รายงานสืบเนื่องจากการประชุมระดับชาติ RTBEC 2022

THE 9th RMUTT GLOBAL BUSINESS

AND ECONOMICS NATIONAL CONFERENCE
RTBEC 2022 วคนัณทะ�ีบ25ริหมานี ราธคุรมกจิ25ม6ห5าวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธัญบุรี

B“NuseinexsstCNhaollenrgmes ian tlhe”

รายงานสืบเนื่องจากการประชมุ วชิ าการ (Proceedings)

คํานํา

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RMUTT Global Business and Economics Conference
2022 (RTBEC 2022) ไดดําเนินการมาอยางตอเนื่องเปนปที่ 9 โดยการประชุมวิชาการเปนไปตาม
มาตรฐานและขอ กําหนดในการจัดประชมุ วิชาการระดับชาติ หัวขอของการจดั การประชุมวิชาการคร้ัง
นี้คือ “Business Challenges in the Next Normal” ซ่ึงจัดประชุมในวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ.
2565 ณ คณะบริหารธรุ กจิ มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธญั บุรี ซ่ึงการประชุมวชิ าการครง้ั น้ไี ดรับ
ความสนใจในการสงบทความวิจัยเขารวมเปนจํานวนมาก สําหรับการประชุมวิชาการระดับชาติมี
มหาวทิ ยาลยั ตาง ๆ เขารว มถึง 19 มหาวทิ ยาลัย

ในการจัดประชุมวิชาการระดับชาติครั้งนี้ มีวัตถุประสงคเพ่ือเปนเวทีทางวิชาการในการ
เผยแพรผลงานวิจัยระดับชาติ ทางดานบริหารธุรกิจและเศรษฐศาสตร สําหรับนักศึกษา คณาจารย
นักวิชาการและนักวิจัย ตลอดจนผูสนใจทั่วไป ซ่ึงมีขอบเขตเนื้อหาในการจัดการประชุมครอบคลุม
ทางดานบริหารธุรกิจทุกสาขา เชน การจัดการธุรกิจ การจัดการโลจิสติกสและโซอุปทาน การจัดการ
วิศวกรรมธุรกิจ การบริหารธุรกิจระหวางประเทศ การพัฒนาทรัพยากรมนุษย การตลาด การบัญชี
การเงิน ระบบสารสนเทศทางธุรกิจ เศรษฐศาสตรธุรกิจ และสาขาอื่น ๆ ท่ีเกี่ยวของทางดาน
บรหิ ารธรุ กิจ

การจัดการประชุมวิชาการระดับชาติของคณะบริหารธุรกิจในคร้ังนี้ ยังเปนการดําเนินการ
ตามยุทธศาสตรของมหาวิทยาลัยในการยกระดับงานวิจัยเพื่อสรา งองคความรู นวัตกรรมดวยยุทธวธิ ที ่ี
เหมาะสมใหเขาถึงประชาชนและประชาสงั คมอยางแพรหลาย โดยเปนการเพิ่มชอ งทางท่สี าํ คัญในการ
ถายทอดองคความรูจากงานวิจัยและเปนสื่อกลางในการแลกเปล่ียนประสบการณเพ่ือพัฒนางานวิจัย
ใหสามารถตอบโจทยภาคธุกิจและอุตสาหกรรม อีกท้ังยังเปนการเพ่ิมศักยภาพนักวิจัยทางดาน
บริหารธุรกิจใหสรางสรรคงานวิจัยเพื่อเปนสวนหน่ึงในการพัฒนาระบบเศรษฐกิจของประเทศใหมี
ความย่ังยนื ตลอดไป

การประชุมวิชาการฯ ในครั้งนี้ถือวาประสบความสําเร็จอยางสูงจากความรวมมือของ
ผูมีสวนเก่ียวของหลายฝาย คณะกรรมการจัดการประชุม ขอขอบพระคุณผูเขารวมประชุม
ผูทรงคุณวุฒิ ผูสนับสนุนโครงการ คณะทํางาน ผูบริหารคณาจารยของคณะบริหารธุรกิจ และ
ผูบริหารมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรีที่ไดกรุณาใหการสนับสนุนเปนอยางดี

กองบรรณาธิการและคณะกรรมการจดั การประชมุ วิชาการ (RTBEC 2022)
คณะบริหารธรุ กิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
มนี าคม 2565

i

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

กองบรรณาธกิ าร Westfälische Hochschule
1. Professor Dr.Antonio Nisch Gelsenkirchen Bocholt
Recklinghausen University of
2. Professor Dr.Howard Combs Applied Sciences, Germany
3. Professor Dr.Manfred Külkens San Jose State University, U.S.A.
Westfälische Hochschule
4. Professor Dr.Mohamad Hanapi Gelsenkirchen Bocholt
Mohamad Recklinghausen University of
Applied Sciences, Germany
5. Professor Dr.T. K. Peng
6. Professor Dr.Tsutomu Konosu UUM Information Technology
7. Assistant Professor Chen Ling (UUMIT), University of Utara,
Malaysia
8. Assistant Professor Ngan Chau I-Shou University
Chiba Institute of Technology
9. Dr.Le Hoang Ba Huyen Southwestern University of Finance
10. ศาสตราจารย กิตตคิ ณุ ดร. อจั ฉรา จนั ทรฉาย and Economics, China
11. ศาสตราจารย ดร.กมลชนก สทุ ธิวาทนฤพฒุ ิ
12. ศาสตราจารย ดร.ดิเรก ปทมสิรวิ ฒั น University of Nebraska at Kearney,
13. ศาสตราจารย ดร.ปย ะฉัตร จารธุ รี ศานต USA
14. รองศาสตราจารย ดร.ชนงกรณ กณุ ฑลบุตร Hong Duc University
15. รองศาสตราจารย ดร.สุดาพร กณุ ฑลบตุ ร จฬุ าลงกรณมหาวทิ ยาลัย
16. รองศาสตราจารยวสนั ต กนั อํ่า จุฬาลงกรณม หาวิทยาลัย
17. ผชู วยศาสตราจารย ดร.กสุ มุ า ดาํ พิทกั ษ สถาบันบณั ฑิตพัฒนบริหารศาสตร
18. ผชู วยศาสตราจารย ดร.นาถรพี ชยั มงคล มหาวิทยาลยั รามคาํ แหง
19. ผชู วยศาสตราจารย ดร.สันติกร ภมรปฐมกลุ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบรุ ี
20. ผชู วยศาสตราจารย ดร.สภุ า ทองคง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธญั บุรี
21. ผูชว ยศาสตราจารยน กิ ร ลีชาคาํ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบรุ ี
22. ดร.กฤษดา เชียรวฒั นสุข มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธญั บุรี
มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธญั บรุ ี
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธญั บรุ ี
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธัญบรุ ี

ii

การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

คณะกรรมการการกลน่ั กรองบทความภายนอก

1. ผูชว ยศาสตราจารย ดร. ทกั ษญา สงา โยธิน มหาวิทยาลยั บรู พา

2. ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.เพชรรตั น วริ ิยะสืบพงศ มหาวทิ ยาลยั บรู พา

3. ผูช ว ยศาสตราจารย ดร.วรรณวิชนี ถนอมชาติ มหาวทิ ยาลัยบรู พา

4. ผูชว ยศาสตราจารย ดร.วศิ ิษฐ ฤทธบิ ญุ ไชย มหาวิทยาลยั ราชภัฎนครปฐม

5. ดร.ศภุ สทิ ธิ์ เลศิ บัวสนิ มหาวทิ ยาลยั บรู พา

6. ดร.พัชรหทัย จารุทวีผลนกุ ูล มหาวทิ ยาลยั รงั สติ

7. ดร.วีระศกั ดิ์ สวา งโลก มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม

คณะกรรมการการกลน่ั กรองบทความภายใน มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธัญบรุ ี
มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธญั บรุ ี
1. รองศาสตราจารย ดร.กลา หาญ ณ นาน มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธญั บรุ ี
2. รองศาสตราจารย ดร.เนตรพัณณา ยาวิราช มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบรุ ี
3. รองศาสตราจารย ดร.สดุ าพร กุณทลบตุ ร มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธญั บรุ ี
4. รองศาสตราจารย ดรปณศิ า มีจนิ ดา. มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธญั บุรี
5. รองศาสตราจารย กฤติยา รางสม มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธญั บุรี
6. รองศาสตราจารย วสนั ต กันอ่าํ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
7. ผูชว ยศาสตราจารย ดร.กสุ มุ า ดาํ พิทักษ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบรุ ี
8. ผชู วยศาสตราจารย ดร.กนกพร ชยั ประสิทธ์ิ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธญั บุรี
9. ผูชวยศาสตราจารย ดร.ชยั มงคล ผลแกว มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธญั บรุ ี
10. ผูชว ยศาสตราจารย ดร.ณชญาภสั รอดประยูร มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
11. ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ณทั ณรงค จตรุ สั มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธญั บรุ ี
12. ผูชวยศาสตราจารย ดร.ดวงพร พทุ ธวงค มหาวิทยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธญั บุรี
13. ผูชว ยศาสตราจารย ดร.ดํารงคพ ล วิโรจนธ รรม มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
14. ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ถนอมพงษ พานิช มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
15. ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.ปภาภทั ร อคั รางกรู มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธญั บุรี
16. ผูช ว ยศาสตราจารย ดร.มะดาโอะ สุหลง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธญั บุรี
17. ผชู วยศาสตราจารย ดร.ศรากุล สโุ คตรพรหมมี มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธญั บรุ ี
18. ผูชวยศาสตราจารย ดร.สลติ ตา สารบิ ตุ ร มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธัญบรุ ี
19. ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.สุคนธท ิพย วงศพ ันธ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธัญบุรี
20. ดร.กนกอร แกว ประภา
21. ดร.กฤษดา เชียรวฒั นสุข

iii

22. ดร.ณฐมน บวั พรมมี การประชุมวชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
23. ดร.ดลยา จาตุรงคกลุ
24. ดร. ธที ตั ตรศี ิรโิ ชติ มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธัญบรุ ี
25. ดร.นพปฎล สวุ รรณทรัพย มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
26. ดร.ปรญิ วีระพงษ มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
27. ดร.พทุ ธิวตั สงิ หดง มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธญั บุรี
28. ดร.ภรู ิณัฐ ยมกนิษฐ มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธัญบรุ ี
29. ดร.รังสรรค สวุ รรณหงส มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธญั บรุ ี
30. ดร.รุจิกาญจน สานนท มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธัญบรุ ี
31. ดร.วรางกรู อิศรางกรู ณ อยธุ ยา มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบรุ ี
32. ดร.วิญู ปรอยกระโทก มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธัญบรุ ี
33. ดร.ศิรญิ ญา วิรณุ ราช มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธญั บรุ ี
34. ดร.สนิ ทิ รา สุขสวสั ด์ิ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบรุ ี
35. ดร.สุรพร ออ นพทุ ธา มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธัญบรุ ี
36. ดร.เสรี กรเพชร มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธญั บุรี
37. ดร.อคั รวฒั น จตุพฒั นวโรดม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธญั บุรี
38. ดร.อุมาวสี ศรีบุญลือ มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธญั บุรี
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธัญบุรี
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธญั บุรี

iv

การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
คาํ กลา วรายงานโครงการประชมุ วชิ าการระดับชาติ

RMUTT Global Business and Economics National Conference 2022 (RTBEC 2022)
กราบเรียน
ผชู วยศาสตราจารย ดร.นาถรพี ตันโช คณบดี คณะบรหิ ารธรุ กจิ
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธญั บรุ ี
ทานท่ีปรึกษาคณะบรหิ ารธรุ กจิ คณะกรรมการบริหารคณะ คณาจารยค ณะบรหิ ารธุรกิจ
ผูนําเสนอผลงานและผูเขา รว มรับชมผานระบบออนไลนท กุ ทาน

คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี มีการจัดการเรียนการสอนในระดับ
ปริญญาตรีและในระดับบัณฑิตศึกษา ทั้งปริญญาโทและปริญญาเอก จากวิสัยทัศนของคณะที่เปนผูนําดาน
การศึกษาบริหารธุรกิจระดับสากล โดยมีหน่ึงในนโยบายหลักท่ีสําคัญ คือ การพัฒนาดานการวิจัยและการ
สรางเครือขายความรว มมือดานการวจิ ัยทงั้ ในประเทศและตางประเทศ การประชมุ วชิ าการ RMUTT Global
Business and Economics Conference (RTBEC 2022) จึงถูกจัดขึ้นเพ่ือเปนการดําเนินการตามนโยบาย
ดังกลาว โดยไดมีการจัดอยางตอเน่ืองเปนประจําทุกป และในคร้ังน้ีนับเปนปที่ 9 ซ่ึงมีหัวขอการประชุม คือ
“Business Challenges in the Next Normal”

การจัดประชุมวิชาการในครั้งน้ี มีวัตถุประสงคเพ่ือเปนการเปดโอกาสใหคณาจารย บุคลากรสาย
วิชาการ นกั วิจัย และนักศึกษา ไดมเี วทีในการเผยแพรผลงานวิชาการทางดา นบรหิ ารธรุ กิจและเศรษฐศาสตร
โดยเปนสื่อกลางเพื่อแลกเปล่ียนองคความรูทางดานการบริหารธุรกิจสมัยใหม การประยุกตใ ชองคความรู ซึ่ง
ในปน้ีจะมีบทความท่ีไดทําการวิจัยในชวงท่ีองคการธุรกิจมีการปรับตัวใน “ความปกติใหม” จึงถือเปน
มุมมองที่มีความรวมสมัยและมีคุณคาในการแลกเปล่ียนเรียนรูระหวาง คณาจารย นักวิชาการ นักวิจัย
ผบู ริหาร นกั ธุรกิจ นักศึกษาและผูสนใจโดยท่วั ไป อันจะนํามาสปู ระโยชนใ นการพัฒนาประเทศโดยรวม

การประชมุ วิชาการในคร้ังน้ี คณะกรรมการจัดการประชุมไดค าดหวังผลลัพธอนั จะเปนประโยชน
อยางยิ่ง สําหรับคณะบริหารธุรกิจและเครือขายความรวมมือทางวิชาการจากสถาบันการศึกษาที่มีสวนรวม
ในการประชุม ซึ่งในปน้ีมีผลงานวิชาการเขารวมประชุมในระดับชาติจํานวน 39 ผลงาน จาก 19
สถาบนั การศกึ ษา

กระผมในนามตัวแทนคณะกรรมการจัดการประชุมวิชาการในคร้ังนี้ ขอกราบเรียนเชิญ ผูชวย
ศาสตราจารย ดร.นาถรพี ตันโช คณบดีคณะบริหารธุรกิจ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธญั บรุ ี กลาวเปด
การประชุมวชิ าการ RMUTT Global Business and Economics Conference (RTBEC 2022)
ขอกราบเรียนเชิญ
ดร.กฤษดา เชยี รวฒั นสุข
รองคณบดี ฝา ยวิจยั พัฒนาและบริการวชิ าการ
คณะบริหารธรุ กิจ มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธญั บรุ ี

v

การประชุมวชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

คํากลา วเปด โครงการประชุมวิชาการระดบั ชาติ
RMUTT Global Business and Economics National Conference 2022 (RTBEC 2022)
เรียน ทา นทปี่ รึกษาคณะบรหิ ารธรุ กจิ คณะกรรมการบริหารคณะ คณาจารยคณะบรหิ ารธุรกิจ

ทา นผูท รงคณุ วุฒิ ผนู ําเสนอผลงาน และผเู ขารว มรบั ชมการถา ยทอดผา นระบบออนไลนท กุ ทาน
ในนามของประธานคณะกรรมการจัดการประชุมวิชาการ RMUTT Global Business and

Economics Conference (RTBEC 2022) ซึ่งคณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ไดจัด
ข้ึนเปนประจําทุกป ซ่ึงคร้ังนี้เปนครั้งท่ี 9 ตามยุทธศาสตรในการพัฒนางานวิจัยที่มีคุณคาตอสังคมและ
ประเทศชาติ โดยในปน ี้ไดกําหนดหัวขอในการประชมุ คือ "Business Challenges in the Next Normal"

สําหรับการประชุมวิชาการครั้งน้ี ไดจัดในรูปแบบการประชุมวิชาการออนไลน ซึ่งถือเปนการจัดแบบ
ออนไลนต อเนอื่ งเปน ครั้งท่ี 3 ดว ยสาเหตจุ ากการแพรร ะบาดของโรคไวรัสโคโรนาท่ียงั อยใู นชวงของการระมัดระวงั
และปองกันการแพรกระจายในรอบใหม ซึ่งจากสถิติยังคงมีผูติดเช้ือในจํานวนท่ีสูงมาตลอดเดือนมีนาคม ทําให
คณะบริหารธุรกิจตองปฏิบัติตามขอกําหนดของภาครัฐเพ่ือรวมปองกันการแพรระบาดภายใตสถานการณนี้
คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ยังคงมุงมั่นในการดําเนินกิจกรรมท่ีชวยยกระดับ
งานวิจัยของประเทศใหสามารถตอบความตองการของประเทศ ผานการเผยแพรองคความรูใหมท่ีเกิดจากการ
ประชมุ วชิ าการในครงั้ นี้ เพ่อื กอใหเกิดประโยชนต อ สงั คมและประเทศชาติโดยรวม

ในชวงระยะเวลาสองปที่ผานมา การแพรร ะบาดของโรคโควิด–19 ไดสรางผลกระทบทง้ั ทางเศรษฐกจิ
และสังคมในวงกวางไปทั่วโลก จากสถานการณท่ียืดเยื้อน้ีทําใหองคการธุรกิจตองปรบั ตัวอยางรุนแรง ทั้งเพื่อการ
อยูรอดในการดําเนินธุรกิจและการรักษาความสามารถทางการแขงขันไวใหได องคการธุรกิจจึงจําเปนตองมี
มุมมองและความรูท่ีเทาทันตอสถานการณที่ตองเผชิญหนากับการเปล่ียนแปลงอยางรวดเร็ว ดังนั้น การจัด
ประชมุ วชิ าการในหวั ขอ "Business Challenges in the Next Normal" ครั้งนี้ จงึ เปนการเสรมิ มมุ มองใหม ๆ
แกแวดวงวิชาการทางดานบริหารธุรกิจ โดยสามารถนําเอาองคความรูจากงานวิจัยในเวทีการประชุมวิชาการนี้
ไปตอยอดและบูรณาการใหเกดิ ประโยชน อีกท้ังยกระดับความสามารถทางการแขงขันทจี่ ําเปนสําหรับการดาํ เนนิ
ธรุ กจิ ในความปกติถัดไป

ในการจัดการประชุมวิชาการในครั้งน้ี คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
ถือเปนอีกโอกาสที่สําคัญในการแสดงศักยภาพ ความพรอม ความเขมแข็งทางวิชาการ และบุคลากรที่มีคุณภาพ
และเครือขายความรวมมือทางวิชาการระหวางมหาวิทยาลัย ซ่ึงไดรับความสนใจจากผูเขารวมอยางกวางขวาง
จากสถาบันการศึกษาที่มีจํานวนถึง 19 สถาบัน ซ่ึงมารวมกันเผยแพรองคความรูจากงานวิจัย โดยใชเวที
การประชุมวิชาการ RTBEC 2022 ครั้งนี้ ดิฉันหวังเปนอยางย่ิงวาทุกทานจะสรางโอกาสในการแลกเปล่ียนและ
สงตอความรูระหวางกัน เพ่ือพัฒนาโอกาสสําหรับการทํางานรวมกันเพื่อสรางงานวิจัยท่ีมีคุณคาในอนาคต และ
เพ่ือใหเกิดประโยชนร วมกันของผูเขารว มประชุมวิชาการทุกทา น

และดิฉันขอแสดงความขอบคุณเปนพิเศษสําหรับ กองบรรณาธิการ คณะกรรมการจัดการประชุม
ผูท รงคณุ วุฒปิ ระจําหอ งนําเสนอ ผนู ําเสนอผลงาน ตลอดจนคณาจารยแ ละเจา หนา ท่ีทุกทา นที่รวมเปน สว นสําคัญ
ท่ีขับเคล่ือนการประชุมวิชาการในครงั้ น้ี ทานผูมีเกียรติทุกทาน ในนามคณะบรหิ ารธรุ กจิ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี
ราชมงคลธัญบุรี ดิฉันขอใชโอกาสนี้เปดการประชุมวิชาการในหัวขอ "Business Challenges in the Next
Normal" อยางเปนทางการ
ขอขอบพระคุณ
ผูชวยศาสตราจารย ดร.นาถรพี ตันโช
คณบดี คณะบริหารธรุ กจิ
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธญั บุรี

vi

การประชุมวชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

โครงการประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ
RMUTT Global Business and Economics Conference 2022 (RTBEC 2022)

จดั โดย
คณะบริหารธรุ กจิ มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี

หลักการและเหตผุ ล
คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ไดจัดการเรียนการสอนระดับ

บัณฑิตศึกษาทั้งระดับปริญญาโท และปริญญาเอก ประกอบกับคณะบริหารธุรกิจ จะเปนผูนําดาน
การศึกษาบริหารธุรกิจระดับสากล โดยมีนโยบายหลัก ดานการพัฒนาดานการวิจัย (Creativity)
สงเสริมใหมีงานวิจัยประยุกต (Applied Research) สรางเครือขายความรวมมือดานการวิจัยทั้งใน
ประเทศ และตางประเทศ มีการกําหนดหัวขอวิจัยใหสอดคลองกับยุทธศาสตรการวิจัยของชาติ เพื่อ
สรางความชํานาญ และนําไปสูการพัฒนาในระดับประเทศ ตลอดจนจัดสรรงบประมาณรองรับในการ
พัฒนางานวิจัยอยางพอเพียง และการพัฒนาอาจารยและบุคลากรของคณะฯ (Care) ใหความสําคัญ
กับการไดมาซ่ึงบุคลากรท่ีมีคุณภาพ สนับสนุนอาจารยเขาสูตําแหนงทางวิชาการ การใชภาษาอังกฤษ
และงานวิจัย เพื่อพัฒนาบุคลากรสูความเปนมืออาชีพ สงเสริมใหบุคลากรสายสนับสนุนมี
ความสามารถในการทํางานที่หลากหลาย (Multifunctional) และพัฒนาทั้งดานภาษาอังกฤษ และ
คอมพิวเตอร ดังนั้น จะเห็นไดวา การจัดประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติ จึงเปนเวทีวิชาการ
ใหคณาจารย นักวิจัย นักวิชาการ และนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาไดมีโอกาสเผยแพรผลงานวิชาการ
แลกเปล่ียนองคความรู และประสบการณดานการวิจัย รวมถึงมีสวนชวยสนับสนุนใหนโยบายหลัก
จํานวน 4 ดาน จากนโยบายหลักทงั้ 7 ดานประสบผลสําเร็จได ไดแก การพัฒนาการจดั การศกึ ษาโดย
การจัดการเรียนการสอนเชิงวิจัย การพัฒนาดานการวิจัยโดยการสรางเครือขายความรวมมือดานการ
วิจัย เพื่อสรางความชํานาญ และนําไปสกู ารพัฒนาในระดับประเทศ การพัฒนาดานบรกิ ารวิชาการแก
สังคมโดยการจัดโครงการอบรม และใหความรูทางดานบริหารธุรกิจแกสังคม และการพัฒนาอาจารย
รวมถึงบุคลากรของคณะฯ โดยการสนับสนุนใหอาจารยเขาสูตําแหนงทางวิชาการ และงานวิจัย เพื่อ
พัฒนาบุคลากรสคู วามเปนมอื อาชีพ

คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ไดตระหนักในความสําคัญของ
การสนับสนนุ ใหค ณาจารย บุคลากรสายวิชาการ นกั วิจยั และนกั ศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา ไดมโี อกาส
แลกเปลย่ี นความรู และประสบการณซง่ึ กนั และกัน ดังน้ัน คณะบรหิ ารธรุ กจิ จงึ ไดจัดทําโครงการการ
ประชมุ วิชาการระดับชาติและนานาชาติ RMUTT Global Business and Economics Conference
2022 (RTBEC 2022) โดยมีแนวคิดการจัดประชุมคือ “Business Challenges in the “Next
normal” ซ่ึงจะจัดขึ้นในวันท่ี 25 มีนาคม 2565 ณ คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราช
มงคลธัญบุรี โดยผนู าํ เสนอผลงานนําเสนอผา นระบบการประชมุ ออนไลน

โดยการประชุมวิชาการคร้ังนี้ จะเนนการนําเสนอผลงานวิจัยดานบริหารธุรกิจ และ
เศรษฐศาสตร รวมถึงการสรางความสมั พนั ธระหวางบุคลากรทเี่ ขารวมประชุมวชิ าการ เพอ่ื ใหเ กดิ การ
พัฒนาผลงานวิชาการ และงานวิจัยรวมกันในอนาคต ตลอดจนสามารถตอบสนองตัวช้ีวัดการพัฒนา
ระบบประกันคุณภาพการศึกษาดานงานวิจัยของคณะฯ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
ตอไป

vii

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

วตั ถปุ ระสงค
1. เพ่ือเปดโอกาสใหคณาจารย นักวิจัย และนักศึกษาไดแลกเปล่ียนความรูทางวิชาการ

ประสบการณก ารทาํ วิจัย ความคิดเหน็ และแสดงความกาวหนา ของงานวิจัย
2. เพื่อยกระดับ และพัฒนาคุณภาพการเผยแพรผลงานวิจัย และงานสรางสรรคของ

คณาจารยและนกั ศึกษาของคณะฯ ใหทัดเทียมกับระดบั ประเทศ
3. เพื่อเปดโอกาสใหคณาจารย นักวิจัยและนักศึกษาไดนําเสนอและเผยแพรผลงานวิจัย

และงานสรางสรรคต อสาธารณชนและบคุ คลทสี่ นใจ
รปู แบบการประชมุ

1. การนําเสนอผลงานแบบ Oral Presentation ในหองประชุมใชเวลาเร่ืองละ 15 นาที
และตอบขอ ซกั ถาม 5 นาที ผา นระบบการประชุมออนไลน
วนั -เวลา-สถานท่ีจัดประชุมวชิ าการนําเสนอผลงานวิจยั

วนั ท่ี 25 มนี าคม 2565
สถานท่ีดําเนินงาน คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี จังหวัด
ปทมุ ธานี
อัตราคา ลงทะเบยี น
การลงทะเบยี นลวงหนา 1 พฤศจกิ ายน 2564 - 31 มกราคม 2565

อาจารย นกั ศึกษา และนักวิจัยทั่วไป 2,500 บาท
การลงทะเบียนปกติ 1 กมุ ภาพนั ธ - 10 มนี าคม 2565

อาจารย นกั ศึกษา และนกั วิจัยทว่ั ไป 3,000 บาท
ขอบเขตหวั ขอ การนําเสนอ

1. เปนผลงานวิจัยท่ดี าํ เนินการเสร็จส้ินแลว หรืออยใู นระหวางการดําเนนิ การท่ยี ังไมเคยนํา
ผลงานดังกลาวเสนอในการประชุมวิชาการใดมากอ น

2. เปนผลงานวจิ ยั ท่ีอยูใ นขอบขายของหวั ขอ (THEME) ดงั น้ี
ดานการบริหารธรุ กจิ ระหวางประเทศและการจัดการ

หลักการของธุรกิจระหวางประเทศ กระบวนการบริหารการจัดการสําหรับธุรกิจระหวาง
ประเทศ ในดานการจัดการดานการเงิน การจัดการตลาด การจัดการขามวัฒนธรรม การจัดการดาน
งานบุคคล การจัดการดานเทคโนโลยีสารสนเทศ การบริหารองคกร และปจจัยตาง ๆ สําหรับธุรกิจ
ระหวา งประเทศ และการบริหารธุรกิจระหวางประเทศทว่ั ๆ ไป
ดา นการบรหิ ารการตลาด

หลักการบริหารการตลาด การกําหนดกลยุทธการตลาด การวิเคราะห สภาพแวดลอมทาง
การตลาด การวิเคราะหพฤติกรรมตลาดผูซื้อ การวิเคราะหพฤติกรรมผูบริโภค การกําหนดสวนแบง
ตลาด การเลือกตลาดเปาหมาย และการวางตําแหนงผลิตภัณฑทางการตลาด การวางกลยุทธ

viii

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

ผลิตภัณฑ กลยุทธราคา กลยุทธชองทางการจัดจําหนาย และกลยุทธการสงเสริมการตลาด และ
การตลาดทัว่ ๆ ไป

ดานบัญชี
การบัญชีการเงิน การสอบบัญชี การบัญชีบริหาร การตรวจสอบภายใน การบัญชีภาษี

อากร เทคโนโลยีและการศกึ ษาดานการบัญชี การวิเคราะหประเด็นปญหาของวิชาชีพบัญชี มาตรฐาน
การบัญชี และบญั ชีดานอ่ืน ๆ ที่เกีย่ วขอ งกบั การบญั ชี

ดา นการเงิน
การเงนิ การธนาคาร นโยบายการเงนิ และงานวจิ ัยดา นการเงนิ ทั่ว ๆ ไป

ดา นเศรษฐศาสตร
เศรษฐศาสตรจุลภาค เศรษฐศาสตรมหภาค เศรษฐศาสตรการเงินและการลงทุน

เศรษฐศาสตรการพัฒนา เศรษฐศาสตรแรงงาน เศรษฐศาสตรระหวางประเทศ เศรษฐศาสตร
ส่ิงแวดลอม เศรษฐศาสตรการจดั การ เศรษฐศาสตรน วัตกรรม เศรษฐศาสตรการขนสง และโลจิสตกิ ส
เศรษฐศาสตรการเมือง เศรษฐศาสตรท องเที่ยว และงานวิจยั ดานเศรษฐศาสตรท ัว่ ๆ ไป

ดานระบบสารสนเทศ
เทคโนโลยีสารสนเทศ ซอฟตแวรพื้นฐานและท่ัวไป เทคโนโลยีประมวลผลขอความ

โครงสรางพนื้ ฐานสารสนเทศ พฒั นาโปรแกรม และงานวิจัยดานระบบสารสนเทศท่ัว ๆ ไป

ดา นโลจสิ ตกิ ส
ระบบคลังสินคาและสินคาคงคลัง การจัดสงทางธุรกิจ การจัดการขนสงระหวางประเทศ

การวางแผนระบบสนบั สนุนโลจิสตกิ ส เทคนิคการวิเคราะหเ พื่อการจัดการโลจิสติกส

กาํ หนดการยื่นใบสมคั รและการตอบรบั ใหน าํ เสนอผลงานวจิ ยั เวลา
กจิ กรรม

เริม่ รบั บทความ 1 พฤศจกิ ายน 2564
วนั สดุ ทา ยของการสง บทความ 28 กมุ ภาพันธ 2565
แจง ผลการพิจารณาบทความ
ลงทะเบยี นและชาํ ระคาลงทะเบียนลวงหนา 1 มีนาคม 2565
ลงทะเบยี นและชําระคา ลงทะเบียนปกติ 1 พฤศจกิ ายน 2564 - 31 มกราคม 2565

1 กุมภาพนั ธ - 10 มีนาคม 2565

การเตรียมบทคัดยอและบทความวิจยั ฉบับเตม็ ทีจ่ ะนาํ เสนอในท่ีประชมุ วชิ าการ
1. บทคัดยอภาษาไทยและภาษาอังกฤษตามรูปแบบที่คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัย

เทคโนโลยีราชมงคลธญั บุรี กาํ หนด ดตู วั อยางทเ่ี ว็บไซต http://www.bus.rmutt.ac.th/rtbec2022/

ix

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

2. บทความวิจัยฉบับเต็ม (Full Paper) ใหจัดเตรียมเปนภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษโดยมี
ความยาว 12-15 หนา กระดาษ A4 (รวมบทคัดยอ รูปภาพ ตาราง และบรรณานุกรม)

3. บทความวิจัยฉบับเต็มประกอบดวย บทนาํ วัตถุประสงค การทบวนวรรณกรรม ระเบยี บ
วิ ธี วิ จั ย ผ ล ก า ร วิ จั ย แ ล ะ อ ภิ ป ร า ย ผ ล แ ล ะ บ ร ร ณ า นุ ก ร ม ดู ตั ว อ ย า ง ท่ี เ ว็ บ ไ ซ ต
http://www.bus.rmutt.ac.th/rtbec2022/

4. ผลงานวิจัยฉบับเต็มท่ีผูนําเสนอผลงานไดปรับปรุงแกไขตามขอเสนอของผูทรงคุณวุฒิ
แลว จะไดก ารตพี ิมพเ ผยแพรเ ปน Proceedings ของการประชมุ (CD Proceedings)

x

การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

สารบัญ

คํานาํ .............................................................................................................................................. i
กองบรรณาธกิ าร.............................................................................................................................. ii
คํากลา วรายงานโครงการประชมุ วิชาการระดับชาติ RMUTT Global Business and

Economics National Conference 2022 (RTBEC 2022) ................................................... v
คํากลา วเปด โครงการประชุมวิชาการระดบั ชาติ RMUTT Global Business and

Economics National Conference 2022 (RTBEC 2022) ................................................... vi
โครงการประชุมวิชาการระดับชาติ RMUTT Global Business and Economics National

Conference 2022 (RTBEC 2022).......................................................................................... vii
สารบญั ........................................................................................................................................... xi
กําหนดการงานประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RMUTT Global Business and Economics National

Conference 2022 (RTBEC 2022) ......................................................................................... xv
TECH-SESSION A

การลดความสูญเสยี จากกระบวนการรไี ซเคลิ เศษแกว ทมี่ ีสาเหตมุ าจากวัตถุดบิ
กรณศี ึกษา: บริษทั บี เอส กลาสรไี ซคล่งิ จาํ กดั ........................................................ 1

ความเหล่อื มลาํ้ ทางเศรษฐกิจของครวั เรือนผูสงู อายุไทย ............................................................ 14
การยอมรบั การใชเทคโนโลยขี องผใู ชบ ริการรถโดยสารประจําทางที่สง ผลตอการตดั สินใจ

ชาํ ระเงินคา โดยสารผานบตั รโดยสารอิเลก็ ทรอนกิ สขององคก ารขนสงมวลชน
กรงุ เทพ...................................................................................................................... 16
ศึกษาปญ หาและอุปสรรคในการสง ออกมงั คดุ ไปจาํ หนายในประเทศจีนของผูสง ออก
จงั หวัดระยอง............................................................................................................. 31
คณุ ภาพชีวิตของผสู งู อายใุ นศูนยพกั ฟน ผูสงู อายุ ดอิ อรค ิด จงั หวัดอุดรธานี .............................. 51
การเพมิ่ ประสทิ ธภิ าพการจัดการคลงั สนิ คา กรณศี ึกษา บรษิ ัท AAA จํากัด............................... 61
TECH-SESSION B
ปจจยั แรงจูงใจและปจจยั คํ้าจนุ ที่มีอิทธพิ ลตอความตัง้ ใจลาออกของพนกั งานเจเนอเรชัน Z
ในกลุมอุตสาหกรรมการผลติ จงั หวดั ปทุมธานี .......................................................... 78
ความตอ งการใชป ระโยชน พฤตกิ รรมการเปดรบั และความพึงพอใจของผชู มทมี่ ีตอ ขา วสาร
เก่ียวกับโรคติดเช้อื ไวรสั โคโรนา 2019 บนสอื่ เฟซบุกของสาํ นักขาวออนไลน............ 94
การพัฒนามาตรวัดความเก่ียวพันของพนักงาน บริษทั ดราโก พีซีบี จาํ กดั (มหาชน)................ 109
ผลกระทบของภาวะธํารงสภาพตอ ผลการดาํ เนินงานของวิสาหกจิ ขนาดกลางและขนาดยอม
ในจงั หวดั เชยี งใหมภ ายใตส ถานการณ โควดิ 19........................................................ 132
การรับรูความสามารถแหงตนและคณุ ลกั ษณะงานทีส่ งผลตอผลการปฏบิ ตั งิ านของบุคลากร
สายสนับสนนุ เพื่อรองรบั การเปนมหาวทิ ยาลยั ในกํากบั ของรัฐ
ของมหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธัญบุรี ............................................................. 149
ปจจยั ทางการตลาดทมี่ คี วามสัมพนั ธตอความตั้งใจซ้อื พนั ธุปลาของลกู คาอสิ ระฟารม พนั ธุปลา 164

xi

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

ปจจัยดา นการจดั การความรูท่ีสงผลตอ ประสทิ ธภิ าพในการปฏบิ ตั งิ านของบุคลากร
ของพนักงานในโรงงานอุตสาหกรรม กรณีศกึ ษาธรุ กจิ SMEs
ในนคิ มอุตสาหกรรมสมทุ รสาคร ................................................................................ 174

TECH-SESSION C
ปจจยั ท่มี ผี ลตอการรับรกู ารลดขยะบรรจุภัณฑอาหารเดลิเวอรีใ่ นแนวทาง
การจัดการหว งโซอุปทานสเี ขียว ................................................................................ 192
กลยทุ ธธุรกิจเพือ่ สรางความไดเปรียบทางการแขงขันในธุรกิจของ
บรษิ ทั บีจี คอนเทนเนอร กลา ส จํากดั (มหาชน) ............................................................. 204
การศกึ ษาเปรียบเทียบคณุ คา คุณภาพการบรกิ าร และการยอมรับเทคโนโลยี
จากการใชบ รกิ ารแอปพลเิ คชนั บรกิ ารจัดสงอาหาร................................................... 219
พฤตกิ รรมของผูใชบรกิ ารทีม่ คี วามพึงพอใจตอ การใชบริการรา นสะดวกซัก 24 ช่วั โมง
ในเขตบางแค กรุงเทพมหานคร................................................................................. 233
การศกึ ษาพฤตกิ รรมทางการตลาดของกลุม ธุรกจิ สินคา โซลาเซลลผ า นตลาดออนไลน............... 247
ปจจัยท่สี ง ผลตอ ประสิทธิภาพในการบรกิ ารของบรษิ ัทขนสงพัสดตุ อ ธุรกิจออนไลน.................. 262

TECH-SESSION D
การศึกษาปจ จยั ท่ีมีอิทธิพลตอความตงั้ ใจเลือกซื้อผลิตภัณฑเ สรมิ อาหารประเภท
คอลลาเจนของผบู รโิ ภค อําเภอพานทอง จังหวดั ชลบรุ ี............................................. 272
การสรา งมูลคาเพิม่ และโมเดลธรุ กิจของผลติ ภณั ฑอ าหารแปรรปู เนอื้ หมูของวสิ าหกจิ ชมุ ชน
บนแนวคิดของเศรษฐกิจหมนุ เวียน จังหวดั เชียงราย ................................................. 286
แนวทางการจดั การแหลงทอ งเท่ยี วสาํ หรับผูส งู อายุ ................................................................... 299
กลยทุ ธส ว นประสมทางการตลาดของธุรกิจนา้ํ ผกั และผลไมเ พอ่ื สุขภาพท่ีมอี ิทธิพล
ตอระดบั การตัดสนิ ใจซือ้ ของผูบ ริโภคในเขตปทุมวนั กรงุ เทพมหานคร..................... 310
ปจ จยั ที่มผี ลกระทบตอ การเรยี นออนไลนภ ายใตสถานการณโควดิ -19
ของนักเรยี นระดับมัธยมในอําเภอแกลง จังหวดั ระยอง ............................................. 327
ทศั นคติและพฤตกิ รรมการตดั สินใจซ้ือโครงการบา นจัดสรรในเขตกรงุ เทพมหานคร ................. 329
ปจ จยั สว นประสมทางการตลาดท่ีมสี งผลตอ พฤตกิ รรมการซ้ือผลติ ภณั ฑอาหารเสริม
ผา นแอพพลิเคช่ันในโมบายโฟน................................................................................. 342

TECH-SESSION E
การจดั เสน ทางรถรบั -สง นกั ศกึ ษาดวยวิธีเพ่ือนบานใกลท ส่ี ดุ
กรณศี ึกษา: มหาวทิ ยาลัยศรปี ทุม วทิ ยาเขตขอนแกน ............................................ 352
ปจจัยของลกู คาในการใชบริการบริษัทไปรษณียไทยเพอ่ื เพิม่ ประสิทธิภาพการบรกิ าร
บริษทั ไปรษณยี ไ ทยในกรงุ เทพมหานคร .................................................................... 368
การปรับปรงุ การลาํ เลียงวตั ถุดบิ เขาสสู ายพานการผลติ ช้ินสว นรถยนตด ว ยการสรา งเครือ่ งมอื
ในการขนถายแบบใหมเพ่อื ลดความสญู เปลา จากการเคลือ่ นไหวของพนักงาน
กรณีศึกษา บรษิ ทั ซีเจ แมนูแฟคเจอรง่ิ จาํ กดั ........................................................ 384

xii

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

การปรบั ปรุงเสน ทางการขนสง เพอื่ เพ่มิ ประสิทธภิ าพและลดตนทุน
คา ขนสง ของบรษิ ทั ออมรอน อเี ลคทรอนิคส คอมโพเนนท จํากดั ............................ 401

ปจ จยั ท่ีสงผลตอ ประสทิ ธภิ าพดานการจัดการโลจสิ ติกสแ ละโซอ ุปทานของอตุ สาหกรรม
บรรจภุ ัณฑโลหะ กรณศี ึกษา บริษัท ABC จาํ กัด ....................................................... 416

ปจ จยั ที่มีผลตอ การตดั สนิ ใจใชบ รกิ ารของบริษัทขนสง เอกชน แซดทีโอ เอกซเพรส (ZTO)....... 429
TECH-SESSION F

ผลกระทบกระแสเงินสดกบั ความสามารถในการทํากําไรของบริษทั ทีจ่ ดทะเบียน
ตลาดหลักทรพั ยแ หงประเทศไทยในกลมุ ดชั นี SET100 ............................................ 443

ระบบทดสอบแบบอัตโนมัติเพอื่ ทําการทดสอบการทํางานของเว็บแอพพลเิ คช่ัน
โดยใชเทคนคิ ตงั้ แตตนจนจบ ..................................................................................... 456

ปจ จยั ที่มผี ลตอ ความพงึ พอใจในการใชโ ปรแกรมบญั ชสี ําเรจ็ รปู Express ................................. 469
ปจ จัยท่ีมอี ิทธพิ ลตอการใชง านแอปพลิเคชัน KineMaster ของผูประกอบการธรุ กิจออนไลน

ในประเทศไทย........................................................................................................... 479
ความพงึ พอใจของผูใ ชบรกิ ารและความคาดหวงั ตอ หอ งเจาะเลอื ดของโรงพยาบาลสิรินธร

สาํ นักการแพทย......................................................................................................... 493
การศึกษาระบบการควบคมุ ภายในท่มี ีผลตอ การดาํ เนินงานของกลมุ ออมทรพั ยเ พ่ือการผลติ

ตําบลกดุ พมิ าน อําเภอดา นขุนทด จังหวัดนครราชสีมา............................................. 511
การพฒั นาแอพพลเิ คชนั ความเปนจรงิ เสริมเพ่อื ประชาสัมพนั ธการทองเที่ยว

กรณศี ึกษา อาํ เภอชา งกลาง จงั หวดั นครศรีธรรมราช................................................ 526
ภาคผนวก

คาํ สั่งแตงตั้งคณะกรรมการดาํ เนนิ การโครงการประชุมวิชาการระดับชาติ
RMUTT Global Business and Economics National Conference 2022
(RTBEC 2022) ......................................................................................................................539

xiii

การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

25 มีนาคม 2565 กําหนดการ

งานประชุมวชิ าการระดบั ชาติ

RMUTT Global Business and Economics Conference 2022

(RTBEC 2022)

วนั ท่ี 25 มนี าคม 2565

รายละเอียด

09.00 - 09.30 น. พธิ เี ปดการประชุมวิชาการ
09.00 - 09.30 น. พธิ ีเปด การประชุมวิชาการ
กลาวรายงานโดย ดร.กฤษดา เชยี รวัฒนสขุ

รองคณบดีฝา ยวิจยั พัฒนาและบรกิ ารวชิ าการ
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธัญบุรี

กลาวเปด งานโดย ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.นาถรพี ตนั โช
คณบดีคณะบริหารธุรกิจ
มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธัญบุรี

การนาํ เสนอระดบั ชาติ (เชา)

10.00 - 12.00 น. หองท่ี 1 TECH-SESSION A (BA4605)

ประธาน รองศาสตราจารย ดร.กลา หาญ ณ นา น

รองประธาน ผูชว ยศาสตราจารย ดร.มะดาโอะ สุหลง

หอ งท่ี 2 TECH-SESSION C (BA4606)

ประธาน รองศาสตราจารย ดร.ปณิศา มีจินดา

รองประธาน ผูชว ยศาสตราจารย ดร.ถนอมพงษ พานชิ

หอ งที่ 3 TECH-SESSION E (BA4607)

ประธาน รองศาสตราจารย ดร.สุดาพร กุณฑลบุตร

รองประธาน ดร.วิญู ปรอยกระโทก

12.00 - 13.00 น. พกั รบั ประทานอาหารลางวนั

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022 รายละเอียด

25 มีนาคม 2565

การนําเสนอระดับชาติ (บา ย)

13.00 - 15.40 น. หอ งท่ี 1 TECH-SESSION B (BA4605)
15.40 น.
ประธาน รองศาสตราจารย ดร.ชนงกรณ กณุ ฑลบตุ ร

รองประธาน ผชู วยศาสตราจารย ดร.สรุ มงคล นิม่ จติ ต

หองที่ 2 TECH-SESSION D (BA4606)

ประธาน รองศาสตราจารย ดร.ปณิศา มจี นิ ดา

รองประธาน ดร.ดลยา จาตุรงคกุล

หอ งท่ี 3 TECH-SESSION F (BA4607)

ประธาน ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.กสุ มุ า ดําพทิ ักษ

รองประธาน รองศาสตราจารย ดร.สรุ รี ัตน อินทรห มอ

ปด การนาํ เสนอผลงาน

การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

Technical Session Program

เวลา TECH-SESSION A (BA4605)
Chair รองศาสตราจารย ดร.กลา หาญ ณ นา น

Co-Chair ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.มะดาโอะ สหุ ลง
อาจารยป ระจาํ หอ ง ผชู วยศาสตราจารยบ ญุ ฑรกิ า วงษวานชิ

10.00 - 10.20 น. ชอ่ื เรอื่ ง: การลดความสญู เสียจากกระบวนการรไี ซเคิลเศษแกวท่ีมสี าเหตุ
10.20 - 10.40 น. มาจากวัตถุดบิ กรณีศึกษา: บรษิ ทั บี เอส กลาสรีไซคล่งิ จาํ กัด

ผูนพิ นธ: คณุ เพ็ญศริ ิ บณุ ยโพธิกลุ และผูชว ยศาสตราจารย ดร.วรรณรพี บานชื่นวจิ ติ ร
มหาวทิ ยาลัยหอการคาไทย

ช่อื เร่อื ง: ความเหลอื่ มลา้ํ ทางเศรษฐกจิ ของครวั เรือนผูสูงอายุไทย
ผูนิพนธ: คณุ พีรวัฒน เศรษฐพานชิ และผูช วยศาสตราจารย ดร.รัชพนั ธุ เชยจติ ร

มหาวทิ ยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

10.40 - 11.00 น. ชื่อเรอื่ ง: การยอมรบั การใชเทคโนโลยีของผูใ ชบ ริการรถโดยสารประจําทางที่
สง ผลตอการตดั สนิ ใจชําระเงนิ คาโดยสารผา นบตั รโดยสาร
อิเล็กทรอนกิ สข ององคการขนสงมวลชนกรงุ เทพ

ผูนพิ นธ: คุณสุรศักดิ์ กิตตมิ ิง่ มงคล และศาสตราจารย ดร.ปย ะฉัตร จารุธีรศานต
มหาวิทยาลยั รามคําแหง

11.00 - 11.20 น. ช่ือเรอ่ื ง: ศกึ ษาปญ หาและอุปสรรคในการสงออกมงั คุดไปจําหนายในประเทศ
11.20 - 11.40 น. จนี ของผูสง ออกจงั หวัดระยอง
11.40 - 12.00 น.
ผนู พิ นธ: คุณพิมผกา สุนทร, ผูชวยศาสตราจารย ดร.กฤช จรินโท
และดร.จันทนา ฤทธ์ิสมบรู ณ
มหาวิทยาลยั บูรพา

ชอ่ื เรื่อง: คณุ ภาพชวี ติ ของผูสูงอายใุ นศนู ยพักฟน ผูสงู อายุ ดอิ อรคิด
จงั หวดั อุดรธานี

ผูนิพนธ: อาจารยธชั ชยั อินทะสุข
วทิ ยาลยั นวตั กรรมการจดั การ
มหาวทิ ยาลัยราชภฏั วไลยอลงกรณในพระบรมราชปู ถมั ภ

ชื่อเรือ่ ง: การเพิ่มประสทิ ธภิ าพการจัดการคลังสนิ คา
กรณีศึกษา บรษิ ทั AAA จํากดั

ผนู พิ นธ: คุณสุจิตรา ปงุ ไธสง และอาจารยช ุลีกร ชโู ชตถิ าวร
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธัญบุรี

12.00 - 13.00 น. รับประทานอาหารกลางวนั

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

Technical Session Program

เวลา TECH-SESSION B (BA4605)

Chair รองศาสตราจารย ดร.ชนงกรณ กณุ ฑลบตุ ร
Co-Chair ผูชวยศาสตราจารย ดร.สรุ มงคล นิ่มจติ ต
อาจารยป ระจาํ หอ ง ผูชว ยศาสตราจารยบ ุญฑรกิ า วงษวานิช
ชื่อเรื่อง: ปจ จยั แรงจงู ใจและปจจัยคา้ํ จนุ ที่มีอิทธพิ ลตอความตง้ั ใจลาออก
13.00 - 13.20 น. ของพนักงานเจเนอเรชัน Z ในกลมุ อุตสาหกรรมการผลิต

จังหวดั ปทุมธานี
ผนู พิ นธ: คณุ อรชุน บญุ มี และรองศาสตราจารย ดร.กลา หาญ ณ นาน
มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธัญบรุ ี
ช่อื เรอ่ื ง: ความตอ งการใชประโยชน พฤตกิ รรมการเปดรับและความพึงพอใจ
13.20 - 13.40 น. ของผูชมที่มตี อขาวสารเกีย่ วกบั โรคตดิ เชอื้ ไวรัสโคโรนา 2019

บนสอ่ื เฟซบุกของสํานักขาวออนไลน
ผนู ิพนธ: คุณเนตรวฒั น หร่ังทอง และศาสตราจารย ดร.นธกฤต วนั ตะ เมล
มหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร
13.40 - 14.00 น. ชอ่ื เรื่อง: การพัฒนามาตรวดั ความเกย่ี วพันของพนกั งาน
บริษทั ดราโก พซี บี ี จาํ กัด (มหาชน)
ผูนพิ นธ: คณุ ธนดล พิมพพา และรองศาสตราจารย ดร.กลา หาญ ณ นาน
มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธัญบุรี
ชอ่ื เรอื่ ง: ผลกระทบของภาวะธํารงสภาพตอ ผลการดําเนินงานของวสิ าหกจิ
14.00 – 14.20 น. ขนาดกลางและขนาดยอมในจังหวัดเชยี งใหมภ ายใตสถานการณ โควดิ 19

ผนู ิพนธ: คุณศศวิ มิ ล วรพนั ธุ และคณะฯ
มหาวิทยาลัยแมโจ
ชอ่ื เรอ่ื ง: การรับรคู วามสามารถแหง ตนและคุณลักษณะงานท่ีสง ผลตอ ผลการ
14.40 – 15.00 น. ปฏบิ ัตงิ านของบุคลากรสายสนับสนุนเพื่อรองรบั การเปนมหาวิทยาลัย

ในกาํ กบั ของรฐั ของมหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธัญบุรี
ผนู ิพนธ: คุณจริญญา พุม เพ็ชร และรองศาสตราจารย ดร.กลาหาญ ณ นา น
มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธัญบรุ ี
ชอ่ื เรอ่ื ง: ปจจัยทางการตลาดทีม่ คี วามสัมพนั ธตอความต้งั ใจซอ้ื พันธปุ ลาของ
15.00 – 15.20 น. ลูกคาอิสระฟารม พนั ธุปลา

ผูนิพนธ: คณุ สมภพ นชุ เนตร และคณะฯ
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธัญบรุ ี
ชื่อเรอ่ื ง: ปจจัยดานการจัดการความรทู ่ีสง ผลตอ ประสทิ ธิภาพในการปฏิบตั ิงานของ
15.20 – 15.40 น. บคุ ลากรของพนกั งานในโรงงานอุตสาหกรรม กรณศี ึกษาธรุ กจิ SMEs

ในนิคมอตุ สาหกรรมสมทุ รสาคร
ผนู พิ นธ: คณุ กมลวรรณ สขุ ทรรศนีย และดร.บรรดษิ ฐ พระประทานพ
มหาวิทยาลัยราชภฏั สวนสุนันทา

15.40 น. ปดการนาํ เสนอผลงาน

การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

Technical Session Program

เวลา TECH-SESSION C (BA4606)

Chair รองศาสตราจารย ดร.ปณิศา มจี ินดา

Co-Chair ผูชว ยศาสตราจารย ดร.ถนอมพงษ พานิช

อาจารยป ระจาํ หอง ดร.ณฐมน บัวพรมมี

10.00 - 10.20 น. ช่อื เรือ่ ง: ปจ จัยท่ีมผี ลตอ การรบั รูก ารลดขยะบรรจภุ ณั ฑอ าหารเดลเิ วอร่ี
ในแนวทางการจัดการหว งโซอ ุปทานสเี ขยี ว

ผูน พิ นธ: คณุ จกั รพงศ ชาตสิ ทิ ธพิ ฒั น
และศาสตราจารย ดร.ปย ะฉตั ร จารุธรี ศานต
มหาวทิ ยาลยั รามคาํ แหง

10.20 - 10.40 น. ชอื่ เรื่อง: กลยทุ ธธ รุ กิจเพ่อื สรางความไดเ ปรยี บทางการแขงขนั ในธุรกจิ ของ
บรษิ ทั บจี ี คอนเทนเนอร กลา ส จาํ กดั (มหาชน)

ผูน ิพนธ: คณุ เชษฐพงษ บุณยโพธกิ ลุ และดร.อศั วิณ ปสธุ รรม
มหาวิทยาลยั หอการคา ไทย

10.40 - 11.00 น. ช่ือเร่ือง: การศึกษาเปรียบเทียบคุณคา คุณภาพการบรกิ าร และการยอมรบั
เทคโนโลยจี ากการใชบ ริการแอปพลเิ คชนั บรกิ ารจัดสงอาหาร

ผนู พิ นธ: คุณณชั ธิกร แกว ธนะสิน และผชู ว ยศาสตราจารย ดร.อัจฉรา เกษสุวรรณ
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร

11.00 - 11.20 น. ชื่อเรอ่ื ง: พฤติกรรมของผใู ชบ รกิ ารท่ีมีความพึงพอใจตอ การใชบ ริการ
รา นสะดวกซกั 24 ชวั่ โมง ในเขตบางแค กรุงเทพมหานคร

ผนู พิ นธ: คณุ วลิ าวัลย พรหมวิเชียร และอาจารยก รรณกิ าร แสงสรุ ศิ รี
มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลกรงุ เทพ

11.20 - 11.40 น. ช่อื เรื่อง: การศึกษาพฤติกรรมทางการตลาดของกลุมธุรกจิ สนิ คาโซลา เซลล
ผา นตลาดออนไลน

ผนู ิพนธ: คุณจรรยารตั น บญุ หิภาพ, ผูชว ยศาสตราจารย ดร.วีรวัลย ปน ชมุ พลแสง
และอาจารยส ภุ าพร เพชรตั นก ูล
มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลรตั นโกสินทร วิทยาเขตวังไกลกังวล

11.40 - 12.00 น. ช่อื เรื่อง: ปจ จัยทสี่ งผลตอ ประสิทธิภาพในการบรกิ ารของบรษิ ัทขนสงพสั ดุ
ตอธรุ กจิ ออนไลน

ผูนพิ นธ: คุณอรอุมา คงทน และศาสตราจารย ดร.ปยะฉัตร จารธุ รี ศานต
มหาวทิ ยาลยั รามคาํ แหง

12.00 - 13.00 น. รบั ประทานอาหารกลางวนั

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

เวลา Technical Session Program

Chair TECH-SESSION D (BA4606)
Co-Chair
รองศาสตราจารย ดร.ปณิศา มจี ินดา
อาจารยประจาํ หอง ดร.ดลยา จาตรุ งคกลุ
ดร.ณฐมน บวั พรมมี
13.00 - 13.20 น. ชอ่ื เร่ือง: การศึกษาปจจยั ท่ีมอี ทิ ธิพลตอความต้ังใจเลอื กซอื้ ผลิตภณั ฑ

13.20 - 13.40 น. เสรมิ อาหารประเภทคอลลาเจนของผูบรโิ ภค อาํ เภอพานทอง
จงั หวดั ชลบรุ ี
13.40 - 14.00 น. ผูนิพนธ: คณุ สนุ ดิ า ภาคภูมิ และดร.บรรดิษฐ พระประทานพร
14.00 – 14.20 น. มหาวทิ ยาลัยราชภัฏสวนสนุ นั ทา
ชอ่ื เรือ่ ง: การสรา งมูลคาเพิม่ และโมเดลธรุ กจิ ของผลติ ภัณฑอ าหารแปรรูป
14.40 – 15.00 น. เนื้อหมขู องวสิ าหกจิ ชุมชนบนแนวคดิ ของเศรษฐกิจหมนุ เวียน
จงั หวดั เชียงราย
15.00 – 15.20 น. ผูนิพนธ: คณุ กลั ญารัตน เสารแ กว และคณะ
มหาวิทยาลยั แมโจ
15.20 – 15.40 น. ชื่อเร่ือง: แนวทางการจัดการแหลงทอ งเทยี่ วสาํ หรับผสู ูงอายุ
ผนู ิพนธ: ผูช วยศาสตราจารย ดร.อมรรักษ สวนชผู ล และคณะฯ
15.40 น. มหาวิทยาลยั ราชภัฎวไลยอลงกรณ ในพระบรมราชปู ถมั ภ
ช่อื เรื่อง: กลยุทธสว นประสมทางการตลาดของธุรกจิ นาํ้ ผักและผลไม
เพ่อื สขุ ภาพทีม่ อี ิทธิพลตอ ระดับการตัดสินใจซอื้ ของผูบ รโิ ภค
ในเขตปทุมวัน กรงุ เทพมหานคร
ผูนพิ นธ: คณุ นติ ริ ัตน โตโสภณ และดร.บรรดษิ ฐ พระประทานพร
มหาวิทยาลยั ราชภัฏสวนสนุ นั ทา
ชื่อเรอ่ื ง: ปจจัยทมี่ ผี ลกระทบตอ การเรยี นออนไลนภายใตส ถานการณ
โควดิ -19 ของนกั เรียนระดับมธั ยมในอาํ เภอแกลง จงั หวดั ระยอง
ผูนิพนธ: คณุ ประเสริฐ เกิดมงคล อาจารยพ ิเชษฐ อดุ มสมคั ร
และดร.จนั ทนา ฤทธิ์สมบรู ณ
มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก วิทยาเขตจันทบรุ ี
ชื่อเร่อื ง: ทัศนคติและพฤตกิ รรมการตัดสนิ ใจซอ้ื โครงการบา นจัดสรร
ในเขตกรงุ เทพมหานคร
ผนู ิพนธ: คณุ จารุมาศ พลอยพทิ ักษก ลุ และอาจารยบ ญุ มี ยอมพันธ
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ
ชือ่ เรอ่ื ง: ปจ จัยสว นประสมทางการตลาดท่ีมสี ง ผลตอพฤตกิ รรมการซื้อ
ผลติ ภณั ฑอาหารเสรมิ ผา นแอปพลเิ คชน่ั ในโมบายโฟน
ผูน พิ นธ: ผูชว ยศาสตราจารย ดร.วรี วัลย ปนชุมพลแสง และคณะฯ
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลรตั นโกสนิ ทร วทิ ยาเขตวังไกลกงั วล

ปด การนาํ เสนอผลงาน

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

Technical Session Program

เวลา TECH-SESSION E (BA4607)

Chair รองศาสตราจารย ดร.สดุ าพร กุณฑลบุตร

Co-Chair ดร.วิญู ปรอยกระโทก

อาจารยประจาํ หอ ง ผชู ว ยศาสตราจารยน ฤมล จติ รเอ้อื

10.00 - 10.20 น. ช่ือเรื่อง: การจัดเสน ทางรถรบั -สงนกั ศึกษาดวยวธิ เี พอ่ื นบานใกลที่สดุ
10.20 - 10.40 น. กรณศี กึ ษา: มหาวทิ ยาลยั ศรปี ทมุ วิทยาเขตขอนแกน
10.40 - 11.00 น.
ผูน พิ นธ: คณุ สวุ ิมล ลา นทมุ เหลอื ง, คุณปวีณา ชนะชยั
11.00 - 11.20 น. และอาจารยว ันพชิ ิต เบง็ จีน
11.20 - 11.40 น. มหาวทิ ยาลัยศรีปทมุ วทิ ยาเขตขอนแกน
11.40 - 12.00 น.
12.00 - 13.00 น. ชื่อเรื่อง: ปจจัยของลกู คาในการใชบ รกิ ารบริษทั ไปรษณยี ไ ทยเพื่อเพ่มิ
ประสทิ ธภิ าพการบรกิ ารบรษิ ัทไปรษณียไทยในกรงุ เทพมหานคร

ผนู พิ นธ: คุณพรี กจิ หวังพิทักษ และศาสตราจารย ดร.ปย ะฉัตร จารุธรี ศานต
มหาวทิ ยาลยั รามคาํ แหง

ชื่อเรอื่ ง: การปรบั ปรงุ การลําเลียงวตั ถดุ บิ เขาสูสายพานการผลติ ชนิ้ สว น
รถยนตดวยการสรางเครอ่ื งมือในการขนถายแบบใหม เพ่ือลด
ความสูญเปลาจากการเคล่ือนไหวของพนกั งาน
กรณศี กึ ษา บรษิ ัท ซีเจ แมนแู ฟคเจอรงิ่ จาํ กัด

ผนู ิพนธ: อาจารยภวู ดล ไวยเนตร และอาจารยมนญั ณัฏฐ โภชนจนั ทร
สถาบนั เทคโนโลยีไทย - ญี่ปนุ

ชื่อเร่ือง: การปรับปรุงเสน ทางการขนสงเพื่อเพมิ่ ประสทิ ธิภาพและลดตน ทุน
คา ขนสง ของบริษัท ออมรอน อีเลคทรอนิคส คอมโพเนนท จํากดั

ผูนิพนธ: คุณอริศรา วนั ศรี และผูช วยศาสตราจารย ดร.นันทิ สทุ ธกิ ารนฤนยั
มหาวทิ ยาลัยหอการคา ไทย

ช่อื เรอื่ ง: ปจ จัยทส่ี งผลตอ ประสิทธภิ าพดา นการจัดการโลจิสตกิ ส
และโซอปุ ทานของอุตสาหกรรมบรรจภุ ัณฑโลหะ
กรณศี กึ ษา บรษิ ัท ABC จาํ กดั

ผูนิพนธ: คณุ อภินันท บญุ อาจ และศาสตราจารย ดร.ปยะฉัตร จารธุ ีรศานต
มหาวิทยาลัยรามคาํ แหง

ชื่อเรอ่ื ง: ปจจัยทม่ี ีผลตอการตัดสนิ ใจใชบ รกิ ารของบริษทั ขนสงเอกชน
แซดทีโอ เอกซเพรส (ZTO)

ผูน ิพนธ: Ms.Xiaohong Fang และดร.ชนะเกียรติ สมานบตุ ร
มหาวทิ ยาลัยรงั สิต
รบั ประทานอาหารกลางวนั

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

Technical Session Program

เวลา TECH-SESSION F (BA4607)

Chair ผชู ว ยศาสตราจารย ดร.กสุ มุ า ดําพทิ กั ษ

Co-Chair รองศาสตราจารย ดร.สุรีรตั น อนิ ทรห มอ

อาจารยป ระจาํ หอง ผูช วยศาสตราจารยนฤมล จติ รเออื้

13.00 - 13.20 น. ชอ่ื เรอื่ ง: ผลกระทบกระแสเงนิ สดกบั ความสามารถในการทํากําไรของบรษิ ัทท่ี
จดทะเบียนตลาดหลกั ทรพั ยแ หง ประเทศไทยในกลมุ ดัชนี SET100

ผูนิพนธ: อาจารยส นุ ันทา ปาสาเลา และคณะฯ
มหาวิทยาลัยวงษชวลติ กลุ

13.20 - 13.40 น. ชือ่ เรอ่ื ง: ระบบทดสอบแบบอัตโนมตั ิเพื่อทําการทดสอบการทํางาน
13.40 - 14.00 น. ของเว็บแอปพลเิ คชน่ั โดยใชเทคนคิ ตั้งแตต น จนจบ
14.00 – 14.20 น.
ผูน พิ นธ: คณุ สทิ ธิพงศ พรหมปาลิตร และผชู วยศาสตราจารย ดร.ธนาวุฒิ ธนวาณชิ ย
มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏเชียงราย

ชื่อเรื่อง: ปจ จัยทมี่ ีผลตอ ความพงึ พอใจในการใชโปรแกรมบัญชีสาํ เรจ็ รปู
Express

ผนู ิพนธ: อาจารยอ รวรรณ บุญบชู าไชย และคณะฯ
สถาบันเทคโนโลยไี ทย-ญี่ปนุ

ชอื่ เรอ่ื ง: ปจ จัยทมี่ อี ิทธพิ ลตอ การใชงานแอปพลเิ คชัน KineMaster
ของผปู ระกอบการธุรกิจออนไลนใ นประเทศไทย

ผูนิพนธ: คณุ พฒุ พร แสงประเสรฐิ และศาสตราจารย ดร.นธกฤต วนั ตะเมล
มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร

14.40 – 15.00 น. ชอ่ื เร่ือง: ความพงึ พอใจของผใู ชบ รกิ ารและความคาดหวงั ตอ หองเจาะเลือด
ของโรงพยาบาลสริ ินธร สํานักการแพทย
15.00 – 15.20 น.
ผนู ิพนธ: คุณจริ ปรียา มีอนิ ถา และดร.ชนะเกียรติ สมานบตุ ร
มหาวทิ ยาลยั รงั สติ

ช่ือเร่อื ง: การศกึ ษาระบบการควบคุมภายในทมี่ ผี ลตอการดําเนินงาน
ของกลมุ ออมทรพั ยเพ่ือการผลิต ตาํ บลกุดพิมาน อําเภอดานขนุ ทด
จังหวดั นครราชสมี า

ผนู พิ นธ: อาจารยช ุติมา ขลบิ ทอง และคณะฯ
วทิ ยาลยั เทคนคิ หลวงพอคณู ปรสิ ทุ โฺ ธ

15.20 – 15.40 น. ชื่อเรอ่ื ง: การพฒั นาแอปพลเิ คชนั ความเปนจรงิ เสรมิ เพื่อประชาสมั พันธ
การทอ งเท่ยี ว กรณีศกึ ษา อาํ เภอชา งกลาง จงั หวดั นครศรธี รรมราช

ผนู ิพนธ: อาจารยเ ตชติ า สทุ ธริ กั ษ, อาจารยว ิสุตร เพชรรัตน และอาจารยก ุลวดี จันทรว เิ ชียร
มหาวทิ ยาลัยราชภฏั นครศรธี รรมราช

15.40 น. ปด การนาํ เสนอผลงาน

การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

การลดความสญู เสียจากกระบวนการรีไซเคิลเศษแกว ทม่ี ีสาเหตุมาจากวตั ถุดิบ
กรณีศึกษา : บริษทั บี เอส กลาสรไี ซคลิ่ง จํากัด

เพ็ญศิริ บณุ ยโพธิกลุ 01
นกั ศกึ ษาปริญญาโทหลกั สตู รบรหิ ารธรุ กจิ มหาบัณฑิต คณะบริหารธุรกิจ

มหาวิทยาลัยหอการคาไทย
วรรณรพี บานชน่ื วิจติ ร
อาจารยป ระจําสาขาวชิ าการเงิน คณะบรหิ ารธุรกิจ มหาวทิ ยาลัยหอการคาไทย

บทคัดยอ
การศึกษาคนควาอิสระนี้ มีวัตถุประสงคเพ่ือศึกษาสาเหตุของการสูญเสียท่ีมีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ
ศึกษาแนวทางแกไขเพื่อลดความสูญเสียของกระบวนการรไี ซเคิลเศษแกวที่มสี าเหตุมาจากวัตถุดิบ เพื่อที่จะลด
ตนทุนและเพ่ิมขีดความสามารถในการแขงขันใหกับธุรกิจ การศึกษาเปนการรวบรวมขอมูลการสูญเสียจาก
กระบวนการรีไซเคิลที่มีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ โดยมีการประยุกตใชการวิเคราะหการไหล แนวคิดการผลิตแบบลีน
แผนผังกางปลา และกฏของพาเรตโต (80/20) เพื่อหาแนวทางการแกไขเพื่อลดความสูญเสียของ
กระบวนการรไี ซเคลิ เศษแกวท่มี ีสาเหตมุ าจากวตั ถดุ ิบ โดยการวเิ คราะหจ ะแบงออกเปน 1) การวิเคราะหขอมูล
เชิงปริมาณโดยใชขอมูลสถิติการสูญเสียยอนหลัง 3 ป มาทําการวิเคราะหอัตรารอยละ คาเฉล่ียและแนวโนม
เพื่อแสดงปญหา 2) การวิเคราะหขอมลู เชิงคณุ ภาพ 3) การสัมภาษณเชิงลกึ เพ่ือทําไดใหขอมูลสนับสนุนในการ
วิเคราะหขอมูลเชิงคุณภาพท่ีมีความครบถวนและทําใหเพ่ิมประสิทธิภาพในการวิเคราะหไดดียิ่งข้ึน จาก
การศึกษาพบวา สาเหตุของการสูญเสียที่เกิดจากกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวที่มีสาเหตุมาจากวัตถุดิบน้ัน คือ
ความสมํ่าเสมอในการไหลของวัตถุดิบในสายการผลิตและมาตรฐานการตรวจรับสินคา โดยมีแนวทางในการ
ปรับปรุงระยะสั้น 3 แนวทาง คือ 1) การนําเศษแกวกลับเขากระบวนการท่ี 7 เพ่ือลดของเสีย (การเพิ่มมูลคา
ใหกับของเสีย) 2) การทําใหวัตถุดิบในสายการผลิตไหลอยางสม่ําเสมอ 3) การปรับปรุงมาตรฐานการตรวจรับ
สินคา สวนแนวทางแกไขปญหาในระยะยาวจะเนนการลงทุนเครื่องจักรท่ีมีความเปนไปได เพ่ือลดการพ่ึงพา
แรงงาน ปรับการไหลของสายการผลิตใหมีความสม่ําเสมอและเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต จากแนวทางการ
ลดความสูญเสียทั้ง 3 แนวทาง ทําใหบริษัทฯ สามารถลดความสูญเสียจากกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวท่ีมี
สาเหตุมาจากวัตถุดิบลงเหลือรอยละ 1.36 ของปริมาณการผลิต มูลคาความสูญเสียท่ีลดไดรวม 740,216.97
บาท โดยแนวทางท่ี 1 สามารถลดความสูญเสียได 215,691.21บาท แนวทางท่ี 2 สามารถลดความสูญเสียได
309,844.62 บาท และแนวทางที่ 3 สามารถลดความสูญเสียได 214,681.14 บาท และจากการปรับปรุงจะ
เกดิ คาใชจา ยประมาณ 452,156.91 บาท มูลคา ความสูญเสยี สุทธิที่ลดไดหลงั หกั คา ใชจาย เทากับ 288,060.06
บาท
คําสําคัญ: รไี ซเคลิ รไี ซเคลิ เศษแกว ความสูญเสีย

1 นกั ศกึ ษาปรญิ ญาโทหลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต คณะบริหารธุรกจิ มหาวทิ ยาลัยหอการคา ไทย ถนนวภิ าวดีรังสิต
เขตดินแดง กรุงเทพฯ 10400 หมายเลขตดิ ตอ: 085-666-5678 อีเมล: [email protected]

1

การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

YIELD LOSS REDUCTION CAUSED BY RAW MATERIAL (CULLET) IN THE
GLASS RECYCLING PROCESS OF BS GLASS RECYCLING COMPANY LIMITED

Pensiri Bunyaphotikun1
Graduate Student, Master of Business Administration, Faculty of Business Administration

The University of Thai Chamber of Commerce
Wanrapee Banchuenwijit

Lecturer at Department of Finance, Faculty of Business Administration
The University of Thai Chamber of Commerce
Abstract

The purpose of this independent study is to study the root cause of yield loss due
to a raw material, cullet in the glass recycling process while exploring possible achievable
solutions for this yield loss issue so the company can reduce costs, enhance its competitive
advantages and retain its leadership in the market. This study has identified yield loss issues
due to cullet in the glass recycling process along with associated data and information. The
study has also integrated a Process Flow Analysis; Lean Manufacturing; Fishbone Diagram and
80/20 Pareto Principle as key study methods to define the issues involved and provide an
optimal solution. Issues analysis can be classified into:1) quantitative analysis using common-
size and trend projection to reflect the issues by collecting a 3-year-record of production data;
2) qualitative analysis; and 3) in-depth interviews for an effective and comprehensive problem
analysis. From the study findings, the root causes of yield loss in the glass recycling process
are inconsistencies of material flow in the production line, incoming raw material inspection
and the standards applied. On the basis of these findings, the following 3 short term solutions
are possible: 1) re-treat rejected yield loss to re-process to process no.7 to reduce loss from
fine cullet (Value Added); 2) consistently balance raw material flow in the production line with
continuously automated feeding; 3) renew incoming raw material inspection procedure and
standards. A long term solution is to commission a feasible machine. (Machine intensive).
Based on the 3 proposed short term solutions, the company can reduce yield loss in the glass
recycling process by 1.36 percent, saving a total amount of 740,216.97 baht broken down as
follows: yield loss reduction of the 1st proposed solution can save 215,691.21 baht, yield loss
reduction of the 2nd proposed solution can save 309,844.62 baht, and yield loss reduction of
the 3rd proposed solution can save 214,681.14 baht. After improvement costs of 452,156.91
baht are deducted, the net amount of savings from yield loss reduction is 288,060.06 baht.
Keywords: Recycle, Glass Recycling, Yield Loss

1 Corresponding Author: Graduate Student, Master of Business Administration, Faculty of Business
Administration, The University of Thai Chamber of Commerce
Contact Number: +6685-666-5678 Email: [email protected]

2

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

บทนาํ
การพัฒนาศักยภาพและสรางความไดเปรียบในการแขงขันเพ่ือเปนผูนําในธุรกิจนั้น ถือเปนหัวใจ

สาํ คัญสําหรับธรุ กจิ ในยคุ ปจจุบัน โดยเฉพาะอยา งย่ิงในยคุ ที่มีการแขงขันท่สี งู การท่อี งคกรจะสามารถเติบโตได
อยางเขมแข็งและยั่งยืน องคกรจําเปนที่จะตองมีการพัฒนาอยางตอเน่ือง ท้ังการพัฒนาปจจัยภายใน ซึ่งก็คือ
การลดตน ทุนเพอ่ื ใหสามารถแขงขันได รวมไปถึงการพัฒนาตอยอดในดา นตางๆ เพอ่ื สามารถทาํ ใหองคก รยังคง
รกั ษาความเปนผูนาํ เอาไวตอ ไปได

เมื่อศึกษาโครงสรางตนทุนการดําเนินธุรกิจ พบวา ตนทุนขายคิดเปนรอยละ 92.9 ของรายไดรวม
โดยตนทุนการผลิต (โรงงาน) คิดเปนรอยละ 3.7 ตอรายไดรวม ซึ่งในตนทุนการผลิต (โรงงาน) น้ี มีตนทุน
สูญเสียท่ีเกิดจากวัตถุดิบซึ่งคิดเปนรอยละ 1.3 ตอรายไดรวม หรือคิดเปนรอยละ 35 ของตนทุนผลิต (โรงงาน)
หรือคิดเปนรอยละ 3.1 ตอยอดผลติ (บี เอส กลาสรีไซคลงิ่ จาํ กัด, 2563) และจากการศึกษาพบวา การสูญเสีย
ท่ีเกิดจากกระบวนการรีไซเคิลทีม่ ีสาเหตุมาจากวัตถุดิบตอปน้ัน มีมูลคาทส่ี งู มากเม่อื เทียบกับผลกําไรของธรุ กิจ
โดยเม็ดเงินที่เกิดจากการสูญเสียดังกลา วของป 2563 คิดเปนมูลคา 8.48 ลานบาท หรือคิดเปนประมาณรอยละ
1.3 ของยอดขาย หรือคิดเปนอัตราการสูญเสียรอยละ 3 ตอยอดผลิตทั้งป ท่ี 95,000 ตัน โดยคิดเปนมูลคา
0.09 บาท/กก. (คํานวณท่ีราคาวัตถุดิบ 3.00 บาท/กก.) น่ันหมายความวา ทุกกิโลที่ซื้อวัตถุดิบ จะตองคํานวน
คาสญู เสียเขา ไปถงึ 0.09 บาท/กก. โดยการสูญเสียในสวนนถ้ี ือวามนี ัยสําคัญตอบริษทั ฯ เปน อยางยิ่ง เน่อื งจาก
ทุกบาททล่ี ดได จะเปน การเพ่ิมผลกําไรโดยตรงกลับคืนมาใหแกบ รษิ ัทฯ

ตารางท่ี 1 ตารางแสดงขอมูลสูญเสียจากกระบวนการรไี ซเคิลท่ีมสี าเหตมุ าจากวัตถดุ ิบ
ป 2561 2562 2563 รวมเฉล่ยี 3 ป
รายไดร วม(บาท) 420,890795.32 575,365,923.06 654,684,061.51 1,650,940,779.89

มลู คาสญู เสียรวม(บาท) 8,518,664.87 9,449,075.04 8,488,336.62 26,456,076.33

รอ ยละการสูญเสีย(บาท) / รายได 2.0 1.6 1.3 1.6

ปริมาณผลติ รวม (ก.ก.) 98,824,331.78 115,337,782.20 95,763,220 309,925,333.98

ปริมาณสูญเสยี รวม (ก.ก.) 3,182,637 3,521,040 2,906,420 9,610,097

รอยละการสญู เสยี (ก.ก.) / ปริมาณผลิต 3.2 3.1 3.0 3.1

ท่ีมา: ขอมูลจากงบการเงินป 2561-2563 และขอมูลการผลิตป 2561-2563 ของบริษทั บี เอส กลา สรีไซคลิง่ จํากัด

จากตารางที่ 1 พบวา รอยละการสูญเสีย(บาท) ตอรายได (บาท) ในป 2563 มีแนวโนมลดลง
กลาวคือ จากรอยละ 2 ในป 2561 เปนรอยละ 1.3 ในป 2563 โดยมีสาเหตุมาจากราคาวัตถุดิบท่ีลดลง แต
ทวา เมื่อเปรียบเทียบในมุมของรอยละการสูญเสีย (กก.) ตอปริมาณผลิต (กก.) ยังถือวามีอัตราใกลเคียงเดิมที่
รอยละ 3 และรอยละของปริมาณของสูญเสียจะผันแปรไปตามปริมารณการผลิตที่เพิ่มขึ้นดวย ดังน้ัน ถาใน
อนาคตราคาวตั ถดุ บิ ปรบั ตวั สงู ข้นึ ก็จะทาํ ใหม ูลคา สญู เสีย (บาท) เพิ่มขึ้นตามไปดวย

การคนควาอิสระน้ี มีวัตถุประสงคเพื่อท่ีจะศึกษาสาเหตุของการสูญเสียที่มีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ
การศึกษาแนวทางแกไขเพื่อลดความสูญเสียของกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวท่ีมีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ เพื่อลด
ตน ทนุ ของบริษทั ฯและเพม่ิ ขีดความสามารถในการแขงขนั ใหก ับธุรกจิ โดยประโยชนท ีค่ าดวา จะไดรับ 1) ทราบ
ถึงสาเหตุความสูญเสียของกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวที่มีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ 2) แนวทางในการแกไข
ปรับปรุงเพ่ือลดความสูญเสียของกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวท่ีมีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ เพิ่มประสิทธิภาพใน
การผลิตและเพม่ิ ขีดความสามารถในการแขงขันในระยะยาวใหกบั องคก ร

3

การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

แนวคดิ ทฤษฏี และงานวจิ ยั ที่เกี่ยวขอ ง
1. แนวคิดความสญู เสีย 7 ประการและมมุ มองการปรบั ปรุงประสทิ ธิภาพ
The 7 Wastes in a Production Process โดย Tapping, Luyster & Shuker (2002) กลา ววา

“ความสูญเสยี ความสูญเปลาคอื ทกุ ส่ิงที่ไมจ ําเปน” การกําจัดความสูญเสียคอื หัวใจสําคัญของการผลติ แบบลนี
การลดความสูญเปลาในกระบวนการผลิตในโรงงาน ซึ่งสงผลตอการลดตนทุน ทําใหผลกําไรเพิ่มขึ้น และคําวา
“งาน” คือ กิจกรรมที่กอใหเกิดมูลคากับสินคาหรือบริการ ทั้งนี้ ความสูญเสีย 7 ประการ ประกอบดวย 1)
ความสูญเสียเน่ืองจากการผลิตมากเกินไป (Overproduction) 2) ความสูญเสียเน่ืองจากการเก็บวัสดุคงคลัง
(Inventory) 3) ความสูญเสียเนื่องจากการขนสง (Transportation) 4) ความสูญเสียเนื่องจากการเคลื่อนไหว
(Motion) 5) ความสูญเสียเน่ืองจากกระบวนการผลิต (Processing) 6) ความสูญเสียเน่ืองจากการรอคอย
(Delay) 7) ความสูญเสียเนือ่ งจากการผลติ ของเสีย (Defect)

2. แนวคิด Value Stream และ Lean Manufacturing
แนวคิดพ้ืนฐานของระบบการผลิตแบบลีนหรือยึดตามเปาหมายพื้นฐานของระบบการผลิตแบบ
โตโยตาเปนหลัก กลาวคือ การลดความสูญเสียใหนอยทส่ี ุดเพ่ือใหเกิดการไหลสูงสุดอยางตอเนื่อง แตทวา การ
นําไปประยุกตใชน้ัน ตัวเราเองจะตองเรียนรูท่ีจะมองความสูญเปลาดวย “ตาดวงใหม” วาสิ่งใดท่ีกอใหเกิด
ความสูญเปลาท่ีแทจริงและพยายามกําจัดออกไปเสีย ดังน้ัน หัวใจสําคัญก็คือ “การเชื่อมโยงการปรับปรุงเขา
กับกลยุทธโดยรวม” แทที่จริงแลว Value Stream Management ก็คือกระบวนการวางแผนและเชื่อมโยง
“การสังเคราหวิธีปฏิบัติที่ดีท่ีสุด (Best Practice)” ของบริษัทชั้นนําของโลก ท่ีสามารถนําการผลิตแบบลีนไป
ปฏิบัติไดอยางตอเนื่อง ซึ่งก็คือการเรียนรูแนวทางปฏิบัติขององคกรที่มีประสบการณแหงความสําเร็จ
(Success Story) นั่นเอง (ลยุ สเตอร, 2550)
หลักการสําคัญของลีน กําหนดคณุ คา (Value) จากมุมมองของลูกคา ระบุสายธารคณุ คา (Value
Stream) กําจัดความสญู เปลา 7 ประการ สรา งการไหลของงาน (Flow) มงุ สคู วามสมบูรณแ บบ (Perfection)
แนวคดิ หลกั ของลีน ประกอบดว ยหลักสําคญั ดงั น้ี

หลักการในการลดตนทุน : ราคาที่ลูกคายินดีจายและหักออกดวยตนทุนเพื่อหาผลกําไร ใน
ปจจุบันลูกคาไมเพียงแตเปนผูกําหนดราคา แตยังขอลดราคาอีกดวย ดังนั้นจึงปนเหตุผลวา ทําไมการกําจัด
ความสญู เปลา จงึ มคี วามสาํ คัญกับองคกร

ภาพท่ี 1 แนวคิดแบบลนี
หลักความสูญเปลา 7 ประการ ทั้งนี้ตามแนวคิดแบบลีน ไดแบงความสูญเปลาออกเปน 3 ระดับ

ดังนี้ ความสูญเปลาระดับท่ี 1 คือ ความสูญเปลาเบ้ืองตน (Gross Waste) คือ ความสูญเปลาที่พบเห็นไดงาย
และการจัดการการสูญเปลาเหลา นี้จะไดประโยชนอยางมาก ความสูญเปลาระดับท่ี 2 คือ ความสูญเปลาท่ีเกิด

4

การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

จากกระบวนการและวิธีการ (Process & Method Waste) ความสูญเปลาระดับท่ี 3 คือ ความสูญเปลา
เลก็ นอ ย (Micro waste) ทเ่ี กดิ ข้นึ ในกระบวนการผลติ

เสาหลักของระบบการผลิตแบบโตโยตา (Toyota Production System) หลักคือ การผลิตแบบ
ทันเวลาพอดี (Just-in-Time : JIT) และ JIDOKA หรือการควบคุมตัวเองโดยอัตมัติ (Autonomation) ซึ่ง
รากฐานสําคญั ของเสาหลักน้ี คอื บคุ ลากร

ระบบ 5 ส สิ่งหลักที่ตองมากอนใดในระบบลีน อันประกอบดวย สะสาง (Sort) คือ สะดวก (Set
in Order) สะอาด (Shine) การสรางมาตรฐาน (Standardize) สรา งนสิ ยั (Sustain)

การควบคุมสถานที่ทํางานดวยสายตา Visual Workplace เพื่อใหไดผลลัพธ “One Picture is
Worth a Thousand Words “ความสําคัญของการควบคุมสถานที่ทํางานดวยสายตาหมายถึง “ขอมูลแบบ
ทันเวลาพอด”ี

ขั้นตอนในการประยุกตใชลีน ซึ่งประกอบไปดวย ความตองการของลูกคา การไหล คือการนํา
ระบบการผลิตแบบมีการไหลอยางตอเน่ืองในโรงงาน และการปรับเรียบทางการผลิต คือ การกระจายงานใหม ี
ปริมาณและความหลากหลายเทา ๆ กนั

3. แนวคดิ เกยี่ วกบั การวิเคราะหสาเหตขุ องปญ หาดวยแผนผังกา งปลา
ผังกางปลากับแผนภูมิความคิด (ประชาสรรณ แสนภักดี, 2547) แผนผังกางปลาหรือเรียกเปน

ทางการวา แผนผังสาเหตุและผล (Cause and Effect Diagram) แทที่จริงแลว เปนแผนผังที่แสดงถึง
ความสัมพันธระหวางปญหา (Problem) กับสาเหตุทั้งหมดท่ีเปนไปไดท่ีอาจกอใหเกิดปญหานั้น (Possible
Cause) หรือหลาย ๆ คนอาจรูจักในช่ือของแผนผังอิชิกาวา (Ishikawa Diagram) ซ่ึงไดรับการพัฒนาคร้ังแรก
เมื่อป ค.ศ. 1943 โดย ศาสตราจารยค าโอรุ อชิ กิ าวา แหงมหาวิทยาลัยโตเกยี ว

แผนผังกางปลา "เปนแผนผังท่ีใชแสดงความสัมพันธอยางเปนระบบระหวางสาเหตุหลายสาเหตุ
ท่ีเปนไปไดท่ีสงผลกระทบใหเกิดปญหาหนึ่งปญหา เมื่อไรจึงจะใชแผนผังสาเหตุและผล 1) เม่ือตองการคนหา
สาเหตุแหงปญหา 2) เมื่อตองการทําการศึกษา ทําความเขาใจ หรือทําความรูจักกับกระบวนการอ่ืน ๆ
เพราะวาโดยสวนใหญพนักงานจะรูปญหาเฉพาะในพ้ืนท่ีของตนเทาน้ัน แตเมื่อมีการทําผังกางปลาแลว จะทํา
ใหเราสามารถรูกระบวนการของแผนกอ่ืนไดงายขึ้น และ 3) เม่ือตองการใหเปนแนวทางในการระดมสมอง ซึ่ง
จะชวยใหทุกๆคนใหความสนใจในปญหาของกลมุ ซ่งึ แสดงไวทหี่ ัวปลา ส่ิงสําคัญในการสรา งแผนผงั คือ ตองทํา
เปนทมี เปน กลมุ โดยใชข ัน้ ตอน 6 ขนั้ ตอนดังตอ ไปนี้ 1) กําหนดประโยคปญหาท่ีหัวปลา 2) กําหนดกลมุ ปจจัย
ที่จะทําใหเกิดปญหานั้น ๆ 3) ระดมสมองเพื่อหาสาเหตุในแตละปจจัย 4) หาสาเหตุหลักของปญหา
5) จัดลําดบั ความสําคัญของสาเหตุ 6) ใชแนวทางการปรับปรุงทจี่ าํ เปน

ภาพที่ 2 แผนผงั กางปลา โครงสรา งของแผนผังของสาเหตแุ ละผล
5

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

การกําหนดปจจัยบนกางปลาโดยสวนมากมักจะใชหลักการ 4M 1E เปนกลุมปจจัย (Factors)
เพื่อจะนําไปสูการแยกแยะสาเหตุตางๆ ซ่ึง 4M 1E นี้มาจาก 1) M Man คนงาน หรือพนักงาน หรือบุคลากร
2) M Machine เครือ่ งจกั รหรืออปุ กรณอาํ นวยความสะดวก 3) M Material วัตถุดิบหรอื อะไหล อปุ กรณอ่นื ๆ
ท่ใี ชใ นกระบวนการ 4) M Method กระบวนการทํางาน 1) E Environment อากาศ สถานที่ ความสวา ง และ
บรรยากาศการทาํ งาน

4. งานวิจัยที่เก่ยี วของ
4.1 งานวจิ ยั ท่เี กีย่ วขอ งกบั การลดความสญู เสยี และการเพมิ่ ประสิทธิภาพการผลติ
สุทธิโรจน ศิวฐานุพงศ (2559) ไดศึกษาเก่ียวกับการเกิดของเสียที่เกิดจากกระบวนการผลิต

แบบฟอรมธุรกิจกระดาษตอเน่ืองเพื่อวิเคราะหหาสาเหตุและแนวทางลดความสูญเสียที่เกิดจากกระบวนการ
ผลิต ตามหลักแนวคิดความสูญเสีย 7 ประการ หลัก QC Tools และแนวคิดเกี่ยวกับประสิทธิภาพการผลิต
โดยใชการวิเคราะหสาเหตุความสูญเสียโดยใชแผนภูมิกางปลา จัดลําดับความสําคัญของปญหาดวยการใช
แผนภูมิพาเรโต เพื่อหาแนวทางแกไขปญ หา และมีการใชแบบสอบถามพนักงานเกย่ี วกบั สาเหตุที่ทําใหเ กดิ ของ
เสียในกระบวนการผลิตในแตละกระบวนการ มาประกอบการระบุสาเหตุและแนวทางแกไขปญหา จาก
การศึกษาพบวา การเกิดของเสียจากกระบวนการผลติ มาจากวธิ ีการทาํ งาน อุปกรณท ใี่ ชในการผลิตเส่ือมสภาพ
แนวทางการแกไขปญหา สามารถทําใหลดตนทุนไดถึงรอยละ 47.94 ยังพบวาการปรับปรุงแกไขสงผลโดยตรง
ตอการเพิ่มประสิทธิภาพในการทํางานของพนักงาน ซึ่งสงผลโดยตรงตอตนทุน คุณภาพ ปริมาณ เวลา และ
กระบวนการผลติ ของบริษัทฯ

ลัดดาวัลย บุญฤทธิ์ (2558) ไดทําการศึกษาการลดความสูญเสียในกระบวนการดันยาง เพื่อ
ลดปริมาณของเสียและงานซอมเนื่องจากชิ้นงานไมเปนไปตามขอกําหนดของลูกคา โดยมุงเนนไปท่ีการศึกษา
กระบวนการผลิตอะไหลยางที่มีลักษณะของนํ้าหนักชิ้นงานไมตรงขอกําหนดของลูกคา จากการศึกษาและ
ขอมูลที่ไดจากสัมภาษณ พบวา สาเหตุของปญหาคือการปอนยางขาดชวงหรือไมตอเนื่อง ทําใหเกิดของเสียใน
กลมุ ของน้ําหนกั ช้นิ งานไมตรงขอ กาํ หนดของลูกคา การแกไ ขปญ หาทาํ โดยการหาระยะรอยตอ ทีเ่ หมาะสม โดย
ระยะรอยตอที่เหมาะสมคือระยะ 50-100 ซม. ทําใหสามารถลดจํานวนของเสียได รอยละ 2.45 หรือคิดเปน
มลู คาท่ีลดได 623,076 บาทตอ ป

ตวั อยา งแผนผงั กางปลาแยกแยะตามปจจยั
การประยุกตใชแผนผังกางปลาหรือผังแสดงเหตุและผลนั้น สามารถนํามาใชในการ

แยกแยะ วิเคราะหและจัดหมวดหมูของปญหา รวมไปถึงสามารถนํามาวิเคราะหหาสาเหตุท่ีแทจริงของปญหา
ไดอยางดี อีกท้ังยังสามารถสื่อสารใหผูปฏิบัติงานรวมกันสามารถมองเห็นและเขาใจภาพรวมของปญหาเปน
อยางดี โดยถือเปนเครื่องมือในการระดมสมองของทุกคนในองคกร แสดงใหเห็นสาเหตุตาง ๆ ของปญหาและ
ผลท่ีเกิดขึ้นมาอยางตอเน่ือง จนนําไปสูวิธีการปรับปรุงแกไข อีกทั้งยังสามารถนําไปประยุกตใชท้ังใน
ชีวิตประจําวันหรือในระดับอุตสาหกรรมไดเปนอยางดี (ธารชุดา พันธนิกุล ดวงพร สังฆะมณี และปรีดาภรณ
งามสงา, 2557)

6

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

ภาพที่ 3 แผนผังแสดงเหตุและผลของปญหาเวลาสูญเปลาในการประกอบจกั รยาน
ทีม่ า: ธารชดุ า พันธน กิ ลุ และคณะ. (2557). การปรบั ปรงุ ประสทิ ธิภาพในกระบวนการผลติ ดวยเครอ่ื งมอื
ทางวศิ วกรรมอตุ สาหการ. สืบคน จาก http://app.eng.ubu.ac.th/~ie/article/pdf/2557/ie_network_2014_01.pdf
วธิ กี ารศึกษา

ขอบเขตการศกึ ษา
ศึกษารวบรวมขอมูลพื้นฐานตามลักษณะของธุรกิจ โดยมุงเนนท่ีการสูญเสียท่ีเกิดจาก

กระบวนการรีไซเคิลท่ีมีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ รวมไปถึงศึกษาถึงสาเหตุและแนวทางแกไขเพื่อลดการสูญเสียที่
เกิดจากกระบวนการรไี ซเคิลท่ีมสี าเหตุมาจากวตั ถดุ ิบ

การเก็บรวบรวมขอ มูล
การคน ควา อิสระนี้ เปน การมุง ศึกษาปญหาที่เกิดข้ึนในองคก ร โดยมงุ เนนเฉพาะ“การสญู เสียจาก

กระบวนการรีไซเคิลที่มีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ” ประชากรท่ีใชศึกษาจึงเปนขอมูลทางการผลิต ปริมาณของเสีย
และขอมูลทเ่ี กย่ี วของขององคกรทั้งหมด

รวบรวมขอมูลปฐมภูมิ (Primary Data) โดยใชขอมูลการสูญเสียจากกระบวนการรีไซเคิลที่มี
สาเหตุมาจากวัตถุดิบตั้งแตเดือน มกราคม 2561- ธันวาคม 2563 ของบริษัทฯ เพ่ือนํามาศึกษาขอมูลและ
วิเคราะหสาเหตุของการสูญเสียจากกระบวนการรีไซเคิลท่ีมีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ ศึกษาและวิเคราะหเพื่อ
คํานวนการสูญเสียที่ลดไดหลังจากการปรับปรุงกระบวนการ และเก็บขอมูลเพ่ิมเติมจากการสัมภาษณเชิงลึก
โดยการสัมภาษณจะเปนในเชิงเจาะลึกในรายละเอียดของปญหา สาเหตุของปญหา แนวคิดการบริหารจัดการ
เพอ่ื ทําใหการศกึ ษาเปนไปเพอื่ ประโยชนสูงสดุ และบรรลวุ ัตถุประสงคในการศกึ ษา

รวบรวมขอมูลทุติยภูมิ (Secondary Data) ศึกษา Key Success Factor ของงานวิจัยที่
เกี่ยวของ เพื่อเปนการศึกษาแนวทางในการปรับปรุง วิเคราะหตนทุนที่เก่ียวกับการสูญเสียที่เกิดจาก
กระบวนการรีไซเคิลเศษแกวที่มีสาเหตุมาจากวัตถุดิบจากงบการเงินยอนหลังของบริษัทฯ ตั้งแต ป 2561-
2563 และประมาณการงบการเงนิ หลงั จากการปรบั ปรงุ โดยใชส มมตฐิ านของการปรับปรุง

การวเิ คราะหขอ มลู
ผูวิจัยไดทําการศึกษาสาเหตุความสูญเสียของกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวที่มีสาเหตุมาจาก

วัตถุดิบ โดยการวิเคราะหการไหล (Process Flow Analysis) แนวคิดการผลิตแบบลีน (Lean
Manufacturing) และกฏของพาเรตโต (80/20) เพ่ือหาแนวทางการแกไขและประมาณการการลดความ
สูญเสียของกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวท่ีมีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ และไดมีการนําขอมูลเพิ่มเติมจากการ
สัมภาษณเชิงลึกมาประกอบมุมมองในการวิเคราะหและหาแนวทางแกไขปญหาทั้งในระยะส้ันและระยะยาวท่ี
ครบถวนเหมาะสมตอไป

7

การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

ผลการศึกษา

ภาพที่ 4 การวิเคราะหการสญู เสยี ตากกระบวนการรีไซเคลิ เศษแกว ทีม่ สี าเหตุมาจากวตั ถุดิบ
จากการวิเคราะหแผนภูมิกางปลาขางตน พบวา สาเหตุการสูญเสียที่เกิดจากกระบวนการรีไซเคิล

เศษแกว ที่มสี าเหตุมาจากวตั ถดุ บิ นั้น สามารถแบงกลุมของสาเหตุออกเปน 4 ประเภทหลัก ดังนี้
1. กลุม สาเหตุทเี่ กิดจากพนกั งานผปู ฏิบัติงาน มสี าเหตหุ ลกั มาจากการขาดความรูในการปรับปรุง

งาน ซ่ึงมีสาเหตุยอยมาจากเรื่องอุปสรรคในการส่ือสาร ความเขาใจในงานกระจุกตัวอยูกับเฉพาะคนไทย
ทาํ งานแบบเดมิ ตามความเคยชนิ

2. กลุมสาเหตุท่ีเกิดจากวัตถุดิบตนทางของผูขาย โดยมีสาเหตุหลักมาจากวัตถุดิบมีสิ่งเจือปนอ่ืน
(ที่ไมใชเศษแกว) ปนมา ซึ่งมีสาเหตุยอยมาจากแหลงวัตถุดิบท่ีมาขาดแรงงานในการคัดแยก แรงงานของผูขาย
ตนทางขาดทักษะและมีอุปสรรคในการสือ่ สาร(แรงงานตางดาว) และขอจํากัดดานพนื้ ที่ของผูข ายตนทาง

3. กลุมสาเหตุท่ีเกิดจากวิธีการทํางาน โดยมีสาเหตุหลักมาจากมาตรฐานการทํางานตอง
ปรับเปลยี่ นตามลักษณะคณุ ภาพของวตั ถดุ ิบปอนเขา ซ่ึงจะตองใชประสบการณของผูควบคมุ การปฏิบตั ิงานเปน
หลกั ซึ่งมสี าเหตยุ อ ยมาจากไมส ามารถสรางขนั้ ตอนการทํางานทเี่ ปนมาตรฐานไดเ นอ่ื งจากลักษณะของวัตถุดิบ
มคี วามสลับซับซอนและเปล่ยี นแปลงตลอดเวลา ขอจาํ กัดของพน้ื ที่ในการทาํ งาน

4. กลุมสาเหตุที่เกิดจากเคร่ืองจักร โดยมีสาเหตุหลักมาจากความคุมคาในการลงทุน (เม่ืออางอิง
การพิจารณาการลงทุนโรงงานรีไซเคิลเศษแกวแบบของโมเดลของประเทศในกลุมยุโรปแบบTotal Glass
Recycling Solution ท่ีเปนแบบอัตโนมัติท้ังสายการผลิต (Fully automated ) ที่มีมูลคาการลงทุนอยูท่ี
ประมาณ 200 ลานบาท) ซึ่งมีสาเหตุยอยมาจากขาดความสมํ่าเสมอในสายการผลิต กระบวนการทางการผลิต
บางอยางจําเปนตองพ่ึงพาแรงงานเปนหลัก การผลิตบางชวงมีการปอนเกินกําลังของเครื่องจักร และการ
ปรบั ปรุงการผลิตเปนแบบระยะสั้นทข่ี าดความตอเน่ือง

จากการศึกษาลักษณะของการสูญเสียจากกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวท่ีมีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ
ตลอดจนการศึกษาและวิเคราะหสาเหตุ แลวนํามาวิเคราะหรวมกับแนวคิดทฤษฏีตางๆท่ีเกี่ยวของบนพื้นฐาน
ของความเปนไปไดในการลงทุนเพ่ือหาแนวทางแกไขปญหา โดยแนวทางในการลดความสูญเสียจาก
กระบวนการรีไซเคิลเศษแกวท่มี ีสาเหตมุ าจากวตั ถดุ บิ ท่นี าํ เสนอ ประกอบไปดว ยการปรับปรงุ 3 แนวทาง ดงั น้ี

8

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

1. การเพ่ิมมูลคาของเสีย โดยการนําฝุนแกวท่ีเกิดจากกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวกลับเขาสู
กระบวนการท่ี 7 (EDDY) อีกครั้ง ซึ่งการนําฝุนแกวกลับเขากระบวนการที่ 7 อีกคร้ัง สงผลใหการสูญเสียลดลง
ถึงรอ ยละการ 0.27 ตอ ปริมาณการผลติ

2. การปรับปรุงระบบปอนวัตถุดิบใหมีความสม่ําเสมอ การเปล่ียนตัวควบคุมการปอนจากใช
แรงงานเปล่ียนเปนตัวควบคุมการปอนแบบอัตโนมัติ สงผลใหการสูญเสียลดลงถึงรอยละ 0.26 ตอปริมาณการ
ผลิต และสงผลใหคุณภาพของเศษแกวรีไซเคิลดีข้ึน กลาวคือ คาสิ่งเจือปนประเภทอะลูมิเนียมลดลงจาก 5.5
กรัม/ตัน เหลือ 3.5กรัม/ตัน (มาตรฐานที่ลูกคากําหนดอยูท่ี 5กรัม/ตัน) จากการที่คาส่ิงเจือปนลดลง ทําให
อัตรารอยละของการตีคนื สินคา ของบรษิ ัทฯจากเดิมอยูทป่ี ระมาณรอยละ 2 ตอปริมาณผลิต สามารถหายไปได
กลาวอีกนัยนึงก็คือ ทําใหบริษัทฯ สามารถลดตนทุนที่เกิดจากการตีคืนสินคาท่ีไมไดมาตรฐานคุณภาพลงไดถึง
ปล ะ 107,026.20 บาท

3. การปรับปรงุ มาตรฐานการตรวจรับสนิ คาและเกณฑก ารหักน้ําหนักส่ิงเจอื ปน (กลมุ สงิ่ เจอื ปนที่
ไมใชแกว แตสามารถรับไวได) โดยปกติเกณฑการหักน้ําหนักสิ่งเจือปน กลุมสิ่งเจือปนท่ีไมใชแกว แตสามารถ
รับไวไดน้ัน การหักน้ําหนักจะข้ึนอยูกับการพิจารณาของผูตรวจรับสินคาเปนหลัก หลังจากการปรับปรุง
มาตรฐานดังกลาว บริษัทฯ ไดตงั้ เกณฑก ารหักน้าํ หนกั มาตรฐานของกลุมสิง่ เจือปนทีไ่ มใชแกว แตสามารถรบั ไว
ได ขั้นต่ําอยูที่รอยละ 0.3 (ตามเกณฑมาตรฐานการรับสินคาของอุตสาหกรรมประเภทเดียวกัน) จากการ
ปรับปรุงดงั กลา ว พบวา สามารถลดความสญู เสยี ไดถึงรอ ยละ 0.27 ตอ ปริมาณการผลติ

จากแนวทางแกไขปญหาท้ัง3แนวทางประกอบกัน ทําใหบริษัทฯ สามารถลดความสูญเสียจาก
กระบวนการรีไซเคิลเศษแกวที่มีสาเหตุมาจากวัตถุดิบจากรอยละ 3.1 ในป 2563 และจากรอยละ 2.16
(ระหวางกรกฏาคม-กันยายน 2564) เหลือรอยละ 1.36 จากการจําลองทําการปรับปรุงตามแนวทางที่ 1, 2
และ 3 โดยการปรบั ปรุงตามแนวทางที่ 1, 2 และ 3 สามารถทําใหลดความสูญเสยี ไดค ดิ เปนมลู คา 740,216.97
บาท โดยมีคาใชจายในการปรับปรุงตามแนวทางท่ี 1, 2 และ 3 รวม 452,156.91 บาท คิดเปนมูลคาที่ลด
ตนทุนไดสุทธิเทากับ 288,060.06 บาท อีกท้ัง จากการวิเคระหงบการเงินของป 2563 ของบริษัทฯ และทํา
การจําลองผลกระทบท่ีเกิดขึ้นจากการปรับปรุงตามแนวทางที่ 1, 2 และ 3 พบวา การปรับปรุงดังกลาวสงผล
กระทบโดยตรงตอผลการดําเนินงานของบริษัทฯ อยางมีนัยสําคัญ กลาวคือ อัตรากําไรสุทธิเพิ่มขึ้นจากรอยละ
1.0 ในป 2563 เปนรอยละ 1.6 (ในกรณีที่ลดการสูญเสียใหเหลือรอยละ 1.36) และจากการศึกษายังพบอีกวา
ผลกําไรท่ีมากขึ้นจะสงผลโดยตรงตอตนทุนในดานอ่ืนๆของบริษัทฯ ดวย เชน ตนทุนทางการเงินในอนาคตที่
ปรับลดลง เน่อื งจากบริษทั ฯ มงี บการเงินที่สามารถเขาถึงแหลง เงินทุนทีม่ ตี นทนุ ทีถ่ ูกลงได
สรุปผลการศกึ ษาและขอ แสนอแนะ

สรุปผลการศกึ ษา
จากการศึกษาลักษณะของการสูญเสียจากกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวที่มีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ

ตลอดจนการศึกษาและวิเคราะหสาเหตุ แลวนํามาวิเคราะหรวมกับแนวคิดทฤษฏีตางๆทีเ่ ก่ียวขอ ง เพ่ือหาแนว
ทางแกไขปญ หา

แนวทางแกไขปญหาท่ีนําเสนอดังกลาว เปนการเนนการปรับปรุงกระบวนการและวิธีการทํางาน
รว มกนั กับการปรับปรุงเครื่องจกั ร(เฉพาะสวน) โดยมีระยะเวลาการดําเนินการในการปรับปรุงไมเกนิ ระยะเวลา
2 เดือน เพ่ือใหการปรับปรุงดังกลาวไดนํามาประยุกตใชในองคกรไดอยางเปนทางการ ซ่ึงจากการทดสอบการ
ลดความสญู เสียตามแนวทางการปรับปรุงระยะสน้ั พบวา สามารถลดความสูญเสยี ไดอยา งมนี ัยสําคญั และการ
ปรับปรุงตามแนวทางท่ีนําเสนอจะเปนการวางรากฐานไปสูการปรับปรุงในระยะยาวขององคก รได

กลาวโดยสรุป แนวทางในการลดความสูญเสียจากกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวที่มีสาเหตุมาจาก
วัตถุดิบที่นาํ เสนอ ประกอบไปดวยการปรับปรุง 3 แนวทาง ดงั นี้

9

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

1. การเพ่ิมมูลคาของเสีย โดยการนําฝุนแกวท่ีเกิดจากกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวกลับเขาสู
กระบวนการที่ 7 (EDDY) อีกคร้ัง ซึ่งการนําฝุนแกวกลับเขากระบวนการท่ี 7 อีกครั้ง สงผลใหการสูญเสยี ลดลง
ถึงรอ ยละ 0.27 ตอปริมาณการผลติ

2. การปรับปรุงระบบปอนวัตถุดิบใหมีความสม่ําเสมอ การเปล่ียนตัวควบคุมการปอนจากใช
แรงงานเปลี่ยนเปนตัวควบคุมการปอนแบบอัตโนมัติ สงผลใหการสูญเสียลดลงถึงรอยละ 0.26 ตอปริมาณการ
ผลิต และสงผลใหคุณภาพของเศษแกวรีไซเคิลดีขึ้น กลาวคือ คาสิ่งเจือปนประเภทอะลูมิเนียมลดลงจาก 5.5
กรม/ตัน เหลือ 3.5 กรัม/ตัน (มาตรฐานท่ีลูกคากําหนดอยูท่ี 5กรัม/ตัน) จากการที่คาส่ิงเจือปนลดลง ทําให
อัตรารอยละของการตีคืนสนิ คาของบริษัทฯจากเดิมอยทู ่ปี ระมาณรอยละ 2 ตอปริมาณผลติ สามารถหายไปได
กลาวอีกนัยนึงก็คือ ทําใหบริษัทฯ สามารถลดตนทุนที่เกิดจากการตีคืนสินคาท่ีไมไดมาตรฐานคุณภาพลงไดถึง
ปล ะ 107,026.20 บาท

3. การปรับปรุงมาตรฐานการตรวจรับสินคาและเกณฑการหักน้ําหนักสิ่งเจือปน (กลุม
สิ่งเจือปนท่ีไมใชแกว แตสามารถรับไวได) โดยปกติเกณฑการหักน้ําหนักสิ่งเจือปน กลุมสิ่งเจือปนท่ีไมใชแกว
แตสามารถรับไวไดน้ัน การหักน้ําหนักจะขึ้นอยูกับการพิจารณาของผูตรวจรับสินคาเปนหลัก หลังจากการ
ปรับปรุงมาตรฐานดังกลาว บริษัทฯ ไดต้ังเกณฑการหักนํ้าหนักมาตรฐานของกลุมสิ่งเจือปนที่ไมใชแกว แต
สามารถรับไวได ขั้นตํ่าอยูที่รอยละ 0.3 (ตามเกณฑมาตรฐานการรับสินคาของอุตสาหกรรมประเภทเดียวกัน)
จากการปรบั ปรุงดงั กลา ว พบวา สามารถลดความสญู เสียได รอ ยละ 0.27 ตอ ปริมาณการผลติ

จากแนวทางแกไขปญหาทั้ง3แนวทางประกอบกัน ทําใหบริษัทฯ สามารถลดความสูญเสียจาก
กระบวนการรีไซเคิลเศษแกวท่ีมีสาเหตุมาจากวัตถุดิบจากรอยละ 3.1 ในป 2563 และจากรอยละ 2.16
(ระหวางกรกฏาคม-กันยายน 2564) เหลือรอยละ 1.36 จากการจําลองทําการปรับปรุงตามแนวทางท่ี 1, 2
และ 3 โดยการปรับปรงุ ตามแนวทางท่ี 1, 2 และ 3 สามารถทําใหล ดความสูญเสยี ไดค ิดเปน มูลคา 740,216.97
บาท โดยมีคาใชจายในการปรับปรุงตามแนวทางท่ี 1, 2 และ 3 รวม 452,156.91 บาท คิดเปนมูลคาท่ีลด
ตนทุนไดสทุ ธเิ ทากบั 288,060.06 บาท

ตารางที่ 2 ตารางสรปุ แผนการปรบั ปรงุ ตามแนวทางท่ี 1, 2, 3
แนวทาง แผนการ แนวทางการ ผลลัพธท คี่ าดหวัง คาใชจ ายใน ความสูญเสียทีล่ ดได
ปรบั ปรงุ ปรับปรงุ การปรบั ปรงุ รอ ยละตอ มลู คา
การผลิต (บาท)
1 การเพ่มิ มูลคา ฝนุ แกว กลบั เขา นาํ ฝุน แกวมาเพิ่ม 2,156.91 0.27 215,691.21
ของเสีย กระบวนการท่ี 7 มลู คา
(EDDY)
2 การปรับระบบ เปลี่ยนเปนระบบ การไหลของวตั ถุดิบ 450,000 0.26 309,844.62
ปอนวัตถุดิบให ปอนวัตถุดิบแบบ สมํ่าเสมอ /คณุ ภาพดี
สม่าํ เสมอ (การ อตั โนมัติ ขึน้ / ลดตนทนุ การตี
ไหล) คนื สินคา
3 การปรับปรงุ ปรับปรุงมาตรฐาน ส่ิงเจอื ปนอ่ืนๆ ที่ไมใช 0.27 214,681.14
มาตรฐานการ การรับสนิ คาเรอ่ื ง เศษแกวลดลง 0.27%
ตรวจรบั สินคา การหกั น้ําหนัก
สิง่ เจือปนทไ่ี มใช
เศษแกว
รวมท้งั หมด 452,156.91 0.80 740,216.97

10

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

ตารางท่ี 3 ตารางแสดงงบประมาณของการปรับปรุงทง้ั 3 แนวทาง
แนวทาง การปรบั ปรงุ งบประมาณในการปรบั ปรงุ
1 การลดความสญู เสียหรือเพ่ิมมลู คา 2,156.91
2 การปรบั สมดุลการไหลของวตั ถดุ ิบ 450,000.00
3 การปรับมาตรฐานการตรวจรับวตั ถดุ ิบ -
รวมท้ังหมด 452,156.91

อภปิ รายสรุปผลการวจิ ยั
การศึกษาคนควาอิสระน้ี มีวัตถุประสงคเพื่อศึกษาสาเหตุของการสูญเสียจากกระบวนการรีไซเคิล

เศษแกวที่มีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ เพ่ือศึกษาหาแนวทางแกไขเพื่อลดความสูญเสียของกระบวนการรีไซเคิลเศษ
แกวที่มีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ เพื่อลดตนทุนของบริษัทฯ และเพ่ิมขีดความสามารถในการแขงขันใหกับธุรกิจ
จากการศึกษาและการสัมภาษณเชิงลึกผูที่เก่ียวของ พบวา สาเหตุของปญหาคือ ความไมสม่ําเสมอในการไหล
ของวัตถุดิบในสายการผลิตท่ีตองพึ่งพาแรงงานคนเปนหลัก เน่ืองจากการลงทุนในเทคโนโลยียังมีขอจํากัด
เน่ืองจากมีการลงทุนท่ีสูง การลงทุนยังไมคุมคา ทําใหผูศึกษาเลือกปรับปรุงและลงทุนในเครื่องจักรท่ีมีความ
เปนไปไดเปนหลัก โดยมุงเนนที่การปรับปรุงเฉพาะสวนเปนสําคัญ และอีกสาเหตุที่พบจากการศึกษาคือ
มาตรฐานการตรวจรับสินคาและการหักนํ้าหนักสิ่งเจือปนจากแนวทางของการปรับปรุงในระยะสั้น พบวา
บริษัทฯ สามารถลดความสูญเสียท่ีเกิดจากกระบวนการรีไซเคิลท่ีมีสาเหตุมาจากวัตถุดิบจากรอยละ 3.1 ตอ
ปริมาณการผลิต ในป 2563 เหลอื รอยละ 1.36 ตอปริมาณการผลติ (ตามการทดลองตามแนวทางการปรับปรุง
ระยะส้ัน) ซ่ึงสงผลใหอัตรากําไรสุทธิเพิ่มข้ึนรอยละ 0.6 อีกทั้ง เมื่อพิจารณาประกอบกับโอกาสในการเติบโต
ของธุรกิจรีไซเคิลเศษแกวในอนาคตที่มีแนวโนมเติบโตตามกระแสของเศรษฐกิจหมุนเวียนท่ีมีคาเฉลี่ยการ
เติบโตอยูที่รอยละ 5 CAGR (บีจี คอนเทนเนอร กลาส จํากัด (มหาชน), 2563) รวมไปถึงปจจัยเสี่ยงในอนาคต
เรื่องของความเส่ียงจากการขาดแคลนแรงงานซง่ึ อาจสง ผลกระทบตอกระบวนการรไี ซเคิลเศษแกวของบริษทั ฯ
ในอนาคตได บริษทั ฯ จงึ มแี ผนระยะยาวท่จี ะลดการพงึ่ พาแรงงานในสายการผลิตและเนนลงทุนในเคร่ืองจักรที่
มีความเปนไปไดในการลงทุน เพื่อทําใหสายการผลิตมีความตอเนื่องและสม่ําเสมอ ทําใหสามารถสงมอบเศษ
แกวไดครบถวนตามปริมาณและคุณภาพที่ลูกคาตองการ ซ่ึงการศึกษาน้ีสอดคลอ งกับการศกึ ษาของ สุทธิโรจน
ศิวฐานุพงศ (2559) การเกิดของเสียที่เกิดจากกระบวนการผลิตแบบฟอรมธุรกิจกระดาษตอเนื่อง วิเคราะหหา
สาเหตุและแนวทางลดความสญู เสยี ทีเ่ กิดจากกระบวนการผลิต ตามหลักแนวคิดความสูญเสีย 7 ประการ หลัก
QC Tools และแนวคิดเกี่ยวกับประสิทธิภาพการผลิต โดยใชการวิเคราะหสาเหตุความสูญเสียโดยใชแผนภูมิ
กางปลา จัดลําดับความสําคัญของปญหาดวยการใชแผนภูมิพาเรโต เพ่ือหาแนวทางแกไขปญหา และมีการใช
แบบสอบถามพนักงานเก่ียวกับสาเหตุที่ทําใหเกิดของเสียในกระบวนการผลิตในแตละกระบวนการ มา
ประกอบการระบุสาเหตุและแนวทางแกไขปญ หา ซึ่งการศกึ ษานี้ทาํ ใหสามารถลดตน ทุนการผลิตได ซึง่ การเพิ่ม
ประสิทธิภาพในการผลิตดังกลาว สงผลโดยตรงตอตนทุน คุณภาพ ปริมาณ เวลา และกระบวนการผลิตของ
บริษัทฯ และยังสอดคลองกับการศึกษาของ ลัดดาวัลย บุญฤทธิ์ (2558) ที่ทําการศึกษาการลดความสูญเสียใน
กระบวนการดันยาง เพ่ือลดปริมาณของเสียและงานซอมเน่ืองจากช้ินงานไมเปนไปตามขอกําหนดของลูกคา
งานวิจัยช้ินน้ีไดใหความสําคัญในเร่ืองของความสม่ําเสมอตอเนื่องในสายการผลิตท่ีถือเปนปจจัยสําคัญโดยตรง
ตอความสูญเสียที่เกิดขึ้นในกระบวนการผลิต อีกท้ังการสังเกตุปญหาที่บางครั้งอาจเกิดจากเครื่องจักรหรือ
อุปกรณบางชิ้นที่ทํางานไมปกติซึ่งอาจจะเปนสาเหตุของการสูญเสียไดการไดรับขอมูลจากผูปฏิบัติงานจะเปน
สวนประกอบในการวิเคราะหสาเหตุและหาแนวแกไขปรับปรุงเพ่ือลดความสูญเสีย และยังสอดคลองกับ

11

การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

งานวิจัยของ ศุภวิชญ อุทยะพิรุณลักษ (2561) ที่ศึกษาเก่ียวกับการลดของเสียในกระบวนการผลิตชิ้นงาน
ตนแบบจากเคร่ืองพิมพ 3 มิติ งานวิจัยนี้ก็ใหความสําคัญในเร่ืองของความสมํ่าเสมอในการผลิตสงผลโดยตรง
ตอการสญู เสียในกระบวนการผลิต อกี ทัง้ การปรับปรงุ กระบวนการหรือปจ จยั บางอยา งทางการผลิตสามารถลด
ความสูญเสยี ได และการศกึ ษาเพ่อื ลดความสญู เสียของผูเขียนที่สามารถทาํ ใหค ุณภาพของเศษแกวรไี ซเคิลดีขึ้น
นน้ั ก็สอดคลองกับงานวจิ ัยของ มนูญรฐั คนการ (2561) ทที่ ําการศึกษาการลดการสูญเสียในกระบวนการผลิต
ฝาปดผนึกขวด ฝาแมกซ่ีของเสียประเภทฝาไมตรงศูนย ซึ่งงานวิจัยชิ้นน้ีพบวา จากการปรับปรุงเพื่อลดความ
สูญเสีย จะมีผลกระทบทางออมดว ยเชน กัน ในทนี่ ีก้ ็คือ ตนทนุ การแกไขสนิ คา ซึง่ ในมมุ ของผเู ขียนเอง หลงั จาก
ลดความสูญเสียไดแลว ก็จะสงผลใหอัตราดานคุณภาพที่ดีข้ึน สินคาตีคืนนอยลง ลดตนทุนที่เกิดจากการตีคืน
สนิ คา

ขอเสนอแนะ
ดวยขอจํากัดของระยะเวลาในการศึกษาที่อาจสงผลตอความคลาดเคล่ือนของรอยละของการ

สูญเสียที่สามารถลดได เน่ืองดวยลักษณะของวัตถุดิบเศษแกวที่นําเขามาในกระบวนการรีไซเคิลน้ันมีความไม
สมํ่าเสมอในดานคุณภาพ สิ่งเจือปน ขนาดของเศษแกว ดวยเน่ืองจากเศษแกวดังกลาว ถูกเก็บหรือคัดแยกมา
จากกองขยะซึ่งจะสงผลโดยตรงตอเปอรเซ็นตสูญเสียท่ีเก็บคาได ดังน้ัน เพ่ือจะสามารถทําใหมั่นใจวา
เปอรเซ็นตสูญเสียนี้สามารถเปนตัวแทนที่ดีได ผูเขียนเห็นวาจําเปนท่ีจะตองใหระยะเวลาในการทดลองอยาง
นอย 2 ปขนึ้ ไป เพอ่ื สามารถทาํ ใหอ งคกรไดลกั ษณะวตั ถุดบิ ทเี่ ปนลักษณะท่เี ปน ตัวแทนท่ีแทจรงิ ของเศษแกวได
อีกทั้ง ในสถานการณของโรคระบาด COVID-19 การคัดแยกขยะไมสามารถทําไดอยางเต็มที่ ซึ่งอาจจะสงผล
ตอลักษณะส่ิงเจือปนที่มีลักษณะของขยะปนมามากกวาปกติ ดวยปจจัยตางๆเหลาน้ี ก็จะสงผลใหเปอรเซ็นต
สูญเสียในชวงท่ีระหวางทําการศึกษามีความผันผวนและอาจจะไมสะทอนสภาพความเปนจริงได ท้ังนี้ ใน
การศึกษาครั้งมุงเนนท่ีการลดความสูญเสียท่ีเกิดจากกระบวนการรีไซเคิลเศษแกวที่มีสาเหตุมาจากวัตถุดิบ
และมุงเนนท่ีแนวทางการแกไขปญหาเฉพาะสวน และไมไดคํานึงถึงปจจัยดานคุณภาพ เน่ืองจากองคกรไมไดมี
ปญหาในดานคุณภาพ อน่ึง สําหรับการศึกษาครั้งตอไป จําเปนตองสอบทานกลับวาการปรับปรุงสงผลตอ
คุณภาพของสินคาหรือไม อีกทั้ง การลงทุนในเคร่ืองจักรนั้นจําเปนตองคํานึงถึงลักษณะเฉพาะของปญหาเปน
สําคญั ซ่ึงจะทาํ ใหสาเหตุและแนวทางแกไ ขปญหานั้นแตกตางออกไปเชนกัน
เอกสารอางอิง
ธารชุดา พนั ธนิกลุ , ดวงพร สังฆมณี และปรดี าภรณ งามสงา . (2557). การปรับปรงุ ประสทิ ธภิ าพใน

กระบวนการการผลิตดวยเคร่อื งมอื ทางวิศวกรรมอตุ สาหการ กรณีศึกษา โรงงานประกอบ
รถจกั รยาน การประชุมวิชาการขายงานวศิ วกรรมอตุ สาหการ ประจาํ ป 2557. กรุงเทพฯ:
สถาบนั เทคโนโลยีพระจอมเกลาคุณทหารลาดกระบัง.
บีจี คอนเทนเนอร กลา ส จาํ กัด (มหาชน). (2563). รายงานประจาํ ป 2563. สืบคน จาก
https://www.bgc.co.th/investor/index.php?r=Publications
Webcasts/Publications&iYear=2020
ประชาสรรณ แสนภักด.ี (มปป). ผงั กางปลากบั แผนภูมคิ วามคดิ . สบื คน จาก
http://www.prachasan.com/mindmapknowledge/fishbonemm.htm
มนูญรฐั คนการ. (2561). การลดของเสียในกระบวนการผลิตฝาปดผนกึ ขวด ผลิตภณั ฑ ฝาแมกซี่ของเสยี
ประเภทฝาไมต รงศนู ย. (วทิ ยานิพนธป ริญญามหาบณั ฑิต, มหาวทิ ยาลยั ธรุ กจิ บณั ฑติ ย) .

12

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

ลัดดาวลั ย บุญฤทธ.์ิ (2558). การลดความสญู เสยี ในกระบวนการผลิตชนิ้ สวนยางรถยนตแผนกดนั ยาง
กรณศี ึกษา บรษิ มั ผลติ ยางรถยนตเรเดยี ล. (วทิ ยานิพนธปริญญามหาบณั ฑติ , มหาวิทยาลัย
ศลิ ปากร).

ลุยสเตอร, ทอม. (2550). มุงสู “ลีน” ดว ยการจดั การสายธารคณุ คา (Value Stream Management).
วิทยา สุหฤทดาํ รง, ยพุ า กลอนกลาง และสนุ ทร ศรลี งั กา ผแู ปล. กรงุ เทพฯ: อ.ี ไอ. สแควร.

ศุภวิชญ อทุ ยะพิรุณลักษณ. (2561). การลดของเสยี ในกระบวนการผลติ ช้ินงานตน แบบจากเครอื่ งพมิ พ 3
มติ ิ. (การคน ควาอิสระปริญญามหาบณั ฑติ , มหาวทิ ยาลยั สยาม)

สทุ ธโิ รจน ศิวฐานุพงศ. (2559). การลดความสญู เสยี และเพม่ิ ประสทิ ธภิ าพในกระบวนการผลติ แบบฟอรม
ธุรกิจ (กระดาษตอ เน่ือง) กรณีศกึ ษา บรษิ ทั ที ธนาชาต ควอลติ ้ซี พั พลาย จาํ กัด. (การคนควา
อิสระปริญญามหาบณั ฑิต, มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลรตั นโกสนิ ทร).

Tapping, Luyster, & Shuker. (2002). Value stream management: eight steps
to planning, mapping, and sustaining lean improvements. New York, NY:
Productivity Press.

13

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

ความเหลื่อมลํา้ ทางเศรษฐกจิ ของครวั เรือนผสู งู อายุไทย*

พีรวัฒน เศรษฐพานชิ 01
นกั ศกึ ษาปรญิ ญาโทหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑติ คณะเศรษฐศาสตร

มหาวทิ ยาลยั ศรนี ครินทรวโิ รฒ
รชั พนั ธุ เชยจติ ร

อาจารยป ระจาํ คณะเศรษฐศาสตร
มหาวทิ ยาลัยศรนี ครินทรวิโรฒ
บทคดั ยอ

การวิจัยน้ีเปนการวิจัยเชิงปริมาณท่ีมีวัตถุประสงคของการวิจัยสามประการ ประกอบดวย เพื่อ
ศึกษาเปรียบเทียบ รายไดรวม คาใชจายรวม และคาใชจายดานอาหาร เคร่ืองดื่มและยาสูบของครัวเรือนที่มี
ผูสูงอายุและครัวเรือนท่ีไมมีผูสูงอายุ อีกทั้งตองการศึกษาความเหล่ือมลํา้ ทางเศรษฐกิจของครัวเรือนท่ีมี และ
ไมมีผูสูงอายุโดยพิจารณาความเหลื่อมลํ้าของรายไดรวม คาใชจายรวม และคาใชจายดานอาหาร เคร่ืองด่ืม
และยาสูบ และตอ งการศึกษาปจจัยกําหนดคา ใชจ า ยรวมของครัวเรือนทั้งสองประเภทโดยใชข อ มูลทตุ ิยภูมิของ
โครงการสํารวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน ป พ.ศ. 2548 2549 2550 2553 2555 และ 2560
ของสํานักงานสถิติแหงชาติ ผลการวิจัยพบวา ครัวเรือนที่มีผูสูงอายุจะมีระดับของรายไดรวมเฉล่ีย และ
คาใชจายรวมเฉลี่ยท่ีต่ํากวาครัวเรือนที่ไมมีผูสูงอายุ แตครัวเรือนท่ีมีผูสูงอายุนั้นมีสัดสวนคาใชจายดานอาหาร
เคร่ืองด่ืมและยาสูบ สัดสวนคาใชจายดานการรักษาพยาบาล คายาและเวชภัณฑ รวมทั้งสัดสวนคาใชจายดาน
สังคมท่ีสูงกวาครัวเรือนท่ีไมมีผูสูงอายุ ครัวเรือนที่มีผูสูงอายุมีแนวโนมของความเหลื่อมลํ้าทางดานรายไดที่
เพ่ิมข้ึนเล็กนอยตลอดชวงระยะเวลาท่ีศึกษาและมีขนาดท่ีสูงกวาครัวเรือนท่ีไมมีผูสูงอายุเล็กนอย ในขณะที่
ครัวเรือนท่ีมีผูสูงอายุมีแนวโนมของความเหลื่อมล้ําทางดานคาใชจายท่ีเพ่ิมข้ึนเชนเดียวกันแตไมแตกตางจาก
ครัวเรือนท่ีไมมีผูสูงอายุเทาใดนัก สําหรับปจจัยท่ีกําหนดคาใชจายของครัวเรือนผูสูงอายุอยางมีนัยสําคัญทาง
สถิติ ประกอบดวย อายุของหัวหนาครัวเรือน ระดับการศึกษาของหัวหนาครัวเรือน เขตที่อยูอาศัยของ
ครัวเรอื น ขนาดของครัวเรือน รายไดของครัวเรือน สัดสวนของผูมีงานทาํ ในครวั เรือน และอัตราสวนพึ่งพิงของ
ครัวเรือน
คําสาํ คัญ ครัวเรอื นผูส งู อายุ ความเหลื่อมล้ําทางเศรษฐกจิ ปจจัยกําหนดคาใชจ ายของครัวเรือน

1 นกั ศกึ ษาปริญญาโทหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบณั ฑติ มหาวทิ ยาลัยศรนี ครนิ ทรวิโรฒ 114 ซอยสขุ ุมวิท 23 เขตวฒั นา
กรุงเทพมหานคร 10110 หมายเลขตดิ ตอ: 089-162-2191 อเี มล: [email protected]
* บทความน้ีไดร ับการพจิ ารณาใหตีพิมพเ ผยแพรในวารสาร RMUTT Global Business and Economics Review
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบรุ ี ปที่ 17 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม-ธันวาคม 2565) โดยมกี ารปรบั ปรงุ แกไ ขเพ่มิ เตมิ ตาม
ขอ เสนอแนะของผูทรงคุณวฒุ ปิ ระจาํ วารสาร

14

การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

ECONOMIC INEQUALITY OF THAI ELDERLY HOUSEHOLDS

Peerawat Setthapanich1
Graduate Student, Master of Arts Program, Faculty of Economics

Srinakharinwirot University
Ratchapan Choiejit

Lecturer at Faculty of Economics
Srinakharinwirot University
Abstract

This study had three objectives which were to compare household total income,
total expenditure, and expenditure on food, beverage, and tobacco to illustrate the economic
inequality among households and to explore the determinants of household expenditure.
Households were divided into two groups: the first group comprised households with an ageing
person; the second group comprised households without an ageing person. Secondary data
from “The socio-economic survey in 2005, 2006, 2007, 2010, 2012 and 2017 compiled by the
National Statistical Office (NSO) were employed in this study. Results showed that households
with an ageing person were more likely to have lower than average household income and
expenditure than those households without an ageing person. However, households with an
ageing person were more likely to have higher expenditure ratios on food, beverage, tobacco,
medical care, pharmaceuticals, and social expenses than household without an ageing person.
Households with an ageing person were more likely to have a higher level of income inequality
than households without an ageing person, however there was no difference between the
two types of households in terms of expenditure inequality. Finally, results indicated the
factors that statistically determined household expenditure for households with an ageing
person were age and level of education for the household head, location of residence,
household size, household income, ratio of income earners in the household, and household
dependency ratio.
Keywords: Household with Ageing Person, Economic Inequality, Factor Determined
Household’s Expenditure

1 Corresponding Author: Graduate Student, Master of Arts Program, Faculty of Economics
Srinakharinwirot University. Contact Number: +6689-162-2191 Email: [email protected]

15

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

การยอมรบั การใชเทคโนโลยขี องผูใ ชบรกิ ารรถโดยสารประจําทาง
ท่สี ง ผลตอการตัดสินใจชาํ ระเงนิ คาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเลก็ ทรอนิกส

ขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ

สุรศกั ดิ์ กติ ติม่งิ มงคล01
นกั ศึกษาปริญญาโทหลกั สูตรบรหิ ารธุรกิจมหาบณั ฑติ คณะบริหารธรุ กิจ

มหาวิทยาลยั รามคําแหง
ปยะฉัตร จารธุ ีรศานต
อาจารยป ระจาํ สาขาวิชาการจดั การโลจิสติกสแ ละโซอ ปุ ทาน คณะบริหารธรุ กิจ
มหาวิทยาลยั รามคําแหง

บทคดั ยอ
การวิจัยคร้ังนี้มีวัตถุประสงคเพื่อศึกษาการยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการรถโดยสาร
ประจําทางที่สงผลตอการตัดสินใจชําระเงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสขององคการขนสง
มวลชนกรุงเทพ รวมถึงเปรียบเทียบความคิดเห็นเก่ียวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยีตามลักษณะประชากร
ของผูใชบริการรถโดยสารประจําทางขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ เคร่ืองมือท่ีใชในการวิจัย คือ
แบบสอบถาม สถิติที่ใชในการวิเคราะหขอมูล ไดแก การหาคาความถ่ี รอยละ คาเฉล่ีย และสวนเบ่ียงเบน
มาตรฐาน ทําการทดสอบสมมติฐานเพ่ือเปรียบเทียบคาเฉลี่ยของตัวแปรโดยใชการทดสอบทีและการ
วิเคราะหความแปรปรวนทางเดียว และทดสอบสมมติฐานเพื่อศึกษาอิทธิพลของตัวแปรโดยใชการ
วิเคราะหการถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบวา ผูใชบริการรถโดยสารประจําทางขององคการขนสง
มวลชนกรุงเทพ มีความคิดเห็นเกี่ยวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยีโดยรวมอยูในระดับมาก และมีระดับ
การตัดสินใจชาํ ระเงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสโดยรวมอยูในระดับมากเชนกัน ในขณะที่
ผูใชบริการที่มีลักษณะประชากรดานเพศแตกตางกัน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยี
โดยรวมไมแตกตางกัน แตผูใชบริการที่มีลักษณะประชากรดานอายุ ระดับการศึกษา รายไดตอเดือน และ
อาชีพ แตกตางกัน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยีโดยรวมแตกตางกัน และการ
ยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการรถโดยสารประจําทาง ดานที่สงผลตอการตัดสินใจชําระเงินคา
โดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ เรียงตามระดับความมีอิทธิพล
จากมากไปหานอย ไดแก เงื่อนไขดานการอํานวยความสะดวก การรับรูถึงความเสี่ยงในการใชงาน และการ
รบั รูประโยชนใ นการใชงาน ตามลําดับ
คําสําคญั : การยอมรบั การใชเทคโนโลยี รถโดยสารประจาํ ทาง บัตรโดยสารอิเลก็ ทรอนิกส การตดั สนิ ใจ

1 นกั ศึกษาปรญิ ญาโทหลักสตู รบริหารธุรกิจมหาบัณฑติ สาขาวชิ าการจัดการโลจสิ ตกิ สแ ละโซอปุ ทาน
คณะบริหารธุรกจิ มหาวทิ ยาลยั รามคาํ แหง แขวงหัวหมาก เขตบางกะป จังหวัดกรุงเทพมหานคร 10240
หมายเลขตดิ ตอ: 083-187-0371 อเี มล: [email protected]

16

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

TECHNOLOGY ACCEPTANCE OF BUS USERS THAT AFFECTS
THE DECISION TO PAY FARES WITH AN ELECTRONIC TICKET ISSUED

BY THE BANGKOK MASS TRANSIT AUTHORITY

Surasak Kittimingmongkol1
Graduate Student, Master of Business Administration, Faculty of Business Administration

Ramkhamhaeng University
Piyachat Jarutirasarn

Lecturer at Department of Logistics and Supply Chain Management, Faculty of Business Administration
Ramkhamhaeng University
Abstract

The purposes of this research were to study the technology acceptance of bus users
that affects their decision to pay fares using an electronic ticket issued by the Bangkok Mass
Transit Authority (BMTA) and to compare opinions about technology acceptance according to
the demographic characteristics of the BMTA's bus users. The research instrument was a
questionnaire and the statistics used for data analysis were frequency, percentage, mean and
standard deviation. A hypothesis test was performed to compare the mean of the variables
using t-test and one-way analysis of variance. A hypothesis to study the influence of variables
was tested using multiple regression analysis. The results showed that the BMTA bus users’
opinions about technology acceptance rated at a high level and the overall level of making a
decision to pay for the fare using an electronic ticket was also high. While users of different
gender demographics showed no differences in opinion on overall technology acceptance,
users of different ages, education levels, incomes. and occupations gave different opinions.
Also, the technology acceptance of bus users that affects their decision to pay the fare using
the electronic ticket issued by the BMTA could be sorted by the level of influence from high
to low, namely, facilitation conditions, perceived risks and perceived usefulness, respectively.
Keywords: Technology Acceptance, Bus, Electronic Ticket, Decision

1 Corresponding Author: Graduate Student, Master of Business Administration, Logistics and Supply Chain
Management, Faculty of Business Administration, Ramkhamhaeng University.
Contact Number: +6683-187-0371 Email: [email protected]

17

การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

บทนํา
รูปแบบการชําระเงินคาสินคาหรือบริการตาง ๆ ตั้งแตอดีตถึงปจจุบันมีการเปล่ียนแปลงอยาง

ตอเนื่องตามสภาพแวดลอมที่เปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะการเจริญเติบโตทางเทคโนโลยีอยางกาวกระโดด
ทําใหเทคโนโลยีทางดานการเงินมีการพัฒนาอยางรวดเร็วตามไปดวย ซ่ึงเปนปจจัยที่สงผลตอการเปล่ียนแปลง
พฤติกรรมการใชเ งนิ สดของผูบรโิ ภคเปนอยางมาก ในขณะทีป่ จจุบนั นวัตกรรมทางดานการเงิน เชน การชําระ
เงินคาสินคาหรือบริการผาน QR Code หรือ แอปพลิเคชันเก่ียวกับการทําธุรกรรมทางการเงินบน
โทรศัพทมือถือ ซึ่งเพิ่มความสะดวกสบายใหกับผูบริโภคในการชําระเงินคาสินคาหรือบริการเพียงแคปลายน้ิว
สัมผัสเทานน้ั ยิ่งสง ผลใหพฤตกิ รรมการใชเ งนิ สดของผูบรโิ ภคในหลายประเทศท่ัวโลกลดลงอยา งตอ เนอ่ื ง

สําหรับประเทศไทย มีการจัดทําแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-
2564) ซ่ึงมีการกําหนดยุทธศาสตรการพัฒนาประเทศ ยุทธศาสตรที่ 3 การสรางความเขมแข็งทางเศรษฐกิจและ
แขงขันไดอยางย่ังยืน ในสวนของการพัฒนาภาคการเงิน โดยสงเสริมการใชบริการทางการเงินและระบบการ
ชําระเงินทางอิเล็กทรอนิกส และบริการทางการเงินท่ีเปนนวัตกรรมและเทคโนโลยีใหม ภายใตแผนยุทธศาสตร
การพฒั นาโครงสรางพื้นฐานระบบการชําระเงนิ ทางอิเลก็ ทรอนิกสแหง ชาติ และแผนพัฒนาดจิ ิทลั เพอื่ เศรษฐกจิ
และสังคม (สํานักนายกรัฐมนตรี, สํานักงานสภาพัฒนา การเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ, 2559) และมติ
คณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2557 เรื่อง แผนการดําเนินงานโครงการลงทุนพัฒนาดานคมนาคม
ขนสง ป พ.ศ. 2558 มีมติใหกระทรวงคมนาคมเรงดําเนินการนําระบบต๋ัวรวมมาใชเช่ือมการเดินทางของ
ประชาชนที่สัญจรโดยเรือโดยสาร รถไฟฟา และรถประจําทาง (กระทรวงคมนาคม, สํานักงานนโยบายและ
แผนการขนสงและจราจร, 2557) องคก ารขนสง มวลชนกรงุ เทพ ซ่งึ เปน หนว ยงานในสงั กัดกระทรวงคมนาคม
จึงไดดําเนินการเพื่อตอบสนองนโยบายของกระทรวงคมนาคมและรัฐบาล โดยในภายหลังไดรวมกับ
ธนาคารกรุงไทย จํากัด (มหาชน) เปดใหบริการรับชําระเงินคาโดยสารรถประจําทางแบบไรเงินสด ดวยบัตร
รวมบริการ ขสมก. โดยผูใชบริการสามารถใชบัตรรวมบริการ ขสมก. ชําระคาโดยสารของ ขสมก. โดยผาน
เครื่อง Electronic Data Capture หรือ EDC ท่ีทางองคการขนสงมวลชนกรุงเทพ ดําเนินการพัฒนารวมกับ
ธนาคารกรุงไทย จํากัด (มหาชน) แตจากสถิติจํานวนผูใชบริการรถโดยสารประจําทางขององคการขนสง
มวลชนกรุงเทพ ประจําปงบประมาณ 2564 (ตุลาคม 2563 - พฤษภาคม 2564) กลับพบวา ปจจุบันผูโดยสาร
ใชวิธีการชําระเงินในรูปแบบอิเล็กทรอนิกสทุกรูปแบบรวมกันคิดเปนรอยละ 13.48 ของผูโดยสารตอวัน
ทง้ั หมด ในขณะทอี่ ีกรอยละ 86.52 ยังคงชําระเงินซือ้ ตั๋วมวนในรูปแบบเกา แสดงใหเห็นวาผูโดยสารสวนใหญ
ยังไมยอมรับการใชเทคโนโลยีการชําระเงินในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส (กระทรวงคมนาคม, องคการขนสง
มวลชนกรุงเทพ, 2564) ผูวิจัยจึงสนใจศึกษาถึงปจจัยที่มีอิทธิพลตอการตัดสินใจชําระเงินคาโดยสารผานบัตร
โดยสารอิเล็กทรอนิกสขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ เน่ืองจากวาหากทางองคการขนสงมวลชนกรุงเทพ
สามารถทําใหผูโดยสารรถโดยสารประจําทางหันมาใชบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสขององคการขนสงมวลชน
กรุงเทพไดม ากเทาใด ยอมหมายความวาทางองคการขนสงมวลชนกรุงเทพ จะไดร ับเงินหมุนเวยี นในระบบจาก
การชําระเงินลวงหนาของผูโดยสารมากขึ้นเทาน้ัน ซ่ึงการชําระเงินลวงหนาในลักษณะนี้ นอกจากทางองคการ
ขนสงมวลชนกรุงเทพจะไดรับเงินกอนลวงหนาเพื่อนําไปบริหารจัดการไดอยางมีประสิทธิภาพมากขึ้นแลว
ในทางกลับกัน การที่ผูโดยสารไดชําระเงินไวลวงหนาแลว ยอมสงผลใหผูโดยสารตัดสินใจเลือกใชบริการรถ
โดยสารประจําทางขององคการขนสง มวลชนกรุงเทพกอ นการขนสงสาธารณะในรูปแบบอืน่ ดว ย

18

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

วตั ถุประสงคใ นการวจิ ัย
1. ศึกษาการยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการรถโดยสารประจําทางขององคการขนสง

มวลชนกรงุ เทพ
2. ศึกษาการตัดสินใจชําระเงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส ขององคการขนสงมวลชน

กรุงเทพ
3. เปรียบเทียบความคิดเห็นดานการยอมรับการใชเทคโนโลยีตามตัวแปรลักษณะประชากรของ

ผูใชบ ริการรถโดยสารประจําทางขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ
4. ศึกษาการยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการรถโดยสารประจําทาง ที่สงผลตอการตัดสินใจ

ชําระเงนิ คาโดยสารผานบตั รโดยสารอิเลก็ ทรอนิกส ขององคการขนสง มวลชนกรุงเทพ

สมมุตฐิ านการวจิ ัย
1. ผูใชบรกิ ารรถโดยสารประจาํ ทางขององคก ารขนสงมวลชนกรงุ เทพทม่ี ีลักษณะประชากรแตกตางกนั

มคี วามคิดเหน็ เก่ยี วกบั การยอมรบั การใชเ ทคโนโลยแี ตกตา งกนั
2. การยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการรถโดยสารประจําทางสงผลตอการตัดสินใจชําระเงิน

คา โดยสารผา นบตั รโดยสารอิเลก็ ทรอนิกส ขององคก ารขนสงมวลชนกรุงเทพ

กรอบแนวคดิ ในการวิจัย ตวั แปรตาม
ตัวแปรตน

ลักษณะประชากร - อายุ
- เพศ - รายไดต อเดือน
- ระดับการศกึ ษา
- อาชีพ การตัดสนิ ใจชาํ ระเงนิ คา โดยสาร
ผา นบตั รโดยสารอิเลก็ ทรอนกิ ส
การยอมรบั การใชเ ทคโนโลยี ขององคก ารขนสง มวลชนกรุงเทพ
- การรับรปู ระโยชนในการใชงาน
- การรบั รคู วามงายในการใชงาน
- ทัศนคติท่ีมีตอ การใชงาน
- อทิ ธพิ ลทางสงั คม
- เงอ่ื นไขดา นการอํานวยความสะดวก
- การรบั รถู ึงความเสี่ยงในการใชงาน

ภาพท่ี 1 กรอบแนวคดิ ในการวจิ ยั

การทบทวนวรรณกรรม
ทฤษฎีเก่ียวกับการยอมรบั การใชเทคโนโลยี
Davis (1985) ไดเสนอแบบจําลองทฤษฎีการยอมรับการใชเทคโนโลยี (Technology

Acceptance Model หรือ TAM) ซึ่งเปนทฤษฎีที่ใชศึกษาการยอมรับการใชงานระบบสารสนเทศใหม ๆ

19

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

ของผูใชคอมพิวเตอร โดยศึกษาตัวแปรสําคัญ 3 ตัวแปร ไดแก การรับรูประโยชนในการใชงาน (Perceived
Usefulness: USEF) การรับรูค วามงายในการใชงาน (Perceived Ease of Use: EOU) และทัศนคติท่มี ีตอการ
ใชง าน (Attitude Toward Using: ATT) สามารถแสดงความสมั พนั ธข องแตละตัวแปรไดดงั ภาพที่ 2

การรบั รปู ระโยชน ทัศนคตทิ มี่ ีตอ การใชง านระบบเทคโนโลยี
ในการใชง าน การใชงาน สารสนเทศ

การรบั รคู วามงาย
ในการใชงาน

ภาพที่ 2 แบบจาํ ลอง Technology Acceptance Model
1. การรับรปู ระโยชนในการใชงาน (Perceived Usefulness: USEF) คือ ระดับความเชอ่ื ของ

บุคคลตอการใชงานระบบเทคโนโลยีสารสนเทศวาจะชวยเพิ่มประสิทธิภาพการทํางานใหกับเขาได เปนไปตาม
นิยามของคาํ วา “มีประโยชน” คือ มีความสามารถในการใชสรางความไดเปรียบ โดยในบริบทขององคการอาจ
เปนการสงเสริมประสิทธิภาพที่ดีใหกับการทํางาน สงผลตอหนาที่การงานที่ดีขึ้น โบนัสท่ีเพ่ิมขึ้น หรือ
ผลตอบแทนอื่น ๆ ซึ่งระบบเทคโนโลยีสารสนเทศท่ีทําใหเกิดการรับรูประโยชนในการใชงานในระดับสูงเทาใด
ยอ มสง ผลใหบ คุ คลท่ใี ชงานเกดิ ความเชื่อถือตอคุณภาพการใชง านในเชิงบวกมากเทา นนั้

2. การรับรูความงายในการใชงาน (Perceived Ease of Use: EOU) คือ ระดับความเช่ือของ
บุคคลตอการใชงานระบบเทคโนโลยีสารสนเทศวาจะชวยใหเขาไมตองใชความพยายามในการทํางาน เปนไป
ตามนิยามของคําวา “งาย” คือ เปนอิสระจากความยากหรือการใชความพยายามอยางมาก ซึ่งความพยายาม
ถอื เปนทรัพยากรทม่ี ีอยูอยา งจํากัดของแตละบุคคล ที่มีไวใชจดั การกับกจิ กรรมตาง ๆ ทพ่ี วกเขาตอ งสนองตอบ
ในชีวิตประจําวัน ดังน้ัน ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศใดท่ีทําใหบุคคลรับรูถึงความงายในการใชงานไดมากกวา
ระบบอื่น ระบบนั้นยอ มไดร ับการยอมรบั จากผูใ ชงาน

3. ทัศนคติที่มีตอการใชงาน (Attitude Toward Using: ATT) คือ ความเชื่อในเชิงบวกหรือ
ลบของบุคคล เชน เห็นดวยหรือไมเห็นดวย ชอบหรือไมชอบ เปนตน ที่สงผลตอการแสดงพฤติกรรมทแ่ี ตกตาง
กัน (Davis, 1989)

Venkatesh, Morris, Davis, and Davis (2003) ไดเสนอแบบจําลองทฤษฏีรวมของการ
ยอมรับและการใชเทคโนโลยี (Unified Theory of Acceptance and Use of Technology หรือ UTAUT)
โดยใชตัวแปรความตั้งใจแสดงพฤติกรรม (Behavioral Intention) หรือตัวแปรพฤติกรรมการใช (Use
Behavior) เปนตัวแปรหลัก โดยหลักการของทฤษฏี UTAUT คือ ศึกษาตัวแปรพฤติกรรมการใช ที่
ไดรับแรงผลักดันจากตัวแปรความตั้งใจแสดงพฤติกรรม โดยมีตัวแปรหลักท่ีมีอิทธิพลตอความต้ังใจแสดง
พฤติกรรม จํานวน 3 ตัวแปร ไดแก ความคาดหวังในประสิทธิภาพ (Performance Expectancy) ความ
คาดหวังในความพยายาม (Effort Expectancy) และอิทธิพลทางสังคม (Social Influence) และมีตัวแปร
หลักอีก 1 ตัวแปร คือเงื่อนไขดานการอํานวยความสะดวก (Facilitating Conditions) ซึ่งมีอิทธิพล

20

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

โดยตรงตอพฤติกรรมการใช ในขณะที่มีตัวแปรสนับสนุนอีก 4 ตัวแปร ไดแก เพศ (Gender) ความสมัครใจ
ในการใชงาน (Voluntariness of Use) ประสบการณ (Experience) และอายุ (Age) คอยเชื่อมโยง
ความสัมพันธระหวางตัวแปรหลัก กลายเปน ทฤษฎรี วม UTAUT ซ่ึงสามารถแสดงความสมั พนั ธข องแตละตัว
แปรไดดังภาพท่ี 3

ความคาดหวงั ใน ความตงั้ ใจแสดง พฤตกิ รรม
ประสิทธิภาพ พฤติกรรม การใช
ความคาดหวังใน
ความพยายาม
อทิ ธพิ ลทางสังคม

เงอ่ื นไขดา นการ
อํานวยความสะดวก

เพศ ความสมัครใจ ประสบการณ อายุ
ในการใชงาน

ภาพที่ 3 แบบจําลอง Unified Theory of Acceptance and Use of Technology
1. ความคาดหวงั ในประสทิ ธภิ าพ (Performance Expectancy) คอื ระดับของความเชื่อของ

แตละบคุ คลตอการใชง านระบบ วา จะสามารถชวยเพม่ิ ประสิทธภิ าพการทาํ งานใหก บั ผใู ชได
2. ความคาดหวังในความพยายาม (Effort Expectancy) คือ ระดับความงายของการใชงาน

ระบบ
3. อิทธิพลทางสังคม (Social Influence) คือ ระดับการรับรูของแตละบุคคล วาบุคคลหรือ

กลุมบคุ คลอื่นทม่ี คี วามสําคญั ตอตนเองนนั้ มคี วามคาดหวังหรือเชอ่ื วา ตนเองควรใชระบบเทคโนโลยสี ารสนเทศ
ใหม ๆ

4. เงื่อนไขดานการอํานวยความสะดวก (Facilitating Conditions) คือ ระดับของความเชื่อ
ของแตละบุคคล วาโครงสรางพื้นฐานและความเช่ียวชาญเฉพาะขององคการจะชวยสนับสนุนการใชงานระบบ
ได

ทฤษฎีเก่ยี วกับการรบั รคู วามเสยี่ ง
Featherman and Pavlou (2002) ไดใหความหมายของการรับรูความเสี่ยง วาเปน

ความรูสึกที่เกิดขึ้นจากความไมแนนอนเกี่ยวกับความเปนไปไดที่จะเกิดผลกระทบเชิงลบจากการใช
ผลิตภัณฑหรือบริการ โดยจากการศึกษายังพบวา มุมมองดานความเสี่ยงท่ีสงผลกระทบตอความตั้งใจใชงาน
ระบบอิเล็กทรอนิกส ประกอบดวย 5 มุมมอง ไดแก ความเสี่ยงดานการเงิน (Financial Risk) ความเสี่ยง

21

การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

ดานจิตวิทยา (Psychological Risk) ความเสี่ยงดานความเปนสวนตัว (Privacy Risk) ความเส่ียงดาน
ประสิทธิภาพ (Performance Risk) และความเสย่ี งดา นเวลา (Time Risk) ดังภาพท่ี 4

ความเสีย่ ง ประโยชน
ดานการเงิน ความงา ย

ความเส่ยี ง ความเสยี่ งดา นเวลา ความตั้งใจใชงาน
ดานจิตวทิ ยา และดานประสทิ ธิภาพ

ความเส่ยี งดา น
ความเปนสว นตวั

ภาพที่ 4 แบบจําลองมมุ มองการรับรคู วามเส่ียงทีส่ ง ผลตอการรับบริการทางอิเลก็ ทรอนกิ ส
ทฤษฎเี กีย่ วกบั การตัดสนิ ใจ
Kotler and Keller (2012) กลาววา กระบวนการตัดสินใจเปนกระบวนการทางจิตวิทยาขั้น

พื้นฐานที่มีบทบาทสําคัญตอการซื้อจริงของผูบริโภค องคการที่ชาญฉลาดจะพยายามทําความเขาใจ
กระบวนการตัดสินใจซื้อของผูบริโภคอยางถองแทจากทุกประสบการณ การเรียนรู การเลือก การใชงาน
รวมถึงการกําจัดผลิตภัณฑ โดยสามารถจําลองกระบวนการตัดสินใจซื้อของผูบริโภคออกเปน 5 ระยะ
ไดแก การรับรูปญหา (Problem Recognition) การคนหาขอมูล (Information Search) การประเมิน
ทางเลือก (Evaluation of Alternatives) การตัดสินใจซื้อ (Purchase Decision) และพฤติกรรมหลัง
การซ้ือ (Postpurchase Behavior)

จากการทบทวนแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวของกับการยอมรับการใชเทคโนโลยีการชําระเงินคา
โดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ เชื่อวาปจจัยการยอมรับการใช
เทคโนโลยีทส่ี งผลตอการตดั สินใจในบรบิ ทที่ทําการศึกษา ไดแก การรบั รูประโยชนในการใชงาน การรับรูความ
งายในการใชงาน ทัศนคติที่มีตอการใชงาน อิทธิพลทางสังคม เงื่อนไขดานการอํานวยความสะดวก และอีก
หนง่ึ ปจจัยที่ผูวิจยั เลือกมาใชใ นการศกึ ษา คอื การรับรูถ งึ ความเส่ียงในการใชง าน

งานวจิ ัยทเ่ี กี่ยวของ
วิวัฒณ ขันธเขตต และสิงหะ ฉวีสุข (2562) ศึกษาการยอมรับระบบการชําระเงินอิเล็กทรอนิกสของ

กลมุ คนวยั ทาํ งานในเขตภาคกลาง ประเทศไทย พบวา กลมุ คนวยั ทาํ งานที่มีเพศตา งกนั ยอมรับระบบการชําระ
เงนิ อเิ ล็กทรอนกิ สไมแตกตา งกนั

บัญชา หม่ันกิจการ (2560) ศึกษาแบบจําลองเชิงโครงสรางของปจจัยที่มีอิทธิพลตอการยอมรับ
เทคโนโลยีระบบการชําระเงินแบบอิเล็กทรอนิกสภาครัฐ (e-payment) ของผูสูงอายุในเขต
กรุงเทพมหานคร พบวา การรับรูความเสี่ยงมีอิทธิพลทางตรงเชิงลบตอการใชงานจริง ในขณะท่ีการรับรูความ
ปลอดภยั และประสบการณใ นอดีต มอี ทิ ธิพลทางออมเชิงบวกตอการใชงานจริง

นันทธิดา ทองดี (2561) ศึกษาถึงอิทธิพลภาพลักษณองคกร การยอมรับเทคโนโลยี และการรับรู
ความเส่ียงท่ีมีอทิ ธพิ ลตอ การตัดสินใจเลือกใชกระเปาเงนิ อิเล็กทรอนิกส ของผใู ชบรกิ ารในเขตกรุงเทพมหานคร

22

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

พบวา ผูบริโภคที่มีรายไดตอเดือนแตกตางกันมีผลตอการตัดสินใจเลือกใชกระเปาเงินอิเล็กทรอนิกส ทรูมันนี่
วอลเลท็ แตกตางกัน

เดวิด มกรพงศ และปรารถนา ปุณณกิติเกษม (2561) ศึกษาถึงการต้ังใจใชเทคโนโลยีในระบบ
บัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสของผูใชบริการรถโดยสารประจําทางสาธารณะ พบวา สิ่งอํานวยความสะดวกใน
การใชงาน เปนปจจัยที่มีอิทธิพลตอการตั้งใจใชเทคโนโลยีในระบบบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสบนรถยนต
โดยสารประจาํ ทางในเขตกรงุ เทพมหานครและปรมิ ณฑลขององคก ารขนสง มวลชนกรงุ เทพ

ปภานัน วงศกิตติชัยกุล (2562) ศึกษาถึงปจจัยท่ีสงผลตอการใชงาน Krungthai NEXT ของ
กลุมวัยสีเงินในกรุงเทพมหานคร พบวา การรับรูถึงประโยชนในการใชงาน มีอิทธิพลเชิงบวกตอความต้ังใจเชิง
พฤติกรรมในการใชงานโมบายแบงคกิ้ง และการรับรูถึงความเส่ียงมีอิทธิพลเชิงลบตอความต้ังใจเชิงพฤติกรรม
ในการใชง านโมบายแบงคกิง้

จิรภัทร มิขันหมาก, นิสารัตน โสดามุก, ปณิสรา ตันติกุลชาติ, และ นลินภัสร บําเพ็ญเพียร
(2564) ศึกษาถึงปจจัยที่สงผลตอการยอมรับการใชงานแอปพลิเคชันเปาตัง พบวา ประโยชนจากการใชงาน
แอปพลเิ คชนั เปาตัง มอี ิทธผิ ลตอการยอมรบั การใชง านแอปพลิเคชันเปา ตงั อยา งมีนยั สําคัญทางสถิติ
ระเบียบวธิ กี ารวจิ ยั

กลุมประชากรเปาหมาย คือ ผูใชบริการรถโดยสารประจําทางขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพซึ่ง
ไมทราบจํานวนประชากร คํานวณขนาดของกลุมตัวอยางโดยกําหนดระดับความเชื่อม่ันท่ีรอยละ 95 และ
ระดับคาความคลาดเคลื่อนที่รอยละ 5 ไดขนาดของกลุมตัวอยางจํานวน 384 คน จึงเก็บรวบรวมขอมูลจาก
กลุมตัวอยางเพ่ิมเติมใหครบจํานวน 400 คน และเลือกใชการสุมตัวอยางโดยไมใชหลักความนาจะเปน โดย
เลือกใชวธิ กี ารสุมแบบบังเอิญ

เครื่องมือที่ใชในการเก็บรวบรวมขอมูล คือ แบบสอบถาม ซ่ึงแบงออกเปน 3 สวน ไดแกสวนที่ 1
เปนแบบสอบถามเก่ียวกับลักษณะประชากรของผูตอบแบบสอบถาม ไดแก เพศ อายุ ระดับการศึกษา รายได
ตอเดือน และอาชีพ โดยเปนขอคําถามแบบใหเลือกตอบเพียงคําตอบเดียว ในขณะที่สวนท่ี 2 ซ่ึงเปน
แบบสอบถามเกย่ี วกับการยอมรบั การใชเ ทคโนโลยขี องผูใชบ ริการรถโดยสารประจําทางขององคก ารขนสงมวลชน
กรุงเทพ จํานวน 6 ตัวแปร และสวนที่ 3 ซึ่งเปนแบบสอบถามเกี่ยวกับการตัดสินใจชําระเงินคาโดยสารผาน
บัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ จํานวน 5 ขอคําถามนั้น เปนแบบมาตราสวน
ประมาณคา 5 ระดับ โดยใชมาตราสวนประมาณคา Likert scale ที่ผานการตรวจสอบความเที่ยงตรงของ
เน้ือหาจากผูเช่ียวชาญจํานวน 3 ทาน โดยไดรับผลการประเมินคา IOC ของทุกขอคําถามมีคา 1.0 และนํา
แบบสอบถามไปทดลองใชกับกลุมที่มีลักษณะใกลเคยี งกับกลุมตัวอยาง จํานวน 40 ตัวอยา ง เพื่อนาํ มาทดสอบ
ความเชื่อมั่นโดยใชวิธีหาคาสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค (Cronbach’s alpha coefficient) และได
คาอัลฟาของแบบสอบถามเทากับ 0.856 โดยมีคารายดานอยูระหวาง 0.749 ถึง 0.924 ซึ่งมีคามากกวา 0.7
แสดงวาแบบสอบถามมีความนาเชือ่ ถือ จงึ นาํ ไปใชก ับกลมุ ตัวอยางจรงิ เพ่ือทาํ การเก็บรวบรวมขอ มลู

สถติ ทิ ใ่ี ชใ นการวิเคราะหข อ มูล ไดแก การหาคาความถี่ รอยละ คาเฉล่ีย และสว นเบย่ี งเบนมาตรฐาน
ทําการทดสอบสมมติฐานเพื่อเปรียบเทียบคาเฉลี่ยของตัวแปรโดยใชการทดสอบที (t-test) และการวิเคราะห
ความแปรปรวนทางเดียว (one-way analysis of variance) และทดสอบสมมติฐานเพื่อศึกษาอิทธิพลของตัวแปร
โดยใชการวเิ คราะหก ารถดถอยพหุคูณ (multiple regression analysis)

23

การประชุมวชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

ผลการวจิ ยั
ผลการศึกษาเร่ือง การยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการรถโดยสารประจําทางท่ีสงผลตอการ

ตัดสินใจชําระเงินคาโดยสารผา นบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ สรุปผลการวิจยั
ไดด ังนี้

1. ผลการวิเคราะหขอมูลเกี่ยวกับลักษณะประชากรของผูตอบแบบสอบถาม จากกลุมตัวอยาง
จํานวน 400 คน พบวา ผูตอบแบบสอบถามสว นใหญเ ปนเพศหญิง จํานวน 245 คน คิดเปนรอยละ 61.2 สวน
ใหญมีอายุ 26-35 ป จํานวน 181 คน คิดเปนรอยละ 45.2 ศึกษาระดับปริญญาตรีมากท่ีสุด จํานวน 223 คน
คิดเปนรอยละ 55.8 สวนใหญมีรายไดตอเดือน 15,001-30,000 บาท จํานวน 197 คน คิดเปนรอยละ
49.2 และประกอบอาชีพทาํ งานประจํามากท่ีสุด จํานวน 237 คน คดิ เปน รอ ยละ 59.2

2. ผลการวิเคราะหขอมูลเก่ียวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการรถโดยสารประจําทาง
ขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ พบวา ผูใชบริการมคี วามคิดเห็นตอการยอมรับการใชเทคโนโลยีโดยรวม มี
คาเฉล่ีย 3.89 ซ่ึงอยูในระดับมาก โดยสามารถสรุปผลการวิเคราะหขอมูลในแตละดา นไดดงั น้ี

2.1 ดานการรับรูประโยชนในการใชงาน มีคาเฉลี่ย 4.47 ซึ่งอยูในระดับมากท่ีสุด และเมื่อ
พิจารณาเปนรายขอคําถาม ไดแก การชําระคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสทําใหเกิดความรวดเร็ว
มากกวาการชําระคาโดยสารดวยเงินสด การใชบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสชวยลดภาระจากการถือเงินสดไวที่
ตนเอง และการใชบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสชวยลดความผิดพลาดจากการทอนเงินคาโดยสาร มีคาเฉลี่ย
4.44, 4.50 และ 4.48 ตามลาํ ดับ ซึง่ อยูในระดับมากทีส่ ุดดว ย

2.2 ดานการรับรูความงายในการใชงาน มีคาเฉล่ีย 4.41 ซ่ึงอยูในระดับมากที่สุด และเม่ือ
พิจารณาเปนรายขอคําถาม ไดแก การใชบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสเปนเร่ืองงาย และการเรียนรูวิธีการใชบัตร
โดยสารอเิ ล็กทรอนกิ สเปนเร่อื งงาย มคี า เฉลีย่ 4.49 และ 4.34 ตามลําดับ ซง่ึ อยใู นระดับมากท่ีสุดดว ย

2.3 ดานทัศนคติทม่ี ตี อการใชงาน มคี า เฉล่ีย 4.50 ซึง่ อยใู นระดบั มากทสี่ ุด และเมื่อพิจารณาเปน
รายขอคําถาม ไดแก เห็นดวยวาบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสทําใหเกิดประโยชนในการใชงาน และเห็นดวย
วาบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสสามารถใชงานไดงาย มีคาเฉลี่ย 4.50 และ 4.49 ตามลําดับ ซึ่งอยูในระดับ
มากทส่ี ดุ ดว ย

2.4 ดา นอิทธพิ ลทางสังคม มีคาเฉลย่ี 2.94 ซง่ึ อยูในระดบั ปานกลาง และเมอ่ื พิจารณาเปนรายขอ
คําถาม ไดแก เลือกใชบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสเนื่องจากบุคคลรอบขางคิดวานาจะใช เลือกใชบัตรโดยสาร
อิเล็กทรอนิกสตามบุคคลที่มีอิทธิพล (เชน บุคคลในครอบครัว หรือหัวหนางาน) และเลือกใชบัตรโดยสาร
อิเล็กทรอนิกสตามคําแนะนําของผูอื่น มีคาเฉลี่ย 3.02, 2.72 และ 3.08 ตามลําดับ ซึ่งอยูในระดับปาน
กลางดว ย

2.5 ดานเงื่อนไขดานการอํานวยความสะดวก มีคาเฉลี่ย 3.88 ซ่ึงอยูในระดับมาก และเม่ือ
พิจารณาเปนรายขอคําถาม ไดแก เลือกใชบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสเพราะมีระบบรองรับการชําระเงินผาน
บัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสบนรถโดยสารประจําทางที่ครอบคลุมทุกเสนทางการเดินทาง เลือกใชบัตรโดยสาร
อิเล็กทรอนิกสเพราะมีชองทางการเติมเงินท่ีหลากหลาย และเม่ือเกิดปญหาเกี่ยวกับบัตรโดยสาร
อิเล็กทรอนิกส ผูใหบริการสามารถใหความชวยเหลือได มีคาเฉลี่ย 4.06, 4.09 และ 3.49 ตามลําดบั ซ่ึงอยูใน
ระดับมากดว ย

2.6 ดานการรับรูถึงความเส่ียงในการใชงาน มีคาเฉลี่ย 3.12 ซึ่งอยูในระดับปานกลาง และเมื่อ
พิจารณาเปนรายขอคําถาม พบวา ในสวนของความกังวลวาการใชบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสจะเกิด
ขอผิดพลาด (เชน ปญหาระบบการชาํ ระเงินขัดของ) มีคาเฉลี่ย 3.62 ซึ่งอยูในระดับมาก ในขณะท่ีความ

24

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

กังวลวาการใชบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสจะทําใหเกิดความเสี่ยงทางการเงิน (เชน จํานวนเงินคงเหลือไม
ถูกตองตามความเปนจริง) และความกังวลวาการใชบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสจะตองเสียคาใชจายเพิ่มขึ้น
(เชน คาธรรมเนียมการใชบริการ) มีคาเฉลี่ย 3.34 และ 3.31 ตามลําดับ ซ่ึงอยูในระดับปานกลาง สวนความ
กังวลวาการเรยี นรูการใชงานบตั รโดยสารอเิ ลก็ ทรอนกิ สจะทําใหเสียเวลา มีคา เฉลี่ย 2.22 ซ่งึ อยูในระดบั นอย

3. ผลการวิเคราะหขอมูลเกี่ยวกับการตัดสินใจชําระเงินคาโดยสารผานบัตรโดยสาร
อิเล็กทรอนิกส ขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ พบวา ผูใชบริการมีความคิดเห็นเกี่ยวกับการตัดสนิ ใจ
ชําระเงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส มีคาเฉลี่ย 3.68 ซึ่งอยูในระดับมาก และเม่ือพิจารณาเปน
รายขอ คาํ ถาม ไดแ ก ตระหนกั ถงึ ปญหาเก่ียวกับวธิ ีการชาํ ระเงินคาโดยสาร แสวงหาขอมูลเกี่ยวกับวิธีการชําระ
เงินคาโดยสารกอนตัดสินใจเลือกใชบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส ประเมินทางเลือกเก่ียวกับการชําระเงินคา
โดยสารกอนตัดสินใจเลือกใชบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส ระยะเวลาที่ใชสําหรับการตัดสินใจเลือกชําระเงินคา
โดยสารดวยบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส และจะแนะนําบุคคลอ่ืนใหชําระเงินคาโดยสารดวยบัตรโดยสาร
อิเล็กทรอนิกส มีคาเฉล่ีย 3.88, 3.62, 3.61, 3.43 และ 3.87 ตามลาํ ดับ ซึง่ อยใู นระดบั มากดวย

4. ผลการทดสอบสมมติฐาน
4.1 สมมติฐานที่ 1 ผูใชบริการรถโดยสารประจําทางขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพท่ีมี

ลักษณะประชากร 5 ดาน ไดแก เพศ อายุ ระดับการศึกษา รายไดตอเดือน และอาชีพ แตกตางกัน มีความ
คิดเห็นเกี่ยวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยีแตกตางกัน โดยทดสอบสมมติฐานดวยการทดสอบทีและการ
วเิ คราะหความแปรปรวนทางเดยี ว ผลการทดสอบสมมติฐาน พบวา

4.1.1 เพศชายและเพศหญิง มีความคิดเห็นเกี่ยวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยีโดยรวมไม
แตกตางกัน แตเมื่อพิจารณาเปนรายดาน พบวา ความคิดเห็นเก่ียวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยี ดาน
อิทธิพลทางสังคม ของเพศชายและเพศหญิง แตกตางกัน ท่ีระดับนัยสําคัญ 0.05 ในขณะท่ีดานการรับรู
ประโยชนในการใชงาน การรับรูความงายในการใชงาน ทัศนคติท่ีมตี อการใชง าน เง่ือนไขดานการอํานวยความ
สะดวก และการรบั รูถงึ ความเส่ยี งในการใชง าน ไมแ ตกตางกัน

4.1.2 กลุมอายุท่ีแตกตางกัน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยีโดยรวม
แตกตางกัน ที่ระดับนัยสําคัญ 0.05 และเม่ือพิจารณาเปนรายดาน ไดแก ดานการรับรูประโยชนในการใช
งาน ดานการรับรูความงายในการใชงาน ดานทัศนคติที่มีตอการใชงาน ดานอิทธิพลทางสังคม ดานเงื่อนไขดาน
การอํานวยความสะดวก และดานการรับรูถึงความเสี่ยงในการใชงาน ของแตละกลุมอายุ ก็แตกตางกันที่ระดับ
นยั สาํ คญั 0.05 ดว ย

4.1.3 กลุมระดับการศึกษาที่แตกตางกัน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับการยอมรับการใช
เทคโนโลยีโดยรวมแตกตางกัน ท่ีระดับนัยสําคัญ 0.05 แตเม่ือพิจารณาเปนรายดาน พบวา ความคิดเห็นเกี่ยวกับ
การยอมรับการใชเทคโนโลยใี นแตละดาน ไดแก ดานการรับรูประโยชนใ นการใชงาน ดานการรับรูความงายใน
การใชงาน ดานทัศนคติที่มีตอการใชงาน ดานอิทธิพลทางสังคม และดานการรับรูถึงความเสี่ยงในการใชงาน
ของแตละกลุมระดับการศึกษา ไมแตกตางกัน มีเพียงความคิดเห็นเกี่ยวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยี ดาน
เงื่อนไขดานการอํานวยความสะดวก ของแตละกลุมระดับการศึกษาเทาน้ัน ที่แตกตางกันท่ีระดับนัยสําคัญ
0.05

4.1.4 กลุมรายไดตอเดือนที่แตกตางกัน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยี
โดยรวมแตกตางกัน ที่ระดับนัยสําคัญ 0.05 แตเมื่อพิจารณาเปนรายดาน พบวา มีเพียงความคิดเห็น
เกี่ยวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยี ดานการรับรูประโยชนในการใชงาน และดานเง่ือนไขดานการอํานวย
ความสะดวก เทาน้ัน ที่แตกตางกันที่ระดับนัยสาํ คัญ 0.05 ในขณะท่ีความคิดเห็นเกย่ี วกบั การยอมรับการใช

25

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

เทคโนโลยี ดานการรับรูความงายในการใชงาน ดานทัศนคติที่มีตอการใชงาน ดานอิทธิพลทางสังคม และดาน
การรับรถู งึ ความเส่ียงในการใชง าน ของแตละกลมุ รายไดตอ เดอื นนัน้ ไมแตกตา งกนั

4.1.5 กลุมอาชีพที่แตกตางกัน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยีโดยรวม
แตกตางกัน ที่ระดับนัยสําคัญ 0.05 และเมื่อพิจารณาเปนรายดาน ไดแก ดานการรับรูประโยชนในการใชงาน
ดานการรับรูความงายในการใชงาน ดานทัศนคติที่มีตอการใชงาน ดานอิทธิพลทางสังคม ดานเงื่อนไขดานการ
อํานวยความสะดวก และดานการรับรูถึงความเส่ียงในการใชงาน ของแตละกลุมอาชีพ ก็แตกตางกันท่ีระดับ
นัยสาํ คญั 0.05 ดวย

4.2 สมมติฐานท่ี 2 การยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการรถโดยสารประจําทาง 6 ดาน
ไดแก การรับรูประโยชนในการใชงาน การรับรูความงายในการใชงาน ทัศนคติท่ีมีตอการใชงาน อิทธิพลทาง
สังคม เง่ือนไขดานการอํานวยความสะดวก และการรับรูถงึ ความเส่ยี งในการใชงาน สงผลตอการตดั สินใจชําระ
เงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส ขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ โดยทดสอบสมมติฐานดวย
การวเิ คราะหการถดถอยพหุคณู สามารถแสดงไดด ังตารางที่ 1

ตารางที่ 1 การวิเคราะหก ารถดถอยพหุคูณเพอ่ื ศึกษาอิทธพิ ลของตวั แปร
ตัวแปรพยากรณ B SE (B) Beta t Sig.
คา คงท่ี -.081 .279 -.289 .773
เง่อื นไขดา นการอํานวยความสะดวก .365 .043 .411 8.420 .000*
การรับรูถงึ ความเสีย่ งในการใชงาน .279 .034 .337 8.103 .000*
การรบั รูป ระโยชนใ นการใชงาน .331 .062 .276 5.374 .000*
*อยางมนี ยั สาํ คญั ทางสถิตทิ รี่ ะดับ 0.05
R2adjust = .390 F = 86.073 Sig. = .000

จากตารางท่ี 1 พบวา การยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการรถโดยสารประจําทางเปนตัวแปร
อิสระที่สามารถอธิบายความผันแปรของการตัดสินใจชําระเงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส ของ
องคก ารขนสง มวลชนกรุงเทพ ไดร อ ยละ 39.0 ทร่ี ะดบั นัยสาํ คญั 0.05 ที่เหลอื อกี รอ ยละ 61.0 เปนอทิ ธพิ ลจาก
ปจจัยอื่น ๆ ท่ีผูวิจัยไมไดศึกษา โดยการยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการรถโดยสารประจําทาง ดานที่
สงผลตอการตัดสินใจชําระเงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส ขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ
เรียงตามระดับความมีอิทธิพลจากมากไปหานอย ไดแก เง่ือนไขดานการอํานวยความสะดวก การรับรูถึงความ
เสีย่ งในการใชงาน และการรบั รปู ระโยชนใ นการใชง าน ตามลําดบั

อภปิ รายผลการวจิ ัย
ผูใชบริการที่มีเพศแตกตางกัน มีความคิดเห็นเก่ียวกับการยอมรับการใชเทคโนโลยีการชําระเงินคา

โดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสโดยรวมไมแตกตางกัน สอดคลองกับการศึกษาของ วิวัฒณ ขันธเขตต
และสิงหะ ฉวีสุข (2562) ที่ศึกษาการยอมรับระบบการชําระเงินอิเล็กทรอนิกสของกลุมคนวัยทํางานในเขต
ภาคกลาง ประเทศไทย พบวา เพศที่แตกตางกันไมมีผลตอการยอมรับระบบการชําระเงินอิเล็กทรอนิกส แต
อายุ ระดับการศึกษา อาชพี และรายได ท่ีแตกตา งกนั จะมรี ะดับการยอมรบั ระบบการชาํ ระเงินอิเล็กทรอนิกสที่
แตกตา งกนั และยงั พบวาผูใ ชบ รกิ ารกลุม ผูสูงอายมุ รี ะดับการยอมรบั การใชเทคโนโลยีในภาพรวมต่ํากวากลมุ อายุ
อ่ืน ทั้งนี้อาจมีสาเหตุมาจากประสบการณในอดีต กลาวคือกลุมคนวัยทํางานท่ีอาจจะตองใชงานระบบเทคโนโลยี

26

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

สารสนเทศท่ีทันสมัยอยูเปนประจํา หรือโดยเฉพาะอยางยิ่งกลุมคนอายุไมเกิน 25 ป ท่ีภาพรวมยังเปนนักเรียน
นักศึกษา ซ่ึงเปนกลุมอาชีพที่มีระดับการยอมรับการใชเทคโนโลยีโดยรวมสูงที่สุด เนื่องจากเติบโตมาพรอมกับ
ความเจริญกาวหนาอยางรวดเร็วของเทคโนโลยี รวมถึงย่ิงมีระดับการศึกษาที่สูงขึ้นก็ยิ่งตองมีการใชอุปกรณ
อิเล็กทรอนิกสตาง ๆ ในชีวิตประจําวันมากขึ้น ชวยใหผูใชคุนเคยกับการใชงานระบบเทคโนโลยสี ารสนเทศตาง ๆ
ทําใหกลุมคนในวัยนี้รับรูถึงความงายหรือประโยชนจากการใชงานระบบเทคโนโลยีสารสนเทศไดมากกวากลุม
ผูสูงอายุที่ไมไดเติบโตมาพรอมกับความกาวหนาทางเทคโนโลยีดังกลาว และดวยสาเหตุท่ีไมไดเติบโตมาพรอม
กับความกา วหนาทางเทคโนโลยีเหลานนี้ ี่เอง ก็อาจเปนสาเหตุใหกลมุ ผสู งู อายุเกิดความกังวลหรือความไมแนใจ
ตอความเส่ียงที่อาจจะเกิดข้ึนจากการชําระเงินผานระบบอิเล็กทรอนิกสมากกวากลุมคนวัยอ่ืนดวยเชนกัน ซึ่ง
สอดคลองกับการศึกษาของ บัญชา หมั่นกิจการ (2560) ที่ไดศึกษาแบบจําลองเชิงโครงสรางของปจจัยท่ีมี
อิทธิพลตอ การยอมรบั เทคโนโลยรี ะบบการชาํ ระเงินแบบอิเล็กทรอนิกสภาครัฐ (e-payment) ของผูสูงอายุในเขต
กรุงเทพมหานคร พบวา ปจจัยดานประสบการณในอดีต สงผลทางออมเชิงบวกตอ การใชงานจริงระบบการชําระ
เงินแบบอิเล็กทรอนิกสภาครัฐ ในขณะท่ีการรับรูความเสี่ยงสงผลทางตรงเชิงลบ และเมื่อผูใชงานย่ิงรับรูความ
เส่ียงเชงิ ลบสงู กย็ ่งิ มผี ลตอ การตดั สินใจใชบรกิ ารธรุ กรรมแบบอิเลก็ ทรอนกิ สท ี่ตาํ่ ตามไปดว ย และในขณะทกี่ าร
ชําระเงินคาโดยสารผานบตั รโดยสารอเิ ล็กทรอนิกส มีลักษณะเปน การเติมเงินคาโดยสารลวงหนาเปน รายเดือน
หรือรายสัปดาห ดังน้ัน ผูใชบริการที่มีรายไดสูงกวายอมมีความกังวลตอการชําระเงินลวงหนาตํ่ากวาผูที่มี
รายไดนอย สอดคลองกับการศึกษาของ นันทธิดา ทองดี (2561) ที่ไดศึกษาอิทธิพล ภาพลักษณองคกร การ
ยอมรับเทคโนโลยี และการรับรูความเสี่ยง ที่มีอิทธิพลตอการตัดสินใจเลือกใชกระเปาเงินอิเล็กทรอนิกสของ
ผูใชบริการในเขตกรุงเทพมหานคร พบวา ผูบริโภคที่มีรายไดตอเดือนแตกตางกันมีผลตอการตัดสินใจเลือกใช
ทรมู ันน่ี วอลเล็ท แตกตางกนั โดยผูท่มี รี ายไดส ูงจะเลือกใช ทรมู นั นี่ วอลเลท็ มากกวา

การยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการ ดานเงื่อนไขดานการอํานวยความสะดวก สงผลตอการ
ตัดสินใจชําระเงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ เน่ืองจากเม่ือ
ผูใชบริการรับรูไดถึงความสะดวกสบายที่เพิ่มข้ึนจากการใชเทคโนโลยี ยอมสงผลตอการตัดสินใจใชเทคโนโลยี
น้ัน ซ่ึงเงื่อนไขดานการอํานวยความสะดวกที่ชวยสนับสนุนการใชงานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสที่สําคัญ คือ
การมรี ะบบทสี่ ามารถรองรับการชําระเงินผานบตั รโดยสารอเิ ล็กทรอนกิ สใหค รอบคลมุ ทุกเสน ทางการเดินรถให
ไดมากท่ีสุด ซึ่งในปจจุบันการชําระเงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสน้ันยังไมสามารถชําระเงินกับ
รถเอกชนรวมบริการได ในขณะท่ีรถโดยสารขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพเองก็ใหบริการไดไมครอบคลุม
ทุกเสนทาง และมีปริมาณรถโดยสารไมเพียงพอตอการใหบริการ สงผลใหผูโดยสารยังมีความจําเปนตองใช
บริการรถเอกชนรว มบริการอยเู ปนจาํ นวนมาก ซ่ึงเปน ประเด็นปญ หาสําคัญทีส่ ง ผลตอการตดั สินใจเลอื กใชบัตร
โดยสารอิเล็กทรอนิกสเพ่ือชําระเงินคาโดยสารรถโดยสารประจําทางขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ
สอดคลองกับการศึกษาของ เดวิด มกรพงศ และปรารถนา ปุณณกิติเกษม (2561) ที่ศึกษาการต้ังใจใช
เทคโนโลยีในระบบบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสของผูใชบริการรถโดยสารประจําทางสาธารณะ วาสิ่งอํานวย
ความสะดวกในการใชงาน เปนปจจัยที่มีอิทธิพลตอการตั้งใจใชเทคโนโลยีระบบบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสบน
รถยนตโ ดยสารประจาํ ทางในเขตกรงุ เทพมหานครและปริมณฑลขององคก ารขนสง มวลชนกรงุ เทพ

ในขณะท่ีการยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการดานการรับรูถึงความเสี่ยงในการใชงาน สงผล
ตอ การตัดสินใจชําระเงินคา โดยสารผานบัตรโดยสารอเิ ลก็ ทรอนิกสขององคก ารขนสง มวลชนกรงุ เทพ เน่อื งจาก
ในบรบิ ทของการชําระเงนิ คา โดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนกิ สขององคก ารขนสงมวลชนกรุงเทพนั้น ยงั มี
ปจจยั สาํ คญั ทที่ าํ ใหผ ูโดยสารรสู ึกถึงความไมแ นนอนท่ีอาจจะเกิดข้ึน เชน คุณภาพของอปุ กรณ EDC ทร่ี บั ชําระ
เงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสที่อาจไมพรอมใชงาน หรืออาจเกิดปญหาระบบขัดของขณะใช

27

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

งานไดตลอดเวลา เปนตน ทั้งน้ี เปนเพราะภาพลักษณในเชิงลบดานคุณภาพขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ
เองท่ีผูโดยสารรับรูไดมาเปนระยะเวลาตอเน่ืองยาวนาน สอดคลองกับการศึกษาของ ปภานัน วงศกิตติชัยกุล
(2562) ที่ไดศึกษาปจจัยที่สงผลตอการใชงาน Krungthai NEXT ของกลุมวัยสีเงินในกรุงเทพมหานคร พบวา
การรับรถู งึ ความเส่ียงมอี ิทธพิ ลเชิงลบตอ ความตั้งใจเชงิ พฤติกรรมในการใชง านโมบายแบงกก ้งิ

สวนการยอมรับการใชเทคโนโลยีของผูใชบริการดานการรับรูประโยชนในการใชงาน สงผลตอการ
ตัดสินใจชําระเงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ เนื่องจากเม่ือ
ผูใชบริการรับรูไดถึงประโยชนจากการใชเทคโนโลยีการชําระเงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกสวา
สามารถทช่ี วยเพิ่มประสิทธภิ าพในการโดยสารรถโดยสารประจาํ ทางในชีวิตประจําวันได เชน เพมิ่ ความรวดเร็ว
ในการชําระเงินคาโดยสาร หรือการลดภาระจากการถือเงินสดไวท่ีตนเอง โดยเฉพาะอยางย่ิงในสถานการณ
การแพรระบาดของโรคติดเช้ือไวรัสโคโรนา 2019 ในปจจุบัน ท่ีเงินสดถือเปนปจจัยที่มีความเส่ียงตอการแพร
ระบาดของโรค ยอมสงผลตอการตัดสินใจใชเทคโนโลยีนั้น สอดคลองกับการศึกษาของจิรภัทร มิขันหมาก, นิสารัตน
โสดามุก, ปณิสรา ตันติกุลชาติ และนลินภัสร บําเพ็ญเพียร (2564) ท่ีศึกษาปจจัยท่ีสงผลตอการยอมรับการใช
งานแอปพลิเคชันเปาตัง วาปจจัยดานประโยชนจากการใชงานแอปพลิเคชันที่ทําใหผูใชไดรับความ
สะดวกสบาย และสามารถเขาถึงบริการของภาครัฐไดอยางงายขึ้น สงผลตอการยอมรับการใชงานแอปพลิเค
ชันเปา ตัง

ขอเสนอแนะจากผลการวิจยั ในคร้ังน้ี
ในปจ จุบันองคก ารขนสงมวลชนกรงุ เทพมกี ารกาํ หนดราคาบัตรโดยสารอิเล็กทรอนกิ สราคาพิเศษ

เฉพาะกลุมเปาหมายที่เปนนักเรียนหรือนักศึกษาเทานั้น ซ่ึงหากมีการกําหนดราคาบัตรโดยสารราคาพิเศษ
สําหรบั กลมุ เปา หมายอ่นื ท่เี ปนผโู ดยสารกลุมวยั ทํางาน ซึง่ เปน กลุมผใู ชบริการท่ีมจี ํานวนมากทส่ี ดุ กจ็ ะสามารถ
ดึงดดู ใหผ โู ดยสารหันมาใชบ ัตรโดยสารอิเลก็ ทรอนกิ สข ององคการขนสงมวลชนกรุงเทพไดมากข้นึ และท่ีสาํ คัญ
คือองคการขนสงมวลชนกรุงเทพตองดําเนินการประสานงานกับหนวยงานท่ีเกี่ยวของเพื่อผลักดันใหบัตร
โดยสารอิเล็กทรอนิกสสามารถใชงานไดครอบคลุมทั้งระบบรถโดยสารประจําทาง สามารถใชงานไดทั้งรถ
โดยสารขององคการขนสงมวลชนกรุงเทพ และรถเอกชนรวมบริการ รวมถึงตองพยายามลดความเสี่ยงที่อาจ
เกิดขึ้นจากคุณภาพในการใหบริการ ตองตรวจสอบสภาพรถโดยสารรวมถึงอุปกรณตาง ๆ โดยเฉพาะ
อุปกรณ EDC สําหรับใชรับชําระเงินคาโดยสารผานบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส ใหอยูในสภาพที่พรอม
สําหรับการใชงานอยูเสมอ ไมนํารถโดยสารท่ีไมพรอมใชงานมาใช เพื่อลดเหตุการณที่รถโดยสารหรืออุปกรณ
จะเกิดความเสียหายหรือขัดของท่ีมักเกิดขึ้นบอยครั้ง นอกจากเปนการลดความเส่ียงท่ีอาจเกิดขึ้นจากความ
เสียหายดังกลาวแลว ยังเปนการสรางความรูสึกในเชิงบวกใหเกิดขึ้นกับผูใชบริการอีกดวย อีกทั้งองคการขนสง
มวลชนกรุงเทพยังตองสามารถสื่อสารใหผูใชบริการรับรูถึงประโยชนของการชําระเงินผานบัตรโดยสาร
อิเล็กทรอนิกส โดยมุงเนนเรื่องของการลดเวลาในการชําระเงิน หรือการลดภาระจากการถือเงินสดใน
สถานการณการแพรระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ซึ่งองคการขนสงมวลชนกรุงเทพตองปรับตัวให
ทันตอการเปล่ียนแปลงของเทคโนโลยี โดยใชการสื่อสารผานส่ือสังคมออนไลนท่ีไดรับความนิยมในปจจุบัน
เพื่อใหสามารถสื่อสารถึงผูใชบริการไดอยางกวางขวางมากที่สุด เชน Facebook, LINE, Instagram หรือ
TikTok เปนตน และที่สําคัญคือคอนเทนตที่ใชในการสื่อสารตองทันสมัย สามารถดึงดูดใหผูใชบริการ
สนใจไดดวย

ขอ เสนอแนะสําหรบั การวจิ ัยในอนาคต
ควรมีการศึกษาในรูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพรวมดวย โดยการสัมภาษณเชิงลึกเพ่ือใหไดขอมูล

เชิงลึกที่เปนประโยชน รวมถึงขอจํากัดของการดําเนินงานในมิติของผูใหบริการ และควรศึกษาปจจัยการ

28