อุปลมณี หลวงพ่อชา สุภัทโท

เขาหายไป ๓-๔ วนั ก็กลบั มา เอาดอกไมธ้ ปู เทียนมาคารวะ ขอขมารับผดิ กบั
หลวงพ่อ”

เครอ่ื งรางของขลัง

มีชาวพทุ ธจ�ำนวนไมน่ อ้ ยในเมอื งไทยท่นี ยิ มเครอ่ื งรางของขลัง และวตั ถมุ งคล
ตา่ งๆ แตห่ ลวงพอ่ ไมเ่ คยสง่ เสรมิ ทา่ นกลบั เหน็ วา่ สง่ิ เหลา่ นมี้ โี ทษมากกวา่ คณุ สำ� หรบั
ผู้ไม่มีปัญญา เพราะการครอบครองเคร่ืองรางของขลัง มักท�ำให้เจ้าของประมาท
ไมเ่ ชอื่ กรรม ไมร่ ะวงั กาย วาจา ใจ โดยถอื วา่ อยา่ งไรเสยี ของศกั ดส์ิ ทิ ธข์ิ องตนคงคมุ้ ครอง
ป้องกันอนั ตรายได้ หลงเขา้ ใจผิดวา่ ความดอี ยู่นอกตัวของเรา

หลวงพอ่ ไมป่ ฏเิ สธเครอื่ งรางของขลงั หากปฏเิ สธการเทดิ ทนู บชู าสงิ่ เหลา่ นสี้ งู กวา่
พระศรรี ตั นตรยั ซงึ่ เปน็ ทพี่ ง่ึ อนั แทจ้ รงิ และทส่ี ำ� คญั การหลงใหลในสง่ิ เหลา่ นี้ เปน็ ขา้ ศกึ
ตอ่ การเจรญิ ในธรรม ฉะนัน้ ถา้ ญาตโิ ยมมาขอของดจี ากหลวงพ่อ ทา่ นจะตอบวา่

“อาตมาไมม่ ขี องดอี ะไร จะมกี ข็ องดที ย่ี ง่ิ กวา่ ของดที งั้ หลายนนั้ คอื ธรรม ผปู้ ฏบิ ตั ิ
ตามธรรมแล้วสามารถคุ้มครองตวั เองได”้

แตบ่ างคน ถงึ จะยอมรบั เหตผุ ลของหลวงพอ่ กจ็ รงิ แตย่ งั มศี รทั ธาในธรรมนอ้ ย
จงึ ไมย่ อมเลกิ การรบเรา้ และในทส่ี ดุ ดว้ ยความเมตตา ทา่ นอาจใหอ้ ะไรเลก็ ๆ นอ้ ยๆ ไว้
เหมอื นพอ่ ใหข้ นมแกเ่ ดก็ อยา่ งนนั้ เชน่ สมยั หนง่ึ พวกทหารชอบมาขอเสน้ ผมของทา่ น
ทปี่ ลงออกไป

แตส่ ง่ิ หนงึ่ ทหี่ ลวงพอ่ ไมเ่ คยอนญุ าตใหโ้ ยมทำ� คอื เหรยี ญ ซง่ึ เปน็ กจิ กรรมทไี่ ด้
รบั ความนยิ มในแวดวงชาวพทุ ธมานานแลว้ และในครง้ั หนงึ่ มผี จู้ ดั ทำ� เหรยี ญหลวงพอ่
โดยไมข่ ออนญุ าต พอทำ� เสรจ็ แลว้ จงึ เอามาถวายหลวงพอ่ เมอ่ื ไมอ่ าจยบั ยง้ั ไดใ้ นครง้ั นนั้
ทา่ นกร็ บั ไปแจกลกู ศษิ ยใ์ กลช้ ดิ แตต่ อ่ มาทา่ นคงพจิ ารณาเหน็ โทษ จงึ หา้ มอยา่ งเดด็ ขาด
เพราะท่านไม่ต้องการให้ญาติโยมยึดติดในสิ่งเหล่านี้ และท่านทราบด้วยว่าเหรียญ
มกั จะกลายเปน็ สนิ คา้ มกี ารซอื้ ขายแลกเปลยี่ น หรอื แมก้ ระทงั่ การแยง่ ชงิ หรอื ปลน้ กนั

494

เพ่ือจะได้เหรียญท่ีเขาถือกันว่ามีพลังศักด์ิสิทธ์ิจริงๆ ซ่ึงแทนท่ีจะบรรเทาความทุกข์
ความวนุ่ วายของฆราวาส กลับท�ำให้เกดิ ความเดือดรอ้ นมากกว่า

ลกู ศิษย์หลวงพอ่ รปู หน่ึง อธิบายเหตุผลเพมิ่ เตมิ

“เหตผุ ลอกี ประการหน่ึงทคี่ ณะสงฆ์เสนอไว้กค็ ือ เมอ่ื เราตกลงวา่ อนุญาตใหท้ �ำ
ไดแ้ ล้ว ทางโรงพมิ พ์โรงป๊ัมเขาจะตอ้ งกกั ตนุ ไวส้ ่วนหน่ึงอยา่ งแน่นอน เพราะมนั เปน็
อาชพี ของเขาโดยตรงทเี่ ขาจะตอ้ งทำ� อยา่ งนนั้ อยา่ งเราไปสง่ั หมน่ื เหรยี ญอยา่ งนี้ เขาจะ
ตอ้ งทำ� เผอื่ ไวอ้ ยา่ งนอ้ ยหา้ รอ้ ยเหรยี ญ หรอื พนั เหรยี ญ แลว้ เขาจะเกบ็ เอาไวป้ ระมาณ
สักสิบปี ถ้าเหรียญน้ีดังออกมา เขาก็จะเอาชุดท่ีเขาเก็บเอาไว้ออกมาขาย ถ้าไม่ดัง
เขาละลายไปท�ำเหรียญใหม่ คือเขาไมข่ าดทุน เพราะฉะน้ัน จึงไมใ่ หม้ ีการท�ำเหรียญ
โดยหลวงพ่อพยายามหาทางปฏิบัติท่ีนุ่มนวลได้ทุกครั้งท่ีมีผู้มาขออนุญาตท�ำเหรียญ
ของทา่ น อยา่ งเชน่ คราวหนงึ่ มคี นกลมุ่ หนงึ่ มาขอสรา้ งเหรยี ญของทา่ น โดยมคี วามเหน็
และขอ้ เสนอวา่ ประชาชนทงั้ หลายมคี วามเคารพเลอื่ มใสทา่ นมาก ตา่ งคนตา่ งอยากได้
ของทรี่ ะลกึ บชู าเอาไวก้ ราบไหวอ้ ยกู่ บั เนอื้ กบั ตวั ถา้ ทา่ นอนญุ าตใหท้ ำ� กจ็ ะเปน็ สริ มิ งคล
อยา่ งยง่ิ รวมความแลว้ ทกุ คนมเี จตนาเปน็ กศุ ล แมว้ า่ การกระทำ� เชน่ นนั้ มใิ ชเ่ ปน็ แนวทาง
ของทา่ น อุดมคติของท่านคือการให้ข้อธรรมปฏิบตั ิเพ่ือความดบั ทกุ ขแ์ ก่คนท้งั หลาย
อนั เปน็ จดุ หมายทถ่ี กู ตอ้ งของพทุ ธบรษิ ทั ทแี่ ทจ้ รงิ แตบ่ รรดาผใู้ หญค่ นสำ� คญั ในกลมุ่ นนั้
ก็มีเหตุผลและขอ้ เสนออนั เดยี วกัน หลายคนคิดว่าครั้งน้คี งจะปฏเิ สธไม่ได้ จะตอ้ ง
อนญุ าตให้เขาท�ำแน่ แตห่ ลวงพ่อได้บอกกับโยมคนนัน้ ว่า ตอ้ งใหค้ ณะสงฆ์ยินยอม
อนุญาต ขอน�ำเอาเรื่องนเ้ี ขา้ ประชุมสงฆ์กอ่ น

พอถงึ วนั อโุ บสถ จะเปน็ วนั วสิ าขะหรอื วนั มาฆะ หลวงพอ่ กน็ ำ� เรอ่ื งนเี้ ขา้ ปรกึ ษาใน
ทป่ี ระชมุ สงฆ์ ทา่ นไดช้ แี้ จงเหตผุ ลวา่ เมอ่ื ทำ� ไปแลว้ มนั จะเปน็ อยา่ งนๆ้ี มนั จะเสยี หาย
มนั จะไมด่ อี ยา่ งนๆี้ ใหค้ ณะสงฆพ์ จิ ารณายกขอ้ ดขี อ้ เสยี ทนี ก้ี ม็ แี ตผ่ ยู้ กขอ้ เสยี ไมม่ ผี ยู้ ก
ขอ้ ดี ผลทส่ี ดุ ลงมติ ไมม่ ใี ครใหท้ ำ� ทา่ นกไ็ ปแจง้ แกโ่ ยมคนนนั้ วา่ คณะสงฆไ์ มอ่ นญุ าต
ซึ่งวธิ ีการน้กี ็เป็นทางออกที่สวยงามทส่ี ดุ ของทา่ น

495

อย่างไรก็ตาม เหรียญหลวงพ่อก็อุตส่าห์มีออกมาจนได้ โดยที่ครั้งหน่ึงคณะ
ข้าราชการท่ีอ�ำเภอค�ำชะอีกลุ่มหน่ึงจัดท�ำเหรียญเพื่อหาทุนสร้างเจดีย์ท่ีค�ำชะอี ก็มา
ปรึกษาหลวงพอ่ วา่ จะขอท�ำเหรยี ญ หลวงพอ่ กบ็ อกให้ทำ� เป็นรูปพระธาตุพนม พอท�ำ
จริงๆ เขาเอารปู พระธาตพุ นมไว้ด้านหลัง เอารูปหลวงพ่อไว้ดา้ นหน้า พอเอามาให้
หลวงพอ่ ปลกุ เสก ทา่ นเลยยดึ ไวเ้ ลยตง้ั หลายหมนื่ เหรยี ญ ใหพ้ ระอาจารยเ์ ลย่ี มเอาใสไ่ ว้
ใตโ้ บสถ์ ทา่ นบอกวา่ คณะสงฆไ์ มเ่ หน็ ชอบดว้ ย แตเ่ หรยี ญทเ่ี ขาทำ� มากน็ ำ� มาแจกกนั เอง
กอ่ นบา้ ง โดยหลวงพอ่ ไมไ่ ดป้ ลกุ เสก แตเ่ พอื่ เปน็ การรกั ษานำ้� ใจเขาหนอ่ ยทอี่ ตุ สา่ หท์ ำ�
เหรยี ญทอง เหรยี ญเงิน เหรียญทองแดง มามากมาย กเ็ ลยให้แจกขา้ ราชการท่มี า
ด้วยกนั บา้ ง หนงั สอื พิมพจ์ งึ เอาไปลงขา่ ววา่ ไหนใครวา่ หลวงพอ่ ชาไมท่ ำ� เหรยี ญ นไ่ี ง
รุน่ แรก เรื่องก็เลยฮือฮากันไปพักหน่ึง แท้ทีจ่ ริงไม่ใชห่ ลวงพ่อทำ� เหรยี ญ แตเ่ ป็นการ
แก้ปัญหาอย่างน่ิมนวลของท่านซ่ึงทุกฝ่ายรับได้ น่ีเป็นตัวอย่างท่ีดีที่แสดงให้เห็น
ปญั ญาของหลวงพอ่ ทส่ี อดคลอ้ งกบั คำ� พงั เพยทว่ี า่ บวั ไมใ่ หช้ ำ�้ นำ�้ ไมใ่ หข้ นุ่ แตเ่ อาปลา
มากนิ ได้”

แต่บางกรณีก็น่าเห็นใจญาติโยมเหมือนกัน เพราะพระสงฆ์องค์เจ้าบางท่านก็
สง่ เสริมและเป็นผนู้ ำ� ญาตโิ ยมในเรื่องเหลา่ นี้เสยี เอง อยา่ งเชน่ เรื่องการปลุกเสก

ครง้ั หนงึ่ มพี ระเถระทมี่ ชี อื่ เสยี งรปู หนงึ่ มาจากกรงุ เทพฯ มญี าตโิ ยมมาดว้ ยประมาณ
๑๐ คน พอมาถงึ วัดหนองปา่ พง กถ็ ามหาหลวงพอ่ เมอื่ พบแลว้ กเ็ รียนหลวงพอ่ วา่
ผมและญาติโยมจะน�ำพระพุทธรูปองค์หนึ่งไปประดิษฐานไว้ที่วัด ขณะนี้ท�ำแท่นตั้ง
พระประธานเสรจ็ แลว้ คงเหลอื แตจ่ ะนำ� แผน่ ทองคำ� หา้ รอ้ ยแผน่ ไปเทา่ นนั้ แผน่ ทองคำ�
เหลา่ นผ้ี า่ นการลงยนั ตแ์ ละการปลกุ เสกจากเกจอิ าจารยท์ ม่ี ชี อื่ เสยี งโดง่ ดงั ทวั่ ประเทศ
มาแลว้ หลายรปู กย็ งั เหลอื แตห่ ลวงพอ่ อกี หนง่ึ รปู เทา่ นน้ั กจ็ ะเสรจ็ เรยี บรอ้ ย จงึ ขอความ
เมตตาจากหลวงพ่อด้วย กรุณาลงยันต์ไว้บนแผ่นทองค�ำและปลุกเสกให้ด้วยครับ
หลวงพ่อฟงั แล้วก็เบยี่ งตวั ออกไปข้างๆ มองไปในแนวป่าไม้ขา้ งนอก ตอบว่า

“ผมไมเ่ คยทำ� อยา่ งนน้ั ขอใหท้ า่ นเจา้ คณุ ไปหาผทู้ ชี่ ำ� นาญการดา้ นนโี้ ดยตรงเถดิ ”

496

เมอ่ื เจา้ คณุ ไดฟ้ งั คำ� ตอบนแ้ี ลว้ กห็ มนุ ซา้ ยหมนุ ขวาดว้ ยความเกอ้ เขนิ แลว้ กช็ วน
ญาตโิ ยมกราบลาหลวงพ่อออกจากวดั ไป

ครั้นเมอ่ื คณะเขากลับไปแลว้ หลวงพอ่ ก็พดู ว่า

“ขนาดพระเถระ พระเจา้ คณุ ยงั เปน็ ถงึ ขนาดน้ี แลว้ พระใหม่ พระนอ้ ย ญาตโิ ยม
ก็คงไม่ต้องพูดถึง ไม่รู้ว่าใครจะเป็นท่ีพ่ึงให้แก่ใครได้บ้างนะ ไม่รู้จะพากันหลงไป
ถงึ ไหน”

รดนำ�้ มนตแ์ ห้ง

ครง้ั หนงึ่ หลวงพอ่ ปรารภเรือ่ งน�้ำมนตก์ ับญาติโยมวา่

“เม่ือมีคนมาขอนำ้� มนต์ อาตมาห้ามแลว้ หา้ มอีก ห้ามมาหลายสิบปแี ล้ว แตเ่ ขา
ไมย่ อมเชอื่ ฟงั หา้ มไมไ่ ด้ นำ�้ มนตน์ นั้ ความจรงิ กค็ อื นำ�้ ธรรมดานเ่ี อง แตค่ นเราตดิ กนั
เหลือเกิน พากนั หลงงมงายไปหมด”

แตเ่ มอื่ มคี นมาออ้ นวอนขอรดนำ�้ มนต์ บางครงั้ หลวงพอ่ ขดั ไมไ่ ด้ แตท่ า่ นกไ็ มท่ ำ�
พธิ รี ตี องอะไรพเิ ศษ เอานำ�้ ธรรมดานน้ั แหละรดใหเ้ พอ่ื ทำ� ใหเ้ ขาสบายใจ เหมอื นเปน็ วธิ ี
ให้พรอีกแบบหน่ึง กลายเปน็ เรื่องประเพณีหรอื วฒั นธรรมมากกว่าอยา่ งอ่ืน

วนั หนง่ึ มชี ายคนหนง่ึ มากราบนมสั การหลวงพอ่ ตอนจะลากลบั เขาคลานเขา้ ไป
หมอบอยู่แทบเท้าทา่ น และขอให้ทา่ นรดน�้ำมนตใ์ ห้ สกั ครู่หนึง่ หลวงพอ่ จึงพดู ออก
มาวา่

“วันนไี้ มไ่ ดต้ ้มน้�ำรอ้ น”

แล้วทา่ นกส็ อนอกี วา่

“คนมาขอนำ�้ มนต์ เราคดิ วา่ ทน่ี ต่ี อ้ งเอานำ้� รอ้ นเดอื ดๆ รดให้ คนกเิ ลสหนาทงั้ นน้ั
ให้มนั หนังพองไปเลย ต้องสอนกนั เจ็บๆ บา้ ง เราบอกให้ภาวนาก็ไม่เอา ชอบเอาแต่

497

นำ้� มนต์ ขอรดนำ�้ มนต์ เพอื่ จะไดช้ ว่ ยขจดั ปดั เปา่ ผอ่ นคลายอยา่ งนน้ั อยา่ งน้ี ทใี่ หไ้ ปนนั้
เราใหไ้ ปตามประสปี ระสาอยา่ งนน้ั เอง ทนี ม้ี าใหมจ่ ะเอานำ้� รอ้ นรดให้ คนมนั ยงั เปน็ เดก็
กเ็ ปน็ อยา่ งนก้ี นั ทงั้ นน้ั นำ�้ มนตจ์ ะชว่ ยอะไรใครได้ ถา้ ไดด้ งั ใจกห็ วั เราะ ถา้ ไมไ่ ดด้ งั ใจ
ก็ร้องไห้ มันเป็นแต่อย่างนั้นกันทุกคน ดังนั้น คนส่วนมากในโลกจึงมีแต่คนโง่
ผมู้ ปี ญั ญาเขามกั จะมาหาทางพน้ ทกุ ข์ แสวงหาทางปฏบิ ตั ใิ หเ้ กดิ ปญั ญาจรงิ ๆ รธู้ รรมะ
มีธรรมะอย่ใู นใจ เขากเ็ ปน็ คนสงบ สอนตวั เองไดท้ ุกเวลา มนั ก็สบายเท่านัน้ ไม่ต้อง
หวั เราะ ไม่ต้องร้องไห”้

บางครง้ั เมอ่ื มีคนรู้มากมาเย่ยี มหลวงพอ่ หลวงพ่อกเ็ ป็นผฟู้ งั ไมต่ ้องเทศน์

ครงั้ หนง่ึ มนี ายทหารคนหนงึ่ ไปตรวจราชการทอี่ บุ ลฯ กบั ลกู นอ้ ง ๔-๕ คน ไดแ้ วะ
ไปกราบหลวงพอ่ เมอ่ื ไปถงึ กพ็ ดู ธรรมะใหห้ ลวงพอ่ ฟงั เรอ่ื งนน้ั เรอื่ งนมี้ ากมาย ลว้ นแต่
ทมี่ อี ยใู่ นตำ� ราท้งั ส้ิน

ตอนหนงึ่ เขาพดู กบั หลวงพอ่ วา่ “หลวงพอ่ ครบั ตอนผมเปน็ นายทหารหนมุ่ ผมออก
ไปลา่ กระทงิ ในปา่ ผมยงิ โปง้ ไป กระทงิ ตวั นน้ั กระโดดมาขวดิ ผมเกอื บถกู แหม มนั รา้ ย
เหลอื เกนิ ”

หลวงพอ่ : “คนแหละย่งิ รา้ ยกวา่ กระทงิ ”

นายทหาร : “อ้าว! ท�ำไมละ่ ครับหลวงพ่อ”

หลวงพอ่ : “กก็ ระทงิ มนั อยใู่ นปา่ ยงั ไปตามลา่ มนั ไปฆา่ มนั จนตาย สตั วม์ นั ตอ้ ง
รักชวี ิต มันต้องตอ่ สูเ้ พือ่ ปอ้ งกันชีวิต แตม่ ันสเู้ ราไม่ได้ นน่ั คณุ มนั จึงร้ายกวา่ กระทิง”

คยุ กนั นานกวา่ สองชว่ั โมง แตห่ ลวงพอ่ ไมค่ อ่ ยไดพ้ ดู โดยมากนายทหารจะพดู เอง
มากกว่า ในทส่ี ดุ กอ่ นทีเ่ ขาและลูกนอ้ งจะกลบั เขาก็พดู วา่

“หลวงพอ่ ครบั พวกผมจะลากลบั แล้วนะครบั ขอรดน�้ำมนต์หน่อย”

หลวงพ่อ : “รดแล้ว”

498

นายทหาร : “รดทีไ่ หนครับหลวงพ่อ ผมเปน็ คนรับ ผมต้องรซู้ ิ”

หลวงพอ่ : “รดมาตง้ั สองช่วั โมงแล้ว คณุ ยังไม่รู้สึกหรือ?”

อุบาสิการญั จวน เล่าวา่

“ดฉิ นั เคยสงั เกตวา่ มบี างครง้ั เหมอื นกนั ทหี่ ลวงพอ่ ไมอ่ ยากขดั ใจ เมอื่ ถกู ออ้ นวอน
รบเรา้ มากๆ เชน่ วนั หนง่ึ มเี จา้ นายระดบั หวั หนา้ มาประมาณสบิ กวา่ คน มาถงึ กพ็ ยายาม
คะยัน้ คะยอใหห้ ลวงพ่อรดน�ำ้ มนต์ให้ รดน�้ำมนต์ให้หน่อยครบั หลวงพ่อ แมท้ ่านจะ
ปฏิเสธสกั เทา่ ไร เขาก็ไม่ยอม

ผลสดุ ทา้ ย ทา่ นขเี้ กยี จจะปฏเิ สธ ทา่ นกบ็ อกใหไ้ ปเกบ็ กงิ่ ไมม้ า เขากไ็ ปเกบ็ แลว้ เอา
มาถวายทา่ น หลวงพอ่ กบ็ อกวา่ เอา้ ! กม้ หวั ลง แลว้ ทา่ นกเ็ อากง่ิ ไมแ้ ตะๆ ทหี่ วั โดยที่
ไมม่ นี ำ้� สกั หยดเดยี ว และหลวงพอ่ กย็ ม้ิ ยม้ิ ในขณะทเี่ อากง่ิ ไมแ้ ตะหวั คนนน้ั แตะหวั
คนนี้ พอพวกเขาเหล่านน้ั ลุกขน้ึ มากก็ ราบหลวงพอ่ เอามือเสยหวั อย่างชื่นอกชืน่ ใจ
ทา่ นกท็ ำ� สกั แตว่ า่ ทำ� เพราะวา่ ทา่ นเหนอื่ ยทจ่ี ะบอกวา่ ไมๆ่ แตเ่ ขากไ็ มย่ อมหยดุ แลว้ กด็ อื้
อยนู่ นั่ แหละ นก่ี แ็ สดงใหเ้ หน็ วา่ หลวงพอ่ ทำ� สกั แตว่ า่ ทำ� ทา่ นไมฝ่ นื โลกเหมอื นอยา่ งที่
ทา่ นพูดไว้วา่ สมมุตกิ บั วิมตุ ติ อยู่ที่เดยี วกนั ”

วันคนื ล่วงไป

การเตอื นสตผิ หู้ ลงประมาทเลนิ เลอ่ เปน็ ทานอนั ประเสรฐิ ทพี่ ระตอ้ งใหแ้ กส่ งั คม
ญาตโิ ยมมาเยยี่ มหลวงพอ่ ทา่ นตอ้ งคอยชใ้ี หเ้ ขาเหน็ วา่ เขากำ� ลงั ยดึ มน่ั ถอื มน่ั อะไรอยู่
กำ� ลังคดิ ผดิ อยา่ งไรอยู่

“วนั คนื ลว่ งไปๆ บดั นเ้ี ราทำ� อะไรอยู่ ดตู วั เองแกข่ นาดไหน อายมุ ากนอ้ ยขนาดไหน
เราทำ� ผดิ อย่หู รอื เปลา่ ทำ� ถูกหรอื เปลา่ เราคิดชอบแลว้ หรอื ยัง คดิ ผดิ อย่หู รือเปลา่
ถ้าคิดผิดอยู่ก็ให้พยายามละ ให้รีบปฏิบัติเมื่อเรายังมีชีวิตอยู่น้ี พระพุทธเจ้าท่าน
สรรเสรญิ ปจั จบุ นั ธรรม ทกุ ๆ คนใหพ้ ากนั ตงั้ อกตง้ั ใจพยายาม ไมใ่ ชข่ องเสยี หาย ไมใ่ ช่

499

ของยากลำ� บากอะไร สรา้ งจติ ใจของเราใหด้ ี ใหส้ บาย คนเรานถี้ า้ ทง้ิ ความดแี ลว้ มนั กไ็ ม่
เปน็ คนดี มันไม่เกดิ ประโยชน์ พระพทุ ธเจา้ สอนพวกเราทัง้ หลายอย่าให้เบียดเบยี น
ซงึ่ กนั และกนั ใหม้ คี วามเหน็ อกเหน็ ใจกนั ตา่ งคนกจ็ ะมอี ายไุ มค่ อ่ ยจะถงึ ๑๐๐ ปหี รอก
ทกุ วนั น้ี เดย๋ี วกจ็ ากกนั ไป พากนั ตรวจดจู ติ ของตวั เอง ใหพ้ จิ ารณาปฐมวยั มชั ฌมิ วยั
ปจั ฉมิ วยั ปฐมวยั กเ็ บอื้ งแรก มชั ฌมิ วยั กส็ รา้ งฐานะ ปจั ฉมิ วยั กเ็ บอ้ื งปลาย อายหุ กสบิ กวา่
ไปหาเจด็ สบิ แลว้ มนั เปน็ เรอ่ื งตาย ใหร้ จู้ กั อะไรควรทำ� ควรละควรวาง ควรทำ� จติ ของ
ตวั เองใหม้ นั สบาย ใหม้ นั สงบระงบั อยา่ ใหม้ นั ทกุ ข์ นคี่ อื คนผฉู้ ลาดทเี่ กดิ มาในโลกนี้
ฉะนนั้ จงพากนั ต้ังอกตัง้ ใจปฏิบตั ิให้สมกับท่เี ราเกิดมาเป็นมนุษย์ อยา่ ใหม้ ันเสยี ที
ทุกๆ คน”

กระเปา๋ หาย

“เหมอื นกบั ญาตโิ ยมทงั้ หลาย ออกไปจากบา้ นเปน็ ตน้ แลว้ กระเปา๋ สตางคม์ นั หลน่
อยกู่ ลางทางโนน่ ยงั ไมท่ นั รจู้ กั พากนั สบายอยู่ สบายเพราะยงั ไมร่ จู้ กั สบายนเ้ี พอ่ื อะไร?
สบายเพอื่ จะไมส่ บายอกี ตอ่ ไป เมอื่ ตอ่ ไปเราไดเ้ หน็ วา่ เงนิ เสยี ไปแลว้ จรงิ ๆ กเ็ กดิ ความ
ไมส่ บายข้นึ คอื มันเกดิ ขึน้ มา เมื่อเราร้จู ักต่อหนา้ บาป บุญ คณุ โทษ น้กี เ็ หมอื นกัน
พระพุทธเจา้ ท่านจึงสอนให้รจู้ ัก ถ้ามนั ไมร่ จู้ ัก มันกไ็ มร่ จู้ ักผิด ไมร่ จู้ ักถูก ไม่รู้จักดี
ไม่รู้จกั ช่ัว”

สายเกินแก้

“คนโบราณบางคนเขาวา่ เมื่อมันเจ็บไขจ้ วนลมหายใจจะขาด ใหค้ ่อยๆ เข้าไป
กระซบิ ใกลห้ คู นไขว้ า่ พทุ โธ พทุ โธ พทุ โธ มนั จะเอาอะไรพทุ โธนนั่ นะ คนทใ่ี กลจ้ ะนอน
ในกองไฟ จะรจู้ กั พทุ โธอะไร ตง้ั แตย่ งั เปน็ หนมุ่ เปน็ สาวอายรุ นุ่ ๆ ทำ� ไมไมเ่ รยี นพทุ โธให้
มนั รู้ หายใจตดิ บา้ ง ไมต่ ดิ บา้ ง แมๆ่ พทุ โธ พทุ โธ วา่ ใหม้ นั เหนอ่ื ยทำ� ไม อยา่ ไปวา่ เลย
มันหลายเรอื่ ง เอาไดแ้ ค่นัน้ ก็สบายแล้ว”

500

แรกพบ

การพบหลวงพอ่ ครงั้ แรกมผี ลอยา่ งมากตอ่ จติ ใจของผทู้ ไี่ ดพ้ บ จนเปน็ จดุ หวั เลย้ี ว
หวั ตอ่ ในชีวติ ของญาติโยมหลายคน ดังท่มี ีพุทธพจนว์ า่

สมณานญจฺ ทสฺสนํ เอตมมฺ งคฺ ลมตุ ตฺ มํ การพบเหน็ หรอื การเยี่ยมเยือนสมณะ
เป็นมงคลชวี ติ

สำ� หรบั บางคน การพบหลวงพอ่ เหมอื นกบั เปน็ เหตใุ หบ้ างสง่ิ บางอยา่ งทอ่ี ยใู่ นใจ
สกุ งอม หลงั จากไดฟ้ งั ทา่ นเทศนแ์ ลว้ สามารถเลกิ ความงมงายหรอื อบายมขุ ไดเ้ ดด็ ขาด
และมอบตวั เปน็ ลกู ศษิ ย์ บางคนฟงั แลว้ เกดิ ความรสู้ กึ แชม่ ชนื่ เบกิ บาน มกี ำ� ลงั ใจทจี่ ะ
เร่ิมศึกษาและปฏิบัติธรรมอย่างจริงจังต่อไป แต่ความประทับใจของอีกหลายคน
ไมไ่ ดอ้ ยู่ทคี่ �ำพดู ของหลวงพอ่ เท่าความเมตตาอันเยอื กเยน็ ของทา่ นท่ตี ัวเองไดส้ มั ผสั

แต่ก็มีบางคนเหมือนกนั กราบหลวงพ่อแลว้ กก็ ลับเฉยๆ ไมม่ ีความร้สู กึ อะไร
บางคนถงึ กบั โกรธทา่ นกเ็ คย อยา่ งเชน่ เจา้ นายทา่ นหนง่ึ ซงึ่ มากราบหลวงพอ่ แลว้ ไมไ่ ด้
พบการตอ้ นรบั อยา่ งคาดคดิ จงึ โกรธหลวงพอ่ ตง้ั แตน่ นั้ จนกระทง่ั ทกุ วนั นี้ ซงึ่ แสดงให้
เหน็ ความส�ำคัญของความพรอ้ มของจิตหรืออินทรยี ์ ถา้ ภาชนะคว�ำ่ เสียแลว้ แมแ้ สง
อาทติ ยก์ เ็ ขา้ ไมไ่ ด้ แตอ่ ยา่ งไรกต็ าม สำ� หรบั หลายๆ คน การไปกราบหลวงพอ่ ครงั้ แรก
เป็นประสบการณท์ ี่เขาไมม่ ีวนั ลืม

ประทับใจค�ำสอน

หลวงตาเสย เป็นลูกศิษย์รูปหน่ึงซึ่งจับอกจับใจในค�ำสอนของหลวงพ่อตั้งแต่
มากราบครง้ั แรก จนกระทง่ั รื้อบ้านชอ่ งมาปลูกใกล้วดั เพือ่ จะไดม้ าฟังเทศน์หลวงพ่อ
บอ่ ยๆ ถกู หลวงพ่อกลอ่ มหนกั ๆ เข้าหลายปี ในท่ีสดุ กบ็ วชจนได้ ท่านไดเ้ ลา่ ความ
ประทบั ใจเมอื่ มากราบหลวงพ่อคร้งั แรกให้ฟงั ดังน้ี

501

“ผมไดร้ จู้ กั หลวงพอ่ เพราะอาจารยท์ องเชอื้ แนะนำ� อาจารยท์ องเชอ้ื ทา่ นสอนผมวา่
พระมหี ลายชนดิ มพี ระทปี่ ฏบิ ตั ดิ ี ปฏบิ ตั ติ รง ปฏบิ ตั ชิ อบ กบั พระทไี่ มป่ ฏบิ ตั ดิ ี ไมใ่ ช่
เนอ้ื นาบญุ พระอยา่ งนเ้ี ราไปคบหากไ็ มไ่ ดบ้ ญุ ผมกถ็ ามทา่ นวา่ พระทมี่ บี ญุ มากอยา่ งทว่ี า่
จะหาไดท้ ไ่ี หน ทา่ นบอกวา่ มอี ยทู่ วี่ ดั หนองปา่ พง สมยั กอ่ นผมไมร่ จู้ กั หรอก ทา่ นกเ็ ลย
พาผมมาเปน็ ครัง้ แรก มาถงึ ประมาณบ่ายสามโมง นง่ั คุยกนั ไปจนถงึ หน่งึ ทมุ่ ลมื หวิ
ยงุ กเ็ ยอะกไ็ มส่ นใจ ทา่ นเทศนต์ อ่ ไปอกี จนถงึ สองยาม ทา่ นกบ็ อกใหไ้ ปนอนเสยี แตก่ ็
ไมม่ ีท่นี อน ศาลาก็ยงั ไม่มี เลยฟงั ท่านตอ่ ไปอีกจนสว่าง ทา่ นจะไปบิณฑบาต กส็ ่งั
ผมไปเกบ็ ผกั เพราะไมม่ กี บั ขา้ ว ทา่ นไปบณิ ฑบาตกไ็ ดแ้ ตพ่ รกิ กบั ปลารา้ เอามาควั่ แลว้
กต็ ำ� รวมๆ กนั มแี มช่ ี ๒ รปู พระ ๖ รปู คอื อาจารยส์ นี วล อาจารยส์ มปอง อกี ๓ รปู
จำ� ไมไ่ ด้ รวมทง้ั หลวงพอ่ ดว้ ยเปน็ ๖ รปู เอาชอ้ นตกั พรกิ แจกคนละนดิ หนอ่ ย แคต่ ดิ
ปลายช้อนเท่านั้น ฉันกบั ผกั ต้มบา้ ง ผักสดบา้ ง หอฉันก็ไม่มี มแี ตก่ ระตอ๊ บเลก็ ๆ

ผมอยกู่ บั ทา่ นอยา่ งนน้ั สองวนั กก็ ลบั บา้ น แลว้ กต็ งั้ ใจกลบั มาอกี ไมร่ ทู้ า่ นเทศนย์ งั ไง
มนั ถงึ เขา้ ใจแจม่ แจง้ นกั ผมละเหลา้ ยาปลาปง้ิ เลกิ ฆา่ สตั วไ์ ดต้ ง้ั แตน่ นั้ มา อาจารยท์ องเชอื้
เลยให้ผมย้ายบ้านมาปลกู ท่วี ารนิ ฯ ผมกร็ อ้ื บา้ นมากองเอาไวแ้ ล้วกไ็ มไ่ ด้ปลูก เพราะ
มวั แตเ่ ทยี วไปฟงั เทศนห์ ลวงพอ่ ทว่ี ดั จนปลวกขน้ึ หมด คนเขาเลยมาชว่ ยทำ� ให้ มตี าสา
จา่ ทหาร และชา่ งอีกคนหน่ึง ตอนแรกที่ท่านเทศน์เรือ่ งท�ำบาปได้บาป ท�ำบญุ ได้บญุ
กย็ ังไม่เช่ือ ไมเ่ ขา้ ใจวา่ มนั เปน็ ยังไง ท่านบอกว่า การกระท�ำอะไรก็ตามต้องลงมือทำ�
ถา้ รดู้ ว้ ยหู ดแู ตต่ า หรอื นกึ คดิ กเ็ ปน็ ทำ� ดว้ ยใจ เพราะฉะนนั้ ใหเ้ ลกิ ละการทำ� ชวั่ หนั มา
ท�ำความดี”

ปราชญว์ กิ ฤติ

ในสมยั แรกทเี่ รมิ่ สรา้ งวดั หนองปา่ พง มชี าวบา้ นกอ่ คนหนง่ึ ชอ่ื “พอ่ หนผู ”ี เปน็ คน
ทมี่ นี สิ ยั ชอบใฝร่ ู้ ใฝศ่ กึ ษา และเปน็ ทร่ี จู้ กั ของคนในหมบู่ า้ นวา่ มอี ตั ตา และทฏิ ฐมิ านะสงู
ไม่ยอมรับใครง่ายๆ ถึงแม้ว่าเคยมาฟังธรรมจากหลวงพ่อบ้าง แต่ก็ยังคิดและพูด
โตแ้ ยง้ เสมอ จนกระทัง่ ในทส่ี ุดหลวงพ่อได้อนญุ าตให้พอ่ หนผู ีว่า

502

“มีอะไรก็ให้พดู อย่างเปิดอก ไมต่ ้องเกรงใจ จะไดร้ เู้ รือ่ งกนั สกั ท”ี
“ถ้าผมพูดอย่างเปดิ อกเกรงว่าหลวงพ่อจะโกรธผม เพราะคำ� พูดของผมมันไม่
เหมอื นคนอ่ืนเขา” พ่อหนูผอี อกตัว
“พูดมาตามสบายเถอะ อาตมาไมโ่ กรธหรอก”
เมื่อหลวงพ่อเปิดทางให้ พ่อหนูผีซ่ึงรอโอกาสน้ีมานานแล้ว จึงนึกในใจว่า...
เมื่อท่านรบั รองเช่นนี้ หากเราพดู แรงๆ ไป ถ้าท่านโกรธ เราจะต่อว่าใหส้ าสมเลยวา่
พระกรรมฐานอะไร ชา่ งไมม่ คี วามอดทนเสยี เลย แลว้ พอ่ หนผู กี เ็ รมิ่ ระบายความในใจ
ออกมา
“หลวงพอ่ เคยพดู วา่ เปน็ คนหลงผดิ แตผ่ มวา่ หลวงพอ่ นน่ั แหละหลงผดิ มากกวา่
เพราะศาสนาทุกศาสนาไม่มีจริง เป็นเรือ่ งท่ีคนแตง่ ข้ึน สมมตุ ขิ ึ้น เพอื่ ใหค้ นอ่ืนหลง
เชอื่ ตาม และของทกุ สง่ิ ทกุ อยา่ งในโลกนกี้ ม็ แี ตข่ องสมมตุ ทิ ง้ั นน้ั เชน่ ควาย นเ่ี รากส็ มมตุ ิ
ช่ือใหม้ ัน ถ้าเราจะเรียกมันว่าหมกู ไ็ ด้ ควายก็ไม่ว่าอะไร... คน สัตว์ ส่ิงของทุกอย่าง
กส็ มมตุ เิ อาทงั้ นนั้ แมแ้ ตศ่ าสนากเ็ ปน็ เรอ่ื งสมมตุ เิ หมอื นกนั ทำ� ไมหลวงพอ่ จะตอ้ งกลวั
บาปกรรมจนตอ้ งหนเี ขา้ ปา่ เขา้ ดงไปทรมานรา่ งกายให้ลำ� บากเปล่าๆ ผมไม่เชอื่ เลยวา่
บาปบุญมีจริง เป็นเรือ่ งหลอกเด็กมากกวา่ กลับไปอย่วู ดั ตามบ้านตามเมอื งเหมือน
พระอื่นๆ เสียเถอะ หรือทางท่ีดกี ็ควรสกึ ออกมาเสยี จะได้รบั ความสขุ และรรู้ สกาม
ดกี ว่าอยอู่ ย่างทรมานตวั เองอยา่ งนี้ ไม่เห็นมปี ระโยชนอ์ ะไร”
พ่อหนูผีสรปุ แนวความคดิ ของตน แล้วถามหลวงพ่อ “ผมคดิ ของผมอย่างน.ี้ ..
หลวงพอ่ ล่ะมีความเหน็ อย่างไร?”
หลังจากปล่อยให้พ่อหนูผีพูดจนสะใจแล้ว หลวงพ่อซ่ึงนั่งนิ่งรับฟังอยู่นาน
จงึ กล่าวขน้ึ
“คนทค่ี ดิ อยา่ งพอ่ หนผู นี ้ี พระพทุ ธเจา้ ทา่ นทงิ้ โปรดไมไ่ ดห้ รอก เหมอื นบวั ใตต้ ม
ถา้ พอ่ หนผู ไี มเ่ ชอ่ื วา่ บาปมจี รงิ ทำ� ไมไมท่ ดลองไปลกั ไปปลน้ หรอื ไปฆา่ เขาดเู ลา่ จะได้
รู้วา่ เปน็ อย่างไร”

503

“อา้ ว... จะให้ผมไปฆ่าเขาไดอ้ ย่างไร เดี๋ยวญาติพ่นี ้องเขากต็ ามล่าผม หรือไม่
กต็ ดิ คุกนะ่ ซิ!”
“นนั่ แหละผลของบาป รมู้ ๊ัย?”
พอ่ หนผู ชี กั ลงั เลเม่อื เจอเหตุผลอยา่ งน้ี แตก่ ย็ ังยอมรบั อยใู่ นทีว่า
“บางทบี าปอาจจะมจี รงิ กไ็ ด้ แตบ่ ญุ ละ่ ... หลวงพอ่ มาอยปู่ า่ ทรมานตวั เองอยา่ งนี้
ไม่เห็นวา่ จะเปน็ บญุ ตรงไหนเลย?”
“พอ่ หนผู จี ะคดิ อยา่ งนน้ั กไ็ ด้ แตอ่ าตมาจะเปรยี บเทยี บใหฟ้ งั ทอ่ี าตมาประพฤติ
ตามพระธรรมวินยั อยู่อยา่ งน้ี ถา้ บาปไมม่ .ี .. บญุ ไม่มี ก็เสมอทุน แต่ถา้ บาปมี บญุ มี
อาตมาจะไดก้ ำ� ไร... คนหนง่ึ เสมอตวั หรอื อาจไดก้ ำ� ไร กบั คนทม่ี แี ตท่ างขาดทนุ ใครจะ
ดีกวา่ กัน”
พ่อหนูผีเร่ิมคลอ้ ยตามบ้าง แตก่ ย็ งั ตอบแบบไวเ้ ชงิ
“ไอ้เร่ืองบาปเร่ืองบุญน้ี ผมคิดจนปวดศีรษะมานานแล้ว จะเช่ือก็ยังไม่แน่ใจ
ไปถามพระรปู ไหนกพ็ ดู ใหผ้ มเขา้ ใจไมไ่ ด้ แตท่ ห่ี ลวงพอ่ อา้ งเหตผุ ลมานี่ ผมกพ็ อจะรบั
ไดบ้ า้ ง แต่ถา้ บาปบุญไมม่ ีจรงิ หลวงพ่อจะให้ผมทำ� อยา่ งไร”
“ท�ำยงั ไงกไ็ ด”้ หลวงพ่อตอบ
“ถ้าบาปไมม่ จี ริง ผมตายไป ผมจะมาไลเ่ ตะหลวงพ่อนะ?”
“ได!้ แตข่ อ้ สำ� คญั พอ่ หนผู ตี อ้ งละบาปแลว้ มาบำ� เพญ็ บญุ จรงิ ๆ จงึ จะไดร้ วู้ า่ บาป
บุญมีจริงหรือไม่”
“ถ้าอยา่ งน้ัน หลวงพอ่ เทศน์โปรดผมดว้ ย ผมจะไดร้ ู้จักวธิ ีทำ� บญุ ”
“คนเหน็ ผดิ อยา่ งพ่อหนูผนี ้ี โปรดไมไ่ ดห้ รอก เสียเวลาเปลา่ ๆ”

504

เม่ือถกู หลวงพ่อเหนบ็ เอาเชน่ นี้ พ่อหนผู ีผู้มากดว้ ยปฏิภาณและโวหาร จึงย้อน
กลับไปว่า
“คนในโลกนี้ ใครมปี ญั ญาและวชิ าความรเู้ ลศิ กวา่ เขาทง้ั หมด พระพทุ ธเจา้ ใชไ่ หม
ถ้าพระพุทธเจ้าเป็นผู้เลิศจริง หลวงพ่อก็เป็นศิษย์พระพุทธเจ้า ส่วนผมเป็นศิษย์
พระยามาร เม่อื เทศนโ์ ปรดผมไม่ได้ กโ็ งก่ ว่าพระยามารซี”
“ถา้ พอ่ หนผู อี ยากตอ้ งการอยา่ งนจี้ รงิ ๆ กข็ อใหต้ งั้ ใจฟงั จะใหธ้ รรมะไปคดิ พจิ ารณา
แลว้ ทดลองปฏบิ ตั ติ ามดู จะเชอ่ื หรอื ไมก่ ต็ าม แตใ่ หท้ ำ� ดกู อ่ น เรอ่ื งศาสนาทพี่ ระสงฆเ์ คย
สอนมา พอ่ หนผู ีไม่เช่ือใชไ่ หม?”
“ใช่... ผมไมอ่ ยากเช่อื ใครเลย นอกจากตัวเอง”
“ถา้ ไมเ่ ชอื่ คนอนื่ แลว้ กไ็ มต่ อ้ งเชอ่ื ตนเองดว้ ย พอ่ หนผู เี ปน็ ชา่ งไมใ้ ชไ่ หม เคยตดั
ไม้ผดิ หรือเปลา่ ?”
“เคยครับ”
“เรอื่ งอนื่ ๆ กเ็ หมอื นกนั พอ่ หนผู เี คยมแี ตค่ ดิ ถกู ทำ� ถกู อยา่ งเดยี ว หรอื วา่ เคยคดิ ผดิ
ท�ำผดิ มาบา้ ง”
“ใช่... ทำ� ถูกกม็ ี ทำ� ผดิ กเ็ คย” พอ่ หนูผียอมรับ
“ถ้าอย่างนั้นตัวเราเองก็ยังเชื่อไม่ได้ เพราะมันพาท�ำผิด พูดผิด คิดผิดได้
เหมอื นกนั ”
พอ่ หนผู รี สู้ กึ พอใจตอ่ เหตผุ ลของหลวงพอ่ จงึ ขอคำ� แนะนำ� วา่ “ผมควรจะประพฤติ
ตนอย่างไรดคี รบั ?”
“อย่าเป็นคนคดิ สงสัยมาก และอย่าพูดมากด้วย” หลวงพอ่ ตอบ

505

หลงั จากวันนั้น พอ่ หนูผจี ะไปอย่ทู ี่ไหน ค�ำพูดของหลวงพ่อตดิ ตามไปทกุ หน
ทกุ แหง่ ทง้ั ทพ่ี ยายามไมใ่ หใ้ จคดิ แตก่ ต็ อ้ งคดิ เมอื่ คดิ ๆ ไป กย็ ง่ิ เหน็ จรงิ ตามคำ� สอน
ของหลวงพอ่ และของพระพทุ ธเจา้ มากขนึ้ ทกุ ที พระพทุ ธองคท์ รงตรสั ไวอ้ ยา่ งไร กเ็ ปน็
อย่างนัน้ ไมม่ ที างคัดค้านได้เลย

ตอ่ มาพอ่ หนผู จี งึ คลายพยศ ลดมานะ ละทฏิ ฐิ ทงิ้ นสิ ยั หวั รนั้ หวั แขง็ เขา้ มาฝากตวั
เปน็ ลกู ศษิ ยข์ องหลวงพอ่ แลว้ รกั ษาศลี หา้ อยา่ งเครง่ ครดั พรอ้ มทงั้ ฝกึ หดั ปฏบิ ตั ภิ าวนา
จนกลายเปน็ พอ่ หนผู คี นใหมท่ ม่ี อี ธั ยาศยั ดี ชว่ ยกจิ การงานวดั อยา่ งแขง็ ขนั ดว้ ยความ
จรงิ ใจตลอดมา...

อยา่ งนเ้ี องเมตตาธรรม

“ไปกราบทา่ นครั้งแรกก็โดนดุเลยคะ่ ” อบุ าสกิ าคนหน่งึ เล่าถงึ ความประทับใจ

“ครง้ั นน้ั ดฉิ นั กบั เพอื่ นอกี สองคนพากนั ไปกราบหลวงพอ่ ทว่ี ดั หนองปา่ พง ไปถงึ
หลวงพ่อก�ำลังมีแขก พระรูปหน่ึงน�ำญาติโยมจากกรุงเทพฯ มากราบนมัสการท่าน
จำ� ไมไ่ ดว้ า่ ทา่ นเปน็ ใคร ไดย้ นิ แตห่ ลวงพอ่ เรยี กวา่ ทา่ นมหา คนเตม็ ใตถ้ นุ กฏุ เิ ลย ดฉิ นั
กบั เพอื่ นสองคนเลยนง่ั อยรู่ อบนอก แปลกจรงิ ๆ พอเขา้ ไปใตก้ ฏุ ิ ทรดุ ลงนงั่ กราบเทา่ นน้ั
ก็ได้สัมผัสกระแสความเย็นท่ีรู้สึกว่ามองเห็นกระจายออกจากตัวหลวงพ่อ ท�ำให้
ชุม่ ชนื่ เยน็ กายเย็นใจ เหมอื นเราอย่ขู ้างนอกรอ้ นๆ แลว้ เดนิ เขา้ ไปในห้องทม่ี เี ครื่อง
ปรบั อากาศ ดฉิ นั จอ้ งมองไปทห่ี ลวงพอ่ ความรสู้ กึ ในขณะนนั้ บอกวา่ อยา่ งนเ้ี องเมตตา
ธรรม

สกั ครู่ คณะของชาวกรงุ เทพฯ กก็ ราบลา หลวงพอ่ จงึ หยบิ รปู ถา่ ยของทา่ นออกมา
แจกเปน็ รูปขาวดำ� เลก็ ๆ ขนาดหน่งึ นวิ้ เทา่ น้นั เอง ทา่ นออกตัวว่า

ญาตโิ ยมอตุ สา่ หม์ าเยย่ี มจากกรงุ เทพฯ ไมม่ อี ะไรฝากนอกจากธรรมะ รปู นกี้ ไ็ มใ่ ช่
ของอาตมาทำ� เองหรอก โยมเขาทำ� แจกกันแล้วเขาเอามาถวาย

506

พอเห็นหลวงพ่อแจกรูป ความโลภก็ก�ำเริบข้ึนทันที ดิฉันกลัวว่ารูปจะหมด
เสียกอ่ น กเ็ ลยรีบส่งเสยี งไปจากวงนอก

หลวงพอ่ คะ เอาด้วยค่ะ

หลวงพอ่ ปรายตามามองดฉิ นั แวบหนงึ่ ขณะทแ่ี จกรปู แวบเดยี วเทา่ นน้ั แตก่ ท็ ำ� ให้
หวั ใจหลน่ ไปอยปู่ ลายเทา้ เพราะเพงิ่ รสู้ กึ วา่ ตวั เองทำ� อะไรไมเ่ ขา้ ทา่ พอคณะกรงุ เทพฯ
กลบั ไปหมด ท่านกเ็ รยี กหาดิฉันทันที

ไหนล่ะ ไอ้ตวั ท่อี ยากได้มากๆ นะ่ อยไู่ หน มาเอาซี

ดฉิ นั คลานเขา้ ไปทง้ั ๆ ตวั สน่ั ดว้ ยความกลวั แตก่ ย็ งั แขง็ ใจเหลอื บดหู นา้ ทา่ น ขณะที่
ยื่นมือออกไปรบั รูป กไ็ ด้เห็นว่าสีหน้าของหลวงพ่อแสนจะอ่มิ เอบิ เบกิ บาน เป็นหน้า
ที่อ่ิมอยู่ด้วยความเมตตากรุณาต่อสัตว์โลกโดยแท้ ไม่มีร้ิวรอยว่าท่านจะหงุดหงิด
ขดั เคอื งอยา่ งทคี่ ดิ ทำ� ใหค้ วามกลวั คอ่ ยๆ ละลายไป จากนน้ั จนกระทงั่ กราบลา หขู อง
ดฉิ ันกอ็ ื้อไปหมด จำ� ไมไ่ ด้วา่ หลวงพอ่ พูดอะไรอีกบ้าง จำ� ไดแ้ ตค่ วามรูส้ ึกปลาบปล้ืม
ประทับใจของตัวเอง”

อบุ าสกิ ารญั จวน กเ็ ปน็ อกี คนหนง่ึ ทไี่ ดส้ มั ผสั เมตตาธรรมของหลวงพอ่ ตงั้ แตพ่ บ
คร้งั แรก

“ดฉิ ันก็ดั้นดน้ ไปหาหลวงพอ่ ท้ังๆ ทีต่ วั เองก็ยังไมร่ วู้ ่าท่านอยู่ทไ่ี หน พอไปถงึ
หลวงพ่อท่านก�ำลังนั่งฉันอาหารอยู่รูปเดียวที่ตรงยกพื้นที่เขาจัดให้ ดิฉันก็นึกว่า
หลวงพอ่ ฉนั เสรจ็ แลว้ พระรปู อน่ื กล็ กุ ไปหมด ซง่ึ ทแี่ ทห้ ลวงพอ่ ทา่ นอาพาธ เพราะฉะนน้ั
ทา่ นจงึ ตอ้ งฉนั ชา้ ๆ ฉนั ทลี ะนอ้ ย ดฉิ นั ไปถงึ ตอนนน้ั รว่ มสบิ โมงเชา้ แลว้ คะ่ ทา่ นกถ็ ามวา่
กนิ ขา้ วกนั มาแลว้ หรอื ยงั กเ็ รยี นทา่ นวา่ ยงั ไมไ่ ดร้ บั ประทาน ดฉิ นั กน็ กึ วา่ ทา่ นอมิ่ แลว้
ทา่ นกใ็ หห้ าจานมา แลว้ ทา่ นกห็ ยบิ อาหารจากในบาตรของทา่ นแบง่ ให้ มขี า้ ว มไี ก่ มอี ะไร
ตา่ งๆ จากในบาตรของทา่ น แลว้ กใ็ สจ่ านใหร้ บั ประทาน ทา่ นกฉ็ นั ตอ่ ดฉิ นั ถงึ ไดท้ ราบวา่
ทา่ นยงั ไมอ่ ิ่ม แต่ว่าทา่ นได้แบ่งอาหารจากในบาตรให้ ดิฉนั กน็ งั่ รับประทานขา้ วอยา่ ง
ปลมื้ ปีติ”

507

ช่างซอ่ ม

ตราบใดทย่ี งั อยู่อยา่ งสุขสบาย อนาคตยังดสู ดใส คนเราก็มกั ประมาท ไมค่ ่อย
สนใจวดั วาศาสนา ตอ้ งมเี รอ่ื งเจบ็ ชำ้� นำ้� ใจไดท้ กุ ขจ์ งึ จะตน่ื ขน้ึ มาเดนิ อยา่ งสะบกั สะบอม
เขา้ วดั หาที่พงึ่ หลวงพอ่ เคยปรารภเร่อื งน้ใี หญ้ าติโยมฟงั

“อาตมาอยวู่ ดั หนองปา่ พง เหมอื นกบั อยโู่ รงซอ่ ม ใครเปน็ อะไร ลกู ใคร เมยี ใคร ผวั ใคร
เปน็ อะไร เขากม็ าทง้ิ ไว้ให้ เหมอื นรถเสียเขาเข็นเข้าโรงซอ่ ม เปน็ ช่างซอ่ มใหเ้ ขา”

ธรรมทูตส�ำคญั ทปี่ ลุกคนใหต้ ืน่ หรือเข้าโรงซ่อม กค็ อื ความพลัดพรากจากที่รัก
พอ่ บวั พา วงษส์ งิ ห์ เปน็ ลกู ศษิ ยเ์ กา่ ของวดั หนองปา่ พง ทมี่ าวดั เพราะโศกเศรา้ ไมห่ าย

“ผมกลับมาจากสงครามแล้ว ก็ได้ภรรยาท่ีต�ำบลนาชุม มีลูกด้วยกันสองคน
ต่อมาลกู คนท่ีสองก็มาตายจากไป ท้งั ผมและภรรยามีความทกุ ข์เศร้าโศกเสียใจมาก
ไมเ่ ปน็ อนั กนิ อนั นอน เปน็ ทกุ ขค์ ดิ ถงึ ลกู ทเ่ี สยี ไป เสยี ใจมาก กอ็ ยไู่ ปเรอ่ื ยๆ เหมอื นคน
ไม่มีจุดหมายปลายทาง เพราะไม่รู้วิธีจะแก้ไขจิตใจให้หายจากทุกข์โศกได้ พอดี
ระหว่างนั้นเป็นระยะที่หลวงพ่อมาตั้งวัดได้ประมาณ ๒-๓ ปี เพ่ือนบ้านเห็นผมมี
ทุกขโ์ ศกมาก จึงช้แี นะผมว่าใหม้ าหาหลวงพอ่ บางท่ีทา่ นอาจจะชว่ ยแกไ้ ขให้พน้ จาก
ความทกุ ขไ์ ด้ ผมจงึ ไดเ้ ขา้ มากราบทา่ น และไดเ้ ลา่ ประวตั ชิ วี ติ ความเปน็ มาจนกระทงั่ ถกู
ความทกุ ขค์ วามเศรา้ โศกเสยี ใจครอบงำ� อนั มสี าเหตเุ นอ่ื งจากลกู ตาย และไมร่ จู้ ะแกไ้ ข
อยา่ งไรใหท้ า่ นฟงั หลวงพ่อทา่ นจงึ พูดวา่

เออ! ทไี่ หนๆ มนั กต็ ายทง้ั นนั้ แหละโยม ตา่ งแตว่ า่ จะชา้ หรอื เรว็ เทา่ นนั้ บา้ นไหน
เรอื นไหนทจี่ ะไมเ่ คยมคี นตายนน้ั ไมม่ หี รอก แมแ้ ตท่ ว่ี ดั วาอารามกต็ อ้ งมพี ระเณรตาย
เหมอื นกนั อยา่ ไปเศรา้ โศกพไิ รรำ� พนั กบั คนทต่ี ายไปแลว้ มนั ไมม่ ปี ระโยชนอ์ ะไรเลย
ให้คิดถึงตัวเราท่ียังมีชีวิตอยู่ทุกวันนี้ให้มาก ให้ช่วยกันท�ำหน้าที่การงานบ�ำเพ็ญ
ประโยชนต์ นประโยชน์ท่าน ตงั้ ตนอยูใ่ นสัมมาชพี สร้างคุณงามความดีตอ่ ไปเรอื่ ยๆ
เพอ่ื เปน็ ปจั จยั เปน็ เสบยี งของเราตอ่ ไปในอนาคต อกี ไมน่ านเรากจ็ ะตายไปเหมอื นกนั

508

ผมไดฟ้ งั เทศนท์ า่ นแลว้ กม็ คี วามเหน็ จรงิ ตามทท่ี า่ นพดู ทกุ อยา่ ง ทำ� ใหผ้ มชอบฟงั
ธรรมะของทา่ น ปลกี ตวั ไปหาทา่ นบอ่ ยๆ ไดค้ วามรคู้ วามเขา้ ใจหลายอยา่ ง ยง่ิ เปน็ เหตุ
ท�ำให้ผมมีความเคารพศรัทธาในตัวท่านมาก ท้ังภูมิใจท่ีได้เป็นผู้รับใช้ใกล้ชิดท่าน
ทา่ นจะใชใ้ หท้ ำ� การงานทกุ อยา่ งทที่ า่ นตอ้ งการ บางทที า่ นกใ็ หช้ ว่ ยถางปา่ ดายหญา้ หรอื
อะไรตา่ งๆ ท�ำไปเรื่อยๆ”

เถยี งพระจนลมจบั

แต่บางคนแม้จะติดอกติดใจการเทศน์ของหลวงพ่อ ก็ยังยอมรับไม่ได้ง่ายๆ
อยา่ งเช่น พอ่ อำ่� ลกู ศิษย์หัวเห็ด ซง่ึ โต้คารมกบั หลวงพอ่ จนเหน็ โทษของการทำ� บาป
ดว้ ยตนเอง จงึ ยอมรบั พิจารณาค�ำสอนของทา่ นและเหน็ ตามในท่สี ุด

“กอ่ นทผี่ มจะมานบั ถอื หลวงพอ่ นน้ั ผมไดโ้ ตเ้ ถยี งกบั ทา่ นอยสู่ ว่ี นั สคี่ นื ตอนกลางวนั
ผมกไ็ ปชว่ ยทา่ นปลกู ไมไ้ ผร่ อบๆ วดั ตอนกลางคนื กม็ าโตถ้ ามธรรมะกบั ทา่ นจนสวา่ ง

พ่ออ�ำ่ : ข้าวกข็ า้ วของผม แป้งกแ็ ป้งของผม เอามาท�ำเหลา้ กนิ ทำ� ไมจะบาป

หลวงพ่อ : มดี กม็ ีดของโยม ทางคมก็ใชส้ ับทำ� ลาย ท�ำอาหารได้ ส่วนทางสนั
กล็ องสับหวั ตัวเองดซู ิ มนั จะเป็นอยา่ งไร?

โตเ้ ถยี งอยกู่ บั ทา่ นสวี่ นั สค่ี นื พอวนั ทสี่ ตี่ อนเทย่ี งๆ ผมเกดิ หนา้ มดื เปน็ ลม หลวงพอ่
ทา่ นกม็ าหา พอ่ วนั ซง่ึ อยกู่ บั ผมกบ็ อกหลวงพอ่ วา่ ผมเปน็ อะไรไมร่ ู้ ทา่ นเลยถามผมวา่
เปน็ อะไร ผมกบ็ อกวา่ ไมร่ เู้ ปน็ อะไร มนั มดื มดิ ไปหมด มองอะไรไมเ่ หน็ หลวงพอ่ ทา่ น
กจ็ งู มอื ผมไปปา่ มะมว่ ง แลว้ ทา่ นกต็ รี ะฆงั เรยี กพระซง่ึ ตอนนนั้ มปี ระมาณ ๖ รปู แลว้ ทา่ น
กส็ ง่ั ใหไ้ ปเอาหมอนเอาเสอ่ื มาใหผ้ มนอน เสรจ็ แลว้ ทา่ นบอกพระใหห้ าโอง่ นำ้� มาตง้ั ทาง
ทศิ เหนอื ๔ ใบ ทางทศิ ใต้ ๒ ใบ แลว้ ใหต้ กั นำ้� มาใสใ่ หเ้ ตม็ ทกุ โอง่ ผมเองนอนไมร่ ตู้ วั
ว่าเป็นเวลานานสักเท่าไรจึงรู้สึกตัวขึ้น แล้วก็คิดทบทวนว่า ตอนนั้นเราอยู่ท่ีศาลา
แลว้ ทำ� ไมตอนนีเ้ รามาอยใู่ นปา่ มะมว่ ง ขณะน้ันผมหนั หน้าไปทางทศิ ตะวนั ตก กำ� ลัง
คดิ ไปคดิ มา มองไปมองมา กไ็ ดย้ นิ เสยี งหลวงพอ่ เรยี กอยเู่ หนอื ศรี ษะผมวา่ พอ่ อำ�่ พอ่ อำ่�

509

ผมเงยหนา้ ขนึ้ เหน็ ทา่ นนงั่ สมาธอิ ยบู่ นเตยี งเฝา้ ผมอยู่ หลวงพอ่ ทา่ นวา่ นน่ั ผลของการ
สพู้ ระ กลางคนื กเ็ ถยี งพระ กลางวนั กเ็ ถยี งพระ สวี่ นั สคี่ นื เหน็ ไหม มนั สพู้ ระไมไ่ ดห้ รอก
ถงึ ไดเ้ ป็นลม
ไอนำ้� จากโอง่ นเี่ ยน็ จรงิ ๆ เปน็ ยาแกค้ นเปน็ ลมไดค้ รบั มนั เยน็ สบาย ทำ� ใหช้ นื่ อก
ชน่ื ใจ มเี รย่ี วแรง กเ็ พราะผมโตเ้ ถยี งเหตผุ ลสหู้ ลวงพอ่ ทา่ นไมไ่ ดน้ แี่ หละครบั ผมถงึ มา
พจิ ารณายอ้ นหลงั กเ็ หน็ ความคดิ ของตวั เองมนั ผดิ หมด หลวงพอ่ ทา่ นวา่ ผทู้ อ่ี ยสู่ งู นนั้
สามารถมองเหน็ ผทู้ อี่ ยตู่ ำ�่ กวา่ ได้ แตค่ นทอ่ี ยตู่ ำ่� จะมองไมเ่ หน็ คนทอ่ี ยสู่ งู กวา่ และผม
พจิ ารณาแล้วก็จรงิ ของทา่ น”

510

ศีล

ในการสอนฆราวาส คงไม่มีเรื่องใดท่ีหลวงพ่อได้สอนมากเท่าเร่ืองศีลธรรม
ตลอดเวลายส่ี บิ กวา่ ปที ี่ท่านไดอ้ บรมสงั่ สอนญาตโิ ยมที่วัดหนองปา่ พง ทา่ นพยายาม
นกั หนาทจ่ี ะใหโ้ ยมเขา้ ใจและเหน็ อานสิ งสข์ องศลี โดยแตล่ ะครง้ั ทา่ นอธบิ ายศลี ของโยม
อยา่ งพถิ พี ิถนั และต้งั ใจจริงๆ ความสำ� คัญท่ีหลวงพ่อใหแ้ ก่ศีล จะเหน็ ได้จากค�ำพูด
ของทา่ นดังตอ่ ไปน้ี

“ถา้ หากวา่ คนปราศจากศลี วนั หนง่ึ กเ็ ปน็ คนไมส่ มบรู ณว์ นั หนงึ่ ปราศจากศลี ปหี นง่ึ
ก็เป็นคนไม่สมบูรณ์ปีหนึ่ง ถ้าเป็นคนมีศีลบริสุทธ์ิดีแล้ว เป็นคนสมบูรณ์พอคน
มนั พอคน ถา้ คนไมพ่ อคน มนั กค็ รงึ่ ๆ กลางๆ คนครง่ึ ๆ กลางๆ กค็ อื คนไมเ่ ตม็ พนื้ ของ
คนนะ่ แหละ ไมเ่ ตม็ คน เพราะวา่ ศีลน้ีเป็นคุณสมบตั ขิ องมนุษย์ อย่างน้อยก็เรยี กวา่
ถ้าโยมพ่อบา้ นแม่บ้านมศี ลี กันแล้วนะ่ ก็เปน็ คนสมบรู ณ์ ไม่ต้องทะเลาะกนั ถ้าศีล
ไม่มีแลว้ เอาเหอะ ไมว่ ันใดกว็ นั หน่ึงจะต้องทะเลาะกนั หรือมีเรอื่ งอย่างใดอยา่ งหนึ่ง
จนไดแ้ หละ เกดิ เหตขุ น้ึ มาเมอ่ื ไหร่ นน้ั แหละขาดศลี แลว้ คอื คนไมส่ มบรู ณ์ พดู ไมร่ เู้ รอื่ ง
กนั เลย ผหู้ ญงิ กพ็ ดู ไมร่ เู้ รอ่ื ง ผชู้ ายกพ็ ดู กนั ไมร่ เู้ รอื่ ง ทะเลาะเบาะแวง้ กนั ไป นน้ั คอื คน
ขาดจากศีล

ดงั นน้ั ศลี นจ้ี งึ เรยี กวา่ เปน็ คณุ สมบตั ขิ องคน ถา้ คนไมม่ ศี ลี เทา่ ไรเปน็ ตน้ กเ็ รยี กวา่
เปน็ คนพรอ่ งจากคน ไมส่ มบรู ณ์ ดงั นน้ั ศลี จงึ จดั เปน็ พอ่ แมข่ องธรรมะ ธรรมะจะเกดิ ขน้ึ
มาไดก้ เ็ พราะศลี เปน็ พอ่ เปน็ แม่ ธรรมะเศรา้ หมอง ศลี กเ็ ศรา้ หมอง ศลี เศรา้ หมอง ธรรมะ
กเ็ ศร้าหมอง มนั เปน็ เสยี อยา่ งน้ี ฉะนนั้ จงึ พูดอยูส่ ม�่ำเสมอวา่ ใหโ้ ยมพากนั รักษาศลี ”

มคี นจำ� นวนไมน่ อ้ ยทอ่ี าราธนาและสมาทานศลี บอ่ ย ทง้ั ๆ ทไ่ี มม่ คี วามคดิ เลยที่
จะเอาไปรกั ษา คอื มองการขอศลี เปน็ แคพ่ ธิ กี รรมทางศาสนาเทา่ นน้ั เอง บางคนกถ็ อื วา่
ตอ้ งรบั ศลี จากพระ จงึ จะเปน็ ผู้มีศีลอยา่ งแทจ้ รงิ หลวงพอ่ จงึ ตอ้ งคอยอธบิ ายว่าศลี
คอื อะไร การสมาทานศลี คอื อะไร และการรกั ษาศลี คอื อะไร อยเู่ ปน็ ประจำ� ใหญ้ าตโิ ยม
เกดิ สมั มาทฏิ ฐใิ นเรอื่ งของศลี และรบั อานสิ งสข์ องศลี อยา่ งเตม็ เมด็ เตม็ หนว่ ย “จะไปไหน

511

กส็ มาทานศลี อยเู่ รอื่ ย อาตมาไปทไ่ี หนๆ บางครง้ั กร็ ำ� คาญ ถา้ โยมมากราบกพ็ ดู วา่ มะยงั
ภนั เตฯ เลยทเี ดยี ว ไมร่ เู้ รอ่ื งอะไร บางครง้ั อาตมารสู้ กึ เพลยี ใจ โดยเฉพาะการทำ� บญุ
มหาชาติกนั น้นั ชอบแห่แหนกันมา แล้วก็มารับศีลกับพระ แต่กเ็ มาเหลา้ เซมาทเี ดยี ว
แลว้ กม็ ารบั ศลี อาตมาขเ้ี กยี จเลน่ กบั พวกนแี้ ลว้ นะนี่ มนั มองไมเ่ หน็ ทศิ เหน็ ทางกนั เลย
ไมเ่ หน็ ทจ่ี ะไดจ้ ะดี แลว้ กอ็ ยกู่ นั อยา่ งนนั้ เอง อาตมาเคยหนไี ปอยปู่ า่ เลยสบาย ไมม่ ใี คร
ไปอาราธนา มันกเ็ ลยสบาย ไม่มีใครไปหยอกไปลอ้ เล่น หยอกลอ้ เล่นหัว ขอแต่ศีล
แลว้ เอาไปทง้ิ ทกุ ที พรงุ่ นก้ี ม็ าขอ มะรนื กม็ าขอ คดิ ไปคดิ มากเ็ หมอื นวา่ เราเปน็ ลงิ ใหเ้ ขา
มาหลอกลอ้ เลน่ ไมห่ ยุดไมจ่ บสกั ที อาตมาเลยหนีไปเสยี ”

ท่านอธิบายว่า ท่ีแท้ศีลไม่ได้อยู่นอกตัวเรา แต่อยู่ท่ีเจตนาท่ีจะงดเว้นจาก
ความชั่ว

“ญาตโิ ยมไมร่ จู้ กั ศลี กน็ กึ วา่ ศลี อยใู่ นพระ พระจะมศี ลี อะไรใหเ้ ราละ่ ทา่ นกอ็ ยู่
ของทา่ นใหเ้ ขา้ ใจวา่ ศลี มนั อยทู่ กุ ทศิ ทกุ ทาง เมอ่ื เราตง้ั ใจรกั ษา มนั กเ็ ปน็ ศลี ขน้ึ เดยี๋ วน้ี
เจตนาเป็นศลี ข้นึ เด๋ียวน้ี มันจะเปน็ อยู่อยา่ งน้ี ใหเ้ ข้าใจเสียอย่างน้ัน อยา่ งนีเ้ ราจะ
มีปัญญากว้างขวาง ไม่จ�ำเป็นท่ีเราจะไปสมาทานศีลกับพระ นี่ผู้รู้แล้วจะต้องง่าย
การประพฤตกิ ็งา่ ยข้นึ การปฏบิ ัติก็งา่ ยข้ึนถา้ เรารู้จกั แลว้ ถา้ เราไม่รจู้ ักก็ลำ� บากหลาย

ศลี เราจะเอาเมอ่ื ไร เอาเมอ่ื เรายงั ไมต่ าย อาตมาสงสาร เคยเหน็ คนหนงึ่ พอ่ ตาย
เอาใสห่ บี แลว้ นมิ นตพ์ ระใหม้ าตกิ า คนเปน็ กอ็ าราธนาศลี ขน้ึ ลกู ชายกไ็ ปเคาะโลงกกุ ๆ
พอ่ รบั ศลี เนอ้ กไ็ ปบอกคนตายน่ี ใครจะมารบั ศลี เราอยา่ ไปโงถ่ งึ ขนาดนนั้ อยา่ ไปงมงาย
ถงึ ขนาดนน้ั ทเี่ ราทำ� บญุ นนั้ กเ็ ปน็ การสนองคณุ พอ่ แม่ พอ่ แมเ่ ลย้ี งเรามา เปน็ ผอู้ ปุ การะเรา
เรามานกึ ถงึ พระคณุ ของทา่ น กตเวทตี อ่ ทา่ น จงึ เกดิ การกระทำ� บญุ ขนึ้ มา แลว้ อทุ ศิ สว่ น
กศุ ลน้นั ถึงพอ่ แมผ่ ูม้ อี ุปการะเรา น่ีทา่ นเรียกวา่ บุคคลหาได้ยาก ควรท�ำเมือ่ ทา่ นยงั มี
ชีวิตอย”ู่

แล้วท่านก็สอนญาติโยมท่ีเข้าวัดประจ�ำให้เข้าใจความหมายของการรักษาศีลท่ี
แท้จริง

512

“การท่ีเราจะรักษาศลี นัน้ มี ๓ ประการ หนงึ่ เราจะขอสมาทานกับพระภกิ ษุ
เปน็ สมาทานวริ ตั ิ สมั ปตั ตวริ ตั ิ คอื เรางดเวน้ ดว้ ยตนเอง ถา้ เรารวู้ า่ ปาณา อทนิ นา กาเม
มสุ า สรุ า ตลอดไปถงึ อโุ บสถศลี เมอ่ื เรารแู้ ลว้ เรากล็ ะเอง ไมต่ อ้ งไปสมาทานกบั ใคร
อนั นี้เปน็ ศลี ประการทสี่ อง ประการทสี่ าม เปน็ สมุจเฉทวริ ตั ิ เป็นศีลของพระอริยเจ้า
เปน็ ศลี ทเี่ รยี กวา่ กำ� หนดละเลย ตง้ั ไวใ้ นใจเดด็ ขาด ไมต่ อ้ งสมาทานกบั ใคร อนั นเ้ี ปน็ ศลี
ของพระอรยิ เจา้ สมจุ เฉทตดั ขาดเลย เปน็ ผมู้ สี ตคิ มุ้ ครองอยเู่ สมอ ดแู ลอยดู่ ว้ ยตนเอง
ตลอดกาลตลอดเวลา ศลี มีทางทจ่ี ะเกดิ ขึน้ ได้อย่างนี้ คอื

สัมปัตตวิรัติ สมาทานวิรัติ สมุจเฉทวิรัติ สมาทานวิรัติ ก็คือว่าตามพระไป
สัมปัตตวิรตั ิ คอื งดเวน้ ด้วยตนเอง ไม่ต้องสมาทานกับใคร คอื เรารูแ้ ลว้ วา่ สัตว์นี่
ไมค่ วรฆา่ เรากไ็ มย่ อมฆา่ มนั ไมเ่ บยี ดเบยี นมนั ไมต่ อ้ งไปถามใครละ่ รแู้ ลว้ ไมต่ อ้ งทำ�
สมจุ เฉทวริ ตั ิ ขนึ้ ชอื่ วา่ บาปแลว้ ฉนั เลกิ เลย เลกิ ตลอดชวี ติ ไปเลย ขน้ึ ชอื่ วา่ มนั เปน็ บาป
เปน็ กรรม ทางกาย ทางวาจา ทางใจ แลว้ ฉนั เลกิ แตว่ นั นเ้ี รยี บรอ้ ย นเี่ รยี กวา่ สมจุ เฉทวริ ตั ิ
ตดั ขาดไปเลย

ทนี ท้ี งั้ ๓ ประการน้ี เปน็ พนื้ ฐานของพระนพิ พานทง้ั นนั้ สมาทานวริ ตั กิ เ็ ปน็ พน้ื ฐาน
ของพระนพิ พานได้ สมั ปตั ตวริ ตั กิ เ็ ปน็ พนื้ ฐานของพระนพิ พานได้ สมจุ เฉทวริ ตั กิ เ็ ปน็
พ้ืนฐานของพระนิพพานได้ อันน้ีอุบาสกอุบาสิกาเราทั้งหลายบางทีก็ข้องใจ ศีลน้ี
กค็ อื วา่ จะไปเรียนกบั พระอยู่ทุกเวลา ใครอยากจะไดศ้ ีล กไ็ ปอาราธนา มะยัง ภนั เต
ติสะระเณนะสหะ ปัญจะสีลานิยาจามะ คิดว่าอย่างน้ีจึงจะได้ศีล ถึงจะเป็นศีล
นอกจากนไ้ี ปไมม่ พี ระ ไมร่ จู้ ะไปรบั ศลี ทไี่ หน ถา้ อยา่ งนม้ี นั กจ็ นตาย จนเพราะความโง่
ของเราน้ีเอง

เมื่อรูจ้ ักวา่ กินสุรานมี้ ันบาป เราก็เลกิ เทา่ นนั้ แหละ ไมต่ อ้ งไปถามใคร เรารู้แลว้
มนั กไ็ มเ่ มา เหมอื นมนั กเ็ ปน็ ศลี อนั บรสิ ทุ ธอิ์ ยแู่ ลว้ ศลี เดมิ มนั เปน็ อยา่ งน้ี จะไปสมาทาน
กบั คนอน่ื นน้ั กเ็ รยี กวา่ เรายงั ไมร่ จู้ กั ศลี ทา่ นกบ็ อกไป ทา่ นวา่ ไปกอ่ น เรยี กวา่ ประกาศศลี
ขณะนั้นเราก็ยงั ไมร่ ูเ้ ลย

513

ศีลนีถ้ า้ พดู รวมแลว้ มนั เปน็ พ้นื ฐานของธรรมะ ธรรมะเกิดขึ้นไดเ้ พราะคนมศี ลี
คนรักษาศลี คอื คนบรสิ ุทธ์ผิ ่องใสสะอาด ฉะน้ัน บรรดาเราท่านทงั้ หลายนัน้ จงึ พากัน
สมาทานศลี ความเป็นจรงิ สมาทานศลี นั้นเมือ่ ไรก็ได”้

แลว้ หลวงพ่อสรุปเร่ืองการรักษาศีลอยา่ งขำ� ๆ ว่า

“เม่ือเราเพ่งความหมายแล้ว ศีลน่ะ เห็นจะโง่กว่าเราเสียละกระมังถึงต้องไป
รกั ษาศลี คงจะไมด่ ขี นาดเรา เราถงึ ไปรกั ษาศลี ถา้ พดู ตามความเปน็ จรงิ แลว้ ศลี นะ่ ไม่
ตอ้ งไปรกั ษาทา่ นหรอก ทา่ นดแี ลว้ มารกั ษาตวั เรานเี้ อง รกั ษากาย วาจา ใจ ของเรานี้
ใหไ้ ด้ ศลี กเ็ กิดขึ้นมา เราไม่ตอ้ งไปรักษาศีล แตร่ กั ษาตวั ของเราน้ี คำ� พดู อนั นี้มันสงู
เกินตวั ไปแล้วกระมังวา่ เราไปรักษาศลี ”

ส�ำหรับรายละเอียดในวิธีการสอนศีลธรรมแก่ชาวบ้าน และเหตุผลท่ีหลวงพ่อ
ชแ้ี จงแกญ่ าตโิ ยมในการชกั ชวนใหเ้ ลกิ ละในสง่ิ ไมด่ ไี มง่ ามทง้ั หลายนน้ั จะทราบไดจ้ าก
คำ� บอกเล่าของพ่อออกแมอ่ อกทเี่ คยจำ� ศีลกบั หลวงพอ่ หลายปี

“หลวงพ่อท่านสอนว่า การรบั ศลี ก็ไม่ควรมารบั เอาบ่อยๆ ที่ให้ศลี ทุกวันๆ ก็ให้
เฉพาะคนใหมเ่ ทา่ นนั้ คนเกา่ เขา้ ใจอยแู่ ลว้ กร็ กั ษาเอาไดเ้ ลย ถงึ วนั พระ กต็ งั้ ใจเอาเลยวา่
จะรักษาของเก่า อย่าให้พระต้องล�ำบากมาให้ศีลข้อเก่าอยู่บ่อยๆ อย่างสามข้อหลัง
กเ็ ป็นของใหม่ ก็ตอ้ งรักษาเพิ่มขึ้น แต่ห้าขอ้ ของเกา่ ตดิ ตวั ต้องใหไ้ ดท้ ุกคน ใครยงั
รกั ษาไมไ่ ด้ ก็ต้องพยายามท�ำให้ได้ ใครผิดศีลขอ้ ไหน ก็ใหห้ ยิบลกู หินมาลูกหนง่ึ
ทกุ ครงั้ ทผี่ ดิ ศลี ใหห้ ยบิ มารวมๆ กนั ไวอ้ ยา่ งน้ี จงึ จะเรยี กวา่ ภาวนา กลบั บา้ นกด็ ตู วั เอง
ผดิ ศลี ขอ้ ไหนกห็ ยบิ หนิ ทนั ที กวา่ จะออกพรรษา ดซู จิ ะไดก้ ล่ี กู ผดิ ไปกค่ี รงั้ แลว้ จงึ ไป
ขอคารวะท่าน ทา่ นจะยกโทษให้ ในฐานะทีพ่ วกเรายงั อย่ใู นฆราวาสวิสยั ก็พยายาม
รกั ษาศลี ๕ ใหบ้ รสิ ทุ ธ์ิ เพราะถา้ เรามศี ลี กจ็ ะมคี วามรม่ เยน็ เปน็ สขุ ครอบครวั กจ็ ะไมม่ ี
ความเดือดรอ้ นวุ่นวาย แมก้ บั เพอื่ นบา้ นจะมคี วามสามคั คปี รองดองกนั ฉันญาติมิตร
ไม่ทะเลาะเบาะแว้งซึง่ กนั และกนั ให้เปน็ คนมสี ตั ย์ มีศลี ถา้ รกั ษาศลี ๕ ใหบ้ ริสุทธิ์
บริบูรณ์แล้ว เรามีศีลแล้ว ทรัพย์สมบัติก็จะเกิดมีตามมา ถ้าศีลเราขาดด่างพร้อย

514

ไมส่ มบรู ณแ์ ลว้ ทรพั ยส์ มบตั กิ จ็ ะรอ่ ยหรอหมดไป เพราะถา้ มสี ตั ยม์ ศี ลี แลว้ กม็ ที รพั ย์
มาดว้ ยกนั ทา่ นเปรยี บเทยี บใหฟ้ งั วา่ เรามปี ญั ญาไมฆ่ า่ สตั ว์ แตเ่ รากไ็ ดก้ นิ เหมอื นกนั
เชน่ ปลาหนงึ่ กโิ ล ราคากไ็ มก่ บี่ าท เราเปน็ คนขยนั ทำ� นา ทำ� สวน ปลกู ขา้ ว ปลกู พรกิ
มะเขอื ขาย วนั หนงึ่ ๆ กค็ งไดห้ ลายบาท เรากไ็ ปซอ้ื ขายแลกเปลย่ี นสง่ิ ทเ่ี ราตอ้ งการได้
ไม่จ�ำเปน็ ทจี่ ะตอ้ งไปทอดแหหาปลา ท้งั เสยี เวลาทำ� การงานอยา่ งอืน่ ทงั้ เป็นการสร้าง
บาปกรรมใหก้ บั ตวั เองอกี ดว้ ย ตรงนแี้ หละญาตโิ ยมยอมรบั เหตผุ ลของทา่ นวา่ ดี ควรที่
จะนำ� ไปใชใ้ หเ้ กดิ ประโยชนใ์ นชวี ติ ประจำ� วนั แตก่ อ่ นญาตโิ ยมไมร่ จู้ กั ทำ� ไรท่ ำ� สวนกนั
นกั หรอก แตพ่ อหลวงพอ่ มาสรา้ งวดั นแี่ หละ ทา่ นไดอ้ บรมสง่ั สอนใหร้ จู้ กั ปลกู ผกั ทำ� ไร่
ทำ� สวน ญาตโิ ยมจงึ ตน่ื ตวั กนั เปน็ คนขยนั รจู้ กั พฒั นาภายนอก ทง้ั พฒั นาภายในจติ ใจ
กนั ทกุ คน กป็ รากฏวา่ ดขี น้ึ มาก ไมล่ ำ� บากยากแคน้ จนเกนิ ไป บางคนกย็ งั รกั ษาศลี ๕
มาตลอด ซึ่งกม็ คี วามสุขไมเ่ ดอื ดร้อน รู้สกึ วา่ มีประโยชนม์ ากจรงิ ๆ”

อีกโอกาสหนง่ึ หลวงพอ่ ไดอ้ ธบิ ายเพิ่มเติมเกยี่ วกบั อานสิ งสข์ องศีลว่า

“ศลี นคี้ อื สตั ย์ จะวา่ ศลี กไ็ ด้ จะวา่ สตั ยก์ ไ็ ด้ ใหม้ นั ขาดออกจากความชวั่ ทง้ั หลาย
ศลี นแี้ ปลวา่ หนิ มนั เปน็ ของหนกั ไมใ่ ชข่ องเบา ทง้ิ ลงนำ้� กจ็ มดง่ิ ลงไป เปน็ ของหนกั แนน่
ถา้ เรามศี ลี คอื เราไมม่ โี ทษทางกาย ไมม่ โี ทษทางวาจา ไมม่ โี ทษทางใจ เรากพ็ ดู ไดถ้ นดั เลย
พดู ตรงไปตรงมาเลย ไมก่ ลวั เกรง เปน็ ผอู้ าจหาญ กลา้ พดู กลา้ ทำ� ในทางทมี่ นั ถกู ไมเ่ กรง
ไมห่ วาดกลวั ใครทง้ั นน้ั แหละ นเ่ี รยี กวา่ ศลี เปน็ ผอู้ งอาจในทป่ี ระชมุ ชน หรอื เมอ่ื จะตาย
กอ็ งอาจ เราไมท่ ำ� ความชว่ั เมอื่ เราทำ� แลว้ กล็ ะแลว้ กเ็ ลกิ แลว้ กไ็ มม่ อี ะไร ใจเรากส็ บาย
องอาจ รู้จักอันตรายทั้งหลายแล้ว เพราะว่าโทษอะไรเราไม่มี มันข้ามอันตราย
ทั้งหลายน้ี

เมอ่ื หากวา่ กายหรอื วาจาของเราไมม่ โี ทษแลว้ ใจเรากเ็ ยน็ เยน็ ลง ทำ� สมาธกิ เ็ กดิ งา่ ย
จติ จะเปน็ บญุ จติ จะเปน็ กศุ ล เพราะไมม่ เี รอื่ งราวอะไรตา่ งๆ เปน็ ตน้ นนั่ เรยี กวา่ มนั เปน็
ไวพจนข์ องสมาธิ สมาธมิ นั จะเกดิ ขนึ้ สมาธคิ อื ความตงั้ ใจมน่ั เมอื่ ความตงั้ ใจมน่ั มขี นึ้
มนั กเ็ ปน็ ไวพจนใ์ หเ้ กดิ ปญั ญา ปญั ญาคอื ความรแู้ จง้ แทงตลอดอะไรทงั้ หลายทงั้ ปวงนนั้
รจู้ กั เหตผุ ล รจู้ กั ถกู เปน็ ถกู รจู้ กั ผดิ เปน็ ผดิ อนั นก้ี เ็ หมอื นกนั ทคี่ นไมม่ ปี ญั ญานะ คอื วา่

515

เทศนห์ นงั สอื ทไ่ี มม่ ตี ำ� รายกขน้ึ มากเ็ รยี กวา่ ผดิ นค่ี อื หมดปญั ญา มแี ตว่ า่ ปญั ญาทราม
ไม่ใช่ปญั ญามนั ดี การประพฤติปฏบิ ตั ิของเราทง้ั หมดน้ันกเ็ รยี กว่าศลี เรียกว่าสมาธิ
เรยี กว่าปญั ญา อยตู่ รงน้ี

ฉะนน้ั เมอ่ื เราทงั้ หลายรแู้ ลว้ เมอ่ื ไร จะเปน็ วนั พระหรอื ไมเ่ ปน็ วนั พระกต็ าม อยใู่ น
บ้านเราวันนห้ี รือขณะน้ี ฉันเหน็ อยู่เดี๋ยวน้ี เห็นของท่คี วรขโมย ฉันไมเ่ อา เลกิ เท่านี้
กเ็ ปน็ ศีลขน้ึ มาแล้ว สัตว์ควรฆา่ มนั ฉนั ก็ไม่เอาละ เลิก เห็นเหล้าส่ิงทม่ี นั เมา ผิดศลี
ผมจะไมก่ นิ แลว้ เลิก น่ีมนั กเ็ ป็นศลี ขน้ึ เด๋ยี วน้ี มนั มีเหงา้ อยู่อย่างนน้ั ศีลในทนี่ ี้เปน็
สัมปตั ตวิรัติ”

ถงึ แมห้ ลวงพอ่ ไดพ้ รรณนาอานสิ งสข์ องศลี จนญาตโิ ยมเหน็ คลอ้ ยตาม แตบ่ างคน
ทอี่ นิ ทรยี ย์ งั ออ่ น เมอ่ื ลองรกั ษาศลี ดแู ลว้ พอมอี ปุ สรรคเกดิ ขน้ึ กห็ วน่ั ไหว อยากเลกิ รกั ษา
อยา่ งเร่ืองทหี่ ลวงพ่อเลา่ ถึงตาแกค่ นหน่งึ เรยี นหนงั สอื ท่องเก่ง จำ� เก่ง สวดกเ็ กง่ แต่
ไมร่ จู้ กั พระรตั นตรยั ยงั ไมไ่ ดศ้ ลี หา้ ศลี แปด หลวงพอ่ ใหแ้ กมาประกาศตวั เปน็ อบุ าสก
รบั ศลี หา้ แกกม็ า กลบั บา้ นเอาศลี ไปรกั ษาสามวนั กว็ งิ่ แจน้ กลบั มาหาหลวงพอ่ หนา้ ตา
ไม่สบาย หลวงพ่อกถ็ ามวา่

“มาท�ำไมพอ่ ออก?”

“โอย! ไมส่ บายเลยครบั ไดส้ องสามวนั แลว้ ตง้ั แตม่ าถงึ พระรตั นตรยั มาถอื ศลี หา้
ไมส่ บายเลย เมยี กบ็ น่ วา่ ไมร่ เู้ อากะทา่ นมาทำ� ไม ทำ� ยงั ไงจะมอี ยมู่ กี นิ ละ่ ทนี ี้ ขา้ นอ้ ยกเ็ ลย
จะเอามาคืน”

หลวงพอ่ กน็ กึ ขำ� “โอะ๊ ! ไดย้ นิ แตค่ รงั้ พทุ ธกาล มคี นเอาศลี ไปคนื พระพทุ ธเจา้ นกึ วา่
ทา่ นเลา่ เปน็ นทิ านเฉยๆ มาเจอกบั ตวั เองจรงิ ๆ เอามาสง่ ไมไ่ ดห้ รอก ศลี นไ้ี มใ่ ชศ่ ลี ของ
อาตมา ศีลของพระพทุ ธเจา้ เอาไปสง่ กบั เจา้ ของท่านไป๊” แล้วหลวงพอ่ กไ็ ด้ปลอบใจ
ตาแก่นนั้ ว่า

“ไมร่ บั คนื หรอก เอาอกี เสยี กอ่ น รกั ษาศลี หา้ ไปอกี หนอ่ ย ถงึ พระรตั นตรยั อยา่ ไป
ถอื ภูตผี ปีศาจ ฤกษด์ ยี ามดี ให้เป็นคนซอ่ื สัตยส์ ุจริต”

516

แกกก็ ลบั บา้ นไปพจิ ารณาใหม่ หลวงพอ่ บอกวา่ คราวนหี้ ายไปนาน ไมเ่ หน็ แกกลบั
มาหาอกี จนกระทง่ั ๓ ปใี ห้หลังไปเจออีกที หลวงพ่อก็ถามว่า

“เปน็ ยงั ไงพอ่ ออก หายสงสยั หรือยงั ?”

“หายแลว้ ครบั ” ตาแกต่ อบยมิ้ ๆ “ไมไ่ ดส้ งสยั อะไรอกี แลว้ สบาย ใครจะพดู อะไร
ใครจะว่าอะไร ไมไ่ ด้สงสยั อกี เลย สบาย”

“เออ! เปน็ คนแลว้ ละทนี ี้” หลวงพ่อชม

ศีลหา้ ศีลติดตวั

ญาตโิ ยมรนุ่ เก่าไดเ้ ล่าถึงการสอนศีลห้าของหลวงพอ่

“ศลี ทัง้ ห้าขอ้ อนั เป็นศีลส�ำหรับชาวบา้ น หลวงพ่อใหพ้ ยายามรกั ษา ถงึ จะมีการ
ด่างพร้อยไปบา้ งในตอนแรก กใ็ ห้ตง้ั ใจพยายามตัง้ ขนึ้ ใหม่ ข้อหน่ึง ทา่ นหา้ มไมใ่ ห้
ฆา่ สตั ว์ ไมใ่ หเ้ บยี ดเบยี นสตั วอ์ น่ื ใหไ้ ดร้ บั ความทกุ ขท์ รมานเพราะเปน็ บาปกรรมทำ� ให้
เราตอ้ งได้รบั ผลกรรมนั้น ข้อสอง อทินนา หา้ มไมใ่ ห้ลักขโมยหรอื ฉ้อโกง เพราะ
ถา้ มคี นมาขโมยของเรา เรากจ็ ะเสยี ใจเสยี ดายมาก ความรสู้ กึ นกึ คดิ ของผอู้ นื่ กเ็ หมอื น
กันกับเรา จงึ ไม่ควรทำ� ข้อสาม กาเม หา้ มไมใ่ หล้ ่วงเกนิ สามภี รรยาของผอู้ ่นื ไม่ให้
นอกใจคู่ครองของตน ถ้าล่วงเกินศีลข้อน้ี ก็จะท�ำให้มีการทะเลาะเบาะแว้งมีปาก
เสยี งกนั ทำ� ใหเ้ กดิ ความหวาดระแวง ไมเ่ ชอื่ ใจซงึ่ กนั และกนั ทา่ นจงึ ใหง้ ดเวน้ ขอ้ ทส่ี ่ี
มุสา พดู เทจ็ หลอกลวงผู้อ่นื ทำ� ให้เราเสอื่ มจากสง่าราศี ไม่มใี ครคบค้าสมาคมด้วย
จะพูดจาส่งิ ใด ก็ไมม่ ีใครเคารพนบั ถือ ไมม่ ีใครเชือ่ ฟงั เราจงึ ไมค่ วรพดู เท็จ ขอ้ หา้
สรุ าเมรัย ห้ามไมใ่ หด้ ื่มสุรายาเมา เพราะเป็นส่งิ ท่ยี ้อมจติ ใจใหฮ้ ึกเหมิ ประมาทลมื ตวั
เป็นเหตุให้ก่อกรรมท�ำชั่วทุกอย่างได้ ความมึนเมาเป็นลักษณะอาการของคนบ้าใบ้
เสยี สติ ไมม่ กี ริ ยิ ามารยาทสมบตั ผิ ดู้ หี ลงเหลอื อยเู่ ลย จงึ ควรทจ่ี ะรกั ษาไมค่ วรประมาท
ถ้าครอบครัวใดมีความประมาท ไม่ระวังรักษาศีลซ่ึงเป็นข้อห้ามไม่ให้ท�ำความช่ัวน้ี
ครอบครัวนั้นจะไมม่ คี วามสงบรม่ เย็น จะไดร้ ับความเดอื ดร้อนว่นุ วาย ทา่ นจึงสอน

517

ใหม้ กี ารงดเวน้ จากการกระทำ� อนั เปน็ ทตี่ ง้ั แหง่ ความประมาท อนั เปน็ ทางนำ� มาซงึ่ ความ
เดอื ดรอ้ นเหล่านี”้

นอกจากนั้น หลวงพ่อยังก�ำชับให้ทุกคนตั้งอกต้ังใจรักษาศีลของตน คือเมื่อ
สมาทานแล้ว กต็ อ้ งงดเว้นจรงิ ๆ จงึ จะเรยี กว่าการปฏิบัตใิ ห้ศีลเกดิ ข้นึ

“ฉะนน้ั องคส์ มเดจ็ พระสมั มาสมั พทุ ธเจา้ ของเราทา่ นจงึ ใหป้ ฏบิ ตั ิ ไมใ่ หพ้ ดู เฉยๆ
ให้ปฏบิ ัติกค็ อื ใหท้ �ำตามความเปน็ จริง เช่นว่า เราสมาทานซ่งึ ศลี อยา่ งนเ้ี ป็นต้น ก็ว่า
ปาณา อทนิ นา กาเม มสุ า สรุ า นเี่ รยี กวา่ ศลี แตเ่ ปน็ เพยี งคำ� พดู ถงึ ศลี ไมใ่ ชต่ วั ของศลี
สภาวะของศีลน้ันไม่ใช่ว่าการพูดมันเป็นการกระท�ำจริงๆ เช่นว่า ไม่ฆ่าสัตว์อย่างนี้
เรากไ็ มฆ่ า่ จรงิ ๆ ไมก่ นิ สรุ าเรากไ็ มก่ นิ จรงิ ๆ ไมพ่ ดู โกหกเรากไ็ มโ่ กหกจรงิ ๆ เราไมข่ โมย
ของคนอน่ื เรากไ็ มข่ โมยจรงิ ๆ ไมใ่ ชด่ แี ตพ่ ดู เฉยๆ ศลี มนั อยทู่ ต่ี รงนน้ั อยตู่ รงทก่ี ระทำ�
ไมใ่ ชอ่ ยตู่ รงทพี่ ดู ทพ่ี ดู เพอื่ ชใ้ี หเ้ หน็ วา่ อนั นน้ั มนั เปน็ อยา่ งนนั้ อยา่ งนี้ เมอื่ เราตกลงใจ
ว่ามันเป็นเช่นนั้นแล้ว ก็ลงมือประพฤติปฏิบัติเลย ก็จะเกิดเป็นผลขึ้นมาอันน้ัน
ท่านเรียกวา่ กอ้ นศลี

ศลี ไมใ่ ชเ่ ปน็ ของยาก การละความชวั่ เทา่ นน้ั แหละ ความชว่ั มนั จะเกดิ ขนึ้ ทางไหน
เกดิ ข้นึ ทางกายของเรา ทางวาจาของเรา ทางใจของเรานี้ มันจะเกิดผดิ พลาดก็เกดิ
ตรงน้ีแหละ เราไปที่ไหนเราก็เอาไปด้วย กายเราก็เอามาวันน้ี ใจเราก็เอามาวันนี้
วาจากเ็ อามาวันน้ี โทษมันจะเกิดกเ็ กดิ ขน้ึ ทางกาย ทางวาจา ทางใจน้ี นีค่ ือแหลง่
ทจี่ ะปฏบิ ตั ิ ข้อปฏิบตั ิมอี ยแู่ ล้ว มนั จะดขี ึ้นตรงนี้ พดู ดีก็ดขี น้ึ ตรงทปี่ ากเรานี้ พูดไม่ดี
กไ็ ม่ดีทว่ี าจาน้ี ท้งั กายทง้ั วาจานี้มนั มีอยูแ่ ลว้ ไม่ตอ้ งอดที่จะต้องปฏิบัต”ิ

ในเบญจศลี ของฆราวาสนน้ั ขอ้ แรกและขอ้ สดุ ทา้ ยไมส่ จู้ ะเปน็ ทย่ี อมรบั ของคนใน
สมยั ปจั จบุ นั การฆา่ สตั วเ์ พอื่ เปน็ อาหาร การดมื่ สรุ าเพอ่ื สงั คม กลายเปน็ ของธรรมดา แต่
เพอ่ื ใหเ้ หน็ การสอนศลี ธรรมของหลวงพอ่ ชดั เจนขนึ้ ขอยกศลี สองขอ้ นมี้ าขยายความ
ดงั นี้

518

ปาณาตบิ าต

เคยมีใครคนหนึง่ พูดว่า เมอื งไทยทุกวันนี้ อะไรๆ กแ็ พงไปเสยี หมด เว้นแต่
สงิ่ เดยี วคอื ชวี ติ เปน็ เรอ่ื งนา่ สลดใจทเี ดยี ว เพราะพทุ ธศาสนาอยใู่ นเมอื งไทยมาหลาย
ร้อยปแี ล้ว แต่คนสว่ นใหญ่ยังเข้าไม่ถึงหลักธรรมของศาสนา การเบยี ดเบียนซง่ึ กัน
และกันจงึ ยังเกดิ ข้ึนอยา่ งมากมาย รวมท้ังการฆา่ สตั วก์ ม็ ีมหาศาล แตล่ ะปีสัตวเ์ ลีย้ ง
เชน่ ววั ควาย เปด็ ไก่ ถกู ฆา่ ไปหลายลา้ นตวั เพอื่ สนองความตอ้ งการการกนิ เนอ้ื สตั ว์
ของมนษุ ย์ ชาวอีสานมีภาษติ ในการบรโิ ภคเนือ้ สัตวว์ า่ “ดิน้ ได้กก็ ินได”้ อาหารของ
คนอีสานจึงหลากหลาย มีตั้งแต่ชนิดที่ขุดรูอยู่ในดินจนถึงบินอยู่บนฟ้า เม่ือครั้งที่
หลวงพ่อจาริกไปประเทศอังกฤษ ดูเหมือนท่านประทับใจในความรักสัตว์ของชาว
ตะวันตกไม่น้อย เพราะท่ีวัดป่าจิตตวิเวก สาขาของวัดหนองป่าพงแห่งแรกใน
ตา่ งประเทศนน้ั หลวงพอ่ เลา่ วา่ มสี ตั วป์ า่ ตา่ งๆ เชน่ กระตา่ ย เปน็ ตน้ พลกุ พลา่ นไปหมด
เมอื่ กลับมาเมืองไทย ท่านยงั ปรารภใหญ้ าติโยมที่วดั หนองป่าพงฟงั วา่

“ถ้าแม่นบ้านเฮาบ๊อ โอ๊! ป่านนี้เหลือแต่ขี่ข่อหล่อแข่แหล่แหล๋ว” หมายถึงว่า
ถา้ อยูใ่ นภาคอีสาน กระต่ายพวกน้นั กค็ งเหลอื ให้เห็นแตข่ ้ีกอ้ นเล็กๆ เทา่ น้นั เอง

ดงั นน้ั เมอ่ื หลวงพอ่ สอนศลี หา้ แกช่ าวบา้ น ศลี ขอ้ ทหี่ นงึ่ นี้ จงึ เปน็ ขอ้ ทญี่ าตโิ ยม
ปฏบิ ตั ติ ามไดย้ ากมาก มปี ญั หามารอ้ งเรยี นกบั หลวงพอ่ อยบู่ อ่ ยๆ บางคนกถ็ งึ กบั ตอ้ ง
เอาศลี มาสง่ คนื ท่านอยา่ งที่เลา่ แล้ว เปน็ ตน้

นอกจากท�ำปาณาติบาตในชีวิตประจ�ำวันแล้ว การฆ่าสัตว์ท�ำบุญหรือเพ่ือ
ฉลองอะไรสกั อยา่ งในโอกาสพิเศษ ก็เป็นประเพณีทีช่ าวบ้านในชนบทเลิกละได้ยาก
เหมอื นกัน จะเปน็ งานบวช งานแต่งงาน ขึน้ บา้ นใหม่ หรอื ฉลองอะไรก็สุดแล้วแต่
แม้กระทงั่ งานศพ ถ้าเปน็ งานใหญม่ ผี ู้คนมาชมุ นุมกันมาก แน่นอน สัตวท์ ี่เล้ียงใน
หมู่บ้านไม่ตัวใดก็ตัวหนึ่งหรืออาจหลายตัว จะต้องมีอันถูกฆ่าเป็นอาหารในวันน้ัน
หลวงพ่อเคยปรารภเตือนสตญิ าติโยมเกี่ยวกบั การละเมิดศลี ข้อทหี่ นึ่งน้ีวา่

519

“พวกเรามนั เสียในการปฏบิ ัติ เพราะไม่ได้พจิ ารณาใหล้ ะเอยี ด ทำ� ไปๆ อาตมา
เคยเป็นหนุม่ มาหรอก ไปเทยี่ ววัดนัน้ วัดนี้ ฮว่ ย! มีแต่ขาวัว ขาควายแขวนอยู่น่ัน
กินกันครึมอยู่ ถ้าแม้นพระพุทธเจ้าท่านมาเห็นอย่างนั้น คงจะอ่อนแรงนะ ฉะน้ัน
อาตมาจงึ ไม่อยากไปท่ีนนั่ ทนี่ ่ี บางทเี ดีย๋ วก็สมเดจ็ นนั่ ไปนี่ สมเด็จนีไ่ ปนนั่ ตายแลว้
สองตัวสามตัว ถ้าสมเด็จฯ ไม่ไปก็ไม่ตาย มันเป็นอย่างนั้น ให้คิดกันดู มาหา
ญาตโิ ยมทงั้ หลายนใ้ี หม้ าทำ� บญุ ไมไ่ ดใ้ หญ้ าตโิ ยมมาทำ� บาป ถา้ อาตมามาแลว้ เปด็ นอ้ ย
เปด็ ใหญ่ หมนู อ้ ยหมใู หญ่ ทำ� ไปถวายจงั หนั ทา่ น อาตมาไมม่ คี วามมงุ่ หมายอยา่ งนนั้
มาคดิ ๆ ดแู ลว้ ไมอ่ ยากไปหรอก ไปแลว้ มนั ไปสง่ เสรมิ เขาทำ� บาป มนั เปน็ เสยี อยา่ งนนั้
ท�ำนองอันนี้
ศีลขอ้ น้ถี ้าทุกคนรกั ษาได้ บา้ นเมืองกจ็ ะไม่วนุ่ วาย โลกจะไมเ่ ดอื ดรอ้ น เพราะ
มันไม่รักษาศีลข้อน้ีเอง ปัญหาทุกอย่างจึงเกิดข้ึน ความเดือดร้อนจึงได้เกิดข้ึน
สรา้ งความยงุ่ ยากใหผ้ ปู้ กครองบา้ นเมอื ง เปน็ ทกุ ขก์ นั ไปหมด ทท่ี า่ นหา้ มไมใ่ หฆ้ า่ สตั ว์
นบั ตงั้ แตม่ ดแมลงขนึ้ ไปนน้ั เพราะวา่ ถา้ ฆา่ มดแมลงได้ นก หนู มนั กฆ็ า่ ได้ เปด็ ไก่ ววั
ควาย หรอื ชา้ ง มา้ มนั กฆ็ า่ ได้ และถา้ ฆา่ ชา้ งฆา่ มา้ ได้ มนั กฆ็ า่ คนได้ ในทสี่ ดุ มนั จะฆา่
พระอรหันต์กไ็ ด้ เรอ่ื งมนั ต่อไตไ่ ปอย่างนี้ ท่านจงึ หา้ มเสียให้หมดเลย ไม่ใหฆ้ า่ อะไร
ทงั้ นนั้ แมแ้ ตม่ ดแมลงกไ็ มใ่ หฆ้ า่ แตถ่ า้ ฆา่ จะเปน็ อยา่ งไร มนั จะเปน็ อยา่ งไร มนั กเ็ ปน็
โลกเทา่ นน้ั ในทสี่ ดุ แลว้ ผทู้ มี่ ปี ญั ญายอ่ มหาทางออก ใหม้ นั นอ้ ยทส่ี ดุ จนไมม่ อี ะไรเลย
โนน่ แหละ”

อุบายให้เลกิ ฆ่าสตั ว์
พอ่ หนแู ดง เปน็ ชาวบา้ นคนหนง่ึ ทยี่ อมแพเ้ หตผุ ลของหลวงพอ่ แลว้ เลกิ ฆา่ สตั ว์

“หลวงพอ่ ทา่ นมอี บุ ายในการสอน เชน่ ทา่ นสอนใหโ้ ยมเลกิ ฆา่ สตั วต์ ดั ชวี ติ ใหท้ ำ� มา
หากินในทางสุจริต แต่โยมส่วนมากจะมาติดอยู่ตรงข้อนี้ ตัวผมเองก็เหมือนกัน
ตา่ งกค็ ดิ วา่ ถา้ ไมใ่ หฆ้ า่ สตั วแ์ ลว้ จะเอาอะไรมากนิ เพราะอยบู่ า้ นชนบทนอกเมอื งอยา่ งน้ี
นกึ เถยี งอยใู่ นใจ ถา้ จะเอาแตน่ ำ้� พรกิ ไปถวายพระใหท้ า่ นฉนั ทกุ วนั ๆ จะไมร่ า้ งวดั ไปหรอื
แตห่ ลวงพ่อท่านมีปญั ญาทีจ่ ะเทศน์โปรดคนผู้หลงทาง ท่านเทศนว์ ่า

520

ดตู วั อยา่ งพวกเขาทำ� งานขา้ ราชการ หรอื พวกคนจนี ทเ่ี ขาเปน็ พอ่ คา้ พาณชิ อยา่ งน้ี
เขาไม่ได้ทำ� นาเลย แตท่ �ำไมเขาจงึ ไดก้ ินข้าวกนั เล่า รวมท้ังวตั ถขุ องใช้ถ้วยจานต่างๆ
เหล่าน้ี โยมท�ำเองเป็นไหมละ่ กระโถนทำ� เป็นไหม ถ้าโยมท�ำไมเ่ ปน็ ทำ� ไมโยมจึงมี
ของเหลา่ นใี้ ช้ ได้มาอยา่ งไรละ่ โยมตอ้ งหาทางออกดว้ ยปญั ญาใหไ้ ด้ เราไมฆ่ า่ สัตว์
เรากใ็ ชป้ ญั ญาหาวธิ อี ยา่ งอนื่ ได้ ไมจ่ ำ� เปน็ ทจี่ ะตอ้ งฆา่ เสมอไปจงึ จะไดก้ นิ ผมู้ ปี ญั ญาจะ
ต้องหาอุบายออกจากการสรา้ งบาปสรา้ งกรรมได้ ให้งดเว้นจากการกระท�ำบาปอกศุ ล
ต่างๆ ทัง้ ทางกาย ทางวาจา และทางใจ เพราะมันเปน็ บาปกรรมท่จี ะติดตามเราไป

เมอ่ื ผมพิจารณาดกู เ็ ข้าใจตามเหตผุ ลอนั เปน็ จรงิ ตามทที่ า่ นเทศนท์ กุ อยา่ งครบั ”

พอ่ อ�ำ่ ก็เป็นศษิ ยค์ นหนงึ่ ท่ตี น่ื ตัวส�ำนึกบาปอยา่ งกะทนั หัน

“ไปชอ้ นปลาทห่ี นองขาม คราวนภี้ รรยาผมนง่ั ทำ� อาหารอยใู่ นครวั ผมกน็ ง่ั เลอื ก
ปลาอยู่ ทนั ใดนน้ั ความคดิ ของผมไมร่ วู้ า่ มนั ผดุ ขน้ึ มาจากไหนวา่ โอ! สตั วท์ เ่ี ราไดม้ านี่
มนั กม็ ากมายหลายชวี ติ มนั ไมใ่ ชเ่ ปน็ หมนื่ ชวี ติ แตม่ นั เปน็ หลายแสนชวี ติ ทเ่ี ราเทยี วไป
จับเอามานี้ กม็ าคดิ ว่าชีวิตของตวั เราเองกช็ ีวิตเดียว คิดได้อย่างนกี้ เ็ ลยถามภรรยาวา่
แมจ่ ะวา่ อยา่ งไร สตั วน์ มี้ นั หลายชวี ติ นะทมี่ นั ตอ้ งมาตายเพราะเรา แตเ่ รานซ้ี ชิ วี ติ เดยี ว
เท่านัน้ เอง

“ก็แล้วแต่พ่อ จะว่าอย่างไรก็เอาอย่างน้ัน” ภรรยาตอบอย่างพร้อมท่ีจะ
คลอ้ ยตาม

ต่อมาสองสามวันเป็นวันพระ ผมก็ไปวัดเพื่อขอสมาทานตัวเป็นอุบาสกกับ
หลวงพอ่

ท่านก็ซักไซไ้ ลเ่ ลยี งผมใหญ่เลยเรอ่ื งจะเลกิ ฆา่ สัตว์

หลวงพอ่ : “ตัดแลว้ บ่ ข้อปาณา?”

พอ่ อ�่ำ : “โดยขะนอ่ ย”

521

หลวงพ่อ : “สิตัดจักปี ตลอดชีวติ บ?่ ”
พอ่ อ�ำ่ : “บแ่ หลว๋ ขะนอ่ ย”
หลวงพอ่ : “เปน็ หยังจังวา่ บ่ สิเอาจกั ปี?”
พ่ออ�ำ่ : “ขะน่อยสิขอจักสามป”ี
หลวงพอ่ : “เปน็ หยงั สมาทานนอ่ ยแท?้ ”
พอ่ อำ่� : “ถา่ หากขะนอ่ ยทกุ ขล์ งไปกว่ั น่ี ขะนอ่ ยกะสขิ อลา หรอื ถา่ หากขะนอ่ ยตอ้ ง
อยู่ท่อเกา่ ขะน่อยกะต้องลา ถา่ หากขะน่อยบ่มีความสุขต่อไป ขะนอ่ ยกต็ ้องขอลา”
หลวงพ่อ : “เอา! จังซ่นั กะเอา รักษาดๆี เดอ้ รกั ษาบ่ดีไดล้ าเด้อ”
ตอ่ มาผมกเ็ ลกิ ฆา่ สตั วต์ ดั ชวี ติ ไปทำ� ไรอ่ อ้ ยอยกู่ ลางปา่ กลางดงโนน้ ผมกเ็ ลยี้ งหมา
ไว้ตัวหน่ึงมันเป็นหมาพันธุ์ ชอบไปกัดสัตว์ป่าพวกกระจง ฯลฯ แล้วก็คาบมาให้
แปลกครับ ผมกใ็ ช้ชีวิตอยอู่ ย่างนน้ั จนครบสามปี
สมยั กอ่ นนน้ั วนั พระพวกโยมทานขา้ วแลว้ กเ็ ขา้ ไปในศาลาเพอื่ ฟงั เทศน์ หลวงพอ่
ท่านกถ็ ามผมว่า
“พ่ออ่ำ� บค่ ดิ อยากลาศีลบ่”
“ศีลอีหยงั ขะน่อย” ผมยอ้ นถามดว้ ยความสงสยั
“อา้ ว! กะโยมขอสมาทานศลี สามปี อาตมานบั มามนั ครบสามปีมือ่ นพ่ี อด”ี
หลวงพอ่ ทบทวนใหฟ้ ัง
“โอ!” ผมเพิง่ นกึ ออก แลว้ กน็ ่งั คิดสักครู่กอ่ นทจี่ ะตดั สนิ ใจ
“บ่ลาดอกขะน่อย” และผมกไ็ ด้รักษาศลี มาจนตลอดทุกวันน้ี

522

สรุ าอนั วา่ เหลา้

หลวงพอ่ วา่ ครงั้ หนง่ึ เมอื่ ทา่ นพยายามเกลยี้ กลอ่ มใหช้ ายขเ้ี มาคนหนง่ึ เลกิ ดมื่ เหลา้
เขาโวยวายกับทา่ นวา่

“โอย๊ ! เจา้ ประคุณ ขอทานก่อนอกี ซกั ปกี ่อนเถอะ”

อยา่ งน้ีหลวงพอ่ กช็ ว่ ยอะไรไม่ได้ นอกจากปรารภวา่

“หวงความชว่ั ไว้ไม่อยากใหค้ วามช่ัวหนีจากตัวเขา คนเขาไม่อยากสร้างความดี
แต่กไ็ ม่อยากไดค้ วามช่ัว หรือสรา้ งความช่วั แต่ไม่อยากใหม้ ชี ่วั ”

มขี เ้ี มาอกี สองรายซ่ึงหลวงพ่อได้พบและน�ำมาเลา่ ใหโ้ ยมฟังทีว่ ัด

“เมอ่ื คืนน้นี ัง่ ในรถ มคี นสองคนเดนิ สะเงาะสะแงะเขา้ มาหา

หลวงพ่อ ผมมาขอธรรมะ

อา้ ว! นกึ วา่ มาขอเอาขนมซะแลว้ นะ อาตมากม็ องๆ ดู ตามนั แฉะๆ นะ มนั จะเมาอะไร
มากไ็ มร่ ู้ มาถามเอาธรรมะ อาตมาก็น่ังอยบู่ อกว่า

อยา่ เพ่ิงไปปลูกบา้ นมนั เลยนะโยม ต้องปราบท่ใี ห้มันดกี ่อนจึงปลูก

ผมไมร่ จู้ กั ท่ีหลวงพ่อพดู

ถา้ มโี อกาสกไ็ ปวดั หนองปา่ พงนะ จะไดฟ้ งั ธรรมะงา่ ยๆ จะไดฟ้ งั ดๆี วนั นโี้ อกาส
ไมอ่ ำ� นวย สถานทไี่ มอ่ ำ� นวย บคุ คลไมอ่ ำ� นวยแลว้ นะ กเ็ หมอื นกบั เตมิ นำ้� มนั รถวง่ิ เลน่
เฉยๆ เทา่ นน้ั แหละ หมดนำ�้ มนั เปลา่ ๆ ไมเ่ กดิ ประโยชน์ สงิ่ ทไี่ มเ่ กดิ ประโยชนอ์ ยา่ ไป
ทำ� มนั เลย มนั เสียประโยชน์ เขากส็ ะดุง้ ไปบ้างเล็กๆ น้อยๆ คือมันซมึ ๆ ไปบ้างนะ่ ”

โยมที่บ้านก่อใกล้วัดหนองป่าพงนั่นเอง สามีเป็นขี้เหล้า ในท่ีสุดสามีตาย
เมอ่ื เผาศพเสรจ็ ภรรยาก็เอากระดูกใส่หม้อไปทว่ี ัดหนองป่าพง

523

“เอามาเฮด็ หยงั ” หลวงพอ่ ถาม
“เอามาถวายหลวงพอ่ ” ภรรยาตอบ
หลวงพ่อ “โธ่! เกง่ นอ หวงั่ ห่ันกนิ เหล่าอยู่เหยงๆ เตน้ ไปเตน้ มา่ กะเลย เต้นกบั๊
เขา่ หมอ่ กระดกู จง่ั ซส่ี เิ อาเขา่ มาวดั เอด็ หยงั บไ่ ดเ้ ดอ้ ก มนั สติ อ้ งเอากระดกู เปน็ ๆ เดนิ ได่
มาเขา่ วดั มนั จง่ั ฟงั ฮเู้ รอ่ื ง นมี่ นั สฮิ อู้ หี่ ยงั กระดกู อยใู่ นหมอ่ มแี ตง่ วั ถอ่ นน่ั แหลว่ ทมี่ นั
มักโตทมี่ นั กินกระดูกหั้น” (โธ!่ เกง่ นะ ตะกีก้ นิ เหลา้ อยูเ่ หยงๆ เตน้ ไปเต้นมา ก็เลย
เตน้ กบั๊ เขา้ หมอ้ กระดกู อยา่ งนจี้ ะเอาเขา้ มาวดั ทำ� ไมไมไ่ ดห้ รอก มนั ตอ้ งเอากระดกู เปน็ ๆ
ดนิ้ ไดม้ าเขา้ วดั มนั ถงึ จะฟงั รเู้ รอื่ ง นมี้ นั จะรอู้ ะไรกระดกู อยใู่ นหมอ้ มแี ตว่ วั เทา่ นน้ั แหละ
ทมี่ ันชอบ ตวั ทมี่ นั กนิ กระดูกนนั่ )
อีกรายหนึง่ เจ้าของเล่าให้ฟังเอง
“แตก่ อ่ นผมชอบดม่ื สรุ ามาก เวลากนิ ไมต่ อ้ งใชแ้ กว้ หรอก มนั ไมท่ นั ใจ ยกขวด
ดมื่ อกึ ๆ กนิ หมดตงั้ ขวดสองขวดกย็ งั เหมอื นไมไ่ ดก้ นิ ชอบสรุ ามากทส่ี ดุ ถา้ ผมไมไ่ ด้
หลวงพ่อสั่งสอนอบรมให้เลิกดื่มสรุ า กค็ งจะเสียคนไปแลว้ เพราะตกไปสอู่ บายมุข
ตกไปในทางทชี่ ่ัว ถา้ หลวงพอ่ ไม่เมตตาชว่ ยเหลือ ผมคงแย่มากครับ เปรยี บเสมือน
คนท่ีตกอยู่ในโคลนตมอย่างงนั้ แหละ ตอนแรกๆ ท่านชวนให้หยุด ให้เลกิ กนิ เหลา้
ถา้ เลกิ ไมไ่ ดเ้ ดยี๋ วน้ี กพ็ ยายามคอ่ ยๆ หา่ ง หา่ งออกทลี ะเลก็ ทลี ะนอ้ ยแลว้ จะเลกิ ไดอ้ ยา่ ง
เดด็ ขาด ทา่ นสอนวา่ ใหพ้ ยายามเลกิ ใหไ้ ด้ เพราะมนั เปน็ ทางไปสอู่ บายมขุ คอื ความชว่ั
มคี วามทกุ ข์ เรา่ รอ้ นแผดเผาจติ ใจ เพราะมนั เปน็ บาป เปน็ ทางแหง่ ความฉบิ หายตกนรก
ทัง้ เป็น
โยมเคยเหน็ คนทดี่ มื่ เหลา้ ไหมละ่ หลวงพอ่ ทา่ นถามผม ถา้ เมาแลว้ จะมลี กั ษณะ
ไม่นา่ ดู พูดออกมากไ็ ม่นา่ ฟัง เดนิ ไปตปุ ดั ตุเป๋ เซไปข้างหนา้ ซัดมาข้างหลงั พูดกัน
ไมร่ ู้เรอื่ งเลย คล้ายๆ กับคนเสยี สตเิ ปน็ บ้า
คนด่ืมเหลา้ บาปมาก หลวงพอ่ อบรมผมต่อ ชาตหิ นา้ ต่อไป เกิดมาจะเปน็ ผ้ทู ่ีมี
กลนิ่ ปาก เปน็ บา้ ใบ้ เสยี จรติ ผดิ มนษุ ยธ์ รรมดาทว่ั ไป มสี ตปิ ญั ญาทบึ ถา้ โยมไมต่ อ้ งการ

524

ใหเ้ ปน็ อยา่ งนน้ั กค็ วรพยายามเลกิ ใหไ้ ด้ ผมกพ็ จิ ารณาทท่ี า่ นเทศนส์ อน เกดิ ความกลวั
ขน้ึ มา ระยะต่อมาผมก็เลกิ เหล้าได้จริงๆ ครับ”

อีกท่านหน่ึงที่รอดพ้นจากอบายมุข เพราะการฝึกอบรมธรรมะจากหลวงพ่อ
รำ� ลกึ พระคุณเมตตาของท่านอยา่ งสูงเชน่ เดยี วกัน

“แตก่ อ่ นผมดม่ื เหลา้ เมายา พดู จาดา่ ทอ ถา้ มใี ครมาพดู ขดั ใจ เปน็ ไดม้ เี รอื่ งตกี นั
ฆ่ากนั เพราะจิตใจมนั ถกู ความโงค่ วามหลงเข้าครอบงำ� พอได้มารบั การฝึกหดั อบรม
ไดร้ บั ธรรมะจากหลวงพอ่ ทา่ นสอนใหร้ กั ษาศลี หา้ ใหภ้ าวนาบำ� เพญ็ บญุ กศุ ล พยายาม
สร้างแต่คุณงามความดี ก็รู้สึกว่าดมี ปี ระโยชน์มาก ไปท่ีไหนก็สบายใจ เดนิ ไปตาม
ถนนหนทางกม็ คี นทกั ทายปราศรยั วา่ พอ่ ใหญช่ า่ งไปไหนมาหรอื มาอะไร มคี นเคารพ
นบั ถือ ไมม่ ใี ครดหู มน่ิ เหยียดหยามมองขา้ มเหมอื นแตก่ ่อน ผมกพ็ ยายามรักษาศีล
เรื่องฆา่ สัตว์ ผมกเ็ ลกิ เรอื่ งอบายมุขก็เลกิ มาเกอื บจะถงึ สามสิบปแี ล้วนะครบั ผมกม็ ี
ความสขุ กายสบายใจ ทำ� หนา้ ทก่ี ารงานตามสตกิ ำ� ลงั มคี วามยนิ ดใี นสง่ิ ของทม่ี อี ยู่ ไมค่ ดิ
ทะเยอทะยานตนเกนิ ไป ก็มอี านิสงส์ทำ� ใหเ้ กิดความสขุ กายสบายใจครบั ”

สัมมาอาชีพ

อีกแง่มุมหน่ึงของศีลธรรมคือสัมมาอาชีพ การเลี้ยงชีพชอบ ซื่อสัตย์สุจริต
ไมเ่ บยี ดเบยี นตน ไมเ่ บยี ดเบยี นเพอ่ื นมนษุ ย์ ไมเ่ บยี ดเบยี นสตั วเ์ ดรจั ฉาน ไมเ่ บยี ดเบยี น
ธรรมชาตแิ วดลอ้ ม

หลวงพ่อวา่

“ผ้รู จู้ กั ธรรมะไมใ่ ช่ผทู้ ี่เกียจครา้ น จะต้องเปน็ คนฉลาดเป็นคนขยนั หมัน่ เพียร
แตว่ า่ ขยนั พดู ขยนั กระทำ� ดว้ ยการปลอ่ ยวาง ดว้ ยความสงบระงบั พระพทุ ธเจา้ สอนวา่
อยา่ งนก้ี ็สบาย นี่มนั เป็นสัมมาอาชวี ะ มันก็สบาย ถึงว่ามนั หนกั หนอ่ ย มันก็สบาย
เพราะโทษตรงนั้นไมม่ ี”

525

โยมคนหนึ่งซงึ่ เดิมเปน็ พอ่ ค้าขายของทวั่ ไปหลายอย่าง รวมท้ังเหล้าดว้ ย แต่ก็
ไม่แน่ใจในการประกอบอาชีพของตนเอง ได้มากราบขอค�ำแนะนำ� จากหลวงพอ่
ท่านให้โอวาทเตอื นสติทำ� ใหเ้ ขาไดป้ ระกอบสมั มาอาชีพวา่
“จะค้าขายอะไรกไ็ ด้ แตอ่ ยา่ ขายเหล้าเลย เพราะจะตอ้ งทำ� ใหไ้ ด้รบั ความทุกข์
ว่นุ วายขนึ้ กวา่ เก่า คือ หนึ่ง มนั จะทำ� ใหโ้ ยมกลายเปน็ คนกนิ เหลา้ มากขนึ้ สอง คนท่ี
เขาซอ้ื จะเอาขวดโยมไปไมส่ ง่ คนื สาม บางคนเขาจะไมย่ อมจา่ ยเงนิ คา่ เหลา้ ใหโ้ ยมเลย
เมอื่ เราไปทวงเขา เขาจะบอกวา่ จา่ ยใหแ้ ลว้ ในเมอ่ื ความจรงิ เขายงั ไมจ่ า่ ย เรากจ็ ะพาล
โกรธเขา ในทส่ี ดุ จะกลายเปน็ เรอ่ื งทะเลาะววิ าทกนั ทำ� ใหเ้ ปน็ ทกุ ขไ์ มส่ บายใจ ใหค้ า้ ขาย
อย่างอ่ืนถึงจะไม่ร่�ำรวยก็ตาม ให้ค้าขายในสิ่งท่ีไม่ผิดศีลธรรมจะดีกว่า จ�ำไว้นะ
ใหป้ ระกอบอาชีพในทางท่ีชอบ จะมีความผาสุกรม่ รน่ื ในชวี ิต”
และอกี โอกาสหนง่ึ ทา่ นไดใ้ หข้ อ้ คดิ แกญ่ าตโิ ยมในเรอ่ื งการรจู้ กั ประมาณในการ
ประกอบอาชีพ
“ใหเ้ ราทง้ั หลายเขา้ ใจวา่ หาเงนิ ไดม้ ากๆ หาของไดม้ ากๆ แลว้ จะสบายใจ อยา่ ไป
เขา้ ใจอยา่ งนน้ั เขา้ ใจผดิ มนั จะมากหรอื มนั จะนอ้ ยกใ็ หเ้ ราหาไป แตใ่ หร้ จู้ กั ประมาณ
มนั จะพอเมอ่ื ไหร่ ถา้ มนั หยดุ อยากเมอื่ ไหร่ มันจงึ พอ ถ้ามนั ยงั อยากอยู่ มนั พอไม่
เป็นหรอก อย่างสุนัขเราเป็นต้น เอาข้าวให้มันกินสองปั้นสามปั้นก็หมด ปั้นท่ีสี่นี่
กไ็ มห่ มด แต่ถ้าไก่เขา้ ไปใกลม้ นั ก็คำ� รามขูจ่ ะกดั ไก่ ทอ้ งมันก็เตม็ อยู่แตย่ งั หวงไว้
ท้งั ทม่ี ันอ่มิ แลว้ แตใ่ จมันไมอ่ ่มิ กนิ ไปขนาดไหนมนั ก็ไมพ่ อ”

526

สอนชาวโลก

ไมร่ ับนิมนตข์ า้ งนอก

หลวงพอ่ ชอบอยปู่ ระจำ� ทว่ี ดั ดงั นนั้ ทา่ นจงึ มกั แสดงธรรมอบรมญาตโิ ยมภายใน
วัดเป็นส่วนใหญ่ โดยปกตทิ า่ นเทศนท์ ุกวนั พระซึง่ มีชาวบ้านมาจ�ำศลี เปน็ จ�ำนวนมาก
ตอนเช้าหลังฉันเสร็จ หลวงพ่อข้ึนธรรมาสน์เทศน์หนึ่งกัณฑ์ และในตอนกลางคืน
หลังประชุมท�ำวัตรเย็นและนั่งสมาธิแล้วท่านก็เทศน์อีกหนึ่งกัณฑ์ซึ่งบางทีนาน
หลายชว่ั โมง นอกจากน้นั ในระยะหลงั มกั มีญาติโยมมาจากต่างจังหวดั มาเป็นคณะ
ทอดผ้าปา่ หรอื มาจากวัดสาขา ทา่ นกใ็ หโ้ อวาทดว้ ยธรรมะเชน่ กนั

หลวงพอ่ ไมค่ อ่ ยรบั นมิ นตไ์ ปเทศนต์ า่ งจงั หวดั แมแ้ ตใ่ นตวั เมอื งอบุ ลฯ ทา่ นกไ็ ป
นอ้ ยครงั้ มาก ทา่ นมกั ไปเฉพาะงานทจี่ ำ� เปน็ จรงิ ๆ เทา่ นนั้ เชน่ กจิ นมิ นตข์ องผมู้ อี ปุ การคณุ
ตอ่ วดั หรอื ขณะไปเยยี่ มวดั สาขาตา่ งๆ ในโอกาสทที่ า่ นวา่ งจากภารกจิ ทว่ี ดั หนองปา่ พง
หรือในโอกาสทอดกฐินของวัดสาขา ซึ่งท่านถือเป็นกิจจ�ำเป็นต้องไปให้ก�ำลังใจแก่
ลกู ศิษย์ลูกหา และเปน็ โอกาสใหไ้ ดอ้ บรมญาตโิ ยมในทอ้ งถิน่ นน้ั ๆ ด้วย

เมตตาธรรมของหลวงพอ่ ประกอบอยดู่ ว้ ยปญั ญาเสมอ การทท่ี า่ นไมร่ บั นมิ นตไ์ ป
เทศน์ขา้ งนอกนน้ั ทา่ นกม็ เี หตผุ ลทน่ี า่ พิจารณาอยู่ว่า

“ในการฟงั ธรรมนน้ั พน้ื ฐานเปน็ สงิ่ ทส่ี ำ� คญั มาก คอื จำ� ตอ้ งประกอบไปดว้ ยสถานที่
ประกอบดว้ ยเวลา ประกอบดว้ ยบคุ คล และประกอบไปดว้ ยธรรม อยา่ งสถานทใ่ี นวดั
ของเรานมี้ นั เปน็ ปา่ มคี วามสงบ เมอ่ื พดู ออกไปกไ็ มม่ อี ะไรเขา้ มาแทรก เปน็ สถานทอ่ี นั
สมควร สว่ นสถานทอ่ี นั ไมส่ มควร เชน่ วา่ คนรอ้ งเพลงกร็ อ้ งเพลง คนเลน่ กเ็ ลน่ ไป มนั ก็
วนุ่ วาย จะเอาพระไปพูดตรงน้ันกไ็ มส่ มควร

อาตมาเคยไปงานมงคล แตไ่ มใ่ ชง่ านมงคลสมรส เปน็ งานอวมงคลเสยี มากกวา่
พอจะให้รับศีลใหฟ้ ังเทศน์ เขากไ็ มส่ นใจในศีลในเทศน์ คนเล่นก็เล่น คนกินเหล้า

527

กนิ สารพดั อยา่ ง มานมิ นตพ์ ระไปเทศนต์ รงนนั้ กเ็ รยี กวา่ สถานทไ่ี มส่ มควร บคุ คลนน้ั
กไ็ มส่ มควร ไม่ควรจะวางธรรมเทศนาในทตี่ รงนนั้ ”

อีกครัง้ หนึ่งทา่ นปรารภในทำ� นองเดยี วกนั ว่า

“บางทใี นสงั คมใหญๆ่ นมิ นตอ์ าตมาเทศน์ ไมอ่ ยากเทศนห์ รอก รำ� คาญในใจ ทำ� ไม
ไมอ่ ยากจะเทศน์ เพราะไมเ่ กดิ ประโยชน์ มองๆ ดคู นในทนี่ นั้ ไมใ่ ชค่ นทจี่ ะเตรยี มตวั มา
ฟงั ธรรม ดม่ื เหลา้ มาบา้ ง สบู บหุ รบี่ า้ ง คยุ กนั บา้ ง อะไรตอ่ อะไรบา้ ง มนั ไมเ่ ปน็ ลกั ษณะของ
คนทม่ี ศี รทั ธาทจี่ ะมาฟงั ธรรม กค็ ดิ วา่ ไปเทศนน์ น้ั กเ็ รยี กวา่ ประโยชนม์ นั นอ้ ย หรอื ไมม่ ี
ประโยชนเ์ ลย คนทยี่ งั มว่ั สมุ อยใู่ นความประมาท เขากค็ ดิ วา่ แหม เทศนน์ านเกนิ ไป ทำ� นนั่
กไ็ มใ่ หท้ ำ� มนั คดิ อยอู่ ยา่ งน้ี เขาไมไ่ ดฟ้ งั ธรรมหรอก บางทเี ขานมิ นตพ์ ระเทศนเ์ ปน็ พธิ ี
เสยี ดว้ ย นมิ นตพ์ ระคณุ ทา่ นสกั นดิ เขาไมใ่ หเ้ ทศนม์ ากหรอก รบกวนเขา นมิ นตพ์ ระคณุ ทา่ น
สกั นดิ เราฟงั แคน่ เ้ี รากเ็ ขา้ ใจแลว้ พวกนไี้ มช่ อบฟงั ธรรม เขารำ� คาญ พระเทศนน์ ดิ เดยี ว
ก็ไมเ่ ขา้ ใจกัน อย่างเอาของนดิ ๆ หนอ่ ยๆ ใหเ้ รามนั พอไหม มันยังไมพ่ อ

บางทพี ระอตุ สา่ หเ์ ทศนไ์ ปหนกั ๆ สกั หนอ่ ย กม็ คี นมาอยขู่ า้ งๆ นมิ นตว์ า่ เฮย้ ใหท้ าง
ท่านบ้าง ท่านจะออกมาแล้ว ไล่พระอยนู่ ่นั ถ้าอาตมาเหน็ ชนดิ น้ี ไปพบชนิดนี้ ก็มี
ปญั หามาก ซงึ้ ในธรรมะในจติ ใจของคนเรา อนั นเี้ รยี กวา่ มนั ไปอดุ อยตู่ รงนี้ คลา้ ยๆ กบั วา่
นำ�้ ในขวดเขามนั มอี ยเู่ ตม็ เขาจะมาขอนำ้� จากเรา ทง้ั ๆ ทน่ี ำ้� ในขวดของเขากย็ งั เตม็ อยู่
เราจะเอานำ้� ของเรารนิ ลงไป มนั กไ็ มม่ ที เ่ี กบ็ มนั ลน้ ออกมา ถา้ เหน็ อาการมนั เปน็ อยา่ งนนั้
ปัญหาก็เป็นไปอยา่ งนั้น กไ็ ม่มีเวลาไม่มโี อกาสและไมส่ มควร เพราะน้ำ� ในขวดน้นั ยงั
เตม็ อยู่ เต็มอยแู่ ลว้ เราจะเอารินลงไปอกี น่ีมนั ก็ลน้ ไปหมด ประโยชน์มนั ไม่มแี ล้ว
นปี่ ระโยชนไ์ มม่ ี ถา้ หากวา่ ในขวดเขามนั วา่ งๆ อยู่ มาขอนำ�้ กบั เรา เราจบั ขวดนำ้� เทลงไป
คนท่ีเกบ็ น�ำ้ ก็สบาย คนใหก้ ็สบายใจ มนั มีทเี่ กบ็ นำ้� อยา่ งคนทฟี่ งั ธรรมะก็ฟงั นั่งฟัง
เข้าใจธรรมะจรงิ ๆ เรากม็ กี ำ� ลงั ใจ มีสมาธิ มีความมัน่ ใจในการเทศนใ์ หฟ้ ัง กเ็ หมือน
กนั แหละ ไมร่ จู้ ะทำ� ไปทำ� ไม ไมร่ จู้ ะเทศนไ์ ปทำ� ไมนะ พลงั ของจติ พลงั ของธรรมนก้ี ไ็ มว่ ง่ิ
ข้ึนมาสู่ความรู้อันน้ี เพราะว่าผู้ให้ก็ไม่ต้ังใจให้เพราะคนรับไม่ตั้งใจรับ มันเป็นเสีย
เช่นนี”้

528

เหตุผลสำ� คญั อีกประการหนึ่งกค็ อื หลวงพ่อมีโรคเบาหวาน ต้องปสั สาวะบ่อย
เมอื่ ไปนอกสถานทโ่ี ดยเฉพาะเปน็ ทช่ี มุ นมุ ชน นอกจากเปน็ การไมส่ ะดวกแลว้ ยงั ทรมาน
มากดว้ ย หลวงพอ่ จงึ จำ� เปน็ ตอ้ งปฏเิ สธแมก้ จิ นมิ นตท์ สี่ ำ� คญั ในบางโอกาส ประกอบกบั
นิสยั ของท่านชอบสันโดษ ไม่ชอบสังคม นอกจากนกี้ ารทีห่ ลวงพ่ออยปู่ ระจ�ำวัดกม็ ี
ผลดคี อื ทา่ นไดอ้ ยใู่ กลช้ ดิ คณะสงฆ์ เปน็ กำ� ลงั ใจใหเ้ กดิ ความอบอนุ่ แกล่ กู ศษิ ยล์ กู หา
สำ� หรบั ฝา่ ยฆราวาสนน้ั เมอื่ ญาตโิ ยมมาฟงั ธรรมทว่ี ดั เปน็ เหตใุ หไ้ ดอ้ ยใู่ นบรรยากาศ
แวดลอ้ มทส่ี งบวิเวก เป็นการเอื้อเฟือ้ การปฏิบัติแก่กนั และกัน ระหวา่ งบรรพชติ และ
ฆราวาส เฉพาะอยา่ งยงิ่ ในวนั พระ วนั ซงึ่ มปี ระเพณถี อื เนสชั ชกิ คอื ปฏบิ ตั ธิ รรมตลอดคนื
โดยไมน่ อน ญาตโิ ยมทไ่ี ดเ้ หน็ ครบู าอาจารยน์ ง่ั สมาธเิ ดนิ จงกรมตลอดคนื กม็ กี ำ� ลงั ใจ
พยายามทำ� ตามอยา่ ง ทางฝา่ ยพระสงฆอ์ งคเ์ จา้ เมอ่ื เหน็ ญาตโิ ยมปฏบิ ตั แิ ขง็ ขนั กต็ อ้ ง
พยายามอดทนสกู้ บั นวิ รณ์ เพอื่ ปฏบิ ตั ไิ ดไ้ มใ่ หอ้ ายโยม ตา่ งฝา่ ยตา่ งเออ้ื เฟอ้ื กนั และกนั
อย่างนีเ้ ป็นตน้

วันคนวันพระ

หลวงพ่อสอนญาติโยมให้รู้จักแบ่งเวลาจากการท�ำมาหาเลี้ยงชีพให้กับการ
ประพฤติปฏิบัติบ้าง โดยท่านเรียกวันท่ีญาติโยมประกอบอาชีพท�ำงานในทางโลกว่า
วนั คน และเรยี กวนั ทญ่ี าตโิ ยมควรหยดุ งานทางโลกเพื่อทำ� งานทางธรรมวา่ วนั พระ
ซึ่งในวันพระนี้ ทา่ นกช็ ักชวนให้ญาตโิ ยมพยายามไปวัดเพอ่ื รบั การอบรม ฟงั เทศน์
รกั ษาศลี ภาวนา แตถ่ า้ ไปวดั ไมไ่ ด้ อยกู่ บั บา้ นกใ็ หพ้ ยายามรกั ษากาย วาจา ใจ ใหบ้ รสิ ทุ ธิ์
ก็ได้ชอ่ื ว่ารักษาศลี ในวนั พระเหมือนกัน

“เดอื นหนงึ่ มสี ามสบิ วนั แบง่ ใหโ้ ยมเสยี ยส่ี บิ หกวนั ใหพ้ ระสว่ี นั คอื ขา้ งขนึ้ ขา้ งแรม
วนั พระแปดคำ่� สบิ สค่ี ำ�่ สบิ หา้ คำ�่ น่ี ยสี่ บิ หกวนั เปน็ วนั ของคน ทา่ นแบง่ ให้ พระทา่ นเอา
สว่ี นั ในระยะเดอื นหนง่ึ นน้ั ใหพ้ ยายามพากนั เขา้ วดั พกั ใหพ้ ากนั มศี ลี บรสิ ทุ ธใ์ิ หด้ ใี น
ส่วี ันน้ี สามสบิ วันใหท้ า่ นสี่วัน เราเอายส่ี ิบหกวนั ขนาดน้กี ย็ งั ไม่พอ ก็ยงั มาขโมยเอา
วนั พระไปใชอ้ กี สวี่ นั นใี้ หห้ ยดุ ทำ� บาป ถา้ ใหม้ ากกวา่ นก้ี จ็ ะไมเ่ อากนั แตบ่ รรดาชาวบา้ น

529

เราทง้ั หลายก็คงทำ� บาปบ้างเปน็ ธรรมดา กเ็ ห็นใจเหมือนกนั แหละ แต่ว่าทา่ นขอสีว่ ัน
ใหห้ ยดุ ทำ� บาปเสยี ในเดอื นหนงึ่ ใหห้ าโอกาสพกั สองเดอื นกจ็ ะไดแ้ ปดวนั ปหี นงึ่ กจ็ ะได้
หลายวนั อยู่ อนั นเ้ี รามนั เอาเปน็ วนั คนเสยี หมด แลว้ ทำ� อยา่ งไรเราจงึ จะเจรญิ งอกงาม
ไปได้ ท�ำอยา่ งไรจติ เราจึงจะผอ่ งใสรู้เรือ่ งอะไรตา่ งๆ ถ้าไมค่ ่อยท�ำเอาแบ่งเอา มันก็
ไม่ได้

พยายามละมันออก พยายามตัดออกๆ ไม่ถึงกับว่าท�ำให้ดีเหมือนพระหรอก
ขอแตว่ า่ อยา่ งดใี หม้ ศี ลี ทำ� กายเราใหม้ นั ดี ทำ� ใจเราใหม้ นั ดี ของสำ� คญั สว่ นสำ� คญั ทอี่ ยู่
ในมนษุ ยก์ ม็ อี ยเู่ ทา่ นี้ ถา้ เราดไี มไ่ ด้ ตดั มนั ออกไมไ่ ด้ กอ็ ยใู่ นบา้ นนนั่ แหละ อยา่ ใหม้ นั
หนกั หนา อยา่ งท่วี า่ ให้ฟังนะ่ วนั พระสว่ี ัน วันคนย่สี บิ หกวันอยา่ งนี้ ก็อุตส่าห์ใหม้ นั
ไดพ้ ยายาม ถงึ แมว้ า่ ไมไ่ ด้ ไปวดั กใ็ หม้ นั ได้ เมอ่ื ถงึ วนั นน้ั พยายามรกั ษา ฝกึ กาย วาจา
และใจให้มนั มศี ลี ธรรม บา้ นเรามนั จะไม่มวี ันพระนะ่ เพราะมาเอาเปน็ วนั คนหมดทัง้
สามสิบวัน มันก็มืดอยู่นั่นแหละ ถ้าเป็นอย่างน้ันให้พากันรักษาเพื่อประโยชน์ของ
พวกเราทง้ั หลาย ถา้ ปญั ญาไมเ่ กดิ สมบตั กิ เ็ กดิ ไมไ่ ด้ ทำ� สวนกใ็ หฉ้ ลาด ทำ� นากใ็ หฉ้ ลาด
ทำ� ทกุ สง่ิ ทกุ อยา่ งดว้ ยความฉลาด ความฉลาดทา่ นเรยี กวา่ กศุ ล คอื กศุ ล กศุ ลนนั่ แหละ
คือบุญ อกศุ ลก็คอื ความไม่ฉลาด คนไมฉ่ ลาดน่นั แหละเปน็ บาป ดงั นนั้ จงท�ำจติ
ให้เปน็ บุญ ท�ำจติ ให้ฉลาด ถา้ จิตโง่แล้วมนั กเ็ กดิ บาป ถา้ จิตฉลาดแล้วก็เกิดบุญ”

ดงั นนั้ ทกุ วนั พระแปดคำ่� สบิ หา้ คำ่� ญาตโิ ยมจากหมบู่ า้ นรอบวดั และในตวั เมอื ง
วารนิ ชำ� ราบ อบุ ลราชธานี จะพากนั มาจำ� ศลี ทว่ี ดั หนองปา่ พงหนง่ึ วนั และในตอนกลางคนื
ก็รว่ มฟังเทศน์ปฏบิ ตั ิธรรมตลอดคนื พร้อมกบั พระภกิ ษสุ ามเณร หลวงพ่อจะเทศน์
อบรมตอนเชา้ กัณฑ์หนง่ึ กลางคืนอีกกัณฑ์หนึ่งอาจยาวหลายๆ ชวั่ โมง

หลงั จากเสรจ็ การอบรมในตอนเชา้ แลว้ หลวงพอ่ มกั กำ� ชบั ญาตโิ ยมทไ่ี ปจำ� ศลี ทว่ี ดั
ให้ระมดั ระวังสองเรือ่ ง คือ การกินหมาก สบู บหุ ร่ี และการพูดคยุ คลุกคลีกนั

“พวกพอ่ ออกแมอ่ อกเรามาจ�ำศลี อยากสูบยา ไปสบู อยู่นอกโน่น เค้ยี วหมาก
กเ็ คยี้ วอยนู่ อกโนน่ ตอนเชา้ รบั ศลี แลว้ กนิ ขา้ วแลว้ ฟงั เทศนแ์ ลว้ กเ็ ดนิ จงกรม เสรจ็ จาก

530

เดินจงกรม กอ็ าจจะพกั ผ่อนสกั เล็กนอ้ ย แตอ่ ย่าให้นาน พอสมควรแล้วรีบลกุ ขนึ้ นั่ง
สมาธิ อาบนำ้� แลว้ กเ็ ขา้ มาในศาลาอกี ยงั ไมท่ นั คำ่� นงั่ อกี สกั ๓๐ นาที กเ็ อา ออกจากนน้ั
กท็ �ำวัตรเลย เสร็จจากการทำ� วตั รกพ็ กั ผอ่ นเสยี หนอ่ ย แต่อยา่ คยุ กนั นะ”
เฉพาะเรอ่ื งการพดู คยุ นน้ั หลวงพอ่ กต็ อ้ งกำ� ชบั อยเู่ รอ่ื ย เพราะธรรมดาคนในโลก
พบกันก็อดคุยเรอื่ งโลกไม่ได้
“การพูดคุยกันในเรอื่ งไม่เป็นสารประโยชน์ เช่นวา่ เราไปท�ำปอ ขายปอ ตปี อ
ก็ควรงดเอาไว้บ้าง มาถึงวดั แล้วก็ควรทิ้งมนั อยา่ มาลอกปอในวดั มาขายปอในวัด
กจิ การบา้ นทง้ั หลายใหเ้ ลกิ เสยี เพราะเราไดพ้ ากนั มาเชน่ นี้ การคา้ ขายทกุ สง่ิ ทกุ ประการ
ก็เหมอื นกนั ไมค่ วรเอามาย่งุ ในท่นี ี้ เพราะในทน่ี ีเ้ ราพยายามมาท�ำจิตใหเ้ ป็นอันเดียว
ถา้ เรามาทำ� หลายๆ อยา่ ง จนยงุ่ เหยงิ ไปหมด ไมร่ จู้ กั วา่ คนใหมค่ นเกา่ คนเกา่ ทำ� อยา่ งนี้
คนใหมเ่ ขา้ มากไ็ มไ่ ดอ้ านสิ งส์ เพราะคนเกา่ พาทำ� อยา่ งนี้ กเ็ ลยทำ� ตามกนั ไป เลยปดิ หู
ปดิ ตากนั ไปเรอ่ื ยๆ ไมร่ วู้ า่ ทำ� อะไรกนั ”
บางทีหลวงพ่อก็ทวนกิเลสพวกท่ีติดการเทศน์ของท่าน โดยให้ฟังเทศน์เงียบ
ในคืนวันพระบ้าง
“บางวันท่านกไ็ ม่ไดเ้ ทศนต์ ลอดคนื หรอก เทศนพ์ อสมควรท่านก็พดู วา่ ตอ่ ไป
จงตงั้ ใจฟงั เทศนเ์ งยี บ แลว้ กน็ งั่ สมาธอิ ยบู่ นธรรมาสน์ โยมกค็ อยตงั้ ใจฟงั แตท่ า่ นกเ็ งยี บ
ไปเลย งว่ งนอนจะนอนกก็ ลวั ทา่ น เพราะทา่ นนงั่ อยทู่ น่ี นั่ ดว้ ย จำ� เปน็ เลยอยไู่ ดต้ ลอดคนื
สมยั กอ่ นหลวงพอ่ ทา่ นเทศนจ์ รงิ ๆ ถา้ ไมไ่ ดฟ้ งั ทา่ นแลว้ เปน็ เหมอื นจะรอ้ นใน เพราะมี
ความรสู้ กึ ทกี่ ารเทศนข์ องทา่ น ฟงั แลว้ ไมเ่ บอ่ื ทที่ า่ นเทศน์ แมจ้ ะเปน็ เรอื่ งเกา่ กต็ าม แตว่ ธิ ี
การสอนของทา่ นใหม่และน่าฟังอยเู่ สมอ”

531

โอวาท – การเปน็ พุทธบรษิ ทั ท่ีถูกต้อง

(บรรยายธรรมวันพระ)

“ญาติโยมทั้งหลายที่เป็นพุทธบริษัท ทั้งคฤหัสถ์และบรรพชิต วันน้ีเป็นวัน
ธรรมสวนะ ถงึ วนั เชน่ นพี้ วกเราทง้ั หลาย ซงึ่ เปน็ ผนู้ บั ถอื พทุ ธศาสนากนั มานมนานแลว้
จงต้งั ใจฟังโอวาทคำ� สอนขององคส์ มเดจ็ พระสมั มาสมั พทุ ธเจ้า ตามก�ำลงั พอสมควร
แกเ่ วลา พวกท่านท้ังหลายนน้ั นับว่าเปน็ ผทู้ ส่ี มควรท่จี ะรบั โอวาท เราทกุ คนทมี่ ารวม
ณ สถานท่ีน่ี กน็ ับเน่ืองเปน็ พทุ ธบรษิ ทั ของพระพทุ ธเจา้

การเปน็ พทุ ธบรษิ ทั มหี ลายอยา่ งเหมอื นกนั บางคนกส็ ำ� คญั ตนวา่ เปน็ พทุ ธบรษิ ทั
แล้วอย่างสมบูรณ์ เพราะว่าอาศัยการมากราบมาไหว้ มาไหว้พระสวดมนต์ มาฟัง
พระธรรมเทศนา ความเขา้ ใจเชน่ น้ี กเ็ ป็นความเขา้ ใจท่ีถกู ต้องเสียครง่ึ หน่งึ เทา่ นนั้

การทีม่ ันถกู ครึ่งหนง่ึ ก็เรียกวา่ มันยังไม่สมบูรณ์ พทุ ธบริษทั น้ีมีกฎเกณฑอ์ ยา่ ง
บรษิ ทั อะไรตา่ งๆ ทุกประเภท จะตอ้ งมยี ีห่ อ้ เครือ่ งหมาย บรษิ ทั ของพระพทุ ธเจ้าก็
เหมือนกัน จะต้องมีเครื่องหมายส�ำหรับบุคคลแต่ละคน ผู้จะเข้ารับธรรมะนับถือ
พทุ ธศาสนานน้ั เปน็ ตน้ จะตอ้ งเปน็ ผมู้ กี าย วาจา อนั สะอาดเรยี บรอ้ ย สมกบั ทไ่ี ดร้ บั ธรรมะ
เปรยี บเหมอื นผ้าทม่ี นั สกปรก กไ็ มส่ ามารถจะรบั นำ�้ ย้อมได้สวยเพราะผา้ ไมส่ ะอาด

ดงั นนั้ องคส์ มเดจ็ พระสมั มาสมั พทุ ธเจา้ ทา่ นโปรดสตั วใ์ นครง้ั พทุ ธกาลนนั้ ทา่ นกท็ ำ�
อยา่ งนนั้ เหมอื นกนั ทำ� ใหเ้ ราเปน็ ผสู้ ะอาดเสยี กอ่ น แมก้ ารฟงั ธรรมในวนั นก้ี เ็ หมอื นกนั
ใหเ้ ปน็ ผทู้ ส่ี ะอาดสมกบั ทเี่ ราไดม้ าวดั เพอ่ื มารบั ธรรมะ กเ็ สมอื นวา่ ผา้ อนั ขาวสะอาดมา
รบั นำ�้ ยอ้ ม ฉะนน้ั และการแตง่ เนอื้ แตง่ ตวั ทางภายในภายนอกนนั้ เมอื่ จะเขา้ มาในวดั วา
อารามเปน็ ตน้ กท็ ำ� ใหม้ นั สะอาด แสดงวา่ ภายนอกมนั กเ็ ขา้ ถงึ ภายใน เมอ่ื พดู ถงึ ภายใน
กต็ ง้ั ใจใหม้ นั สะอาด วนั นเี้ ปน็ วนั ทพี่ วกเราทงั้ หลายจะมารบั นำ้� ยอ้ ม คอื ธรรมะยอ้ มใจ
ของเราเปน็ ตน้ ทกุ วนั นพ้ี วกเราพทุ ธบรษิ ทั ทงั้ หลายนนั้ บางคนกเ็ ขา้ ใจบา้ ง บางคนกไ็ ม่
ค่อยเขา้ ใจเท่าไรนกั

532

ดงั นนั้ การฟงั ธรรมนจี้ ะตอ้ งตัง้ ใจฟงั สมยั กอ่ นเมอ่ื อาตมายังเป็นเดก็ ได้ไปฟงั
ธรรมกบั ยาย ยายอาตมากช็ อบเขา้ วดั ฟงั ธรรม แตช่ อบฟงั ธรรมเอาบญุ ไมช่ อบฟงั ธรรม
เพอ่ื จะใหม้ ปี ญั ญา คอื นงั่ ฟงั อยเู่ ฉยๆ ทา่ นพดู อะไรกไ็ ดย้ นิ ไมต่ อ้ งจำ� ไมต่ อ้ งรู้ ถอื วา่
คำ� ทา่ นพดู เขา้ มา เราไดย้ นิ เสยี งเทา่ นน้ั กเ็ ปน็ การฟงั ธรรมแลว้ พากนั ดอี กดใี จวา่ วนั พระ
ทล่ี ว่ งมาแลว้ นนั้ เราไดไ้ ปฟงั ธรรมกนั แตฟ่ งั ธรรมดว้ ยเรอ่ื งอะไรไมร่ ู้ สมยั โบราณเราชอบ
จะเป็นอยา่ งน้นั

แตถ่ งึ อยา่ งนน้ั บา้ นเมอื งเราในสมยั กอ่ นนนั้ กไ็ มค่ อ่ ยกระสบั กระสา่ ยนกั ถงึ แมว้ า่
เขาไมเ่ ขา้ ใจธรรมะเทา่ ไหร่ เขาฟงั ธรรมเอาบญุ กนั เขากย็ งั ไดบ้ ญุ และการเคารพคารวะ
ของเดก็ กบั ผใู้ หญ่ ของลกู กบั พอ่ แม่ ดเู หมอื นจะดกี วา่ ทกุ วนั น้ี การศกึ ษาเลา่ เรยี นกน็ อ้ ย
มีกระดานแผ่นเดยี วกบั ดินสอสำ� หรบั เขยี นเท่านน้ั

ทุกวันน้ีดูซิ เด็กนักเรียนหอบหนังสือไปเรียนกัน แบกแทบจะไม่ไหวอยู่แล้ว
เปิดเทอมทีหนึ่งพ่อแม่หมดเงินไปตั้งหลายร้อยหลายพัน เรียนยังไม่จบก็เปลี่ยน
หลกั สตู รใหมอ่ กี แลว้ สตู รเกา่ กท็ งิ้ ไปเปลย่ี นสตู รใหมก่ ย็ งั ไมจ่ บอกี แลว้ กเ็ พมิ่ สตู รใหม่
เขา้ ไปอกี เรอ่ื ยๆ เพราะอะไร เพราะการศกึ ษามนั มาก ความรมู้ นั กม็ าก แตค่ วามฉลาด
มันนอ้ ย

ความรมู้ นั หนกั มากกจ็ รงิ แตว่ า่ เปน็ ความรทู้ ไ่ี มใ่ หม้ คี วามสงบ เปน็ ความรใู้ นการ
กอ่ กวนตัวเอง ความรู้ในการก่อกวนพ่อแม่ ความรู้ในการก่อกวนเจ้าหนา้ ทท่ี ัง้ หลาย
ความรทู้ อี่ อกจากหนา้ ทก่ี ารงานของเจา้ ของเปน็ ตน้ สมยั นกี้ ช็ อบจะเปน็ อยา่ งนนั้ เมอ่ื มี
ความรมู้ าแลว้ กต็ ง้ั อกตง้ั ใจวา่ จะไปสอนคนอน่ื เขาเทา่ นน้ั สว่ นตวั เองไมต่ อ้ ง สอนคนอน่ื
ตะพดึ ไป ใครๆ ทกุ คนก็ย่อมเปน็ อยา่ งนนั้

ดังน้นั ความรู้มนั จึงอยู่กับใบลาน อยู่กบั ตวั หนงั สือ เรียกว่าศีลธรรมที่อยูใ่ น
ตวั หนงั สอื ไมเ่ อาตง้ั ไวใ้ นใจ ถา้ หากวา่ ความรทู้ ง้ั หลาย มนั ตง้ั อยใู่ นใจของเจา้ ของนน้ั
ความสงบเรียบร้อยก็จะเกิดขึ้น แต่ทุกวันน้ีมันมีแต่ความเดือดร้อนกระวนกระวาย
หาสาเหตุตน้ ปลายมันไมพ่ บ

533

ธรรมทเี่ ราศกึ ษาในดา้ นศาสนานเ่ี ปน็ ของงา่ ยๆ แตว่ า่ เปน็ ของปฏบิ ตั ยิ าก เฉพาะ
กบั คนที่ยงั ไมเ่ ช่ือ คนทีย่ งั งมงาย เช่นโลกของเราทุกวันน้ี ท�ำไมมันเดือดร้อน ทำ� ไม
มนั ว่นุ วาย มันขาดอะไรไหม เราอยา่ ไปดูอนื่ ไกลเลย ดูตน้ ไม้เถอะ ใบมันเห่ียวแหง้
ต้นมนั เห่ียวแหง้ ลงไป ก่ิงมนั กแ็ หง้ ลงไป มนั เพราะอะไร มนั จะต้องมเี หตุ ไม่ใชว่ า่
มันแหง้ เฉยๆ ไม่ใช่วา่ มนั ตายเฉยๆ ไปดูโคนมนั ซิ มนั มีตัวหนอน ถา้ ไมม่ ีตวั หนอน
กต็ อ้ งมอี นั ใดอนั หนง่ึ หรอื มปี ลวกไปทำ� ลายมนั หรอื มเิ ชน่ นน้ั กอ็ าหารมนั นอ้ ย ลำ� ตน้
มันถงึ ไม่เจริญ ตลอดจน ก่ิง ใบ ดอก ผล ก็ไม่เจริญ ฉนั ใดก็ฉนั นั้น

ความเดือดร้อนท่ีเกิดในประเทศชาติ เกิดในกลุ่มชนหมู่ใดหมู่หน่ึง เป็นต้น
มันก็ต้องมีเหตุเพราะเราไม่ค่อยเอาการเอางาน ไม่เคารพในหน้าที่การงาน ไม่ตรงไป
ตรงมานน่ั เอง การงานมนั กด็ ขี นึ้ ไปไมไ่ ด้ คนดจี ะทำ� ดขี นึ้ มามนั กย็ าก ทำ� ดขี น้ึ กไ็ มค่ อ่ ย
จะไดด้ ี จงึ เกิดความออ่ นใจ กว็ างหนา้ ท่กี ารงานของเจา้ ของ หน้าท่ีจะท�ำการงานถึง
๑๐๐ เปอรเ์ ซน็ ต์ ทำ� มนั เพยี ง ๒๐ เปอรเ์ ซน็ ตเ์ ทา่ นนั้ เพราะเขา้ ใจผดิ วา่ ทำ� แลว้ ไมเ่ กดิ
ผลอะไรข้ึนมา ทงั้ หลายเหลา่ น้เี ป็นเพราะอะไร

ถ้ามนษุ ยท์ ้งั หลายขาดคุณธรรม โลกทงั้ หลายเป็นตน้ มนั มีเร่ืองจะคมุ้ กันของ
มนั อยใู่ หเ้ จรญิ งอกงามได้ แตธ่ รรมนนั้ ไมม่ ี มอี ยแู่ ตค่ นไมป่ ระพฤตธิ รรมไมป่ ฏบิ ตั ธิ รรม
กเ็ หมอื นกบั ทว่ี า่ ของมนั ไมม่ สี ง่ิ ทม่ี นั เปน็ ประโยชนอ์ ยู่ ถา้ คนทำ� มนั กเ็ ปน็ ประโยชน์ ถา้ คน
ไมท่ ำ� มันกไ็ ม่เกิดประโยชน์

ยกตวั อยา่ งเชน่ ผลไมท้ ม่ี เี มลด็ ดพี นั ธด์ุ ี เอาไปปลกู ในทดี่ นิ ไมด่ ี ผลไมน้ นั้ กไ็ มง่ าม
หรอื อาจจะไมเ่ กดิ เลยกไ็ ด้ เพราะอะไร ดนิ มนั ไมเ่ หมาะสม ถงึ แมผ้ ลไมจ้ ะมพี นั ธด์ุ เี ทา่ ไร
กต็ ามทเี ถอะ ถา้ สถานทปี่ ลกู ไมด่ ี พนื้ ดนิ กไ็ มด่ ี คนรกั ษาไมด่ ี ปฏบิ ตั ไิ มด่ ี มนั กไ็ มไ่ ดผ้ ล
ฉันนน้ั

อยา่ งโลกท่ีเราอยูก่ นั ทุกวันน้จี ะตอ้ งคุ้มกนั ให้มันเจริญ ให้มันสงบ ให้มนั ระงับ
เปน็ ธรรมดาอยา่ งนนั้ ธรรมะมไี มม่ าก เพยี งแตใ่ หม้ คี วามละอายอยใู่ นตวั ของเรา จะยนื
เดนิ นงั่ นอน ถา้ หากวา่ มคี วามละอายแลว้ ความชว่ั ชา้ ทง้ั หลายมนั กไ็ มเ่ กดิ ขนึ้ เพราะอะไร

534

มนั ไมม่ ีเหตุทจ่ี ะเกิด ไมม่ อี ะไรทจี่ ะก่อขึ้น มันกไ็ ม่เกดิ ฉันนนั้ กเ็ หมอื นกัน ความช่วั
ทง้ั หลายนน้ั มนั จะชอบเกาะอยใู่ นทสี่ กปรกทมี่ นั ผดิ นน่ั แหละ มนั ผดิ ตรงไหน มนั กบ็ าป
อยวู่ า่ ตรงนน้ั มนั บาปอยทู่ ต่ี รงไหน มนั กผ็ ดิ อยทู่ ต่ี รงนนั้ เชน่ วา่ วนั นเ้ี ปน็ วนั ธรรมสวนะ
เรามาฟงั ธรรมกนั สมาทานศลี ไปแลว้ เชน่ น้ี บางคนมคี วามรสู้ กึ นกึ คดิ วา่ นมี่ นั คอื อะไร
ที่เราท�ำกนั อยูน่ ีม้ นั ท�ำอะไร เราท�ำเพ่ืออะไร อย่างนไี้ มค่ ่อยจะคิด ไมร่ ู้เหตุผลของมัน
เปน็ อยา่ งไร ไมร่ เู้ รอ่ื งเปน็ ตน้ ถา้ ใครมคี วามละอายมคี วามกลวั ตอ่ ความผดิ คนนน้ั กม็ ี
ธรรมะ ถา้ ความอายหรอื ความกลวั นไ้ี ปตงั้ อยใู่ นใจของคนทกุ คน บา้ นเมอื งของเรานจ้ี ะมี
ความวนุ่ วายนอ้ ยลงทกุ ที จะมคี วามสงบระงบั การสงบระงบั นนั่ แหละ ทา่ นวา่ มนั เปน็ ผล
เปน็ บญุ

ฉะนนั้ สมยั โบราณพอ่ แมเ่ รานนั้ พนื้ เดมิ เขาเปน็ คนซอื่ สตั ย์ เขาฟงั ธรรมเพอื่ เอาบญุ
มนั ก็เลยไดบ้ ุญ คือมนั ตง้ั อยู่ในใจเขาแลว้ เมื่อไปฟังพระทา่ นเทศน์ ทา่ นจะวา่ อะไร
กช็ า่ งเถอะ ตง้ั ใจฟงั สบายๆ ไมต่ อ้ งรเู้ รอื่ งอะไร บญุ เกา่ นน้ั มนั ยงั อยู่ คอื มนั มคี วามซอ่ื สตั ย์
อยแู่ ลว้ เปน็ ตน้ มนั กม็ คี วามสบายกนั ไมต่ อ้ งพจิ ารณาอะไรมาก ตา่ งกบั สมยั ทกุ วนั น้ี
ทกุ วนั นนี้ กั ศกึ ษามาก การเรยี นมนั กม็ าก การรมู้ นั กม็ ากขนึ้ ความรใู้ นสมยั นต้ี ามอาตมา
สงั เกตแลว้ นะ มนั รดู้ อี ยู่ แตว่ า่ คนกระทำ� มนั นอ้ ย การกระทำ� มนั นอ้ ย ตลอดจนพทุ ธบรษิ ทั
ทั้งคฤหัสถ์ทั้งบรรพชิตเราก็ดี พากันเสื่อมไปทุกทีๆ ท้ังท่านผู้อุปถัมภ์อยู่ข้างนอก
กเ็ สอื่ มไป ทางพระเจา้ พระสงฆซ์ ง่ึ เปน็ เนอ้ื นาบญุ ของญาตโิ ยมนน้ั มนั กเ็ สอื่ มไป ตา่ งคน
ตา่ งเสอ่ื มไปเรอื่ ยๆ ตา่ งคนตา่ งไมร่ เู้ นอื้ รตู้ วั เชน่ พระพทุ ธองคต์ รสั ไวว้ า่ เมอื่ พระวนิ ยั
เศรา้ หมอง ธรรมะกเ็ ศรา้ หมอง ธรรมะเศรา้ หมอง พระวนิ ยั กเ็ ศรา้ หมอง จติ ใจเราเศรา้ หมอง
รา่ งกายเรากเ็ ศรา้ หมอง ทุกสง่ิ สารพัดมันอบั เฉาลง

ฉะนน้ั การฟงั ธรรมจึงเป็นเหตใุ ห้พวกเราท้ังหลายนัน้ รบั พจิ ารณา อย่างวันน้ี
สมาทานศลี คอื ทำ� กายใหห้ มดจด ท�ำวาจาใหห้ มดจดใหส้ ะอาด เมื่อฟังธรรม ฟงั แล้ว
ใหเ้ กิดความรูเ้ พอ่ื ฟอกจิตของเรา ให้จติ ของเราเห็นให้มนั สะอาด แล้วกไ็ ปภาวนากนั

คำ� ท่ีวา่ ภาวนาน้นั พวกเราทั้งหลายบางคนกย็ งั ไม่รู้จกั พูดถงึ การภาวนาแล้วน่ะ
กลวั ไมร่ เู้ รอื่ ง ยงิ่ สมยั ใหมน่ นี้ งั่ ไมไ่ ดน้ ง่ั ไมต่ ดิ นะ ประเดย๋ี วกเ็ ดอื ดรอ้ นอนั นน้ั อนั น้ี เมอ่ื

535

จะนงั่ ใหส้ งบมนั กไ็ มส่ งบ เพราะไมร่ จู้ กั การภาวนากนั เมอื่ ไมร่ จู้ กั กไ็ มม่ ใี ครทจ่ี ะคดิ ถงึ
เปรยี บเหมอื นคนๆ หนง่ึ อยโู่ นน้ อยกู่ รงุ เทพฯ หรอื อยโู่ คราช เราอยอู่ บุ ล ไมเ่ คยรจู้ กั
คนๆ นัน้ ตง้ั แต่เราเกิดมา เรากไ็ ม่เคยคิดถงึ คนๆ นัน้ เลย เพราะอะไร เพราะไม่เคย
ไดพ้ ดู กนั ไมเ่ คยไดเ้ หน็ กนั มนั จงึ ไมม่ ปี จั จยั ทจ่ี ะอยากรู้ ทจ่ี ะอยากเหน็ ทจ่ี ะอยากพบ
ถงึ คนๆ น้ันมอี ยู่ ก็เหมือนกบั วา่ ไมม่ ี อนั นี้ก็ฉันนั้น

บญุ กศุ ลในทางพทุ ธศาสนาท่ที า่ นสอนนัน้ เราทัง้ หลายไม่คิดถงึ ไม่ปรารภถงึ
มนั กไ็ มเ่ กดิ ประโยชนอ์ ะไร ไมม่ เี วลาทจ่ี ะสดบั ตรบั ฟงั พระธรรมเทศนา บางคนฟงั ธรรม
มาต้ังแต่เด็กน้อยๆ จนมาถึงแก่ ความเป็นจริงนั้นไม่ได้ฟังธรรมซักนิดเดียวก็ได้
เหมอื นเราไปนง่ั อยใู่ กลๆ้ อาหารมนั จะเอรด็ อรอ่ ยเทา่ ไรกต็ ามเถอะ เราไปนงั่ ตดิ ๆ มนั
กอ็ ยเู่ ทา่ นน้ั แหละ ความอม่ิ มนั กไ็ มป่ รากฏขน้ึ มา รสมนั กไ็ มป่ รากฏขนึ้ มา เพราะอะไร
เพราะเราไม่ไดป้ ฏบิ ตั ิ คือไม่ได้ชมิ ดู บริโภคดู ไม่ล้ิมเลียดู ฉันใดกฉ็ นั นนั้

อยา่ งประเพณเี มืองไทยเราเคยทำ� มา จะท�ำบญุ สนุ ทานทกุ ครง้ั จะต้องไหวพ้ ระ
จะตอ้ งสมาทานศลี แตว่ า่ จะมใี ครสกั คนหนง่ึ หรอื ๒ คนตงั้ ใจวา่ จะใหม้ ศี ลี ประจำ� ชวี ติ
ของเรานห้ี าไดย้ ากเลยทีเดียว

ฉะนน้ั มนษุ ยม์ นั จงึ เกดิ มาในโลกนไ้ี ดย้ าก ไมใ่ ชว่ า่ มนั เปน็ ของงา่ ย คำ� ทว่ี า่ มนษุ ย์
เกดิ มาในโลกนม้ี นั เปน็ ของยากนะ่ กค็ อื มนษุ ยท์ ส่ี มบรู ณบ์ รบิ รู ณ์ ทเ่ี รามานง่ั อยใู่ นศาลา
โรงธรรมนนี้ ะ่ กน็ กึ วา่ เราเปน็ มนษุ ยก์ นั ทกุ คน ความเปน็ จรงิ มนั เปน็ มนษุ ยอ์ ยา่ งนก้ี จ็ รงิ
แต่ความสมบูรณ์ท่ีจะเป็นมนุษย์ยังพร่องอยู่ คือคุณสมบัติที่จะให้เราเป็นมนุษย์น้ัน
มนั ไมค่ อ่ ยจะมี หรอื วา่ มนั มนี อ้ ย พวกเราทง้ั หลายนก่ี เ็ หมอื นกนั ฉนั นนั้ แตเ่ ราเขา้ ใจวา่
เราเกดิ มารปู รา่ งเชน่ นก้ี เ็ รยี กวา่ มนษุ ยท์ งั้ นนั้ แหละ แตว่ า่ มนั เปน็ มนษุ ยท์ ปี่ ลอม มนษุ ย์
ไมเ่ ตม็ มนษุ ย์ มนษุ ยท์ ค่ี รงึ่ ๆ กลางๆ ฉะนนั้ พทุ ธบรษิ ทั ของเราเปน็ ตน้ จงึ เปน็ พทุ ธบรษิ ทั
ทก่ี ลางๆ ไมเ่ ตม็ ทที่ จ่ี ะเปน็ พทุ ธบรษิ ทั และการอยรู่ ว่ มกนั ของคนทไี่ มส่ มบรู ณ์ มนั กไ็ มม่ ี
ความสบาย มันมคี วามบกพรอ่ งบางสง่ิ บางอยา่ ง

ดงั นน้ั พวกเราทงั้ หลายทกุ วนั น้ี จงึ มคี วามเดอื ดรอ้ น เดอื ดรอ้ นเพราะอะไร เพราะ
มนั ขาดธรรมะ มนั ขาดหริ คิ วามละอาย ขาดโอตตปั ปะความเกรงกลวั เทา่ นแี้ หละ มนั ไม่

536

มากหรอก ธรรม ๒ อย่างเทา่ นแ้ี หละ เราทัง้ หลายถา้ ไม่มาประพฤตเิ มือ่ ไหร่ ถา้ ไม่
ปฏบิ ตั ธิ รรมเมอ่ื ไหร่ เปน็ ตน้ พวกเราทงั้ หลายนน้ั กจ็ ะไมส่ งบตลอดไป ฉะนน้ั พวกเรา
ซ่งึ เปน็ บรรพบุรุษของกลุ บุตรลกู หลาน ควรต้ังอกต้ังใจเขา้ มาสธู่ รรมะ เมอื่ หมดเรา
ก็เพ่ือลกู เพ่ือหลานต่อไป

การท�ำความดเี ป็นต้น เดก็ ๆ มันกม็ องดู ถา้ เราสร้างความช่วั เด็กๆ มันกต็ าม
ความชวั่ ของผใู้ หญ่ เปรยี บกบั เถาวลั ยท์ มี่ นั เกดิ อยบู่ นพน้ื ดนิ นะ่ ถา้ มนั ใกลต้ น้ ไมต้ น้ ใด
มนั กข็ น้ึ ตน้ นนั้ แหละกอ่ นเขา ตน้ ทมี่ นั อยไู่ กล มนั ไมไ่ ปหรอก อนั นกี้ ฉ็ นั นนั้ เดก็ ๆ มนั ชอบ
ตามผใู้ หญ่ อยา่ งนน้ั ผนู้ ำ� เราทกุ คน จะตอ้ งเปน็ ผมู้ ธี รรมะเปน็ ทอ่ี ยขู่ องเรา เปน็ คนซอื่ สตั ย์
เป็นคนประหยัด เป็นคนท�ำจริงๆ ทกุ ๆ คน

ของดหี รอื ของจรงิ นะ่ มนั มอี ยู่ แตพ่ วกเราทง้ั หลายไมค่ อ่ ยจะทำ� ตาม มนั จงึ ไมม่ ี
ความดเี กดิ ข้ึนมา ไม่มีความจริงเกดิ ขนึ้ มา ฉะน้ัน องค์สมเด็จพระสมั มาสมั พทุ ธเจา้
ของเราท้ังหลายน้นั จงึ ขอรอ้ งพวกเราท้ังหลายท่เี ปน็ ชาวพทุ ธใหน้ ้อมกาย นอ้ มวาจา
นอ้ มจติ เขา้ มาฟงั เขา้ มาดแู ลว้ ไปพจิ ารณา ถา้ วา่ ตรงนน้ั มนั ผดิ ทำ� ไมมนั จงึ ผดิ คอื มนั ไมด่ ี
น่ันเอง ถา้ ใครไปทำ� มนั กเ็ ดอื ดรอ้ น ใครไปทำ� มันก็ผิด ตรงนั้นทา่ นวา่ ไม่ดี ความท่วี า่
มนั ไมด่ นี น้ั เราไดป้ ฏบิ ตั กิ นั บา้ งหรอื เปลา่ เมอ่ื เราอยากไดบ้ ญุ เรากท็ ำ� สง่ิ ทม่ี นั เปน็ บญุ
ถา้ เราอยากพน้ จากบาป เรากอ็ ยา่ ไปทำ� บาป ถา้ เราอยากจะพน้ จากความผดิ เรากอ็ ยา่ ไป
ท�ำความผิด การประพฤตธิ รรมะมันกเ็ ห็นผลขึน้ ในปัจจบุ นั เทา่ นน้ั เอง

ฉะนนั้ พวกเราทง้ั หลายไดเ้ กดิ มาเปน็ มนษุ ยพ์ บพระพทุ ธศาสนาเชน่ นแ้ี ลว้ เปน็ การ
หายากกวา่ สตั วท์ งั้ หลายในโลกนี้ จงึ ควรพยายามอบรม มาฟงั ธรรม อบรมแลว้ กน็ ง่ั สมาธิ
คอื ทำ� จติ ใหส้ งบ บางคนกไ็ มเ่ หน็ ใจเราสงบ ไมร่ จู้ กั ใจของเราเสยี ดว้ ย รจู้ กั แตค่ วามคดิ
คดิ อยากจะทำ� อนั นัน้ กท็ �ำไป คิดอยากจะท�ำอันนกี้ ็ท�ำไป คือตามใจตนตามใจกิเลส
นน่ั เอง ไมร่ ู้จักใจของเราว่ามนั เป็นอย่างไร ลองๆ ดกู ็ได้เดยี๋ วน้ ี

ทเ่ี ราเรยี กวา่ ใจ ใจนะ่ อะไรมนั เปน็ ใจ รไู้ หมวา่ ใจมนั อยทู่ ไี่ หน ยงั ไมเ่ คยพบนะ
ยังไมเ่ คยพบว่าเราอยู่ยงั ไง เราจะรกั ษาใจของเราไดห้ รอื ก็ไมร่ ้เู ร่ือง จะรักษาท่ไี หน
นอกจากมาอบรมธรรมะใหร้ ูเ้ รอ่ื งให้เขา้ ใจในสง่ิ ทงั้ หลายเหล่านัน้

537

ใครทเ่ี ปน็ ผรู้ บั รซู้ ง่ึ อารมณท์ ง้ั หลาย คนทร่ี บั รอู้ ารมณน์ นั่ แหละ ทพ่ี วกเราทงั้ หลาย
เรียกวา่ ใจของเรา จติ ของเรา มันก็มเี ท่านั้น นอกนัน้ ไปก็เป็นกายส่วนทเี่ รามองเหน็
ดว้ ยตาของเรา คอื ตวั นงั่ อยนู่ ก่ี ค็ อื กาย สง่ิ ทเ่ี รามองไมเ่ หน็ ดว้ ยตาเนอ้ื มนั รอู้ ยภู่ ายใน
ก็เรยี กว่าใจ เป็นรปู ธรรมแลว้ ก็เปน็ นามธรรม ทง้ั ๒ อยา่ งน้ี จะทำ� ให้เราเป็นทกุ ข์
กส็ องอยา่ งนี้ จะท�ำให้เราเปน็ สขุ ก็สองอยา่ งนไ้ี มม่ ากหรอก

ดังน้ัน องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าของเราทั้งหลาย ท่านจึงให้ดูตัวเอง
ตวั เองมนั อยทู่ ไี่ หน ถา้ เราเหน็ กายของเรา เหน็ ใจของเรา เรากเ็ หน็ ตวั ของเรา เมอื่ เหน็
ตวั ของเรา เราก็สอนตวั ของเราได้ บดั นเี้ ราทำ� ผิด บัดนเ้ี ราคิดผิด บัดนเ้ี รามคี วามสุข
บดั นีเ้ รามีความทุกข์ เรากจ็ ะได้เห็นกายเห็นใจเราได้งา่ ยๆ คือมองตวั เจา้ ของเป็นตน้
ท่านเรยี กวา่ อตฺตนา โจทยตฺตานํ จงเตอื นตนด้วยตนเอง

ถา้ เราไมร่ จู้ กั ตน เราจะสอนใคร จะสอนตรงไหน จะเตอื นทไี่ หน ดงั นนั้ พระพทุ ธเจา้
จึงให้รจู้ ักเจา้ ของ เจา้ ของน้ีคืออะไร คือกายกับใจ มันอย่ทู ไี่ หน ถ้าเรารูจ้ กั วา่ กายมัน
เปน็ อยา่ งน้ี ใจมนั เปน็ อยา่ งนี้ เรากร็ จู้ กั กายของเรา เมอื่ กายของเราเปน็ โรค เรากต็ อ้ ง
พจิ ารณากายของเราวา่ โรคมนั เกดิ ทกี่ าย แตใ่ จเปน็ คนทกุ ข์ พบวา่ ใจเปน็ คนอปุ าทาน
มันกข็ องสองอยา่ งเท่านี้เอง ไมใ่ ชอ่ ่นื ไกล

ดงั นนั้ การทำ� บญุ สนุ ทานทกุ ประการ กม็ กี ายกบั จติ เทา่ นนั้ ไมต่ อ้ งไปเรยี นอะไร
มนั มาก ใหเ้ รยี นรกู้ ายของเรารใู้ จของเราเทา่ นน้ั แหละ รวู้ า่ มนั ผดิ รวู้ า่ มนั ถกู ถา้ รผู้ ดิ รถู้ กู
แลว้ กป็ ฏิบัติ ความผิดก็ละออกเสยี ปฏบิ ัตคิ วามถูก เราค่อยๆ สะสมขนึ้ บ�ำเพญ็ ข้ึน
มนั กค็ อ่ ยเกดิ ขน้ึ ทสี่ กปรกเรารวู้ า่ มนั สกปรกแลว้ เรากล็ า้ งมนั ออกเสยี เชด็ มนั ออกเสยี
มนั กส็ ะอาดเท่านั้นแหละ ไม่ยาก

ถา้ หากว่าเราท้งั หลายกำ� หนดรกู้ าย รู้ว่าใจ รู้จติ ของเจา้ ของแลว้ วา่ บาปอย่ตู รงน้ี
บญุ อยตู่ รงน้ี ผดิ อยตู่ รงนี้ ทกุ ขอ์ ยตู่ รงนี้ สขุ อยตู่ รงน้ี เรากป็ ฏบิ ตั ทิ ก่ี าย ทใ่ี จของเรานี้
ไมม่ ากมายอะไรนกั หนา การฟงั ธรรมกไ็ มต่ อ้ งมาก ถา้ เรารเู้ ชน่ นแี้ ลว้ เรากป็ ฏบิ ตั อิ ยทู่ น่ี ่ี
เรามาทน่ี ่ี เรากเ็ อากายกบั ใจเรามาดว้ ย เราจะกลบั ไปบา้ น เรากเ็ อากายกบั ใจของเราไป
มขี อง ๒ อยา่ งนี้ ตา่ งคนตา่ งรธู้ รรมะอยใู่ นตวั ของเจา้ ของ กร็ จู้ กั ความละอาย รจู้ กั ความ

538

กลวั เทา่ นน้ั เมอื่ มคี วามรจู้ กั ความละอายความกลวั แลว้ กไ็ ดช้ อ่ื วา่ ปฏบิ ตั ธิ รรมะทกุ ๆ คน
การปฏบิ ตั ิธรรมะกเ็ กิดผลประโยชน์คอื ความอยู่เยน็ เป็นสขุ น่ันเอง

ในวนั พระเชน่ นี้ ทา่ นจงึ ใหม้ ารวมกนั มาอบรมกนั อบรมกายนแี้ หละ อบรมใจ
นแี้ หละ ไมใ่ ชอ่ บรมอยา่ งอนื่ มนั มอี ยนู่ แ่ี ลว้ ไมต่ อ้ งไปคดิ ใหม้ นั มาก ถา้ ทกุ ๆ คนเขา้ ใจ
อย่างนี้ พวกเราท้ังหลายจะมีความสามัคคกี ัน อย่ทู ีไ่ หนกเ็ หมือนกับลกู กนั หลานกนั
พกี่ นั นอ้ งกนั เปน็ ญาตกิ นั ญาตคิ อื อะไร ญาตคิ อื ความเกดิ ญาตคิ อื ความแก่ ญาตคิ อื
ความเจ็บ ญาติคอื ความตาย มนั เป็นญาติกัน

ทกุ วนั นี้ มนั ไมค่ อ่ ยเหน็ เปน็ ญาตกิ นั เสยี แลว้ สมยั โบราณเรานะ่ มองดหู นา้ ดตู ากนั
แช่มชน่ื ดี ชน่ื อกชืน่ ใจดีอกดใี จ ทกุ วนั นีเ้ รามองหนา้ กันไม่ไดเ้ สยี แลว้ มองหน้ากว็ ่า
มองทำ� ไม แนห่ รอื เพราะเดยี๋ วนมี้ นั ศกึ ษาหลาย ระวงั มาก ไมร่ วู้ า่ เขามองรา้ ยหรอื มองดี
มนั เกดิ ขนึ้ จากใจของเรา มนั ระวงั ใจมนั ระแวง กเ็ พราะมนั มปี ระสบการณม์ าแลว้ มนั อยู่
กบั พวกมพี ษิ มภี ยั มาหลาย อยา่ งทกุ วนั นกี้ แ็ ปลกนะ อยา่ งชวี ติ อาตมาเกดิ มานี่ แตก่ อ่ น
เดนิ ไปตามดงตามปา่ เหน็ คนดใี จเหลอื เกนิ นะ ถา้ หลงทางจะไดใ้ หเ้ ขานำ� ทาง ถา้ หวิ อาหาร
จะไดข้ ออาหารกนิ ถา้ หวิ นำ้� จะไดข้ อนำ้� กนิ ทกุ วนั นล้ี ำ� บาก ไมร่ วู้ า่ ใครเปน็ ใคร ใครเปน็
อยา่ งไร ไมไ่ วใ้ จเสยี แลว้ มองไปแลว้ เหน็ เปน็ ปฏปิ กั ษท์ ง้ั นน้ั แหละ ตอ้ งระวงั จะเปน็ ขโมย
หรอื เปน็ โจร เพราะอะไร เพราะมนั เคยถกู ทบุ มาแลว้ เคยถกู ปลน้ มาแลว้ ไมค่ อ่ ยไวใ้ จใคร
ทั้งน้ัน

ดงั นนั้ การเบยี ดเบยี นกนั การฆา่ การแกงกนั นะมนั เรว็ ทสี่ ดุ เลย เพราะการระแวง
นน่ั เอง เพราะอะไร เพราะการประพฤตปิ ฏบิ ตั ธิ รรมไมม่ ี มนั จงึ เกดิ การระแวงเชน่ นน้ั
ทุกสิ่งทุกอย่างก็เกิดความเดือดร้อนขึ้นมา หูได้ยินเสียงก็เดือดร้อน ตาเห็นรูปก็
เดอื ดรอ้ น มนั เดอื ดรอ้ นทวั่ ไปหมด อนั นกี้ เ็ พราะมนั ขาดคณุ ธรรม ไมเ่ หน็ เปน็ พน่ี อ้ งกนั
ถา้ เหน็ ตามธรรมะวา่ เปน็ พน่ี อ้ งกนั ญาตคิ อื ความเกดิ ญาตคิ อื ความแก่ ญาตคิ อื ความเจบ็
ญาติคอื ความตาย มนั ก็สบายกนั ท้งั น้ันแหละ

ทกุ วนั นดี้ กึ ๆ ไปซิ ไปบา้ นไหน ไปขอนอนบา้ นคนซิ ไมเ่ ปดิ ประตหู รอก ไมก่ ลา้
ปดิ เงยี บเลย คนกไ็ มต่ น่ื ขน้ึ มาหรอก เงยี บเฉย ฟงั มนั จะเปน็ คนรา้ ยหรอื มนั จะเปน็ คนดี

539

สารพัดอย่าง มันยิ่งแคบไปทุกทีๆ บ้านเมืองของเราทุกวันนี้ เพราะมันขาดธรรมะ
น่ันเอง

ฉะนน้ั ขอมนษุ ยพ์ ทุ ธบรษิ ทั ทง้ั หลายจงพากนั ตง้ั อกตง้ั ใจ ถงึ เวลาทพ่ี วกเราจะรอื้
ศลี ธรรมขนึ้ มาปฏบิ ตั กิ นั ไดแ้ ลว้ มนั ทงิ้ ไปเสยี นมนาน ทง้ั เดก็ ทง้ั ผใู้ หญ่ คนเฒา่ คนแก่
ให้สมกับว่าเป็นพทุ ธบริษทั ขององคส์ มเด็จพระสมั มาสัมพทุ ธเจา้ ของเรา และจะไมม่ ี
ความเดือดร้อนกระวนกระวายใจเพราะการประพฤติธรรมะปฏบิ ัติธรรมะ

ขอญาตโิ ยมทง้ั หลายจงนอ้ มธรรมะอนั นก้ี ลบั ไปเปน็ โอปนยกิ ธรรม ทำ� ใหม้ นั จรงิ
ทำ� ใหม้ นั ดี ใหม้ นั เกดิ อย่ใู นสนั ดานของเจ้าของ อยา่ ให้มันอยขู่ ้างนอก อยา่ ใหม้ ัน
อยนู่ อกใจ ใหม้ นั อยใู่ นใจของเราทกุ คน ทนี เี้ รากจ็ ะมองเหน็ หนา้ พขี่ องเรา มองเหน็ หนา้
นอ้ งของเรา มองเห็นหนา้ ญาติของเรา จะพบคนผา่ นไปมาทีไ่ หนก็สบายใจ เขา้ ไปพ่ึง
เขา้ ไปอาศยั เดย๋ี วนมี้ องเหน็ คนเดนิ ทางไปกก็ ลวั เสยี แลว้ มนั เปน็ เปรตเปน็ มารเสยี จนจะ
หมดแลว้ อนั นมี้ ันไกลจากพระสทั ธรรมขององคส์ มเดจ็ พระสัมมาสัมพุทธเจา้ ของเรา

ดงั นน้ั วนั นขี้ อญาตโิ ยมทง้ั หลายทกุ คนทเี่ ดนิ ทางมาจากทอ่ี น่ื กด็ ี ทอ่ี ยใู่ นถน่ิ ฐานนี้
กด็ ี ใหเ้ หน็ ว่าเป็นคนๆ เดยี วกัน คือคนมุง่ คณุ งามความดเี หมอื นกัน มุง่ ความสุข
เหมอื นกัน ไมม่ ีใครอยากจะทกุ ข์ ชอบความสงบ ชอบความสบายเหมือนกนั

จงเปน็ ผู้มีเมตตา ความรักใครซ่ ึ่งกนั และกัน กรณุ า ความสงสารซ่ึงกนั และกัน
มุทติ า ความพลอยยินดี อเุ บกขา ความวางใจเปน็ กลางๆ จงมีธรรมะเปน็ เครือ่ งอยู่
อย่างน้ี เม่ืออยู่กันไปก็มีความเยือกเย็น ไม่เดือดร้อนกระวนกระวาย จะอยู่ไหน
ครอบครวั กเ็ ปน็ สขุ ไปทไ่ี หนๆ ทกุ สถานทกี่ เ็ ปน็ สขุ ถา้ เรามธี รรมะ มนั ตดิ ตามอยา่ งนน้ั

ฉะนนั้ วนั นขี้ อจบพระธรรมเทศนาขององคส์ มเดจ็ พระสมั มาสมั พทุ ธเจา้ ขอญาตโิ ยม
ทง้ั หลายฟงั แลว้ กต็ งั้ อกตง้ั ใจนำ� ไปประพฤตปิ ฏบิ ตั ใิ หส้ มความมงุ่ มาดปรารถนา จงึ จะมี
ความสขุ ความเจริญ”

540

ไมม่ ใี ครมา ไม่มใี ครอยู่ (หลวงพอ่ รบั แขก)

“หลวงพ่อมีเมตตาในโยมทกุ ชนชนั้ ไม่เลอื กบคุ คลเข็ญใจไพรผ่ ูด้ ี ท่านเมตตา
ทงั้ นน้ั ” โยมรนุ่ เกา่ มกั พดู ถงึ ความประทบั ใจทตี่ นรสู้ กึ ตอ่ หลวงพอ่ ดว้ ยเสยี งเดยี วกนั หมด
ความซาบซงึ้ ในกระแสเมตตาของหลวงพอ่ และค�ำแนะนำ� พร่ำ� สอนทเ่ี ฉียบแหลม แต่
เรยี บง่าย ดึงดดู คนมาสู่วัดหนองปา่ พงมากมาย ไมใ่ ช่เฉพาะในจงั หวดั อุบลราชธานี
แต่ทวั่ ประเทศ และชาวตา่ งประเทศก็มคี นเดินทางไปนมสั การท่าน

ในระยะหลังๆ หลวงพ่อจงึ ต้องใช้เวลาในการรบั แขก สอนธรรมะ และสนทนา
กบั ญาตโิ ยมวนั ละหลายชว่ั โมง บางวนั นง่ั รบั แขกอยกู่ บั ทต่ี ง้ั แตฉ่ นั เสรจ็ จนบา่ ยถงึ เยน็
ญาตโิ ยมเขา้ มาแลว้ กอ็ อกไปคนแลว้ คนเลา่ กลมุ่ แลว้ กลมุ่ เลา่ แตห่ ลวงพอ่ กย็ งั นง่ั อยู่
อยา่ งนน้ั การทรี่ า่ งกายไมไ่ ดร้ บั การพกั ผอ่ นเพยี งพอ มผี ลกระทบตอ่ สขุ ภาพของทา่ น
อยา่ งมาก โยมอปุ ฏั ฐากคนหนง่ึ อดรนทนไมไ่ หว ไดก้ ราบเรยี นหลวงพอ่ ขอลอ้ มรว้ั กฏุ ิ
ของทา่ น แตห่ ลวงพอ่ ไม่ยอม พระอาจารย์วีรพล เตชปญโฺ  พูดถึงความห่วงใยของ
พระอปุ ัฏฐาก

“ท่านรับแขกตั้งแต่ฉันข้าวเสร็จ ผมก�ำหนดว่าสักบ่ายโมงจะนิมนต์ท่านขึ้นพัก
สกั หา้ โมงเยน็ ถงึ ใหร้ บั แขกตอ่ คนนง่ั เยอะๆ ไดจ้ งั หวะแลว้ ผมกพ็ ดู ใหโ้ ยมทกุ คนไดย้ นิ
วา่ นมิ นตห์ ลวงพอ่ ไปพกั ผอ่ นครบั ไดเ้ วลาแลว้ ทา่ นหนั หนา้ แลว้ พดู เรอื่ งอน่ื ไมย่ อมพกั
ทหี ลังทา่ นพดู วา่

“คนมาจากไกลๆ น่ี เขาอยากจะมาหาเรา เวลาเขากไ็ มค่ อ่ ยมี ทนี ถ้ี า้ ผมขน้ึ ไปพกั
อยา่ งนี้สงสารเขา”

หลวงพอ่ ปรารภเร่อื งการรบั แขกว่า

“ถา้ ผมยงั คดิ ผดิ อยู่ ผมคงเสยี ไปนานแลว้ เพราะคนมนั มากทงั้ วนั แตก่ เ็ หมอื น
ไมม่ ใี ครมาเลย ถา้ เรามสี มั มาทฏิ ฐคิ วามเหน็ ชอบแลว้ ไมม่ อี ะไร ไมม่ ใี ครมา ไมม่ ใี ครไป
จติ กห็ ยดุ อยใู่ นทข่ี องมนั ”

541

แม้ในวัยชราของทา่ น หลวงพอ่ ได้ใหเ้ วลากบั โยมมากขนึ้ ทา่ นก็ระวงั ตวั เสมอ
ไมย่ อมใหโ้ ยมคนใดเขา้ ใกลช้ ดิ มคี วามสนทิ สนมเปน็ พเิ ศษ ซง่ึ จะเปน็ เหตใุ หห้ ลวงพอ่
ต้องเกรงใจเขาจนเสียความเปน็ อิสระของตวั ท่านเอง

หลวงพอ่ ให้การบา้ น

ญาตโิ ยมทมี่ ากราบนมสั การหลวงพอ่ ในแตล่ ะวนั มมี าก มาจากทกุ ระดบั ของสงั คม
ทง้ั ชาวไรช่ าวนา ขา้ ราชการ ทหาร ตำ� รวจ นกั ศกึ ษา และครู ฯลฯ ผนู้ งั่ ฟงั ทา่ นรบั แขก
เปน็ ประจำ� ต่างประทบั ใจวิธีการพดู ของหลวงพอ่ ไมว่ า่ ทา่ นจะพดู กบั ใคร กลุม่ ไหน
ทงั้ คำ� พดู และสมุ้ เสยี งดชู า่ งพอเหมาะพอดกี บั เหตกุ ารณแ์ ละบคุ คล ควรดหุ นอ่ ยทา่ นกด็ ุ
ควรอ่อนโยนท่านกอ็ ่อนโยน แมก้ ารเปรยี บเทยี บยกตวั อย่าง หรือขอ้ อปุ มาอปุ มยั ใน
การอธิบายธรรมะ ทา่ นกย็ กสิ่งทผ่ี ฟู้ ังคุ้นเคย จึงทำ� ให้เขา้ ใจงา่ ย

เคยมีโยมคนหนึ่งมากราบเรียนถามท่านว่า ที่หลวงพ่อมีลูกศิษย์ลูกหาชาว
ตา่ งประเทศมากนั้น เปน็ เพราะหลวงพ่อได้ นริ ุตตฺ ิปฏสิ มภฺ ทิ า (ปัญญาที่แตกฉานใน
ภาษา) หรือเปล่า หลวงพอ่ ยิ้มแลว้ ตอบวา่

“อาจจะใชน่ ะโยม ภาษาชาวนาอาตมาก็พูดได้ ภาษาแมค่ า้ กพ็ ูดได้ ภาษาทหาร
กพ็ ดู ได้ ท่ีจริงมนั แตกฉานหลายภาษาอยู่”

อยา่ งไรกต็ าม ไมว่ า่ ใครมาเยยี่ ม หลวงพอ่ กไ็ มใ่ หก้ ลบั มอื เปลา่ ทา่ นตอ้ งฝากขอ้ คดิ
ไว้กับโยมเสมอ พร้อมกับกำ� ชับใหน้ ำ� ไปพจิ ารณา “เอาเปน็ การบา้ นเน้อ”

ชีวติ ครอบครวั

เปน็ ทอ่ี ศั จรรยใ์ จของฆราวาสผคู้ รองเรอื นทงั้ หลายทไี่ ดเ้ ขา้ ไปกราบนมสั การและ
ฟงั ธรรมจากหลวงพ่อว่า ทา่ นสามารถให้คำ� แนะนำ� ท่แี ม่นยำ� และเฉียบแหลมเกี่ยวกบั
ปญั หาในชวี ติ ครอบครวั ทงั้ ๆ ทที่ า่ นเองไมเ่ คยแตง่ งาน และไมม่ ปี ระสบการณใ์ นเรอื่ งนเ้ี ลย

542

อันท่ีจริง ถงึ แมว้ า่ หลวงพอ่ ไม่เคยมีครอบครวั แตก่ ารทที่ า่ นรับภาระในฐานะ
เจา้ อาวาสวดั หนองปา่ พง ปกครองพระภกิ ษสุ ามเณรและแมช่ จี ำ� นวนกวา่ รอ้ ยเปน็ เวลา
นานหลายสิบปี ก็เปน็ เหตุใหท้ ่านตอ้ งพบและแกไ้ ขปัญหาตา่ งๆ นานามากมายหลาย
รูปแบบเหมือนกัน ซ่ึงลักษณะปัญหาในหมู่คนไม่ว่าจะเกิดในครอบครัว หรือใน
คณะสงฆ์ก็ย่อมคล้ายคลึงกัน เคยมีโยมผู้ไม่รู้เดียงสาคนหนึ่ง เม่ือบ่นถึงปัญหา
ครอบครวั ใหห้ ลวงพอ่ ฟงั จบกส็ รปุ วา่ “อยา่ งหลวงพอ่ นด่ี นี ะคะ ไมม่ ปี ญั หาครอบครวั ”
หลวงพอ่ หวั เราะ ตอบวา่ “ไปหา่ งๆ นะ เดยี๋ วกเ็ จอไมค้ อ้ น (ทอ่ นไม)้ เขา้ หรอก”
แลว้ ท่านก็ปรารภใหโ้ ยมฟงั วา่ “อาตมากม็ ีครอบครวั เหมือนกนั เปน็ ครอบครวั ในวัด
ครอบครวั ใหญ่ มลี กู หลายสิบคน”
การที่หลวงพ่อเมตตาอบรมสั่งสอนญาติโยม และให้เวลาในการรับแขกวันละ
หลายๆ ชว่ั โมงเป็นเวลาหลายปี เป็นโอกาสใหท้ า่ นไดเ้ รยี นร้สู ั่งสมประสบการณม์ าก
ขึน้ ๆ โดยล�ำดับ เหมือนอย่างที่ทา่ นบอกวา่
“สอนเขาสอนเราไปดว้ ยในตวั คลอกนั ไป”
อนงึ่ ปญั ญาทเ่ี กดิ จากการภาวนานนั้ ไมใ่ ชค่ วามรเู้ ฉพาะดา้ น แตเ่ ปน็ ความรใู้ น
สจั ธรรมของสิ่งทัง้ หลายทงั้ ปวงซ่งึ ง่ายที่จะเอาไปประยกุ ตใ์ ช้ในชวี ิตประจำ� วนั
ครั้งหนงึ่ หลวงพ่อได้ปรารภเร่อื งนี้วา่
“อยวู่ ดั หนองปา่ พงเหมอื นกบั เปน็ ถงั ขยะใหเ้ ขา นง่ั อยนู่ นั่ เดย๋ี วเขากเ็ อาเรอื่ งนน้ั
เร่อื งนีม้ าทงิ้ ใส่ เดยี๋ วคนน้ันมาฟ้องอันน้นั คนน้ีมาฟ้องอันนี้ อาตมาเหน็ อย่างนี้เลย
มปี ญั ญาหลาย”

543