รายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้น

โครงการศกึ ษาผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบ้อื งตน้ อา่ งเก็บน้ำบ้านเหมืองตะกวั่ บทท่ี 6

อันเนือ่ งมาจากพระราชดำริ จังหวดั พทั ลงุ มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิง่ แวดลอ้ ม

ตอ่ เน่ืองเป็นระบบ ข้อมูลที่ได้จะนำมาหาความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณน้ำฝนกับปริมาณน้ำหลากท่ีเกิดขึ้นได้ชัดเจน
ขึน้ ซึง่ จะเป็นประโยชนต์ ่อการปรับปรุงแก้ไขกรณเี กิดปญั หาน้ำท่วมตอ่ ไป

6.4.4 การประมงและการเพาะเลย้ี งสตั ว์นำ้
1) ระยะก่อสรา้ ง
เนื่องจากไม่มีกิจกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำบริเวณพ้ืนที่โครงการ ดังน้ัน จึงไม่จำเป็นต้องมีมาตรการ

ตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ ม
2) ระยะดำเนินการ
เน่ืองจากไม่มีกิจกรรมการเพาะเล้ียงสัตว์น้ำบริเวณพ้ืนท่ีโครงการ ดังน้ัน จึงไม่จำเป็นต้องมีมาตรการ

ตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม

6.4.5 การใชป้ ระโยชน์ทีด่ ิน
1) ระยะก่อสร้าง
กรมชลประทานดำเนินการติดตามตรวจสอบกิจกรรมการก่อสร้างส่วนต่างๆ ของผู้รับเหมา

ให้ดำเนิน การเป็น ตามแผนงาน การก่อสร้างโครงการและช่วงแต่ละระยะเวลาของการก่อส ร้างท่ีได้กำหนดเอง
ไว้ตามหลักการทางวิชาการ และให้ผู้รับเหมาทำการก่อสร้างในขอบเขตของพื้นท่ีการก่อสร้างท่ีกำหนดเอาไว้
เพือ่ ควบคุมไม่ใหก้ ิจกรรมการก่อสร้างออกนอกขอบเขตบริเวณดงั กล่าว

2) ระยะดำเนินการ
ควรมกี ารตดิ ตามตรวจสอบการใชป้ ระโยชนท์ ี่ดินของเกษตรกรเป็นระยะๆ ว่ามกี ารเปล่ียนแปลงระบบ

หรือรูปแบบของการใช้ประโยชน์ที่ดินไปจากเดิมหรือไม่ รวมทั้งการปฏิบัติที่ถูกต้องและเหมาะสม เพื่อจะได้
ดำเนินการปรับปรงุ แกไ้ ขตอ่ ไป

6.4.6 การใชป้ ระโยชนท์ รพั ยากรธรณี
การดำเนินโครงการไม่มีผลกระทบต่อทรัพยากรธรณี จึงไม่จำเป็นต้องกำหนดมาตรการติดตามตรวจสอบ

ผลกระทบต่อทรพั ยากรธรณี

6.4.7 อุตสาหกรรม
การดำเนินโครงการไม่มีผลกระทบต่อโรงงานอุตสาหกรรม จึงไม่จำเป็นต้องกำหนดมาตรการติดตาม

ตรวจสอบผลกระทบ

6.4.8 พลงั งานและไฟฟา้
การดำเนินโครงการไม่มีผลกระทบทางลบต่อพลังงานและไฟฟ้า จึงไม่จำเป็นต้องกำหนดมาตรการติดตาม

ตรวจสอบผลกระทบ

6.4.9 การคมนาคมขนส่ง
กำหนดการตรวจสอบปริมาณการจราจรบนเสน้ ทางสายหลักทีเ่ ขา้ สูพ่ ืน้ ท่หี วั งาน โดยข้อมูลทางด้านคมนาคม

ที่ต้องการเก็บรวบรวม ได้แก่ ปริมาณจราจรแยกประเภทของยานพาหนะ สถิติอุบัติเหตุ และสภาพผิวจราจร เป็นต้น

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จำกดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบอ้ื งตน้
บริษทั เอ็นรชิ คอนซัลแตนท์ จำกดั
6-7

โครงการศกึ ษาผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มเบ้ืองตน้ อา่ งเกบ็ น้ำบา้ นเหมืองตะกว่ั บทที่ 6

อันเน่ืองมาจากพระราชดำริ จงั หวัดพัทลุง มาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม

รวมท้ังต้องมีการตรวจสอบผลกระทบของการขนส่งวัสดุอุปกรณ์ก่อสร้าง และการใช้รถใช้ถนนท่ีเกี่ยวข้องกับการ
ก่อสร้างโครงการต่อความเดือดรอ้ นรำคาญของชุมชนในท้องถิ่นที่อยู่ในเส้นทางการขนส่ง โดยนำข้อมูลมาวิเคราะห์
เปรียบเทียบและประเมินผลกระทบ ทั้งน้ีเพ่ือเป็นข้อมูลสำหรับป้องกันปัญหาเรื่องการร้องเรียนเก่ียวกับการใช้ถนน
เพ่ือการขนส่งวัสดุก่อสร้างพ้ืนผิวถนน ฝุ่นละออง เสียงดังรบกวน ความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนนของราษฎรใน
ทอ้ งถ่นิ เพอื่ ให้กรมชลประทานได้แก้ไขใหท้ นั ท่วงที

6.4.10 การจดั การน้ำเสีย ส่ิงปฏิกลู และขยะมูลฝอย
การก่อสร้างและดำเนินโครงการมีผลกระทบต่อการจัดการน้ำเสีย ส่ิงปฏิกูลและขยะมูลฝอยในระดับน้อย

จึงไมจ่ ำเป็นตอ้ งมีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบ

6.4.11 การจัดการลุม่ น้ำ
1) ระยะก่อสร้าง
กรมชลประทานตอ้ งดำเนนิ การตดิ ตามตรวจสอบการก่อสร้างท่ีมมี าตรการป้องกันการชะลา้ งพงั ทลาย

ของดินที่เกิดจากการก่อสร้างไหลลงสู่ลำน้ำที่จะทำให้เกิดคุณภาพน้ำเสีย ซึ่งจะมีผลกระทบต่อการใช้น้ำเพ่ือ
การเกษตรกรรมและการใชน้ ำ้ ทา่ ของราษฎรในพื้นทด่ี า้ นทา้ ยน้ำ

2) ระยะดำเนินการ
กรมชลประทานจะต้องติดตามคุณภาพน้ำท่ีไหลออกจากอ่างเก็บน้ำมีผลกระทบจากการเน่าเสียของต้นไม้

ซากพชื ตา่ งๆ หรอื ไม่ หรือเกดิ จากการละลายของดนิ และหินในธรรมชาติ อย่างน้อย 3 ปี

6.5 คณุ ค่าคณุ ภาพชีวิต

6.5.1 สภาพเศรษฐกิจสังคม
1) ระยะก่อสรา้ ง
(1) กรมชลประทาน ดำเนินการจัดคณะผู้แทนของโครงการ หรือผู้ประสานงานโครงการ เพื่อให้

ประชาชนสามารถร้องเรียนเหตุรำคาญ และเหตุการณ์ใดๆ ที่ก่อให้เกดิ ความดือดร้อนแก่ชาวบ้านโดยตรง โดยความ
เดือดร้อนเหล่านี้ต้องได้รับการแก้ไข หรือบรรเทาโดยทันที หรือกำหนดวันที่จะดำเนินการแล้วเสร็จไว้อย่างชัดเจน
อีกท้ังต้องรับฟังการติ ชม แนวทางแก้ไขจากประชาชน โดยรอบพื้นท่ีโครงการด้วย เพื่อนำไปเป็นข้อมูลในการ
แก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในระหว่างการก่อสร้าง เปิดโอกาสให้ประชาชน หรือตัวแทนของประชาชนในพ้ืนท่ีก่อสร้าง
โครงการเพ่ือเข้ามาติดตามตรวจสอบร่วมกันได้ด้วย และควรเข้าหาชุมชนอย่างต่อเนื่อง เพ่ือรับฟังความคิดเห็นทั้ง
ด้านดีและไม่ดี เพ่ือจักไดน้ ำมาพิจารณาแก้ไขร่วมกันต่อไป

(2) กำหนดให้ติดตามตรวจสอบผลกระทบและวิเคราะห์/ประเมินผลการเปลี่ยนแปลงสภาพ
เศรษฐกิจสังคมของราษฎรท้องถิ่นในพ้ืนท่ีโครงการและความคิดเห็นท่ีมีต่อการพัฒนาโครงการ เสนอให้ทำการ
ติดตามตรวจสอบในระยะก่อสร้าง 1 ครั้ง (ปีท่ี 2) ดำเนินการโดยการใช้แบบสอบถามประกอบการสัมภาษณ์กลุ่ม
ครัวเรือนตัวอย่างซึ่งเสนอจำนวนกลุ่มตัวอย่างไม่น้อยกว่าร้อยละ 5 ของจำนวนครัวเรือนทั้งหมดโดยรายละเอียด
ข้อมูลที่ต้องสำรวจเช่น สภาพเศรษฐกิจสังคมท่ัวไป การเพาะปลูกและการเปลี่ยนแปลงระบบเพาะปลูก ผลผลิต
รายได้และรายจ่ายผลประโยชน์ที่ได้รับเม่ือเปรียบเทียบกับการที่ต้องเสียผลประโยชน์เดิมไป การจัดต้ังหรือการ
รวมกลมุ่ ผู้ใช้นำ้ ความสามารถในการดำเนินงานของกลุ่ม ผลการปฏิบัตงิ าน ปัญหา อุปสรรค และแนวทางการแก้ไข
และการเปรียบเทียบผลประโยชน์ทไี่ ด้รบั ในระยะก่อนและหลงั การมีโครงการ

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซัลท์ จำกัด รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบอ้ื งต้น
บริษัท เอ็นริช คอนซลั แตนท์ จำกดั
6-8

โครงการศกึ ษาผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบื้องต้น อ่างเกบ็ น้ำบ้านเหมืองตะกัว่ บทที่ 6

อันเน่อื งมาจากพระราชดำริ จงั หวดั พทั ลงุ มาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ ม

2) ระยะดำเนินการ
ภายหลังจากท่ีโครงการได้ดำเนินการแล้วเสร็จ เสนอให้กรมชลประทานทำการสำรวจและติดตาม

ตรวจสอบผลกระทบและวิเคราะห์/ประเมินผลการเปล่ียนแปลงสภาพเศรษฐกิจสังคมของราษฎรในพื้นที่โครงการ
และความคิดเห็นท่ีมีต่อการพัฒนาโครงการ จะดำเนินการในลักษณะเช่นเดียวกับในช่วงระยะก่อสร้างโครงการ
โดยการใช้แบบสอบถามประกอบการสัมภาษณ์กลุ่มครัวเรือนตัวอย่างจำนวนไม่น้อยกว่าร้อยละ 5 ของจำนวนครัวเรือน
ท้ังหมดข้อมูลจากการติดตามตรวจสอบจะนำมาวิเคราะห์เปรียบเทียบระหว่างระยะก่อสรา้ งโครงการและภายหลังมี
การพัฒนาโครงการ เพื่อให้ทราบถึงแนวโน้มความเปลี่ยนแปลงของสภาพเศรษฐกิจสังคมและทัศนคติของประชาชน
ในพนื้ ทีโ่ ครงการโดยดำเนินการหลังเปดิ ดำเนนิ การแล้ว 2 ครง้ั ในปที ่ี 5 และปที ่ี 8 (ภายหลังจากนเี้ สนอใหด้ ำเนินการ
ติดตามตรวจสอบตามความเหมาะสม)

6.5.2 สุขภาพอนามยั และการบริการสาธารณสขุ

ในการติดตามตรวจสอบผลกระทบต่อสุขภาพ ได้มีการจัดทำแผนการดำเนินงานให้ติดตามผลกระทบ
อย่างต่อเนื่อง ทุก 6 เดือน หรือ 1 ปี โดยประกอบด้วย แผนปฏิบัติการติดตามตรวจสอบในระยะก่อสร้าง และ
ในระยะดำเนินโครงการ โดยมาตรการตดิ ตามตรวจสอบจะเชื่อมโยงกับมาตรการปอ้ งกันและลดผลกระทบต่อสุขภาพ
ซงึ่ อาศัยการมสี ว่ นร่วมของกรมชลประทาน ประชาชน และหนว่ ยงานสาธารณสขุ ในพ้ืนท่ี

การติดตามตรวจสอบผลกระทบต่อสุขภาพ ประกอบด้วยตัวแปรและตัวช้ีวัด ได้แก่ ปัจจัยกำหนดสุขภาพ
หรอื ส่งิ คุกคามสุขภาพ สถานะสุขภาพหรือประเดน็ ผลกระทบตอ่ สุขภาพ ดังตารางที่ 6.5.2-1 และตารางที่ 6.5.2-2

ตารางท่ี 6.5.2-1 แผนการติดตามตรวจสอบผลกระทบตอ่ สุขภาพระยะกอ่ สร้าง

ปจั จยั กำหนด กลุม่ เส่ียง พน้ื ที่ มาตรการลดผลกระทบต่อสขุ ภาพ/ส่งเสรมิ วธิ กี าร/เครื่องมือ/ ความถี่ใน ผูร้ บั ผดิ ชอบ
สุขภาพ/สิ่งคกุ คาม ประชาชน ชุมชนที่ สขุ ภาพ แหล่งข้อมูล การ ผู้รับเหมา
ในพนื้ ท่ี อยู่ใกล้ ติดตาม กอ่ สรา้ ง
สขุ ภาพ พืน้ ท่ี - ควรจัดให้มีหน่วยปฐมพยาบาลและเวชภัณฑ์ - รายงานการ ทุก 6
ปัญหาดา้ นการ กอ่ สร้าง พ้ืนฐานอย่างเพียงพอภายในพ้ืนท่ีก่อสร้าง รวมทั้ง ปฏบิ ัติงาน เดอื น
เข้าถึงบรกิ ารทาง จัดให้มีรถสำหรับนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลได้ทันที - รายงานการ
การแพทย์และ กรณฉี กุ เฉนิ หรือเกดิ อุบัตเิ หตุ ปฏบิ ัติงาน
สาธารณสขุ - ใหม้ ีการตรวจสุขภาพคนงานก่อนเขา้ ทำงาน

- ให้ความร้ดู ้านอาชวี อนามยั และความปลอดภยั แก่ - รายงานอบุ ัติเหตุ 1 ครง้ั ผู้รับเหมา
คนงานและให้มีการควบคุมดูแลการปฏิบัติงาน กอ่ นเรมิ่ กอ่ สร้าง
อย่างใกล้ชิด ผู้รบั เหมา
งาน ก่อสร้าง
- ประสานงานกับโรงพยาบาลอำเภอป่าบอน และ - ทุก 1 ผรู้ บั เหมา
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่ีอยู่ใกล้เคียง เดอื น กอ่ สรา้ ง

-

เพื่อเตรียมการรองรับการใชบ้ ริการทางการแพทย์
จากคนงานกอ่ สร้าง

- พิจารณารับคนในพ้ืนที่เข้าทำงานให้มากท่ีสดุ - รายงานการ 1 ครัง้ ผรู้ ับเหมา
ปฏบิ ัตงิ าน กอ่ นเริม่ ก่อสรา้ ง

ปัญ หาฝุ่นละออง ประชาชน พ้ืนที่ - ควรมกี ารจดั เตรยี มพน้ื ทกี่ อ่ สร้าง และกำหนด - รายงาน งาน ผูร้ บั เหมา
และเสียงดังจากการ ในพนื้ ท่ี กอ่ สรา้ ง ขอบเขตใหช้ ดั เจน มกี ารใชผ้ า้ ใบคลุมรถขนสง่ เพ่อื การ ทุก 3 เดอื น ก่อสรา้ ง
ก่ อ ส ร้ า ง แ ล ะ ก า ร คนงาน ชมุ ชนที่
ขนส่ง กอ่ สรา้ ง อยู่ใกล้ ปอ้ งกันฝุ่น ปฏบิ ตั ิงาน ทุก 3 เดอื น ผูร้ ับเหมา
พ้ืนที่ - งดการกอ่ สรา้ งในเวลากลางคนื เพ่ือ - รายงานการ กอ่ สรา้ ง
กอ่ สร้าง ปอ้ งกนั เสยี งรบกวนในเวลาพกั ผอ่ นของ ปฏิบัตงิ าน
เด็กและ และ ประชาชนในพน้ื ที่ - บนั ทกึ ขอ้
ผ้สู งู อายุ รอ้ งเรยี น

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จำกดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบอื้ งตน้
บริษัท เอน็ รชิ คอนซัลแตนท์ จำกัด
6-9

โครงการศกึ ษาผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มเบื้องต้น อ่างเกบ็ นำ้ บา้ นเหมืองตะกวั่ บทที่ 6

อันเนอื่ งมาจากพระราชดำริ จงั หวดั พัทลุง มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดล้อม

ปัจจัยกำหนด กลมุ่ เส่ียง พ้ืนท่ี มาตรการลดผลกระทบต่อสุขภาพ/สง่ เสรมิ วิธีการ/เครือ่ งมอื / ความถีใ่ น
สขุ ภาพ/สิง่ คกุ คาม ขนสง่ สขุ ภาพ แหลง่ ขอ้ มูล การ ผูร้ ับผดิ ชอบ
ติดตาม
สุขภาพ - ฉดี พรมนำ้ บรเิ วณพ้นื ที่กอ่ สร้าง ท่ีมี - รายงานการ
ทกุ 3 เดอื น ผรู้ บั เหมา
โรคพยาธิใบไม้ตับ กจิ กรรมกอ่ ใหเ้ กดิ ฝุน่ ละออง ปฏบิ ัตงิ าน
และโรคพยาธอิ น่ื ๆ กอ่ สร้าง

ปัญหาดา้ น - บนั ทกึ ขอ้
สขุ ภาพจิต
โรคทม่ี ยี ุง รอ้ งเรยี น
เป็นพาหะ
นำโรค - กำหนดความเรว็ ของรถขนสง่ วสั ดุ - รายงานการ ทกุ 3 เดอื น ผรู้ ับเหมา
โรคอจุ จาระรว่ ง กอ่ สรา้ ง
อปุ กรณ์กอ่ สรา้ ง ปฏิบัติงาน

- บันทกึ ขอ้

ร้องเรยี น

ประชาชน พ้นื ทร่ี บั - กำหนดให้ผู้รับเหมาก่อสร้างคัดกรองและตรวจ - รายงานการ 1 ครงั้ ผู้รบั เหมา
ในพืน้ ท่ี ประโยชน์ สขุ ภาพคนงานกอ่ สร้าง ในกรณคี นงานตา่ งด้าวอาจ ปฏบิ ตั ิงาน ก่อนเรม่ิ ก่อสร้าง
คนงาน จาก ต้องให้ไดร้ บั ยาถา่ ยพยาธิ ผูร้ บั เหมา
ก่อสร้าง โครงการ - กำหนดให้ผู้รับเหมาดำเนินการจัดการด้าน - รายงานการ งาน กอ่ สร้าง
ส่ิงแวดล้อมและที่พักอาศัยของคนงานให้ถูก ปฏิบัติงาน 1 คร้ัง
สุขลักษณะ มีห้องน้ำห้องส้วมอย่างเพียงพอ ใน กอ่ นเริม่
อัตรา 1 ห้อง/คนงาน 15 คน ให้มีระบบกำจัดน้ำ งาน
เสียและส่ิงปฏิกูลภายในบริเวณท่ีพักคนงาน และ
ห้ามไม่ให้มีการระบายของเสียออกสู่แหล่งน้ำ
สาธารณะ

- จัดให้มีบ้านพักอย่างเพียงพอ สถานท่ีก่อสร้าง - รายงานการ 1 ครั้ง ผู้รบั เหมา
บ้านพักต้องอยู่ห่างจากแหล่งน้ำไม่น้อยกว่า 50 ปฏบิ ัตงิ าน ก่อนเรมิ่ กอ่ สรา้ ง
เมตร ผรู้ บั เหมา
งาน ก่อสรา้ ง

ประชาชน พน้ื ทร่ี บั - ให้ความรู้แก่คนงานที่เข้ามาในพื้นท่ีถึงโรคพยาธิ - รายงานการ ทกุ 1 ปี กรม
ในพืน้ ท่ี ประโยชน์ ในพ้ืนที่ ได้แก่ พยาธิใบไม้ตับ พยาธิปากขอ และ ปฏิบัตงิ าน ชลประทาน
ประชาชนที่ จาก พยาธิตืด และให้รบั ประทานอาหารท่ีปรุงสุก และ
หรือผทู้ ่ีมี โครงการ สวมใส่รองเทา้ ขณะทำงาน
ความเครยี ด - จดั ให้การประชาสัมพนั ธ์โครงการเพอ่ื
มากอ่ น
สร้างความเขา้ ใจตอ่ โครงการและลด

ความกงั วลของประชาชนในพนื้ ที่

- ผลการคัดกรอง ทุก 1 ปี หน่วยงาน
ด้านปญั หา - สาธารณสขุ
สขุ ภาพจิต ในพื้นท่ี
ผู้รับเหมา
คนงาน พ้ืนที่ - กำหนดให้ผู้รับเหมามีมาตรการป้องกันยุงกัด - ก่อสร้าง
ก่อสรา้ ง กอ่ สร้าง ให้กับคนงาน โดยการให้ความรู้ คำแนะนำถึง
บา้ นพกั วิธีการป้องกันตนเองจากยุงกัด เช่น สวมเส้ือผ้า - รายงานการ
คนงาน ปกปดิ รา่ งกายให้มิดชิด นอนในม้งุ การใชย้ าทากัน ปฏบิ ัติงาน
ยุง ยาจุดกันยงุ
พนกั งานทเ่ี ข้า พื้นท่ี - ใหค้ วามรใู้ นการปอ้ งกนั ยุงกดั และ กรม
ในพ้ืนท่ี ก่อสร้าง จดั หายากันยงุ ให้กับเจ้าหน้าที่/พนกั งาน ชลประทาน
ก่อสร้าง ที่เขา้ ไปทำงานในพน้ื ท่ี
คนงาน พื้นท่ี 1ครง้ั ก่อน ผู้รบั เหมา
กอ่ สร้าง ก่อสรา้ ง - จัดให้มีบ้านพักคนงานให้พอเพียงกับจำนวน เร่มิ งาน กอ่ สร้าง
คนงาน และสถานท่ีก่อสร้างบ้านพักควรอยู่ห่าง
จากแหล่งน้ำไม่น้อยกว่า 50 เมตร และมีร้ัว
ลอ้ มรอบมิดชิด และจัดหาสาธารณูปโภคท่ีถูกต้อง
ตามหลักสุขาภิบาลให้เพียงพอ เช่น น้ำสะอาด
สำหรับดื่ม ห้องน้ำและห้องส้วม เพื่อป้องกันการ
ระบาดของโรคอุจจาระร่วงและโรคติดเชื้อระบบ
ทางเดนิ อาหาร

บริษทั เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จำกัด รายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบอ้ื งตน้
บริษัท เอ็นรชิ คอนซลั แตนท์ จำกัด
6-10

โครงการศกึ ษาผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มเบอ้ื งตน้ อ่างเก็บน้ำบ้านเหมอื งตะกว่ั บทท่ี 6

อันเนือ่ งมาจากพระราชดำริ จังหวดั พัทลงุ มาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม

ปจั จยั กำหนด กลุม่ เสี่ยง พนื้ ท่ี มาตรการลดผลกระทบตอ่ สุขภาพ/ส่งเสรมิ วธิ ีการ/เครอ่ื งมือ/ ความถี่ใน ผ้รู ับผิดชอบ
สขุ ภาพ/ส่ิงคกุ คาม สุขภาพ แหล่งข้อมลู การ ผู้รับเหมา
ประชาชนใน พืน้ ทรี่ บั ติดตาม ก่อสรา้ ง
สขุ ภาพ พน้ื ที่ ประโยชน์ - ให้ความรู้เรื่องการบริโภคอาหารอย่างถูก - -
โรคพยาธิ คนงาน จาก ผู้รับเหมา
ก่อสรา้ ง โครงการ สุขลักษณะ และปรุงให้สุกใหม่ๆ เน้นย้ำเรื่องการ 1 ครง้ั กอ่ น ก่อสร้าง
เริ่มงาน
ล้างมือใหส้ ะอาดทุกครั้ง กอ่ นประกอบอาหาร และ 1 ครั้งกอ่ น ผรู้ ับเหมา
เร่ิมงาน กอ่ สร้าง
ก่อนบริโภคอาหาร
1 ครั้งกอ่ น ผ้รู ับเหมา
- กำหนดให้ผรู้ บั เหมาก่อสร้างคดั กรองและตรวจ - รายงานการ เริม่ งาน กอ่ สรา้ ง
ผู้รบั เหมา
สขุ ภาพคนงานกอ่ สร้าง ในกรณคี นงานตา่ งด้าวอาจ ปฏบิ ัตงิ าน - กอ่ สร้าง

ต้องใหไ้ ดร้ บั ยาถ่ายพยาธิ

- กำหนดใหผ้ รู้ ับเหมาดำเนนิ การจดั การดา้ น - รายงานการ

ส่ิงแวดลอ้ มและทีพ่ กั อาศยั ของคนงานใหถ้ กู ปฏิบตั งิ าน

สขุ ลกั ษณะ มีห้องนำ้ หอ้ งสว้ มอยา่ งเพยี งพอ ในอัตรา

1 หอ้ ง/คนงาน 15 คน ให้มีระบบกำจดั นำ้ เสยี และ

สิ่งปฏกิ ูลภายในบรเิ วณทพี่ กั คนงาน และห้ามไมใ่ ห้มี

การระบายของเสยี ออกส่แู หลง่ น้ำสาธารณะ

- จัดใหม้ ีบ้านพกั อยา่ งเพยี งพอ สถานท่กี อ่ สรา้ ง - รายงานการ

บ้านพักตอ้ งอยูห่ ่างจากแหล่งน้ำไม่นอ้ ยกวา่ 50 เมตร ปฏิบตั งิ าน

-ใหค้ วามรู้แก่คนงานท่ีเขา้ มาในพนื้ ทใี่ นด้าน -

สุขอนามยั เชน่ ให้รับประทานอาหารทปี่ รงุ สกุ และ

สวมใส่รองเทา้ ขณะทำงาน

ตารางท่ี 6.5.2-2 แผนการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบต่อสขุ ภาพระยะดำเนนิ การ

ปัจจัยกำหนด พนื้ ที่ มาตรการลดผลกระทบต่อสุขภาพ/สง่ เสรมิ วิธกี าร/เครื่องมอื / ความถี่ ผู้รบั ผิดชอบ
สุขภาพ/ กลมุ่ เสีย่ ง สุขภาพ แหล่งขอ้ มลู ในการ
ตดิ ตาม หนว่ ยงาน
ส่ิงคกุ คามสขุ ภาพ - รอ้ ยละของเด็ก 0-5 ปี มี ทกุ 1 ปี ดา้ น
พฒั นาการสมวัย สาธารณสขุ
ผลกระทบ ประชาชนและเดก็ พนื้ ทร่ี ับประโยชน์ - ส่งเสริมดา้ นการเกษตร และให้ความร้แู ก่ - รอ้ ยละของเดก็ 0-5 ปี ทกุ 1 ปี ในพืน้ ท่ี
สงู ดสี มส่วน และส่วนสงู
ดา้ น ในพืน้ ท่ี จากโครงการ เกษตรกรในพืน้ ท่ี เปน็ การเพิ่มผลผลติ และ เฉลยี่ ทอี่ ายุ 5 ปี หนว่ ยงาน
- ภาวะโภชนาการเดก็ วยั ด้าน
สภาวะ (ผลดา้ นบวก) ความหลากหลายของพืชผกั ในพ้ืนทีส่ ำหรับ เรียน 6-14 ปี สาธารณสขุ
- ภาวะโภชนาการวยั ในพ้นื ที่
ทาง ให้ประชาชนได้เลือกบริโภคและเป็นการ ผูใ้ หญ่
- ขอ้ มูลการดำเนนิ
โภชนาการ เพิ่มรายไดใ้ ห้กบั ผทู้ ำอาชีพเกษตรกร โครงการ

- จัดให้มีโครงการส่งเสริมสุขภาพ ให้
ความรใู้ นการเลือกรบั ประทานอาหารใหถ้ กู
หลักโภชนาการ เพ่ือลดความเสี่ยงในการ
เกิดภาวะน้ำหนักเกิน และการเกิดโรคท่ี
เกี่ยวข้องกับการบริโภคอาหาร ซึ่งมีอัตรา
ป่วยสูงในพ้ืนที่ เช่น โรคความดันโลหิตสูง
และโรคเบาหวาน และให้ความรู้และ
สนับสนุนการรับประทานอาหารท่ีปรุงสุก
เพื่ อ เป็ น ก ารป้ อ งกั น โรคติ ดต่ อ เช่ น
อจุ จาระรว่ ง และโรคพยาธิ

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จำกัด รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบือ้ งตน้
บริษทั เอ็นรชิ คอนซลั แตนท์ จำกัด
6-11

โครงการศึกษาผลกระทบสิง่ แวดล้อมเบื้องต้น อา่ งเก็บนำ้ บา้ นเหมืองตะก่ัว บทที่ 6

อนั เน่ืองมาจากพระราชดำริ จังหวดั พทั ลุง มาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม

ปจั จัยกำหนด พื้นที่ มาตรการลดผลกระทบต่อสุขภาพ/สง่ เสรมิ วธิ กี าร/เคร่อื งมือ/ ความถ่ี ผรู้ บั ผดิ ชอบ
สขุ ภาพ/ กลุ่มเส่ยี ง สุขภาพ แหลง่ ขอ้ มลู ในการ
ติดตาม หนว่ ยงาน
ส่ิงคกุ คามสุขภาพ ทกุ 1 ปี ด้าน
สาธารณสขุ
ปัญหา ประชาชนในพน้ื ท่ี พ้นื ทรี่ บั ประโยชน์ - จัดใหม้ ีการตรวจตดิ ตามและคดั กรองด้าน - รายงานการคดั กรอง ทกุ 1 ปี ในพื้นท่ี

ด้าน ประชาชนที่ได้รับ จากโครงการ ปัญหาสุขภาพจิตและความเครียด และให้ ความเครยี ด ทกุ 1 ปี หน่วยงาน
ด้าน
สุขภาพจติ ผลกระทบ คำปรึกษาแก่ประชาชนที่ได้รับผลกระทบ ทกุ 1 ปี สาธารณสขุ
ทุก 1 ปี ในพื้นที่
ผู้ป่วยด้าน จากโครงการ ทุก 1 ปี
ทกุ 1 ปี หน่วยงาน
สขุ ภาพจิต หรือผู้ ด้าน
สาธารณสขุ
ทีม่ คี วามเครยี ดมา ในพน้ื ที่

กอ่ น หนว่ ยงาน
ด้าน
ปญั หาการ - ผู้ประกอบอาชพี พน้ื ทร่ี บั ประโยชน์ - เผยแพร่ความรู้เก่ียวกับความเป็นพิษของ - รายงานอตั ราปว่ ยจาก สาธารณสขุ
ในพืน้ ที่
เจบ็ ป่วย เกษตรกรรม จากโครงการ สารเคมกี ำจัดศัตรูพืชแต่ละชนิด เน่อื งจากมี สารกำจัดศัตรพู ชื หน่วยงาน
ดา้ น
จากสาร - เดก็ และผ้สู งู อายุ ความเป็นพิษต่างกัน และมีพิษทั้งแบบ - ผลการคัดกรองความ สาธารณสขุ
ในพื้นที่
กำจัด ซึง่ อาจมคี วามไว เฉยี บพลนั และพิษเร้อื รงั เพ่อื ใหผ้ ใู้ ช้ตระหนัก เส่ียงการไดร้ บั อนั ตราย
หน่วยงาน
ศัตรพู ชื รับสงู กว่าคนปกติ ถึงอนั ตรายและระมดั ระวังในการใช้มากข้ึน จากสารกำจัดศตั รพู ชื ดา้ น
สาธารณสขุ
- สนับสนุนโครงการปลูกพืชโดยหลีกเล่ียง - ขอ้ มลู การดำเนนิ ในพน้ื ที่
หน่วยงาน
การใช้สารเคมี และให้ความรู้แก่ประชาชน โครงการสง่ เสริมสขุ ภาพ ดา้ น
สาธารณสขุ
ในพ้ืนท่ใี นการทำเกษตรอินทรีย์ ในพืน้ ที่

- ให้ความรู้และส่งเสริมการใช้อุปกรณ์

ป้องกันส่วนบุคคล เพ่ือลดโอกาสรับสัมผัส

กับสารกำจัดศตั รูพชื

โรคทม่ี ยี งุ ประชาชนในพน้ื ท่ี พน้ื ทร่ี บั ประโยชน์ - เผยแพร่ความรู้ ประชาสัมพันธ์ เพ่ือ - อตั ราการปว่ ยของโรคที่

เปน็ พาหะ จากโครงการ กระตุ้นให้ประชาชนมีพฤติกรรมสุขภาพใน ตดิ ต่อโดยแมลง

นำโรค การป้องกันยุงกัด โดยเฉพาะประชาชนท่ีมี

อาชีพหรือการดำเนินชีวิตที่เส่ียงต่อการถูก

ยงุ พาหะกดั ได้ง่าย เช่น นอนในมุ้ง สวมเส้ือ

แขนยาว กางเกงขายาว ใช้ยาทากันยงุ และ

ใชย้ าจดุ กันยุง

พน้ื ทร่ี บั ประโยชน์ - การจัดให้มีโครงการกำจัดยุงและลูกน้ำ - ขอ้ มลู การดำเนนิ

จากโครงการ ยงุ ลายในบ้าน โครงการกำจัดยุงและ

ลูกน้ำ

โรค ประชาชนในพ้นื ท่ี พนื้ ทรี่ ับประโยชน์ - ควรมีการรณรงค์ให้ความรู้เรื่องการ - อตั ราการปว่ ยของโรค
อุจจาระ จากโครงการ บรโิ ภคอาหารอยา่ งถูกสุขลกั ษณะ และปรุง อจุ จาระร่วงในพน้ื ที่
ร่วง ให้สุกใหม่ๆ เน้นย้ำเร่ืองการล้างมือให้
สะอาดทุกคร้ัง ก่อนประกอบอาหาร และ - รายงานด้านอนามยั
กอ่ นบริโภคอาหาร สงิ่ แวดลอ้ ม

ประชาชนในพ้ืนท่ี พน้ื ทรี่ บั ประโยชน์ - ส่งเสริมการสุขาภิบาลในครัวเรือน เช่น
จากโครงการ การกำจัดขยะ น้ำเสีย การใช้ส้วม อย่าง
ถูกตอ้ งตามหลักสุขอนามยั

โรคพยาธิ ประชาชนในพ้นื ที่ พน้ื ทร่ี บั ประโยชน์ - ให้ความรู้และรณรงค์ให้ประชาชนใน - อตั ราการปว่ ยดว้ ยโรค
ประชาชนท่มี ี จากโครงการ พ้ืนท่ีบริโภคอาหารท่ีปรุงสุก งดทาน พยาธใิ นพนื้ ที่
พฤติกรรมเสย่ี ง อาหารสุกๆดิบๆเพ่ือป้องกันการเกิดโรค - ข้อมลู การดำเนนิ
พยาธิ และแนะนำให้ขับถ่ายในส้วมเพื่อ โครงการเกย่ี วกบั โรค
ป้องกันการแพร่กระจายของไข่พยาธิลงสู่ พยาธิ เช่น การตรวจคดั
แหลง่ น้ำ กรองโรคพยาธิ การให้
ความรูด้ า้ นการปอ้ งกนั

บริษัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จำกดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบื้องต้น
บริษทั เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จำกัด
6-12

โครงการศกึ ษาผลกระทบส่งิ แวดลอ้ มเบ้ืองตน้ อา่ งเก็บนำ้ บ้านเหมืองตะกว่ั บทที่ 6

อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดพัทลงุ มาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม

ปจั จัยกำหนด พ้ืนที่ มาตรการลดผลกระทบตอ่ สขุ ภาพ/ส่งเสรมิ วธิ ีการ/เครื่องมอื / ความถ่ี ผรู้ ับผิดชอบ
สุขภาพ/ กล่มุ เส่ยี ง สุขภาพ แหล่งขอ้ มูล ในการ
ตดิ ตาม หนว่ ยงาน
ส่ิงคุกคามสขุ ภาพ - ข้อมลู การดำเนนิ ทกุ 1 ปี ด้าน
โครงการเกยี่ วกับโรค สาธารณสขุ
พน้ื ทรี่ ับประโยชน์ - ให้ความรู้และสง่ เสริมด้านสขุ อนามัย เช่น พยาธิ เชน่ การตรวจคัด ในพืน้ ท่ี
จากโครงการ การลา้ งมอื และการสวมใส่รองเท้า กรองโรคพยาธิ การให้
ความรดู้ า้ นการป้องกัน
โรคเลป ประชาชนในพื้นท่ี พน้ื ทรี่ บั ประโยชน์ - ให้สขุ ศึกษาแกป่ ระชาชนถึงวิธกี ารตดิ ต่อ - อัตราการป่วยของโรค ทุก 1 ปี หนว่ ยงาน
โตสไปโร เลปโตสไปโรซสิ ในพน้ื ท่ี ดา้ น
ซิส และกลมุ่ ทมี่ ีอาชพี จากโครงการ ของโรค หลกี เลี่ยงการว่ายนำ้ แชห่ รอื ลุยใน สาธารณสขุ
- ในพน้ื ท่ี
เสย่ี งตอ่ การสมั ผัส น้ำทีอ่ าจปนเป้อื นเชือ้ จากปัสสาวะของสัตว์
-
แหล่งนำ้ ขัง เชน่ นำโรค หรอื ถ้าจำเป็นควรสวมรองเท้าบู๊ต
-
เกษตรกร

- ส่งเสรมิ ให้มีการปอ้ งกันโรคแกผ่ ู้ท่ีทำงาน --

ซึ่งเสี่ยงต่อโรค เช่น ใช้ถุงมือยาง รองเท้า

บู๊ต

- หากมีแหล่งน้ำขังที่อาจมีการปนเปื้อน --

เชอ้ื ควรล้างระบายนำ้ ท่ีปนเป้อื นออกไป

ก ร ณี พ บ สั ต ว์ ติ ด เชื้ อ ต้ อ ง แ ย ก อ อ ก เพื่ อ

ป้องกันไม่ให้แพร่เช้ือไปยังสัตว์ตัวอื่นๆ

หรือเกิดการปนเปื้อนเชื้อบรเิ วณท่ีอยูอ่ าศัย

สถานที่ทำงาน แหลง่ พักผ่อนท่องเทย่ี ว

- ควบคุมกำจัดหนใู นบรเิ วณทอ่ี ยอู่ าศยั ของ --

คน สถานทท่ี ำงาน แหลง่ พกั ผ่อนทอ่ งเทยี่ ว

6.5.3 การท่องเที่ยว กฬี า แหล่งนันทนาการ และสุนทรยี ภาพ
เนื่องจากการพัฒนาโครงการไม่ก่อให้เกดิ ผลกระทบด้านการท่องเท่ียว รวมท้ังมาตรการปอ้ งกัน แก้ไข และ

ลดผลกระทบ ส่วนใหญ่เป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวและสุนทรียภาพ ดังน้ันจึงไม่เสนอแนะมาตรการติดตาม
ตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม

6.5.4 แหลง่ โบราณคดแี ละประวัตศิ าสตร์
ไม่จำเป็นต้องมีมาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสง่ิ แวดล้อมในด้านน้ี

6.6 แผนปฏบิ ตั ิการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม
6.6.1 แผนการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำผวิ ดนิ

1) หลักการและเหตุผล
การก่อสร้างโครงการอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อแหล่งน้ำผิวดินในช่วงระหว่างการก่อสร้าง เช่น

ปริมาณตะกอนแขวนลอย ทำให้ความขุ่นเพิ่มข้ึน โดยเฉพาะบริเวณการก่อสร้างหัวงาน และส่วนระยะดำเนินการ
การพัฒนาโครงการจะทำให้มีการใช้ท่ีดินเพื่อการเกษตรกรรมเพ่ิมขึ้น ซึ่งจะมีแนวโน้มของการใช้สารเคมีทางเกษตร
เพิม่ ขึ้น การปนเป้อื นของสารเคมีดังกล่าวจะสง่ ผลกระทบต่อคุณภาพนำ้ แม้วา่ จะมีการกำหนดมาตรการป้องกันและ
แก้ไขผลกระทบส่ิงแวดล้อมแล้วก็ตาม ดังน้ันเพ่ือเป็นการตรวจสอบประสิทธิภาพมาตรการป้องกันและแก้ไข

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซัลท์ จำกัด รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบื้องตน้
บริษทั เอน็ ริช คอนซัลแตนท์ จำกดั
6-13

โครงการศึกษาผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบ้ืองตน้ อ่างเก็บนำ้ บา้ นเหมืองตะกั่ว บทท่ี 6

อันเน่อื งมาจากพระราชดำริ จงั หวดั พัทลุง มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม

ผลกระทบส่ิงแวดล้อม จึงจำเป็นต้องมีการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำผิวดินท่ีอาจได้รับผลกระทบจากการพัฒนา
โครงการ

2) วตั ถุประสงค์
เพื่อติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำผิวดินในพื้นที่โครงการ ท่ีคาดว่าจะได้รับผลกระทบจากการก่อสร้าง

และการดำเนนิ การโครงการ
3) หน่วยงานรับผิดชอบ
กรมชลประทาน
4) พืน้ ท่ปี ฏิบัตกิ าร
บริเวณที่จะทำการกอ่ สรา้ งฝาย และพ้ืนที่ชลประทาน โดยเก็บตัวอย่างน้ำ จำนวน 4 สถานี 2 ครงั้ เพื่อเป็น

ตวั แทนของ 2 ฤดูกาล คือ ฤดฝู นและฤดูแล้ง ได้แก่
สถานที ่ี 1 บรเิ วณอ่างเก็บนำ้ คลองเหมอื งตะกว่ั พกิ ดั 618150E, 795543N
สถานที ี่ 2 บริเวณท่ีตั้งหวั งานเขื่อน คลองเหมอื งตะกั่ว พิกัด 618471E, 795884N
สถานีท่ี 3 บรเิ วณที่ต้ังฝายทดนำ้ คลองบา้ นใหม่ พกิ ดั 619543E, 798848N
สถานที ่ี 4 บรเิ วณพ้ืนที่ชลประทาน (ท้ายนำ้ ) บรเิ วณบา้ นคลองใหญ่ พกิ ัด 619878E, 805880N แสดงดังรูป

ท่ี 6.6.1-1
5) วธิ ีดำเนนิ การ
การเก็บตัวอย่างน้ำผิวดนิ จะดำเนินการโดยใช้กระบอกเก็บตวั อย่างน้ำ (Water Sampler) ทำการเก็บ

นำ้ ท่ีบริเวณจุดกึ่งกลางลำน้ำ และก่ึงกลางความลึกของลำน้ำ ตัวอย่างน้ำที่ไดจ้ ะนำมาทำการวเิ คราะห์โดยใช้วิธี ตาม
Standard Methods for Examination of Water and Wastewater โ ด ย American Public Health
Association (APHA), American Water Works Association (AWWA) and Water Environmental
Federation (WEF) 23rd Edition, 2017 และวิธีท่ีสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ยอมรับ สำหรับดชั นคี ุณภาพน้ำผิวดนิ ทจี่ ะทำการวิเคราะห์ แสดงดังตารางที่ 6.6.1-1

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จำกัด รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบอื้ งตน้
บริษัท เอ็นริช คอนซัลแตนท์ จำกัด
6-14

โครงการศกึ ษาผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบ้อื งต้น อา่ งเก็บนำ้ บ้านเหมืองตะกัว่ บทท่ี 6

อันเนอ่ื งมาจากพระราชดำริ จังหวัดพัทลุง มาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสง่ิ แวดล้อม

รูปท่ี 6.6.6-1 สถานเี ก็บตวั อย่างน้ำผวิ ดิน และนิเวศวิทยาทางนำ้

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จำกัด รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบอ้ื งต้น
บริษัท เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จำกดั
6-15

โครงการศึกษาผลกระทบสง่ิ แวดล้อมเบือ้ งต้น อา่ งเกบ็ น้ำบ้านเหมืองตะกั่ว บทที่ 6

อนั เนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดพัทลุง มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม

ตารางที่ 6.6.1-1 ดชั นีคุณภาพนำ้ ทต่ี รวจสอบและวิธีการวิเคราะห์

ดชั นีคุณภาพนำ้ วิธีการตรวจวดั /วเิ คราะห์

1. อณุ หภูมิน้ำ (Temperature) Certified Thermometer
2. ความเปน็ กรด-ดา่ ง (pH) Electrometric Method
3. ออกซเิ จนละลายน้ำ (DO) Membrane Electrode Method
4. บโี อดี (BOD) 5-Day BOD Test, Membrane Electrode Method
5. โคลฟิ อร์มแบคทีเรยี ทั้งหมด (Total Coliform Bacteria) Most Probable Number Method
6. ฟีคอลโคลฟิ อรม์ แบคทเี รยี (Fecal Coliform Bacteria) Most Probable Number Method
7. ไนเตรท (NO3-) Brucine Method
8. ทองแดง (Cu) Digestion, Inductively Coupled Plasma Method
9. แมงกานสี (Mn) Digestion, Inductively Coupled Plasma Method
10. สังกะสี (Zn) Digestion, Inductively Coupled Plasma Method
11. แคดเมียม (Cd) Digestion, Inductively Coupled Plasma Method
12. ตะกว่ั (Pb) Digestion, Electrothermal Atomic Absorption
Spectrometric Method
13. ปรอท (Hg) Digestion, Cold-Vapor Atomic Absorption Spectrometric
Method
14. สารหนู (As) Digestion, Hydride Generation/ Atomic Absorption
Spectrometric Method
15. ดดี ที ี (DDT) Gas Chromatography Method
16. แอลฟา-บเี อชซี (Alpha-BHC) Gas Chromatography Method
17. ดีลดริน (Dieldrin) Gas Chromatography Method
18. อัลดริน (Aldrin) Gas Chromatography Method
19. เฮปตาคลอร์ และเฮปตาคลอร์ อีปอกไซด์ (Heptachlor
and Heptachlor epoxide) Gas Chromatography Method
20. เอนดริน (Endrin)
21. ไบคารบ์ อเนต Alkalinity (Bicarbonate) Gas Chromatography Method
22. คารบ์ อเนต Alkalinity (Carbonate) Titration Method
23. แคลเซียม (Ca2+) Titration Method
24. คลอไรด์ (E.coli) Digestion, Inductively Coupled Plasma Method
25. ค่าการน้ำไฟฟา้ (Conductivity) Argentometric Method
26. เหลก็ (Fe) Electrometric Method
27. แมกนีเซียม (Mg2+) Digestion, Inductively Coupled Plasma Method
28. ฟอสเฟต (PO43-) Digestion, Inductively Coupled Plasma Method
29. Residual Sodium Carbonate (RSC) Ascorbic Acid Method
30.โซเดยี ม (Na+) Calculate
31. Sodium Adsorption Ratio (SAR) Digestion, Inductively Coupled Plasma Method
32. ซลั เฟต (SO42-) Calculate
Turbidimetric Method

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซัลท์ จำกดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบ้อื งตน้
บริษทั เอน็ รชิ คอนซัลแตนท์ จำกดั
6-16

โครงการศึกษาผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบอ้ื งตน้ อา่ งเก็บน้ำบ้านเหมืองตะก่วั บทท่ี 6

อนั เนือ่ งมาจากพระราชดำริ จงั หวดั พัทลงุ มาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ ม

ตารางท่ี 6.6.1-1 ดชั นคี ณุ ภาพนำ้ ทต่ี รวจสอบและวิธีการวิเคราะห์ (ตอ่ )

ดัชนคี ุณภาพน้ำ วธิ ีการตรวจวดั /วิเคราะห์

33. ความกระด้างทง้ั หมด (Total hardness as CaCO3) EDTA Titrimetric
34. ปรมิ าณของแข็งทีล่ ะลายได้ (TDS) Dried at 180°C
35. ปริมาณสารแขวนลอย (TSS) Dried at 103–105°C
36. ความขุ่น (Turbidity) Nephelometric Method
37. โครเมียม เฮกซาวาเลนท์ Digestion, Inductively Coupled Plasma Method
38. ความโปร่งใส (Transparcncy) Visual Method
39. ความเค็ม (Salinity) Electrical Conductivity Method
40. อีโคไล (E.coli) Most Probable Number Method

6) ระยะเวลาการดำเนนิ การ
2 คร้ัง/ปี ในฤดูกาลแล้งและช่วงฤดูฝน ดำเนินการตลอดระยะเวลาการก่อสร้างจำนวน 5 ปี และช่วง

ระยะดำเนินการเป็นระยะเวลา 2 ปตี ่อเน่ือง (ปีท่ี 6 ถงึ ปีท่ี7) หลังจากนั้นดำเนินการในปีที่ 10 และปีที่ 13 แสดงดัง
ตารางที่ 6.6.1-2

ตารางที่ 6.6.1-2 กิจกรรมและระยะเวลาดำเนินงานแผนการตดิ ตามตรวจสอบคุณภาพน้ำผวิ ดนิ

ระยะเวลา (ปี)

กิจกรรม ระยะก่อน ระยะก่อสร้าง ระยะดาเนินการ หน่วยงานรับผิดชอบ
การก่อสร้าง

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

1. ติดตามตรวจสอบคุณภาพน้าผิวดินในระยะก่อสร้าง

2. ติดตามตรวจสอบคุณภาพน้าผิวดินในระยะดา้ เนินการ กรมชลประทาน

3. การจดั ท้ารายงาน

7) งบประมาณ

0.288 ล้านบาท แสดงดงั ตารางท่ี 6.5.1-3

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จำกดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบอื้ งต้น
บริษทั เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จำกัด
6-17

โครงการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบ้ืองต้น อ่างเกบ็ น้ำบ้านเหมอื งตะกั่ว บทที่ 6

อันเน่อื งมาจากพระราชดำริ จังหวัดพัทลุง มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดล้อม

ตารางท่ี 6.6.1-3 งบประมาณการดำเนินงานแผนการตดิ ตามตรวจสอบคุณภาพน้ำผิวดิน

ระยะเวลา (ปี)

กิจกรรม ระยะก่อน ระยะก่อสร้าง ระยะดาเนินการ รวม
การก่อสร้าง (ล้านบาท)
1. ติดตามตรวจสอบคุณภาพน้าผิวดินในระยะก่อสร้าง 9 10 11 12 13 14 15
2. ติดตามตรวจสอบคุณภาพน้าผิวดินในระยะดา้ เนินการ 1 2 3 4 5 678 1.60
3. การจดั ท้ารายงาน 0.32 0.32 1.28
- 0.32 0.32 0.32 0.32 0.32 (0.01) (0.01) (0.10)
รวม 0.32 0.32 0.288
หมายเหตุ () งบประมาณรวมอยู่ในค่าดา้ เนินการตามแผน 0.32 0.32

- (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01)

0.32 0.32 0.32 0.32 0.32 0.32 0.32

8) การประเมินผล

กรมชลประทานจัดทำรายงานเสนอมาการติดตามตรวจสอบคุณภาพนำ้ ผวิ ดิน 1 คร้งั /ปี

6.6.2 แผนการตดิ ตามตรวจสอบนิเวศวิทยาทางนำ้ และทรพั ยากรประมง
1) หลกั การและเหตผุ ล

การกอ่ สรา้ งโครงการอาจก่อให้เกิดผลกระทบตอ่ สภาพนิเวศวทิ ยาทางน้ำในพ้ืนท่ีโครงการ ดังน้นั จึงควร
ติดตามตรวจสอบผลกระทบที่อาจเกิดข้ึนต่อสภาพนิเวศวิทยาทางน้ำ รวมทั้งกิจกรรมการประมง ท้งั ในระยะก่อสร้าง
และระยะดำเนินการทอี่ าจไดร้ บั ผลกระทบจากการพฒั นาโครงการ

2) วัตถปุ ระสงค์

เพื่อติดตามตรวจสอบด้านนิเวศวิทยาทางนำ้ และทรัพยากรประมงพน้ื ทโี่ ครงการ ทค่ี าดวา่ จะได้รับ
ผลกระทบจากการกอ่ สรา้ งและการดำเนินการโครงการ

3) หนว่ ยงานรบั ผิดชอบ

กรมชลประทาน

4) พื้นทป่ี ฏบิ ัติการ

บริเวณทจี่ ะทำการก่อสร้างฝาย และพน้ื ทช่ี ลประทาน โดยเกบ็ ตัวอยา่ งน้ำ จำนวน 4 สถานี 2 ครง้ั เพื่อ
เป็นตัวแทนของ 2 ฤดกู าล คอื ฤดูฝนและฤดแู ล้ง ไดแ้ ก่

สถานที ี่ 1 บรเิ วณอา่ งเก็บน้ำ คลองเหมืองตะกว่ั พิกัด 618150E, 795543N
สถานีที่ 2 บรเิ วณทตี่ ั้งหัวงานเขือ่ น คลองเหมอื งตะกัว่ พิกดั 618471E, 795884N
สถานที ี่ 3 บริเวณทตี่ ง้ั ฝายทดน้ำคลองบา้ นใหม่ พิกดั 619543E, 798848N

สถานีที่ 4 บรเิ วณพ้ืนทชี่ ลประทาน (ท้ายน้ำ) บริเวณบ้านคลองใหญ่ พกิ ัด 619878E, 805880N แสดง
ดังรปู ท่ี 6.6.1-1

5) วธิ ดี ำเนนิ การ

(1) แพลงก์ตอนพชื และแพลงก์ตอนสตั ว์

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จำกดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบ้ืองตน้
บริษทั เอน็ ริช คอนซัลแตนท์ จำกดั
6-18

โครงการศึกษาผลกระทบสิง่ แวดลอ้ มเบ้อื งตน้ อ่างเก็บนำ้ บา้ นเหมอื งตะก่ัว บทท่ี 6

อนั เนือ่ งมาจากพระราชดำริ จงั หวัดพทั ลงุ มาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม

- การเก็บตัวอย่างแพลงก์ตอนพืชและแพลงก์ตอนสัตว์ จะใช้ถุงแพลงก์ตอนขนาดตา 30
ไมครอน เพื่อกรองตัวอย่างน้ำปริมาณ 80 ลิตร เก็บตัวอย่างน้ำโดยใช้กระบอกแบบปิดอัตโนมัติจากสถานท่ีเก็บ
ตัวอยา่ งทั้ง 2 แห่ง ที่ความลึกประมาณ 0.6 เมตร ใต้ระดับผิวน้ำ ตวั อย่าง แพลงก์ตอนทค่ี ้างอยู่ในถุงจะถูกรวบรวม
และเก็บรักษาด้วยน้ำยาฟอร์มาลีนเข้มข้น 5-7% เพื่อนำมาทำการวิเคราะห์จำแนกชนิดและจำนวน ณ
ห้องปฏิบัติการต่อไป โดยความหนาแน่นของสิ่งมีชีวิตในน้ำจะคำนวณในหน่วยเซลล์ต่อลูกบาศก์เมตร หลังจากท่ีทำ
การวิเคราะห์ชนิดและความหนาแน่นของแพลงก์ตอนของแต่ละแห่งแล้ว จะนำมาคำนวณความหลากหลายทาง
ชีวภาพ (Species Diversity Index) จากสมการของ Shannon-Wiener Index (Shannon และ Wiener, 1963)

นอกจากน้ีแล้วจะทำการเก็บตัวอย่างน้ำเพ่ื อนำไปวิเคราะห์ Chlorophyll A และ
Pheophytin A โดยมีวิธีการเก็บตัวอย่างตาม Standard methods for the Examination of Water and
Wastewater (20 edition, 2017) ซง่ึ มีรายละเอียดดงั น้ี 1) กรองน้ำตัวอยา่ งดว้ ยกระดาษกรองขนาด 0.45 ไมครอน
ทันทีท่ีเก็บตัวอย่างแล้วจดปริมาตรที่ผ่านกระดาษกรองไว้เพ่ือนำไปคำนวณหา Chlorophyll A ต่อไป โดยปริมาตร
น้ำที่ใช้ในการกรองให้ดจู ากความหนาแน่นของแพลงก์ตอน และปริมาณตะกอนที่มีอยู่ในตัวอยา่ งน้ำน้ันเป็นหลัก คือ
อย่างนอ้ ยบนกระดาษควรปรากฏสเี ขียวของแพลงกต์ อนใหเ้ หน็ 2) หยด MgCO3 ลงในกระดาษที่กรองน้ำผ่านแล้ว 3-
4 หยด พับครึ่ง แล้วใส่ภาชนะปิดมิดชิด เช่น กระดาษฟอยล์ในถุงพลาสติกที่ไม่มีอากาศ แล้วนำไปเก็บไว้ในช่องแช่
แขง็ และส่งห้องปฏิบตั กิ ารวเิ คราะหค์ ุณภาพน้ำของคณะประมงมหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร์

(2) สัตว์หน้าดิน
จะทำการเก็บตัวอย่าง ณ สถานีเดียวกันกับสถานีเก็บตัวอย่างแพลงก์ตอน โดยใช้ Ekman

Grab ขนาดพนื้ ท่ี 0.5 ตารางฟตุ ตกั ดนิ พ้ืนทอ้ งน้ำ ณ แต่ละสถานี จำนวน 3 ตัวอย่าง โดยตัวอย่างทั้งหมดท่ีเก็บไดจ้ ะ
ถกู นำมารวมเข้าด้วยกันเพอื่ จำแนกขนาดของสตั ว์หน้าดิน โดยตะแกรงลวดหลายขนาด นอกจากน้ีจะบันทึกลักษณะ
ตะกอน และดองตัวอย่างท่ีค้างอยู่ในตะแกรงด้วยน้ำยาฟอรม์ าลีนท่ีมีความเข้มข้น 5-7% เพื่อนำมาทำการวิเคราะห์
จำแนกชนิดและจำนวน ณ หอ้ งปฏบิ ตั ิการต่อไป

(3) ปลาและสตั วน์ ้ำและพรรณไมน้ ้ำอ่ืนๆ
จะทำการเก็บตัวอย่าง ณ สถานีเดียวกันกับสถานีเก็บตัวอย่างแพลงก์ตอน และสัตว์หน้าดิน

ท้งั หมด 4 สถานี โดยใช้อวนทับตลิ่ง ขนาดตา 3 มิลลเิ มตร ขนาดผืนอวนยาว 15 เมตร ใช้คนลากขงึ ลอ้ มจบั ปลา ปลา
ที่จับได้จะถูกนำมาจำแนกชนิด น้ำหนักและความยาวของตัวปลา ซึ่งหากไม่สามารถจำแนกชนิดได้จะทำการเก็บ
รักษาตัวอย่างในถุงพลาสติกในน้ำยาฟอร์มารีน ความเข้มข้น 10% และนำส่งไปวิเคราะห์ท่ีห้องปฏิบัติการต่อไป
นอกจากนี้จะทำการเก็บข้อมลู โดยการสอบถามจากชาวบา้ นบริเวณน้ันด้วย ท้งั นี้ในขณะที่ทำการเกบ็ ตวั อย่างแพลงก์
ตอน สัตวห์ นา้ ดินและปลา

6) ระยะเวลาการดำเนินการ
2 คร้ัง/ปี ในฤดูกาลแล้งและช่วงฤดูฝน ดำเนินการตลอดระยะเวลาการก่อสร้างจำนวน 5 ปี และ

ช่วงระยะดำเนินการ โดยดำเนินการ 2 ปีต่อเนื่อง (ปีท่ี 6 ถึงปีท่ี7) ในระยะดำเนินการ หลังจากน้ันดำเนินการในปีท่ี 10
และปที ่ี 13 แสดงดังตารางที่ 6.6.2-1

บริษัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จำกัด รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบื้องต้น
บริษัท เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จำกัด
6-19

โครงการศกึ ษาผลกระทบส่งิ แวดล้อมเบอ้ื งตน้ อา่ งเกบ็ น้ำบา้ นเหมอื งตะกว่ั บทที่ 6

อนั เนอื่ งมาจากพระราชดำริ จงั หวัดพัทลุง มาตรการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม

ตารางที่ 6.6.2-1 กิจกรรมและระยะเวลาดำเนินงานแผนติดตามตรวจสอบนิเวศวิทยาทางน้ำและทรัพยากร

ประมง

ระยะเวลา (ปี)

กิจกรรม ระยะก่อน ระยะก่อสร้าง ระยะดาเนินการ หน่วยงานรับผิดชอบ
การก่อสร้าง

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

1. ติดตามตรวจสอบนิเวศวิทยาทางน้าในระยะก่อสร้าง

2. ติดตามตรวจสอบนิเวศวิทยาทางน้าในระยะดา้ เนินการ กรมชลประทาน

3. การจดั ท้ารายงาน

7) งบประมาณ

0.576 ล้านบาท แสดงดงั ตารางที่ 6.2.2-2

ตารางที่ 6.6.2-2 งบประมาณการดำเนินงานแผนติดตามตรวจสอบนเิ วศวทิ ยาทางนำ้ และทรพั ยากรประมง

ระยะเวลา (ปี)

กิจกรรม ระยะก่อน ระยะก่อสร้าง ระยะดาเนินการ รวม
(ล้านบาท)
การก่อสร้าง

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

1. ติดตามตรวจสอบนิเวศวิทยาทางน้าในระยะก่อสร้าง - 0.64 0.64 0.64 0.64 0.64 3.20

2. ติดตามตรวจสอบนิเวศวิทยาทางน้าในระยะด้าเนินการ 0.64 0.64 0.64 0.64 2.56

3. การจดั ท้ารายงาน - (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.10)

รวม 0.64 0.64 0.64 0.64 0.64 0.64 0.64 0.64 0.64 0.576

หมายเหตุ () งบประมาณรวมอยู่ในค่าดา้ เนินการตามแผน

8) การประเมินผล

กรมชลประทานจัดทำรายงานเสนอมาการติดตามตรวจสอบ นิเวศวิทยาทางน้ำและทรัพยากร

ประมง 1 คร้งั /ปี

6.6.3 แผนการปลูกป่าทดแทน

1) หลกั การและเหตุผล

ทรัพยากรป่าไม้นับเป็นทรัพยากรหลักท่ีได้รับผลกระทบจากการดำเนินโครงการ เนื่องจากทำให้เกิด

สญู เสียต่อป่าไม้ จึงต้องมีมาตรการติดตามตรวจสอบจัดเตรียมไว้เพ่ือให้เกิดความม่ันในใจต่อการพัฒนาจากโครงการ

วา่ มกี ารฟื้นฟูสภาพนเิ วศปา่ ไม้ของพืน้ ทโี่ ครงการภายหลังการกอ่ สรา้ งแลว้ เสร็จ

2) วตั ถุประสงค์

เพื่อป้องกันและแก้ไขผลกระทบต่อพ้ืนท่ีป่าไม้และทรัพยากรป่าไม้ และฟื้นฟูทรัพยากรป่าไม้บริเวณ

พื้นที่ใกล้เคยี ง ทดแทนพน้ื ท่ปี า่ ไมแ้ ละทรัพยากรป่าไม้ที่ได้รบั ผลกระทบจากการพฒั นาโครงการ

3) หนว่ ยงานรับผิดชอบ

กรมชลประทานจดั ตัง้ งบประมาณให้ กรมป่าไม้ และกรมอทุ ยานแห่งชาติ สัตวป์ ่าและพันธ์ุพชื

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จำกดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบอื้ งต้น
บริษัท เอน็ ริช คอนซัลแตนท์ จำกัด
6-20

โครงการศกึ ษาผลกระทบสงิ่ แวดล้อมเบอื้ งต้น อ่างเก็บน้ำบ้านเหมอื งตะกว่ั บทท่ี 6

อันเน่อื งมาจากพระราชดำริ จังหวัดพทั ลุง มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิง่ แวดล้อม

4) พ้นื ที่ปฏิบัตกิ าร

การปลูกป่าทดแทนจำวน 1,404 ไร่ โดยพ้ืนท่ีปลูกป่าทดแทนอันดับแรกให้เลือกการปลูกป่าชดเชยใน

พืน้ ท่ีด้านต้นน้ำลำธารในระดับเหนือพ้ืนท่ีอา่ งเก็บน้ำแห่งน้กี ่อนพิจารณาจากตามแนวระดับเก็บกักสูงสุดแล้วขยายออกไป

อนั ดับทส่ี องบรเิ วณพื้นทปี่ ่าไม้ท่ีรอการฟ้นื ฟูเรมิ่ จากบรเิ วณพนื้ ที่หวั งานที่เป็นแนวสนั อ่างเก็บน้ำ ลงไปส่พู น้ื ทีด่ ้านทา้ ยนำ้ ท่ี
ไดร้ บั ผลประโยชน์ และอันดบั ทีส่ าม เปน็ พ้นื ทปี่ า่ สวนสาธารณะของแตล่ ะทอ้ งถ่ิน

5) วธิ ดี ำเนนิ การ

การดำเนินการปลูกป่าทดแทนพื้นท่ีที่สูญเสียพื้นท่ีป่าไปอย่างถาวรโดยเปลี่ยนเป็นพื้นท่ีอ่างเกบ็ น้ำซ่ึงอยู่

ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ป่าสงวนแห่งชาติป่าเทือกเขาบรรทัด แปลงที่ 1 ตอนท่ี 3 จำนวน 341 ไร่ และเขตรกั ษาพันธุ์สัตว์

ป่าเขาบรรทัด จำนวน 127 ไร่ รวมทั้งหมดจำนวน 468.2 ไร่ มีระดับกักเก็บสูงสุด +111.65 ม.รทก. ความจุ 11.13 ล้าน

ลกู บาศก์เมตร ของการกอ่ สร้างโครงการ โดยประสานงานกับกรมอุทยานแห่งชาติ และกรมปา่ ไมท้ ้ังในระดับกรมและ

ระดับจังหวดั ซึง่ ต้องดำเนินการปลกู ปา่ ทดแทนไม่น้อยกวา่ 3 เทา่ ของพ้นื ทีท่ ่สี ญู เสยี หรือประมาณ 1,404 ไร่

6) ระยะเวลาการดำเนนิ การ

การปลูกปา่ ทดแทน ดำเนินการปลูกป่าในปีท่ี 1-3 ปี (ปีท่ี 3 ถงึ ปที ่ี 5) และบำรุงรักษาในปีที่ 2-9 (ปที ่ี 4

ถึงปที ่ี 12) แสดงดงั ตารางท่ี 6.6.3-1

ตารางท่ี 6.6.3-1 กจิ กรรมและระยะเวลาดำเนนิ งานแผนการปลกู ป่าทดแทน

กิจกรรม ระยะก่อน ระยะเวลา (ปี) ร ะ ย ะ ดาเ นิ น ก าร ห น่ วย งาน รั บ ผิด ช อ บ
ก าร ก่ อ ส ร้ าง ร ะ ย ะ ก่ อ ส ร้ าง

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

1. การปลูกป่าทดแทน กรมชลประทานจดั ตัง
2. การดูแลรักษา งบประมาณให้ กรมป่า
3. การจดั ท้ารายงาน ไม้ และกรมอุทยาน
แห่งชาติ สัตว์ป่าและ
7) งบประมาณ
พันธุ์พืช

15.38 ล้านบาท แสดงดงั ตารางท่ี 6.5.3-2

ตารางท่ี 6.6.3-2 งบประมาณการดำเนนิ งานแผนการปลกู ปา่ ทดแทน

ระยะเวลา (ปี)

กิจกรรม ระยะก่อน ระยะก่อสร้าง ร ะ ย ะ ดาเ นิ น ก าร รวม
การก่อสร้าง (ล้านบาท)
การปลูกป่าทดแทน
การดูแลรักษา (ปีท่ี 2-ปีที่ 6) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 5.47
การดูแลรักษา (ปีท่ี 2-ปีที่ 6) 7.16
การจดั ท้ารายงาน 1.83 1.82 1.82 2.75
(0.10)
รวม 1.44 1.43 1.43 1.43 1.43 15.38

8) การประเมินผล 0.69 0.69 0.69 0.68

(0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01) (0.01)

0.00 0.00 1.83 3.26 3.25 1.43 1.43 1.43 0.69 0.69 0.69 0.68

กรมชลประทานจัดทำรายงานเสนอมาการติดตามตรวจสอบทรัพยากรป่าไม้ 1 ครั้ง/ปี

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จำกัด รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบอื้ งตน้
บริษทั เอน็ ริช คอนซัลแตนท์ จำกดั
6-21

โครงการศึกษาผลกระทบสง่ิ แวดล้อมเบื้องตน้ อา่ งเกบ็ น้ำบ้านเหมอื งตะกว่ั บทที่ 6

อันเนือ่ งมาจากพระราชดำริ จงั หวัดพัทลงุ มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม

6.6.4 แผนการกอ่ สรา้ งหนว่ ยพิทกั ษเ์ ขตรักษาพันธุส์ ัตว์ป่าฯ เพ่ือการอนรุ กั ษป์ า่ ไม้และสตั ว์ป่า
1) หลักการและเหตุผล
การก่อสรา้ งอ่างเกบ็ น้ำบ้านเหมืองตะกวั่ อันเนื่องมาจากพระราชดริ ิ อาจก่อให้เกิดผลกระทบด้านการบุรุก

หรือลักลอบเข้าทำลายป่าและสัตว์ป่าในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด ดังน้ันเพ่ือเป็นการป้องปราม และการบูรณา
การในการทำงานของหน่วยงานท่ีเก่ียวข้อง จึงควรสร้างหน่วยพิทักษ์เขตรักษาพันธ์ุสัตว์ป่าฯ บริเวณด้านหัวงาน เพื่อให้
การบูรณาการในการดำเนินโครงการฯ สามารถทำได้อยา่ งมีประสิทธิภาพสูงสุด

2) วตั ถุประสงค์
กอ่ สร้างหน่วยพิทักษ์เขตรักษาพนั ธส์ุ ัตว์ป่าฯ จำนวน 1 หน่วย ภายในเขตรกั ษาพันธ์ุสัตว์ปา่ เขาบรรทัด

เพอ่ื การบริหารจดั การพนื้ ที่โครงการฯ
3) หน่วยงานรบั ผดิ ชอบ
กรมชลประทานจดั ตง้ั งบประมาณใหก้ รมอทุ ยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพนั ธุพ์ ืช
4) พ้ืนที่ปฏิบัติการ
พืน้ ที่โครงการบรเิ วณหวั งาน ภายในเขตรักษาพนั ธุ์สัตวป์ า่ เขาบรรทดั
5) วิธดี ำเนินการ
กรมชลประทานจัดต้ังงบประมาณให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ดำเนินการก่อสร้าง

หนว่ ยพิทกั ษเ์ ขตรกั ษาพันธ์ุสตั วป์ ่าฯ
6) ระยะเวลาการดำเนนิ การ
ดำเนนิ การกอ่ สร้างในปที ่ี 1 ถงึ ปที ่ี 2 ในระยะก่อสรา้ งโครงการ แสดงดงั ตารางที่ 6.6.4-1

ตารางที่ 6.6.4-1 กิจกรรมและระยะเวลาดำเนนิ งานแผนการก่อสรา้ งหน่วยพิทกั ษ์เขตรกั ษาพันธ์สุ ัตว์ป่าฯ เพ่อื การ

อนรุ กั ษ์ป่าไม้และสตั ว์ป่า

ระยะเวลา (ปี)

กิจกรรม ระยะก่อน ระยะก่อสร้าง ระยะดาเนินการ หน่วยงานรับผิดชอบ
การก่อสร้าง

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

1. ก่อสร้างหน่วยพิทักษ์เขตรักษาพันธ์ุสัตว์ป่าฯ กรมอุทยานแห่งชาติ
2. จดั ซือยานพาหนะขนส่งและครุภัณฑต์ ่างๆ สัตว์ป่าและพันธ์ุพืช
3. การจดั ท้ารายงาน

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จำกดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบอ้ื งต้น
บริษัท เอ็นรชิ คอนซลั แตนท์ จำกดั
6-22

โครงการศกึ ษาผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มเบอื้ งตน้ อ่างเกบ็ น้ำบ้านเหมืองตะกัว่ บทที่ 6

อันเน่อื งมาจากพระราชดำริ จงั หวัดพัทลุง มาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบส่ิงแวดล้อม

7) งบประมาณ

4.0 ลา้ นบาท แสดงดังตารางที่ 6.6.4-2

ตารางที่ 6.6.4-2 งบประมาณการดำเนินงานแผนการกอ่ สรา้ งหน่วยพิทกั ษ์เขตรกั ษาพนั ธ์สุ ตั วป์ า่ ฯ เพือ่ การอนรุ กั ษ์

ป่าไม้และสัตวป์ า่

ระยะเวลา (ปี)

กิจกรรม ระยะก่อน ระยะก่อสร้าง ระยะดาเนินการ รวม
(ล้านบาท)
การก่อสร้าง

1. ก่อสร้างหน่วยพิทักษ์เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฯ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 2.00
- 2.00

2. จดั ซือยานพาหนะขนส่งและครุภัณฑต์ ่างๆ 2.00 2.00
3. การจดั ท้ารายงาน - (0.01) (0.01) (0.02)
4.00
รวม 2.00 2.00

หมายเหตุ () งบประมาณรวมอยู่ในค่าด้าเนินการตามแผน

8) การประเมนิ ผล
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธ์ุพืช จัดทำรายงานเสนอต่อกรมชลประทานเมื่อดำเนินการแล้ว

เสร็จ

บริษทั เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จำกัด รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบื้องต้น
บริษทั เอ็นรชิ คอนซลั แตนท์ จำกดั
6-23

โครงการศกึ ษาผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบอื้ งต้น อา่ งเกบ็ นา้ บา้ นเหมอื งตะกว่ั บทท่ี 7
อันเนอ่ื งมาจากพระราชด้าริ จงั หวดั พทั ลุง การวิเคราะห์ดา้ นเศรษฐศาสตร์

บทท่ี 7
การวเิ คราะห์ด้านเศรษฐศาสตร์

7.1 การวเิ คราะหค์ วามเหมาะสมดา้ นเศรษฐศาสตรโ์ ครงการ
การวิเคราะห์ความเหมาะสมทางด้านเศรษฐศาสตร์เป็นการวิเคราะห์ความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ของ

โครงการ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินถึงผลตอบแทนจากการพัฒนาโครงการ ในรูปผลประโยชน์ เชิงเศรษฐกิจ
จากการลงทนุ ท่ีมีการใช้ทรัพยากรต่างๆ ท่ีมีอยู่อย่างจากัด ทงั้ น้ี เพื่อพิจารณาถึงความคุ้มค่าของการลงทุน ตลอดจน
วิเคราะห์ถึงสภาพเศรษฐกิจของครัวเรือน และผลกระทบของโครงการที่มีต่อระบบเศรษฐกิจโดยรวม โดยมี
รายละเอียดดงั นี้
7.1.1 การวิเคราะหค์ วามคุม้ คา่ ด้านเศรษฐกจิ ของโครงการ

การวิเคราะห์ความคุ้มค่าด้านเศรษฐกิจของโครงการศึกษาความเหมาะสมและผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้น
อา่ งเก็บนา้ บา้ นเหมอื งตะก่ัว อันเนอ่ื งมาจากพระราชดาริ จงั หวัดพัทลุง มวี ัตถุประสงค์เพอ่ื ประเมินความเหมาะสมใน
การลงทุนทรัพยากรต่าง ๆ อันมีอยู่จากัด ซ่ึงจะก่อให้เกิดผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ คุ้มค่าต่อต้นทุนทรัพยากรท่ีถูก
นามาพัฒนาโครงการหรอื ไมเ่ พยี งใด โดยมีรายละเอยี ดดงั น้ี

1) การวิเคราะห์ตน้ ทุนโครงการ
ต้นทุนโครงการ คือ ค่าใช้จ่ายท้ังหมดของโครงการท่ีทาให้เกิดผลประโยชน์ตามวัตถุประสงค์ท่ีต้ังไว้

โดยประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ ค่าลงทนุ และค่าใช้จ่ายในการดาเนินการและบารุงรกั ษา มีรายละเอยี ดดังนี้
(1) ค่าลงทุน
ค่าลงทุนเป็นค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างองค์ประกอบหลัก ส่วนใหญ่เป็นค่าใช้จ่ายที่อยู่ในช่วงแรก

ของโครงการ อันประกอบด้วย
(2) ค่าลงทุนสงิ่ ปลกู สรา้ ง
มลู คา่ การลงทนุ ในสว่ นสง่ิ ปลกู สร้างนบั ว่าเป็นตน้ ทุนทางตรงของโครงการสามารถจดั กลุม่ ได้ดังน้ี
(3) ค่าก่อสร้าง
ค่ากอ่ สร้างคานวณได้จากพนื้ ทก่ี อ่ สรา้ ง และค่าก่อสร้างตอ่ หนว่ ย ณ ราคาปศี กึ ษา
(4) คา่ เผื่อขาดทางกายภาพ
ค่าเผื่อขาดทางกายภาพ เป็นค่าใช้จ่ายท่ีสารองไว้ในกรณีท่ีการก่อสร้างจริงมากกว่าที่ประมาณการ

ไว้
(5) ค่าบริหารโครงการและควบคุมงานกอ่ สร้าง
ค่าบริหารโครงการและควบคุมงานก่อสร้าง เป็นค่าใช้จ่ายท่ีทาให้การก่อสร้างองค์ประกอบ

สามารถดาเนินการได้อยา่ งประสทิ ธิภาพและกอ่ สรา้ งแล้วเสรจ็ ตามแผนท่ีกาหนด
2) งานดาเนนิ การดา้ นท่ีดนิ
งานดาเนนิ การด้านที่ดนิ นบั วา่ เปน็ ตน้ ทุนทางอ้อมประกอบดว้ ย 2 สว่ นคอื
(1) คา่ เวนคนื ท่ีดนิ และคา่ ทดแทนไม้ผล-ไม้ยืนตน้ และพืชเศรษฐกจิ

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษทั เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-1

โครงการศกึ ษาผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มเบ้อื งตน้ อา่ งเก็บน้าบ้านเหมอื งตะกัว่ บทที่ 7
อันเนือ่ งมาจากพระราชด้าริ จงั หวัดพทั ลงุ การวิเคราะหด์ า้ นเศรษฐศาสตร์

(2) คา่ รือ้ ยา้ ยสิง่ ปลกู สร้างเอกชน
จากการประมาณค่าลงทุนของโครงการ พบว่า มีมูลค่าการลงทุนทางการเงินรวมท้ังส้ิน 988.9 ล้านบาท
ดังแสดงในตารางท่ี 7.1.1-1 ประกอบดว้ ย

• คา่ กอ่ สร้าง 717.3 ล้านบาท
• ค่ากอ่ สร้างรวมเผอ่ื เหลือเผอื่ ขาดทางกายภาพ 789.03 ลา้ นบาท
• คา่ กอ่ สร้างรวมภาษีมูลคา่ เพ่มิ 844.26 ลา้ นบาท
• คา่ บรหิ ารโครงการและควบคมุ งานกอ่ สรา้ ง 14.36 ล้านบาท
• ค่าดาเนนิ การทางดา้ นทดี่ นิ 130.3 ล้านบาท

สาหรับองค์ประกอบบางอย่างเม่ือใช้ไประยะหนึ่งจะหมดสภาพการใช้งาน จึงจาเป็นจะต้องเปลี่ยน
ทดแทน เช่น เครอ่ื งกวา้ น บานระบาย เป็นต้น ซึ่งการศึกษาได้กาหนดให้มีการเปลี่ยนทดแทนทกุ 10 ปี โดยมีมูลค่า
คิดเป็นร้อยละ 0.1 ของค่าก่อสร้างเริ่มแรก โดยมีมูลค่าทางการเงินเท่ากับ 8.6 ล้านบาท โดยทดแทนในปีที่ 13 23
33 43 และ 53 ตามลาดับ

ค่าลงทุนดังกล่าวต้องปรับปรุงให้อยู่ในรูปมูลค่าทางเศรษฐกิจเพื่อนาไปวิเคราะห์ร่วมกับผลประโยชน์
ต่อไป โดยมแี นวคิดดงั น้ี

การปรับมูลค่าทางการเงินมาเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจใช้วิธีการตัวปรับค่า (Conversion Factor
Method) เป็นแนวคิดจากหน่วยงานท่ีให้ความช่วยเหลือด้านเศรษฐกิจแก่ประเทศด้อยพัฒนาหรือประเทศกาลัง
พัฒนา ได้แก่ ธนาคารโลก UNIDO (United Nation Industries Development Organization) และ OECD
(Organization for economic Cooperation and Development) ว่าระดับราคาของประเทศกาลังพัฒนาหรือ
ด้วยพัฒนา มิได้สะท้อนให้เห็นถึงความหายากของทรัพยากรอย่างเหมาะสม (Scarce Resources) และระดับราคา
สินค้าและบริการทผ่ี ลิตขน้ึ หรือนาเข้ามาจากตา่ งประเทศบิดเบอื นไปจากความเป็นจริง (Price Distortion) เน่ืองจาก
มีปัจจัยหลายอย่างรบกวนหรือแทรกแซงการทางานของตลาดทั้งตลาดภายในประเทศและตลาดต่างประเทศ เช่น
การจัดเก็บภาษีอากรของรัฐบาล ข้อจากัดทางการค้า การกีดกันทางการค้า การรักษาระดับอัตราแลกเปล่ียนโดย
ทางการ เป็นต้น ดังนั้น จึงจาเป็นต้องคานวณราคาเงา (Shadow Price) ของสินคา้ และบริการทุกประเภท เพื่อปรับ
ความบิดเบือน (Distortion) ของระดับราคาสินค้าออกไป ซ่ึงในการคานวณตัวปรับค่า (Conversion Factor)
ใช้วธิ กี ารของธนาคารโลกเป็นหลักเรียกวา่ L-M and S-T Approach

บริษทั เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จา้ กดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้น
บริษัท เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-2

โครงการศกึ ษาผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มเบอื้ งต้น อา่ งเก็บนา้ บ้านเหมืองตะก่วั บทที่ 7
อันเนื่องมาจากพระราชดา้ ริ จังหวดั พทั ลุง การวเิ คราะหด์ ้านเศรษฐศาสตร์

ตารางที่ 7.1.1-1 ตน้ ทนุ ทางการเงนิ ของโครงการ หนว่ ย :ล้านบาท

รายการ ปที ี่ 1 ปที ี่ 2 ปที ี่ 3 ปที ี่ 4 ปที ่ี 5 รวม
1 คา่ กอ่ สร้าง
20.04 20.04
1.1 คา่ เตรยี มงานเบื้องตน้ 110.45 220.90 220.90 552.25
1.2 งานทานบดนิ และอาคารประกอบ 40.00 50.00
1.3 งานระบบสง่ นา้ ชลประทาน 55.00

ราคคา่ กอ่ สร้างรวม 1 20.04 110.45 260.90 270.90 55.00 717.30
2 ราคาคา่ กอ่ สร้างรวมเผื่อเหลอื เผือ่ ขาดร้อยละ 10 22.05 121.50 286.99 297.99 60.50 789.03
3 ราคาคา่ กอ่ สร้างรวมภาษรี อ้ ยละ 7 23.59 130.00 307.08 318.85 64.74 844.26
4 คา่ บรหิ ารโครงการและควบคมุ งานกอ่ สรา้ ง ( รอ้ ยละ 1.75 ของ 3) 1.13 14.362
5 รวมท้งั หมด (3+4) 2.28 5.37 5.58 65.87 858.6185
6 งานดาเนนิ การดา้ นทดี่ นิ 23.59 132.28 312.45 324.43

6.1 คา่ เวนคนื ท่ีดนิ และคา่ ทดแทนไม้ผล-ไม้ยืนตน้ และพชื เศรษฐกจิ 130.30 130.30
6.2 คา่ ร้ือย้ายสงิ่ ปลกู สร้างเอกชน
รวม 130.30 132.28 312.45 324.43 65.87 130.30
7 รวมทง้ั หมด 153.89 988.92
8 คา่ ดาเนินการและบารุงรักษา (O & M Cost) 25.76

ท่ีมา : จากการประมาณราคาโครงการดา้ นวิศวกรรม

ตัวปรับค่าที่ใช้ในโครงการนี้จะใช้ข้อมูลตาราง Input-Output ปี 2553 มาเป็นฐานในการคานวณตัวปรับค่า

(Conversion factor) โดยคานวณไดจ้ าก

CF = M+X

(M + Tm + Sm)+ (M − Tx + Sx)

โดยที่ CF คอื Conversion factor

M คือ มูลค่าการนาเข้า
X คือ มูลคา่ การส่งออก
Tm คือ ภาษนี าเข้า
Sm คอื มลู ค่าการสนบั สนุนการนาเขา้
Tx คือ ภาษีส่งออก
Sx คอื มลู ค่าการสนับสนนุ การนาเข้า
จากการคานวณโดยวิธีดังกล่าว ทาให้ได้ตัวปรับค่ามาตรฐาน เท่ากับ 0.9706 และตัวปรับค่าอ่ืน ๆ

ดงั แสดงในตารางที่ 7.1.1-2

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จา้ กดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษทั เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-3

โครงการศึกษาผลกระทบส่งิ แวดล้อมเบอื้ งตน้ อา่ งเก็บนา้ บา้ นเหมืองตะกัว่ บทที่ 7
อนั เนอื่ งมาจากพระราชดา้ ริ จังหวดั พัทลุง การวเิ คราะหด์ า้ นเศรษฐศาสตร์

ตารางท่ี 7.1.1-2 ตัวปรบั ค่าราคาทางการเงนิ เปน็ ราคาทางเศรษฐกจิ ตวั ปรบั คา่
0.9706
รายการ
ตวั ปรบั คา่ มาตรฐาน 0.9649
ตวั ปรับคา่ เฉพาะสาหรบั 0.9633
0.9716
- สนิ คา้ บริโภค 0.9482
- สนิ คา้ ข้ันกลาง 0.9551
- สนิ คา้ ทนุ 0.9962
- สว่ นเหลอ่ื มพอ่ คา้ คนกลาง 0.9962
- ไฟฟา้ 0.9467
- ปุ๋ย 0.9214
- ยาปราบศตั รพู ชื 0.8287
- เมลด็ พนั ธ/์ุ ตน้ พนั ธ์ุ 0.8684
- การกอ่ สร้าง
- การขนสง่
- แรงงาน

ทมี่ า : คานวณจากข้อมูลตาราง Input-Output ปี 2553

เม่ือนามูลค่าลงทุนทางการเงิน ปรับด้วยตัวปรับค่า จะได้ค่าลงทุนทางเศรษฐกิจของโครงการท้ังหมด
เท่ากับ 739.3 ล้านบาท ดังแสดงในตารางที่ 7.1.1-3 สาหรับค่าลงทุนเปล่ียนทดแทนมีมูลค่าทางเศรษฐศาสตร์
เทา่ กบั 7.39 ล้านบาท โดยทดแทนในปีที่ 13 23 33 43 และ 53 ตามลาดับ

ตารางท่ี 7.1.1-3 ตน้ ทุนทางเศรษฐศาสตร์ของโครงการ

รายการ ปที ี่ 1 ปที ี่ 2 ปที ่ี 3 ปที ี่ 4 หนว่ ย :ล้านบาท
1 คา่ กอ่ สรา้ ง ปที ่ี 5 รวม
1.1 คา่ เตรยี มงานเบื้องตน้ 18.47 0.00 0.00 0.00
1.2 งานทานบดนิ และอาคารประกอบ 0.00 101.77 203.54 203.54 0.00 18.47
1.3 งานระบบสง่ น้าชลประทาน 0.00 36.86 46.07 0.00 508.84
0.00 50.68 133.60

ราคคา่ กอ่ สรา้ งรวม 1 18.47 101.77 240.39 249.61 50.68 660.92
2 ราคาคา่ กอ่ สรา้ งรวมเผื่อเหลอื เผ่อื ขาดรอ้ ยละ 10 20.32 111.95 264.43 274.57 55.74 727.01
3 ราคาคา่ กอ่ สรา้ งรวมภาษรี อ้ ยละ 7 727.01
4 คา่ บรหิ ารโครงการและควบคมุ งานกอ่ สร้าง ( ร้อยละ 1.75 ของ 3) 1.96 4.63 4.80 0.98 12.37
5 รวมทัง้ หมด (3+4) 20.32 113.90 269.06 279.37 56.72 739.37
6 งานดาเนินการดา้ นทดี่ นิ
0.00 0.00
6.1 คา่ เวนคนื ทีด่ นิ และคา่ ทดแทนไม้ผล-ไม้ยืนตน้ และพชื เศรษฐกจิ
6.2 คา่ รื้อย้ายสงิ่ ปลกู สรา้ งเอกชน 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
รวม 20.32 113.90 269.06 279.37 56.72 739.37
7 รวมทั้งหมด 22.18
8 คา่ ดาเนินการและบารุงรักษา (O & M Cost)
รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบื้องต้น
ท่ีมา : จากการคานวณ
7-4
บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จา้ กดั
บริษทั เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จ้ากัด

โครงการศึกษาผลกระทบสิง่ แวดล้อมเบ้อื งตน้ อา่ งเกบ็ น้าบ้านเหมอื งตะกว่ั บทที่ 7
อันเน่อื งมาจากพระราชดา้ ริ จังหวดั พทั ลงุ การวเิ คราะหด์ ้านเศรษฐศาสตร์

ต้นทุนทางเศรษฐศาสตรจ์ ะไม่มีในส่วนของคา่ เวนคนื ท่ดี ิน ค่าทดแทนไมผ้ ล-ไม้ยนื ตน้ และพชื เศรษฐกิจ
ซง่ึ จะมกี ารวเิ คราะห์อยู่ในรูปของผลประโยชน์สูญเสียจากการเพาะปลูกในพ้ืนท่ีหัวงาน โดยมีแนวคดิ ดังนี้

มลู ค่าที่ดินของครวั เรือนเกษตรกร มีส่วนท่ีเกี่ยวข้อง 2 ส่วน คือ ค่าเวนคืนท่ีดินและคา่ ทดแทนไม้ผล-ไม้ยืน
ต้นและพืชเศรษฐกิจ ในทางการเงิน ค่าเวนคืนที่ดินคือมูลค่าที่ดินตามราคาประเมินซึ่งยังไม่เป็นตัวแทนใน
เชงิ เศรษฐศาสตร์ กล่าวคอื ในทางเศรษฐศาสตรม์ ูลคา่ ที่ดินคอื มูลคา่ ปัจจุบนั ของรายไดส้ ุทธจิ ากการใช้ประโยชน์ตลอด
อายุโครงการซ่ึงในน้ีก็คือการเพาะปลูกตลอดอายุทางเศรษฐกิจของพืช สาหรับค่าทดแทนไม้ผล-ไม้ยืนต้นและ
พืชเศรษฐกิจก็เป็นมูลค่าที่ดิน ณ จุดใดจุดหนึ่งเท่าน้ันไม่ใช้มูลค่าตลอดอายุทางทางเศรษฐกิจของพืช จึงกล่าวได้ว่า
ค่าเวนคืนท่ดี นิ และคา่ ทดแทนไม้ผล-ไม้ยนื ตน้ และพืชเศรษฐกจิ ไม่ใช่มลู ค่าทีด่ ินท่ีแทจ้ ริง ในทางเศรษฐศาสตร์จึงได้ใช้
มลู คา่ ผลประโยชน์สูญเสียทางการเกษตรในท่ีดนิ ดังกลา่ วเป็นตัวแทนของมลู ค่าของทดี่ นิ

ในส่วนของที่ดินท่ีเป็นพ้ืนที่หัวงาน และที่ดินที่ถูกน้าท่วม จะก็นาไปคิดในด้านผลกระทบส่ิงแวดล้อม
ในเชิงนิเวศป่าไม้ ซึ่งต้องมีการประเมินเป็นมูลค่าทางลบจากการสูญเสียพื้นท่ีดังกล่าว ซึ่งจะทาการวิเคราะห์ใน
ด้านเศรษฐศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ ม

3) ค่าดาเนนิ การและบารุงรักษา
ค่าดาเนินการและบารุงรักษา หมายถึง ต้นทุนท่ีใช้เพื่อให้โครงการสามารถดาเนินการได้กระทั่งทาให้

ผลประโยชน์สามารถเกิดข้ึนได้ตามวัตถุประสงค์ท่ีต้ังไว้ ซ่ึงจะเกิดข้ึนเมื่อมีการก่อสร้างองค์ประกอบหลักแล้วเสร็จ
จากการคานวณ พบวา่ คา่ ดาเนนิ การและบารุงรักษาในรปู มูลคา่ ทางการเงนิ เท่ากบั 25.9 ลา้ นบาท/ปี โดยเรม่ิ ตั้งแตป่ ี
ท่ี 4 ไปจนตลอดอายโุ ครงการ

เม่ือนามาปรับค่าทางการเงินให้เป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจด้วย 0.9706 จะได้ค่าดาเนินการและ
บารงุ รกั ษาในรปู มลู ค่าทางเศรษฐกจิ 23.5 ล้านบาท/ปี

4) ตน้ ทนุ สว่ นเพมิ่ ของนาเฉลีย่ ( Average Incremental Cost –AIC )
ต้นทุนส่วนเพ่ิมของนา้ เฉลี่ยเป็นคา่ เฉลี่ยของต้นทุนน้าอนั เน่ืองมาจากการมีโครงการโดยคานงึ ถึงมลู ค่า

เงินในแต่ละช่วงเวลา โดยมแี นวคิดดงั นี้
PVC = ∑ (C x Wt) x (1/(1+i)-t)

โดยท่ี PVC คอื มลู ค่าปัจจบุ ันของตน้ ทุนโครงการ
C คอื ต้นทุนน้าตอ่ หน่วย
Wt คอื ปริมาณนา้ ในปที ่ี t
i คอื อตั ราคดิ ลด

เมือ่ C เป็นคา่ คงท่ี กาหนดใหเ้ ท่ากับ AIC (ต้นทุนส่วนเพิ่มของน้าเฉลี่ย) แลว้
PVC = ∑ (AIC x Wt) x (1/(1+i)-t)
PVC = AIC x ∑ Wt x (1/(1+i)-t)

ดงั นัน้ AIC สามารถคานวณไดจ้ าก
AIC = PVC /∑ Wt x (1/(1+i)-t)

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบื้องต้น
บริษทั เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-5

โครงการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบือ้ งต้น อ่างเก็บน้าบ้านเหมืองตะกั่ว บทที่ 7
อันเน่อื งมาจากพระราชด้าริ จงั หวัดพัทลุง การวเิ คราะห์ดา้ นเศรษฐศาสตร์

7.1.2 การวิเคราะหผ์ ลประโยชนข์ องโครงการ

ผลประโยชน์ คือ ผลตอบแทนท่ีได้รับจากการดาเนินโครงการ อันประกอบด้วย ผลประโยชน์ทางตรงและ
ทางอ้อม โดยผลประโยชน์ทางตรง คือ ผลตอบแทนที่ได้รับตามวัตถุประสงค์หลักของโครงการ ส่วนผลประโยชน์
ทางอ้อมเปน็ ผลพลอยไดจ้ ากการดาเนินโครงการ

ผลประโยชน์ทางเศรษฐศาสตรเ์ ป็นผลประโยชน์ที่เกิดจากกิจกรรมทางเศรษฐกิจอนั ประกอบด้วย การผลิต
และการบริโภคโดยตรงและมรี ะบบตลาดรองรับ สาหรับผลได้และผลเสียที่เกิดจากผลกระทบภายนอกท่ีเกดิ จากการ
มโี ครงการท่ีไม่มีระบบตลาดรองรับหรอื ระบบตลาดลม้ เหลวจะนาไปประเมนิ ในเศรษฐศาสตร์ส่ิงแวดล้อม

ผลประโยชน์ท่ีจะนาไปวิเคราะห์ความเหมาะสมของโครงการเป็นผลประโยชน์ส่วนเพ่ิม กล่าวคือ เป็นส่วน
ต่างระหวา่ งกรณใี นอนาคตเมอื่ ไมม่ แี ละมโี ครงการ ผลประโยชนท์ ไี่ ด้รับจากการมโี ครงการมี 3 ส่วนดว้ ยกนั ดังนี้

1) ผลประโยชน์ทางการเกษตร
ผลประโยชน์ทางการเกษตรเกิดขึ้นเนื่องจาก เมื่อมีโครงการทาให้มีน้าที่ใช้ได้ในการเกษตรตลอดท้ังปี

และปรมิ าณนา้ มเี สถยี รภาพ ทาให้เกิดผลประโยชน์ส่วนเพิม่ ทางการเกษตร โดยมีรายละเอียดการวิเคราะหด์ ังน้ี
(1) พืนทีไ่ ด้รับประโยชน์
พื้นท่ีได้รับประโยชน์ทางการเกษตรมีพ้ืนท่ีเดียวคือ พื้นที่ชลประทานเปิดใหม่ โดยเป็นพ้ืนที่

ปัจจุบันอยู่ในเขตพ้ืนท่ีน้าฝน บางส่วนอาจเป็นพื้นที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ ผลผลิตจากการเกษตรได้ผลผลิตต่าเพราะ
ขาดแคลนน้า และเมอ่ื มโี ครงการทาให้มีปริมาณเพยี งพอและมีเสถยี รภาพต่อการเพาะปลกู ทาให้ได้ผลผลติ

ทางการเกษตรได้ผลเตม็ ศักยภาพของพชื การใช้ท่ีดินมีประสิทธิภาพสูงข้นึ ผลผลิตของพืชเดิมท่ี
เพิ่มข้ึน และผลผลิตจากพืชใหม่ที่เสนอแนะจากการศึกษาทางด้านการเกษตร และพ้ืนที่ท่ีไม่ได้ใช้ประโยชน์สามารถ
นามาเพาะปลูกได้จากการศึกษาด้านการใช้ท่ีดินพบว่า ในอนาคตเม่ือไม่มีโครงการ กล่าวได้ว่ามีพื้นท่ีท่ีสามารถทา
การเกษตรในฤดูฝน ฤดูแล้งและตลอดปีได้ท้ังหมด 10,964 ไร่ คิดเป็นประสิทธิภาพการใช้ที่ดินเท่ากับร้อยละ 94.5
เมื่อมีโครงการสามารถทาการเกษตรได้เต็มพื้นท่ี 14,183 ไร่ โดยสามารถปลูกพืชในฤดูฝน/ตลอดปี 12,583 ไร่ และ
สามารถปลูกพืชในฤดูแล้งได้อีก 2,600 ไร่ ทาให้ประสิทธิภาพการใช้ท่ีดินเพิ่มข้ึนเป็นร้อยละ 130.9 ดังแสดงใน
ตารางที่ 7.1.2-1

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จา้ กดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษัท เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-6

โครงการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องตน้ อ่างเกบ็ น้าบ้านเหมอื งตะก่ัว บทที่ 7
อนั เน่ืองมาจากพระราชด้าริ จงั หวดั พัทลงุ การวเิ คราะห์ดา้ นเศรษฐศาสตร์

ตารางท่ี 7.1.2-1 พนื ทป่ี ลกู พืชสาคัญในอนาคตเมอื่ ไม่มีโครงการและอนาคตเมือ่ มโี ครงการ : พืนท่ีชลประทาน

หน่วย : ไร่

พชื อนาคตเมื่อไม่มีโครงการ อนาคตเม่ือมีโครงการ

ฤดฝู น ฤดแู ลง้ ตลอดปี ฤดฝู น ฤดแู ลง้ ตลอดปี

ข้าวนาปี 55 - - 600 - -

ข้าวนาปรัง - - - - 300 -

ข้าวโพดเลยี้ งสตั ว์ -พชื ไร่ผสม 8.0 - 300 -

พชื ผกั พชื กินใบ - - - 1,000 2,000 -

ปาล์มน้ามนั - - 120 - - 1,120

ยางพารา - - 10,245 - - 5,743

ไมผ้ ลผสม 526 3,525

กลว้ ย 2 15

ลางสาด ลองกอง 6 580

รวม 55 8 10,899 1,600 2,600 10,983
รวมพนื้ ทกี่ ารเกษตร 10,962 15,183
พนื้ ทนี่ อกภาคการเกษตรและพนื้ ทรี่ กร้าง 700 -
พนื้ ทชี่ ลประทาน 11,600 11,600
Cropping intensity (%) 94.5% 130.9%
ท่ีมา : จากการศึกษาทางดา้ นการเกษตร

(2) งบประมาณการปลูกพืชทางเศรษฐกิจ
การวิเคราะห์งบประมาณการปลูกพืช จะอาศัยจากข้อมูลการสารวจสภาพเศรษฐกิจ-สังคม

ข้อมูลในเร่ืองต้นทุนเก่ียวกับการเกษตรและแนวทางพัฒนาการเกษตร ประกอบกับข้อมูลด้านราคาของผลผลิตทาง
การเกษตร ซึ่งสามารถสรุปเป็นรายไดส้ ุทธิในแตล่ ะพืช สาหรบั พื้นท่ีชลประทาน ดังแสดงไวใ้ นตารางท่ี 7.1.2-2 และ
ตารางท่ี 7.1.2-3

บริษทั เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษทั เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-7

บริษัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จา้ กดั ตารางที่ 7.1.2-2 รายได้ ต้นทนุ และกาไรสุทธิทางการเกษตรเม่ือไม่มีโครงการ
บริษัท เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
หนว่ ย : บาท

ไม้ยนื ตน้ ไม้ผล พืชไร่ พืชสวน ผกั กนิ ใบ (ผกั ชี) ขา้ ว โครงการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องตน้ อา่ งเกบ็ น้าบา้ นเหมอื งตะกวั่
ยางพารา ปาลม์ น้ามัน มะพร้าว อนั เน่ืองมาจากพระราชด้าริ จังหวัดพัทลงุ
รายการ ทเุ รียน มังคดุ เงาะ สละ สบั ปะรด ข้าวโพด มะละกอ กลว้ ยหอม ผกั กนิ ใบ ผกั กนิ ใบ (ผดั
(ผกั ชี)
4,626 2,321 250 26,510 5,888 4,000 พันธพ์ นื้ เมอื ง พันธสุ์ ง่ เสรมิ
2,386 - 57 15,576 5,071 500
- 57 2,302 1,143 500 กาด)
671 - - 3,429 -
1. ตน้ ทุนผนั แปร 13,301 13,460 762 - - - 845 10,121 5,143 279 243 2,757 2,799
12,460 64 1,714 - - 695 -- 4,071 1,857
1.1 คา่ แรงงาน 10,792 64 - 193 11,733 500 - 1,000 71 71 1,357 1,357
662 - 2,240 2,321 71 10,934 817 3,500 357
- คา่ เตรียมดนิ + ขุดหลุมในปีทป่ี ลูก (บาท) 827 811 - 993 893 71 7,456 215 1,500 286 714 71 71
429 - 700 - 1,805 302 2,000 3,429 143
- คา่ ปลกู (ปีปลูก และปลูกซอ่ ม) (บาท) 737 10,559 698 43 1,429 257 300 - - - --
1,000 379 - 50 6,050 3,286
- คา่ ดแู ลรักษา (บาท) 429 286 181 505 - 3,286 714 - - 367 367
429 43 - - - 2,143 1,714
- คา่ เก็บเกย่ี ว รวบรวม ในช่วงปีให้ผลเฉลี่ยตอ่ ปี (บาท) 8,799 - - - - - - - - 990 990
95 - - 250
1.2 คา่ ปจั จัยการผลติ 2,510 286 - 4,626 - 39 207 171 1,400 1,442
- - 151 2,321 20
- คา่ พนั ธุ์ ในปีปลูกและปลูกซ่อม (บาท) 232 - - 79 126 786 86 29 400 440
- 762 11,896 45 536
- คา่ ปุ๋ย (บาทตอ่ ปี) 1,660 13,460 86 7,270 5,657 107 143 930 930
5,000 15 3,336
- คา่ ยาปราบศตั รูพชื และวัชพชื (บาทตอ่ ปี) 274 1,286 -- 20 22
3 524
- คา่ วัสดอุ ่ืน ๆ ไดแ้ ก่ คา่ น้ามนั เชื้อเพลงิ และ 15,000
1,540
ย ไฟฟา้ คา่ อปุ กรณแ์ ละวัสดุ คา่ ซอ่ มแซมอปุ กรณ์ 343 1,416 - - 621 857 14 - 50 50
การเกษตรสิ้นเปลอื ง -
รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบื้องต้น 2. ตน้ ทนุ คงท่ี - - - - - - - 345 345

7-8 - คา่ เช่าทดี่ นิ (บาทตอ่ ปี) - - - - - - - - 300 300

- คา่ ใช้จ่ายอื่นๆ (บาทตอ่ ปี) - ------- 45 45

3. ตน้ ทุนรวมตอ่ ปี 13,301 26,510 5,888 4,000 10,121 5,143 279 243 3,102 3,144

4. ผลผลติ (กก./ป)ี 462 1,284 3,005 700 1,250 571 250 200 525 603.75

5. ราคาผลผลติ ทเ่ี กษตรกรขายได้ (บาท/กก.) 33 32 3 10 14 10 60 20 10 10

6. ผลตอบแทนตอ่ ปี 15,245 41,087 9,015 7,000 16,875 5,714 15,000 4,000 5,250 6,038

7. ผลตอบแทนสทุ ธิ 1,943 14,577 3,127 3,000 6,754 571 14,721 3,757 2,148 2,894

ทม่ี า การสอบถามดา้ นเศรฐกจิ สงั คม บทที่ 7
การวเิ คราะห์ด้านเศรษฐศาสตร์

บริษัท เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จ้ากดั ตารางท่ี 7.1.2-3 รายได้ ต้นทุน และกาไรสุทธทิ างการเกษตรเมื่อมีโครงการ
บริษทั เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
หนว่ ย : บาท

ไม้ยืนตน้ ไม้ผล พืชไร่ พืชสวน ผกั กนิ ใบ (ผกั ชี) ข้าว โครงการศกึ ษาผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบือ้ งตน้ อา่ งเก็บน้าบา้ นเหมืองตะก่ัว
ยางพารา ปาลม์ น้ามัน มะพร้าว อันเนอ่ื งมาจากพระราชด้าริ จงั หวัดพทั ลงุ
รายการ ทเุ รียน มังคดุ เงาะ สละ สบั ปะรด ข้าวโพด มะละกอ กลว้ ยหอม ผกั กนิ ใบ ผกั กนิ ใบ (ผดั พันธพ์ นื เมือง พนั ธสุ์ ง่ เสริม
(ผกั ชี) กาด)
4,870 2,670 271 26,676 5,847 4,475
1. ตน้ ทนุ ผนั แปร 12,698 12,473 855 2,319 - 51 14,173 4,907 450 10,962 5,493 302 261 2,827 2,871
11,338 58 - 51 2,072 1,029 450 4,036 1,757
1.1 คา่ แรงงาน 9,829 58 604 - - 3,429 - 64 64 1,357 1,357
596 - - - - 845 321 900
- คา่ เตรียมดนิ + ขุดหลุมในปีทป่ี ลกู (บาท) 745 811 - 1,714 - - 695 -- 286 714 64 64
429 - - 219 10,560 450 - 3,429 143
- คา่ ปลูก (ปีปลูก และปลกู ซ่อม) (บาท) 737 9,503 798 2,551 2,670 82 12,504 940 4,025 - - --
1,136 435 1,142 1,027 82 8,575 247 1,725 6,926 3,736
- คา่ ดแู ลรักษา (บาท) 429 329 208 805 1,643 - 2,075 347 2,300 3,779 821 - - 367 367
493 49 49 296 345 - 2,464 1,971
- คา่ เกบ็ เกย่ี ว รวบรวม ในช่วงปีให้ผลเฉลย่ี ตอ่ ปี (บาท) 7,919 - - 55 - - - - 990 990
105 555 -
1.2 คา่ ปจั จัยการผลติ 2,869 314 - - - - 238 197 1,470 1,514
- - - - -
- คา่ พนั ธุ์ ในปีปลกู และปลูกซ่อม (บาท) 267 - - - - 271 99 33 420 462
- 855 4,870 - 47
- คา่ ปยุ๋ (บาทตอ่ ปี) 1,910 12,473 103 181 2,670 20 123 164 977 977
6,000 15 79 151 943
- คา่ ยาปราบศตั รูพชื และวัชพชื (บาทตอ่ ปี) 315 1,543 14,275 45 672 -- 21 23.1
3 687 9,406 6,789
- คา่ วัสดอุ น่ื ๆ ไดแ้ ก่ คา่ น้ามนั เชื้อเพลิงและ 18,000 4,119
5,527
รายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบ้ืองต้น ไฟฟา้ คา่ อุปกรณแ์ ละวัสดุ คา่ ซอ่ มแซมอปุ กรณ์ 377 1,558 - - 684 943 16 - 53 53
การเกษตรสิ้นเปลือง -
7-9 2. ตน้ ทุนคงที่ - - - - - - - 345 345

- คา่ เช่าทดี่ นิ (บาทตอ่ ปี) - - - - - - - - 300 300

- คา่ ใช้จ่ายอื่นๆ (บาทตอ่ ปี) - ------- 45 45

3. ตน้ ทนุ รวมตอ่ ปี 12,698 26,676 5,847 4,475 10,962 5,493 302 261 3,172 3,216

4. ผลผลติ (กก./ป)ี 531 1,541 3,606 840 1,500 686 300 240 604 694.3

5. ราคาผลผลติ ทเ่ี กษตรกรขายได้ (บาท/กก.) 33 32 3 10 14 10 60 20 10 10

6. ผลตอบแทนตอ่ ปี 17,531 49,305 10,818 8,400 20,250 6,857 18,000 4,800 6,038 6,943

7. ผลตอบแทนสทุ ธิ 4,833 22,629 4,971 3,925 9,288 1,364 17,698 4,539 2,866 3,727

ทมี่ า การสอบถามดา้ นเศรฐกจิ สงั คม บทท่ี 7
การวเิ คราะหด์ ้านเศรษฐศาสตร์

โครงการศกึ ษาผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มเบอ้ื งตน้ อา่ งเกบ็ นา้ บา้ นเหมอื งตะกั่ว บทท่ี 7
อันเน่อื งมาจากพระราชด้าริ จงั หวัดพทั ลงุ การวิเคราะห์ด้านเศรษฐศาสตร์

(3) ระยะการพฒั นา
ในการปลูกพืชตามข้อเสนอแนะของการศึกษาทางด้านการเกษตร ได้มีการกาหนดให้เกษตรกร

มีการปรับตัวในการปลูกพืชชนิดใหม่ โดยใช้ระยะเวลา 6 ปี ซึ่งจะมีการปรับตัวเพื่อให้ได้ผลผลิตตามที่เสนอไว้เป็นร้อยละ
50.00 60.00 70.00 80.00 90.00 และเต็มศักยภาพในปีท่ี 6 โดยกาหนดให้ระยะการพัฒนาดังกล่าวเหมือนกัน
ทุกพนื้ ทีไ่ ด้รับประโยชน์

(4) มูลคา่ ผลประโยชน์ทางการเกษตรทเ่ี พิม่ ขึน
จากการวิเคราะห์ตามข้อมูลท่ีได้กล่าวข้างต้น สามารถคานวณผลประโยชน์ทางการเกษตรในอนาคต

เมื่อไม่มีและมีโครงการ โดยรายละเอยี ดการคานวณพจิ ารณาได้จาก ตารางภาคผนวก ฎ ซง่ึ สามารถสรุปได้ดังน้ี

ผลประโยชน์สุทธิส่วนเพิ่มของพื้นที่ชลประทานมีมูลค่ารวม 130.85 ล้านบาท ดังตารางที่ 7.1.2-3
เมื่อพิจารณาเป็นรายพืช กล่าวได้ว่า ผลประโยชน์จากการปลูก สละ มีมูลค่าสูงสุด 108.8 ล้านบาท รายละเอียดแสดงดัง
ตารางท่ี 7.1.2-4

ตารางท่ี 7.1.2-4 รายไดส้ ทุ ธิทางการเกษตรรายปใี นอนาคตเมอื่ มแี ละไมม่ ีโครงการ

พชื อนาคตเมื่อไม่มีโครงการ อนาคตเม่ือมีโครงการ หน่วย : ล้านบาท

ข้าวนาปี ฤดฝู น ฤดแู ลง้ ตลอดปี รวม ฤดฝู น ฤดแู ลง้ ตลอดปี รวม ผลตอบแทนสทุ ธิ
ข้าวนาปรัง 2 2.1
พชื ไร่ผสม 0.12 - - 0 2- 1 1.1
พชื ผัก พชื กินใบ 1 1.2
ปาลม์ น้ามนั - - -- - 1.1 27 26.8
ยางพารา 6 6.0
ไมผ้ ลผสม-สละ 0.02 - 0 1.2 28 27.5
80 75.9
- - - - 18 9

- - 0.18 0 - - 6.2

- - 0.2 0 - - 28

3.9 3.9 80

รวม 140.58

2) ผลประโยชน์ด้านการใช้นา้ อปุ โภคและบรโิ ภค
จากการประเมินความต้องการน้าเพื่อการอุปโภคบริโภค พบว่า มีความต้องการในปีเร่ิมดาเนินการ

0.33 ล้านลูกบาศก์เมตร และเพิ่มเป็น 0.5 ล้านลูกบาศก์เมตร ปริมาณน้าท่ีจัดสรรดังกล่าวสามารถสารองไว้ โดยไม่
ต้องไปจัดหาน้าจากแหล่งอ่ืนเมื่อถึงเวลาท่ีต้องการใช้จรงิ การประเมนิ กาหนดให้ถ้าไม่มโี ครงการเมื่อภาวะภัยแล้งทา
ให้มีการขาดแคลนน้าจาเป็นต้องจัดหาน้าจากจากแหล่งอื่น ซึ่งประเมินอัตราค่าน้าดิบ ในอัตรา 3 บาทต่อลูกบาศก์
เมตร

บริษทั เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษทั เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-10

โครงการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบอ้ื งตน้ อ่างเกบ็ นา้ บา้ นเหมอื งตะก่ัว บทท่ี 7
อนั เน่อื งมาจากพระราชดา้ ริ จังหวัดพัทลุง การวเิ คราะหด์ ้านเศรษฐศาสตร์

7.1.3 การวเิ คราะห์ความคุ้มทนุ ของโครงการ

การวิเคราะห์ความเหมาะสมจะใช้ตัวชี้วดั ซึ่งไดจ้ ากการเปรยี บเทียบต้นทุนและผลประโยชน์ เพ่ือให้ทราบถึง

ความคมุ้ ค่าของการลงทนุ โดยใช้หลกั การของการคดิ ลดมูลคา่ ประกอบดว้ ยตัวชีว้ ัด 3 ตัวดงั นี้
1) มูลค่าปัจจุบันสุทธิ (Net Present Value: NPV) เป็นมูลค่าส่วนต่างระหว่างมูลค่าปัจจุบันของ

ผลประโยชน์ (PVB) และมูลคา่ ปัจจุบนั ของต้นทุน (PVC) มีสูตรในการคานวณดังนี้

NPV = PVB-PVC

= n Bt t − n Ct )t
+ r) +r
t=1(1 t=1(1

= t=n1B(1t+−rC)tt

โดยที่ Bt หมายถงึ ผลประโยชนข์ องโครงการในปีที่ t
Ct หมายถงึ ต้นทนุ ของโครงการในปีท่ี t
r หมายถึง อตั ราคดิ ลดหรืออตั ราดอกเบี้ย
t หมายถึง ระยะเวลาของโครงการ (1,2,…,n)

เกณฑท์ ีใ่ ชใ้ นการพจิ ารณาความเหมาะสมของโครงการ คือ NPV > 0 หรือมคี ่าเปน็ บวก ซึง่ หมายถึง มลู ค่า

ปจั จุบันของผลประโยชน์รวมมีค่ามากกว่ามูลค่าปจั จบุ ันของต้นทนุ รวม (PVB > PVC)

2) อัตราส่วนผลประโยชน์ตอ่ ตน้ ทุน (Benefit-Cost Ratio : BCR) เปน็ การเปรยี บเทียบมูลค่าปัจจุบัน

ของผลประโยชนก์ บั มูลคา่ ปจั จบุ นั ของต้นทุน มีสูตรในการคานวณดงั น้ี

BCR = PVB
PVC

= t=n1(1+Btr)t n Ct t
+ r)
t=1(1

= t=n1CBtt (1 + r)−t
(1 + r)−t

เกณฑ์ทีใ่ ช้ในการพิจารณาความเหมาะสมของโครงการ คือ คา่ BCR ( 1 )
3) อัตราผลตอบแทนภายในโครงการทางเศรษฐกิจ (Economic Internal Rate of Return: EIRR)
เป็นอัตราคิดลดสูงสุด (r) ที่จะทาให้มูลค่าปัจจุบันสุทธิมีค่าเท่ากับศูนย์ และ/หรืออัตราส่วนผลประโยชน์ต่อต้นทุนมีค่า
เท่ากับหน่ึง ดังน้ัน ค่า 7IRR จึงเป็นค่าที่แสดงถึงความสามารถของเงินลงทุนท่ีทาให้เกิดรายได้คุ้มกับค่าลงทุนพอดี
มีสตู รในการคานวณ ดงั น้ี

บริษทั เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษทั เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-11

โครงการศกึ ษาผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มเบอ้ื งต้น อ่างเก็บน้าบ้านเหมอื งตะก่ัว บทท่ี 7
อนั เน่ืองมาจากพระราชดา้ ริ จังหวดั พทั ลุง การวเิ คราะห์ด้านเศรษฐศาสตร์

n ( Bt − Ct ) = 0 = nB t (1 + r)−t = 1
(1+ r )t t=1C t (1 + r)−t
t =1 และ/หรอื

เกณฑ์ที่ใชใ้ นการพิจารณาความเหมาะสมของโครงการ คือ ค่า EIRR มีค่าสงู สุด และสูงกว่าอัตราคิดลดที่ใช้
ในการวเิ คราะห์ โดยจะดาเนนิ การวิเคราะหภ์ ายใต้ขอ้ กาหนดดังน้ี

(1) อัตราคิดลด หรือคา่ เสียโอกาสของตน้ ทุนทรพั ยากร
การเลือกอัตราส่วนลดเพื่อนามาปรับมูลค่าของเงินในแต่ละช่วงเวลา โดยท่ัวไปจะขึ้นอยู่กับตัว

เทียบมาตรฐาน ซึ่งมี 2 ส่วนหลัก คือ 1) การบริโภค อัตราส่วนลดก็จะเป็นการลดลงของมูลค่าการบริโภคตลอด
ช่วงเวลาหรอื อตั ราดอกเบี้ยการบริโภคน้ันเอง ท่ีวัดความพอใจต่างเวลาระหว่างการบริโภคในวันนี้หรือต้องรอคอยใน
การบริโภคออกไปในวันข้างหน้า 2) การลงทุนสาธารณะ ซ่ึงก็คือ ค่าเสียโอกาสของทุนในระบบเศรษฐกิจน้ันเอง
ซึง่ การศึกษาครั้งน้ีจะใชก้ ารลงทุนสาธารณะเป็นตัวเทียบมาตรฐาน

อัตราส่วนลดท่ีเหมาะสมในการวิเคราะห์โครงการทางเศรษฐกิจ คือ ค่าเสียโอกาสของเงินทุน
ซึ่งก็คือผลตอบแทนของการใช้ทุนไปในหนทางเลือกอ่ืนที่ดีท่ีสุด ทั้งนี้เพราะทุนท่ีมีอยู่หรือหามาได้นั้น สามารถ
นาไปใช้กับโครงการต่างๆ ทีม่ ีใหเ้ ลือกได้

(2) ระยะเวลาการวิเคราะห์
กาหนดให้ระยะเวลาการวิเคราะห์ของโครงการทั้งหมด 53 ปี แบ่งเป็นระยะเวลาก่อสร้าง 3 ปี

(สง่ น้าไดใ้ นปีท่ี 5) และระยะดาเนนิ การ 50 ปี
จากการวิเคราะห์ความเหมาะสมทางเศรษฐกิจ โดยใช้ข้อกาหนดดังกล่าว พบว่า โครงการมีความ

เหมาะสมทางเศรษฐกิจเม่ือพิจารณาท่ีอัตราคดิ ลด 9 % มีมูลค่าปจั จุบันสุทธิ (Net Present Value: NPV) 496.8 ล้านบาท
อัตราส่วนระหว่างผลประโยชน์และต้นทุน (Benefit Cost Ratio: B/C) เท่ากับ 1.66 และอัตราผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ
ของโครงการ (Economic Internal Rate of Return : EIRR) เทา่ กับรอ้ ยละ 17.54 รายละเอยี ดดังแสดงในตารางท่ี 7.1.3-2

บริษัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบื้องต้น
บริษทั เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-12

โครงการศกึ ษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบอื้ งตน้ อ่างเกบ็ น้าบา้ นเหมืองตะกั่ว บทท่ี 7
อันเนอ่ื งมาจากพระราชด้าริ จงั หวดั พัทลุง การวเิ คราะห์ด้านเศรษฐศาสตร์

ตารางที่ 7.1.3-2 การวเิ คราะหค์ วามเหมาะสมทางเศรษฐกจิ ของโครงการ

หน่วย : ลา้ นบาท

ตน้ ทนุ ผลประโยชน์

ปี คา่ ลงทนุ คา่ ดาเนินการ รวม ดา้ นการเกษตร น้าอุปโภค บริโภค รวม กาไรสทุ ธิ

บารุงรักษา พน้ื ทชี่ ลประทาน พนื้ ทอี่ า่ ง

1 20.32 - 20.32 - - -- 20.32
-- 113.90
2 113.90 - 113.90 - - -- 269.06
147.04 - 154.52
3 269.06 - 269.06 - - 147.04 68.14
147.04 124.86
4 279.37 22.18 301.55 140.58 6.46 147.04 124.86
147.04 124.86
5 56.72 22.18 78.90 140.58 6.46 147.04 124.86
147.04 124.86
6 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
147.04 124.86
7 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 117.46
147.04 124.86
8 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
147.04 124.86
9 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
147.04 124.86
10 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
147.04 124.86
11 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
147.04 124.86
12 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 117.46
147.04 124.86
13 7.39 22.18 29.57 140.58 6.46 147.04 124.86
147.04 124.86
14 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
147.04 124.86
15 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
147.04 124.86
16 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
147.04 124.86
17 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 117.46
147.04 124.86
18 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86

19 - 22.18 22.18 140.58 6.46

20 - 22.18 22.18 140.58 6.46

21 - 22.18 22.18 140.58 6.46

22 - 22.18 22.18 140.58 6.46

23 7.39 22.18 29.57 140.58 6.46

24 - 22.18 22.18 140.58 6.46

25 - 22.18 22.18 140.58 6.46

26 - 22.18 22.18 140.58 6.46

27 - 22.18 22.18 140.58 6.46

28 - 22.18 22.18 140.58 6.46

29 - 22.18 22.18 140.58 6.46

30 - 22.18 22.18 140.58 6.46

31 - 22.18 22.18 140.58 6.46

32 - 22.18 22.18 140.58 6.46

33 7.39 22.18 29.57 140.58 6.46

34 - 22.18 22.18 140.58 6.46

35 - 22.18 22.18 140.58 6.46

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบ้ืองต้น
บริษัท เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-13

โครงการศกึ ษาผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบ้ืองตน้ อา่ งเกบ็ น้าบ้านเหมืองตะกั่ว บทท่ี 7
อันเน่อื งมาจากพระราชด้าริ จงั หวัดพทั ลงุ การวเิ คราะหด์ า้ นเศรษฐศาสตร์

ตารางท่ี 7.1.3-2 การวเิ คราะหค์ วามเหมาะสมทางเศรษฐกิจของโครงการ (ต่อ)

หน่วย : ลา้ นบาท

ตน้ ทนุ ผลประโยชน์
ปี คา่ ลงทนุ คา่ ดาเนินการ รวม
ดา้ นการเกษตร น้าอุปโภค บริโภค รวม กาไรสุทธิ

บารุงรักษา พนื้ ทชี่ ลประทาน พน้ื ทอ่ี า่ ง

36 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
6.46 147.04 124.86
37 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
6.46 147.04 124.86
38 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
6.46 147.04 124.86
39 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
6.46 147.04 117.46
40 - 22.18 22.18 140.58

41 - 22.18 22.18 140.58

42 - 22.18 22.18 140.58

43 7.39 22.18 29.57 140.58

44 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
45 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86

46 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
47 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
48 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
49 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
50 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
51 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
52 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
52 - 22.18 22.18 140.58 6.46 147.04 124.86
53 7.39 22.18 29.57 140.58 6.46 147.04 117.46
รวม 776.34 1,131.24 1,907.59 2,876.58 30.94 2,783.68 1,859.17
มลู คา่ ปัจจุบัน (9%) 561.24 187.96 749.13 1,191.25 54.75 1,246.00 496.87

มลู คา่ ปัจจุบัน (12%) 512.70 131.16 643.84 831.26 0.00 38.20 869.47 225.63
อตั ราคดิ ลด

ตวั ชีวัด 9.00 12.00
มูลคา่ ปจั จุบนั สทุ ธิ (NPV) 496.87 225.63 ลา้ นบาท
อตั ราผลตอบแทนตอ่ ตน้ ทุน (B/C)
อตั ราผลตอบแทนทางเศรษฐศาสตร์ (EIRR) 1.66 1.35

ที่มา : จากการคานวณ 17.54%

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซัลท์ จา้ กดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษัท เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-14

โครงการศึกษาผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบือ้ งตน้ อา่ งเก็บน้าบา้ นเหมืองตะก่วั บทท่ี 7
อันเน่อื งมาจากพระราชด้าริ จงั หวดั พัทลุง การวเิ คราะหด์ า้ นเศรษฐศาสตร์

7.2 การวเิ คราะหท์ างดา้ นการเงิน
การวิเคราะห์ทางด้านการเงินเป็นการวิเคราะห์แบบจาลองฟาร์ม จากเป้าหมายหลักของโครงการ

คือ การมีโครงการจะทาใหส้ ภาพเศรษฐกิจของครวั เรือนเกษตรกรดขี ้ึน ดังน้ัน จึงได้มีการเสนอแบบจาลองฟารม์ หรือ
รูปแบบการเพาะปลูกท่ีสอดคล้องกับสภาพแวดล้อมเมื่อมีโครงการแล้ว ท้ังนี้ ได้มีการวิเคราะห์แบบจาลองฟาร์ม
ซ่ึงเป็นการวิเคราะห์ในระดับจุลภาค คือ ระดับครัวเรือนเกษตรกร โดยมีการวิเคราะห์ถึงแหล่งรายได้และรายจ่าย
ทั้งหมดของครัวเรือนตามรูปแบบต่างๆ ท่ีเสนอ เพ่ือให้เกษตรกรพิจารณาปรับเปล่ียนตามความเหมาะสม โดยจะมี
ขอ้ กาหนดและขอ้ มลู ทีใ่ ชใ้ นการวิเคราะห์ดังน้ี

1) พนื้ ท่รี บั ประโยชนจ์ ากโครงการ คอื พ้ืนท่ชี ลประทานเปิดใหม่
2) ครัวเรือนเกษตรกรในพ้ืนท่ีรบั ประโยชน์จากโครงการ มพี ื้นที่เพาะปลูก 7ไร่/ครัวเรอื น โดยแต่ละพนื้ ท่ียอ่ ย
มลี ักษณะทางสังคมเหมือนกนั
3) จานวนสมาชิกในครัวเรือนท่ีอาศัยอยู่ปัจจุบันเฉลี่ย 4 คน เป็นวัยทางาน (15-60 ปี) ท่ีช่วยงานทาง
การเกษตร เฉลยี่ 2.6 คน คดิ เปน็ แรงงานรวม 57.20 คน-วนั ตอ่ เดอื น
4) ครวั เรอื นมรี ายได้อืน่ ๆ เฉลี่ยต่อปี 18,678 บาท และรายจ่ายเฉล่ยี ครวั เรือนต่อปี 11,714 บาท
5) ในสภาพอนาคตไมม่ โี ครงการ กาหนดให้เกษตรกรมีการปลกู พชื หลัก คอื ไมย้ ืนตน้ ไม้ผล ข้าว พืชไร่ผสม
6) ในสภาพอนาคตมีโครงการ กาหนดให้มีการปลูกพืชหลักในฤดูฝนและตลอดปี เหมือนเดิม สาหรับ
ฤดูแล้งปลูกผัก และพืชตลอดท้ังปี ให้เกษตรกรสามารถเลือกปลูกพืชชนิดใดชนิดหน่ึงท่ีเสนอแนะจากการศึกษา
ดา้ นการเกษตร
จากข้อมูลและข้อกาหนดข้างต้นได้มีการกาหนดให้มีแบบจาลองตัวอย่างออกเป็น 12 แบบ ซึ่งจากการ
วิเคราะห์สรุปได้ว่า การมีโครงการจะทาให้เกษตรกรมีรายได้ของครัวเรือนเพิ่มข้ึนจากเดิม หรือโครงการทาให้
เกษตรกรมีสภาพเศรษฐกจิ ทีด่ ีขึ้น โดยท่ี
แบบจาลองที่ 1 : เกษตรมีรายไดค้ รวั เรอื นเพ่มิ ขึ้น 20,444 บาท/ครัวเรือน/ปี
แบบจาลองที่ 2 : เกษตรมีรายไดค้ รวั เรอื นเพิ่มข้ึน 21,665 บาท/ครัวเรือน/ปี
แบบจาลองที่ 3 : เกษตรมรี ายไดค้ รัวเรอื นเพ่ิมขนึ้ 24,648 บาท/ครวั เรือน/ปี
แบบจาลองที่ 4 : เกษตรมรี ายได้ครวั เรอื นเพ่มิ ขนึ้ 21,162 บาท/ครวั เรือน/ปี
แบบจาลองท่ี 5 : เกษตรมีรายได้ครัวเรอื นเพม่ิ ขึ้น 20,854 บาท/ครวั เรอื น/ปี
แบบจาลองที่ 6 : เกษตรมีรายไดค้ รวั เรือนเพ่ิมข้นึ 17,541 บาท/ครัวเรอื น/ปี
แบบจาลองที่ 7 : เกษตรมีรายได้ครวั เรอื นเพม่ิ ขึ้น 53,827 บาท/ครัวเรือน/ปี
แบบจาลองที่ 8 : เกษตรมีรายไดค้ รวั เรอื นเพิ่มขน้ึ 51,866 บาท/ครัวเรือน/ปี
แบบจาลองท่ี 9 : เกษตรมรี ายไดค้ รัวเรือนเพ่มิ ขึ้น 53,087 บาท/ครวั เรือน/ปี
แบบจาลองท่ี 10 เกษตรมีรายได้ครัวเรอื นเพิ่มขึ้น 51,558 บาท/ครัวเรือน/ปี
แบบจาลองท่ี 11 :เกษตรมีรายได้ครัวเรือนเพิม่ ขน้ึ 53,519 บาท/ครวั เรือน/ปี
แบบจาลองท่ี 12 เกษตรมีรายไดค้ รัวเรอื นเพิ่มขนึ้ 42,824 บาท/ครวั เรือน/ปี

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบ้ืองต้น
บริษัท เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-15

โครงการศึกษาผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มเบ้อื งตน้ อ่างเกบ็ นา้ บา้ นเหมืองตะก่ัว บทท่ี 7
อันเนอื่ งมาจากพระราชด้าริ จงั หวดั พัทลุง การวิเคราะห์ดา้ นเศรษฐศาสตร์

ผลการวิเคราะห์ดังแสดงในตารางที่ 7.2-1 ถึง ตารางที่ 7.2-12 ดังน้ัน จากการวิเคราะห์แบบจาลองฟารม์ กล่าว
ได้วา่ แบบจาลองที่ 7 เปน็ แบบจาลองท่ีทาใหค้ รัวเรอื นเกษตรมรี ายได้ครัวเรือนเพิม่ มากท่สี ุดหรือควรสง่ เสริมมากท่ีสุด
อย่างไรการส่งเสริมคงไม่ได้ทุกครัวเรอื นกล่าวคือการส่งเสริมต้องมีความสอดคล้องกับแผนการใช้ท่ีดินในอนาคตเมื่อ
โครงการด้วยอีกท้ังการที่เกษตรกรจะเลือกรูปแบบใดก็จะขึ้นอยู่กับตัวเกษตรกรเอง โดยอาจพิจารณาจาก ความสนใจ
ความรู้ความถนัด และชอ่ งทางในการจาหน่ายของแต่ละพชื ของแตล่ ะครวั เรือน

ตารางท่ี 7.2-1 การวิเคราะห์ทางการเงนิ สาหรับแบบจาลองฟารม์ : แบบจาลองท่ี 1

การวิเคราะห์ทางการเงินสา้ หรับแบบจ้าลองฟาร์ม : แบบจ้าลองท่ี 1

ฤดกู าล พชื กรณอี นาคตเม่ือไม่มีโครงการ กรณอี นาคตเมื่อมีโครงการ
พนื้ ที่เพาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ฤดฝู น ขา้ วนาปี พนื้ ท่เี พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ขา้ วโพด (ไร่) (บาท) (บาท)
(ไร)่ (บาท) (บาท) 0.35 3,727 1,304
0.35 3,925 1,374
0.35 2,148 752

0.35 3,000 1,050

ฤดแู ลง้ ผกั ชี 0.20 17,698 3,540
ผกั กาด
0.15 4,539 681
ตลอดปี ทเุ รียน
ยางพารา 2.45 7,270 17,811 2.45 9,406 23,044
3.50 1,943 6,801
รวมรายไดส้ ทุ ธจิ ากการเกษตรทง้ั หมด 3.50 4,833 16,916
รายไดอ้ ืน่ ๆ 26,414
รายจ่ายในครวั เรือน 18,687 46,858
รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ครวั เรอื น 11,741
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ขึ้นตอ่ ครวั เรือน (บาท/ครวั เรอื น/ปี) 33,361 18,687
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ขึ้นตอ่ ครวั เรือน (ร้อยละ)
11,741
ท่ีมา : จากการคานวณ
53,805

20,444

61.28%

ตารางที่ 7.2-2 การวิเคราะห์ทางการเงินสาหรบั แบบจาลองฟาร์ม : แบบจาลองท่ี 2

ฤดกู าล พชื กรณอี นาคตเมื่อไม่มีโครงการ กรณอี นาคตเม่ือมีโครงการ
พนื้ ท่เี พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ฤดฝู น ขา้ วนาปี พนื้ ที่เพาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ขา้ วโพด (ไร่) (บาท) (บาท)
(ไร)่ (บาท) (บาท) 0.35 3,727 1,304
0.35 3,925 1,374
0.35 2,148 752

0.35 3,000 1,050

ฤดแู ลง้ ผกั ชี 0.20 17,698 3,540
คะนา้
0.10 19,020 1,902
ตลอดปี ทเุ รยี น
ยางพารา 2.45 7,270 17,811 2.45 9,406 23,044
3.50 1,943 6,801
รวมรายไดส้ ทุ ธจิ ากการเกษตรทง้ั หมด 3.50 4,833 16,916
รายไดอ้ นื่ ๆ 26,414
รายจ่ายในครัวเรือน 18,687 48,080
รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ครัวเรือน 11,741
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ขึ้นตอ่ ครัวเรอื น (บาท/ครวั เรอื น/ปี) 33,361 18,687
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ขึ้นตอ่ ครวั เรอื น (ร้อยละ)
11,741
ทีม่ า : จากการคานวณ
55,026

21,665

64.94%

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซัลท์ จา้ กดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบื้องต้น
บริษทั เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-16

โครงการศกึ ษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบ้ืองตน้ อา่ งเก็บน้าบ้านเหมืองตะกั่ว บทท่ี 7
อันเน่อื งมาจากพระราชดา้ ริ จังหวัดพทั ลงุ การวิเคราะห์ดา้ นเศรษฐศาสตร์

ตารางที่ 7.2-3 การวเิ คราะห์ทางการเงนิ สาหรับแบบจาลองฟาร์ม : แบบจาลองที่ 3

ฤดกู าล พชื กรณอี นาคตเม่ือไม่มีโครงการ กรณอี นาคตเมื่อมีโครงการ
พน้ื ที่เพาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ฤดฝู น ข้าวนาปี พน้ื ทเ่ี พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ขา้ วโพด (ไร่) (บาท) (บาท)
(ไร)่ (บาท) (บาท) 0.35 3,727 1,304
0.35 3,925 1,374
0.35 2,148 752

0.35 3,000 1,050

ฤดแู ลง้ ถ่ัวฝกั ยาว 0.20 27,993 5,599
คะนา้
0.15 19,020 2,853
ตลอดปี ทเุ รียน
ยางพารา 2.45 7,270 17,811 2.45 9,406 23,044
3.50 1,943 6,801
รวมรายไดส้ ทุ ธจิ ากการเกษตรทัง้ หมด 3.50 4,833 16,916
รายไดอ้ ่นื ๆ 26,414
รายจ่ายในครวั เรือน 18,687 51,090
รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ครัวเรอื น 11,741
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ข้ึนตอ่ ครัวเรอื น (บาท/ครวั เรอื น/ปี) 33,361 18,687
รายไดส้ ทุ ธเิ พม่ิ ข้ึนตอ่ ครัวเรอื น (รอ้ ยละ)
11,741
ที่มา : จากการคานวณ
58,036

24,675

73.96%

ตารางที่ 7.2-4 การวเิ คราะห์ทางการเงนิ สาหรบั แบบจาลองฟารม์ : แบบจาลองที่ 4

ฤดกู าล พชื กรณอี นาคตเม่ือไม่มีโครงการ กรณอี นาคตเม่ือมีโครงการ

ฤดฝู น ข้าวนาปี พนื้ ที่เพาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ พนื้ ทเ่ี พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ผกั ชี
(ไร)่ (บาท) (บาท) (ไร่) (บาท) (บาท)

0.35 2,148 752 0.35 3,727 1,304

0.35 14,721 5,153 0.35 17,698 6,194

ฤดแู ลง้ ผกั ชี 0.20 17,698 3,540
ผกั กาด
0.15 4,539 681
ตลอดปี ทเุ รยี น
ยางพารา 2.45 7,270 17,811 2.45 9,406 23,044
3.50 1,943 6,801
รวมรายไดส้ ทุ ธจิ ากการเกษตรทง้ั หมด 3.50 4,833 16,916
รายไดอ้ ่ืน ๆ 30,517
รายจ่ายในครัวเรอื น 18,687 51,679
รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ครัวเรอื น 11,741
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ขึ้นตอ่ ครวั เรือน (บาท/ครัวเรือน/ปี) 37,463 18,687
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ข้ึนตอ่ ครัวเรือน (ร้อยละ)
11,741
ทม่ี า : จากการคานวณ
58,625

21,162

56.49%

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จา้ กดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้น
บริษทั เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-17

โครงการศึกษาผลกระทบสงิ่ แวดล้อมเบอ้ื งต้น อ่างเกบ็ น้าบ้านเหมืองตะก่วั บทที่ 7
อันเนื่องมาจากพระราชดา้ ริ จงั หวัดพัทลงุ การวเิ คราะหด์ ้านเศรษฐศาสตร์

ตารางท่ี 7.2-5 การวเิ คราะหท์ างการเงนิ สาหรับแบบจาลองฟาร์ม : แบบจาลองท่ี 5

ฤดกู าล พชื กรณอี นาคตเม่ือไม่มีโครงการ กรณอี นาคตเมื่อมีโครงการ

ฤดฝู น ข้าวนาปี พน้ื ทีเ่ พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ พน้ื ทเ่ี พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ผกั ชี
ขา้ วโพด (ไร)่ (บาท) (บาท) (ไร่) (บาท) (บาท)

ฤดแู ลง้ ผกั ชี 0.35 2,148 752 0.35 3,727 1,304
ผกั กาด
0.20 14,721 2,944 0.20 17,698 3,540
ตลอดปี ทเุ รียน
ยางพารา 0.15 3,000 450 0.15 3,925 589

รวมรายไดส้ ทุ ธจิ ากการเกษตรทั้งหมด 0.20 17,698 3,540
รายไดอ้ น่ื ๆ
รายจ่ายในครัวเรอื น 0.15 4,539 681
รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ครัวเรอื น
รายไดส้ ทุ ธเิ พม่ิ ขึ้นตอ่ ครัวเรือน (บาท/ครวั เรือน/ปี) 2.45 7,270 17,811 2.45 9,406 23,044
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ขึ้นตอ่ ครวั เรอื น (รอ้ ยละ) 3.50 1,943 6,801
3.50 4,833 16,916
ทม่ี า : จากการคานวณ 28,759
18,687 49,613
11,741
35,705 18,687

11,741

56,559

20,854

58.41%

ตารางท่ี 7.2-6 การวิเคราะห์ทางการเงนิ สาหรับแบบจาลองฟารม์ : แบบจาลองที่ 6

ฤดกู าล พชื กรณอี นาคตเม่ือไม่มีโครงการ กรณอี นาคตเม่ือมีโครงการ

ฤดฝู น ขา้ วนาปี พน้ื ทเ่ี พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ พน้ื ท่ีเพาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ผกั ชี
ข้าวโพด (ไร)่ (บาท) (บาท) (ไร่) (บาท) (บาท)

ฤดแู ลง้ ผกั ชี 0.35 2,148 752 0.35 3,727 1,304
ผกั กาด
0.20 14,721 2,944 0.20 17,698 3,540
ตลอดปี มังคดุ
ยางพารา 0.15 3,000 450 0.15 3,925 589

รวมรายไดส้ ทุ ธจิ ากการเกษตรทง้ั หมด 0.20 17,698 3,540
รายไดอ้ ่นื ๆ
รายจ่ายในครัวเรอื น 0.15 4,539 681
รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ครัวเรือน
รายไดส้ ทุ ธเิ พม่ิ ข้ึนตอ่ ครัวเรอื น (บาท/ครัวเรอื น/ปี) 2.45 3,336 8,173 2.45 4,119 10,091
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ขึ้นตอ่ ครัวเรือน (รอ้ ยละ) 3.50 1,943 6,801
3.50 4,833 16,916
ที่มา : จากการคานวณ 19,120
18,687 36,661
11,741
26,066 18,687

11,741

43,607

17,541

67.29%

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษทั เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-18

โครงการศกึ ษาผลกระทบสง่ิ แวดล้อมเบ้อื งต้น อ่างเก็บนา้ บา้ นเหมืองตะกวั่ บทที่ 7
อันเน่อื งมาจากพระราชดา้ ริ จังหวดั พัทลงุ การวิเคราะหด์ า้ นเศรษฐศาสตร์

ตารางที่ 7.2-7 การวิเคราะห์ทางการเงินสาหรับแบบจาลองฟารม์ : แบบจาลองที่ 7

ฤดกู าล พชื กรณอี นาคตเม่ือไม่มีโครงการ กรณอี นาคตเมื่อมีโครงการ

ฤดฝู น ขา้ วนาปี พนื้ ทเ่ี พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ พน้ื ท่ีเพาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ผกั ชี
(ไร)่ (บาท) (บาท) (ไร่) (บาท) (บาท)

0.35 2,148 752 0.35 3,727 1,304

0.25 17,698 4,425 0.25 17,698 4,425

ฤดแู ลง้ ผกั ชี 0.20 17,698 3,540
ผกั กาด
0.15 4,539 681
ตลอดปี ทเุ รยี น
ยางพารา 1.45 7,270 10,541 1.45 9,406 13,638
สละ 2.50 1,943 4,858
2.00 14,577 29,154 2.50 4,833 12,083
รวมรายไดส้ ทุ ธจิ ากการเกษตรทงั้ หมด
รายไดอ้ นื่ ๆ 49,730 3.00 22,629 67,886
รายจ่ายในครัวเรอื น 18,687
รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ครัวเรือน 11,741 103,557
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ขึ้นตอ่ ครวั เรอื น (บาท/ครัวเรือน/ปี) 56,676
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ขึ้นตอ่ ครัวเรอื น (ร้อยละ) 18,687

ท่มี า : จากการคานวณ 11,741

110,503

53,827

94.97%

ตารางที่ 7.2-8 การวิเคราะห์ทางการเงินสาหรับแบบจาลองฟารม์ : แบบจาลองที่ 8

ฤดกู าล พชื กรณอี นาคตเมื่อไม่มีโครงการ กรณอี นาคตเม่ือมีโครงการ

ฤดฝู น ข้าวนาปี พน้ื ทเี่ พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ พนื้ ทเี่ พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ผกั ชี
(ไร)่ (บาท) (บาท) (ไร่) (บาท) (บาท)

0.35 2,148 752 0.35 3,727 1,304

0.25 17,698 4,425 0.25 17,698 4,425

ฤดแู ลง้ ผกั ชี 0.20 17,698 3,540
ผกั กาด
0.15 4,539 681
ตลอดปี มังคดุ
ยางพารา 1.45 3,336 4,837 1.45 4,119 5,972
สละ 2.50 1,943 4,858
2.00 14,577 29,154 2.50 4,833 12,083
รวมรายไดส้ ทุ ธจิ ากการเกษตรท้ังหมด
รายไดอ้ ืน่ ๆ 44,025 3.00 22,629 67,886
รายจ่ายในครัวเรอื น 18,687
รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ครวั เรือน 11,741 95,891
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ข้ึนตอ่ ครัวเรือน (บาท/ครวั เรือน/ปี) 50,972
รายไดส้ ทุ ธเิ พม่ิ ข้ึนตอ่ ครัวเรอื น (ร้อยละ) 18,687

ที่มา : จากการคานวณ 11,741

102,838

51,866

101.75%

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบ้ืองต้น
บริษทั เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-19

โครงการศกึ ษาผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบือ้ งตน้ อา่ งเกบ็ นา้ บา้ นเหมืองตะกัว่ บทที่ 7
อันเนอื่ งมาจากพระราชดา้ ริ จงั หวัดพัทลุง การวิเคราะหด์ า้ นเศรษฐศาสตร์

ตารางท่ี 7.2-9 การวิเคราะหท์ างการเงินสาหรับแบบจาลองฟารม์ : แบบจาลองที่ 9

ฤดกู าล พชื กรณอี นาคตเมื่อไม่มีโครงการ กรณอี นาคตเมื่อมีโครงการ

ฤดฝู น ข้าวนาปี พนื้ ทเ่ี พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ พนื้ ท่ีเพาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ผกั ชี
(ไร)่ (บาท) (บาท) (ไร่) (บาท) (บาท)

0.35 2,148 752 0.35 3,727 1,304

0.25 17,698 4,425 0.25 17,698 4,425

ฤดแู ลง้ ผกั ชี 0.20 17,698 3,540
คะนา้
0.10 19,020 1,902
ตลอดปี มังคดุ
ยางพารา 1.45 3,336 4,837 1.45 4,119 5,972
สละ 2.50 1,943 4,858
2.00 14,577 29,154 2.50 4,833 12,083
รวมรายไดส้ ทุ ธจิ ากการเกษตรทง้ั หมด
รายไดอ้ ื่น ๆ 44,025 3.00 22,629 67,886
รายจ่ายในครวั เรือน 18,687
รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ครวั เรอื น 11,741 97,112
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ข้ึนตอ่ ครวั เรอื น (บาท/ครัวเรอื น/ปี) 50,972
รายไดส้ ทุ ธเิ พม่ิ ข้ึนตอ่ ครวั เรือน (รอ้ ยละ) 18,687

ทม่ี า : จากการคานวณ 11,741

104,059

53,087

104.15%

ตารางที่ 7.2-10 การวิเคราะห์ทางการเงนิ สาหรบั แบบจาลองฟารม์ : แบบจาลองท่ี 10

ฤดกู าล พชื กรณอี นาคตเม่ือไม่มีโครงการ กรณอี นาคตเมื่อมีโครงการ

ฤดฝู น ขา้ วนาปี พน้ื ที่เพาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ พน้ื ท่ีเพาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ผกั ชี
(ไร)่ (บาท) (บาท) (ไร่) (บาท) (บาท)

0.35 2,148 752 0.35 3,727 1,304

0.25 17,698 4,425 0.25 17,698 4,425

ฤดแู ลง้ ผกั ชี 0.20 17,698 3,540
ขา้ วนาปรงั
0.10 3,727 373
ตลอดปี มังคดุ
ยางพารา 1.45 3,336 4,837 1.45 4,119 5,972
สละ 2.50 1,943 4,858
2.00 14,577 29,154 2.50 4,833 12,083
รวมรายไดส้ ทุ ธจิ ากการเกษตรทั้งหมด
รายไดอ้ น่ื ๆ 44,025 3.00 22,629 67,886
รายจ่ายในครัวเรอื น 18,687
รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ครวั เรือน 11,741 95,583
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ข้ึนตอ่ ครวั เรือน (บาท/ครัวเรอื น/ปี) 50,972
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ข้ึนตอ่ ครัวเรอื น (รอ้ ยละ) 18,687

ท่ีมา : จากการคานวณ 11,741

102,530

51,558

101.15%

บริษัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จา้ กดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้น
บริษัท เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-20

โครงการศึกษาผลกระทบสิง่ แวดลอ้ มเบือ้ งตน้ อา่ งเก็บน้าบา้ นเหมืองตะกั่ว บทที่ 7
อันเนอื่ งมาจากพระราชดา้ ริ จังหวัดพทั ลงุ การวิเคราะหด์ ้านเศรษฐศาสตร์

ตารางท่ี 7.2-11 การวเิ คราะห์ทางการเงนิ สาหรับแบบจาลองฟารม์ : แบบจาลองที่ 11

ฤดกู าล พชื กรณอี นาคตเม่ือไม่มีโครงการ กรณอี นาคตเม่ือมีโครงการ

ฤดฝู น ข้าวนาปี พน้ื ที่เพาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ พน้ื ทเ่ี พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ผกั ชี
(ไร)่ (บาท) (บาท) (ไร่) (บาท) (บาท)

0.35 2,148 752 0.35 3,727 1,304

0.25 17,698 4,425 0.25 17,698 4,425

ฤดแู ลง้ ผกั ชี 0.20 17,698 3,540
ข้าวนาปรงั
0.10 3,727 373
ตลอดปี ทเุ รยี น
ยางพารา 1.45 7,270 10,541 1.45 9,406 13,638
สละ 2.50 1,943 4,858
2.00 14,577 29,154 2.50 4,833 12,083
รวมรายไดส้ ทุ ธจิ ากการเกษตรท้งั หมด
รายไดอ้ น่ื ๆ 49,730 3.00 22,629 67,886
รายจ่ายในครัวเรอื น 18,687
รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ครวั เรอื น 11,741 103,249
รายไดส้ ทุ ธเิ พม่ิ ขึ้นตอ่ ครัวเรือน (บาท/ครัวเรอื น/ปี) 56,676
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ขึ้นตอ่ ครวั เรอื น (รอ้ ยละ) 18,687

ท่มี า : จากการคานวณ 11,741

110,195

53,519

94.43%

ตารางที่ 7.2-12 การวิเคราะห์ทางการเงินสาหรับแบบจาลองฟาร์ม : แบบจาลองท่ี 12

ฤดกู าล พชื กรณอี นาคตเมื่อไม่มีโครงการ กรณอี นาคตเม่ือมีโครงการ

ฤดฝู น ขา้ วนาปี พนื้ ทเ่ี พาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ พน้ื ที่เพาะปลกู รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ไร่ รวมรายไดส้ ทุ ธิ
ผกั ชี
(ไร)่ (บาท) (บาท) (ไร่) (บาท) (บาท)

0.35 2,148 752 0.35 3,727 1,304

0.25 17,698 4,425 0.25 17,698 4,425

ฤดแู ลง้ ผกั ชี 0.20 17,698 3,540
ข้าวนาปรัง
0.10 3,727 373
ตลอดปี มังคดุ
ยางพารา 1.45 3,336 4,837 1.45 4,119 5,972
สละ 2.00 1,943 3,886
2.50 14,577 36,443 2.00 4,833 9,666
รวมรายไดส้ ทุ ธจิ ากการเกษตรท้ังหมด
รายไดอ้ น่ื ๆ 50,342 3.00 22,629 67,886
รายจ่ายในครวั เรอื น 18,687
รายไดส้ ทุ ธติ อ่ ครวั เรือน 11,741 93,167
รายไดส้ ทุ ธเิ พม่ิ ขึ้นตอ่ ครัวเรือน (บาท/ครวั เรอื น/ปี) 57,289
รายไดส้ ทุ ธเิ พมิ่ ขึ้นตอ่ ครวั เรอื น (ร้อยละ) 18,687

ทีม่ า : จากการคานวณ 11,741

100,113

42,824

74.75%

บริษัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบ้ืองต้น
บริษัท เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-21

โครงการศึกษาผลกระทบส่งิ แวดลอ้ มเบอื้ งตน้ อ่างเก็บน้าบา้ นเหมอื งตะกั่ว บทที่ 7
อนั เน่อื งมาจากพระราชด้าริ จงั หวัดพัทลุง การวิเคราะหด์ า้ นเศรษฐศาสตร์

7.3 การวเิ คราะหด์ า้ นเศรษฐศาสตร์ส่งิ แวดล้อม
การวิเคราะห์ความคุ้มค่าของของโครงการ และการวิเคราะห์ผลกระทบส่ิงแวดล้อมล้วนเป็นข้อมูลที่มี

ประโยชนใ์ นการพิจารณาโครงการที่มผี ลกระทบต่อส่ิงแวดล้อม แต่ปัญหาสาคญั ประการหนึ่ง คือ ผู้มอี านาจตัดสินใจ
ดาเนินโครงการไม่สามารถใช้ผลการศึกษาจากการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของโครงการประกอบกับผลการศึกษา
จากการวิเคราะห์ผลกระทบส่ิงแวดล้อมร่วมกันได้ สาเหตุเป็นเพราะผลของการศึกษาวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของ
โครงการมีหนว่ ยวัดเป็นตัวเงนิ (บาท) แต่ผลของการศกึ ษาวิเคราะห์ผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม มไิ ด้มีหน่วยวัดเปน็ ตัวเงิน
จึงเป็นสาเหตทุ ที่ าใหไ้ ม่สามารถนามูลคา่ มาหักลบกบั ผลการวิเคราะหผ์ ลกระทบสงิ่ แวดล้อมได้

การประเมินมูลค่าสิ่งแวดล้อมจึงมีหน้าที่ในการเปล่ียนหน่วยวัดจากการศึกษาผลกระทบส่ิงแวดล้อมให้เป็น
มลู ค่า เพอ่ื ที่จะไดส้ ามารถนาไปหกั ลบกับผลประโยชนส์ ุทธขิ องโครงการได้ ซึ่งจะทาใหผ้ ู้มหี นา้ ท่ีในการตดั สินใจอนุมตั ิ
โครงการสามารถทราบได้ทนั ทวี ่าผลประโยชน์ท่จี ะไดจ้ ากโครงการน้นั คมุ้ กบั ผลเสยี ด้านสิง่ แวดล้อมหรอื ไม่

7.3.1 วัตถุประสงคข์ องการศึกษา
วัตถุประสงค์ของการศึกษาด้านเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อม คือ การวิเคราะห์มูลค่าของผลกระทบที่เกิดขึ้น

จากการดาเนินโครงการแล้ว การผนวกรวมผลกระทบดังกล่าวกับการวิเคราะห์ความคุ้มทุนทางดา้ นเศรษฐศาสตรว์ ่า
ยงั คงมคี วามคุ้มทุนอยู่หรอื ไม่ เพยี งใด
7.3.2 วิธีการศึกษา

วิธีการศกึ ษาแบ่งออกเป็น 4 ขน้ั ตอน ดงั นี้
1) การกลน่ั กรองผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเพอื่ ประเมินมูลค่าทางด้านเศรษฐศาสตร์สง่ิ แวดลอ้ ม

การกล่ันกรองผลกระทบสิ่งแวดล้อมเป็นการคัดเลือกผลกระทบสิ่งแวดล้อมท่ีมีความสาคัญหลังจาก
มีมาตรการลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม เพื่อนาไปประเมินมูลค่าทางด้านเศรษฐศาสตร์ส่ิงแวดล้อม มีหลักเกณฑ์ในการ
พิจารณากลัน่ กรอง ดงั น้ี

(1) ไม่มีผลกระทบสิ่งแวดล้อมและมีผลกระทบส่ิงแวดล้อมอยู่ในระดับรุนแรงต่า (น้อย) จะไม่นามา
ประเมนิ มูลค่า

(2) ผลกระทบสง่ิ แวดล้อมลดลงได้แต่ยังอยู่ในระดับรนุ แรงปานกลางและสงู จะนามาประเมินมูลค่า
(3) ผลกระทบส่ิงแวดล้อมท่ีหลกี เหลยี่ งไม่ได้
2) การประเมนิ มูลค่าผลกระทบ
การประเมินมูลคา่ ผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มให้เป็นมูลคา่ ตวั เงนิ จะแบง่ ออกเป็น 2 สว่ น คือ
(1) ประเภทของผลกระทบสิ่งแวดล้อมในทางเศรษฐศาสตร์ ผลกระทบส่ิงแวดล้อมที่ต้องประเมิน
มี 2 ส่วน คอื

• ทรพั ยากรธรรมชาติ ผลประโยชนท์ างสิ่งแวดลอ้ ม สามารถจาแนกเปน็ กลมุ่ ตามลักษณะการใช้
ประโยชน์ (ปรับปรุงจาก Bateman, Ion J, et al., 2002) ดังน้ี

มูลค่าท่ีเกิดจากการใช้ประโยชน์ (Use Value) หมายถึง การท่ีทรัพยากรธรรมชาติและ
สิง่ แวดลอ้ มใหป้ ระโยชนท์ ่ีเป็นรูปธรรมต่อบุคคล ประกอบดว้ ย

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบื้องต้น
บริษัท เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-22

โครงการศึกษาผลกระทบส่งิ แวดล้อมเบ้อื งต้น อ่างเก็บน้าบ้านเหมืองตะกัว่ บทท่ี 7
อนั เนื่องมาจากพระราชด้าริ จงั หวัดพัทลงุ การวเิ คราะห์ด้านเศรษฐศาสตร์

- มูลค่าท่ีเกิดจากการใช้ประโยชน์โดยตรง (Direct Use Value) คือ มูลค่าท่ีบุคคลในฐานะ

ผู้บริโภคได้รับประโยชน์จากการใช้ประโยชน์ท่ีเกิดขึ้นจากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยตรง เช่น การใช้

เป็นทีพ่ ักอาศัย เปน็ ทพี่ กั ผ่อนหย่อนใจ เป็นต้น

- มูลค่าที่เกิดจากการใช้ประโยชน์โดยอ้อม (Indirect Use Value) คือ มูลค่าที่ทรัพยากรธรรมชาติ

และสงิ่ แวดล้อมทาหนา้ ทเี่ ป็นปัจจัยการผลิตอย่างหนง่ึ และให้ประโยชน์ต่อบุคคลโดยผ่านกระบวนการผลิต เชน่ การจัด

ภูมิทัศนพ์ ืน้ ทหี่ ัวงานและอ่างเก็บน้าให้เป็นแหลง่ ทอ่ งเทยี่ วและการประมงในอ่างเกบ็ น้า

มลู คา่ ท่ีเกิดจากการมไิ ด้ใชป้ ระโยชน์ (Non-use Value) คือ มูลค่าของทรัพยากร-ธรรมชาติ

และสิ่งแวดล้อม จากการท่ีทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมให้ประโยชน์ต่อบุคคลในรูปของการสร้างความรู้สึก

ยินดี เม่ือทราบว่าทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอยู่ในสภาพท่ีดีและคงอยู่โดยที่บุคคลไม่ได้ใช้ประโยชน์ไม่ว่า

ทางตรงและทางอ้อม ท้งั ในปัจจุบันหรืออนาคต มูลคา่ ประเภทนอี้ าจแบง่ เป็น 2 ประเภท คอื

- มูลค่าจากการคงอยู่ต่อไป (Existence Value) คือ มูลค่าของทรัพยากรธรรมชาติและ

สิ่งแวดล้อมจากการทบ่ี ุคคลไดป้ ระโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เมอ่ื บุคคลทราบวา่ ทรัพยากรธรรมชาติ

และสิ่งแวดล้อมน้ันยงั อยใู่ นสภาพท่ีดี

- มลู ค่าเพอ่ื ลูกหลาน (Bequest Value) คอื มลู ค่าของทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดลอ้ มที่

บุคคลได้รับประโยชน์ เม่ือทราบว่าทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมยังอยู่ในสภาพที่ดี เพ่ือให้ลูกหลานหรือ

ประชาชนร่นุ หลังไดเ้ หน็ หรอื ได้ใช้ประโยชน์ในอนาคต

มู ล ค่ าเผื่ อ จะใช้ (Option Value) คื อ มู ลค่ าที่ สะท้ อน ความพ อใจของบุ คคลต่ อ

ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเพื่อใช้ประโยชน์ในอนาคต หรือการท่ีประชาชนต้องการสงวนทรัพยากรธรรมชาติและ

สิ่งแวดล้อมไว้ใช้ประโยชน์ในอนาคต ไม่ว่าจะเป็นการใช้ทางตรงหรือทางอ้อม มูลค่าดังกล่าวน้ีเป็นมูลค่าท่ีผู้ท่ีมี

ศักยภาพในการใช้ทรัพยากรในอนาคต หรือผู้ที่จะใช้ทรัพยากรธรรมชาติดังกล่าวจริงมีความเต็มใจที่จะจา่ ยเพื่อเป็น

หลกั ประกันว่าทรพั ยากรดังกลา่ วจะยงั คงมีอยู่ใหไ้ ดใ้ ชใ้ นอนาคต

จากท่ีกล่าวข้างต้น สามารถสรุปองค์ประกอบของมูลค่าโดยรวมทางเศรษฐศาสตร์ ได้ดัง

รูปที่ 7.3.2-1 และสามารถแสดงความสัมพันธก์ นั ดงั ตอ่ ไปนี้

Total Economic Value = Use Value + Non-Use Value + Option Value

Use Value = Direct Use Value + Indirect Use Value

Non-Use Value = Existence Value + Bequest Value

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จา้ กดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบื้องต้น
บริษทั เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-23

โครงการศึกษาผลกระทบสง่ิ แวดล้อมเบ้ืองตน้ อ่างเก็บนา้ บ้านเหมอื งตะกัว่ บทที่ 7
อนั เน่อื งมาจากพระราชด้าริ จงั หวัดพทั ลงุ การวเิ คราะห์ด้านเศรษฐศาสตร์

ทมี่ า : การศึกษาพฒั นาการวเิ คราะหผ์ ลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มด้านเศรษฐศาสตรส์ ่ิงแวดล้อม สานักงานนโยบายและแผน
ทรพั ยากรสิ่งแวดลอ้ มและธรรมชาติ จดั ทาโดยสถาบันวิจัยเพ่ือการพฒั นาประเทศไทย ปี 2543

รูปท่ี 7.3.2-1 การจาแนกประเภทของมลู ค่าสง่ิ แวดลอ้ ม

• ผลกระทบภายนอก
ผลกระทบภายนอก หมายถึง ผลกระทบท่ีเกิดขึ้นกับบุคคลทสี่ าม (Third Parties) ทีไ่ ด้รับจากการ

ทาธุรกรรม การซื้อขาย การแลกเปล่ียน การดาเนินงาน ของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง หรือกล่าวอีกอย่างหนึ่งก็คือ
กจิ กรรมของหน่วยเศรษฐกิจหน่ึงๆ สร้างผลกระทบท่ีคนที่ได้รับผลกระทบ ไม่ใช่คนที่ทากิจกรรมนั้น โดยที่ราคาของ
ตลาดไม่ได้สะท้อนถึงผลกระทบภายนอกน้ีแม้แต่น้อย ทาให้ระบบเศรษฐกิจมีการดาเนินการแบบไร้ประสิทธิภาพ
(Inefficiency) ผลกระทบภายนอก มี 2 ประเภท คือ ผลกระทบภายนอกเชิงบวก (Positive Externalities) และ
ผลกระทบภายนอกเชิงลบ (Negative Externalities) โดยท่ี

ผลกระทบภายนอกเชิงบวก (Positive Externalities) หมายถึง ประโยชน์ หรือสิ่งที่ดีใดๆ
ก็ตามท่ีเกิดจากกิจกรรมทางเศรษฐศาสตรเ์ พ่มิ เติมนอกเหนอื จากประโยชน์ทางตรงที่เกิดข้ึน ประโยชน์น้ีจะตกอยู่กับ
บุคคลที่สามซ่ึงไมไ่ ด้เกีย่ วข้อง กล่าวอีกอย่างหนึง่ กเ็ ป็นเหมือนผลพลอยได้ท่ีได้เกดิ ขน้ึ ยกตัวอยา่ ง เช่น การมโี ครงการ
ทาให้เกิดแหล่งทอ่ งเทยี่ ว ทาใหป้ ระชาชนสามารถทาอาชีพเสรมิ ได้

ผลกระทบภายนอกเชิงลบ (Negative Externalities) หมายถึง ต้นทุนเพิ่มเติม (External
cost หรือ Spillover cost) ทเ่ี กดิ ต่อบคุ คลท่สี าม (Third Parties) จากกิจกรรมทางเศรษฐกจิ เปน็ กิจกรรมทีบ่ ุคคลที่
ได้รับผลกระทบทางอ้อมนั้นได้รับทาให้เกิดเป็นต้นทุนส่วนเพ่ิมข้ึนมา โดยที่ราคาของตลาดไม่ได้มีการร่วมต้นทุนที่
เกิดขึ้นต่อบุคคลอ่ืนนี้ไว้ด้วย เช่น การมีโครงการทาใหเ้ กิดเสียงดัง ทาให้ประชาชนต้องหาวิธปี ้องกันโดยใช้ ear plug
มาลดความราคาญของเสยี ง การมแี ผนมาตรการลดผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม

บริษัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จา้ กดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษัท เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-24

โครงการศึกษาผลกระทบส่งิ แวดล้อมเบ้อื งต้น อา่ งเกบ็ นา้ บา้ นเหมอื งตะก่วั บทที่ 7
อนั เนอ่ื งมาจากพระราชดา้ ริ จังหวดั พัทลงุ การวเิ คราะหด์ ้านเศรษฐศาสตร์

• เทคนิควธิ ีการประเมนิ
เนอื่ งจากสินค้าและบรกิ ารทางส่ิงแวดล้อมส่วนมากจะไม่มีการซอื้ ขาย แลกเปล่ียนผา่ นกลไกตลาด

ตามปกติเหมือนกับสินค้าและบริการท่ัวไป ดงั น้นั ในการประเมนิ มูลคา่ ส่ิงแวดล้อม จึงได้มีการพัฒนาเทคนคิ วิธีการท่ี
จะสามารถวัดถึงมูลค่าของส่ิงแวดล้อมท่ีแท้จริงได้ขึ้นมา เทคนิควิธีการเหล่านี้มีความเหมาะสมกับผลกระทบ
ส่ิงแวดล้อมแตกต่างกันออกไป ประกอบกับแต่ละเทคนิควิธีใช้ข้อมูลในการประเมินที่อาจจะไม่เหมือนกัน ข้อมูลที่มี
อยู่อาจจะไม่เอื้อต่อการประเมินด้วยวิธีหนึ่ง ในขณะท่ีอีกวิธีหน่ึงอาจจะสามารถรวบรวมข้อมูลได้น่าเชื่อถือกว่า
การศกึ ษามูลค่าด้านเศรษฐศาสตรส์ ิง่ แวดล้อมโดยประเมินผลกระทบส่งิ แวดลอ้ มให้เป็นตัวเงนิ น้ัน แบง่ ออกไดเ้ ป็น 2 กลมุ่ คอื

• การประเมินโดยการสังเกตพฤติกรรม
การประเมินคา่ โดยตรง (Direct Valuation Approaches) เปน็ การประเมนิ ผลกระทบสิง่ แวดลอ้ ม

ที่ผา่ นมลู คา่ ตลาดโดยตรง อนั ประกอบดว้ ย
วิธีประเมินจากผลผลิตท่ีเปลี่ยนแปลงไป (Changes-in-Productivity Approach) เป็นการ

ประเมินจากผลผลิตท่เี ปล่ียนแปลงไป เช่น การกอ่ สร้างโครงการอาจทาให้ปรมิ าณสัตว์นา้ ลดลง
วิธีประเมินค่าเสียโอกาส (Opportunity Cost Approach) เป็นการประเมินโดยนาค่าเสีย

โอกาสมาประยุกตใ์ ช้ วา่ หากไมท่ าการก่อสร้างโครงการในบริเวณดังกล่าว สามารถนาไปทากจิ กรรมอย่างอนื่ ได้
วิธีประเมินการสูญเสียรายได้ (Loss-of-Earning Approach) เป็นการประเมินโดยนาการ

สญู เสียรายได้ ตลอดจนค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคของประชาชนมาประเมินมูลคา่ เช่น ในขณะท่ีดาเนินการก่อสร้าง
โครงการ อาจเกดิ มลภาวะทางอากาศเน่ืองจากฝุ่นละอองมากข้นึ ซงึ่ สง่ ผลกระทบต่อสขุ ภาพของประชาชนและทาให้
ทางานได้ไมเ่ ต็มประสิทธิภาพ ในขณะเดยี วกนั ดา้ นเศรษฐกิจสังคมสามารถประเมนิ ค่าเก่ยี วกบั รายได้ที่ลดลง/เพ่ิมขึ้น
อนั เนอ่ื งมาจากการมีโครงการได้

- การป ระเมิ น จาก ค่าใช้ จ่ายใน ก ารป้ อ งกั น (Preventive Expenditure Approach)
เป็นค่าใช้จ่ายท่ีรัฐบาล องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เจ้าของโครงการ เตรียมเอาไว้จ่ายเพื่อหลีกเลี่ยง และ/หรือลด
ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมที่ไม่ต้องการให้เกิดขึ้น อาทิ บริเวณที่จะทาการก่อสร้างโครงการอยู่ใกล้จุดท่ีเป็นแหล่ง
น้าประปาของชุมชนท่ีอาศัยอยู่ในบริเวณนั้น รัฐบาลหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือเจ้าของโครงการ
จาเป็นต้องย้ายจุดท่ีเป็นแหล่งน้าดิบให้พ้นเขตก่อสร้าง ซึ่งค่าใช้จ่ายจากการดาเนินงานดังกล่าว จะถูกนามาประเมิน
เป็นมลู ค่าของผลกระทบ

- การประเมินจากค่าใช้จ่ายในการทดแทนส่วนที่สูญเสียไป (Replacement Cost Approaches)
วิธีการดังกล่าวนิยมใช้กับผลกระทบท่ีเกิดข้ึนอย่างถาวร และ/หรือเป็นผลกระทบท่ีเกิดข้ึนอย่างรุนแรง เช่น
การก่อสร้างโครงการที่มีทีด่ ินทากินเพือ่ การเกษตร ป่าไม้ หรือทอ่ี ยู่อาศัยของประชาชน วิธีการประเมินแบ่งออกเป็น
3 วิธี คือ

วิธีประเมินค่าทดแทนทรัพย์สินโดยตรง (Direct Asset Replacement Cost Approach)
เป็นการประเมินจากค่าชดเชยโดยตรงจากส่วนท่ีสูญเสียไป เช่น การชดเชยที่ดินและทรัพย์สินให้กับราษฎรท่ีมีท่ีดิน
และส่ิงปลูกสร้างในเขตกอ่ สรา้ ง

วิธีประเมินมูลค่าโยกย้าย (Relocation Cost Approach) เป็นการประเมินจากค่าใช้จ่ายในการ
โยกยา้ ยท่ีอยู่อาศัย และ/หรอื อาคารพาณิชย์ เมื่อต้องกอ่ สร้างโครงการบริเวณดังกลา่ ว

บรษิ ทั เอช ทู โอ คอนซัลท์ จา้ กดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบื้องต้น
บริษัท เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-25

โครงการศึกษาผลกระทบส่งิ แวดล้อมเบ้ืองตน้ อา่ งเกบ็ นา้ บ้านเหมอื งตะก่ัว บทที่ 7
อันเน่อื งมาจากพระราชด้าริ จังหวดั พทั ลงุ การวิเคราะห์ดา้ นเศรษฐศาสตร์

วธิ ีประเมินโดยโครงการเงา (Shadow Project Approach) เป็นการประเมิน ผลกระทบท่ีเกิดขึ้น
เป็นบริเวณกว้าง โดยการทดแทนด้วยสินค้าหรือบริการที่นามาชดเชยส่วนท่ีสูญเสียออกไป เช่น อากาศท่ีร้อนข้ึน
ต้องชดเชยด้วยการติดตั้งเครื่องปรับอากาศให้กับผู้ได้รับผลกระทบ หรือการสูญเสียพ้ืนที่ที่เป็นแหล่งต้นน้าลาธาร
ต้องทดแทนดว้ ยการปลูกปา่ การขาดส่งิ สาธารณูปโภค ตอ้ งชดเชยโดยการสร้างระบบสาธารณูปโภคเพ่ิมเติม

(2)การประเมินทางอ้อมจากตลาดตวั แทน (Surrogate Market Approaches) นิยมใช้กบั ผลกระทบ
ท่ไี ม่สามารถวดั ค่าได้โดยตรง แบ่งออกเป็น 3 วธิ ีการ คือ

วิธีประเมินมูลค่าทรัพย์สิน (Property Value Approach) หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า Hedonic
Price Technique เป็นการเปรียบเทียบมูลค่าของอสงั หาริมทรัพย์ เชน่ ราคาสิง่ กอ่ สร้างที่มลี ักษณะใกล้เคียงกันของ
บริเวณที่ไมม่ ีโครงการกับบรเิ วณท่มี โี ครงการ ราคาท่ีเปล่ียนแปลงไปสามารถนามากาหนดเป็นมลู คา่ ของผลกระทบได้

วิธีประเมินค่าท่ีดิน (Land Value Approach) มีลักษณะเช่นเดียวกับ Property Value Approach
แตจ่ ะใช้เฉพาะมูลคา่ ของทด่ี ินเพียงอยา่ งเดียวมาใช้ในการประเมินค่า

วิธีประเมินค่าเดินทาง (Travel Cost Approach) นิยมใช้ในเร่ืองของแหล่งท่องเท่ียว โดยนา
ค่าใชจ้ า่ ยทเี่ กิดข้ึนจากการมาทอ่ งเที่ยวในบรเิ วณดังกลา่ วมาประเมินค่า

• การประเมินโดยสารวจความพึงพอใจ
การประเมินคา่ ท่ีเปน็ นามธรรม หรือส่ิงทจ่ี ับต้องไม่ได้ หรือวดั เป็นตัวเลขไม่ได้ สามารถใช้ประเมิน

จากความยินดีท่ีจ่ายของผู้บริโภคโดยตรง ซึ่งนับว่าเป็นตัวแทนมูลค่าของทรัพยากรหรือผลกระทบส่ิงแวดล้อมโดย
ผ่านฟังก์ชน่ั อรรถประโยชน์

3) การผนวกผลลัพธ์ท่ีได้จากการประเมินมูลค่าทางเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อมในการวิเคราะห์
โครงการ

การศกึ ษาในส่วนนี้เป็นการนาผลการประเมินทางด้านเศรษฐศาสตร์ส่ิงแวดล้อมที่ดาเนินการแลว้ เสร็จ
ไปรวมกับต้นทุนหรือผลประโยชน์ของโครงการเพ่ือคานวณมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (Net Present Value – NPV)
อัตราผลตอบแทนทางเศรษฐศาสตร์ (Economic Internal Rate of Return – EIRR) และอัตราส่วนระหว่างมูลค่า
ปัจจุบันของผลประโยชน์กับต้นทุน (Benefit Cost Ratio – B/C) เพื่อทาการวิเคราะห์ความเหมาะสมหรือความ
เปน็ ไปได้ ซงึ่ จะเปน็ การนาตน้ ทุนและผลประโยชนม์ าเปรียบเทียบกนั เพ่อื พจิ ารณาว่าคา่ นั้นๆ อยใู่ นเกณฑท์ ่ียอมรับได้
ว่ามคี วามเหมาะสมทางดา้ นเศรษฐศาสตรห์ รือไม่

4) การวิเคราะหค์ วามเสี่ยงทางด้านสง่ิ แวดล้อม
เหตุท่ีต้องประเมินมูลค่าสิ่งแวดล้อม เนื่องจากการดาเนินการตามมาตราลดผลกระทบส่ิงแวดล้อม

ไม่สามารถประกันได้ว่าจะไม่เกิดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม เพราะบางครั้งอาจเกิดจากการดาเนินงานที่ไม่มี
ประสิทธิภาพ หรอื อาจเกิดจากเหตุการณ์ที่ไมส่ ามารถควบคุมได้ ดังน้ัน การประเมินในสว่ นนี้จะมขี ้อกาหนดวา่ ถ้าหาก
การดาเนนิ ไม่เป็นไปตามทกี่ าหนดไว้ตามแผนลดผลกระทบ จะก่อใหเ้ กดิ มลู ค่าของผลกระทบตอ่ สง่ิ แวดล้อมอยา่ งไรบา้ ง
และโครงการยังมีความเหมาะสมหรือไม่ โดยจะพิจารณาที่มูลค่าปัจจุบันสุทธิ (Net Present Value – NPV) อัตรา
ผลตอบแทนทางเศรษฐศาสตร์ (Economic Internal Rate of Return –EIRR) และอัตราส่วนระหว่างมูลค่าปัจจุบัน
ของผลประโยชนก์ บั ตน้ ทุน (Benefit Cost Ratio – B/C) เช่นเดียวกัน

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบื้องต้น
บริษทั เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-26

โครงการศึกษาผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มเบ้อื งตน้ อา่ งเก็บน้าบา้ นเหมืองตะกัว่ บทท่ี 7
อันเน่อื งมาจากพระราชดา้ ริ จังหวดั พทั ลุง การวเิ คราะห์ดา้ นเศรษฐศาสตร์

7.3.3 ผลการศึกษา
1) การกลัน่ กรองผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเพ่ือประเมนิ มลู คา่ ทางดา้ นเศรษฐศาสตร์สง่ิ แวดล้อม
จากการประเมินผลกระทบดา้ นส่งิ แวดล้อมของโครงการ สามารถนามากลนั่ กรองเพื่อประเมินมูลค่าไดด้ งั น้ี
(1)กรณี ไมม่ ผี ลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มและมผี ลกระทบสิ่งแวดลอ้ มอยใู่ นระดับรุนแรงตา่ (น้อย)
มาตรการลดผลกระทบส่วนใหญ่สามารถลดผลกระทบทางลบให้อยู่ในระดับน้อย จึงจะไม่มีการ

ประเมินมูลค่าผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ ม แตจ่ ะใช้ตน้ ทุนผลกระทบภายนอกเป็นตวั แทนมูลค่าผลกระทบสง่ิ แวดล้อม
(2)กรณี ผลกระทบสิ่งแวดล้อมลดลงได้แต่ยังอยูใ่ นระดบั รุนแรงปานกลางและสงู
ไม่มีในประเดน็ นี้
(3)กรณี ผลกระทบสิ่งแวดล้อมท่ีหลกี เหลยี่ งไม่ได้
สาหรบั ผลกระทบท่ีไม่สามารถมีมาตรการมารองรบั ได้กล่าวคือไม่สามารถหลกี เล่ยี งได้ เช่น พ้ืนท่ี

อ่างเก็บน้า พื้นทหี่ ัวงานและถนนท่ีจะต้องสูญเสยี พน้ื ทีป่ า่ และพน้ื ที่การเกษตร ดังน้นั จึงจาเป็นตอ้ งการประเมนิ มูลค่า
ผลกระทบสงิ่ แวดล้อม

2) การประเมินมูลค่าผลกระทบสิ่งแวดลอ้ ม
(1) การประเมนิ ผลกระทบ ประกอบดว้ ย 2 ส่วน คอื

• ต้นทุนผลกระทบภายนอก ค่าใช้จ่ายตามแผนมาตรการลดผลกระทบส่ิงแวดล้อมและติดตาม
ผลกระทบส่ิงแวดล้อมนับว่าเป็นตัวแทนของมูลค่าของต้นทุนผลกระทบภายนอกในรูปของค่าใช้จ่ายในการป้องกัน
(Preventive Expenditure Approach) โดยได้ประเมินมูลคา่ มาตรการต่างๆรวมอยู่ในคา่ ก่อสรา้ งโครงการแลว้

(2) ผลกระทบสิง่ แวดล้อมทห่ี ลีกเลย่ี งไม่ได้ ดังที่กล่าวมาแลว้ ข้างต้นว่ามอี งคป์ ระกอบทางสงิ่ แวดล้อม
บางอย่างที่ได้รบั ผลกระทบท่ีไม่สามารถลดผลกระทบได้ เชน่ พ้ืนทีอ่ ่างเก็บนา้ พ้ืนทหี่ ัวงานและถนนทดแทนท่ีจะตอ้ ง
สญู เสียพื้นทปี่ ่าพ้ืนท่ีเกษตร จงึ จาเป็นตอ้ งการประเมินมูลค่าผลกระทบส่ิงแวดลอ้ ม ซง่ึ สามารถประเมนิ เป็นมูลคา่ ไดด้ งั น้ี

• ผลกระทบทางลบ
การสูญเสยี เนอื ไม้
จากการศึกษาทรัพยากรสิ่งแวดล้อมทางชีวภาพในด้านทรัพยากรป่าไม้ พบว่ามีการสูญเสีย

มูลค่าไป 3 ส่วนประกอบด้วย การสูญเสียเน้ือไม้ ลูกไม้ กล้าไม้ และไม้ไผ่ คิดเป็นมูลค่า 14.1 ล้านบาท โดยเกิดผล
กระทบในปีที่ 1 ดังตารางที่ 7.3.3-1

ตารางที่ 7.3.3-1 มลู ค่าการสญู เสียเนอื ไม้ ปรมิ าณ/ลักษณะ รวม ช่วงปที เี กดิ
ผลกระทบ
การสูญเสียเนอื ไม้ ปา่ C ปา่ E
ปีท่ี 1
การสญู เสียมลู คา่ เนือ้ ไม้ 2,663,400 7,905,908 10,569,308 ปที ่ี 1
การสญู เสียมลู คา่ ลกู ไม้ ปที ี่ 1
การสญู เสียมลู คา่ กลา้ ไม้ 180,000 635,550 815,550 ปที ่ี 1
การสญู เสียมลู คา่ ไมไ้ ผ่
รวม 926,400 1,705,950 2,632,350
ทีม่ า : การศกึ ษาผลกระทบดา้ นทรัพยากรป่าไม้
14,400 70,245 84,645

3,784,200 10,317,653 14,101,853

บริษัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษัท เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-27

โครงการศึกษาผลกระทบสิง่ แวดล้อมเบ้ืองตน้ อา่ งเก็บน้าบ้านเหมืองตะกวั่ บทท่ี 7
อันเน่ืองมาจากพระราชดา้ ริ จงั หวัดพทั ลงุ การวเิ คราะหด์ า้ นเศรษฐศาสตร์

การสูญเสียทางระบบนเิ วศ
การประเมินมูลค่าการสูญเสียทางระบบนิเวศผลประโยชน์ทางนิเวศสาหรับโครงการน้ีได้ใช้
ผลการศึกษาทางด้านป่าไม้ซ่ึงอ้างอิงแนวทางการประเมินผลมูลค่าความเสียหายทางสิ่งแวดล้อมของทรัพยากรป่าไม้ของ
กรมอุทยานแห่งชาติ โดย ดร. พงษ์ศักด์ิ วิทวัสุติกุล และวารินทร์ จิระสุขทวีกุล ซ่ึงจากการประเมินพบว่า โครงการน้ี
มีการสญู เสยี พื้นท่ปี า่ ไมป้ ระมาณ 468 ไร่ คิดเปน็ ความสูญเสยี ทางนิเวศของป่าไม้ ดงั ตารางท่ี 7.4.3-3

ตารางท่ี 7.3.3-3 มลู ค่าการสญู เสียของระบบนิเวศวิทยาปา่ ไม้

ลักษณะผลกระทบสิ่งแวดล้อม ปรมิ าณ/ลักษณะ รวม ช่วงปที เี กดิ

ปา่ C ปา่ E ผลกระทบ

มลู คา่ การเก็บกักคารบ์ อน 32,578 149,336 181,913 ปีท่ี 1

มลู คา่ การสญู เสียประโยชนข์ องพืน้ ทปี่ ่า 30,720 85,632 116,352 ตลอดอายุโครงการ

มลู คา่ ดา้ นการทอ่ งเทยี่ ว 6,144 17,127 23,271 ตลอดอายุโครงการ

มลู คา่ การสญู เสียดนิ จากการพงั ทลาย 18,432 51,379 69,811 ปที ่ี 1-3

มลู คา่ การสญู เสียผลผลิตอน่ื ของป่า 30,720 85,632 116,352 ตลอดอายุโครงการ

มลู คา่ ของการเป็นแหล่งพนั ธุกรรม 921,600 2,568,960 3,490,560 ปีที่ 1

มลู คา่ ของการเป็นพืน้ ทต่ี น้ นา้ ลาธาร 307,200 856,320 1,163,520 ปีท่ี 1-3

มลู คา่ ของป่าในการควบคมุ สภาวะอากาศ 921,600 2,568,960 3,490,560 ปที ่ี 1-3

รวม 2,268,994 6,383,345 8,652,339

ท่ีมา : การศกึ ษาผลกระทบด้านทรัพยากรปา่ ไม้

คา่ ใช้จา่ ยในการจัดหาทที่ ากินใหม่
จากการศึกษาทางด้านเศรษฐกิจและสังคมในเร่ืองการชดเชยทรัพย์สิน พบว่า ผู้ตอบ
แบบสอบถามส่วนใหญ่ 78 รายระบุว่ายินดี/เต็มใจ และท่ีตอบว่าไม่เห็นด้วยเพียง 1 ราย โดยได้เสนอเงื่อนไขให้
ทบทวนการนับไม้ผลใหมอ่ กี คร้งั หนง่ึ

จากข้อคิดเห็นดังกล่าวคาดว่าจะมาจากค่าชดเชยที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ยังไม่ได้รวมถึง
ค่าใช้จ่ายในการจัดหาท่ีทากินใหม่ การศึกษาคร้ังนี้ได้กาหนดให้ค่าใช้จ่ายดังกล่าวมีมูลค่าเท่ากับ 130,377,497.39
บาท/ครวั เรือน (ข้อมูลคา่ การสารวจสภาพเศรษฐกิจและสังคม ของโครงการบรหิ ารจดั การน้า โขง เลย ชี มูล โดยแรง
โน้มถ่วง ที่พบว่า ครัวเรือนจะใช้ระยะเวลาในการจัดหาท่ีดินใหม่ประมาณ 9.22 เดือน และมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย
ครัวเรือนละ 102,446.43 บาท )

จากขอ้ มลู ดงั กลา่ วสามารถคานวณต้นทุนทางดา้ นสงั คมได้ดงั น้ี

• ครวั เรอื นท่ถี ูกชดเชยทรัพย์สนิ 79 ราย

• คา่ ใชจ้ า่ ยในการจดั หาที่ทากนิ ใหม่ 102,446.43 บาท/ครัวเรอื น

• ต้นทนุ ทางสงั คม 41.80 ล้านบาท เกิดข้นึ ในปีท่ี 1 ของโครงการ

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษทั เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-28

โครงการศึกษาผลกระทบสิง่ แวดลอ้ มเบอ้ื งตน้ อ่างเก็บนา้ บ้านเหมืองตะกัว่ บทท่ี 7
อนั เน่ืองมาจากพระราชด้าริ จังหวดั พทั ลุง การวเิ คราะห์ดา้ นเศรษฐศาสตร์

• ผลกระทบทางบวก
ปริมาณไม้จากการปลูกปา่ ทดแทน
พ้ืนท่ีปลูกปา่ ของโครงการมีเน้ือท่ี 1,400 ไร่ การประเมินผลประโยชน์จากการปลูกป่าทางตรง

ในด้านเน้ือไม้ เมื่อแรกเริ่มปลูกไมย้ ังไม่สามารถคานวนปริมาตรได้เนื่องจากลูกไมม้ ีขนาดเล็กต้องรอให้ลูกไมท้ ่ีปลูกโต
เพียงพอจะมีเนื้อไม้เสียก่อนก่อนจึงจะสามารถดาเนินการได้ โดยมีการปลูกป่าไม้พร้อมการดูแลรักษา แบ่งตามช่วง
อายุของป่าไม้ ดังน้ี

- ปีท่ี 1-10 ของการปลูกป่าไม้ ช่วงเวลานี้ไม่ได้รับผลประโยชน์ทางตรงจากการปลูกป่า
ชดเชย ทั้งนเ้ี นือ่ งจากไมย้ งั มีขนาดเล็กไม่สามารถตดั ไปใชป้ ระโยชนไ์ ด้

- ปีท่ี 11-14 คาดการณ์ว่าไม้ท้ังหมดสามารถดูแลตัวเอง แต่ยังไม่สามารถนาไปใช้
ประโยชนไ์ ด้ และมขี นาดเพยี งพอให้เร่ิมประเมินปรมิ าตรไม้ได้โดยอนมุ านให้ตน้ ไม้ท้ังหมดมเี ส้นผา่ นศนู ย์กลางท่ีระดับ
1.3 เมตร ความโต (DBH) เท่ากับ 10 ซม. และประเมินความเพ่ิมพูนด้านความโต (DBH) ของไม้รายปี
จากการศึกษาของสรายุทธ บุณยะเวชชีวิน (2555), ส่วนวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้ สานักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ซึ่งมีการศึกษาอัตราความเพ่ิมพูนเฉล่ียของป่าเต็งรัง ในพื้นท่ีอุทยาน
แห่งชาติแม่ปิง 2.6 มลิ ลเิ มตร/ปี

- ปีที่ 15 ขึ้นไป กาหนดให้เนื้อไม้สามารถตัดใช้ประโยชน์ได้ โดยมีความยาวท่อนไม้ท่ี
นามาใช้ประโยชนไ์ ด้เริม่ ตน้ 3 เมตร และปรับเพม่ิ ความยาวท่อนไมท้ ่ีใชป้ ระโยชน์ไดป้ ีละ 20 เซนติเมตร

โดยมูลค่าปริมาตรไม้เฉล่ีย 5,000 บาท/ลูกบาศก์เมตร (อ้างอิงผลราคาไม้จากการศึกษาในบทที่ 3)
จะไดม้ ลู คา่ ไมใ้ นพน้ื ที่ปลกู ปา่ ท่ีเพมิ่ ข้ึนในแตล่ ะปี ดังตารางท่ี 7.3.3-4

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบ้ืองต้น
บริษัท เอน็ รชิ คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-29

โครงการศกึ ษาผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มเบอ้ื งตน้ อา่ งเก็บน้าบ้านเหมอื งตะก่ัว บทท่ี 7
อนั เนอื่ งมาจากพระราชดา้ ริ จังหวดั พัทลุง การวิเคราะหด์ ้านเศรษฐศาสตร์

ตารางที่ 7.3.3-4 ต้นทนุ และผลตอบแทนจากการปลูกปา่

ระยะกอ่ สรา้ ง ระยะด้าเนินงาน ปรมิ าตรไม้(ลบ.ม.) มูลค่าไม้ มูลค่าไม้
(ลา้ นบาท) (ลา้ นบาท)

1 0 00
2 0 00
3 0 00
1 0 00
2 0 00
3 0 00
4 0 00
5 0 00
6 0 00
7 0 00
8 0 00
9 0 00
10 2,738.08 13.69 13.69
11 3,056.56 15.28 1.59
12 3,395.33 16.98 1.7
13 3,754.95 18.77 1.79
14 4,136.01 20.68 1.91
15 4,539.09 22.7 2.02
16 4,964.77 24.82 2.12
17 5,413.62 27.07 2.25
18 5,886.24 29.43 2.36
19 6,383.19 31.92 2.49
20 6,905.06 34.53 2.61
21 7,452.42 37.26 2.73
22 8,025.87 40.13 2.87
23 8,625.97 43.13 3
24 9,253.30 46.27 3.14
25 9,908.46 49.54 3.27
26 10,592.01 52.96 3.42
27 11,304.53 56.52 3.56
28 12,046.62 60.23 3.71
29 12,818.84 64.09 3.86
30 13,621.77 68.11 4.02
31 14,456.00 72.28 4.17
32 15,322.11 76.61 4.33
33 16,220.67 81.1 4.49
34 17,152.26 85.76 4.66
35 18,117.47 90.59 4.83
36 19,116.88 95.58 4.99
37 20,151.06 100.76 5.18
38 21,220.59 106.1 5.34
39 22,326.06 111.63 5.53
40 23,468.04 117.34 5.71
41 24,647.12 123.24 5.9
42 25,588.72 127.94 4.7
43 26,553.89 132.77 4.83
44 27,542.93 137.71 4.94
45 28,556.12 142.78 5.07
46 29,593.75 147.97 5.19
47 30,656.11 153.28 5.31
48 31,743.49 158.72 5.44
49 32,856.19 164.28 5.56
50 34674.37 173.37 9.09

ทีม่ า : จากการประเมนิ ของบรษิ ทั ที่ปรกึ ษา

หมายเหตุ : ตน้ ทนุ การปลกู คดิ ในค่าใชจ้ า่ ยตามแผนลดผลกระทบส่งิ แวดล้อม

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จา้ กดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบื้องต้น
บริษทั เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-30

โครงการศึกษาผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มเบอื้ งต้น อ่างเกบ็ น้าบา้ นเหมอื งตะกัว่ บทที่ 7
อันเนือ่ งมาจากพระราชดา้ ริ จงั หวดั พัทลุง การวเิ คราะห์ดา้ นเศรษฐศาสตร์

ผลประโยชน์ทางระบบนิเวศของป่าไม้ การประเมินผลประโยชน์ด้านนิเวศของป่าไม้ จากการ
ปลูกป่าทดแทน 2 เท่า พื้นท่ีปลูกป่าใหม่ 1,819 ไร่ สามารถใช้ประเมินผลประโยชน์ทางระบบนิเวศของป่าไม้ต่อไร่
เมื่อพิจารณาเปรียบเทียบกบั อายุโครงการ ระยะเวลา 53 ปี ดาเนินการโดยกาหนดให้การปลูกป่าจะช่วยฟนื้ ฟูระบบ
นิเวศไปอย่างช้าๆ ประเมินมูลค่าทางนิเวศป่าไม้เท่ากับ 34.61 ล้านบาท/ปี ท้ังนี้ในการประเมินจะกาหนดอัตรา
การฟ้ืนฟูระบบนิเวศโดยอ้างอิงการทางานในระบบนิเวศของป่าไม้ที่ปลูกใหม่เทียบกับการทางานของป่าไม้ธรรมชาติ
โดยกาหนดให้

- ชว่ งปที ่ี 1-10 ของการปลูกปา่ ไม้ พ้ืนท่ีปา่ ยงั ไม่สามารถอานวยประโยชน์ใหร้ ะบบนิเวศได้
- ช่วงปีท่ี 11-20 ของการปลูกป่าไม้ พื้นท่ีป่าสามารถอานวยประโยชน์ให้ระบบนิเวศได้
ร้อยละ 10 ของปา่ ในธรรมชาติ มีมลู คา่ ทางนิเวศเท่ากับ 3.46 ลา้ นบาท/ปี
- ช่วงปีที่ 21-30 ของการปลูกป่าไม้ พ้ืนท่ีป่าสามารถอานวยประโยชน์ให้ระบบนิเวศได้
รอ้ ยละ 25 ของป่าในธรรมชาติ มีมูลค่าทางนิเวศเทา่ กับ 8.65 ลา้ นบาท/ปี
- ช่วงปีท่ี 31-40 ของการปลูกป่าไม้ พื้นท่ีป่าสามารถอานวยประโยชน์ให้ระบบนิเวศได้
รอ้ ยละ 50 ของปา่ ในธรรมชาติ มีมูลคา่ ทางนิเวศเทา่ กับ 17.30 ล้านบาท/ปี
- ช่วงปีท่ี 41-50 ของการปลูกป่าไม้ พ้ืนท่ีป่าสามารถอานวยประโยชน์ให้ระบบนิเวศได้
ร้อยละ 75 ของป่าในธรรมชาติ มมี ลู คา่ ทางนิเวศเทา่ กับ 25.96 ลา้ นบาท/ปี
- ช่วงปีที่ 51-53 ของการปลูกป่าไม้ พื้นท่ีป่าสามารถอานวยประโยชน์ให้ระบบนิเวศได้
เทียบเทา่ ป่าในธรรมชาติ มมี ูลค่าทางนิเวศเทา่ กบั 34.61 ลา้ นบาท/ปี
ผลประโยชนด์ า้ นประมงในพนื ทอ่ี ่างเก็บนา
ผ ล ป ร ะ โ ย ช น์ ส่ ว น น้ี เกิ ด จ า ก ก า ร มี สั ต ว์ น้ า ใน พื้ น ที่ อ่ า ง เม่ื อ โ ค ร ง ก า ร ก่ อ ส ร้ า ง แ ล้ ว เส ร็ จ
โดยมีขอ้ กาหนดในการประเมินดังนี้
- เมื่อเก็บน้าปีแรก จะทาให้มีปริมาณสัตว์น้า 5.9 กิโลกรัมต่อไร่ หลังจากนั้นจะค่อยๆ เพิ่มข้ึน
ร้อยละ 10 ต่อปี จนคงท่ีที่ประมาณร้อยละ 20 เมื่อกักเก็บได้ 5 ปี คิดเป็นปริมาณสัตว์น้า 12 กิโลกรัมต่อไร่ (การสารวจ
แหล่งน้าใกล้เคียงเขื่อนสิริกิติ์ โครงการการศึกษาความเหมาะสมและผลกระทบสิ่งแวดล้อมโครงการอ่างเก็บน้าน้าปาด
(อตุ รดติ ถ์) กรมชลประทาน (2561))
- ปริมาณสัตว์น้าดังกล่าว ประเมินได้ว่ามีปลาที่สามารถจับในเชิงเศรษฐกิจได้จานวน
12 ชนิด คิดเป็นรอ้ ยละ 40.25 ปลาท่ีพบบ่อย 12 ชนิด ประกอบดว้ ย ปลาสลาด ไส้ตนั ตาขาว หนามหลัง กระสูบขีด สร้อย
ขาว ตะเพียนขาว หมอช้างเหยียบ บู่ทราย นิล ช่อน กระทิง และปลากดเหลือง โดยมีราคาทางการเงินเฉล่ีย 90.83 บาท/
กิโลกรัม อย่างไรก็ตามปลาท่ีพบมาก คือ ปลาไส้ตันตาขาว และตะเพียนขาว การวิเคราะห์ความคุ้มค่าการลงทุนจึงได้
เลือกใช้ปลาดังกล่าวเป็นตัวแทนในการวิเคราะห์ผลประโยชน์ โดยมีราคาทางการเงินเฉล่ีย 40.00 บาท/กิโลกรัม
คิดเป็นราคาทางเศรษฐกิจ 40.40 บาท/กโิ ลกรัม
- เมื่อนาไปคานวณผลประโยชน์ พบว่า มีมูลค่าเท่ากับ 0.032 ล้านบาท ในปีท่ี 4 และเพิ่ม
สูงสุดเป็น 0.064 ล้านบาท และคงที่ไปตลอดอายุโครงการ คิดเป็นมูลค่ารวมตลอดอายุโครงการ 3.06 ล้านบาท คิดเป็น
มลู คา่ ปัจจบุ นั อัตราคิดลดรอ้ ยละ 6.94 เท่ากับ 0.66 1.64 ล้านบาท ดังตารางท่ี 7.3.3-5

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซัลท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบื้องต้น
บริษัท เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จ้ากัด
7-31

โครงการศกึ ษาผลกระทบส่งิ แวดลอ้ มเบอ้ื งต้น อา่ งเก็บน้าบา้ นเหมืองตะกัว่ บทที่ 7
อนั เนื่องมาจากพระราชด้าริ จงั หวัดพัทลุง การวเิ คราะห์ดา้ นเศรษฐศาสตร์

ตารางที่ 7.3.3-5 ผลประโยชนท์ างดา้ นประมง

ปี ผลผลิต พื้นทกี่ ักเก็บนา้ ผลผลิตรวม ร้อยละของ ผลผลิตที่ ราคาเฉลย่ี ของ มูลคา่
ปลาที่จับ จบั ขาย ปลาทจี่ บั ขาย
(กิโลกรมั ตอ่ ไร)่ (ไร)่ (กิโลกรมั ) ขายในเชิง ลา้ นบาท)
เศรษฐกิจ (กโิ ลกรมั ) (บาท/กโิ ลกรัม)
1 0.00 0.00 0.00 0.00
2 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
3 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
4 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00
5 5.90 819.00 1,944.92 0.00 0.00 0.00 0.032
6 6.50 819.00 2,142.71 40.25 782.83 40.40 0.035
7 7.80 819.00 2,571.25 40.25 862.44 40.40 0.042
8 10.10 819.00 3,329.44 40.25 1,034.93 40.40 0.054
9 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,340.10 40.40 0.064
10 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
11 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
12 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
13 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
14 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
15 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
16 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
17 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
18 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
19 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
20 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
21 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
22 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
23 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
24 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
25 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
26 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
27 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
28 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
29 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
30 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
31 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
32 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
33 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
34 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
35 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
36 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
37 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
38 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
39 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
40 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
40.25 1,592.20 40.40

บริษทั เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จา้ กดั รายงานผลกระทบส่ิงแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษทั เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-32

โครงการศกึ ษาผลกระทบส่ิงแวดล้อมเบอื้ งตน้ อ่างเกบ็ นา้ บา้ นเหมืองตะกว่ั บทท่ี 7
อันเนอื่ งมาจากพระราชด้าริ จังหวดั พทั ลงุ การวเิ คราะหด์ ้านเศรษฐศาสตร์

ตารางที่ 7.3.3-5 ผลประโยชนท์ างด้านประมง (ต่อ)

ร้อยละของ ผลผลิตทจี่ ับ ราคาเฉล่ียของ
ขาย ปลาทจ่ี ับขาย
ปี ผลผลติ พ้ืนท่กี กั เกบ็ นา้ ผลผลติ รวม ปลาทจี่ ับ มลู ค่า
ขายในเชงิ (กิโลกรมั ) (บาท/กิโลกรัม)
1,592.20 40.40 ลา้ นบาท)
(กิโลกรมั ตอ่ ไร่) (ไร่) (กโิ ลกรัม) เศรษฐกจิ 1,592.20 40.40 0.064
1,592.20 40.40 0.064
41 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
1,592.20 40.40 0.064
42 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
1,592.20 40.40 0.064
43 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
1,592.20 40.40 0.064
44 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
1,592.20 40.40 0.064
45 12.00 819.00 3,955.77 40.25 1,592.20 40.40 0.064
1,592.20 40.40 0.064
46 12.00 819.00 3,955.77 40.25 0.064
3.06
47 12.00 819.00 3,955.77 40.25 0.66

48 12.00 819.00 3,955.77 40.25

49 12.00 819.00 3,955.77 40.25

50 12.00 819.00 3,955.77 40.25

51 12.00 819.00 3,955.77 40.25

52 12.00 819.00 3,955.77 40.25

53 12.00 819.00 3,955.77 40.25

รวม

มลู คา่ ปัจจุบนั (6.94%)

ทมี่ า : จากการคานวณ

ผลประโยชนท์ างสังคม

ผลประโยชน์ในส่วนนี้เกิดจากการมีโครงการทาให้แรงงานไปต้องอพยพไปทางานในช่วงฤดแู ล้งทาให้ได้

อยู่พร้อมตาและมีความสุขท่ีจะอยู่ร่วมกัน โดยโครงการสามารถลดการอพยพได้ประมาณ 245 คน โดยผลประโยชน์

มีข้อมลู สมมุตดิ ังน้ี

- อพยพไปทางานต่างถ่ิน 4 เดือนต่อปี

- จะคงสภาพความเป็นสุขของการอย่รู ่วมกนั ต้องเดินทางกลบั 4 ครัง้ ต่อเดือน

- กาหนดให้ไปทางานในกรุงเทพ

- คา่ เดนิ ทางและค่าอาหาร ไปกลับ 1,000 บาท/คน/ครง้ั

เม่ือนามาประเมินผลประโยชน์พบว่า มีมูลค่า 3.92 ล้านบาท/ปี และจะเกิดผลประโยชน์ในช่วง

ดาเนินการ
ผลประโยชน์อ่ืน ๆ
นอกจากมลู คา่ ผลกระทบที่เกดิ ข้ึนยงั มีผลกระทบทางสงั คมท่ีเกดิ ข้นึ ในลักษณะอรรถประโยชน์ของ

รายได้ที่เพิ่มขึ้นของครัวเรือนเกษตรสามารถไปใช้จ่ายเพื่อการบริโภค อุปโภคได้อย่างไม่ขาดแคลน กล่าวคือ
เงิน 1 บาทจะได้รบั อรรถประโยชน์สูงกวา่ ครัวเรือนทอ่ี ยู่ในพื้นทีเมือง

3) ผลการผนวกผลลพั ธ์ทไี่ ดจ้ ากการประเมินมูลคา่ ทางเศรษฐศาสตรส์ ง่ิ แวดล้อมในการวิเคราะหโ์ ครงการ
เม่ือนามูลค่าดังกล่าวมาประเมินความเหมาะสมทางเศรษฐศาสตร์ใหม่ พบว่า โครงการยังคงระดับความ

เหมาะสมทางเศรษฐศาสตร์ โดยมีมลู ค่าปจั จุบันสุทธิ (Net Present Value-NPV) เท่ากบั 76.77 ลา้ นบาท อัตราส่วน
ระหว่างมูลค่าปัจจุบันของผลประโยชน์กับต้นทุน (Benefit Cost Ratio-B/C) เท่ากับ 1.11 และอัตราผลตอบแทน
ทางสงั คม (เศรษฐกจิ และสิ่งแวดลอ้ ม) เท่ากับร้อยละ 7.78 ดังแสดงในตารางที่ 7.3.3-6

บรษิ ัท เอช ทู โอ คอนซลั ท์ จ้ากดั รายงานผลกระทบสิ่งแวดลอ้ มเบ้ืองต้น
บริษัท เอน็ ริช คอนซลั แตนท์ จา้ กัด
7-33