່ຽວໄປຕາມພຜາອັນກນັ ດານ, ນເ້ີ ຊັ່ນໃດ ;

ພກິ ຂຸ ທ. ! ພິກຂບຸ າງອງົ ໃນກລໍ ະນີນີ້ ກເໍ ຊນັ່ ນນັ້ ; ເຂົາ ເປນັ ບນັ ດຕິ ມໄີ ຫວພບິ
ຮອບຮທູ້ ສິ ທາງ ສະຫາດເພອ່ື ຈະສະງດັ ຈາກກາມ ສະງດັ ຈາກອະກສຸ ົລທມັ ເຂ້າົ ເຖິງ
ປະຖມົ ມະຊານ ອັນມວີ ຕິ ກົ ວຈິ າຣ ມປີ ີຕແິ ລະສຸຂ ອນັ ເກດີ ຈາກວິເວກແລວູ້ ແລຢ່ ເຂົາ
ເສບຢາ່ ງທວ່ົ ເຖງິ ເຮດັ ໃຫູ້ຈະເຣນີ ເຮດັ ໃຫຫູ້ າຍຊ່ຶງນມິ ຕິ ນນ້ັ ຕງັ້ ທບັ ຊ່ຶງນມິ ຕິ ນນ້ັ ໃຫູ້
ເປນັ ນມິ ຕິ ອນັ ຕງ້ັ ໄວດູ້ ວູ້ ຍດີ.

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໒໕

ເຂາົ ຄິດຕ່ໄໍ ປວ່າ “ຖາູ້ ຈັ່ງໃດ ເພາະການເຂົ້າໄປສະງບົ ລະງັບວຕິ ົກ ແລະວຈິ າຣ
ເສຍໄດູ້ ເຮົາຈ່ົງເຂາ້ົ ເຖິງທຕຸ ຢິ ະຊານ ອັນເປັນເຄືອ່ ງຜ່ອງໃສແຫ່ງໃນໃນພາຍໃນ ໃຫູ້
ສະມາທິເປັນທັມອັນເອກຜຸດມຂີ ຶນ້ ບມໍ່ ວີ ິຕກົ ບມໍ່ ີວຈິ າຣ ມແີ ຕ່ປີຕິແລະສຸຂ ອັນເກີດ
ຈາກສະມາທິ ແລວູ້ ແລຢ່ເທນ້ີ ” ດ່ັງນ.້ີ ເຂົານນັ້ ເມອື່ ບຂໍ່ ອູ້ ງຂດັ ຢກ່ ບັ ທຕຸ ິຢະຊານ ກໍ
ເຂາ້ົ ເຖງິ ທຕຸ ິຢະຊານ ອນັ ເປນັ ເຄອື່ ງຜອ່ ງໃສແຫງ່ ໃຈໃນພາຍໃນ ໃຫສູ້ ະມາທິເປັນ
ທັມອັນເອກຜດຸ ມຂີ ຶ້ນ ບ່ມໍ ວີ ຕິ ົກ ບໍ່ມີວິຈາຣ ມແີ ຕ່ປີຕິແລະສຸຂ ອັນເກີດຈາກສະມາທິ
ເພາະຄວາມເຂົ້າໄປສະງົບລະງບັ ວຕິ ກົ ແລະວຈິ າຣເສຍໄດູ້ ແລ້ວູ ແລຢ່ ; ເຂົາ ເສບ
ຢາ່ ງທວົ່ ເຖິງ ເຮດັ ໃຫູ້ຈະເຣນີ ເຮດັ ໃຫຫູ້ າຍຊ່ຶງນມິ ຕິ ນນ້ັ ຕງັ້ ທບັ ຊຶ່ງນມິ ຕິ ນນັ້ ໃຫູ້
ເປນັ ນມິ ຕິ ອນັ ຕງ້ັ ໄວດູ້ ວູ້ ຍດີ.

ເຂາົ ຄດິ ຕໍ່ໄປວາ່ “ຖ້າູ ຈງ່ັ ໃດ ເພາະຄວາມຈາງຄາຍໄປແຫ່ງປີຕິ ເຮົາຈ່ງົ ເປັນຜ່ຢ່
ອເຸ ປກຂາ ມສີ ະຕແິ ລະສັມປະຊນັ ຍະ ແລະຈົງ່ ສະເຫວີຍຄວາມສຸຂດວູ້ ຍນາມກາຍ
ເຂາົ້ ເຖງິ ຕະຕິຢະຊານ ອັນເປນັ ຊານທີພ່ ຣະອະຣຍິ ະເຈົາ້ ກາ່ ວວ່າ “ຜ່ໄດຊູ້ ານນ້ີເປັນຜ່
ຢ່ອເຸ ປກຂາ ມສີ ະຕິຢເ່ ປັນປກົ ກະຕສິ ຸຂ” ດັ່ງນີ້ ແລູ້ວແລຢເ່ ຖີ້ນ” ດ່ັງນ.ີ້ ເຂົານັ້ນ ເມ່ືອ
ບຂ່ໍ ອູ້ ງຂດັ ຢກ່ ບັ ຕະຕຢິ ະຊານ ກໍເປັນຜ່ຢອ່ ຸເປກຂາ ມສີ ະຕິແລະສັມປະຊນັ ຍະ ແລະ
ຈຶ່ງສະເຫວີຍຄວາມສຸຂດວູ້ ຍນາມກາຍ ເຂາົ້ ເຖງິ ຕະຕຢິ ະຊານ ອັນເປນັ ຊານທ່ີພຣະ
ອະຣິຍະເຈົ້າກາ່ ວວາ່ “ຜ່ໄດຊູ້ ານນ້ີ ເປັນຜ່ຢ່ອຸເປກຂາ ມສີ ະຕິຢເ່ ປນັ ປົກກະຕິສຂຸ ”
ດ່ັງນີ້ ເພາະຄວາມຈາງຄາຍໄປແຫ່ງປີຕິ ແລວູ້ ແລຢ່ ; ເຂົາ ເສບຢາ່ ງທວົ່ ເຖິງ ເຮດັ ໃຫູ້
ຈະເຣນີ ເຮດັ ໃຫຫູ້ າຍ ຊຶ່ງນມິ ຕິ ນນ້ັ ຕງັ້ ທບັ ຊງຶ່ ນມິ ຕິ ນນ້ັ ໃຫເູ້ ປນັ ນມິ ຕິ ອນັ ຕງ້ັ ໄວດູ້ ວູ້ ຍດີ.

໙໒໖ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ເຂົາຄດິ ຕໍໄ່ ປວາ່ “ຖູ້າຈ່ັງໃດ ເພາະລະສຂຸ ແລະລະທກຸ ຂ໌ເສຍໄດູ້ ເພາະຄວາມດັບໄປ
ແຫງ່ ໂສມະນັສສະແລະໂທມະນສັ ສະ ໃນກາລກອ່ ນ ເຮົາຈງົ່ ເຂົາ້ ເຖິງຈະຕຸຕຖະຊານ
ອນັ ບມ່ໍ ທີ ຸກຂ໌ ບໍ່ມສີ ຸຂ ມີແຕ່ຄວາມທ່ີສະຕິ ເປນັ ທັມມະຊາຕບໍຣສິ ຸດເພາະອຸເປກຂາ
ແລວູ້ ແລຢ່ເທີ້ນ” ດ່ງັ ນ.ີ້ ເຂົານນ້ັ ເມອື່ ບຂໍ່ ອູ້ ງຂດັ ຢກ່ ບັ ຈະຕຕຸ ຖະຊານ ກເໍ ຂາົ້ ເຖງິ
ຈະຕຸຕຖະຊານ ອນັ ບໍມ່ ທີ ຸກຂ໌ ບມ່ໍ ີສຸຂ ມແີ ຕຄ່ ວາມທ່ີສະຕິ ເປັນທັມມະຊາຕບໍຣສິ ຸດ
ເພາະອຸເປກຂາ ເພາະລະສຸຂ ແລະ ລະທຸກຂ໌ເສຍໄດູ້ ເພາະຄວາມດັບໄປແຫງ່ ໂສມະ
ນັສສະ ແລະໂທມະນັສສະໃນກາລກ່ອນ ແລູວ້ ແລຢ່ ; ເຂາົ ເສບຢາ່ ງທວົ່ ເຖງິ ເຮດັ ໃຫູ້
ຈະເຣນີ ເຮດັ ໃຫຫູ້ າຍຊ່ຶງນມິ ຕິ ນນ້ັ ຕງັ້ ທບັ ຊງ່ຶ ນມິ ຕິ ນນັ້ ໃຫເູ້ ປນັ ນມິ ຕິ ອນັ ຕງັ້ ໄວດູ້ ວູ້ ຍດ.ີ

[ເບງິ່ ໜູາ້ ໙໑໑ ແລະ ໑໔໔໗ ປະກອບ ແລະສັງເກດຄໍາວາ່ ນມິ ິຕ ໃນບ່ອນນ້ີ ໝາຍເຖິງສະມາທແິ ຕລ່ ະຂ້ັນນ້ັນໆ].

ເຂາົ ຄິດຕ່ໄໍ ປວາ່ “ຖູ້າຈງ່ັ ໃດ ເພາະກາູ້ ວຂາູ້ ມເສຍໄດຊູ້ ງຶ່ ຣປະສັນຍາ ໂດຍປະການ
ທັງປວງ ເພາະຄວາມດັບແຫງ່ ປະຕິຄະສັນຍາ ເພາະບ່ໍໄດູ້ຕ້ັງໃນໃຈຊຶ່ງນານັຕຕະ
ສັນຍາ ເຮົາຈງ່ົ ເຂາົ້ ເຖິງອາກາສານນັ ຈາຢະຕະນະ ອັນມີການເຮດັ ໃນໃຈວາ່ “ອາກາສ
ບ່ໍມທີ ສີ່ ິນ້ ສດຸ ” ດ່ັງນີ້ ແລູ້ວແລຢ່ເທີ້ນ” ດັງ່ ນີ.້ ເຂົານ້ນັ ເມ່ອື ບຂ່ໍ ອູ້ ງຂດັ ຢກ່ ບັ ອາກາສາ
ນນັ ຈາຢະຕະນະ ກເໍ ຂາົ້ ເຖງິ ອາກາສານນັ ຈາຢະຕະນະ ອັນມີການເຮດັ ໃນໃຈວາ່
“ອາກາສບ່ມໍ ີທສ່ີ ິ້ນສດຸ ” ດງ່ັ ນ້ີ ເພາະການກູາ້ ວຂູາ້ ມເສຍໄດູຊ້ ່ຶງຣປະສັນຍາ ໂດຍ
ປະການທງັ ປວງ ເພາະການດບັ ໄປແຫ່ງປະຕິຄະສນັ ຍາ ເພາະບໍໄ່ ດູ້ຕ້ງັ ໃນໃຈຊຶ່ງ
ນານັຕຕະສນັ ຍາ ແລວູ້ ແລຢ່ ; ເຂາົ ເສບຢາ່ ງທວ່ົ ເຖງິ ເຮດັ ໃຫູ້ຈະເຣນີ ຊງຶ່ ນມິ ຕິ ນນັ້
ຕງ້ັ ທບັ ຊຶ່ງນມິ ຕິ ນນັ້ ໃຫູ້ເປນັ ນມິ ຕິ ອນັ ຕງ້ັ ໄວດູ້ ວູ້ ຍດີ.

ເຂາົ ຄິດຕໍໄ່ ປວາ່ “ຖາູ້ ຈັ່ງໃດ ເພາະກາູ້ ວຂູາ້ ມເສຍໄດູ້ ຊຶ່ງອາກາສານັນຈາຢະຕະນະ
ໂດຍປະການທັງປວງ ເຮາົ ຈົ່ງເຂາົ້ ເຖງິ ວິນຍານັນຈາຢະຕະນະ ອັນມກີ ານເຮດັ ໃນໃຈ
ວ່າ “ວິນຍານບ່ມໍ ທີ ີ່ສ້ິນສດຸ ” ດັ່ງນີ້ ແລູ້ວແລຢ່ເທ້ນີ ” ດງັ່ ນີ້ ເຂາົ ນ້ັນ ເມອ່ື ບຂ່ໍ ອູ້ ງຂດັ ຢ່
ກບັ ວນິ ຍານນັ ຈາຢະຕະນະ ກເໍ ຂາົ້ ເຖງິ ວນິ ຍານັນຈາຢະຕະນະ ອັນມກີ ານເຮດັ ໃນ
ໃຈວ່າ “ວິນຍານບ່ມໍ ີທ່ີສ້ິນສດຸ ” ດງັ່ ນີ້ ເພາະກ້າູ ວຂ້າູ ມເສຍໄດູ້ ຊ່ງຶ ອາກາສານັນຈາຢະ
ຕະນະ ໂດຍປະການທັງປວງ ແລູ້ວແລຢ່ ; ເຂາົ ເສບຢາ່ ງທວ່ົ ເຖງິ ເຮດັ ໃຫູ້ຈະເຣີນ
ເຮດັ ໃຫຫູ້ າຍຊງຶ່ ນມິ ຕິ ນນ້ັ ຕງ້ັ ທບັ ຊງ່ຶ ນມິ ຕິ ນນັ້ ໃຫູ້ເປນັ ນມິ ຕິ ອນັ ຕງັ້ ໄວດູ້ ວູ້ ຍດີ.

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໒໗

ເຂາົ ຄດິ ຕໍໄ່ ປວາ່ “ຖ້າູ ຈງ່ັ ໃດ ເພາະກູ້າວຂ້າູ ມເສຍໄດຊູ້ ງ່ຶ ວິນຍານັນຈາຢະຕະນະ
ໂດຍປະການທງັ ປວງ ເຮາົ ຈົງ່ ເຂ້າົ ເຖິງອາກິນຈນັ ຍາຢະຕະນະ ອັນມີການເຮດັ ໃນໃຈ
ວ່າ “ອນັ ໃດໆບໍ່ມີ” ດັ່ງນີ້ ແລວູ້ ແລຢ່ເທ້ນີ ” ດັງ່ ນ້ີ ເຂາົ ນ້ນັ ເມ່ອື ບຂໍ່ ອູ້ ງຂດັ ຢກ່ ບັ ອາກິນ
ຈນັ ຍາຢະຕະນະ ກເໍ ຂາ້ົ ເຖງິ ອາກນິ ຈນັ ຍາຢະຕະນະ ອນັ ມີການເຮດັ ໃນໃຈວ່າ
“ອນັ ໃດໆບ່ໍມີ” ດັ່ງນີ້ ເພາະການກູ້າວຂາູ້ ມເສຍໄດູຊ້ ງ່ຶ ວິນຍານັນຈາຢະຕະນະ ໂດຍ
ປະການທັງປວງ ແລູ້ວແລຢ່ ; ເຂົາ ເສບຢາ່ ງທວົ່ ເຖງິ ເຮດັ ໃຫູ້ຈະເຣນີ ເຮດັ ໃຫຫູ້ າຍ
ຊງ່ຶ ນມິ ຕິ ນນ້ັ ຕງັ້ ທບັ ຊຶ່ງນມິ ຕິ ນນັ້ ໃຫູເ້ ປນັ ນມິ ຕິ ອນັ ຕງັ້ ໄວດູ້ ວູ້ ຍດີ.

ເຂາົ ຄດິ ຕໍ່ໄປວາ່ “ຖາູ້ ຈ່ງັ ໃດ ເພາະກູ້າວຂູາ້ ມເສຍໄດຊູ້ ງຶ່ ອາກິນຈນັ ຍາຢະຕະນະ
ໂດຍປະການທັງປວງ ເຮາົ ຈົງ່ ເຂົາ້ ເຖງິ ເນວະສນັ ຍານາສັນຍາຢະຕະນະ ແລ້ວູ ແລຢ່
ເທນີ້ ” ດງັ່ ນ້ີ. ເຂາົ ນ້ັນ ເມອື່ ບຂ່ໍ ູ້ອງຂດັ ຢກ່ ບັ ເນວະສນັ ຍານາສນັ ຍາຢະຕະນະ ກໍເຂາົ້
ເຖິງ ເນວະສນັ ຍານາສນັ ຍາຢະຕະນະ ເພາະກາູ້ ວຂາູ້ ມເສຍໄດູ້ຊງ່ຶ ອາກິນຈນັ ຍາ
ຢະຕະນະ ໂດຍປະການທັງປວງ ແລູວ້ ແລຢ່ ; ເຂົາ ເສບຢາ່ ງທວ່ົ ເຖງິ ເຮດັ ໃຫຈູ້ ະເຣນີ
ເຮດັ ໃຫຫູ້ າຍຊ່ຶງນມິ ຕິ ນນັ້ ຕ້ັງທບັ ຊງ່ຶ ນມິ ຕິ ນນັ້ ໃຫູ້ເປນັ ນມິ ຕິ ທຕີ່ ງ້ັ ໄວດູ້ ວູ້ ຍດີ.

ເຂາົ ຄດິ ຕໄ່ໍ ປວາ່ “ຖາູ້ ຈງ່ັ ໃດ ເພາະກ້າູ ວຂາູ້ ມເສຍໄດູ້ ຊ່ຶງເນວະສັນຍານາສນັ ຍາ
ຢະຕະນະ ໂດຍປະການທງັ ປວງ ເຮົາຈົ່ງເຂ້ົາເຖິງສັນຍາເວທະຢິຕະນິໂຣດ ແລູ້ວແລ
ຢ່ເທ້ີນ” ດ່ັງນີ້. ເຂົານ້ັນ ເມືອ່ ບ່ໍຂອູ້ ງຂດັ ຢກ່ ບັ ສນັ ຍາເວທະຢຕິ ະນໂິ ຣດ ກເໍ ຂາົ້ ເຖງິ
ສນັ ຍາເວທະຢິຕະນິໂຣດ ເພາະກູາ້ ວຂູ້າມເສຍໄດູ້ ຊຶ່ງ ເນວະສນັ ຍານາສັນຍາ
ຢະຕະນະ ໂດຍປະການທງັ ປວງແລູວ້ ແລຢ.່

- ນວກ. ອງັ . ໒໓/໔໓໓-໔໓໗/໒໓໙.

(ຜສ່ ຶກສາຄວນສງັ ເກດໃຫເູ້ ຫນັ ວ່າ ງົວພຜາທສ່ີ ະຫາດ ຍ່ອມຮູ້ຈກັ ວາງຕີນໜູ້າ ລງົ ສບ່ ່ອນອັນໝ້ັນຄງົ ເສຍ
ກອ່ ນ ແລູ້ວຈຶ່ງຄ່ອຍຍົກຕີນຫງັ ຈຶງ່ ຈະບ່ພໍ ະລາດຕົກກ້ງິ ລົງມາ ; ເຊັ່ນດຽວກບັ ພິກຂຸ ຕູ້ອງມີຄວາມຕງັ້ ຢ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງ
ໃນສະມາທິ ທີ່ເຖິງທບັ ບ່ອນທາໍ ອດິ ເສຍກອ່ ນ ຈ່ງຶ ຄ່ອຍ “ຍົກຕີນຫັງ” ເພ່ືອກູ້າວໄປສ່ສະມາທອິ ັນສງຂຶ້ນໄປ.
ອຸປະມາຂໍ້ນີ້ ເປັນອຸປະມາທີ່ເລກິ ເຊ່ງິ ແປກກວ່າທເ່ີ ຄີຍໄດຍູ້ ິນໄດູ້ຟງັ ເປັນທ່ໜີ າູ້ ສົນໃຈຢ່ ມີລັກສະນະແຫ່ງສັມມາ
ທິຕຖເິ ຕມັ ບໍຣິບນ ຈງ່ຶ ນໍາເອາົ ມາໃສ່ໄວູ້ໃນໝວດນ້ີ).

໙໒໘ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ອະນຈິ ຈະສນັ ຍາ ເປນັ ໄປໂດຍສະດວກ
ເມອື່ ຜຈ່ ະເຣນີ ມງຸ່ ອານສິ ງົ ສຫ໌ ກົ ປະການ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເມື່ອພິກຂຸ ຫວງັ ຢຊ່ ຶ່ງອານສິ ງົ ສ໌ ໖ ປະການ ຍອ່ ມສມົ ຄວນໂດຍແທູ້
ເພອື່ ຈະເຂາ້ົ ໄປຕັງ້ ຊງຶ່ ອະນຈິ ຈະສນັ ຍາ ໃນສງັ ຂາຣທງັ ປວງ ຢາ່ ງບໍຈ່ າໍ ກດັ ຂອບ
ເຂຕ. ຫວັງຢ່ຊງ່ຶ ອານິສົງສ໌ ໖ ປະການ ແນວໃດໜໍ ? ຫົກປະການຄືຼ :-

ສງັ ຂາຣທງັ ປວງ ຈະປາກດົ ໂດຍຄວາມເປນັ ຂອງຕງ້ັ ຢຢ່ າ່ ງບໝໍ່ ນ້ັ ຄງົ ;

ໃຈຂອງເຮາົ ຈະບຍໍ່ ນິ ດໃີ ນໂລກທງັ ປວງ ;

ໃຈຂອງເຮາົ ຈກັ ອອກຈາກໂລກທງັ ປວງ ;

ໃຈຂອງເຮາົ ຈກັ ເປນັ ໃຈນອູ້ ມໄປໃນນບິ ພານ ;

ສນັ ໂຍຊນ໌ທງັ ຫາຍຂອງເຮາົ ຈກັ ເຖງິ ຊງຶ່ ການລະຂາດ ; ແລະ

ເຮາົ ຈກັ ເປນັ ຜປ່ ະກອບດວູ້ ຍສາມນັ ຍະຄນຸ ອນັ ຍອດຢູ້ຽມ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເມ່ືອພິກຂຸ ຫວງັ ຢ່ຊ່ຶງອານິສົງສ໌ ໖ ປະການເຫົ່າຼ ນແ້ີ ລ ຍ່ອມສົມຄວນ
ໂດຍແທູ້ ເພື່ອຈະເຂົ້າໄປຕັ້ງໄວູ້ ຊງຶ່ ອະນິຈຈະສນັ ຍາ ໃນສງັ ຂາຣທັງປວງ ຢາ່ ງບ່ໍຈໍາ
ກດັ ຂອບເຂຕ.

- ສກັ ກ. ອງັ . ໒໒/໔໙໒/໓໗໓.

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໒໙

ທກຸ ຂະສນັ ຍາ ເປນັ ໄປໂດຍສະດວກ
ເມອື່ ຜຈ່ ະເຣນີ ມງຸ່ ອານສິ ງົ ສຫ໌ ກົ ປະການ

ພິກຂຸ ທ. ! ເມ່ືອພິກຂຸ ຫວງັ ຢຊ່ ຶ່ງອານສິ ງົ ສ໌ ໖ ປະການ ຍອ່ ມສມົ ຄວນໂດຍແທູ້
ເພອ່ື ຈະເຂາ້ົ ໄປຕ້ັງໄວຊູ້ ງຶ່ ທຸກຂະສນັ ຍາ ໃນສງັ ຂາຣທງັ ປວງ ຢາ່ ງບຈໍ່ າໍ ກດັ ຂອບ
ເຂຕ. ຫວັງຢຊ່ ງ່ຶ ອານິສງົ ສ໌ ໖ ປະການ ແນວໃດໜໍ ? ຫົກປະການຄືຼ :-

ນບິ ພທິ າ໑ (ສນັ ຍາໃນຄວາມໜ້າູ ເບອື່ ໜ່າຍ) ຂອງເຮາົ ໃນສງັ ຂາຣທັງປວງ ຈກັ

ປາກດົ ຄດຼື ງ່ັ ມເີ ພດັ ຊະຄາດເງອຼື ດງາູ້ ວຢຕ່ ໜໍ່ າູ້ ເຮາົ ; [ເບິງ່ ເພມ່ີ ຕມື່ ອຣິຍ. ຕົ້ນ ນ. ໗໖໘].

ໃຈຂອງເຮາົ ຈກັ ອອກຈາກໂລກທງັ ປວງ ;

ເຮາົ ຈກັ ເປນັ ຜ່ເຫນັ ສນັ ຕິ (ຄວາມສະງົບລະງັບ) ໃນນບິ ພານຢເ່ ປນັ ປະຈໍາ ;

ອະນສຸ ຍັ ທງັ ຫາຍຂອງເຮາົ ຈກັ ເຖງິ ຊງຶ່ ການຖກືຼ ຖອນຂນຶ້ ຈນົ ໝດົ ສນ້ິ ;

ເຮາົ ຈກັ ເປນັ ຜ່ເຮດັ ກຈິ ຈ໌ (ໃນການເຮດັ ທ່ີສດຸ ຂອງທກຸ ຂ໌) ຢເ່ ປນັ ປະຈາໍ ; ແລະ

ພຣະສາສດາຈກັ ເປນັ ຜທ່ ີເ່ ຮາົ ບາໍ ເລແີ ລ້ວູ ດວູ້ ຍວັຕອນັ ປະກອບດວູ້ ຍເມຕຕາ

(ຄວາມຮກັ ອນັ ປະກອບດູ້ວຍທັມ).

ພິກຂຸ ທ. ! ເມອື່ ພິກຂຸ ຫວັງຢ່ຊຶ່ງອານິສງົ ສ໌ ໖ ປະການ ເຫຼົ່ານແ້ີ ລ ຍ່ອມສົມຄວນ
ໂດຍແທູ້ ເພອື່ ຈະເຂ້ົາໄປຕັ້ງໄວູ້ ຊຶງ່ ທຸກຂະສນັ ຍາ ໃນສັງຂາຣທງັ ປວງ ຢາ່ ງບ່ໍຈໍາກັດ
ຂອບເຂຕ.

- ສກັ ກ. ອງັ . ໒໒/໔໙໒/໓໗໔.

໑. ນບິ ພິທາສນັ ຍາ ຄໍານີ້ ບາລພີ ຣະໄຕຣປີດກົ ສະບບັ ໄທ ເປັນນິບພານະສນັ ຍາ ເຫັນວາ່ ບ່ເໍ ຂົ້າເຄົ້າຂອງເລ່ືອງ
ຈງ່ຶ ຖຼືເອົາຕາມບາລີ ສະບັບມອນທ່ີວາ່ ນິບພທິ າສນັ ຍາ.

໙໓໐ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ອະນຕັ ຕະສນັ ຍາ ເປນັ ໄປໂດຍສະດວກ
ເມອ່ື ຜຈ່ ະເຣນີ ມງຸ່ ອານສິ ງົ ສຫ໌ ກົ ປະການ

ພິກຂຸ ທ. ! ເມ່ືອພິກຂຸ ຫວັງຢຊ່ ຶ່ງອານສິ ງົ ສ໌ ໖ ປະການ ຍອ່ ມສມົ ຄວນໂດຍແທູ້
ເພອ່ື ຈະເຂາ້ົ ໄປຕ້ງັ ໄວຊູ້ ງ່ຶ ອະນຕັ ຕະສນັ ຍາ ໃນທມັ ທງັ ປວງຢາ່ ງບຈ່ໍ າໍ ກດັ ຂອບ
ເຂຕ. ຫວງັ ຢຊ່ ງ່ຶ ອານິສົງສ໌ ໖ ປະການ ແນວໃດໜໍ ? ຫປົ ະການຄືຼ :-

ເຮາົ ຈກັ ເປນັ ອະຕມັ ມະໂຢ໑ ໃນໂລກທງັ ປວງ ;

ອະຫງັ ກາຣະ໒ ທງັ ຫາຍຂອງເຮາົ ຈະເຂາ້ົ ເຖງິ ການດບັ ;

ມະມງັ ກາຣະ໓ ທງັ ຫາຍຂອງເຮາົ ຈະເຂາ້ົ ເຖງິ ການດບັ ;

ເຮາົ ຈກັ ເປັນຜປ່ ະກອບດ້ວູ ຍອະສາທາລະນະຍານ (ຄວາມຮອູ້ ັນບໍ່ທວົ່ ໄປແກ່ປຖຸ ຸຊນົ ) ;

ທມັ ອນັ ເປນັ ເຫຕ ຈກັ ເປນັ ສງ່ິ ທເ່ີ ຮາົ ເຫນັ ແລວູ້ ດວູ້ ຍດີ ; ແລະ

ທມັ ທງັ ຫາຍອນັ ເກດີ ແຕ່ເຫຕ ຈກັ ເປນັ ສງ່ິ ທ່ເີ ຮາົ ເຫນັ ແລູວ້ ດວູ້ ຍດ.ີ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ເມ່ືອພິກຂຸ ຫວັງຢຊ່ ່ຶງອານິສົງສ໌ ໖ ປະການ ເຫ່ຼົານແີ້ ລ ຍອ່ ມສມົ ຄວນ
ໂດຍແທູ້ ເພ່ືອຈະເຂົ້າໄປຕງ້ັ ໄວູ້ ຊງ່ຶ ອະນັຕຕະສນັ ຍາໃນທັມທັງປວງ ຢ່າງບຈ່ໍ ໍາກັດ
ຂອບເຂຕ.

- ສກັ ກ. ອງັ . ໒໒/໔໙໒/໓໗໕.

໑. ອະຕັມມະໂຢ ຄຜືຼ ່ບສ່ໍ າໍ ເລດັ ມາແຕປ່ ັຈຈຍັ ນນັ້ ໆ ກາ່ ວຄືຼ ປັຈຈຍັ ນ້ນັ ໆ ບອໍ່ າດປງຸ ແຕ່ງໄດູ້ ໝາຍເຖງິ ຜ່ຫຼຸດພນົ້ ນ້ັນເອງ.
໒. ອະຫງັ ກາຣະ ຄຼືການເຮັດໃນໃຈດູວ້ ຍການຢຶດຖວືຼ ່າເຮົາ ວ່າຕນົ .
໓. ມະມງັ ກາຣະ ຄຼືການເຮັດໃນໃຈດ້ວູ ຍການຢຶດຖວຼື ່າຂອງເຮາົ ວ່າຂອງຕົນ. ທັງອະຫງັ ກາຣະແລະມະມງັ ກາຣະ

ເປັນຄວາມຮ້ສູ ຶກທມີ່ ີຢ່ໃນສນັ ດານຂອງຄົນເຮົາ ເປັນກິເລສປະເພດອະນຸສັຍ ເຮັດວຽກຮວ່ ມກັນທັງສອງຢ່າງ
ເອີ້ນວາ່ ອະຫງັ ກາຣະມະມັງກາຣະມະນານຸສັຍ ; ຜ່ໃດຖອນເສຍໄດູເ້ ດັດຂາດ ຜ່ນັນ້ ເປັນພຣະອໍຣະຫັນຕ໌.

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໓໑

ສງ່ິ ທງັ ປວງທຕ່ີ ອູ້ ງຮຈູ້ ກັ ເພອື່ ຄວາມດບັ ສນ້ິ ທກຸ ຂ໌

ພິກຂຸ ທ. ! ເມ່ອື ບຮໍ່ ຍູ້ ງ່ິ ບໍ່ຮອບຮູ້ ບຄ່ໍ າຍກໍາໜດັ ບໍລ່ ະຂາດ ຊຶ່ງສງິ່ ທງັ ປວງ
(ສບັ ພະ) ກໍເປນັ ຜ່ ບຄ່ໍ ວນແກຄ່ ວາມດບັ ສນ້ິ ໄປແຫງ່ ທກຸ ຂ.໌ ພິກຂຸ ທ. ! ສ່ງິ ທັງປວງນັ້ນ
ຄຼືອນັ ໃດໜໍ ? ພກິ ຂຸ ທ. ! ສ່ງິ ທັງປວງຄືຼ :-

(ອາຍະຕະນະພາຍໃນ ໖ ອາຍະຕະນະພາຍນອກ ໖ ວນິ ຍານ ໖ ສັມຜສັ ສ໌ ໖ ເວທະນາ ໖ ;
ຊງົ ຈໍາແນກເທື່ອລະໝວດ ແລະ ແຍກໃນໝວດນນ້ັ ໆ ໃນບອ່ ນນີ້ ຍົກເອົາມາກ່າວພ້ອູ ມກນັ ຍູອ້ ນ
ເຫັນວ່າເປັນທຮ່ີ ຈູ້ ກັ ກັນດີແລວູ້ ).

(ຕຈໍ່ າກນ້ີ ໄດຕູ້ ຣັດຂ້ຄໍ ວາມເປນັ ປະຕິປັກຂະໄນຍະ ຄຼເື ມືອ່ ຮູສ້ ່ິງທັງປວງ ກໍຄວນແກຄ່ ວາມດບັ
ສ້ນິ ໄປແຫ່ງທກຸ ຂ໌ ອນັ ຜ່ສກຶ ສາສາມາດທຽບຄຽງໄດດູ້ ້ວູ ຍຕົນເອງ).

- ສລາ. ສງັ . ໑໘/໒໑/໒໗-໒໘.

[ໃນສຕຕໄ່ໍ ປ ຊົງສະແດງສິ່ງທັງປວງດູ້ວຍ ວນິ ຍານະຕັບພະທມັ ທາງຈັກຂຸ ໂສຕະ ຄານະ
ຊວິ ຫາ ກາຢະ ແລະ ມະນະ (໑໘/໒໒-໒໓/໒໙-໓໐.).

ອີກສຕໜ່ຶງ ຊງົ ສະແດງສງ່ິ ທງັ ປວງດູ້ວຍຂັນທ໌ຫູາ້ (໑໗/໓໓/໕໖-໕໗)].

໙໓໒ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ຕນ້ົ ເຫຕແຫງ່ ມຈິ ສາທຕິ ຖິ - ສມັ ມາທິຕຖິ

ກ. ແຫງ່ ມິຈສາທຕິ ຖ.ິ

ພິກຂຸ ທ. ! ປັຈຈຍັ ໒ ຢາ່ ງເຫລ່ົຼານ້ີ ເພອື່ ຄວາມເກດີ ຂນຶ້ ແຫງ່ ມຈິ ສາທຕິ ຖ.ິ ສອງ
ຢາ່ ງເຫາຼົ່ ໃດໜໍ ? ສອງຢາ່ ງຄຼື :-

ການໂຄສະນາຂອງຄນົ ເຫາຼົ່ ອນ່ື (ປະຣະໂຕ ໂຄໂສ).

ການເຮດັ ໃນໃຈໂດຍບລ່ໍ ະອຽດຖຖີ່ ວູ້ ນ (ອະໂຢນິໂສ ມະນະສິກາໂຣ).

ພິກຂຸ ທ. ! ປັຈຈັຍສອງຢ່າງເຫຼ່ົານແ້ີ ລ ເພ່ອື ຄວາມເກີດຂຶນ້ ແຫ່ງມິຈສາທິຕຖິ.

ຂ. ແຫງ່ ສມັ ມາທິຕຖ.ິ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ປຈັ ຈຍັ ໒ ຢາ່ ງເຫລາົ່ຼ ນ້ີ ເພອື່ ຄວາມເກດີ ຂນ້ຶ ແຫງ່ ສມັ ມາທິຕຖ.ິ ສອງ
ຢາ່ ງເຫາຼົ່ ໃດໜໍ ? ສອງຢ່າງຄືຼ :-

ການໂຄສະນາຂອງຄນົ ເຫາ່ຼົ ອນ່ື (ປະຣະໂຕ ໂຄໂສ).

ການເຮດັ ໃນໃຈໂດຍລະອຽດຖຖີ່ ູວ້ ນ (ໂຢນິໂສ ມະນະສກິ າໂຣ).

ພິກຂຸ ທ. ! ປັຈຈັຍສອງຢ່າງເຫົ່ຼານີ້ແລ ເພ່ອື ຄວາມເກດີ ຂ້ຶນແຫ່ງສັມມາທິຕຖ.ິ

- ທກຸ . ອງັ . ໒໐/໑໐໙-໑໑໐/໓໗໐-໓໗໑.

ໝວດ ງ. ວາ່ ດວູ້ ຍຫກັ ການປະຕບິ ຕັ ຂອງສມັ ມາທຕິ ຖິ

ຮເູ້ ວທະນາເພອື່ ດບັ ເສຍໄດູ້ ດກີ ວ່າຮ້ເູ ພອ່ື ເປນັ ປັຈຈຍັ ແກຕ່ ນັ ຫາ

ພກິ ຂຸ ທ. ! ... ສະມະນະພຣາມເຫ່ົຼາໃດ ເປັນປຸບພັນຕະກັບປີກະວາດ໑ (ບັນຍັຕທິຕຖິ
ປາຣົບຂນັ ທທ໌ ີມ່ ີແລູ້ວໃນເມືອ່ ກ່ອນ) ກໍດີ ເປນັ ອະປະຣັນຕະກບັ ປກິ ະວາດ (ບັນຍຕັ ທຕິ ຖິ

໑. ສະມະນະພຣາມ ພວກເປັນປຸບພັນຕະກັບປີກະວາດ ເປນັ ຕ້ົນ ເບ່ງິ ລາຍລະອຽດໄດຈູ້ າກໜັງສຼື ປະຕິຈຈ. ໂອ.
ຕອນວ່າດວູ້ ຍ ເລື່ອງທິຕຖິ ໖໒ ໃນໝວດທີ ໑໑.

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໓໓

ປາຣບົ ຂັນທທ໌ ມີ່ ໃີ ນກາລະເບື້ອງໜາູ້ ) ກດໍ ີ ເປັນປບຸ ພນັ ຕາປະຣນັ ຕະກັບປກີ ະວາດ (ບັນຍັຕ
ທຕິ ຖປິ າຣົບຂັນທທ໌ ່ເີ ປັນປຸບພັນຕະແລະ ອະປະຣັນຕະ) ກໍດີ ລູວ້ ນແຕເ່ ປັນຜ່ມປີ ຸບພນັ ຕາ
ປະຣັນຕານຸທຕິ ຖິ (ມີທິຕຖິໄປຕາມຂນັ ທທ໌ ີມ່ ີໃນກາລກ່ອນ ແລະໃນກາລເບື້ອງໜູ້າ) ເຂົາ
ປາຣບົ ຂນັ ທ໌ທີ່ເປັນປບຸ ພັນຕະ ແລະ ອະປະຣັນຕະແລວູ້ ກ່າວອະທິມຸຕຕິບົດ (ທາງແຫ່ງ
ຄວາມນ້ອູ ມໃຈເຊ່ອື ຂອງສັຕ) ມແີ ນວຕ່າງໆກັນ ເປັນອະເນກດວູ້ ຍວັຕຖຸ (ທ່ຕີ ັ້ງແຫງ່ ທຕິ ຖິ)
໖໒ ປະການ ; ສະມະນະພຣາມເຫຼ່ົານັ້ນທງັ ໝົດ ຮສູ້ ກຶ ສະເຫວຍີ ເວທະນາ ຕາມ ທຕິ ຖິ
ສະເພາະຢາ່ ງໆ ຂອງຕນົ ໆ ຕາມທຖ່ີ ກືຼ ຕອູ້ ງແລວູ້ ໆ (ຊງຶ່ ອາຣມົ ) ດວູ້ ຍຜສັ ສາຢະຕະນະ
ຫກົ ປະການ. ເພາະເວທະນາ (ອນັ ເກດີ ຈາກສມັ ຜສັ ສນ໌ ນັ້ ) ຂອງສະມະນະ ພຣາມ
ທັງຫາຍເຫາ່ຼົ ນນ້ັ ເປນັ ປຈັ ຈຍັ ຈງຶ່ ມຕີ ນັ ຫາ ; ເພາະມຕີ ັນຫາເປນັ ປຈັ ຈັຍ ຈງຶ່ ມອີ ປຸ າທານ
; ເພາະມີອປຸ າທານເປັນປຈັ ຈັຍ ຈ່ງຶ ມພີ ົບ ; ເພາະມີພົບເປັນປຈັ ຈັຍ ຈ່ຶງມີຊາຕ ; ເພາະ
ມຊີ າຕເປັນປຈັ ຈຍັ ຈຶ່ງມີຊະຣາມໍຣະນະ ໂສກະປະຣິເທວະ ທຸກຂະໂທມະນສັ ສະ
ອຸປະຍາສະທງັ ຫາຍ (ແກສ່ ະມະນະພຣາມທງັ ຫາຍເຫາ່ຼົ ນ້ນັ ).

ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນກາລໃດແລ ພິກຂຸຍ່ອມ ຮແູ້ ຈງູ້ ຕາມທ່ເີ ປນັ ຈິງ ຊງ່ຶ ຄວາມ ເກີດຂ້ນຶ
(ສະມຸທະຢະ) ຊ່ຶງຄວາມຕງ້ັ ຢບ່ ່ໄໍ ດູ້ (ອຕັ ຖງັ ຄະມະ) ຊງຶ່ ສະເໜ່ (ອສັ ສາທະ) ຊງ່ຶ
ໂທດອນັ ຕ່ໍາຊາມ (ອາທນີ ະວະ) ຊງຶ່ ອບຸ າຍເປນັ ເຄອ່ື ງອອກໄປພນ້ົ (ນສິ ສະຣະນະ)
ແຫງ່ ຜສັ ສະ ໖ ປະການ ; ພິກຂຸນີ້ ຊືວ່ າ່ ຍ່ອມຮແູ້ ຈງູ້ (ຊງ່ຶ ເລອື່ ງອນັ ກຽ່ ວກບັ ຜສັ ສາຢະຕະ
ນະຫກົ ປະການນນ້ັ ) ຍງ່ິ ກວ່າສະມະນະພຣາມທງັ ຫາຍເຫາົຼ່ ນນ້ັ ທງັ ໝດົ ນນ້ັ ແລ.

- ສ.ີ ທ.ີ ໙/໕໗/໙໐.

ອສັ ສາທະ-ອາທນີ ະວະ-ນສິ ສະຣະນະ ຂອງກາມ

(ທມັ ລກັ ສະນະ ໓ ປະການ ຂອງກາມ ; ວຕັ ຖແຸ ຫງ່ ສມັ ມາທິຕຖ)ິ

ພິກຂຸ ທ. ! ອນັ ໃດ ເປນັ ອັສສາທະ (ສະເໜ)່ ຂອງກາມທງັ ຫາຍ ? ພກິ ຂຸ ທ. !
ກາມະຄຸນ ໕ ຢ່າງ ເຫ່ຼົານ້ີມຢີ ່. ໕ ຢາ່ ງເຫາຼ່ົ ໃດໜໍ ? ຫ້າູ ຢ່າງ ຄືຼ :

໙໓໔ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ຮບ ອັນຈະຍອ່ ມຮ້ແູ ຈງູ້ ດູວ້ ຍຕາ ສຽງ ອັນຈະຍ່ອມຮູ້ແຈູ້ງດ້ວູ ຍຫ ກິນ່ ອນັ ຈະຍ່ອມຮູ້
ແຈູ້ງດູ້ວຍດັງ ຣົສຊາຕ ອນັ ຈະຍ່ອມຮູ້ແຈູ້ງດ້ວູ ຍລ້ີນ ໂຜຕຖບັ ພະ ອນັ ຈະຍ່ອມຮ້ແູ ຈູງ້
ດວູ້ ຍຜວິ ກາຍ (ແຕ່ລະຢ່າງໆ) ອັນໜູ້າປາຖນາ ໜູ້າຮກັ ໄຄ່ ໜາູ້ ພໍໃຈ ມີລກັ ສະນະໜູ້າ
ຮັກ ເປນັ ທເ່ີ ຂາ້ົ ໄປອາໄສຢແ່ ຫງ່ ຄວາມໄຄ່ ເປັນທີຕ່ ັ້ງແຫງ່ ຄວາມກໍາໜດັ ມີຢ່. ພິກຂຸ
ທ. ! ເຫ່ຼົານີ້ແລຊືຼ່ວ່າ ກາມະຄນຸ (ຄຸນຄ່າສາໍ ລັບກາມ) ຫູ້າຢາ່ ງ. ພກິ ຂຸ ທ. ! ສຂຸ
ໂສມະນສັ ສໃ໌ ດ ອາໄສກາມະຄນຸ ຫາູ້ ເຫາ່ຼົ ນແີ້ ລວູ້ ເກດີ ຂນ້ຶ , ນເ້ີ ປນັ ອສັ ສາທະຂອງກາມ
ທງັ ຫາຍ.

ພິກຂຸ ທ. ! ອນັ ໃດ ເປນັ ອາທນີ ະວະ (ໂທດອນັ ຕາໍ່ ຊາມ) ຂອງກາມທງັ ຫາຍ ?

(ກ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ກຸລະບຸຕໃນໂລກນ້ີ ສໍາເລດັ ຄວາມເປນັ ຢດ່ ວູ້ ຍຄວາມພາກພຽນໃນ
ສລິ ະປະ ຄຼື : ດູ້ວຍສິລະປະແຫງ່ ການໃຊ້ສູ ນັ ຍາດູວ້ ຍມືຼ ສິລະປະແຫງ່ ການຄາໍ ນວນ
ສິລະປະແຫງ່ ການນັບ ດູ້ວຍກະສິກັມ ດູ້ວຍວານຊິ ະກັມ ດູວ້ ຍໂຄຣກັ ຄະກັມ ດວູ້ ຍ
ສິລະປະແຫ່ງການໃຊູ້ສາຕຣາ ດູ້ວຍການເປັນຣາຊະບຸຣຸສ ຫືຼດວູ້ ຍສິລະປະຢ່າງໃດ
ຢາ່ ງໜງ່ຶ ຕອູ້ ງປະສບົ ກບັ ຄວາມໜາວ ປະສບົ ກບັ ຄວາມຮອູ້ ນ ຕອູ້ ງລາໍ ບາກຢ່ ດວູ້ ຍ
ສມັ ຜສັ ອັນເກດີ ຈາກເຫືອຼ ກ ຍງຸ ລມົ ແດດ ແລະສັຕເລອຼື ຄານທັງຫາຍ ອອ່ ນແຮງຢ່
ດູ້ວຍຄວາມຫວິ ກະຫາຍ ເພາະການບໍໄ່ ດູ້ບຣໍ ໂິ ພຄຕາມເວລາ. ພກິ ຂຸ ທ. ! ຂນໍ້ ເ້ີ ປນັ
ໂທດແຫງ່ ກາມ ເປນັ ກອງແຫງ່ ທກຸ ຂອ໌ ນັ ບຄຸ ຄນົ ເຫນັ ໄດເູ້ ອງ ວາ່ ມກີ າມເປນັ ເຫຕ ມີ
ກາມເປນັ ກກົ ເຄາ້ົ ມກີ າມເປນັ ເຄອື່ ງບງັ ຄບັ ໃຫູ້ເຮດັ ມເີ ຫຕມາແຕກ່ າມນນ້ັ ແລ.

(ຂ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຖງິ ວ່າກລຸ ະບຕຸ ນ້ັນ ພາກພຽນຢ່ເຊັ່ນນັ້ນ ສືບຼ ຕ່ໍພະຍາຍາມຢ່ເຊ່ັນ
ນັ້ນ ໂພຄະກຍໍ ງັ ບສໍ່ າໍ ເລດັ ແກເ່ ຂາົ ; ເຂາົ ຍອ່ ມເສາົ້ ໂສກ ຍອ່ ມລາໍ ບາກໃຈ ຮ້ອູ ງໄຫູ້
ລາໍ ພນັ ຕເີ ອິກຮອູ້ ງໄຫູ້ ເຖິງການພໍ່າເພີ້ວ່າ “ຄວາມພາກພຽນຂອງເຮາົ ເປັນໂມຄະເສຍ
ແລ້ວູ ຄວາມພະຍາຍາມຂອງເຮົາບໍມ່ ຜີ ົລເລຍີ ” ດ່ງັ ນ້ີເປນັ ຕ້ົນ. ພິກຂຸ ທ. ! ແມນ່ ວາ່ ຂນໍ້ ີ້
ກເໍ ປນັ ໂທດຂອງກາມ ເປນັ ກອງແຫງ່ ທກຸ ຂ໌ ອນັ ບຄຸ ຄົນເຫນັ ໄດູ້ເອງ ວ່າມກີ າມເປນັ
ເຫຕ ມີກາມເປັນກົກເຄ້ົາ ມີກາມເປນັ ເຄ່ືອງບັງຄັບໃຫູ້ເຮດັ ມເີ ຫຕມາແຕ່ກາມນນັ້ ແລ.

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໓໕

(ຄ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຖງິ ວ່າເມ່ອື ກລຸ ະບຕຸ ນນັ້ ພາກພຽນຢ່ເຊັນ່ ນັນ້ ສບືຼ ຕໍພ່ ະຍາຍາມຢ່
ເຊັນ່ ນັ້ນ ໂພຄະເກດີ ສາໍ ເລດັ ຜລົ ແກເ່ ຂາົ ຂນຶ້ ມາ ເຂາົ ກຍໍ ງັ ສະເຫວຍີ ທກຸ ຂະໂທມະນສັ
ສະ ເພາະການອາຣກັ ຂາໂພຄະເຫາຼົ່ ນນ້ັ ໂດຍວິຕກົ ຢວ່ າ່ “ເຮັດແນວໃດ ພຣະຣາຊາ
ຈງ່ຶ ຈະບໍ່ຢຶດຊບັ ຂອງເຮາົ ໄປ ໂຈຣຈະບ່ໍປນູຸ້ ຊບັ ຂອງເຮາົ ໄປ ໄຟຈະບໍໄ່ ໝູ້ ນ້ໍາຈະບພ່ໍ ັດ
ໜເີ ອາົ ໄປ ພນ່ີ ້ອູ ງອັນບໍ່ເປນັ ທ່ີຮັກຈະບໍຍ່ າດແຍູ້ງເອາົ ໄປ” ດັ່ງນເີ້ ປັນຕ້ົນ. ເມອື່ ເຂົາ
ອາຣກັ ຂາຄູມຸ້ ຄອງຢ່ເຊ່ັນນີ້ ພຣະຣາຊາຢຶດຊບັ ຂອງເຂາົ ໄປແດ່ ໂຈຣປູຸນ້ ເອົາໄປແດ່
ໄຟໄໝເູ້ ສຍແດ່ ນາ້ໍ ພັດໜໄີ ປເສຍແດ່ ພ່ນີ ູ້ອງບເ່ໍ ປນັ ທຮ່ີ ັກຍາດແຍູ້ງໄປເສຍແດ່ ເຂາົ
ຍ່ອມເສ້າົ ໂສກ ຍອ່ ມລໍາບາກໃຈ ຮ້ອູ ງໄຫລູ້ ໍາພັນ ຕເີ ອກິ ຮອູ້ ງໄຫູ້ ເຖງິ ຄວາມພ່ໍາເພ້ີວ່າ
“ສງິ່ ທ່ີເຄີຍມີແກ່ເຮາົ ຈິບຫາຍໄປໝດົ ແລວູ້ ໜໍ” ດັ່ງນ້ີເປນັ ຕົ້ນ. ພິກຂຸ ທ. ! ແມ່ນວາ່ ຂນໍ້ ີ້
ກເໍ ປນັ ໂທດແຫງ່ ກາມ ເປນັ ກອງແຫງ່ ທກຸ ຂ໌ ອນັ ບຄຸ ຄນົ ເຫນັ ໄດູ້ເອງ ວາ່ ມກີ າມເປນັ
ເຫຕ ມກີ າມເປັນກກົ ເຄາ້ົ ມກີ າມເປນັ ເຄືອ່ ງບງັ ຄບັ ໃຫູ້ເຮັດ ມເີ ຫຕມາແຕ່ກາມນັ້ນແລ.

(ງ) ພິກຂຸ ທ. ! ໂທດອ່ນື ຍງັ ມີອກີ ທມ່ີ ີກາມເປນັ ເຫຕ ມີກາມເປນັ ກກົ ເຄົາ້ ມກີ າມ
ເປັນເຄອ່ື ງບງັ ຄບັ ໃຫູ້ເຮດັ ມເີ ຫຕມາແຕກ່ າມນ້ັນເອງ ; ຄຼຂື ້ທໍ ີ່ຣາຊາຜິດຖຽງກບັ ຣາຊາ
ແດ່ ກະສັດຜິດຖຽງກບັ ກະສັດແດ່ ພຣາມຜິດຖຽງກບັ ພຣາມແດ່ ຄະຫະບໍດີຜດິ ຖຽງ
ກບັ ຄະຫະບໍດີແດ່ ມານດາຜດິ ຖຽງແມ່ນແຕ່ກບັ ບຸຕ ບຸຕຜິດຖຽງແມ່ນແຕ່ກັບມານດາ
ບດິ າຜິດຖຽງແມ່ນແຕ່ກບັ ບຕຸ ແດ່ ບຕຸ ຜດິ ຖຽງແມ່ນແຕ່ກບັ ບດິ າແດ່ ອາູ້ ຍນູອ້ ງຊາຍ
ກັບອາູ້ ຍນູ້ອງຊາຍ ເອືອ້ ຍນ້ອູ ງຍງິ ກບັ ເອື້ອຍນອູ້ ງຍິງ ແມ່ນວ່າສະຫາຍກັບສະຫາຍກໍ
ຍງັ ຜິດຖຽງກັນ ເຂົາເຫົຼາ່ ນັ້ນເຖງິ ການຜດິ ຖຽງ ຍາດແຍງູ້ ຕບົ ຕກີ ນັ ໃນບອ່ ນນນ້ັ ໆ
ທໍາຮາູ້ ຍກນັ ແລະກນັ ດວູ້ ຍຝາມແຼື ດ່ ດວູ້ ຍກອູ້ ນດນິ ແດ່ ດວູ້ ຍທອ່ ນໄມແູ້ ດ່ ດວູ້ ຍ
ສສັ ຕຣາແດ່ ເຖງິ ຄວາມຕາຍແດ່ ໄດຮູ້ ບັ ທກຸ ປານຕາຍແດ່ ໃນບອ່ ນນ້ັນໆ. ພິກຂຸ ທ. !
ແມນ່ ວາ່ ຂນ້ໍ ີ້ ກເໍ ປນັ ໂທດຂອງກາມ ເປນັ ກອງແຫງ່ ທກຸ ຂ໌ ອນັ ບຄຸ ຄນົ ເຫນັ ໄດເູ້ ອງ ວາ່ ມີ
ກາມເປນັ ເຫຕ ມກີ າມເປັນກົກເຄາົ້ ມກີ າມເປນັ ເຄອື່ ງບັງຄັບໃຫູ້ເຮັດ ມເີ ຫຕມາແຕ່
ກາມນ້ັນແລ.

໙໓໖ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

(ຈ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ໂທດອື່ນຍງັ ມີອີກ ທມ່ີ ກີ າມເປັນເຫຕ ມີກາມກົກຕນົ້ ເຄົາ້ ມກີ າມເປນັ
ເຄື່ອງບັງຄບັ ໃຫູ້ເຮດັ ມເີ ຫຕມາແຕ່ກາມນນ້ັ ເອງ ຄຼື : ຂທ້ໍ ຄ່ີ ົນທັງຫາຍຖຼດື າບ ແລະ
ໂລໜ່ ງັ ຜກສອດທະນແລະສອນ ແລ່ນເຂາ້ົ ໄປສສ່ ົງຄາມ ອັນຕງ້ັ ຂນຶ້ ເປັນກອງທັບ
ສອງຝາ່ ຍ ຍງິ ສອນຢ່ແດ່ ຊັດຫອກຢແ່ ດ່ ກວັດແກວ່ງດາບຢ່ແດ່ ຄນົ ເຫຼາ່ົ ນ້ນັ ຖກຼື ສອນ
ແທງແດ່ ຖກຼື ຫອກແທງແດ່ ຖກຼື ດາບຕດັ ຫວົ ແດ່ ເຖງິ ຄວາມຕາຍແດ່ ໄດຮູ້ ບັ ທກຸ ຂປ໌ ານ
ຕາຍແດ່ ຢ່ໃນບອ່ ນນ້ນັ ໆ. ພິກຂຸ ທ. ! ແມນ່ ວາ່ ຂນໍ້ ້ີ ກໍເປນັ ໂທດຂອງກາມ ເປນັ ກອງ
ແຫງ່ ທກຸ ຂ໌ ອນັ ບຄຸ ຄນົ ເຫນັ ໄດເູ້ ອງ ວາ່ ມີກາມເປັນເຫຕ ມີກາມເປັນກົກເຄາ້ົ ມີກາມ
ເປນັ ເຄອ່ື ງບງັ ຄບັ ໃຫູ້ເຮດັ ມເີ ຫຕມາແຕ່ກາມນນັ້ ແລ.

(ສ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ໂທດອັນອື່ນຍັງມີອີກທມີ່ ີກາມເປັນເຫຕ ມີກາມເປັນກົກເຄາົ້ ມກີ າມ
ເປນັ ເຄອ່ື ງບງັ ຄບັ ໃຫູ້ເຮດັ ມເີ ຫຕມາແຕ່ກາມນ້ນັ ເອງ ຄຼື : ຂໍ້ທຄ່ີ ົນທງັ ຫາຍຖືດຼ າບ ແລະ
ໂລໜ່ ັງ ຜກສອດທະນແລະສອນ ແລ່ນເຂ້ົາປະຊດິ ແຜງຮ້ວົ ອັນເຮດັ ຂນ້ຶ ດວູ້ ຍວທິ ທີ ີ່
ເອນ້ີ ວ່າອັຕຕາວະເລປະນາ໑ ເມອື່ ມີການຍິງລກສອຣຢ່ແດ່ ຊດັ ຫອກຢ່ແດ່
ກວດັ ແກວ່ງດາບຢແ່ ດ່ ຄົນເຫ່ຼົານນ້ັ ກໍຖກືຼ ລກສອຣສຽບແດ່ ຖກຼື ຫອກແທງແດ່ ຖກຼື ຫດົ
ຢດ່ ວູ້ ຍເຖາຼົ່ ຖາ່ ນຂງ້ີ ວົ ອນັ ຮອູ້ ນແດ່ ປອ່ ຍຂອງໜກັ ໃຫຕູ້ ກົ ລງົ ທບັ ບາດດຽວຕາຍໝດົ
ໝບ່ າູ້ ນ ຖກຼື ຕດັ ຫົວດວູ້ ຍດາບແດ່ ເຖງິ ຄວາມຕາຍແດ່ ໄດຮູ້ ບັ ທກຸ ປານຕາຍແດ່ ຢ່ໃນ
ບອ່ ນນນ້ັ ໆ. ພກິ ຂຸ ທ. ! ແມນ່ ວ່າຂນ້ໍ ້ີ ກເໍ ປນັ ໂທດຂອງກາມ ເປນັ ກອງແຫງ່ ທກຸ ຂ໌ ອນັ
ບຄຸ ຄນົ ເຫນັ ໄດເູ້ ອງ ວາ່ ມີກາມເປັນເຫຕ ມກີ າມເປນັ ກົກເຄ້າົ ມີກາມເປນັ ເຄອ່ື ງບັງຄັບ
ໃຫູ້ເຮດັ ມເີ ຫຕມາແຕ່ກາມນ້ນັ ແລ.

໑. ຕນີ ກາໍ ແພງທີ່ເຮັດໃຫູ້ຮກົ ເຕມັ ດູ້ວຍຂອງມີຄມົ ຍາກແກກ່ ານທ່ີຂ້າູ ເສິກຈະເຂົ້າໄປ ຫຼື ປນີ ກໍາແພງໄດ້.ູ

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໓໗

(ຊ) ພິກຂຸ ທ. ! ໂທດອືນ່ ຍງັ ມີອກີ ທີ່ມີກາມເປນັ ເຫຕ ມີກາມເປັນກກົ ເຄາົ້ ມີກາມ
ເປັນເຄືອ່ ງບງັ ຄັບໃຫູ້ເຮດັ ມເີ ຫຕມາແຕກ່ າມນ້ັນເອງ ຄຼື : ຂ້ທໍ ີ່ຄນົ ບາງພວກຍ່ອມຕັດ
ຊອ່ ງຢອ່ ງເບາົ ປູຸ້ນຈ້ີໃນເຮຼອື ນຫງັ ດຽວ ຄອຍດກັ ທາໍ ຮູ້າຍໃນບອ່ ນປ່ຽວ ແລະລວ່ ງເກີນ
ພັນລະຍາຜ່ອ່ືນ. ພຣະຣາຊາຈບັ ຄນົ ເຫາ່ຼົ ນນ້ັ ມາແລວູ້ ໃຫູ້ເຮດັ ກມັ ມະກອນວທິ ກີ ານ
ລງົ ໂທດຫາຍວທິ ດີ ວູ້ ຍກນັ ເຊນັ່ : ຕີດວູ້ ຍຫວາຍແດ່ ຟາດດູ້ວຍເຊືຼອກໜັງແດ່ ທຸບ
ດວູ້ ຍທ່ອນໄມູ້ແດ່ ຕດັ ມຼເື ສຍແດ່ ຕັດຕີນເສຍແດ່ ຕດັ ເສຍທງັ ມືຼ ແລະຕນີ ແດ່ ຕັດຫແດ່
ຕັດດັງແດ່ ຕດັ ເສຍທງັ ຫ ແລະດັງແດ່ ຍ່ອມເຮດັ ກມັ ມະກອນຊ່ື : “ໝຂ້ໍ ູຽ້ ວນາ້ໍ ສົ້ມ”໑ ແດ່
ຍອ່ ມເຮັດກມັ ມະກອນຊື່ “ຂອດສັງ”໒ ແດ່ ຍອ່ ມເຮດັ ກມັ ມະກອນຊື່ “ປາກຣາຫ”໓ ແດ່
ຍອ່ ມເຮັດກມັ ມະກອນຊ່ື “ມາໄລໄຟ”໔ ແດ່ ຍອ່ ມເຮດັ ກມັ ມະກອນຊື່ “ທວນໄຟມຼື”໕ ແດ່
ຍ່ອມເຮດັ ກັມມະກອນຊື່ “ລິ້ວສ່າຍ”໖ ແດ່ ຍອ່ ມເຮດັ ກັມມະກອນຊື່ “ນງຸ່ ເປືອຼ ກໄມູ້”໗
ແດ່ ຍອ່ ມເຮັດກມັ ມະກອນຊື່ “ຢນຼື ກວາງ”໘ ແດ່

໑. ໝຂ້ໍ ູ້ຽວນ້ໍາສ້ມົ ຄຼື ທຸບຫົວສະໝອງແຍກອອກແລວູ້ ໃຊູ້ຄມີ ຄີບກູ້ອນເຫກັ ທີ່ລຸກແດງ ໃສ່ລົງໄປ
ໃຫສູ້ ະໝອງຟົດປມຂນຶ້ ເໝອຼື ນນາໍ້ ສມົ້ ຟົດປມລ້ົນໝໍ້.

໒. ຂອດສັງ ຄືຼ ຕັດໜັງ ຄວັນ່ ໄປໃຫຮູ້ ອດຂະໝັບຫທງັ ສອງຂູ້າງ ແລະຫຼມຸ ຄແໍ ລູ້ວ ລວບຜມົ ທງັ ໝົດມັດໄວູ້
ໃຊ້ໄູ ມສູ້ ອດໝນຍົກຂນຶ້ ໃຫ້ໜູ ັງຫຼດຸ ຕິດຂ້ຶນມາ ພູ້ອມກັບຜົມແລູວ້ ໃຊູ້ຊາຍຫຍາບຂັດກະໂຫກຫວົ
ລາູ້ ງໃຫຂູ້ າວເໝືອຼ ນດ່ງັ ສັງຂ໌.

໓. ປາກຣາຫ ຄຼື ໃຊູ້ຂໍເຫັກງູ້າງປາກໃຫູ້ອາູ້ ແລູວ້ ຈດໄຟໃນປາກ. ອີກຢ່າງໜງຶ່ ໃຊູ້ສິວ່ ຕອກເຈາະ
ຕ້ັງແຕ່ຂະໝັບ ເຂົ້າໄປຈນົ ເຖງິ ປາກ ໃຫ້ໂູ ລຫິຕໄຫອອກມາເຕັມປາກ ເບິ່ງປາກອູ້າເໝຼືອນດງັ່ ປາກຣາຫ.

໔. ມາໄລໄຟ ຄືຼ ໃຊູຜ້ າູ້ ຈຸ່ມນໍ້າມັນ ພັນຈົນທວ່ົ ໂຕແລູ້ວຈດໄຟ.
໕. ທວນໄຟມືຼ ຄືຼ ໃຊູ້ຜູາ້ ຈມຸ່ ນ້ໍາມັນ ພັນມທຼື ງັ ສອງຂ້າູ ງຈນົ ທວົ່ ແລູວ້ ຈດໄຟ.
໖. ລວິ້ ສ່າຍ ຄືຼ ແຫໜ່ ງັ ລອກອອກເປນັ ລິວ້ ໆ ຕງ້ັ ແຕໃ່ ຕູຄ້ ໍໄປຈນົ ເຖິງຂໍ້ຕນີ ແລູ້ວເອົາເຊອືຼ ກຜກດງຶ ລາກໄປ

ນກັ ໂທດຍາ່ ງຢຽບລວິ້ ໜງັ ຂອງຕົນລມ້ົ ລຸກຄກຸ ຄານ ໄປຈນົ ກວາ່ ຈະຕາຍ.
໗. ນງຸ່ ເປືອຼ ກໄມູ້ ຄືຼ ແຫ່ໜັງເປນັ ຮູ້ອຍລ້ວິ ໆຄຼືດັ່ງຂໍ້ ໖ ແຕເ່ ຮັດເປັນສອງຕອນ ຕງ້ັ ແຕໃ່ ຕຄູ້ ຈໍ ົນເຖິງແອວຕອນໜງ່ຶ
ຕງ້ັ ແຕແ່ ອວຈົນເຖິງຂ້ໍຕີນຕອນໜຶງ່ ລິວ້ ໜັງຕອນເທິງ ຫູອ້ ຍຄຸມລົງມາປົກປດິ ກາຍທາງລ່ມຸ
ເບິງ່ ເໝຼືອນດັ່ງນງຸ່ ເປືຼອກໄມູ້ທີ່ທຸບສາງດີແລວູ້ .
໘. ຢຼືນກວາງ ຄຼື ໃຊູ້ຫວ່ ງເຫັກ ຮດັ ສອກທງັ ສອງ ແລະຂາທງັ ສອງ ຂຶງຕິດໄວູ້ກັບຫັກເຫັກສ່ີຫກັ ເທິງພ້ືນດນິ

ເບິ່ງເໝືອຼ ນດງັ່ ກວາງຖກືຼ ຂຶງ ແລູ້ວກໄໍ ຟຢາູ້ ງລນົ ໄປເລື້ອຍໆ ຈນົ ວາ່ ຈະຕາຍ.

໙໓໘ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ຍ່ອມເຮັດກັມມະກອນຊື່ “ສຽບເຍ່ືອເບັດ”໙ ແດ່ ຍອ່ ມເຮັດກມັ ມະກອນຊ່ື “ຫຽນ
ກະສາບ”໑໐ ແດ່ ຍ່ອມເຮັດກັມມະກອນຊື່ “ທາເກຼືອ” ແດ່ ຍອ່ ມເຮດັ ກມັ ມະກອນຊື່
“ແປງແສບ”໑໑ ແດ່ ຍອ່ ມເຮດັ ກມັ ມະກອນຊ່ື “ວຽນຫັກ”໑໒ ແດ່ ຍອ່ ມເຮດັ ກມັ ມະກອນຊ່ື
“ຕງັ່ ເຟືຼອງ”໑໓ ແດ່ ຮວດດວູ້ ຍນາໍ້ ມັນຮອູ້ ນໆ ແດ່ ຍ່ອມປອ່ ຍໃຫູ້ “ໝາແຫູ້ນ”໑໔ ແດ່
ຍ່ອມໃຫູ້ນອນຫງາຍເທິງຫາວທັງເປັນໆແດ່ ຍ່ອມຕດັ ຫົວດວູ້ ຍດາບແດ່ ; ເຂົາເຫຼາ່ົ ນັ້ນ
ຍອ່ ມເຖງິ ຊງຶ່ ຄວາມຕາຍແດ່ ໄດຮູ້ ບັ ທກຸ ຂປ໌ ານຕາຍແດ່ ຢໃ່ ນບອ່ ນນນັ້ ໆ. ພກິ ຂຸ ທ. !
ແມນ່ ວາ່ ຂນໍ້ ີ້ ກເໍ ປນັ ໂທດຂອງກາມ ເປນັ ກອງທກຸ ຂ໌ ອນັ ບຄຸ ຄນົ ເຫນັ ໄດເູ້ ອງ ວາ່ ມີກາມ
ເປນັ ເຫຕ ມີກາມເປນັ ກົກເຄາ້ົ ມີກາມເປັນເຄື່ອງບັງຄັບໃຫູ້ເຮັດ ມີເຫຕມາແຕ່ກາມນນ້ັ
ແລ.

໙. ສຽບເຫຍື່ອເບັດ ຄືຼ ໃຊູ້ເບັດມງີ ່ຽງສອງຂ້າູ ງ ເກາະໂຕ ດຶງເອາົ ໜັງຊ້ີນ ແລະເອນັ ອອກມາໃຫ້ໝູ ົດ.
໑໐. ຫຽນກະສາບ ຄຼື ໃຊູມ້ ີດຄົມປາດຊ້ີນ ອອກເປນັ ຈຸດໆ ມີຂະໜາດທເໍ່ ງນິ ຫລຽນ ຈົນກວາ່ ຈະຕາຍ.
໑໑. ແປງແສບ ຄຼື ຟັກສັບເສຍໃຫູ້ຍ່ອຍທົ່ວກາຍແລູວ້ ໃຊູ້ແປງຈຸ່ມນ້ໍາແສບ (ມີນໍ້າເກຼືອເປນັ ຕ້ົນ) ຖຂູ ດສໄີ ປມາ

ໃຫູ້ໜັງຊີ້ນ ເອັນຂາດຫດຼຸ ອອກມາໝົດ ເຫືຼອແຕ່ກະດກ.
໑໒. ວຽນຫັກ ຄືຼ ໃຫູ້ນອນສະແຄງແລ້ວູ ໃຊູ້ຫາວເຫັກຕອກເຂາ້ົ ຊອ່ ງຫ ໃຫູ້ຊອດທະລຸລງົ ໄປ

ຂຶງແໜູ້ນຢ່ກັບດນິ ແລູວ້ ຈັບຕນີ ທັງສອງຍົກຍ່າງວຽນ.
໑໓. ຕ່ງັ ເຟຼືອງ ຄືຼ ໃຊູ້ກູ້ອນຫີນບດົ ທບັ ໂຕ ບົດໃຫກູ້ ະດກແຕກລະອຽດ ແຕ່ບໍໃ່ ຫ້ໜູ ງັ ຂາດແລວູ້ ຈັບຜມົ ຮວບຂນຶ້

ຂະເຍຼ່ົາໃຫູ້ຊີ້ນລວມເຂົ້າເປນັ ກອງແລ້ວູ ໃຊູ້ຜົມນ້ັນແຫະ ພັນມູວ້ ນໆວາງໄວູ້ ເໝຼືອນຕງ່ັ ທ່ເີ ຮັດດູ້ວຍເຟຼືອງ
ສໍາລັບເຊັດຕີນ.
໑໔. ໃຫູ້ໝາກດັ ດງຶ ຄືຼ ຂັງຝງໝາໃຫອູ້ ດົ ຫິວຫອດຫາຍວັນແລູ້ວ ປອ່ ຍໃຫູ້ອອກມາຫູຸ້ມກັດ ດຶງບຶດດຽວ
ເຫືຼອແຕກ່ ະດກ, - ນຍັ ອຕັ ຖະກະຖາ ແລະພຣະໄຕຣປດິ ກົ ແປ ຂອງ ມ. ອາໍ ໄພຈຕິ .

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໓໙

(ຍ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ໂທດອ່ນື ຍັງມີອກີ ທ່ີມີກາມເປນັ ກກົ ເຄ້າົ ມີກາມເປນັ ເຄືອ່ ງບງັ ຄັບ
ໃຫູ້ເຮດັ ມີເຫຕມາແຕ່ກາມນ້ນັ ເອງ ; ຄືຼຂ້ໍທີ່ຄົນທັງຫາຍປະພຶຕທຸຈະຣຕິ ດ້ວູ ຍກາຍ
ດູ້ວຍວາຈາ ແລະດູວ້ ຍໃຈ ເມອື່ ປະພຕຶ ທຈຸ ະຣຕິ ດູ້ວຍກາຍ ກາຍວາຈາ ແລະ ດວູ້ ຍໃຈ
ແລວູ້ ເຂົາເຫາ່ົຼ ນ້ນັ ຍອ່ ມ ເຂາ້ົ ເຖງິ ອະບາຍ ທຄຸ ະຕິ ວນິ ບິ າຕ ນະຣົກ ເບື້ອງໜູ້າແຕກ່ ານ
ຕາຍ ເພາະການແຕກສະຫາຍແຫ່ງກາຍ. ພິກຂຸ ທ. ! ແມນ່ ວາ່ ຂນ້ໍ ້ີ ກໍເປນັ ໂທດຂອງ
ກາມ ເປນັ ກອງແຫງ່ ທກຸ ຂ໌ ອນັ ບຄຸ ຄນົ ເຫນັ ໄດເູ້ ອງ ວາ່ ມີກາມເປນັ ເຫຕ ມກີ າມ
ເປັນກກົ ເຄາົ້ ມກີ າມເປນັ ເຄືອ່ ງບງັ ຄັບໃຫູ້ເຮັດ ມເີ ຫຕມາແຕ່ກາມນັ້ນແລ.

ພິກຂຸ ທ. ! ອນັ ໃດ ເປນັ ນສິ ສະຣະນະ (ອຸບາຍເຄອ່ື ງອອກ) ຈາກກາມທງັ ຫາຍ ?
ພກິ ຂຸ ທ. ! ການນາໍ ອອກເສຍໄດຊູ້ ຶ່ງສນັ ທະຣາຄະ ການລະເສຍໄດູຊ້ ຶ່ງສນັ ທະຣາຄະ
ໃນກາມທງັ ຫາຍ ອນັ ໃດ ອນັ ນນ້ັ ເປນັ ນສິ ສະຣະນະຈາກກາມທັງຫາຍ.

ພິກຂຸ ທ. ! ສະມະນະ ຫຼືພຣາມເຫົ່າຼ ໃດ ບ່ຮໍ ແູ້ ຈູ້ງຕາມເປນັ ຈງິ ຊຶ່ງອສັ ສາທະ ແຫງ່
ກາມທງັ ຫາຍ ໂດຍຄວາມເປັນອັສສາທະດູ້ວຍ ຊ່ຶງອາທີນະວະໂດຍຄວາມເປັນ
ອາທນີ ະວະດວູ້ ຍ ຊຶ່ງນສິ ສະຣະນະໂດຍຄວາມເປັນນິສສະຣະນະດວູ້ ຍ ໂດຍອາການ
ເຊັ່ນນີ້ຢ່ ; ສະມະນະພຣາມເຫ່ົາຼ ນ້ນັ ຫ້ນັ ໜໍ ຈກັ ຮູ້ຮອບຊ່ຶງກາມທງັ ຫາຍດວູ້ ຍຕນົ ເອງ
ຫືຼວ່າຈກັ ຊັກຊວນຜ່ອື່ນໃຫູ້ຮອບຮູ້ຊ່ຶງກາມ ເໝືຼອນດ່ັງຜ່ທເ່ີ ຄີຍປະຕິບັຕແລູ້ວ ດັງ່ ນີນ້ ້ັນ
ນັ້ນບໍ່ແມ່ນນຖານະທ່ີມີໄດູ.້

ພິກຂຸ ທ. ! ສວ່ ນ ສະມະນະ ຫພຼື ຣາມເຫາ່ຼົ ໃດ ຮແູ້ ຈງູ້ ຕາມເປນັ ຈິງ ຊ່ຶງອສັ ສາທະ
ແຫງ່ ກາມທງັ ຫາຍ ໂດຍຄວາມເປນັ ອສັ ສາທະດູວ້ ຍ ຊງ່ຶ ອາທນີ ະວະໂດຍຄວາມເປນັ
ອາທນີ ະວະດວູ້ ຍ ຊ່ຶງນສິ ສະຣະນະໂດຍຄວາມເປນັ ນສິ ສະຣະນະດວູ້ ຍ ໂດຍອາການ
ເຊນັ່ ນຢີ້ ່; ສະມະນະ ຫພືຼ ຣາມເຫາຼ່ົ ນນ້ັ ນນ້ັ ແລ ຈກັ ຮອບຮຊູ້ ຶງ່ ກາມທງັ ຫາຍດວູ້ ຍຕນົ ເອງ
ຫວືຼ ່າຈກັ ຊກັ ຊວນຜອ່ ນ່ື ໃຫຮູ້ ອບຮຊູ້ ຶ່ງກາມ ເໝອືຼ ນດງ່ັ ຜທ່ ີ່ເຄຍີ ປະຕບິ ຕັ ແລວູ້ ດງັ່ ນນ້ີ ນ້ັ
ນນ້ັ ເປນັ ຖານະທມີ່ ໄີ ດູ້.

- ມ. ມ. ໑໒/໑໖໘ - ໑໗໓/໑໙໗ - ໒໐໐.

(ຄວາມຮູດ້ ງັ່ ກາ່ ວນີ້ ສົງເຄາະລົງໃນສມັ ມາທິຕຖິ ດງັ່ ນັ້ນ ຈຶງ່ ນາໍ ເອົາມາລວມໄວ້ໃູ ນບອ່ ນນີ້).

໙໔໐ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ອສັ ສາທະ-ອາທີນະວະ-ນສິ ສະຣະນະ ຂອງຮບກາຍ

(ທມັ ມະລກັ ສະນະ ໓ ປະການຂອງຮບ ; ວຕັ ຖແຸ ຫງ່ ສມັ ມາທິຕຖ)ິ

ພິກຂຸ ທ. ! ແມນ່ ຫຍງັ ເປນັ ອສັ ສາທະ (ສະເໜ)່ ຂອງຮບ ? ພິກຂຸ ທ. ! ເໝືອຼ ນດັງ່
ວ່ານາງສາວນອູ້ ຍແຫ່ງກະສດັ ກໍດີ ນາງສາວນູອ້ ຍແຫງ່ ພຣາມກໍດີ ຫຼນື າງສາວນູ້ອຍ
ແຫງ່ ຄະຫະບໍດີກໍດີ ທ່ີສະແດງລກັ ສະນະວາ່ ມີອາຍສຸ ບິ ຫາູ້ ປກີ ດໍ ີ ຫສຼື ບິ ຫົກປີກໍດີ ຊ່ຶງມີ
ຮບຊງົ ບໍ່ສງຫາຍ ບ່ຕໍ ່ໍາໂພດ ບໍ່ຈ່ອຍຫາຍ ບ່ໍຕຸຍູ້ ໂພດ ບ່ໍດໍາໂພດ ບຂ່ໍ າວເກນີ . ພກິ ຂຸ ທ. !
ໃນສະໄໝນັນ້ ສີສັນວນັ ນະແຫ່ງຍິງນນ້ັ ຍອ່ ມງົດງາມຢາ່ ງຍງ່ິ ແມນ່ ຫືບຼ ່ໍ ? “ເຊ່ນັ ນັ້ນ
ຂາູ້ ນ້ອູ ຍ !” ພິກຂຸ ທ. ! ສຂຸ ໂສມະນສັ ສະທອ່ີ າໄສສສີ ນັ ວນັ ນະອນັ ງດົ ງາມ ແລວູ້ ບງັ ເກດີ
ຂນຶ້ ອນັ ໃດ ອນັ ນນ້ັ ເປນັ ອສັ ສາທະຂອງຮບ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ແມນ່ ຫຍງັ ເປນັ ອາທນີ ະວະ (ໂທດອນັ ຕາ່ໍ ຊາມ) ຂອງຮບ ?

(ກ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນກໍລະນີນ້ີ ບຄຸ ຄນົ ຈະໄດ້ເູ ຫນັ ນ້ອູ ງສາວ (ຂອງຕົນເອງ) ນນ້ັ ແຫະ
ໂດຍກາລຕໍ່ມາ ມອີ າຍໄຸ ດູ້ ໘໐ ປແີ ດ່ ໙໐ ປແີ ດ່ ຊະຣາຊດຸ ໂຊມແລວູ້ ມຫີ ັງຄດົ ງໍ ຄໂືຼ ຄ
ປານສແິ ຫງ່ ຫງັ ຄາ໑ ມກີ າຍຄດົ ໄປຄດົ ມາ ມໄີ ມູ້ຄອູ້ ນເທາົ້ ຢນັ ໄປເບອ້ື ງໜາູ້ ຍາ່ ງໂຕສນ່ັ
ງກຶ ງກັ ກະສບັ ກະສາ່ ຍ ຜາ່ ນໄວອນັ ແຂງແຮງໄປແລວູ້ ມແີ ຂວູ້ ຫກັ ແລວູ້ ມຜີ ມົ ຫງອກ
ແລວູ້ ມຜີ ມົ ຕດັ ສນັ້ ຢາ່ ງລວກໆ ມຜີ ວິ ໜງັ ຢອ່ ນຍານ ແລະມໂີ ຕເຕມັ ໄປດວູ້ ຍປານ.
ພິກຂຸ ທ. ! ພວກເຈ້ົາເຂົາ້ ໃຈຄວາມຂ້ນໍ ີວ້ ່າແນວໃດ ; ສີສັນວນັ ນະອນັ ງດົ ງາມທ່ມີ ີມາ
ແຕ່ເດມີ ອນັ ຕະທານໄປແລູ້ວ ໂທດປາກົດແຈູງ້ ແລູ້ວ ແມ່ນຫບືຼ ໍ່ ? “ເຊັນ່ ນ້ັນ ຂູ້ານູອ້ ຍ !”
ພກິ ຂຸ ທ. ! ນັນ້ ຄຼື ອາທນີ ະວະຂອງຮບ.

໑. ຄໍານີເ້ ຄຍີ ແປກັນວາ່ ກອນ ຫືຼ ສີຍົວ ແຕ່ບສໍ່ ົມເຫຕສມົ ຜົລ ຄຼືມັນບ່ໍໄດູ້ໂຄ້ງູ . ຮບເຮືອຼ ນບຮານທ່ີປາກົດຢໃ່ ນ
ສີລາສະລັກຂອງບຮານ ເຫັນໂຄງູ້ ຢ່ແຕສ່ ່ວນທ່ີເອີ້ນວ່າປັນ້ ລົມ ໂຄງູ້ ງເໍ ປັນຮບດອກບົວ ພທໍ ່ີຈະປຽບກັບຫັງກ່ງົ ໄດູ້
ຫຼື ບດ່ໍ ັ່ງນ້ັນ ກໍຕູ້ອງເປັນເຮືຼອນທີມ່ ຫີ ັງຄາເປັນຮບປະທຸນເຮອືຼ ສີຍວົ ຫຼື ກອນຈຶງ່ ຈະໂຄງູ້ ງໄໍ ດ້,ູ
ເຮັດໃຫບູ້ ແ່ໍ ນ່ໃຈວ່າ ຈະແປຄໍານ້ີວາ່ ແນວໃດດີ ຈງຶ່ ບ່ໍແປ ແລະຄງົ ໄວູ້ຕາມເດມີ ວ່າ ໂຄປານສິ.

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໔໑

(ຂ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ໂທດຢາ່ ງອ່ືນຍັງມີອີກ : ບຸຄຄົນຈະໄດູ້ເຫນັ ນູອ້ ງສາວ (ຂອງຕົນເອງ)
ນັນ້ ແຫະ ອາພາດລງົ ໄດຮູ້ ບັ ທກຸ ຂທ໌ ລໍ ະມານ ເປນັ ໄຂໜູ້ ກັ ນອນກງິ້ ເກອືຼ ກຢ່ໃນມຕ
ແລະຄຕຂອງຕນົ ເອງ ອັນບຸຄຄນົ ຕູ້ອງຊ່ວຍໂຈມໃຫລູ້ ຸກແລະໃຫູ້ນອນ. ພິກຂຸ ທ. !
ພວກເຈາ້ົ ເຂາ້ົ ໃຈຂ້ໍຄວາມນນ້ັ ວາ່ ແນວໃດ : ສສີ ນັ ວັນນະອັນງດົ ງາມທີ່ມີແຕ່ເດມີ
ອນັ ຕະທານໄປແລວູ້ ໂທດປາກົດແຈູງ້ ແລູ້ວ ແມນ່ ຫບືຼ ່ໍ ? “ເຊັນ່ ນນ້ັ ຂູ້ານອູ້ ຍ !” ພກິ ຂຸ ທ. !
ແມນ່ ວາ່ ນນ້ັ ກຄໍ ອຼື າທນີ ະວະຂອງຮບ.

(ຄ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ໂທດຢາ່ ງອນື່ ຍງັ ມອີ ກີ : ບຸຄຄົນຈະໄດເູ້ ຫນັ ນ້ອູ ງສາວ (ຂອງຕນົ ເອງ)
ນນ້ັ ແຫະ ບດັ ນເ້ີ ປັນສະຣີຣະຮ່າງກາຍອນັ ເຂົາຖ້ິມແລູວ້ ໃນປາ່ ຊາູ້ ເປັນບອ່ ນຖ້ມິ
ຊາກສົບ ຕາຍແລວູ້ ວນັ ໜງ່ຶ ແດ່ ຕາຍແລວູ້ ສອງວນັ ແດ່ ຕາຍແລວູ້ ສາມວນັ ແດ່
ກາໍ ລງັ ຂນຶ້ ອດືຼ ແດ່ ມສີ ຂີ ຽວ ແດ່ ມໜີ ອງໄຫ ແດ່. ພກິ ຂຸ ທ. ! ພວກເຈົາ້ ຈະເຂາ້ົ ໃຈ
ຄວາມຂນ້ໍ ້ວີ ່າແນວໃດ : ສີສນັ ວນັ ນະອັນງົດງາມທມ່ີ ແີ ຕ່ເດມີ ອນັ ຕະທານໄປແລູ້ວ,
ໂທດປາກດົ ແຈງູ້ ແລູ້ວ ແມນ່ ຫືບຼ ໍ່ ? “ເຊັ່ນນ້ັນ ຂູາ້ ນູ້ອຍ !” ພກິ ຂຸ ທ. ! ແມນ່ ວາ່ ນນ້ັ ກຄໍ ືຼ
ອາທນີ ະວະຂອງຮບ.

(ງ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ໂທດຢ່າງອື່ນຍງັ ມີອກີ : ບຄຸ ຄນົ ຈະໄດເູ້ ຫັນນອູ້ ງສາວ (ຂອງຕນົ ເອງ)
ນ້ັນແຫະ ບັດນີເ້ ປັນສະຣີຣະຮາ່ ງກາຍອັນເຂົາຖິ້ມແລ້ວູ ໃນປາ່ ຊາູ້ ເປນັ ບ່ອນຖິມ້
ຊາກສບົ ຝງກາສບັ ຈກິ ກນິ ຢ່ ແດ່ ຝງແຮງູ້ ສບັ ຈກິ ກນິ ຢ່ ແດ່ ຝງນກົ ກະຕມຸ ສບັ ຈກິ ກນິ ຢ່
ແດ່ ອນັ ຝງໝາກດັ ກນິ ຢ່ ແດ່ ອນັ ຝງໝາຈອກກດັ ກນິ ຢ່ ແດ່ ແລະ ອັນໝໜ່ ອນຕາ່ ງ
ຊະນດິ ເຈາະບອູ້ ນກນິ ຢ່ ແດ.່ ພກິ ຂຸ ທ. ! ພວກເຈົາ້ ຈະເຂົ້າໃຈຄວາມຂໍ້ນີວ້ າ່ ແນວໃດ :
ສສີ ນັ ວນັ ນະອນັ ງົດງາມທີ່ມີແຕ່ເດມີ ອັນຕະທານໄປແລ້ວູ ໂທດປາກົດແຈູງ້ ແລ້ວູ
ແມ່ນຫືຼບໍ່ ? “ເຊນ່ັ ນັ້ນ ຂູ້ານອູ້ ຍ !” ພກິ ຂຸ ທ. ! ແມນ່ ວາ່ ນນ້ັ ກຄໍ ອືຼ າທນີ ະວະຂອງຮບ.

໙໔໒ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

(ຈ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ໂທດຢ່າງອນ່ື ຍງັ ມີອກີ : ບຸຄຄນົ ຈະໄດເູ້ ຫັນນອູ້ ງສາວ (ຂອງຕນົ ເອງ)
ນ້ນັ ແຫະ ບດັ ນເ້ີ ປັນສະຣີຣະຮ່າງກາຍອນັ ເຂາົ ຖມິ້ ແລູ້ວໃນປ່າຊ້າູ ເປນັ ບອ່ ນຖ້ິມ
ຊາກສບົ ເປນັ ຮາ່ ງກະດກຍງັ ມີຊນ້ີ ແລະເລອືຼ ດ ແລະຍງັ ມເີ ອນັ ເປນັ ເຄອ່ື ງຈອ່ ງຮດັ ຢ່
ແດ່ ເປັນຮາ່ ງກະດກທີ່ ປາສະຈາກຊນ້ີ ແຕຍ່ ງັ ມີເລອຼື ດເປອ້ື ນຢ່ ແລະຍງັ ມເີ ອນັ ເປນັ
ເຄອື່ ງຈອ່ ງຮດັ ໄວແູ້ ດ່ ເປນັ ຮາ່ ງກະດກທປີ່ າສະຈາກຊ້ີນແລະເລອືຼ ດ ແຕຍ່ ງັ ມເີ ອນັ
ເປນັ ເຄອ່ື ງຈອ່ ງຮດັ ໄວແູ້ ດ່ ເປນັ ທອ່ ນກະດກທປ່ີ າສະຈາກເອນັ ເປນັ ເຄອ່ື ງຈອ່ ງຮດັ
ກະຈດັ ກະຈາຍໄປຄນົ ລະທສິ ລະທາງ ຄືຼ ກະດກມຼືໄປທາງໜງຶ່ ກະດກຕນີ ໄປທາງໜ່ຶງ
ກະດກແຂງ່ ໄປທາງໜ່ຶງ ກະດກຂາໄປທາງໜຶງ່ ກະດກແອວໄປທາງໜຶງ່ ກະດກຂ້ໍ
ສັນຫງັ ໄປທາງໜ່ງຶ ກະດກຂູາ້ ງໄປທາງໜຶ່ງ ກະດກໜາູ້ ເອິກໄປທາງໜງ່ຶ ກະດກແຂນ
ໄປທາງໜງ່ຶ ກະດກໄຫ່ໄປທາງໜ່ງຶ ກະດກຄໄໍ ປທາງໜງຶ່ ກະດກຄາງໄປທາງໜ່ຶງ
ແຂູ້ວໄປທາງໜ່ຶງ ກະໂຫກຫວົ ໄປທາງໜງຶ່ ແດ.່ ພກິ ຂຸ ທ. ! ພວກເຈາ້ົ ຈະເຂ້ົາໃຈຄວາມ
ຂໍ້ນີ້ວ່າແນວໃດ : ສີສັນວັນນະອນັ ງົດງາມທມ່ີ ແີ ຕ່ເດມີ ອັນຕະທານໄປແລູ້ວ ໂທດ
ປາກດົ ແຈູ້ງແລູ້ວແມ່ນຫບືຼ ່ໍ ? “ເຊ່ັນນ້ັນ ຂາູ້ ນອູ້ ຍ !” ພິກຂຸ ທ. ! ແມນ່ ວາ່ ນນ້ັ ກຄໍ ືຼ
ອາທນີ ະວະຂອງຮບ.

(ສ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ໂທດຢາ່ ງອນ່ື ຍັງມີອກີ : ບຸຄຄົນຈະໄດູ້ເຫັນນູ້ອງສາວ (ຂອງຕົນເອງ)
ນນ້ັ ແຫະ ບດັ ນເ້ີ ປັນສະຣີຣະຮ່າງກາຍອນັ ເຂາົ ຖິມ້ ແລວູ້ ໃນປ່າຊ້າູ ເປັນບອ່ ນຖມິ້
ຊາກສົບ ເປນັ ທອ່ ນກະດກມສີ ຂີ າວດງັ່ ສສີ ງັ ແດ່ ເປັນທ່ອນກະດກ ກອງຊະຊາຍຢດ່ ນົ
ກາຍກວ່າປໜີ ງ່ຶ ໄປແລວູ້ ແດ່ ເປັນກະດກ ເປອື່ ຍຜຍຸ່ ລະອຽດໄປແລວູ້ ແດ.່ ພກິ ຂຸ ທ. !
ພວກເຈ້ົາຈະເຂົ້າໃຈຄວາມຂ້ໍນວ້ີ າ່ ແນວໃດ : ສີສັນວັນນະອັນງົດງາມ ທ່ມີ ແີ ຕ່ເດມີ
ອນັ ຕະທານໄປແລູວ້ ໂທດປາກົດແຈ້ງູ ແລູ້ວແມ່ນຫືບຼ ໍ່ ? “ເຊັ່ນນັນ້ ຂ້າູ ນູອ້ ຍ !” ພກິ ຂຸ ທ. !
ແມນ່ ວາ່ ນນັ້ ກຄໍ ອຼື າທນີ ະວະຂອງຮບ.

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໔໓

ພກິ ຂຸ ທ. ! ແມນ່ ຫຍງັ ເປນັ ນສິ ສະຣະນະ (ອບຸ າຍເຄອ່ື ງອອກ) ຈາກຮບ ? ພກິ ຂຸ ທ. !
ການນາໍ ອອກເສຍໄດູຊ້ ຶ່ງສນັ ທະຣາຄະ ການລະເສຍໄດູ້ຊງ່ຶ ສນັ ທະຣາຄະ ໃນຮບ
ອນັ ໃດ ອນັ ນນັ້ ເປນັ ນສິ ສະຣະນະຂອງຮບ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ສະມະນະ ຫືພຼ ຣາມເຫາ່ຼົ ໃດ ບຮໍ່ ູ້ແຈູ້ງຕາມເປັນຈິງ ຊຶ່ງອັສສາທະແຫງ່ ຮບ
ໂດຍຄວາມເປນັ ອສັ ສາທະດູ້ວຍ ຊຶ່ງອາທີນະວະ ໂດຍຄວາມເປັນອາທີນະວະດູ້ວຍ
ຊຶ່ງນິສສະຣະນະ ໂດຍຄວາມເປັນນສິ ສະຣະນະດູ້ວຍ ໂດຍອາການເຊັນ່ ນ້ີ ຢ່ ;
ສະມະນະ ຫພືຼ ຣາມເຫຼົ່ານ້ນັ ນັ້ນໜໍ ຈກັ ຮອບຮູ້ຊງຶ່ ຮບດູວ້ ຍຕົນເອງ ຫວຼື ່າ ຈກັ ຊກັ ຊວນ
ຜ່ອືນ່ ໃຫຮູ້ ອບຮູຊ້ ຶ່ງຮບ ເໝຼອື ນດ່ງັ ຜ່ທີ່ເຄີຍປະຕິບັຕແລູ້ວ ດງັ່ ນ້ີນັ້ນ ນນັ້ ບ່ໍແມ່ນຖານະ
ທີມ່ ໄີ ດູ້.

ພິກຂຸ ທ. ! ສ່ວນ ສະມະນະ ຫພືຼ ຣາມເຫາົ່ຼ ໃດ ຮແູ້ ຈງູ້ ຕາມຄວາມເປນັ ຈງິ ຊງຶ່
ອສັ ສາທະແຫງ່ ຮບ ໂດຍຄວາມເປນັ ອສັ ສາທະດ້ວູ ຍ ຊ່ຶງອາທນີ ະວະໂດຍຄວາມເປນັ
ອາທນີ ະວະດວູ້ ຍ ຊຶ່ງນສິ ສະຣະນະ ໂດຍຄວາມເປນັ ນສິ ສະຣະນະດວູ້ ຍ ໂດຍ
ອາການເຊນ່ັ ນີ້ ຢ່ ; ສະມະນະ ຫືຼ ພຣາມເຫາ່ົຼ ນນ້ັ ຈກັ ຮອບຮຊູ້ ງຶ່ ຮບດວູ້ ຍຕນົ ເອງ ຫວືຼ າ່
ຈກັ ຊກັ ຊວນຜອ່ ນ່ື ໃຫຮູ້ ອບຮຊູ້ ຶ່ງຮບ ຄກຼື ບັ ຜທ່ ີ່ເຄຍີ ປະຕບິ ຕັ ແລວູ້ ດງັ່ ນນີ້ ນັ້ ; ນນ້ັ ເປນັ
ຖານະທມ່ີ ໄີ ດູ້.

- ມ. ມ. ໑໒/໑໗໓ - ໑໗໕/໒໐໑ - ໒໐໔.

(ຄວາມຮ້ດູ ງ່ັ ກາ່ ວນ້ີ ສົງເຄາະລົງໃນສມັ ມາທິຕຖິ ດ່ງັ ນ້ັນ ຈງ່ຶ ນໍາເອົາມາລວມໄວ້ໃູ ນບອ່ ນນີ້).

໙໔໔ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ອສັ ສາທະ-ອາທນີ ະວະ-ນສິ ສະຣະນະ ຂອງເວທະນາ

(ທມັ ມະລກັ ສະນະ ໓ ປະການ ຂອງເວທະນາ : ວຕັ ຖແຸ ຫງ່ ສມັ ມາທຕິ ຖ)ິ

ພິກຂຸ ທ. ! ແມນ່ ຫຍງັ ເປນັ ອສັ ສາທະ (ສະເໜ່) ຂອງເວທະນາທງັ ຫາຍ ?

(ກ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນກລໍ ະນີນ້ີ ພິກຂຸ ເພາະສະງດັ ຈາກກາມ ແລະສະງັດຈາກ
ອະກຸສົລທມັ ທັງຫາຍ ຍອ່ ມບນັ ລຸ ຊານທໜີ ຶ່ງ ຊ່ຶງມວີ ິຕກົ ວິຈາຣ ມປີ ີຕແິ ລະສຂຸ ອັນ
ເກດີ ແຕ່ວເິ ວກແລູ້ວແລຢ.່ ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນສະໄໝໃດ ພິກຂຸ ເພາະສະງດັ ຈາກກາມ
ແລະສະງັດຈາກອະກສຸ ົລທມັ ທັງຫາຍ ຍ່ອມບນັ ລຊຸ ານທີໜງຶ່ ... ນນ້ັ ແລວູ້ ແລຢ.່ ໃນ
ສະໄໝນັ້ນ ເຂົາຍ່ອມບໍ່ຄິດແມ່ນແຕ່ໃນທາງ ທ່ີຈະໃຫູ້ເກດີ ຄວາມເດືອຼ ດຮອູ້ ນແກ່
ຕນົ ເອງ ເຂົາຍອ່ ມບ່ຄໍ ດິ ແມ່ນແຕ່ໃນທາງ ທ່ີຈະໃຫູ້ເກດີ ຄວາມເດອືຼ ດຮອູ້ ນແກ່ຜ່ອນື່
ແລະຍ່ອມບ່ຄໍ ດິ ແມ່ນແຕ່ໃນທາງ ທີ່ຈະໃຫູ້ເກດີ ຄວາມເດືຼອດຮອູ້ ນແກ່ຕົນເອງແລະ
ຜ່ອືນ່ ທງັ ສອງຝ່າຍ. ໃນສະໄໝນນ້ັ (ຂະນະນ້ັນ) ເຂົາຍອ່ ມສະເຫວຍີ ເວທະນາ ອນັ ບກໍ່ ໍ່
ຄວາມເດອຼື ດຮອູ້ ນແຕຢ່ າ່ ງໃດເລຍີ . ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຮົາກາ່ ວອັສສາທະ (ສະເໜ່) ຂອງ
ເວທະນາທັງຫາຍວ່າ ມີການບໍ່ກ່ໍຄວາມເດຼືອດຮອູ້ ນແກ່ຜ່ໃດເປນັ ຢ່າງຍິງ່ . [ເບ່ງິ ນ. ໑໓໔໗

ປະກອບຄືຼ ເມ່ືອຂະນະຢ່ໃນຊານທັງ ໔ ອາຣົມຮກັ ... ຊັງ ... ຈະດັບໄປ, ແຕ່ເມ່ອື ຊານດັບໄປ ອາຣົມຮັກ ... ຊັງ ...
ຫືຼ ຄວາມຄິດໃນການກຄ່ໍ ວາມເດຼອື ດຮູ້ອນແກ່ຜ່ອ່ນື ຍອ່ ມເກດີ ຂ້ຶນໄດູ້].

(ຂ) ພິກຂຸ ທ. ! ຂ້ໍອນ່ື ຍງັ ມີອກີ : ພິກຂຸ ເພາະສະງົບວຕິ ົກວຈິ າຣເສຍໄດູ້ ຍອ່ ມບນັ ລຸ
ຊານທສີ ອງ ອນັ ເປນັ ເຄື່ອງຜອ່ ງໃສໃນພາຍໃນ ນາໍ ໃຫູ້ເກີດສະມາທິ ມອີ າຣມົ ອນັ ດຽວ
ແຫ່ງໃຈ ບໍ່ມີວຕິ ົກວິຈາຣ ມີແຕປ່ ີຕິແລະສຸຂ ອັນເກີດແຕ່ສະມາທິແລວູ້ ແລຢ.່ ພກິ ຂຸ ທ. !
ໃນສະໄໝໃດ ພິກຂຸ ເພາະສະງົບວຕິ ກົ ວຈິ າຣເສຍໄດູ້ ຍອ່ ມບນັ ລຸຊານທີສອງ ...
ນັນ້ ແລູ້ວແລຢ່. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເຂົາຍອ່ ມບຄ່ໍ ິດແມ່ນແຕ່ໃນທາງ ທີ່ຈະໃຫູ້ເກີດຄວາມ
ເດອຼື ດຮ້ອູ ນແກຕ່ ນົ ເອງ ຍ່ອມບໍ່ຄິດແມ່ນແຕ່ໃນທາງ ທຈ່ີ ະໃຫູ້ເກດີ ຄວາມເດອືຼ ດຮູອ້ ນ
ແກ່ຜ່ອື່ນ ແລະຍ່ອມບ່ໍຄິດແມ່ນແຕ່ໃນທາງ ທ່ີຈະໃຫູ້ເກດີ ຄວາມເດຼອື ດ ຮອູ້ ນແກຕ່ ນົ
ເອງ ແລະຜ່ອນ່ື ທງັ ສອງຝາ່ ຍ. ໃນສະໄໝນັ້ນ ເຂາົ ຍ່ອມສະເຫວຍີ ເວທະນາອນັ ບກ່ໍ ່ໍ
ຄວາມເດອືຼ ດຮອູ້ ນແຕຢ່ າ່ ງໃດເລຍີ . ພກິ ຂຸ ທ. ! ເຮົາກ່າວ ອັສສາທະ (ສະເໜ)່ ຂອງ
ເວທະນາທັງຫາຍວ່າ ມກີ ານບ່ໍກຄໍ່ ວາມເດອຼື ດຮອູ້ ນແກ່ຜ່ໃດເປນັ ຢາ່ ງຍ່ງິ .

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໔໕

(ຄ) ພິກຂຸ ທ. ! ຂໍ້ອນື່ ຍງັ ມອີ ີກ : ພິກຂຸ ເພາະຄວາມຈາງຄາຍໄປແຫ່ງປີຕິ ເປນັ ຜ່ຢ່
ອຸເປກຂາ ມສີ ະຕິສັມປະຊນັ ຍະ ສະເຫວີຍສຸຂດູ້ວຍນາມກາຍ ຍອ່ ມບນັ ລຸ ຊານທສີ າມ
ອັນເປັນຊານທພ່ີ ຣະອະຣິຍະເຈາ້ົ ທງັ ຫາຍ ກ່າວວາ່ “ຜ່ໃດບັນລຸຊານນ້ີ ເປັນຜ່ຢ່ອເຸ ປກ
ຂາ ມສີ ະຕິຢເ່ ປນັ ປົກກະຕສິ ຸຂ” ດັງ່ ນ້ີ ແລູ້ວແລຢ່. ພກິ ຂຸ ທ. ! ໃນສະໄໝໃດ ພິກຂຸ
ເພາະຄວາມຈາງຄາຍໄປແຫງ່ ປີຕິ ເປັນຜ່ຢ່ອຸເປກຂາ ມີສະຕສິ ັມປະຊັນຍະ ສະເຫວີຍ
ສຂຸ ດູວ້ ຍນາມກາຍ ຍອ່ ມບນັ ລຊຸ ານທສີ າມ ... ນັນ້ ແລູ້ວແລຢ່. ໃນສະໄໝນ້ັນ ເຂົາ
ຍ່ອມບຄໍ່ ິດແມນ່ ແຕ່ໃນທາງ ທ່ຈີ ະໃຫເູ້ ກີດຄວາມເດືຼອດຮູ້ອນແກ່ຕນົ ເອງ ຍ່ອມບຄໍ່ ດິ
ແມ່ນແຕໃ່ ນທາງ ທີ່ຈະໃຫູ້ເກດີ ຄວາມເດອຼື ດຮູ້ອນແກ່ຜ່ອື່ນ ແລະ ຍອ່ ມບໍຄ່ ດິ ແມ່ນແຕ່
ໃນທາງ ທ່ີຈະໃຫເູ້ ກີດຄວາມເດອືຼ ດຮອູ້ ນແກ່ຕົນເອງ ແລະຜ່ອ່ືນ ທັງສອງຝ່າຍ. ໃນ
ສະໄໝນນ້ັ ເຂາົ ຍອ່ ມສະເຫວຍີ ເວທະນາ ອນັ ບກ່ໍ ຄໍ່ ວາມເດອືຼ ດຮອູ້ ນແຕຢ່ າ່ ງໃດເລຍີ .
ພິກຂຸ ທ. ! ເຮາົ ກາ່ ວ ອັສສາທະ (ສະເໜ່) ຂອງເວທະນາທັງຫາຍວ່າ ມີການບໍ່ກຄ່ໍ ວາມ
ເດຼືອດຮູອ້ ນແກ່ຜ່ໃດ ເປນັ ຢ່າງຍິງ່ .

(ງ) ພກິ ຂຸ ທ. ! ຂ້ໍອືນ່ ຍັງມອີ ີກ : ພິກຂຸ ເພາະລະສຸຂເສຍໄດູ້ ແລະເພາະລະທຸກຂ໌
ເສຍໄດູ້ ເພາະຄວາມດັບຫາຍໄປ ແຫ່ງໂສມະນັສສະ ແລະໂທມະນັສສະໃນກາລກອ່ ນ
ຍ່ອມບນັ ລຸ ຊານທສີ ່ີ ອນັ ບໍ່ທຸກຂ໌ບໍສ່ ຸຂ ມແີ ຕສ່ ະຕເິ ປັນທັມມະຊາຕບໍຣສິ ຸດ ເພາະ
ອຸເປກຂາແລູ້ວແລຢ.່ ພິກຂຸ ທ. ! ໃນສະໄໝໃດ ພິກຂຸ ເພາະລະສຸຂເສຍໄດູ້ ແລະເພາະ
ລະທກຸ ຂເ໌ ສຍໄດູ້ ເພາະຄວາມດັບຫາຍໄປແຫງ່ ໂສມະນັສສະ ແລະໂທມະນສັ ສະໃນ
ກາລກ່ອນ ຍອ່ ມບັນລຸຊານທສີ ່ີ ... ນນັ້ ແລ້ວູ ແລຢ່. ໃນສະໄໝນ້ນັ ເຂົາຍອ່ ມບຄ່ໍ ດິ ແມນ່
ແຕ່ໃນທາງ ທ່ີຈະໃຫູ້ເກີດຄວາມເດືຼອດຮອູ້ ນແກຕ່ ົນເອງ ຍອ່ ມບຄ່ໍ ດິ ແມນ່ ແຕ່ໃນທາງ
ທຈ່ີ ະໃຫູ້ເກດີ ຄວາມເດືຼອດຮູອ້ ນແກ່ຜ່ອນື່ ແລະຍອ່ ມບ່ໍຄດິ ແມ່ນແຕໃ່ ນທາງ ທຈີ່ ະໃຫູ້
ເກດີ ຄວາມເດືອຼ ດຮູ້ອນແກຕ່ ົນເອງ ແລະຜ່ອນື່ ທງັ ສອງຝາ່ ຍ. ໃນສະໄໝນ້ນັ ເຂົາ
ຍອ່ ມສະເຫວຍີ ເວທະນາ ອນັ ບ່ໍກຄໍ່ ວາມເດອຼື ດຮອູ້ ນແຕຢ່ າ່ ງໃດເລຍີ . ພິກຂຸ ທ. ! ເຮາົ
ກ່າວ ອັສສາທະ (ສະເໜ)່ ຂອງເວທະນາທັງຫາຍວາ່ ມກີ ານບ່ໍກໍ່ຄວາມເດຼືອດຮ້ອູ ນແກ່
ຜ່ໃດເປັນຢ່າງຍ່ິງ.

໙໔໖ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ພິກຂຸ ທ. ! ແມນ່ ຫຍງັ ເປນັ ອາທນີ ະວະ (ໂທດອນັ ຕາໍ່ ຊາມ) ຂອງເວທະນາທງັ ຫາຍ ?
ພກິ ຂຸ ທ. ! ເວທະນາບທໍ່ ຽ່ ງ ເປນັ ທກຸ ຂ໌ ມຄີ ວາມແປປ່ຽນເປນັ ທມັ ມະດາ ອນັ ໃດ, ອນັ
ນນັ້ ເປນັ ອາທນີ ະວະຂອງເວທະນາທງັ ຫາຍ.

ພກິ ຂຸ ທ. ! ແມນ່ ຫຍງັ ເປນັ ນສິ ສະຣະນະ (ອບຸ າຍເຄອື່ ງອອກ) ຈາກເວທະນາ
ທງັ ຫາຍ ? ພກິ ຂຸ ທ. ! ການນາໍ ອອກເສຍໄດູ້ ຊງ່ຶ ສນັ ທະຣາຄະ ໃນເວທະນາທງັ ຫາຍ
ການລະເສຍໄດູ້ ຊງຶ່ ສນັ ທະຣາຄະ ໃນເວທະນາທງັ ຫາຍອນັ ໃດ, ອນັ ນນັ້ ເປນັ
ນສິ ສະຣະນະຈາກເວທະນາທງັ ຫາຍ.

ພິກຂຸ ທ. ! ສະມະນະ ຫືຼພຣາມເຫາົຼ່ ໃດ ບ່ຮໍ ແູ້ ຈງູ້ ຄວາມເປັນຈິງ ຊ່ຶງອສັ ສາທະແຫງ່
ເວທະນາທງັ ຫາຍໂດຍຄວາມເປັນອສັ ສາທະດູ້ວຍ ຊ່ຶງອາທີນະວະໂດຍຄວາມເປັນ
ອາທີນະວະດ້ວູ ຍ ຊ່ຶງນສິ ສະຣະນະໂດຍຄວາມເປັນນສິ ສະຣະນະດວູ້ ຍ ໂດຍອາການ
ເຊັ່ນນີ້ ຢ່ ; ສະມະນະ ຫືພຼ ຣາມເຫຼ່າົ ນ້ັນນັ້ນໜໍ ຈັກຮອບຮູ້ຊ່ຶງເວທະນາທງັ ຫາຍດູ້ວຍ
ຕົນເອງ ຫືຼວ່າຈກັ ຊັກຊວນຜ່ອນ່ື ໃຫ້ຮູ ອບຮູ້ ຊ່ຶງເວທະນາທັງຫາຍເໝຼືອນດັງ່ ຜ່ທເີ່ ຄີຍ
ປະຕິບຕັ ແລູ້ວ ດ່ັງນ້ີນັ້ນ ນັນ້ ບ່ໍແມ່ນຖານະທມ່ີ ໄີ ດູ.້

ພິກຂຸ ທ. ! ສ່ວນສະມະນະ ຫພືຼ ຣາມເຫາົ່ຼ ໃດ ຮແູ້ ຈງູ້ ຕາມເປນັ ຈງິ ຊ່ຶງອສັ ສາທະ
ແຫງ່ ເວທະນາທງັ ຫາຍໂດຍຄວາມເປນັ ອສັ ສາທະດ້ວູ ຍ ຊງ່ຶ ອາທນີ ະວະໂດຍຄວາມ
ເປນັ ອາທນີ ະວະດວູ້ ຍ ຊຶ່ງນສິ ສະຣະນະໂດຍຄວາມເປນັ ນສິ ສະຣະນະດວູ້ ຍ ໂດຍ
ອາການແນວນຢີ້ ່ ; ສະມານະ ຫພືຼ ຣາມເຫາ່ົຼ ນນ້ັ ນນ້ັ ແຫະ ຈກັ ຮອບຮຊູ້ ຶ່ງເວທະນາ
ທງັ ຫາຍດວູ້ ຍຕນົ ເອງ ຫວືຼ າ່ ຈກັ ຊກັ ຊວນຜອ່ ນ່ື ໃຫຮູ້ ອບຮູ້ ຊຶ່ງເວທະນາທງັ ຫາຍຄືຼກບັ
ຜທ່ ່ີເຄຍີ ປະຕບິ ຕັ ແລວູ້ ດງັ່ ນນ້ີ ນັ້ ນນ້ັ ເປນັ ຖານະທມີ່ ໄີ ດູ້.

- ມ. ມ. ໑໒/໑໗໖ - ໑໗໗/໒໐໕ - ໒໐໘.

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໔໗

ການເຮດັ ໃຫເູ້ ກດີ ສັມມາທິຕຖິເມ່ືອມີບັນຫາ ລະຫວ່າງລັດທິ

(ນຕັ ຖກິ ະ-ອຕັ ຖິກະວາດ, ອະກຣິ ຢິ ະ-ກຣິ ຢິ ະວາດ, ອະເຫຕຸກະ-ເຫຕກຸ ະວາດ, ອຣຸ ບຸ ປະວາດ,
ພະວະນໂິ ຣດະວາດ)

(ພຣາມ ແລະຄະຫະບໍດຊີ າວບູ້ານສາເລີຍຢະກະ ໄດຍູ້ ິນສຽງເລົ່ຼາລວືຼ າ່ ພຣະຜມ່ ພີ ຣະພາຄເຈ້າົ ເປນັ ພຣະ
ອໍຣະຫນັ ຕ໌ ຮແູ້ ຈງູ້ ໂລກທັງປວງ ສະແດງທັມງດົ ງາມບໍຣິບນ ປະກາສພຣົມມະຈັນຣຍ໌ບຣໍ ສິ ຸດ ກພໍ າກັນໄປເຝາົ້ ພຣະ
ຜ່ມີພຣະພາກເຈາົ້ ຜສ່ ະເດັດມາເຖງິ ໝ່ບູ້ານນີ້ແລວູ້ ຈົນເຖງິ ບ່ອນປະທບັ . ບາງພວກສະແດງຄວາມເຄາົ ລົບ ບາງ
ພວກບສ່ໍ ະແດງຄວາມເຄົາລົບ ນັງ່ ຢ.່ ພຣະຜ່ມີພຣະພາຄເຈ້ົາ ໄດູ້ຕຣັດແກ່ຊາວບ້າູ ນສາເລຍີ ຢະກະເຫຼົ່ານັ້ນ ວ່າ :-).

ຄະຫະບດໍ ີ ທ. ! ມີຢບ່ ໍ່ ສາສດາໃດໆ ຊງຶ່ ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງທ່ານ ຈົນເຖິງກບັ ທາ່ ນປົງ
ສັດທາລົງໄປແລູ້ວ ຢ່າງມີເຫຕຜົລ ?

“ຍງັ ບມ່ໍ ີ ຂູາ້ ນູ້ອຍ !”.

ຄະຫະບດໍ ີ ທ. ! ສໍາລັບພວກທາ່ ນ ທຍີ່ ັງບ່ໍມີສາສດາອນັ ເປນັ ທີພ່ ໍໃຈ ທັມມະອນັ ຜດິ
ບໄ່ໍ ດູ້ (ອະປນັ ນະກະທມັ ມະ) ນ້ີ ມຢີ ່ ສາໍ ລບັ ພວກທາ່ ນສະມາທານແລູ້ວປະຕິບັຕ. ຄະຫະ
ບໍດີ ທ. ! ທມັ ມະອນັ ຜດິ ບໄ່ໍ ດນູ້ ນ້ັ ເມອ່ື ທາ່ ນສະມາທານເຕມັ ປ່ຽມແລວູ້ ຈກັ ເປນັ ໄປ
ເພອື່ ຫຕິ ະສຂຸ ະ ແກພ່ ວກທາ່ ນຕະຫອດກາລະດນົ ນານ. ຄະຫະບໍດີ ທ. ! ທມັ ມະອນັ
ຜດິ ບໄໍ່ ດນູ້ ນັ້ ເປນັ ແນວໃດໜໍ ?

ຄະຫະບດໍ ີ ທ. ! ມີສະມະນະພຣາມພວກໜງຶ່ ມວີ າທະມີທິຕຖແິ ນວນ້ີວາ່ “ທານທີ່
ໃຫູແ້ ລວູ້ ບໍມ່ ີ (ຜລົ ), ຍັນທ່ບີ ຊາແລວູ້ ບ່ມໍ ີ (ຜລົ ), ການບຊາທ່ບີ ຊາແລວູ້ ບ່ມໍ ີ (ຜົລ), ຜລົ
ວິບາກແຫ່ງກັມທ່ີສຕັ ເຮັດດີເຮດັ ຊົວ່ ບມ່ໍ ,ີ ໂລກນ້ີ ບມ່ໍ ີ, ໂລກອື່ນ ບມໍ່ ີ, ມານດາ ບ່ໍມີ,
ບດິ າ ບ່ມໍ ີ, ໂອປະປາຕິກະສັຕ ບໍ່ມີ, ສະມະນະພຣາມທີໄ່ ປແລູ້ວ ປະຕິບຕັ ແລວູ້ ໂດຍ
ຖືກຼ ຕ້ອູ ງ ເຖງິ ກັບເຮັດໃຫແູ້ ຈູ້ງຊງ່ຶ ໂລກນີ້ ແລະ ໂລກອນ່ື ດູ້ວຍປນັ ຍາອນັ ຖືກຼ ຕ້ອູ ງເອງ
ແລວູ້ ປະກາສໃຫູ້ຜ່ອືນ່ ຮູ້ ກບໍ ມໍ່ ີ” ດ່ງັ ນີ້.

໙໔໘ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ຄະຫະບໍດີ ທ. ! ຍັງມສີ ະມະນະພຣາມອກີ ພວກໜງ່ຶ ຊ່ຶງມີວາທະເປນັ ຂ້າູ ເສກິ ໂດຍ
ກົງຕສໍ່ ະມະນະພຣາມເຫຼ່ົານນ້ັ ກາ່ ວຢ່ແນວນ້ີວ່າ “ທານທໃີ່ ຫແູ້ ລວູ້ ມີ (ຜລົ ), ຍນັ ທບີ່ ຊາ
ແລວູ້ ມີ (ຜລົ ), ການບຊາທບີ່ ຊາແລວູ້ ມີ (ຜລົ ), ຜລົ ວບິ າກແຫງ່ ກມັ ທສ່ີ ຕັ ເຮດັ ດເີ ຮດັ ຊວົ່
ມ,ີ ໂລກນ້ີ ມີ, ໂລກອນື່ ມ,ີ ມານດາ ມ,ີ ບດິ າ ມ,ີ ໂອປະປາຕກິ ະສັຕ ມ,ີ ສະມະນະ
ພຣາມທ່ໄີ ປແລວູ້ ປະຕບິ ຕັ ແລວູ້ ໂດຍຖກຼື ຕອູ້ ງ ເຖງິ ກບັ ເຮດັ ໃຫແູ້ ຈງູ້ ຊ່ຶງໂລກນີ້ ແລະ
ໂລກອນື່ ດວູ້ ຍປນັ ຍາອນັ ຖກຼື ຕອູ້ ງເອງ ແລວູ້ ປະກາສໃຫຜູ້ ອ່ ນ່ື ຮູ້ ກມໍ ”ີ ດ່ງັ ນີ້. ຄະຫະ
ບດໍ ີ ທ. ! ທາ່ ນຈະສໍາຄນັ ຄວາມຂ້ໍນວ້ີ າ່ ແນວໃດ : ສະມະນະ ພຣາມສອງພວກນີ້ ເປັນ
ຜ່ມວີ າທະເປັນຂູ້າເສິກໂດຍກົງຕກ່ໍ ັນ ແລະກັນ ແມນ່ ຫືຼບ່ໍ ?

“ເຊນັ່ ນ້ັນ ຂ້າູ ນູອ້ ຍ !”.

ຄະຫະບດໍ ີ ທ. ! ໃນບັນດາສະມະນະພຣາມທັງສອງພວກນັນ້ ສະມະນະ ພຣາມ
ພວກໃດມວີ າທະມີທິຕຖວິ ່າ “ທານທໃ່ີ ຫແູ້ ລວູ້ ບມໍ່ ,ີ ຍນັ ທບີ່ ຊາແລວູ້ ບມໍ່ ,ີ ... ໆລໆ...
ຜເ່ ຮດັ ໃຫແູ້ ຈງູ້ ໂລກນີ້ ແລະໂລກອນ່ື ດ້ວູ ຍປນັ ຍາອນັ ຖກືຼ ຕອູ້ ງເອງ ແລວູ້ ປະກາສໃຫຜູ້ ່
ອນື່ ຮູ້ ກບໍ ມ່ໍ ”ີ ດງັ່ ນ້ີນ້ນັ ພວກເຂາົ ຍ່ອມຫວັງໄດໃູ້ ນຂ້ໍນ້ີ ຄືຼເລກີ ລະກສຸ ົລທັມສາມ
ປະການນີ້ ກາ່ ວຄຼື : ກາຢະສຸຈະຣຕິ ວະຈສີ ຸຈະຣຕິ ມະໂນສຈຸ ະຣຕິ ເສຍແລ້ວູ
ສະມາທານປະພຶຕອະກສຸ ົລທມັ ສາມປະການ ກ່າວຄືຼ : ກາຢະທຈຸ ະຣຕິ ວະຈທີ ຸຈະຣິຕ
ມະໂນທຸຈະຣຕິ ເປັນແນ່ນອນ. ຂ້ໍນັ້ນ ເພາະເຫຕໃດ ? ເພາະເຫຕວ່າ ສະມະນະ
ພຣາມຜ່ຈະເຣນີ ເຫົາ່ຼ ນນ້ັ ບ່ໍມອງເຫັນໂທດອນັ ຕໍາ່ ຊາມເສ້າົ ໝອງຂອງອະກຸສົລທັມ
ແລະ ບ່ມໍ ອງເຫັນອານິສງົ ສ໌ໃນເນກຂມັ ມະ ອນັ ເປັນທັມຂາວຂອງຝ່າຍກສຸ ົລທັມ
ທງັ ຫາຍເສຍເລຍີ . ທິຕຖິຂອງເຂາົ ຕໍ່ໂລກອ່ນື ຊ່ຶງມຢີ ່ແທູ້ໆ ກັບໄປເຫັນເສຍວາ່
ໂລກອືນ່ ບ່ໍມີ ທິຕຖິຂອງເຂາົ ນ້ັນຈ່ງຶ ເປນັ ມິຈສາທິຕຖິ ໂລກອນ່ື ຊຶ່ງມຢີ ່ແທູ້ໆ ເຂາົ ດໍາຣິ
ໄປວາ່ ໂລກອນ່ື ບໍ່ມີ ຄວາມດໍາຣນິ ້ັນຂອງເຂົາ ຈຶງ່ ເປັນມຈິ ສາສັງກັປປະ. ເຂາົ ກາ່ ວຊຶ່ງ
ໂລກອືນ່ ອັນມຢີ ແ່ ທູ້ໆ ວ່າໂລກອນ່ື ບໍ່ມີ ວາຈານ້ນັ ຂອງເຂາົ ຈຶງ່ ເປນັ ມິຈສາວາຈາ. ເຂົາ
ກາ່ ວຊງ່ຶ ໂລກອນື່ ອັນມຢີ ແ່ ທູ້ໆ ວ່າໂລກອ່ືນບ່ມໍ ີ

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໔໙

ເຊນັ່ ນ້ີ ຊື່ວາ່ ເຂາົ ເຮັດຕນົ ເປັນຂາູ້ ເສກິ ຕໍ່ ພຣະອໍຣະຫັນຕ໌ທັງຫາຍ ຜ່ຮູ້ແຈ້ງູ ໂລກອືນ່ .
ໂລກອື່ນມີຢ່ແທູ້ໆ ເຂາົ ເຮດັ ໃຫູ້ຜ່ອນ່ື ສໍາຄນັ ວາ່ ໂລກອືນ່ ບມ່ໍ ີ ການເຮດັ ຂອງເຂາົ ນນັ້
ຈຶງ່ ເປນັ ອະສັດທັມມະສັນຍັຕຕິ (ເຮັດໃຫຜູ້ ່ອື່ນໝາຍໝັນ້ ໃນອະສດັ ທມັ ) ແລະດວູ້ ຍອະສັດ
ທັມມະສນັ ຍຕັ ຕິຂອງເຂາົ ນນັ້ ເອງ ເຂາົ ຍົກຕົນຂມົ່ ຜ່ອ່ືນ. ດ້ວູ ຍການເຮດັ ແນວນ້ີ ຊື່ວ່າ
ເຂາົ ຢດຸ ປກົ ກະຕພິ າວະອນັ ງດົ ງາມໃນກາລກອ່ ນຂອງເຂາົ ເສຍ ມາຕງ້ັ ຢໃ່ ນປກົ ກະຕິ
ພາວະອນັ ຊວ່ົ ຮາູ້ ຍ ຄມືຼ ຈິ ສາທິຕຖິ ມິຈສາສັງກັປປະ ມິຈສາວາຈາ ຄວາມເປນັ ຂາູ້ ເສກິ
ຕ່ໍພຣະອະຣຍິ ະເຈ້ົາ ອະສດັ ທັມມະສນັ ຍຕັ ຕິ ການຍກົ ຕົນ ແລະ ການຂົ່ມຜ່ອນື່ . ດູ້ວຍ
ອາການດງ່ັ ນ້ີ ອະກຸສົລທັມອັນບາບໜາເປັນອະເນກເຫ່ົຼານັ້ນ ຍ່ອມເກດີ ແກ່ເຂາົ ເພາະ
ມມີ ິຈສາທຕິ ຖເິ ປນັ ປັຈຈັຍ.

ຄະຫະບດໍ ີ ທ. ! ໃນບັນດາທິຕຖທິ ັງສອງຢ່າງນ້ັນ ບຸຣສຸ ຜ່ວິນຍຊນົ ຍ່ອມຮ່ນິ ຕອງ
ເຫັນເຊັນ່ ນ້ີວ່າ : ຖາູ້ ໂລກອ່ືນບ່ໍມີ ບຣຸ ສຸ ຜ່ຈະເຣີນ (ຜ່ຖືຼຢວ່ ່າໂລກອ່ືນບໍ່ມີ) ນີ້ ຫງັ ຈາກການ
ຕາຍເພາະການທໍາລາຍແຫ່ງກາຍ ຈັກເຮດັ ຄວາມຜາສຸກໃຫູ້ແກຕ່ ນົ ໄດູ້ ຍູ້ອນເຫຕນນ້ັ
ກໍແມ່ນຢ່ ; ແຕຖ່ າູ້ ໂລກອ່ນື ມີ ບຸຣສຸ ຜ່ຈະເຣີນນ້ີ ຫງັ ຈາກການຕາຍເພາະການທາໍ ລາຍ
ແຫ່ງກາຍ ຈະເຂ້າົ ເຖິງອະບາຍ ທຸຄະຕິ ວິນິບາຕ ນະຣກົ ເພາະເຫຕນັ້ນ ເປັນແນ່ນອນ.
ເອົາລະ ເປັນອັນວ່າໂລກອນື່ ກໍຢ່າມີ ຄາໍ ຈງິ ຂອງສະມະນະພຣາມຜ່ຈະເຣີນເຫ່ຼົານ້ັນ ກໍ
ບ່ໍຕູ້ອງເອາົ ມາກາ່ ວອາູ້ ງ ; ເຖງິ ແນວນັ້ນ ບຸຣສຸ ຜ່ຈະເຣີນນນັ້ ກຍໍ ັງຈະຖືກຼ ວິນຍຊົນ
ຕິຕຽນ ໃນທຕິ ຖະທມັ ນແ້ີ ຫະ ວ່າເປນັ ຄົນທຸສີລ ເປັນມິຈສາທິຕຖິ ເປັນ ນຕັ ຖກິ ະວາດ
ດັ່ງນ້ີ ຢນ່ ້ນັ ເອງ. ຖູ້າວາ່ ໂລກອ່ນື ເກີດມີຂ້ຶນມາແທ້ແູ ລ້ວູ ການໄດຮູ້ ບັ ກະລີ (ຂະລາໍ )໑
ທງັ ສອງຝາ່ ຍ ຍອ່ ມມີແກ່ບຸຣຸສຜ່ຈະເຣນີ ນັ້ນ ກ່າວຄຼື ໃນທຕິ ຖະທມັ ນ້ີ ກຖໍ ກືຼ ວນິ ຍຊນົ
ຕຕິ ຽນ ແລະຫັງຈາກການຕາຍ ເພາະການທາໍ ລາຍແຫງ່ ກາຍ ກເໍ ຂາົ້ ເຖງິ ອະບາຍ
ທຄຸ ະຕິ ວນິ ບິ າຕ ນະຣົກ. ນ້ີແຫະ ຄຼືອະປັນນະກະທມັ (ທມັ ອນັ ຜິດບ່ໍໄດ)ູ້ ນີ້ ທີ່ບຄຸ ຄນົ ນີ້ຖືຼ
ເອົາຜດິ ໂດຍສິນ້ ເຊີງ ຍ່ອມແຜ່ໄປໂດຍສວ່ ນດຽວ ຕັ້ງຢ່ຢ່າງຕດັ ຮອນຊຶ່ງຮາກຖານ
ແຫງ່ ກຸສົລ.

໑. ຄໍາວາ່ ກະລີ (ໃນບົດວ່າ ກະລິຄຄາໂຫ) ເປັນຄາໍ ທ່ແີ ປເປັນພາສາເຮາົ ໄດູ້ຍາກ ໝາຍເຖິງຄວາມຊ່ົວຮູາ້ ຍ
ທມ່ີ າຈາກຜຊີ ະນິດໜ່ຶງ ໃນບ່ອນນີ້ຈຶງ່ ແປທບັ ສບັ ວ່າ “ກະລີ” ຊງຶ່ ແມນ່ ຈະແປວາ່ ຄວາມຊ່ົວ, ຄວາມຮູາ້ ຍ,
ຄວາມຜາບແພູ້ ຂະລໍາ ໆລໆ ກໍບໍ່ມີຄວາມໝາຍເຕັມຕາມຄວາມໝາຍເດີມຂອງຄໍາຄາໍ ນ້.ີ

໙໕໐ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ຄະຫະບດໍ ີ ທ. ! ໃນບນັ ດາສະມະນະພຣາມທງັ ສອງພວກນນ້ັ ສະມະນະພຣາມ
ພວກໃດມວີ າທະ ມີທິຕຖິແນວນວ້ີ ່າ : “ທານທໃ່ີ ຫແູ້ ລວູ້ ມີ (ຜລົ ), ຍນັ ທບີ່ ຊາແລວູ້ ມີ
(ຜລົ ), ....ໆລໆ.... ຜເ່ ຮດັ ໃຫແູ້ ຈງູ້ ໂລກນແ້ີ ລະໂລກອນ່ື ດວູ້ ຍປນັ ຍາອນັ ຍງ່ິ ແລວູ້ ປະ
ກາສ ໃຫຜູ້ ອ່ ນື່ ຮູ້ ກມໍ ”ີ ດັງ່ ນີ້ນ້ນັ ພວກເຂົານັ້ນຍ່ອມຫວງັ ໄດ້ໃູ ນຂ້ນໍ ້ີ ຄືຼຍອ່ ມເລີກລະ ອະ
ກຸສົລທັມສາມປະການ ກ່າວຄຼື : ກາຢະທຸຈະຣຕິ ວະຈີທຸຈະຣຕິ ມະໂນທຈຸ ະຣຕິ ເສຍ
ແລວູ້ ສະມາທານປະພຶຕກຸສົລທັມສາມປະການ ກ່າວຄຼື : ກາຢະສຈຸ ະຣຕິ ວະຈີ
ສຸຈະຣຕິ ມະໂນສຈຸ ະຣຕິ ເປັນແນນ່ ອນ. ຂນໍ້ ້ັນເພາະເຫຕໃດ ? ເພາະເຫຕວ່າ
ສະມະນະ ພຣາມຜ່ຈະເຣີນເຫົ່ຼານັນ້ ມອງເຫັນໂທດອັນຕາໍ່ ຊາມ ເສ້ົາໝອງ ຂອງ
ອະກຸສົລທັມ ແລະມອງເຫນັ ອານິສົງສ໌ໃນເນກຂັມມະ ອັນເປນັ ທມັ ຂາວຜຸດຜອ່ ງຝາ່ ຍ
ກສຸ ົລທັມທງັ ຫາຍ. ທິຕຖິຂອງພວກເຂົາ ຕ່ໍໂລກອືນ່ ຊ່ຶງມີຢ່ນ້ັນແລ ກເໍ ປນັ ທຕິ ຖທິ ່ີເຫນັ
ວ່າໂລກອນ່ື ມີຢ່ ທິຕຖິນ້ັນຂອງເຂົາ ຈງຶ່ ເປັນສມັ ມາທິຕຖ.ິ ໂລກອນ່ື ຊຶ່ງມຢີ ່ນ້ນັ ແລ ເຂົາ
ກດໍ ໍາຣວິ ່າໂລກອນ່ື ມີຢ່, ຄວາມດໍາຣນິ ັນ້ ຂອງເຂາົ ຈງຶ່ ເປນັ ສມັ ມາສັງກປັ ປະ. ເຂາົ ກາ່ ວ
ຊຶ່ງໂລກອ່ນື ອນັ ມີຢ່ນັ້ນແລ ວາ່ ໂລກອນື່ ມຢີ ່ ວາຈານັ້ນຂອງເຂາົ ຈງ່ຶ ເປນັ ສັມມາວາຈາ.
ເຂາົ ກາ່ ວຊງຶ່ ໂລກອ່ນື ອນັ ມຢີ ນ່ ັ້ນແລ ວາ່ ໂລກອ່ືນມີຢ່ ເຊັນ່ ນ້ີຊ່ືວ່າ ເຂາົ ເຮດັ ຕນົ ບເ່ໍ ປັນ
ຂູ້າເສກິ ຕໍ່ພຣະອໍຣະຫນັ ຕ໌ທງັ ຫາຍ ຜ່ຮແູ້ ຈູ້ງໂລກອ່ືນ. ໂລກອື່ນມຢີ ນ່ ້ນັ ແລ ເຂົາເຮັດ
ໃຫູ້ຜ່ອ່ນື ສໍາຄນັ ວາ່ ໂລກອ່ືນມີຢ່ ການເຮັດຂອງເຂາົ ນ້ັນ ຈ່ຶງເປັນສດັ ທັມມະສນັ ຍຕັ ຕິ
(ເຮັດໃຫຜູ້ ່ອ່ືນໝາຍໝນ້ັ ໃນສດັ ທັມ) ແລະ ດູວ້ ຍສດັ ທັມມະສັນຍັຕຕິຂອງເຂົານັ້ນເອງ ເຂົາ
ຍອ່ ມບຍໍ່ ກົ ຕົນຂ່ົມຜອ່ ືນ່ . ດ້ວູ ຍການເຮັດແນວນີ້ ຊວື່ າ່ ເຂາົ ລະປກົ ກະຕພິ າວະອນັ
ຊວົ່ ຊາູ້ ໃນກາລກອ່ ນຂອງເຂາົ ເສຍ ມາຕັ້ງຢໃ່ ນພາວະອນັ ງດົ ງາມ ຄືຼສັມມາທິຕຖິ
ສັມມາສງັ ກປັ ປະ ສັມມາວາຈາ ຄວາມບ່ໍເປັນຂູ້າເສກິ ຕພໍ່ ຣະອະຣຍິ ະເຈົາ້ ສັດທມັ ມະ
ສນັ ຍຕັ ຕິ ການບ່ໍຍກົ ຕົນ ແລະການບ່ຂໍ ່ມົ ຜ່ອ່ນື . ດວູ້ ຍອາການເຫາົ່ຼ ນ້ີ ກຸສົລທັມເປັນ
ອະເນກເຫົ່າຼ ນນັ້ ຍອ່ ມເກດີ ແກເ່ ຂົາ ເພາະມີສັມມາທິຕຖິເປນັ ປຈັ ຈຍັ .

ພາກ ໔ - ມຄັ ຄະອະຣຢິ ະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໕໑

ຄະຫະບໍດີ ທ. ! ໃນບນັ ດາທິຕຖິທັງສອງຢ່າງນ້ັນ ບຸຣຸສຜ່ວິນຍຊົນ ຍອ່ ມພິຈາຣະນາ
ເຫນັ ດ່ງັ ນີ້ວ່າ ຖູ້າໂລກອື່ນມຢີ ່ ບຣຸ ສຸ ຜ່ຈະເຣີນນີ້ ຫງັ ຈາກການຕາຍເພາະການທໍາລາຍ
ແຫ່ງກາຍ ຈະເຂ້າົ ເຖິງສຸຄະຕໂິ ລກສະຫວັນ ເພາະເຫຕນັ້ນ. ເອົາລະ ເປນັ ອັນວ່າໂລກ
ອນື່ ກຢໍ າ່ ມີກນັ ເລີຍ ຄາໍ ຈງິ ຂອງສະມະນະພຣາມຜ່ຈະເຣນີ ເຫາົຼ່ ນ້ນັ ກໍບໍ່ຕ້ອູ ງເອົາມາ
ກ່າວອູ້າງ ; ເຖິງແນວນ້ັນ ບຣຸ ສຸ ຜ່ຈະເຣີນນ້ັນ ກໍຍັງຈກັ ເປັນຜ່ອັນວິນຍຊນົ ສນັ ລະເສນີ
ໃນທຕິ ຖະທມັ ນີ້ແຫະ ວາ່ ເປັນຄນົ ມີສີລ ເປັນສັມມາທິຕຖິ ເປນັ ອັຕຖກິ ະວາດ ດັງ່ ນ້ີ ຢ່
ນ້ັນເອງ. ຖູ້າວ່າໂລກອນື່ ເກີດມຂີ ້ຶນມາແທ້ແູ ລູ້ວ ການຖເືຼ ອົາຊງ່ຶ ຄວາມສາໍ ເລດັ ທັງສອງ
ຝາ່ ຍ ຍ່ອມມແີ ກ່ບຸຣສຸ ຜ່ຈະເຣນີ ນ້ນັ ກາ່ ວຄືຼ ໃນທຕິ ຖະທມັ ນີ້ ກເໍ ປນັ ຜອ່ ນັ ວນິ ຍຊນົ
ສນັ ລະເສນີ ແລະ ຫງັ ຈາກການຕາຍເພາະການທາໍ ລາຍແຫງ່ ກາຍ ກໍເຂາົ້ ເຖງິ ສຸຄະຕິ
ໂລກສະຫວນັ . ນແ້ີ ຫະຄືຼອະປັນນະກະທັມ (ທັມອັນຜິດບໄໍ່ ດ)ູ້ ນີ້ ທີ່ບຄຸ ຄົນຖເຼື ອົາຖືຼກ
ໂດຍສິ້ນເຊີງ ຍອ່ ມແຜໄ່ ປໂດຍສວ່ ນທງັ ສອງ ຕັ້ງຢຢ່ າ່ ງຕັດຮອນຊຶ່ງຮາກຖານແຫ່ງ
ອະກສຸ ົລ.

- ມ. ມ. ໑໓/໑໐໑ - ໑໐໕/໑໐໔ - ໑໐໙.

(ສມັ ມາທິຕຖິແຫ່ງພຣະບາລນີ ີ້ ຍັງເປນັ ປະເພດ ໂລກຢິ ະສມັ ມາທຕິ ຖິ ຄືຼຍງັ ມອີ າສະວະ ມີຄວາມຢຶດ
ໝ້ນັ ວ່າສັຕ ວາ່ ບຸຄຄນົ ມຄີ ວາມດີ ຄວາມຊວົ່ ມີນະຣົກ ສະຫວັນ ເປັນຕ້ນົ ຊ່ຶງແບ່ງໄດູ້ເປນັ ສອງຝ່າຍ.

ເມອື່ ມີບັນຫາເກີດຂຶ້ນໃນລກັ ສະນະທີ່ເປັນທິຕຖິ ຄຼືເປັນພຽງຄວາມເຫັນ ບມໍ່ ປີ າກົດແຈງູ້
ພະຍານ ທ່ເີ ປນັ ວຕັ ຖຸສ່ິງຂອງມາສະແດງໃຫເູ້ ຫນັ ແຈ່ມແຈູ້ງໄດູ້ ກມໍ ຄີ ວາມຈາໍ ເປນັ ຢາ່ ງຍງິ່ ທຈ່ີ ະ
ຕອູ້ ງສາູ້ ງທຕິ ຖຂິ ຶນ້ ມາ ໃນລກັ ສະນະທເີ່ ປນັ ໄປເພອື່ ປະໂຍຊນສ໌ ຂຸ ໂດຍສວ່ ນດຽວ. ໂຕຢາ່ ງບນັ ຫາ
ໂລກອນ່ື ມີ ຫືຼ ບໍ່ມີ ເຮາົ ຈະຕອູ້ ງຖເືຼ ອາົ ຂາູ້ ງຝາ່ ຍທຕິ ຖິ ທເີ່ ຮດັ ໃຫເູ້ ກດີ ປະໂຍຊນໂ໌ ດຍສວ່ ນດຽວ ຊ່ຶງ
ໃນບ່ອນນ້ີໄດູແ້ ກທ່ ຕິ ຖິທີ່ຖືຼວ່າໂລກອືນ່ ມີ ຊງ່ຶ ເປັນເຫຕໃຫຂູ້ ນົ ຂວາຍບາໍ ເພນັ ປະໂຍຊນອ໌ ນັ ເປນັ
ໄປເພື່ອໂລກອື່ນ ແລະ ໄດ້ຮູ ບັ ປະໂຍຊນສ໌ ຂຸ ໃນໂລກອື່ນ ; ຖູ້າບັງເອນີ ໂລກອນ່ື ບໍມ່ ີ ຄນົ ກບໍ ່ໍເສຍ
ປະໂຍຊນຫ໌ ຍງັ ການເຮັດເພ່ືອປະໂຍຊນໂ໌ ລກອ່ນື ກບໍ ເ່ໍ ສຍເປຼົ່າ ຄືຼເປນັ ຄວາມດີທໄີ່ ດູຮ້ ບັ ການ
ສນັ ລະເສີນຈາກວນິ ຍຊົນໃນໂລກນີ້ ແລະ ໄດູ້ຮັບປະໂຍຊນສ໌ ຂຸ ໃນໂລກນຢ້ີ າ່ ງເຕັມທີ່. ດງ່ັ ນ້ັນຈຶງ່
ສະຫຼຸບວາ່ ການມທີ ຕິ ຖວິ າ່ ໂລກອື່ນມີ ຍອ່ ມຖເືຼ ອາົ ໄດຊູ້ ່ຶງປະໂຍຊນໂ໌ ດຍສວ່ ນສອງ ຄແຼື ມ່ນວາ່ ໂລກ
ອນື່ ຈະບໍ່ມີ ກຍໍ ງັ ໄດຮູ້ ັບປະໂຍຊນ໌

໙໕໒ ອະຣຍິ ະສັຈຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ຍງ່ິ ໂລກອືນ່ ມີ ກຍໍ ງິ່ ໄດຮູ້ ບັ ປະໂຍຊນ໌ ຈງ່ຶ ເອນ້ີ ທຕິ ຖຊິ ະນດິ ນວີ້ າ່ ເປນັ ອະປນັ ນະກະທມັ ຄທືຼ ມັ ທຜ່ີ ດິ
ບໄໍ່ ດທູ້ ງັ ສອງຝາ່ ຍ ເປນັ ສມັ ມາທິຕຖິທີຕ່ ດັ ບັນຫາອອກໄປເສຍໄດູ້ ໂດຍປະການທັງປວງ ເມອ່ື
ເກີດບນັ ຫາທ່ີຂດັ ແຍ້ງູ ກັນຢາ່ ງກງົ ກັນຂູ້າມ ເປນັ ທງັ ສອງຝາ່ ຍ ດ່ງັ ທີ່ກ່າວໄວູ້ໃນພຣະບາລີນ້.ີ ເຮາົ
ຈງຶ່ ຖວືຼ າ່ ສມັ ມາທຕິ ຖຊິ ະນດິ ນ້ີ ລະງັບຜລົ ຮາູ້ ຍເສຍໄດູ້ ເມອ່ື ເກດີ ການຂດັ ແຍງູ້ ໃນລະຫວາ່ ງລດັ ທິ.

ໃນຄວາມຂັດແຍງູ້ ລະຫວາ່ ງທິຕຖິຄ່ອື່ນໆ ເຊນ່ັ ທິຕຖວິ ່າ : ການເຮດັ ບໍຊ່ ວ່ື າ່ ເປນັ ອນັ ເຮັດ ຫຼື
ການເຮັດຊ່ວື ່າເປນັ ອນັ ເຮັດ (ເຮດັ ບນຸ ຍ໌ເຮັດບາບບໍ່ຊວ່ື ່າເປນັ ອນັ ເຮດັ ຫືຼ ເຮດັ ບນຸ ຍ໌ເຮດັ ບາບຊວື່ ່າ
ເປນັ ອັນເຮດັ ) ເກີດເປັນບັນຫາຂດັ ແຍູ້ງກັນຂ້ຶນມາແລູ້ວ ຄວນເລຼອື ກຖືຼເອາົ ທິຕຖິຂູ້າງຝາ່ ຍທ່ີຈະ
ຜິດບ່ໍໄດູ້ ອີກຢາ່ ງດຽວກັນ ຄຼືທິຕຖທິ ວີ່ າ່ ການເຮດັ ຊວື່ າ່ ເປນັ ອນັ ເຮດັ ແລະ ເລອຼື ກເຮດັ ແຕ່ຝາ່ ຍ
ຂາູ້ ງດີ ; ແມ່ນແຕສ່ ມົ ມດຸ ວ່າ ການເຮັດນນ້ັ ຈະບໍ່ເປັນການເຮັດ ເຂົາກໍຍງັ ໄດູ້ຮັບຜລົ ຂອງການເຮດັ
ຄຼືເປັນທສີ່ ັນລະເສນີ ແຫງ່ ວິນຍຊນົ ແລະ ຜ່ນັ້ນກໍໄດ້ຮູ ັບປະໂຍຊນສ໌ ຸຂຢນ່ ້ັນເອງ. ນ້ີເປັນສມັ ມາ
ທຕິ ຖທິ ຄ່ີ ວນມີ ຫຼືຖຼເື ປນັ ຫັກໃນເມືອ່ ເກີດການຂັດແຍູ້ງຂນ້ຶ ກ່ຽວກັບລັດທທິ ່ີຕ່າງກັນຊະນິດໜ່ຶງ. -
ມ. ມ. ໑໓/໑໐໕ - ໑໑໐/໑໑໐ - ໑໑໔.

ສໍາລບັ ທຕິ ຖິທ່ວີ າ່ ມີເຫຕ ຫຼື ບ່ໍມີເຫຕແຫ່ງຄວາມເສົ້າໝອງ ຫຼື ຄວາມບໍຣິສຸດຂອງສັຕນັນ້ ກໍມີ
ຫັກເກນແບບດຽວກັນຄືຼ ຖາູ້ ຖວຼື າ່ ມເີ ຫຕ ກຈໍ ກັ ເປນັ ຄວາມປອດໄພກວາ່ ການຖວຼື າ່ ບມ່ໍ ເີ ຫຕ. ຜ່ທຖ່ີ ືຼ
ວ່າມີເຫຕ ຍອ່ ມເຮດັ ການປະພຕຶ ທ່ເີ ປັນການສາູ້ ງເຫຕດີ ເວ້ັນຼ ເຫຕຊ່ົວ ; ສົມມດຸ ວ່າສ່ິງທັງຫາຍຈກັ
ເປັນສງ່ິ ທ່ີບ່ມໍ ີເຫຕຂ້ນຶ ມາ ການປະພຕຶ ຂອງເຂົາ ກຍໍ ງັ ເປນັ ຄວາມດທີ ັງສອງສະຖານ ຄຼື ວນິ ຍຊົນ
ສັນລະເສີນ ແລະ ເຂາົ ກໍໄດູ້ຮບັ ຜລົ ດີ ແຫງ່ ການປະພຶຕຂອງເຂົາ ຄເືຼ ປັນສຸຂທງັ ໂລກນ້ີ ແລະໂລກ
ອນ່ື . ແມ່ນວາ່ ນ້ກີ ໍຄືຼ ສມັ ມາທຕິ ຖິ ທຄີ່ ວນສາູ້ ງຂນ້ຶ ເມອ່ື ມີການຂັດແຍູງ້ ລະຫວ່າງລັດທດິ ູ້ວຍຄກຼື ັນ.
- ມ. ມ. ໑໓/໑໑໑ - ໑໑໕/໑໑໕ - ໑໑໙.

ສາໍ ລັບທຕິ ຖິທີ່ວາ່ ອາຣຸປະທມັ (ຄນຸ ສມົ ບດັ ທເ່ີ ປັນສະພາວະບ່ໍມຮີ ບ) ເປັນສິງ່ ທີ່ມີຢ່ ຫບຼື ່ມໍ ີ ຢນ່ ນ້ັ
ວິນຍຊົນຈະເລືອຼ ກຖຼືເອົາຂ້າູ ງທີວ່ າ່ ມີຢ່ ແລະ ປະຕບິ ຕັ ເພອື່ ໃຫູ້ໄດຊູ້ ງ່ຶ ຄຸນນະທມັ ປະເພດທ່ີບໍ່ມີຮບ
ນນ້ັ ເຂາົ ກຈໍ ະໄດູ້ຮບັ ປະໂຍຊນ໌ທງັ ສອງຝ່າຍ ; ຄສືຼ ົມມຸດວ່າຖູ້າອະຣຸປະທມັ ເປນັ ສງ່ິ ທບ່ີ ່ໍໄດູ້ມີຢ່
ເຂົາກຍໍ ງັ ໄດຮູ້ ັບປະໂຍຊນ໌ທີຮ່ ອງລົງມາ ຄືຼ : ຣຸປະທມັ (ຄຸນສົມບັດ ຫືຼ ຄນຸ ຄາ່ ທີ່ມີຮບ).

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣິຢະສຈັ ຈະ : ຕອນສມັ ມາທຕິ ຖິ ໙໕໓

ຖູ້າຫາກວາ່ ອາຣຸປະທັມມຈີ ິງ ເຂົາກໍຈະໄດ້ຮູ ບັ ຄນຸ ຄາ່ ຫືຼ ປະໂຍຊນ໌ຊັ້ນທ່ີເປນັ ອາຣຸປະທັມນນັ້ ຕາມ
ຄວາມມຸ່ງໝາຍ. ດັງ່ ນ້ັນ, ການທຖ່ີ ວືຼ າ່ ອາຣປຸ ະທມັ ເປນັ ສງ່ິ ທມ່ີ ຢີ ນ່ ນ້ັ ຈດັ ເປນັ ສມັ ມາທິຕຖບິ ອ່ໍ າດ
ຈະຜດິ ໄດູ້ ໃນເມ່ືອເກີດການຂດັ ແຍູ້ງກັນຂນຶ້ ໃນລະຫວ່າງ ລດັ ທ.ິ ອກີ ຢ່າງໜງ່ຶ ຖາູ້ ອະທບິ າຍຕາມ
ແບບເກາຼ່ົ ໆ ແບບໃນອຕັ ຖະກະຖາ ກຄໍ ືຼໃຫູ້ຖວືຼ າ່ ອະຮບພຣມົ ມຢີ ່ ແລວູ້ ປະຕບິ ັຕເພອື່ ອະຮບພຣມົ
ນ້ັນ ຖູ້າສົມມດຸ ວາ່ ອະຮບພຣົມບມ່ໍ ີ ກໍຍັງໄດຮູ້ ັບຜລົ ເປັນຮບພຣົມທ່ຮີ ອງລງົ ມາ ແຕຖ່ ູ້າອະຮບພຣມົ
ມີ ກຈໍ ະໄດຮູ້ ບັ ຜົລເຕັມຕາມຄວາມໝາຍຂອງອະຮບພຣົມ ຈ່ຶງຖຼືວ່າເປນັ ທິຕຖທິ ີ່ຖກືຼ ຕູ້ອງ. ອີກຢາ່ ງ
ໜຶງ່ ຖາູ້ ກາ່ ວສາໍ ລບັ ຜມ່ ກີ ານສກຶ ສາໃນຍກຸ ປຈັ ຈບຸ ັນ ກໍຕອູ້ ງກາ່ ວວາ່ ຄຸນຄາ່ ຫືຼ ຄຸນສົມບດັ ຊະນິດ
ທ່ີບຕ່ໍ ູ້ອງມີສະພາວະເປນັ ຮບທມັ (ຄືຼບໍເ່ ປນັ ວຕັ ຖຸນິຍົມ) ນນ້ັ ກມໍ ີຢ່ ແລະ ມີຜົລເປັນຄວາມສະດວກ
ສະບາຍ ກວ່າ ເປນັ ສຸຂສະງົບກວ່າ, ປະເສີດກວາ່ ຍອູ້ ນບໍ່ຕອູ້ ງມີການກະທບົ ກະທ່ັງທັງຝ່າຍ
ຮບທັມ ເຊັນ່ : ການຜິດຖຽງກນັ ຫຼື ປວ່ ຍໄຂູ້ທາງຮາ່ ງກາຍເປນັ ຕ້ົນ. - ມ. ມ. ໑໓/໑໑໕/໑໒໐.

ສໍາລັບທຕິ ຖວິ າ່ ຄວາມດັບແຫ່ງພບົ ໂດຍປະການທັງປວງ ເປນັ ສ່ງິ ທມ່ີ ີຢ່ ຫບືຼ ໍ່ມີນ້ັນ ວິນຍຊົນຈະ
ຖເືຼ ອົາຂູ້າງຝ່າຍທຖີ່ ືວຼ າ່ ມຄີ ວາມດັບແຫງ່ ພົບ ແລູ້ວກໍປະຕິບັຕເພ່ືອຄວາມດບັ ແຫ່ງພບົ ເຂາົ ກໍຈະ
ໄດູ້ຮັບຜົລເປນັ ປະຣນິ ບິ ພານໃນທິຕຖະທມັ ນ້ີ ; ສວ່ ນພວກທີ່ຖວືຼ າ່ ຄວາມດັບແຫ່ງພບົ ໂດຍ
ປະການທງັ ປວງບໍ່ມນີ ້ນັ ເຂົາກຈໍ ະໄປຕິດຕນັ ຕາຍຢພ່ ຽງແຕ່ອະຮບພົບ ອນັ ເປັນພບົ ສງສຸດ.
ດັ່ງນນັ້ ການຖວືຼ າ່ ຄວາມດບັ ແຫງ່ ພບົ ໂດຍປະການທງັ ປວງມຢີ ່ ນນັ້ ເປັນສມັ ມາທິຕຖິ ທບີ່ ມ່ໍ ທີ າງ
ຈະຜດິ ໄດູ້ ໃນເມືອ່ ມີການຜດິ ຖຽງຂັດແຍງູ້ ກັນ ລະຫວາ່ ງ ລດັ ທິ

- ມ. ມ. ໑໓/໑໑໗/໑໒໑.

ສະຫຼຸບຄວາມວາ່ ບັນຫາທາງລັດທິນັ້ນ ແມນ່ ບນັ ຫາກ່ຽວກບັ ສ່ິງທີ່ບອໍ່ າດຫຽວເຫັນໂຕ ຫຼື
ໄດຍູ້ ິນສຽງໂດຍກົງ ຈນົ ເຖິງກບັ ເຮາົ ກ່າວວາ່ ມນັ ເປນັ ແນວໃດໆ ດ່ງັ ນນັ້ ຈງຶ່ ຕອູ້ ງຕງັ້ ຂນຶ້ ເປນັ ລດັ ທິ
ຊະນດິ ທເ່ີ ປນັ ສມັ ມາທຕິ ຖິ ຄືເຼ ຮດັ ໃຫູ້ໄດ້ຮູ ບັ ປະໂຍຊນ໌ໂດຍສວ່ ນດຽວ ກ່ຽວກບັ ສງ່ິ ທ່ີເຂົາຫຽວເຫນັ
ຫືຼ ຟງັ ສຽງໂດຍກົງບໍໄ່ ດນູ້ ນັ້ ໆ ເຮົາຈ່ງຶ ຕູ້ອງຈດັ ຕູ້ອງເຮດັ ຫືຼ ຕູ້ອງມຢີ າ່ ງຖກຼື ຕອູ້ ງ ຊະນິດຜດິ ບ່ໄໍ ດູ້
ດງ່ັ ທກີ່ ່າວໄວູ້ໃນຫົວຂ້ທໍ ັມມະເຫ່ຼົານີ້).

໙໕໔ ອະຣຍິ ະສຈັ ຈຈ໌ າກພຣະໂອຖະ

ການເຫນັ ກາຍແລະເວທະນາ ໃນລະດບັ ແຫ່ງຜ່ຫຼດຸ ພນ້ົ

ອຄັ ຄິເວສສະນະ ! ກາຍນີ້ ມຮີ ບ ປະກອບດູ້ວຍມະຫາພຕະສ່ີ ມມີ ານດາບດິ າ
ເປນັ ແດນເກີດ ຈະເຣີນຂ້ຶນດ້ວູ ຍເຂາົ້ ສຸກ ແລະເຂາົ້ ໜົມສົດ ທັງທມ່ີ ີການຂັດສີ ນວດ
ຄັນ້ ຢ່ ກໍຍງັ ມີການແຕກສະຫາຍກະຈດັ ກະຈາຍ ເພາະຄວາມບ່ໍທ່ຽງນ້ນັ ເອງເປັນ
ທມັ ມະດາ ອັນບຄຸ ຄົນຄວນຕາມເຫນັ ໂດຍຄວາມເປັນຂອງບໍ່ທຽ່ ງ ໂດຍຄວາມເປັນ
ທຸກຂ໌ ເປນັ ໂຣຄາ ເປນັ ຫວົ ຝີ ເປັນລກສອຣ ເປັນຄວາມຍາກລາໍ ບາກ ເປນັ ອາພາດ
ເປນັ ດງັ່ ຜ່ອ່ືນ (ໃຫູ້ຢືມຼ ມາ) ເປນັ ຂອງແຕກສະຫາຍ ເປັນຂອງຫວ່າງ ເປນັ ຂອງບແໍ່ ມ່ນ
ຕນົ . ເມອື່ ບຄຸ ຄນົ ນນ້ັ ຕາມເຫນັ ຢຊ່ ຶ່ງກາຍນ້ີ ໂດຍຄວາມເປນັ ຂອງບທ່ໍ ່ຽງ ໂດຍຄວາມ
ເປນັ ທກຸ ຂ໌ ເປນັ ໂຣຄາ ເປນັ ຫວົ ຝີ ເປນັ ລກສອຣ ເປນັ ຄວາມຍາກລາໍ ບາກ ເປນັ
ອາພາດ ເປນັ ດ່ັງຜອ່ ນ່ື (ໃຫ້ຢູ ມຼື ມາ) ເປນັ ຂອງແຕກສະຫາຍ ເປນັ ຂອງຫວາ່ ງ ເປນັ
ຂອງບແ່ໍ ມ່ນຕນົ . ຄວາມພໃໍ ຈໃນກາຍ ຄວາມສະເໜ່ຫາໃນກາຍ ຄວາມຕກົ ຢ່
ໃນອາໍ ນາດຂອງກາຍ ທມ່ີ ຢີ ໃ່ ນກາຍ ເຂາົ ຍອ່ ມລະເສຍໄດູ້.

ອັຄຄເິ ວສສະນະ ! ເວທະນາສາມຢາ່ ງ ເຫ່ົຼານມີ້ ຢີ ່ ຄືຼ : ສຂຸ ະເວທະນາ, ທຸກຂະ

ເວທະນາ ແລະ ອະທຸກຂະມະສຂຸ ະເວທະນາ. ອຄັ ຄເິ ວສສະນະ ! ສະໄໝໃດ ບຄຸ ຄນົ

ສະເຫວຍີ ສຂຸ ະເວທະນາ, ສະໄໝນັ້ນບໍ່ໄດ້ສູ ະເຫວຍີ ທກຸ ຂະເວທະນາ ບໍ່ໄດສູ້ ະເຫວີຍ

ອະທຸກຂະມະສຂຸ ະເວທະນາ, ສະໄໝນັ້ນຄງົ ສະເຫວີຍແຕ່ສຸຂະເວທະນາທ່ໍນັ້ນ.

ອຄັ ຄເິ ວສສະນະ ! ສະໄໝໃດ ບຄຸ ຄນົ ສະເຫວຍີ ທກຸ ຂະເວທະນາ, ສະໄໝນນັ້ ບໄໍ່ ດູ້

ສະເຫວີຍ ສຂຸ ະເວທະນາ ບໍ່ໄດ້ສູ ະເຫວີຍອະທຸກຂະມະສຂຸ ະເວທະນາ, ສະໄໝນ້ັນ

ຄງົ ສະເຫວຍີ ແຕ່ທຸກຂະເວທະນາທໍ່ນ້ນັ . ອັຄຄເິ ວສສະນະ ! ສະໄໝໃດ ບຄຸ ຄນົ

ສະເຫວຍີ ອະທກຸ ຂະມະສຂຸ ະເວທະນາ ສະໄໝນ້ັນບໍ່ໄດ້ສູ ະເຫວຍີ ສຸຂະເວທະນາ ບໍ່

ໄດສູ້ ະເຫວຍີ ທກຸ ຂະເວທະນາ, ສະໄໝນັ້ນຄົງສະເຫວຍີ ແຕ່ອະທຸກຂະມະສຸຂະ

ເວທະນາທ່ໍນນັ້ .

ອຄັ ຄເິ ວສສະນະ ! ສຂຸ ະເວທະນາ ເປັນຂອງບໍທ່ ຽ່ ງ (ອະນິຈຈາ) ເປນັ ຂອງປງຸ ແຕງ່
(ສງັ ຂະຕາ) ເປນັ ຂອງອາໄສກນັ ເກດີ ຂຶ້ນ (ປະຕິຈຈະສະມຸບປັນນາ) ມີຄວາມດບັ ສິ້ນ
ໄປເປນັ ທັມມະດາ (ຂະຢະທມັ ມາ)