การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022
ยอมรับการใชเทคโนโลยีดานอ่ืน เชน ประสบการณของผูใช มูลคาราคา ความเคยชินสวนตัว เปนตน รวมถึง
ขยายขอบเขตการศกึ ษาไปถึงตัวแปรพฤตกิ รรม เพือ่ เปรียบเทยี บความแตกตางระหวางพฤตกิ รรมการใชบ ริการ
รถโดยสารประจําทาง และการยอมรับการใชเทคโนโลยี ซึ่งอาจสงผลตอการตัดสินใจชําระเงินคาโดยสารผาน
บตั รโดยสารอิเล็กทรอนิกสดวย
เอกสารอางองิ
กระทรวงคมนาคม, สํานักงานนโยบายและแผนการขนสง และจราจร. (2557). มติ ครม. เมอ่ื วนั ท่ี 22
ตุลาคม 2557 เรือ่ ง "แผนการดําเนนิ งานโครงการลงทนุ พัฒนาดา นคมนาคมขนสง ป
พ.ศ.2558”. สืบคนจาก https://www.otp.go.th/index.php/post/view?id=461
กระทรวงคมนาคม, องคก ารขนสงมวลชนกรงุ เทพ. (2564). สถิตกิ ารใหบ รกิ ารรถโดยสารประจาํ ทาง
ประจําปงบประมาณ พ.ศ.2564 (ตุลาคม 2563 - พฤษภาคม 2564). สืบคนจาก
http://www.bmta.co.th/th/about/statistic
จริ ภัทร มขิ ันหมาก, นิสารตั น โสดามุก, ปณสิ รา ตนั ตกิ ุลชาติ, และนลนิ ภัสร บาํ เพญ็ เพยี ร. (2564).
ปจจัยท่ีสงผลตอการยอมรับการใชงานแอปพลิเคชั่นเปาตัง. ใน รายงานการประชุม
วิชาการเสนอผลงานวิจยั ระดบั ชาติ ดา นวทิ ยาศาสตรแ ละเทคโนโลยี มหาวทิ ยาลัยราชภฏั
จันทรเกษม ครั้งท่ี 4. กรงุ เทพฯ: มหาวทิ ยาลัยราชภฏั จันทรเกษม.
เดวดิ มกรพงศ, และปรารถนา ปุณณกติ ิเกษม. (2561). การตั้งใจใชเทคโนโลยีในระบบบัตรโดยสาร
อิเล็กทรอนกิ สข องผูใชบริการรถโดยสารประจําทางสาธารณะ. วารสารวจิ ยั และพัฒนา
มจธ., 41(1), 115-126.
นนั ทธ ดิ า ทองด.ี (2561). อทิ ธพิ ลภาพลักษณอ งคก ร การยอมรบั เทคโนโลยี และการรบั รูค วามเส่ียงท่ีมี
อทิ ธิพลตอการตัดสินใจเลอื กใชกระเปา เงนิ อิเล็กทรอนิกสข องผูใ ชบ รกิ ารในเขต
กรุงเทพมหานคร. (วทิ ยานพิ นธป ริญญามหาบณั ฑิต, มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลธญั บรุ )ี
บญั ชา หม่นั กจิ การ. (2560). แบบจาํ ลองเชงิ โครงสรา งของปจ จยั ที่มีอทิ ธิพลตอการยอมรบั เทคโนโลยี
ระบบการชําระเงนิ แบบอิเลก็ ทรอนิกสภาครฐั (e-payment) ของผสู ูงอายใุ นเขต
กรุงเทพมหานคร. (วทิ ยานพิ นธปริญญามหาบณั ฑติ , สถาบันบณั ฑิตพัฒนบริหารศาสตร)
ปภานัน วงศกิตตชิ ัยกลุ . (2562). ปจจยั ทสี่ ง ผลตอ การใชง าน Krungthai NEXT ของกลุมวยั สีเงนิ ใน
กรุงเทพมหานคร. (วทิ ยานิพนธปรญิ ญามหาบณั ฑติ , มหาวทิ ยาลัยศลิ ปากร)
วิวัฒณ ขนั ธเขตต, และสงิ หะ ฉวีสขุ . (2562). การยอมรับระบบการชําระเงนิ อิเลก็ ทรอนิกสข องกลุม คนวัย
ทํางานในเขตภาคกลาง ประเทศไทย. วารสารการบรหิ ารและการจัดการ, 9(1), 153-164.
สํานกั นายกรฐั มนตร,ี สาํ นกั งานสภาพฒั นาการเศรษฐกิจและสงั คมแหง ชาติ. (2559). แผนพัฒนา
เศรษฐกิจและสังคมแหงชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). สืบคนจาก
https://www.nesdc.go.th/ewt_dl_link.php?nid=6422
Davis, F. D. (1985). A Technology Acceptance Model for Empirically Testing New
End-User Information Systems: Theory and Results. United Stage: Massachusetts
Institute of Technology.
_______. (1989). Perceived Usefulness, Perceived Ease of Use, and User Acceptance of
Information Technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340.
29
การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
Featherman, M. S., & Pavlou, P. A. (2002) Predicting e-Services Adoption: A Perceived Risk
Facets Perspective. In 2002 - Eighth Americas Conference on Information Systems
(pp. 1034-1046).
Kotler, P., & Keller, K. L. (2012). Marketing Management (14th ed.). Pearson Prentice Hall.
Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. (2003). User Acceptance of Information
Technology: Toward a Unified View. MIS Quarterly, 27(3), 425-478.
30
การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022
ศึกษาปญ หาและอุปสรรคในการสง ออกมังคดุ ไปจาํ หนายในประเทศจนี
ของผูส งออกจังหวดั ระยอง
พมิ ผกา สนุ ทร01
นกั ศกึ ษาปรญิ ญาโทหลกั สตู รบรหิ ารธรุ กจิ มหาบัณฑติ วทิ ยาลยั พาณิชยศาสตร
มหาวทิ ยาลัยบรู พา
กฤช จรนิ โท
อาจารยประจํา คณะบรหิ ารธรุ กจิ
สถาบนั เทคโนโลยพี ระจอมเกลา เจา คณุ ทหารลาดกระบงั
จนั ทนา ฤทธสิ์ มบรู ณ
อาจารยป ระจําสาขาวิชาบรหิ ารทรัพยากรมนษุ ย คณะเทคโนโลยสี งั คม
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลตะวันออก วทิ ยาเขตจนั ทบุรี
บทคัดยอ
การวิจัยคร้ังนี้เปนการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงคเพ่ือ 1) ศึกษาปญหาและอุปสรรคภายในองคกรที่สงผล
กระทบตอการสงออกมังคุดไปจําหนายในประเทศจีนของผูสงออกจังหวัดระยอง 2) ศึกษาปญหาและอุปสรรคภายนอก
องคกรท่ีสงผลกระทบตอการสงออกมังคุดไปจําหนายในประเทศจีนของผูสงออกจังหวัดระยอง และ 3) ศึกษาแนวทางการ
แกปญหาและอุปสรรคในการสงออกมังคุดไปจําหนายในประเทศจีนของผูสงออกจังหวัดระยอง การวิจัยครั้งนี้ครอบคลุม
เน้ือหาจากผูใหขอมูล 2 กลุม คือ กลุมเกษตรกรสวนมังคุดในจังหวัดระยอง จํานวน 10 คน และกลุมผูประกอบการสงออก
มังคุดในจังหวัดระยอง จํานวน 10 คน โดยผูวิจัยใชวิธีการเลือกกลุมตัวอยางแบบเจาะจง จากการเก็บรวบรวมขอมูล
ประกอบดวย การเก็บรวบรวมขอมูลแบบทุติยภูมิโดยการเก็บรวบรวมขอมูลดานเอกสาร และการเก็บรวบรวมขอมูลแบบ
ปฐมภูมิโดยการเก็บรวบรวมขอมูลภาคสนาม การสัมภาษณและสนทนากลุม พบวากลุมตัวอยางสวนใหญเปนเพศชาย มี
อายุระหวาง 28-47 ป ผลการวิจัยพบวา ปจจัยภายในองคกรเปนปจจัยที่เกี่ยวกับการจัดการภายในองคกร เพื่อใหการ
ดําเนินงานเปนไปอยางมีประสิทธิภาพ เริ่มต้ังแต การคํานวณตนทุนในการขนสง การควบคุมดูแลยอดคงเหลือของวัตถุดิบ
รวมไปถึงในขั้นตอนการขนสง และจัดเก็บสินคา ตองเลือกใชบรรจุภัณฑใหเหมาะสมกับวิธีการและระยะทางในการขนสง
และในดานการบริการทั้งกอนและหลังการขาย ควรมีการซื้อขายท่ีจริงใจ ซ่ือสัตย ตรงตอเวลา และควบคุมคุณภาพของ
สินคาใหดี มีมาตรฐานอยูเสมอ ในดานปจจัยภายนอกองคกรพบวา การขอใบอนุญาตในการขายสินคาของประเทศคูคา ยัง
มีข้ันตอนท่ียุงยากและใชเวลานานในการขออนุญาต ดานเศรษฐกิจ ผูประกอบธุรกิจจะตองติดตามขาวสารท่ีเก่ียวกับ
สถานการณเศรษฐกิจภายในประเทศของตนเอง และสถานการณเศรษฐกิจของประเทศคูคา เพื่อที่จะไดวางแผนการ
ดําเนินงานใหสอดคลองกับสภาพเศรษฐกิจ ในภาพรวมการวิจัยพบวา ปจจุบันการรับซ้ือผลไมไทยกําลังถูกแทรกแซงจาก
กลุมทุนตางประเทศเขามาเหมาซ้ือผลไมไทยจากสวนเปนจํานวนมาก ทําใหมีอํานาจในการกําหนดราคาซื้อขาย ดังนั้นกลุม
เกษตรกรและผูสงออกชาวไทย ควรรวมกลุมกันเพื่อชวยกันแกไขปญหาในรูปแบบกลุม ใหกลุมเปนผูสงออก เพื่อท่ีจะไดมี
อํานาจในการกําหนดราคา ดานกฎขอบังคับในการขออนุญาตที่มีความยุงยากใชเวลานาน ผูประกอบการควรศึกษากฎ
ขอ บังคบั ตา ง ๆ อกี ทั้งผูประกอบการควรทําการศึกษาและพฒั นารูปแบบผลิตภณั ฑใ หมเพ่ือเพ่มิ มูลคา สินคา
คาํ สําคญั : การสงออก มงั คุด ประเทศจนี
1 นักศกึ ษาปริญญาโทหลักสูตรบริหารธรุ กจิ มหาบณั ฑติ คณะบริหารธรุ กจิ วทิ ยาลยั พาณชิ ยศาสตร มหาวทิ ยาลยั บรู พา
169 ถ.ลงหาดบางแสน ต.แสนสขุ อ.เมอื ง จ.ชลบรุ ี 20131 หมายเลขติดตอ: 086-777-7090 อีเมล: [email protected]
31
การประชุมวชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
STUDY OF RAYONG PROVINCE EXPORTERS’ PROBLEMS
AND OBSTACLES IN EXPORTING MANGOSTEEN TO CHINA
Pimpaka Suntorn1
Graduate Student, Master of Business Administration, Graduate School of Commerce
Burapha University
Krit Jarinto
Lecturer at King Mongkut's Institute of Technology Ladkrabang Business School
King Mongkut's Institute of Technology Ladkrabang
Jantana Ridsomboon
Lecturer at Department of Human Resource administration, Faculty of Social Technology
Rajamangala University of Technology Tawan-ok Chanthaburi Campus
Abstract
This research is qualitative research. The objectives are to 1) study the problems and obstacles of the
value chain; that affect the export of mangosteen to China by exporters in Rayong Province 2) to study the
problems and obstacles outside the organization that affect the export of mangosteen to China by exporters in
Rayong Province and 3) to study the solutions and obstacles for mangosteen exports to China. by the exporter
in Rayong Province. This research covers content from 2 groups of informants, the first group is mangosteen
farmers in Rayong Province, 10 people, and the second group is mangosteen exporters In Rayong Province, a
total of 20 people were selected by the researcher using a purposive sampling method which is selecting a
specific sample group. the data collection, including the first data collection Document data collection, and field
data collection Interviews, and Group Discussions found that the sample was more males than females aged
between 28-47 years. The results showed that Internal factors are factors related to internal management in the
organization to operate effectively, starting from calculating the cost of transportation, Controlling the balance
of raw materials including in the process of transportation and storage of goods, The packaging must be selected
depending on procedure and distance of transportation, and in terms of service both pre-sale and after-sale.
The sales should be sincere, honest, punctual, and product quality control is always up to standard. In terms of
external factors, the organization found that applying for a license to sell products as a partner in Thailand is
also a difficult and time-consuming process to obtain permission. In terms of economics, business operators’
partners must follow the news about the economic situation in their own country and the economic situation
of trading partners to have a plan of action congruence with the economic conditions. From now on, overall,
the researchers found that the purchase of Thai fruit is being intervened by foreign capital groups to purchasing
a large number of Thai fruits in orchards so foreign capital groups will gain the power to set the trading price
between Thai farmers and exporters. From that problem, the Thai farmers should get together to help each
other solve problems in the form of an agricultural cooperative because the cooperative group will be more
powerful as an exporter in order to gain the power to set the price. Moreover, the regulatory aspect of obtaining
a permit is complicated and takes a too long time. Business entrepreneurship should study the rules and
regulations and develop new product models in order to add product value.
Keywords: Export, Mangosteen, China
1 Corresponding Author: Graduate Student, Master of Business Administration, Graduate School of
Commerce, Burapha University. Contact Number: +6686-777-7090 Email: [email protected]
32
การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022
บทนํา
ในป 2563/64 จงั หวดั ระยอง มพี ืน้ ทเ่ี กษตรกรรม 1,263,312 ไร จากพืน้ ที่ทง้ั จังหวดั 2,220,000 ไร
หรอื คิดเปน รอยละ 56.91 ของท้ังจงั หวดั มคี รวั เรอื นเกษตรกร จํานวน 44,589 ครัวเรือน (สํานกั งานเศรษฐกิจ
การเกษตร, ภาวะการผลิตพืช, ขอมูลพืชเศรษฐกิจตําบล, 2564) รายไดรวมภาคการเกษตร 26,585 ลานบาท
(ขอมูลป 2562) พืชเศรษฐกิจที่สําคัญของจังหวัดระยอง ไดแก ขาวนาป สับปะรดโรงงาน มันสําปะหลัง ออย
ลองกอง มะมวง ทุเรียน เงาะ มังคุด ยางพารา มะพราว ปาลมนํ้ามัน และขนุน โดยผลไมท่ีมีมูลคาสินคาตอป
มากที่สุดของจังหวัดระยองคือ ทุเรียน มีมูลคา 10,180.47 ลานบาท รองลงมาคือมังคุด มีมูลคา 986.00 ลาน
บาท จากรายงานมังคุดของไทยในตลาดจีน (สํานักงานสงเสริมการคาในตางประเทศ ณ นครคุนหมิง, 2563)
พบวาประเทศจีนมีแนวโนมในการนําเขามังคุดจากประเทศไทยมากเปนอันดับหน่ึง โดยในป 2562 จีนมี
ปริมาณนําเขามังคุดสูงถึง 373,435 ตัน โดยนําเขาจากไทยมากที่สุด คิดเปนรอยละ 92.5 ของปริมาณนําเขา
จากตางประเทศ โดยคูแขงในการสงมังคุดไปยังตลาดประเทศจีน คือ อินโดนีเซีย เวียดนาม ทั้งนี้ประเทศจีน
สามารถปลกู มังคุดเองไดท ่ีมณฑลไหหนาน (เกาะไหหลาํ ) แตไดผลผลติ นอยและคุณภาพเทียบไมไ ดกับประเทศ
ไทย ประเทศจีนเปนผูนําเขาสินคาเกษตรจากประเทศไทยสูงขึ้นอยางตอเน่ือง ทําใหประเทศจีนพึ่งพาประเทศ
ไทยมากขึ้น และเร่ิมลดความไดเปรียบตอประเทศไทยลงในสนิ คาชนิดนี้ ตัวเลขการคาระหวางสองประเทศ ซ่ึง
ประเทศจีนเปนฝายเสียดุลเพิ่มข้ึน สาเหตุเปนเพราะประเทศจีนกําลังมีอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจสูง ความ
ตองการสินคาเกษตรเปนวัตถุดิบจึงสูงขึ้นตามไปดวย ดังน้ันประเทศไทยในฐานะประเทศเพื่อนบานท่ีมีขอ
ไดเ ปรียบเชิงภูมศิ าสตรแ ละมีศักยภาพในการผลิตพืช และผลไมเ มืองรอ น จงึ เปน ทางเลือกท่ีดีใหแกประเทศจีน
ในฐานะแหลงผลิตของสินคาเกษตรหลายชนิด เชน ผลไมไทย นํ้ามันปาลม ยางพารา ไมทอน ไมแปรรูป เปน
ตน ประเทศจีนไมมีขอไดเปรียบในการผลิตสินคาเหลานี้ ประเทศไทยจึงกลายเปนผูมีบทบาทสําคัญในการ
เกื้อหนุนภาวะขาดแคลนสินคาเกษตร อันเปนผลจากความเติบโตทางเศรษฐกิจอยางตอเนื่องของประเทศจีน
(สํานักงานสงเสริมการคาในตางประเทศ ณ นครคุนหมิง, 2563) อยางไรก็ตาม จากฐานขอมูลของศุลกากรจีน
ไดกลาวถึงความสัมพันธทางการคาระหวางไทย – จีน มีมูลคาเทากับ 62,482.09 ลานดอลลารสหรัฐ ซึ่ง
ขยายตัวจากชวงเดียวกันของป 2563 รอยละ 37.8 ประเภทสินคาท่ีจีนนําเขาจากไทยเปนหลัก ไดแก กลุม
สินคาเทคโนโลยี ผลไมสด และกลุมสินคายาง โดยผลไมสดมีมูลคาการนําเขาในชวงคร่ึงแรก ป 2564 เทากับ
2,735.32 ลานดอลลารสหรัฐ ขยายตัวเพิ่มขึ้นถึงรอยละ 59.8 ซ่ึงสูงกวาการขยายตัวของกลุมสินคาอ่ืนๆที่จีน
นําเขาจากไทย
มังคุดเปนผลไมที่จีนยังไมสามารถเพาะปลูกไดในเชิงพาณิชย แมวาจะมีการริเริ่มปลูกในมณฑลไห
หนานของจีน แตก็ยังไมไดผลผลิตมากนัก คนจีนจัดใหมังคุดเปนผลไมธาตุเย็น นอกจากมีวิตามินตางๆแลว ยัง
เช่ือวามีสรรพคุณแกรอนในดับกระหายคลายรอนดวย แมวาแหลงกําเนิดของมังคุดมาจากประเทศมาเลเซีย
แตปจจุบันจีนนําเขามังคุดจากไทยมากที่สุด (สํานักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ, 2564) ปจจุบัน
ประเทศท่ีจีนอนุญาตใหสงออกมังคุดมายังจีนได คือ ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย เมียนมา และเวียดนาม โดย
จากขอมูลการนําเขามังคุดของจีน ป 2561-2563 พบวาในป 2563 จีนนําเขามังคุดจากไทยมากท่ีสุด ปริมาณ
254,654 ตัน ลดลงรอยละ 25.32 เม่ือเทียบกับป 2562 คิดเปนสัดสวนรอยละ 86.55 ของปริมาณการนําเขา
มังคุดรวมจากประเทศตางๆ และมีการนําเขามังคุดจากอินโดนีเซียปริมาณ 35,704 ตัน เพิ่มขึ้นมากถึงรอยละ
33
การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
83.20 ภายหลังจากท่ีมีการระงับการนําเขาเน่ืองจากการตรวจพบศัตรูพืชกักกันและสารแคดเมียมตกคางเกิน
คามาตรฐาน โดยไดกลับมานําเขาไดในป 2561 สะทอนใหเห็นวาการนําเขามังคุดจากไทยท่ีลดลง และการ
นําเขามังคุดจากอินโดนีเซียท่ีเพิ่มข้ึนเนื่องจากปริมาณผลผลิตมังคุดของไทยที่ลดลงในขณะท่ีปริมาณผลผลิต
มังคุดอินโดนีเซียเพิ่มข้ึน สําหรับเสนทางการขนสงมังคุดใชเสนทางการขนสงทางบกเปนหลัก ท้ังในเสนทาง
R9/R12 จากดานมุกดาหาร/ดานนครพนม ผานลาว เวียดนาม และเขาจีนที่ดานโหยวอี้กวน เขตฯกวางซีจวง
และเสนทาง R3A จากดานเชียงของ ผานลาว เขาจีนท่ีดานโมฮาน มณฑลยูนนาน ซ่ึงมังคุดท่ีนําเขาก็จะ
กระจายตอไปยังตลาดคาสงคาปลีกในมณฑลตางๆ ของจีน ในปจจุบันจากสถิติพบวาการขนสงมังคุดโดยใช
เสนทางขนสงทางบกไดรับผลกระทบจากสถานการณการแพรระบาดของโรคโควิด -19 ทําใหมีการขนสงทาง
เรือมายังฮองกง และเปล่ียนถายรถเขามายังเมืองเซินเจิ้น และทําใหการขนสงทางเรือและทางเคร่ืองบินตรง
จากไทยมายังมณฑลกวางตุงเพิ่มขึ้นมาก และจากสถานการณการแพรระบาดของโรคโควิด -19 ทําใหมีการ
นําเขาลดลงมากในบางมณฑล เชนมณฑลไหหนาน เนื่องจากมณฑลไหหนานเปนเปนมณฑลทองเท่ียวท่ีสําคญั
ของจีน จํานวนนักทองเท่ียวท้ังชาวจีนและชาวตางชาติท่ีเดินทางมาทองเที่ยวลดลงอยางมากในป 2563 สงผล
ใหปริมาณการนําเขามังคุดโดยผูนําเขาที่จดทะเบียนบริษัทในมณฑลไหหนานลดลงอยางเห็นไดชัด เมื่อ
พิจารณาจากสถิติการนําเขามังคุดโดยผูจดทะเบียนบริษัทในเขตการปกครองระดับมณฑลตางๆ ของจีน
สามารถอนุมานไดวา ตลาดมังคุดของไทยสวนใหญอยูทางมณฑลตอนใต ตะวันตกเฉียงใต และตะวันออกของ
จีน โดยเฉพาะมณฑลกวางตุง นครฉงช่ิง และมณฑลเจอเจียง (ไมนับเขตฯ กวางซีจวง และมณฑลยูนนาน ท่ีมี
ปรมิ าณการนําเขา มากโดยบางสวนบริโภคในมณฑล และมีจาํ นวนมากทกี่ ระจายตอไปยังผูค ามณฑลอื่น ๆ ของ
จีน) ในขณะที่ในป 2563 มีการนําเขามังคุดโดยผูนําเขาที่จดทะเบียนบริษัทในมณฑลตาง ๆ ของจีนในลักษณะ
กระจายตัวเพ่ิมมากขึ้น เชน มณฑลเหลียวหนิง (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) เพ่ิมข้ึน 101.96 เทา มณฑลสานซี
(ภาคตะวันตกเฉียงเหนือ) เพ่ิมข้ึน 13.29 เทา มณฑลเจียงซูและซานตง (ภาคตะวันออก) เพ่ิมขึ้น 2.75 และ
1.53 เทาตามลําดับ เม่ือเทียบกับป 2562 เปนตน ซ่ึงเปนการนําเขาท้ังในรูปแบบการขนสงทางเครื่องบินและ
การขนสงทางเรือ ที่เพิ่มขึ้นจากเดิมในชวงสถานการณการแพรระบาดของโรคโควิด-19 สะทอนใหเห็นถึง
โอกาสในการขยายตลาดมังคุดซึ่งเปนผลไมท่ีมีมูลคาการนําเขาตอกิโลกรัมสูง โดยการขนสงตรงทางอากาศไป
ยงั ภาคเหนือและตะวนั ออกเฉยี งเหนอื ของจนี ทอ่ี ยูไกลได
มังคุดเปนหนึ่งในผลไมที่มีศักยภาพและโอกาสในตลาดจีน เนื่องจากเปนผลไมที่จีนยังไมสามารถ
เพาะปลูกไดในเชิงพาณิชย ตลาดมังคุดในจีนเกือบทั้งหมดเปนการนําเขา โดยปจจุบันมีผูเลนหลักท่ีสําคัญ คือ
ไทย อินโดนีเซีย และมาเลเซีย ในขณะท่ีเวียดนามเปนผูเลนใหมในตลาด พบวา มูลคาการนําเขามังคุด
เวียดนามตอกิโลกรัมมีมูลคาต่ําสุด สะทอนใหเห็นวาราคามังคุดเวียดนามในตลาดจีนมีตนทุนท่ีต่ํากวามังคุด
ไทยมาก เนื่องจากระยะทางในการขนสงเขาจีนสั้นกวาไทย รวมถึงยังสามารถใชชองทางการนําเขาโดยใชสิทธิ
ของชาวชายแดนไดอีกดวย จึงเปนอีกหนึ่งความทาทายของมังคุดไทยในอนาคต การแขงขันของมังคุดไทยใน
ตลาดจีนจึงควรเนนเรื่องคุณภาพ เน่ืองจากผูบริโภคไมสามารถเลือกมังคุดจากรูปลักษณภายนอกได แมวาฝาย
เกษตรฯ กวางโจว จะพยายามประชาสัมพันธวาเนื้อแกวในมังคุดไมใชผลเสีย สามารถรับประทานได แต
ผูบ รโิ ภคจํานวนมากกไ็ มน ยิ มบรโิ ภคมงั คุดเนอื้ แกว และรสู กึ วา มงั คุดเน้อื แกวเปน มังคุดท่คี ณุ ภาพไมดี เกษตรกร
และผูท่ีเก่ียวของจึงควรใหความสําคัญกับกระบวนการในการเพาะปลูก การเก็บเก่ียวผลผลิต และการจัดการ
34
การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
หลังการเก็บเกี่ยว รวมถึงการควบคุมคุณภาพตลอดหวงโซการผลิต เพื่อใหไดผลผลิตท่ีมีคุณภาพดี ปลอด
ศัตรูพืชและสารตกคางที่จะเปนปญหาในการระงับการนําเขาดังเชนมังคุดจากอินโดนีเซียที่เคยถูกระงับการ
นาํ เขา เนื่องจากพบศตั รูพชื กกั กันและสารแคดเมยี มตกคา งเกินคา มาตรฐาน
อยางไรก็ดีจากมูลคาการสงออก หากวิเคราะหขอมูลตามปริมาณ และมูลคาสินคาแลว คาดวา
ผลประโยชนจะตกกับเกษตรกรสัดสวนไมเกินรอยละ 60 (ราว 3.2 หม่ืนลานบาท) ขณะท่ีอีกรอยละ 40 เปน
รายไดและกําไรของผูคา ท้ังผูประกอบการรับซื้อและคัดบรรจุผลไม (ลง) ที่เปนของชาวตางชาติโดยเฉพาะลง
จีนเปนสวนใหญ รวมถึงพอคาคนกลาง พอคารายยอยที่รวบรวมผลผลิตใหลงตางชาติ ลงไทย ตลอดจน
ผูประกอบการไทยท่ีสงออกผลไม ทั้งนี้แมระยะสั้นลงตางชาติจะแขงกันรับซ้ือใหราคาสูงสงผลดีกับเกษตรกร
แตในระยะตอไปหากระบบการคาผลไมของจงั หวดั ในภาคตะวนั ออกถูกครอบงาํ โดยตางชาติ ลง ไทยจะสูญพันธุ
ไดเนื่องจากมีเงินทุนนอย (ฐานเศรษฐกิจ, 2560) อีกปญหาหนึ่งที่นาเปนหวงสําหรับภาคเกษตรกรคือปญหา
ราคาสินคาการเกษตรท่ีคอนขางผันผวนมาก โดยราคามังคุดรายเดือนท่ีเกษตรกรขายไดท่ีสวน ท้ังประเทศ ป
2564 พบวา ราคามังคุดสูงสุดถึง 212.40 บาทตอกิโลกรัมในชวงเดือนมีนาคม 2564 และลดลงต่ําสุด 74.22
บาทตอกิโลกรัมในชวงเดือน มิถุนายน (ราคา Update ลาสุดเดือนมิถุนายน 2564) โดยพบวาชวงที่มังคุดมี
ราคาเฉล่ียสูงสุดในรอบปจะอยูในชว งเดือน มนี าคม-เมษายน ซึ่งเปน ชวงทีผ่ ลผลิตมงั คดุ ของภาคตะวันออกออก
สูตลาด และมังคุดจะมีราคาเฉล่ียต่ําสุดในชวงเดือน กรกฎาคม – กันยายน ซึ่งเปนชวงที่ผลผลิตมังคุดของ
ภาคใตออกสูตลาด โดยแนวโนมราคาเฉลี่ยของมังคุดสูงข้ึนอันเนื่องมาจากการสงออกมังคุดไปยังตางประเทศ
และตลาดสง ออกมังคดุ ที่ใหญทส่ี ุดของประเทศไทยก็คือตลาดจีน
ดังน้ันการศึกษาปญหาและอุปสรรคในการสงออกมังคุดไปจําหนายในประเทศจีน ของผูสงออก
จังหวดั ระยอง จงึ มีความสาํ คัญ เนือ่ งจากปจ จบุ ันมงั คุดเปน ที่ตอ งการของผูบริโภคชาวจนี เปน อยางมาก และยงั
มีสวนแบงทางการตลาดในประเทศจีนที่สูง รวมถึงผูบริโภคชาวจีนยังมีแนวโนมความตองการผลไมไทยเพ่ิมข้ึน
รวมถึงพฤติกรรมการบริโภคอาหารท่ีจะเปล่ียนแปลงไปตามรายไดที่สูงข้ึน ผูบริโภคชาวจีนนิยมสินคาที่มาจาก
ตางประเทศและมีคุณภาพ ดังน้ันการวิจัยนี้จะเปนแนวทางในการแกไขปญหาไดอยางถูกตองตรงกับความ
ตองการของเกษตรกร และผูประกอบการเกี่ยวกับมังคุด เพ่ือเพิ่มศักยภาพการผลิตมังคุดที่มีคุณภาพของ
ประเทศไทยใหม ีความย่งั ยนื
วัตถุประสงคในการวิจัย
1. เพื่อศึกษาปญหาและอุปสรรคภายในองคกรท่ีสงผลกระทบตอการสงออกมังคุดไปจําหนายใน
ประเทศจนี ของผสู ง ออกจังหวดั ระยอง
2. เพื่อศึกษาปญหาและอุปสรรคภายนอกองคกรที่สงผลกระทบตอการสงออกมังคุดไปจําหนายใน
ประเทศจีน ของผสู ง ออกจงั หวดั ระยอง
3. เพื่อศกึ ษาแนวทางการแกปญหาและอุปสรรคในการสงออกมังคุดไปจําหนายในประเทศจีน ของ
ผูส ง ออกจังหวดั ระยอง
35
การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
กรอบแนวคิดในการวจิ ัย
ศกึ ษาจากวรรณกรรมและทฤษฎีแนวคิดเกย่ี วกับ
ปญหาและอปุ สรรคในการสงออกมงั คุดไปจําหนายในประเทศจีน ของผสู ง ออกจงั หวดั ระยอง
รวบรวมประเดน็ ปญ หาและอุปสรรคเกีย่ วกับปญหาและอปุ สรรคในการสงออกมงั คุดไปจาํ หนายในประเทศ
จีน ของผูสง ออกจังหวัดระยอง โดยสมั ภาษณผูม สี ว นเก่ยี วของ
การคนหาปญ หาและอุปสรรคในการสง ออกมงั คุดไปจาํ หนา ยในประเทศจีน ของผูส งออกจังหวดั ระยอง โดย
วธิ กี ารสง แบบสอบถามแบบปลายเปด เพือ่ ใหทราบถงึ ปญ หาทเ่ี กีย่ วกบั ผลกระทบตอการสงออกมังคดุ ไป
จาํ หนา ยในประเทศจีน
ปญหาภายในองคกร หว งโซแ หงคุณคา ปจ จยั ภายนอกองคกร ( PEST Analysis)
(Value Chain)
1. ดานการขนสงและจดั เกบ็ วัตถุดบิ 1. ดา นการเมืองและกฎหมาย
2. ดา นการผลติ สินคา หรอื บริการ 2. ดานเศรษฐกิจ
3. ดา นการขนสงและจดั เก็บสนิ คา 3. ดานสงั คมและวัฒนธรรม
4. ดา นการตลาดและการขาย 4. ดา นเทคโนโลยี
5. ดา นการบริการท้ังกอ นและหลงั การขาย
การวจิ ัยเชิงคุณภาพดว ยวิธีการสมั ภาษณเชงิ ลึก (In-depth Interview)
เกษตรกรสวนมังคดุ จํานวน 10 ราย, ผูป ระกอบการสงออกมังคุด จาํ นวน 10 ราย
วเิ คราะหปญหาและอุปสรรคในการสง ออกมังคุดไปจาํ หนา ยในประเทศจนี ของผูสงออกจังหวดั ระยอง
สรุปปญ หาและอุปสรรคทสี่ ําคญั และประเดน็ ท่สี ําคญั
แนวทางการแกไขปญ หาและอปุ สรรคในการสงออกมงั คดุ ไปจําหนายในประเทศจีน
ของผสู ง ออกจังหวดั ระยอง
ภาพท่ี 1 กรอบแนวคดิ ในการวิจยั
คําถามการวจิ ยั
1. ปญหา และอุปสรรคภายในองคกรท่ีสงผลกระทบตอการสงออกมงั คุดไปจําหนายในประเทศจีน
ของผูสง ออกจังหวัดระยองเปน อยางไร
2. ปญหา และอุปสรรคภายนอกองคกรที่สงผลกระทบตอการสงออกมังคุดไปจําหนายในประเทศ
จนี ของผสู ง ออกจังหวดั ระยองเปนอยา งไร
3. แนวทางการปญหาและอุปสรรคในการสงออกมังคุดไปจําหนายในประเทศจีน ของผูสงออก
จังหวัดระยองเปน อยางไร
ประโยชนท่คี าดวา จะไดรบั
1. ผลการศกึ ษาจะเปน แนวทางในการแกป ญ หาของเกษตรกร และผูประกอบการสงออกมังคุด
36
การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
2. ผลการศึกษาจะเปนแนวทางใหเกษตรกร และผูประกอบการสงออกใชในการวางแผนกลยุทธ
ของธุรกจิ สง ออกมงั คดุ
3. ผลการศึกษาจะเปนแนวทางสําหรับผูที่เกี่ยวของกับการสงออกมังคุดสามารถกําหนดมาตรการ
ในการสงเสริม เพ่ิมขีดความสามารถในการแขงขัน และขยายการสงออกมังคุดไปยังประเทศอ่ืนๆ ท่ี
นอกเหนอื จากประเทศจีน
ทฤษฎแี ละแนวความคิดในการวจิ ัย
แนวคดิ และทฤษฎที ่เี กย่ี วขอ งกับธรุ กิจระหวางประเทศ
กตัญู หริ ญั ญสมบูรณ (2554) ไดใหค วามหมายของธรุ กิจระหวางประเทศวา เปนธรุ กิจตา ง ๆ ใน
ภาคเอกชนและภาครัฐบาลซึ่งเกี่ยวของกับการดําเนินการในประเทศตาง ๆ ต้ังแตสองประเทศขึ้นไป โดยมี
วัตถุประสงคเพ่ือมุงหวังกําไรและไมมุงหวังกําไรจากการดําเนินการ ธุรกิจระหวางประเทศมีอยูเปนจํานวน
มากมายทั่วโลกและมีแนวโนมเพ่ิมข้ึนในอนาคต แตในขอบเขตของธุรกิจระหวางประเทศจะเนนเฉพาะองคกร
ธุรกิจท่ีมุงหวังกําไรจากการประกอบการ นอกจากน้ี ศิริวรรณ เสรีรัตน (2543) ไดใหความหมายวา เปน
กิจกรรมองคการท่ีเกิดข้ึนในขอบเขตมากกวาหน่ึงประเทศโดยเปนบริษัท ซ่ึงผูกมัดกับการคาระหวางประเทศ
หรอื การลงทนุ ขามเขตแดนหรอื ขา มประเทศ
แนวคิดและทฤษฎีเกีย่ วกับ Value Chain และ PEST Analysis
หวงโซคุณคา (Value Chain) ตามแนวคิดของ Michael E. Porter ที่เขียนไวในหนังสือ
Competitive Advantage (1985 อางอิงจาก มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 2560) เปนแนวคิดที่ชวยในการทํา
ความเขาใจถึงบทบาทของแตละหนวยงานปฏิบัติการวาจะมีสวนชวยเหลือใหองคกรธุรกิจกอกําเนิดคุณคา
ใหแกลูกคาอยางไร โดยคุณคาที่บริษัทสรางข้ึนสามารถวัดไดโดยการพิจารณาวาผูบริโภคยินยอมที่จะจายเงิน
เพ่ือซ้ือสินคาหรือบรกิ าร (Service) ของบริษัทมากนอยเพียงใด ซึ่งแนวคิดน้ีแบงกิจกรรมภายในองคก ร เปน 2
กิจกรรม คือ กิจกรรมหลัก (Primary Activities) และกิจกรรมสนับสนุน (Support Activities) โดยกิจกรรม
ทกุ ประเภทมีสวนในการชว ยเพ่ิมคณุ คา ใหก ับสินคา หรอื บริการของบริษทั
กิจกรรมหลัก 5 กจิ กรรมเปน กิจกรรมท่ีเกยี่ วขอ งกบั การผลติ หรือสรางสรรคส ินคา (Product)
หรอื บริการ (Service) การตลาดและการขนสง สนิ คาหรือบรกิ ารไปยังผูบรโิ ภค ประกอบดวย
1) Inbound Logistics (การขนสงและจัดเก็บวัตถุดิบ) เปนกิจกรรมท่ีเกี่ยวของกับการไดรับ
การขนสง การจัดเกบ็ และการแจกจายวัตถดุ ิบ การจัดการสนิ คา คงเหลอื
2) Operations (การผลิตสินคาหรือบริการ) เปนกิจกรรมที่เก่ียวของกับการเปลี่ยนหรือแปร
รูปวัตถดุ ิบใหออกมา เปนสนิ คา เปนข้นั ตอนการผลิต การบรรจุ
3) Outbound Logistics (การขนสงและจัดเก็บสินคา) เปนกิจกรรมที่เกี่ยวของกับการ
จดั เกบ็ รวบรวม จดั จาํ หนายสนิ คา และบรกิ าร (Service) ไปยงั ลูกคา
4) Marketing and Sales (การตลาดและการขาย) เปนกิจกรรมท่เี กยี่ วกบั การชักจงู ใหล ูกคา
ซอื้ สนิ คา และบริการ (Service) เชน การโฆษณา ชองทางการจัดจําหนา ย
5) Services (การบริการท้ังกอนและหลังการขาย) เปนกิจกรรมท่ีครอบคลุมถึงการใหบริการ
เพอื่ เพม่ิ คุณคาใหกบั สินคา รวมถึงการบรกิ ารหลังการขาย การแนะนาํ การใช
สวนกิจกรรมสนับสนุนเปนกิจกรรมท่ีชวยสนับสนุนใหกิจกรรมหลักสามารถดําเนินไปได
ประกอบดว ย
1) Procurement กจิ กรรมในการจดั ซอ้ื จดั หา input เพือ่ มาใชใ นกจิ กรรมหลัก
37
การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022
2) Technology Development กิจกรรมเก่ียวกับการพัฒนาเทคโนโลยีท่ีชวยในการเพิ่ม
คุณคาใหส นิ คา และบรกิ ารหรือกระบวนการผลิต
3) Human Resource Management กิจกรรมที่เกี่ยวของกับการบริหารทรัพยากรบุคคล
ต้ังแตวิเคราะหงาน สรรหาและคัดเลือก ประเมินผล พัฒนา ฝกอบรม ระบบเงินเดือนคาจาง และแรงงาน
สมั พนั ธ
4) Firm Infrastructure โครงสรางพื้นฐานขององคกร ไดแก ระบบบัญชี ระบบการเงิน การ
บรหิ ารจัดการขององคกร
PEST Analysis คือ สภาพแวดลอมภายนอกโดยท่ัวไปซ่งึ เปนปจจัยภายนอกในระดับกวาง จะไม
มีความเก่ียวของโดยตรงกับการดําเนินงานขององคกร แตสามารถมีอิทธิพลหรือผลกระทบทางออมตอการ
ปฏิบัติการขององคกร ประกอบไปดวย ปจจัยดานการเมืองและกฎหมาย เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
เทคโนโลยี ซึ่งสามารถอธบิ ายรายละเอียดไดดังนี้ (อา งอิงจาก สมพร นอ ยสาํ ราญ, 2558)
1. ปจจัยดานการเมืองและกฎหมาย (Political and Legal Factors) นํามาวิเคราะหและ
กําหนดกลยุทธ เพราะปจจัยเหลาน้ีมีสวนท่ีจะสงผลกระทบตอองคกรไดท้ังทางบวกและทางลบ ขึ้นอยูกับวา
ผลกระทบดังกลา วเปนโอกาสหรอื อุปสรรคตอองคกร สวนปจ จยั ทางดา นกฎหมาย เชน การแกไขกฎหมายและ
การปรบั ปรงุ ระเบียบ ตางๆ ที่มีผลตอการปรบั เปล่ียนวิธกี ารทางการบรหิ าร ฯลฯ
2. ปจ จยั ดานเศรษฐกิจ (Economic Factors) เปน สภาพแวดลอมที่สาํ คัญที่เปนเครือ่ งบงชใ้ี ห
เห็นถงึ การจดั สรรทรัพยากรทางการบรหิ าร และมีสว นสาํ คัญตอการดําเนินงานทางธุรกิจขององคกรอยางสงู
3. ปจจัยดานสังคมและวัฒนธรรม (Social-Culture Factors) เปนสภาพแวดลอมที่เก่ียวกับ
ลักษณะทางสังคม มีสวนเก่ียวของโดยตรงกับชีวิตประจําวันและมีอิทธิพลตอพฤติกรรมการซ้ือของผูบริโภค
ผูบริหารจะตองพิจารณาถึงปจจัยเหลานี้โดยจะตองพิจารณาถึงการเปล่ียนแปลงในดานตางๆ ที่เกิดขึ้น
ตลอดจนจะตองพยายามมองหาโอกาสหรืออุปสรรคที่มีตอการดําเนินงานทางธุรกิจขององคกร เพื่อนํามาใช
ประกอบในการพจิ ารณากาํ หนดกลยทุ ธไ ดอ ยา งเหมาะสม
4. ปจจัยดานเทคโนโลยี (Technological Factors) การเขามาของเทคโนโลยีใหมๆ ยอม
สงผลกระทบตอองคกรในแงของระดบั ขดี ความสามารถในการแขงขัน
งานวจิ ยั ทีเ่ กี่ยวของ
เสาวนีย รอดหยู (2559) ไดทําการศึกษาเร่ือง Analysis of Thai mangosteen exports to
Chinese Market : วิเคราะหความสามารถในการแขงขันของการสงออกมังคุดไทยไปตลาดจีน โดยมี
วัตถุประสงคเพื่อศึกษาความไดเปรียบโดยเปรียบเทียบท่ีปรากฏ (Revealed Comparative Advantage :
RCA) ของการสงออกมังคุดไทยไปยังตลาดจีนโดยเปรียบเทียบกับประเทศอินโดนีเซีย และศึกษาสวนแบง
การตลาด (Market Share : MS) ของมังคุดไทยโดยเปรียบเทียบกับประเทศอินโดนีเซียซ่ึงเปนคูแขงการคาท่ี
สําคัญโดยใชขอมูลอนุกรมเวลา (Time Series Data) ในชวงป พ.ศ. 2548-2557 รวมระยะเวลา 10 ป อางอิง
ขอมูลทางสถิติจากฐานขอมูลการคาระหวางประเทศของสหประชาชาติ (UN Comtrade Data Base) ตาม
พิกัดอัตราศุลกากรระบบ Harmonized Code ผลการศึกษาวิเคราะหดัชนีความไดเปรียบโดยเปรียบเทียบท่ี
ปรากฏ (RCA) ของการสงออกมังคุคของประเทศไทยและประเทศอนิ โดนเี ซยี ในตลาดจนี พบวา ประเทศไทยมี
ความไดเปรียบโดยเปรียบเทียบท่ีปรากฏ (RCA) มากกวา 1 ในทุก ๆ ชวงเวลา สวนประเทศอินโดนีเซียมีคา
ความไดเปรียบโดยเปรียบเทียบท่ีปรากฏ (RCA) มากกวา 1 ในบางชวงเวลาเทาน้ัน น่ันหมายความวาประเทศ
ไทยมคี วามสามารถในการแขงขันในการสงอออกมังคุดไปขายในตลาดจีนในทุกๆชวงเวลาของการทําการศึกษา
38
การประชุมวชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
ในคร้ังน้ี สวนประเทศอินโดนีเซียมีความสามารถในการแขงขันในการสงมังคุดไปขายยังตลาดจีนในบางป
เทาน้ัน ซ่ึงแสดงใหเห็นวาประเทศไทยมีศักยภาพในการสงออกมังคุดไปขายยังประเทศจีนมากกวาประเทศ
คูแขง อยา งประเทศอนิ โดนเี ซยี ผลการวเิ คราะหส วนแบงทางการตลาด (MS) ของการสง ออกมงั คุดจากประเทศ
ไทยและประเทศอินโดนีเซียไปยังตลาดจีน พบวา ประเทศไทยมีความสามารถในการครองตลาดมากกวา
ประเทศอินโดนีเซีย และมีแนวโนมสว นแบงการตลาดอาจเพ่ิมข้นึ ในอนาคตอีกดวย แตในทางกลับกัน ประเทศ
อินโดนเี ซียมีสวนแบง ทางการตลาดท่ลี ดลง และมแี นวโนมท่จี ะลดลงอกี ในปถ ัด ๆ ไป
โดยสรปุ ในชวงปพ .ศ. 2548 - 2557 ประเทศไทยมศี ักยภาพและความสามารถในการแขงขัน และ
สวนแบงการตลาดท่ีมากกวาประเทศคูแขงอยางประเทศอินโดนีเซีย ขอเสนอแนะสําหรับงานวิจัยครั้งน้ีคือ
1.ภาคการผลิตควรปรับปรุงคุณภาพของมังคุดใหมีคุณภาพไดมาตรฐานเหมาะสมกับการสงออก และภาครัฐ
ควรใหความรูกับเกษตรกรสงเสริมเทคโนโลยีฉายแสงมังคุดเพ่ือทําลายแมลงที่อยูบริเวณเปลือกมังคุด ทําให
มังคุดไทยผานการตรวจสอบคุณภาพอาหารและมีบรรจุภัณฑที่เหมาะสม เพื่อเพิ่มความสามารถในการสงออก
มังคุดไปขายยังตลาดตางประเทศ 2. ภาครัฐควรสงเสริม และรวมมือกับรัฐบาลจีนในการพัฒนาเสนทางการ
ขนสงใหเพียงพอ และมีความสะดวกรวดเร็วเพ่ือเพิ่มศักยภาพการคาระหวางสองประเทศใหมากย่ิงขึ้น 3.
ภาครัฐควรมีการปรับปรุงกลยุทธดานตลาดสงออกผลไมโดยเฉพาะกับประเทศจีน ซึ่งเปนคูคาอันดับหนึ่งของ
ประเทศไทย สนับสนุนใหผลไมไทยเปนท่ีรูจักมากข้ึนกับผูบริโภคชาวจีน โดยการเขารวมกิจกรรมตาง ๆ กับ
ภาครัฐจีน เชน การจัดเทศกาลผลไมไทยในมลฑลใหญๆ ของจนี
บัณฑิต หนองบัว (2560) ไดทําการศึกษาเร่ือง การพัฒนาศักยภาพการผลติ มงั คดุ เพ่ือการสง ออกใน
โซอุปทาน พื้นท่ีอําเภอเมืองจังหวัดจันทบุรี โดยมีวัตถุประสงคของการวิจัย เพื่อศึกษาถึง 1) สถานการณการ
ผลติ และการตลาดมงั คุดเพอ่ื การสงออกในพืน้ ที่ศึกษา 2) ตนทุน และผลตอบแทนในการผลติ และ3) ปจจยั ที่มี
ความสัมพันธตอการพัฒนาศักยภาพมังคุดเพื่อการสงออกของเกษตรกร กลุมตัวอยาง คือ เกษตรกรผูปลูก
มังคุดบานโปงแรด ตําบลพลับพลา จังหวัดจันทบุรี จํานวน 30 ราย ที่ไดจากการคัดเลือกกลุมตัวอยางแบบ
หลายข้ันตอน และผูมีสวนไดสวนเสียในโซอุปทานอ่ืน ที่ไดจากการคัดเลือกกลุมตัวอยางแบบเฉพาะเจาะจง
เคร่ืองมือท่ีใชในการเก็บรวบรวมขอมูล คือแบบสัมภาษณเกษตรกร และแบบสัมภาษณเชิงลึก สถิติเชิง
พรรณนา ประกอบดวย คาความถ่ี คารอยละ คา มชั ฌมิ เลขคณติ และคา เบ่ยี งเบนมาตรฐาน สถิติเชิงอนุมาน ที่
ใชในการวิเคราะหถึงปจจัยท่ีมีความสัมพันธตอความเปนไปไดในการพัฒนาศักยภาพมังคุดเพ่ือการสงออก คือ
สัมประสิทธ์ิสหสัมพันธแบบเพียรสัน ผลการวิจัย พบวา แหลงปจจัยในการผลิตเกือบท้ังหมดมาจากในชุมชน
ความเสียหายของผลผลิตที่พบมากที่สุด คือ เนื้อแกว และยางไหล เกษตรกรท้ังหมดใหความสําคัญในการรับ
ความรูจากแหลงตางๆ และมีการจดบันทึกขอมูลกิจกรรมการผลิต แหลงตลาดหลักในการจําหนายมังคุดเพ่ือ
การสงออกที่สําคัญ คือ ประเทศจีน ไตหวัน เวียดนาม ญี่ปุน สหรัฐอเมริกา กัมพูชา สหภาพยุโรป และฮองกง
เกษตรกรเกนิ ครึ่งจําหนายมังคุดใหกับลง ตนทนุ การผลติ ทัง้ หมดเฉลย่ี 29,066.96 บาท/ไร รายไดท ้งั หมดเฉล่ีย
59,520.73 บาท/ไร รายไดสุทธิ 30,466.67 บาท/ไร กําไรสุทธิ 30,453.77 บาท/ไร ผลการทดสอบสมมตฐิ าน
พบวา ปจจัยที่มีอิทธิพลตอความเปนไปไดในการพัฒนาศักยภาพมังคุดเพื่อการสงออกของเกษตรกร
ประกอบดว ย 7 ปจจัย คือ อายุ ระดบั การศกึ ษา ประสบการณใ นการปลูกมงั คุด สภาพการแพรร ะบาดของโรค
ใบจดุ โรคใบจดุ สาหราย และโรคขอบใบไหม และพื้นทีป่ ลกู มังคุด
ขอเสนอแนะสําหรับการวิจัยครั้งน้ี ประกอบไปดวย มิติเชิงนโยบาย 1. นโยบายดานการผลิต
ประกอบดวย 1) รัฐควรสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาการผลผลิตมังคุดในสภาวะสภาพอากาศแปรปรวน 2)
มาตรการเชิงบังคับใหเกษตรกรทุกรายตองปฏิบัติตามมาตรฐาน GAP เปนอยางนอย 3) มาตรการในการ
ควบคุมปจ จัยการผลติ ใหม มี าตรฐานและมรี าคาท่เี หมาะสม และ 4) มาตรการผอนผันแรงงานตา งดา วทย่ี งั ไมไ ด
39
การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022
ข้ึนทะเบียน 2. นโยบายดานการตลาด ประกอบดวย 1) รัฐบาลควรสนับสนุนการวิจัยในประเด็นของการ
กําหนดราคามังคุดใหเหมาะสม 2) ปรับปรุงมาตรฐานมังคุดในปจจุบันที่มีการกําหนดคุณภาพเกี่ยวกับลักษณะ
ของผิวมังคุดภายนอก เปนเกณฑมาตรฐานทีใ่ ชแบงเกรดโดยนาํ้ หนักของผลมังคุดแทน 3) มาตรการกํากับดูแล
ผลผลิตมังคุดจากภายนอกประเทศ ไมใหสวมสิทธิเปนสินคาของประเทศไทย 4) มาตรการกํากับดูแลผูรับซื้อ
ชาวตางชาติท่ีเขามารับซ้ือผลไมไทย และ 5) ควรเรงการเจรจาการคาระหวางประเทศในเร่ืองภาษีศุลกากร
เนื่องจากผูประกอบการไทยไดรับผลกระทบจากการตัดสิทธิพิเศษจากศุลกากร 3. นโยบายดานสถาบัน
เกษตรกร ประกอบดวย 1) รฐั ควรสนบั สนนุ เกษตรกรรุน ใหมใหม คี วามรใู นดานการผลิต และการตลาด เพ่ือมา
ทดแทนเกษตรกรรุนพอแม 2) มาตรการกํากับดูแลหนวยงานราชการในประเดน็ ของการแจกปจ จัยการผลิต 3)
การสรางแรงจูงใจในการจําหนายผลผลิตใหกับกลุมเกษตรกร หรือวิสาหกิจชุมชน และ 4) แกกฎหมายให
สหกรณก ารเกษตรสามารถดําเนินการในรปู แบบบรษิ ทั เพื่อทจ่ี ะสามารถสงออกผลผลิตใหก ับผรู ับซอ้ื ปลายทาง
ได มิติเชิงปฏิบัติงาน 1. เกษตรกรผูผลิตมังคุด ประกอบดวย 1) ควรมีการวางแผน หรือปองกันความเส่ียงใน
การทําสวนเพื่อปรับตัวในสภาวะสภาพอากาศแปรปรวน 2) สรางความตระหนักในการปฏิบัติตามระบบ GAP
โดยเฉพาะการสํารวจศัตรูพืช และการจดบันทึกกิจกรรม และ3) สรางความสามัคคี และเห็นถึงความสําคัญใน
การดําเนินกิจกรรมของกลุม 2. เจาหนาที่ภาครัฐ และเอกชนที่เกี่ยวของ ประกอบดวย 1) เจาหนาท่ีภาครัฐที่
เก่ียวของในพื้นท่ีควรมีการตรวจรับรองแปลง GAP ของเกษตรกรอยางเครงครัด 2) หนวยงานภาครัฐในพ้ืนท่ี
เมื่อเกษตรกรนําตัวอยางดินไปสงวิเคราะห ควรแจงวัน และเวลาในการรับผลวิเคราะหดินใหชัดเจน และ 3)
สหกรณการเกษตรควรใหความสําคัญแกสมาชิกใหเทาเทียมกัน 3. ผูรวบรวม/ผูรับซื้อ ประกอบดวย 1) ควร
ระบุมาตรฐานในการคัดเกรดผลผลิต และราคาในการรับซื้อใหชัดเจน 2) ควรมีความซื่อสัตยในการคัดเกรด
ผลผลิตของเกษตรกรใหตรงตามเกรดมาตรฐานที่ระบุไว 3) ควรสรางแรงจูงใจแกเกษตรกรที่ปฏิบัติตามระบบ
GAP ในการรับซื้อผลผลิตโดยรับซื้อในราคาท่ีสูงกวา เกษตรกรท่ีไมมีใบรับรอง GAP 4) ควรจัดอบรมแรงงาน
ของตนใหเห็นถงึ ความสําคัญในกระบวนการหลงั การเกบ็ เก่ียว มิติเชงิ วิชาการ ประกอบดวย 1) การใชสารเคมี
ปอ งกันกําจัดศัตรูพชื และปยุ เคมี รวมถงึ ปจจยั การผลติ อน่ื ๆ ไดอยา งถกู ตอง และไมใชเกินความจําเปน 2) การ
ใชขอมูลสารสนเทศ และเทคโนโลยีใหมๆ เพื่อปรับตัวกับสภาพอากาศเปลี่ยนแปลง และ 3) การปรับเปล่ียน
สวนไมผ ล ท่ีสามารถลดการใชแรงงาน มติ ิเชิงสาธารณะ ประกอบดวย 1) ประชาสัมพันธใ หชาวตา งชาติทราบ
วามังคุดผิวกาก ไมมีผลกระทบตอคุณภาพภายในของมังคุด และไมเปนอันตรายตอผูบริโภค 2) จัดงานแสดง
สินคา หรือนิทรรศการสินคาเก่ียวกับผลไมไทย และผลิตภัณฑท่ีแปรรูปจากผลไม โดยเฉพาะมังคุด ท้ังใน
ประเทศ และตา งประเทศ รวมถึงวธิ กี ารรบั ประทานมงั คุดใหเ ปนทร่ี ูจักเพม่ิ มากขนึ้
ศูนยวิจัยกสิกรไทย (2564) ไดกลาวถึง การสงออกมังคุดไทย ป 2564 โดยคาดวาขยายตัวรอยละ
14.6 – 18.8 แมตองเผชิญปญหา Supply Disruption ในระยะส้ัน จากโควิด-19 แตในป 2564 มูลคาการ
สงออกมังคุดสดของไทยอาจอยูท่ีราว 540-560 ลานดอลลารสหรัฐฯ หรือขยายตัวรอยละ 14.6-18.8 (YoY)
จากแรงผลักดานราคาสงออกเปนสําคัญ และแมอินโดนีเซียจะเขามาแยงสวนแบงตลาดในจีนมากข้ึน แตไทย
จะยังสามารถครองสวนแบงตลาดในจีนไวไดเปนอันดับ 1 ดวยความไดเปรียบดานราคาท่ีถูกกวา ทําเลท่ีตั้งอยู
ใกลจีนทําใหการขนสงสะดวก/มีความสดใหมไดคุณภาพ รสชาติที่เปนเอกลักษณ และความเช่ียวชาญในตลาด
ผลไมของไทยในจีน แตตองจับตาประเด็นผลผลิตมังคุดของอินโดนีเซียที่อาจเรงตัวข้ึนไดอีกในระยะขางหนา
และโจทยเฉพาะหนาในการแกปญหา Supply Disruption ที่แมจะเปนผลกระทบในระยะสั้น แตก็นับวาเปน
บทเรียนสําคัญจากมังคุด ใหกับพืช/ผลไมชนิดอ่ืนในการปรับตัวเพื่อแกปญหาการขาดแคลนแรงงานเก็บเก่ียว
ในฤดูกาลถัดไป ซ่งึ คงตองมีการวางแผนรับมือถึงผลกระทบทีอ่ าจเกิดขึ้นไดอีก เพือ่ ไมใ หซา้ํ รอยเดมิ โดยภาครัฐ
จะมีบทบาทสําคัญที่ตองเขามารวมสงเสริมและจัดสรรแรงงานอยางเปนระบบ ดวยการสนับสนุนตนทุนการ
40
การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
ผลิตในสวนของแรงงาน รวมไปถึงการใหทักษะในการเก็บเก่ียวผลผลิตทางการเกษตรในแตละพ้ืนท่ีไดอยาง
เหมาะสม
โจทยระยะกลาง ประเด็นในแงของความสามารถในการแขงขันของไทย จะยังเปนปจจัยสําคัญท่ี
ตองเรงผลักดันใหไทยสามารถแขงขันในตลาดโลกไดอยางยั่งยืน เชน การเรงวิจัยและพัฒนาสายพันธุมังคุด
คุณภาพที่ใหผลผลิตสูงอยางตอเน่ือง คูขนานไปกับการใชเทคโนโลยีการเกษตรสมัยใหมรวมดวย อันจะชวย
เพ่ิมประสิทธิภาพการผลิตมังคุดท้ังในเชิงปริมาณและคุณภาพ รวมไปถึงการยกระดับการปลูก การดูแลรักษา
ตลอดจนการเก็บรักษา เพ่ือใหสวนของเกษตรกรผานการรับรองตามมาตรฐาน (Good Agricultural
Practices: GAP) และการจดั การศตั รพู ชื โดยวิธีผสมผสาน (Integrated Pest Management: IPM) การมีตรา
สินคาออรแกนิก อีกทั้งสงเสริมใหมีการรบั รองสินคาบงชี้ทางภูมศิ าสตร (Geographical Indications: GI) เชน
GI มังคุดลานสกา เปนตน การตรวจสอบยอนกลับได (Traceability) รวมไปถึงในสวนของผูประกอบการ
สงออกก็จะตองมีโรงคัดบรรจุที่ไดรับการรับรอง (Good Manufacturing Practice: GMP) ตามความตองการ
ของประเทศคูคาท่ีตองการสินคาคุณภาพ อันจะเปนแนวทางปองกันการบังคับใชมาตรการที่ไมใชภาษี (Non-
Tariff Barriers: NTBs) กับสินคาเกษตรของไทยนอกจากน้ี แนวทางการแปรรูปมังคุดเพ่ือเพ่ิมมูลคาและสราง
ความหลากหลายใหกับผลิตภัณฑนับเปนส่ิงท่ีสําคัญเพ่ือสรางความพรีเม่ียมใหกับสินคาท่ีเปนผลิตภัณฑอาหาร
สุขภาพ เชน มังคุดอบแหง มังคุดฟรีซดราย รวมไปถึงผลิตภัณฑมูลคาสูงอยางผลิตภัณฑความงาม หรือ Skin
Care เพื่อเจาะตลาดจีนมากขึ้น นอกเหนือจากในปจจุบันที่จีนเนนการบริโภคมังคุดสดเปนหลัก และยังเปน
การลดการสงออกมังคุดขั้นตนที่ไทยกําหนดราคาเองไมไดโดยเนนไปท่ีชองทางการตลาดแบบออนไลนท่ี
ผบู รโิ ภคจีนนยิ มอยางมาก นอกจากนไ้ี ทยยงั ควรกระจายการสง ออกไปยังตลาดศกั ยภาพอ่ืน เชน สหรัฐอเมรกิ า
เปนตน รวมไปถึงกระตุนการบริโภคในประเทศ ก็จะชวยใหมังคุดไทยสามารถเติบโตตอไปไดในระยะขางหนา
และยังคงเปนราชินีผลไมของไทยที่มีบทบาทเปนผลไมเ ศรษฐกิจในตลาดสงออกผลไมไทยทีค่ รองใจผูบ ริโภคได
เปน ลําดับตน ๆ ในตลาดโลก
วิธีการดําเนนิ การวิจัย
ประชากรและกลมุ ตวั อยา ง
ผใู หข อ มลู หลกั แบง ออกไดเ ปน 2 กลมุ ตามลกั ษณะของการวิจัย ไดแ ก
1. กลุมเกษตรกรสวนมังคุด ในจังหวัดระยอง โดยผูวิจัยใชวิธีการเลือกกลุมตัวอยางแบบ
เจาะจงโดยการสัมภาษณเชิงลึก และการจัดกลุมสนทนา โดยทําการคัดเลือกกลุมตัวอยางดวยการสุมแบบ
เจาะจง ทใี่ ชใ นการสมั ภาษณเ ชงิ ลึกจํานวน 10 ราย
2. ผูประกอบการสงออกมังคุด ในจังหวัดระยอง โดยผูวิจัยใชวิธีการเลือกกลุมตัวอยางแบบ
เจาะจงโดยการสัมภาษณเชิงลึก และการจดั กลุมสนทนาจํานวน 10 ราย
เคร่ืองมือทีใ่ ชใ นการเก็บรวบรวมขอ มลู
แนวคําถามในการสัมภาษณเปนเคร่ืองมือท่ีผูทําการวิจัยสรางขึ้นเองโดยการศึกษา ประเด็น
คาํ ถาม จากการบทความและแนวคิดทฤษฎที เ่ี ก่ยี วขอ งโดยสรางเปนคาํ ถามใหมีครอบคลมุ ตามขอบเขตของการ
วิจัย ซ่ึงเปนสิ่งที่ตองการศึกษาเพื่อใหการวิจัยบรรลุวัตถุประสงคที่ต้ังไว เน้ือหาของคําถามเปนลักษณะของ
คาํ ถามปลายเปด โครงสรางคาํ ถามในการสมั ภาษณอ อกเปน 4 สว น ไดแก
สว นท่ี 1 : ขอ มลู ทัว่ ไปของผูใ หสัมภาษณ
41
การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022
สวนที่ 2 แนวคําถามเกี่ยวกับหวงโซคุณคา (Value Chain) ประกอบดวย ดานการขนสงและ
จัดเก็บวัตถุดิบ ดานการผลิตสินคาหรือบริการ ดานการขนสงและจัดเก็บสินคา ดานการตลาดและการขาย
และดานการบรกิ ารทงั้ กอนและหลงั การขาย
สว นท่ี 3 เปนแนวคําถามเกย่ี วกับปจจัยภายนอกองคกร (PEST Analysis) ประกอบดวย ดา น
การเมืองและกฎหมาย ดานเศรษฐกจิ ดานสงั คมและวัฒนธรรม และดานเทคโนโลยี
สวนท่ี 4 เปนแนวคําถามเก่ียวกับแนวทางการแกไขปญหาและอุปสรรคท่ีเกิดข้ึน เก่ียวกับ
ผลกระทบตอการสงออกมงั คุดไปจาํ หนา ยในประเทศจนี ของผูสงออกจงั หวดั ระยอง
การเก็บรวบรวมขอ มูล
การเก็บรวบรวมขอมูล ไดแก การเก็บรวบรวมขอมูลทุติยภูมิ จากการเก็บรวบรวมขอมูลดาน
เอกสาร และการเก็บรวบรวมขอมูลปฐมภูมิ โดยทําการเก็บรวบรวมขอมูลภาคสนาม จากการสัมภาษณและ
สนทนากลมุ
1. การเก็บรวบรวมขอมลู ดานเอกสาร (Review Data) ผูวิจยั ไดศ กึ ษาและเก็บรวบรวมขอมูลดา น
วิชาการจากแหลงขอมูลและสื่อส่ิงพิมพตาง ๆ เชน เอกสารทางวิชาการ นิตยสารเอกสารการประชุม วารสาร
หนังสอื พิมพ บทความตา ง ๆขอมูลจากอนิ เตอรเ นต็ และงานวิจยั ตา ง ๆ ที่เก่ยี วขอ ง
2. การเก็บรวบรวมขอมลู ภาคสนาม (Field Data)
ผูวิจัยเก็บรวบรวมขอมูลโดยใชก ารสมั ภาษณแบบเจาะลกึ (In-depth Interview) แบบตัวตอ
ตัว และการจัดสนทนากลุม (Focus Group) ลักษณะการสัมภาษณแบบไมเปนทางการ โดยการกําหนด
คําถามออกเปนประเด็นใหครอบคลมุ และสอดคลองกบั เรื่องทที่ ําวิจัย ผูทําการวิจัยไดมีปฏิสัมพันธแบบตอหนา
กับผูใหสัมภาษณเพื่อเกิดการแลกเปลี่ยน แสดงความคิดเห็นอยางอิสระ โดยจะใชเวลาในการสัมภาษณ
ประมาณ 30 - 60 นาที การสัมภาษณแตละรายจะทําการสัมภาษณจนกวาจะไมพบขอสงสัยหรือไมมีขอมูล
ใหมเกิดข้ึน ในขณะสัมภาษณผูทําการวิจัยจะใชการจดบันทึกสรุปส้ัน ๆ เฉพาะประเด็นที่สําคัญ นอกจากนี้ยัง
ไดบ ันทกึ เกย่ี วกับความคิดความรสู กึ หรือปญ หาทเี่ กิดข้ึนกับผูท ําการวจิ ยั ขณะทรี่ วบรวมขอ มูล
ขอมูลจะถูกนํามาทําการบันทึกและถอดเทปรายวัน เพ่ือทําการตรวจสอบขอมูลท่ีไมชัดเจน
หรือไมค รบถวน เพือ่ นาํ ไปศึกษาเพมิ่ เตมิ ในการสมั ภาษณคร้ังตอไป
การวิเคราะหข อ มลู
ขอมูลปฐมภูมิท่ีไดรับจากการสัมภาษณและขอมูลทุติยภูมิที่ไดรับจากการคนควาเอกสารจะใช
การวเิ คราะหขอ มูลเชงิ พรรณนา
นําขอ มลู ท่ีไดจ ากการถอดเทปและทาํ ความเขาใจในภาพรวมของขอมูลท่ไี ดแ ละพิจารณาประเด็น
ที่สําคัญ และนําขอมูลกลับมาอานอีกคร้ังโดยละเอียดจึงตีความ พรอมทําการดึงขอความหรือประโยคท่ีสําคัญ
ที่เก่ียวของกบั ปญหาและอุปสรรคในการสงออกมงั คุดไปจาํ หนายในประเทศจีน ของผูสงออกจงั หวดั ระยอง
จากนั้นใชการเขียนบรรยายสิ่งที่คนพบอยางละเอียดและชัดเจน พรอมท้ังยกตัวอยางคําพูด
ประกอบคาํ หลักสําคญั ที่ได เพื่อแสดงความชดั เจนในดานปญหาและอปุ สรรคในการสง ออกมงั คดุ ไปจําหนายใน
ประเทศจีน ของผูส งออกจงั หวดั ระยอง
สรุปผลการวิจยั
จากการศึกษาปญหาและอุปสรรคในการสงออกมังคุดไปจําหนายในประเทศจีน ของผูสงออก
จงั หวัดระยอง ผูวิจัยสามารถนาํ เสนอสรุปผลการวิจยั ไดด ังน้ี
สว นท่ี 1 ขอมูลทว่ั ไปของผใู หสมั ภาษณ
42
การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022
ขอมูลสวนบุคคลของผใู หสมั ภาษณก ลมุ เกษตรกรสวนมังคุด ในจังหวัดระยอง เปนเพศชาย 7 คน
และเพศหญงิ 3 คน มีอายุ 28-47 ป สวนใหญม สี ถานภาพสมรส และมีระดับการศกึ ษาตาํ่ กวาปริญญาตรี
ขอมูลสวนบุคคลของผูใหสัมภาษณกลุมผูประกอบการสงออกมังคุด ในจังหวัดระยอง เปนเพศ
ชาย 7 คนและเพศหญิง 3 คน มอี ายุ 31-45 ป สวนใหญมสี ถานภาพสมรส และมีการศึกษาระดับปริญญาตรี
สวนที่ 2 ความคิดเห็นเกีย่ วกบั ปจจยั ภายในองคก ร ดวยแนวคดิ หว งโซแ หง คุณคา (Value Chain)
2.1 ปจจัยดานการขนสงและจดั เกบ็ วตั ถุดบิ
2.1.1 ทานคิดวา ปญหาหรือสาเหตุใดท่ีมีผลกระทบตอการขนสงและจัดเก็บวัตถุดิบของทาน
มากทสี่ ุด และสงผลกระทบอยา งไร
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา ราคานํ้ามันที่มีการเปลี่ยนแปลง
ตลอดเวลา มผี ลตอตนทุนในดา นการขนสง วัตถุดบิ และสภาพภูมิอากาศท่ีแปรปรวน และปญ หาเรอ่ื งแมลงเปน
ผลกระทบที่สําคัญตอ จัดเก็บวัตถดุ ิบ เพราะอาจทําใหวัตถุดิบทเี่ กบ็ ไวเกิดความเสยี หาย สงผลใหตนทุนของการ
ผลิตเพ่ิมสูงข้ึน
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา ตนทุนดานการขนสง เชน ราคานํ้ามันท่ีมีการ
เปล่ียนแปลงตลอดเวลา และสภาพภูมิอากาศที่แปรปรวน เปนผลกระทบท่ีสําคัญตอการขนสงและจัดเก็บ
วัตถุดิบ บางคร้ังวัตถุดิบเสียหายในข้ันตอนการขนสงมายังบริษัท จึงตองทําการตรวจเช็ควัตถุดิบใหดี กอนที่จะ
รับมา และปญหาตา งๆเหลา นี้สงผลใหตน ทนุ ของการผลิตเพ่มิ สูงขนึ้
2.1.2 ทานมีกระบวนการ ในการวางแผนการรับวัตถุดิบ และควบคุมดูแลยอดคงเหลือของ
วตั ถดุ บิ อยางไร
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา เกษตรกรมีการวางแผนการรับ
วัตถุดิบ และควบคุมดูแลยอดคงเหลือของวัตถุดิบในระยะสั้น มีการตรวจเช็คจํานวนของวัตถุดิบเปนราย
สปั ดาห และรายเดือน เมื่อวตั ถดุ ิบชนดิ ไหนใกลจ ะหมดจึงจะทําการสั่งซ้ือ
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีการวางแผนการรับวัตถุดิบ และควบคุมดูแลยอดคงเหลือของ
วัตถุดิบ อยางเปนระบบ มีฝายคอยตรวจเช็ควัตถุดิบ และฝายจัดซ้ือวัตถุดิบ อีกทั้งมีการวางแผนท้ังในระยะส้ัน
และระยะยาว เพ่อื ไมใหข าดแคลนวัตถุดบิ ในการผลิต และไมใหมีวัตถุดิบคางอยูม ากเกินความจาํ เปน เพราะใน
บางชวงเวลาวตั ถุดบิ แตละประเภทมคี วามตองการท่ีตางกัน และราคาวตั ถดุ ิบในแตละชวงเวลาก็แตกตา งกนั
2.2. ปจจยั ดา นการผลติ สินคาหรอื บริการ
2.2.1 ทานคิดวา ควรเลือกใชพนักงานหรอื เครือ่ งจักรในข้ันตอนกระบวนการการผลิต เพราะ
เหตใุ ดและการเลือกใชพนกั งานหรือเครื่องจักรมีขอ ดขี อ เสียแตกตา งกันอยางไร
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา เลือกใชไดทั้งพนักงานและ
เครื่องจักรแตตองจัดใหเหมาะสมกับขั้นตอนการทํางาน เพราะในงานบางชนิดท่ีตองใชความละเอียด พนักงาน
จะทาํ ไดดีกวา เคร่อื งจักร
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา ทั้งพนักงานและเครื่องจักรลวนมีความสําคัญ จะ
เลือกใชพนักงานทํางานที่ตองใชทักษะความชํานาญ ความละเอียดรอบคอบ เชน ในการตรวจเช็คคุณภาพของ
สินคา สวนในงานที่ตองการความรวดเร็วและเปนงานท่ีไมตองใชความละเอียดมากนัก เชน ในการคัดแยก
ขนาดของผลไม และการบรรจผุ ลไมล งหีบหอจะเลอื กใชเ ครือ่ งจักร เพราะสามารถทํางานไดร วดเร็วและมีความ
ตอ เนอ่ื งมากกวาพนักงาน
2.2.2 ทานมีแนวทางในการเลือกใช บรรจุภัณฑอยางไร เพื่อใหสินคาคงคุณภาพระหวางการ
ขนสง
43
การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา จะเลือกใชบรรจุภัณฑที่มีความ
เหมาะสมกับ สภาพภูมิอากาศ และระยะเวลาในขนสง เชน เม่ือมีการขนสงในระยะทางที่ส้ัน เกษตรกรจะ
เลือกใช เขง ไมห รือเขง พลาสติกเพราะสะดวกตอ การขนสง และมีตน ทนุ ทตี่ ่าํ
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา การเลือกใช บรรจุภัณฑ ตองคัดเลือกบรรจุภัณฑ
ท่ีจะทําใหสินคาคงคุณภาพระหวางการขนสงไวไดนานท่ีสุด ตองเลือกบรรจุภัณฑใหเหมาะกับปริมาณ ระยะ
ทางการขนสง และวิธีการขนสง ในแบบตางๆ ใหม ีความเหมาะสม
2.3. ปจจัยดา นการขนสง และจัดเกบ็ สนิ คา
2.3.1 ทานคิดวา ปญหาหรือสาเหตุใดท่ีมีผลกระทบตอการขนสงและจัดเก็บสินคาของทาน
มากที่สดุ และสง ผลกระทบอยางไร
ผลจากการวจิ ยั พบวา เกษตรกรสวนมังคดุ มีความเห็นวา มีพอ คา คนกลางและผปู ระกอบการ
สงออกมารบั ซอื้ สินคา ทสี่ วน จงึ ทาํ ใหไ มม ีปญหาดานขนสง สว นเกษตรท่ตี อ งขนสง สนิ คา ดวยตนเอง มีความเหน็
วาปญหาที่มีผลกระทบตอการขนสงสินคา คือ ตนทุนในการขนสง คาน้ํามันท่ีมีการปรับราคาตลอดเวลาทําให
ยากตอการคํานวณตนทุน รวมไปถึงสภาพอากาศท่ีแปรปรวน ทําใหสินคาเสียหายระหวางการขนสง สวนใน
ดา นการจัดเกบ็ สนิ คา เกษตรกรสวนมงั คุด มีความเหน็ วา ผลกระทบ ท่ีมตี อ การจดั เกบ็ สินคาคือ สภาพอากาศ
ท่แี ปรปรวน เพราะสง ผลตอคุณภาพของสนิ คา จึงตองทําการตรวจเช็คอยอู ยางสมาํ่ เสมอ
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา ปญหาท่ีมีผลกระทบคือ ดานเสนทางการขนสง
ในปจจุบันใชเสนทางการขนสง R9 ซ่ึงจะตองขนสงผานประเทศลาว และประเทศเวียดนาม ซึ่งในการขนสง
ผานแตละประเทศนั้น จะตองมีการขนยายผลไมขึ้นลงเพื่อเปลี่ยนจากรถคันหน่ึง ไปยังอีกคันหน่ึงเม่ือเปล่ียน
ประเทศ ทําใหความสดใหมและคุณภาพของสินคาลดลง อีกทั้งยังมีปจจัยเรื่อง คาขนสงท่ีมีตนทุนในการขนสง
ท่สี ูง เมือ่ เทียบกับการขนสงทางเรือ รวมไปถงึ มคี า ขนสงท่ีไมค งท่ีซ่ึงทําใหยากตอการคํานวณตนทนุ ในดา นการ
จัดเก็บ เรื่องท่ีมีผลกระทบคือ การรักษาคุณภาพของสินคา อุณหภูมิและความชื้นตางๆ รวมไปถึง การควบคุม
จํานวนของสินคา ไมใหม ีมากเกินไป เพ่ือใหงา ยตอการควบคมุ คุณภาพในการจดั เกบ็ สนิ คา
2.3.2 ทานมีกระบวนการในการจัดเก็บและกระบวนการในการขนสงสินคาอยางไร ที่ทําให
สนิ คาคงคณุ ภาพความสดและสะอาด
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา ตองมีการตรวจเช็คคุณภาพของ
สินคาอยูอยางสม่ําเสมอท้ังกอนท่ีจะจัดเก็บ และกอนที่จะขนสง จึงจะทําใหสินคาคงคุณภาพความสดและ
สะอาดไวไดน าน และเลือกวัสดุในการขนสงใหเหมาะสมกับเสน ทางและระยะเวลาในการขนสง
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา ตองคัดเลือกสินคา ทําความสะอาดสินคากอนท่ี
จะจดั เกบ็ และมีการตรวจเชค็ สตอ็ กและคณุ ภาพสินคา อยตู ลอดเวลา เพ่อื คัดสนิ คา ที่เกดิ ความเสียหาย ในดา น
การขนสงตองเลือกใชวัสดุใหเหมาะสม แข็งแรง ทนทานเพ่ือท่ีจะรักษาคุณภาพของสินคาไวได จึงจะทําให
สินคา คงคุณภาพความสดและสะอาดไวไดนาน
2.4. ปจ จัยดานการตลาดและการขาย
2.4.1 ทา นเลือกใช ชองทางในการโฆษณา และชองทางในการจัดจาํ หนายแบบใด และเพราะ
สาเหตใุ ดทานจงึ เลือกใชชอ งทางน้ี
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา การเปดใหเย่ียมชมสวนมังคุด
เพราะมีคาใชจ า ยทตี่ ํ่า และสามารถพบปะพูดคยุ กบั ลูกคาไดโดยตรง
44
การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา ตองมีการเลือกใชสื่อโฆษณาหลากหลายชองทาง
เชน การออกรานตามงานแสดงสินคาตาง ท้ังในและนอกประเทศ การโฆษณาผานอินเตอรเน็ท เพราะการใช
ชอ งทางในการโฆษณาที่หลากหลายสามารถทําใหเราเขา ถงึ กลมุ ลกู คา ไดม ากขน้ึ
2.4.2 ในปจจุบันมีชองทางในการโฆษณา และการจัดจําหนายที่หลากหลาย ทานคิดวาส่ิง
เหลา นคี้ ือโอกาส หรอื อปุ สรรคในการขายสนิ คาของทา น อยางไร
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา เปนโอกาสท่ีดีในการขายสินคา
เพราะชองทางในการโฆษณา และจัดจําหนา ยที่มาก ทาํ ใหเ รามีโอกาสมากตามไปดว ย
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา ชองทางในการโฆษณา และการจัดจําหนายที่
หลากหลาย เปนโอกาสท่ีดีสําหรับการขายสินคา เพราะจะทําใหสินคาไดรูจักในวงกวาง และเปนการเพิ่มกลุม
ลูกคาใหม ๆ
2.5. ดา นการบรกิ ารท้ังกอนและหลงั การขาย
2.5.1 ทา นใชวธิ ใี ด ในการสรางความเชื่อมน่ั ในสินคา ใหก ับลกู คาของทาน
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา การคาขายที่ซื่อสัตย และรักษา
คุณภาพของสินคาใหดีอยเู สมอ เปนวธิ ีในการสรางความเช่ือม่นั ในสินคา ใหก ับลูกคา
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา การสรางความเชื่อมั่นในตัวสินคาใหกับลูกคา ทํา
ไดโ ดย ตอ งมีการซอ้ื ขายท่จี รงิ ใจ ซือ่ สตั ย ตรงตอเวลา และควบคมุ คุณภาพของสนิ คา ใหด ีมีมาตรฐานอยเู สมอ
2.5.2 ทานมีการแกปญหาหรือรับประกันคุณภาพสินคาใหกับลูกคาอยางไร เมื่อสินคาเกิด
ความเสยี หาย
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา เมื่อสินคาเกิดความเสียหายทาง
เกษตรกรมีวิธีแกปญหาท่ีหลากหลายโดย เปลี่ยนสินคาใหใหม ชดใชเงินตามจํานวนของสินคาที่เสียหาย หรือ
แลวแตตามท่ไี ดตกลงหรือทําสัญญากนั ไว
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา เม่ือสินคาเกิดความเสียหายทางผูประกอบการ
และเกษตรกรมีการแกปญหาหลากหลายวิธีข้ึนอยูกับขอตกลงและปริมาณความเสียหายที่เกิดขึ้น เชน การให
สวนลด การคืนเงิน รวมไปถงึ การเปลี่ยนสนิ คาใหใหม เปนตน
สว นที่ 3 ความคิดเหน็ เก่ียวกบั ปจจยั ภายนอกองคก ร (PEST Analysis)
3.1. ดา นการเมืองและกฎหมาย
3.1.1 ทานคิดวา สถานการณการเมืองและการปกครองของประเทศในปจจุบัน มีผลกระทบ
ตอ การดาํ เนนิ กิจการอยา งไร
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา มีผลกระทบในดานราคามังคุดใน
ประเทศตกต่ํา และอยากใหภ าครฐั เรง ออกนโยบายมาชว ยเหลอื
ผูป ระกอบการสงออกมงั คดุ มีความเห็นวา ไมค อ ยมีผลกระทบเทาใด เพราะการสงออกมังคุด
ยังเพิม่ ขนึ้ อยางตอ เนือ่ ง
3.1.2 ทา นคิดวา ขอ กฎหมายขอ ใดที่สงผลกระทบตอการดําเนินกิจการมากท่ีสุด และทานคิด
วาควรแกไ ขอยางไร
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา ขอกฎหมายที่มีผลกระทบตอการ
ดําเนินกิจการคือ ขอ กฎหมายดา นภาษี และขอกฎหมายเกีย่ วกับการสงออกและการขออนุญาต
45
การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา อยากใหรัฐชวยเจรจาในเร่ืองขอกฎหมายในการ
ขอใบอนุญาตในการนําสินคาเขาประเทศจีนทย่ี ังมีขัน้ ตอนทีย่ ุงยาก และใชเวลานาน รวมไปถึงอยากใหเขมงวด
กวดขนั ในเร่อื งทีม่ ีกลุมพอ คาและนกั ลงทนุ ชาวจีนเขา มาลงทุนกวา นซอ้ื ผลไมตามสวนในไทย
3.2. ดานเศรษฐกจิ
3.2.1 ทานคิดวา ปจจัยดานเศรษฐกิจภายในประเทศ เชน อัตราเงินเฟอ อัตราการวางงาน
สง ผลกระทบตอ การดําเนนิ กิจการของทานอยา งไร และทานมีวธิ แี กปญหาอยา งไร
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา เศรษฐกิจภายในประเทศ มี
ผลกระทบตอการคาขาย ดานของตนทุน คาแรง คานํ้ามัน และถาเศรษฐกิจในประเทศไมดี คนไมคอยจับจาย
ใชสอย สินคาก็จะขายไมคอยดีตามไปดวย สวนวิธีแกปญหาน้ัน เกษตรกรมีความคิดเห็นวา ตองคอยติดตาม
ขาวตา งๆอยูอยา งสมา่ํ เสมอ เพ่ือวางแผนและเตรยี มความพรอ ม
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา ปจจัยดานเศรษฐกิจภายในประเทศ เชน อัตรา
เงินเฟอ อตั ราการวา งงาน สง ผลกระทบตอการดําเนินงานหลายดาน สวนใหญจะอยใู นดา นของตน ทนุ การผลิต
และอตั ราการแลกเปลีย่ นเงินตราทม่ี ีความความผนั ผวน
3.2.2 ทานคิดวา ปจจัยดานเศรษฐกจิ ของประเทศคคู า ปจจัยใดท่ีสง ผลกระทบตอการดําเนนิ
กิจการของทา น และทานมวี ิธแี กปญ หาอยา งไร
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา ปจจัยดานเศรษฐกิจของประเทศคู
คาสงผลตอการคาขาย เพราะถาเศรษฐกิจของประเทศคูคาดี คนในประเทศคูคาจะมีกําลังซ้ือสูง ทําใหเรา
คา ขายดตี ามไปดวย เพราะฉะนั้น เราตองคอยติดตามขาวสารอยตู ลอดเวลา
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา ปจจัยดานเศรษฐกิจของประเทศคูคาท่ีสงผลตอ
การดําเนนิ งานมีหลากหลายปจจัย ดังน้ี อัตราดอกเบยี้ อัตราคาเงิน และสภาพเศรษฐกจิ โดยรวมของประเทศคู
คาลว นสง ผลตอการดําเนนิ งานและยอดขาย
3.3. ดานสังคมและวัฒนธรรม
3.3.1 ทา นคิดวา ชาวจนี มวี ัฒนธรรมในการบริโภคผลไม เปนอยางไร
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา ชาวจีนชอบทานผลไม โดยเฉพาะ
ผลไมท ม่ี าจากประเทศไทย
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา ชาวจีนชอบทานผลไม และเลือกทานผลไมท่ีมี
รสชาติดี โดยเฉพาะผลไมท่มี าจากประเทศไทย
3.3.2 วัฒนธรรมในการบรโิ ภคผลไมไ ทยของชาวจีนสง ผลดีหรอื ผลเสียตอ ทานอยา งไร
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา วัฒนธรรมในการบริโภคผลไมไทย
ของชาวจีนสงผลดี ตอการคาขายผลไมของไทย เพราะเราจะขายสินคาไดมากขึน้ และเม่ือผลไมไ ทยเปนทน่ี ยิ ม
จะมพี อคาชาวจนี มารับซอ้ื ถึงทส่ี วน
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา วัฒนธรรมในการบริโภคผลไมไทยของชาวจีน
สงผลดี ตอการประกอบธุรกิจ เพราะประเทศจีนเปนประเทศที่ใหญ และมีประชากรอยูเปนจํานวนมาก สงผล
ใหเ ราขายสินคาไดมากข้ึน และมรี าคาที่สูงข้นึ
3.4. ดานเทคโนโลยี
3.4.1 ทานมีการนําเทคโนโลยมี าปรบั ใชใ หเกดิ ประโยชนต อ การดาํ เนินธรุ กจิ อยางไร
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา นําเทคโนโลยีมาใชในการการ
ติดตอส่อื สาร และใชในการทาํ เอกสารตา ง ๆ ชว ยใหการทํางานมีความรวดเรว็ มากขนึ้
46
การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา การนําเทคโนโลยีมาปรับใช ทําใหเกิดประโยชน
ตอ การดาํ เนนิ ธรุ กิจอยางมาก การทาํ งานมีความสะดวกรวดเรว็ และประหยัดคา ใชจ า ยมากขึน้
3.4.2 ทานคิดวา การเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของเทคโนโลยี ในปจจุบันสงผลกระทบตอทาน
อยา งไร
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา การท่ีเทคโนโลยีเปล่ียนแปลงไป
อยา งรวดเรว็ สงผลดีตอ การดําเนนิ ธรุ กจิ เพราะชวยใหท าํ งานไดส ะดวกรวดเรว็ มากยง่ิ ข้ึน
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา การท่ีเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงไปอยางรวดเร็ว
สง ผลดีตอการดําเนินธรุ กิจ เทคโนโลยชี ว ยใหทาํ งานไดม ีประสิทธิภาพมากข้ึน และไดผ ลผลิตท่เี พ่มิ ขึ้น
สวนท่ี 4 ความคิดเหน็ เกย่ี วกับแนวทางการแกไ ขปญ หาและอุปสรรคทเ่ี กิดขึน้ เกีย่ วกบั ผลกระทบ
ตอการสง ออกมงั คดุ ไปจําหนา ยในประเทศจนี ของผสู ง ออกจังหวดั ระยอง
4.1. ปญหาหรืออุปสรรคทพี่ บ ในการสงออกมังคุดไปจาํ หนายในประเทศจีน
ผลจากการวิจัยพบวา เกษตรกรสวนมังคุด มีความเห็นวา อุปสรรคท่ีพบ ในการสงออกมังคุด
ไปจําหนายในประเทศจีน คือ สามารถทําตลาดดวยตนเองไดยาก เพราะกฎขอบังคับตางๆและมาตรฐานท่ีสูง
ในการนําสนิ คา เขาประเทศจนี
ผูประกอบการสงออกมังคุด มีความเห็นวา อุปสรรคที่พบ ในการสงออกมังคุดไปจําหนายใน
ประเทศจีน คือ กฎขอบังคับที่มีความยุงยาก ชาวจีนมักนิยมติดตอคาขายกับตัวแทนดวยกันเอง จึงทําใหพอคา
ของเราเขาไปทาํ ตลาดเองไดยาก และในเรอื่ งของกลุม พอ คา คนกลาง ทร่ี วมกลุมกันกาํ หนดราคาสินคา
4.2. ทา นมแี นวทางการแกไ ขปญหาอยา งไร
ผลจากการวจิ ัยพบวา
เกษตรกร มีความเห็นวา ตองตรวจสอบมาตรฐานใหดี เพราะมาตรฐานในการนําสินคาเขา
ประเทศจนี น้ันมสี งู และควรจะรวมตวั กนั จดั ตั้งกลมุ เกษตรกรเพื่อจะไดม ีอาํ นาจในการตอรองซอื้ ขาย
ผปู ระกอบการสงออกมงั คุด มีความเห็นวา วิธกี ารแกไขปญ หาในการสงออกมงั คดุ ไปจาํ หนาย
ในประเทศจีน ตองใหภาครัฐชวยกวดขันดูแลในเร่ืองของพอคาคนกลาง สวนในดานของตัวเกษตรกรและผู
สง ออกเองตองรวมตัวกนั จัดตั้งกลุมในรปู แบบสหกรณเ พือ่ จะไดมีอํานาจในการตอ รองในการคาขายกบั ประเทศ
จนี
อภิปรายผล
จากผลการศกึ ษาดงั ที่ไดกลา วไปขา งตน ผศู กึ ษาขออภิปรายผลการศกึ ษา แบง ออกเปน 3 สว น ดงั นี้
1. ความคิดเห็นเกี่ยวกบั ปจจัยภายในองคก ร ดวยแนวคิดหว งโซแหงคุณคา (Value Chain)
จากการศึกษาพบวา หวงโซแหงคุณคา (Value Chain) น้ันเปนปจจัยท่ีเกี่ยวกับการจัดการ
เพื่อใหการดําเนินงานเปนไปอยางมีประสิทธิภาพ ซึ่งส่ิงที่สําคัญประกอบไปดวยขั้นตอนตางๆ ต้ังแตขั้นตอนใน
การขนสงและจัดเก็บวัตถุดิบ ท่ีจะตองคํานวณตนทุนในการขนสง และควบคุมดูแลยอดคงเหลือของวัตถุดิบ
เพอื่ ไมใหขาดแคลนวตั ถุดิบในการผลติ ในขัน้ ตอนการผลติ สนิ คา ตองเลือกใชเครือ่ งจกั รหรอื คนใหเ หมาะสมกับ
ลักษณะของงาน รวมไปถึง ข้ันตอนการขนสงและจัดเก็บสินคา จะตองเลือกใชบรรจุภัณฑใหเหมาะสมกับ
วิธีการและระยะทางในการขนสง สอดคลองกับเสาวนีย รอดหยู ที่กลาววา ภาคการผลิตควรปรับปรุงคุณภาพ
ของมังคุดใหมีคุณภาพไดมาตรฐานเหมาะสมกับการสงออก และภาครัฐควรใหความรูกับเกษตรกรสงเสริม
เทคโนโลยีฉายแสงมังคุดเพื่อทําลายแมลงท่ีอยูบริเวณเปลือกมังคุด ทําใหมังคุดไทยผานการตรวจสอบคุณภาพ
อาหารและมีบรรจุภัณฑที่เหมาะสม เพื่อเพิ่มความสามารถในการสงออกมังคุดไปขายยังตลาดตางประเทศ
47
การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
ขนั้ ตอนเก่ียวกบั การตลาดและการขาย ควรใชชอ งทางในการโฆษณา และการจัดจาํ หนา ยที่หลากหลาย เพ่ือให
สินคาไดรูจักในวงกวาง และเปนการเพ่ิมกลุมลูกคาใหมๆ สอดคลองกับ บัณฑิต หนองบัว ที่กลาววา ควรจัด
งานแสดงสินคา หรือนิทรรศการสินคาเก่ียวกับผลไมไทย และผลิตภัณฑท่ีแปรรูปจากผลไม โดยเฉพาะมังคุด
ท้ังในประเทศ และตางประเทศ รวมถึงวิธีการรับประทานมังคุดใหเปนท่ีรูจักเพิ่มมากข้ึน และดานการบริการ
ทั้งกอนและหลังการขาย ควรมีการซื้อขายท่ีจริงใจ ซ่ือสัตย ตรงตอเวลา และควบคุมคุณภาพของสินคาใหดีมี
มาตรฐานอยูเสมอ และมีการแกปญหาหรอื รบั ประกันคุณภาพสนิ คาใหกับลกู คาเม่ือสินคา เกิดความเสยี หาย ซงึ่
สอดคลองกับ แนวคิดของ Michael E. Porter ที่เขียนไวในหนังสือ Competitive Advantage ไดกลาววา
หวงโซคุณคามีบทบาทและมีความสําคัญตอองคกรเปนอยางมาก ไมเฉพาะกับการผลิตสินคาเทานั้น แต
ครอบคลุมถึงการใหบริการที่ดีขึ้น โดยการเพิ่มใสคุณคาจํานวนมากๆ ลงไปในผลิตภัณฑ (Products) หรือ
บรกิ าร (Service) องคก รจะประสบความสาํ เร็จในการดําเนนิ ธุรกิจทนั ที
2. ความคิดเห็นเกยี่ วกบั ปจ จัยภายนอกองคกร (PEST Analysis)
ปจจัยภายนอกองคกร (PEST Analysis) นั้นเปนปจจัยท่ีเกิดภายนอกแตสงผลกระทบตอการ
ดาํ เนนิ ธรุ กจิ ซ่งึ จากการศกึ ษาวิจยั ไดพบวา ปจ จยั ดา นการเมอื งและกฎหมาย ทเ่ี กีย่ วขอ งกบั กฎขอบังคบั ตางๆ
พบวา การขอใบอนุญาตในการขายสินคาของประเทศคูคา ยังมีขั้นตอนที่ยุงยากและใชเวลานานในการขอ
อนุญาต ปจจัยดานเศรษฐกิจ พบวา ผูประกอบธุรกิจจะตองติดตามขาวสารท่ีเกี่ยวกับสถานการณเศรษฐกิจ
ภายในประเทศของตนเอง และสถานการณเศรษฐกิจของประเทศคูคา เพื่อจะไดวางแผนการดําเนินงานให
สอดคลองกับสภาพเศรษฐกิจ ปจจัยดานสังคมและวัฒนธรรม พบวา ชาวจีนวัฒนธรรมในการบริโภคผลไมท่ีมี
รสชาติดี โดยเฉพาะผลไมท่ีมาจากประเทศไทย ดานเทคโนโลยี พบวาการท่ีเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงไปอยาง
รวดเร็ว สงผลดีตอการดําเนินธุรกิจ สงผลใหสามารถทํางานไดมีประสิทธิภาพมากขึ้น และไดผลผลิตที่เพ่ิมข้ึน
และชวยใหมีการนําเทคโนโลยีมาปรับใชใหเหมาะสมกับธุรกิจ ซ่ึงสอดคลองกับ สมพร นอยสําราญ(2558) ได
กลาววา PEST Analysis คือ สภาพแวดลอมภายนอกโดยท่ัวไปซ่ึงเปนปจจัยภายนอกในระดับกวาง จะไมมี
ความเก่ียวของโดยตรงกับการดําเนินงานขององคกร แตสามารถมีอิทธิพลหรือผลกระทบทางออมตอการ
ปฏิบัติการขององคกร ประกอบไปดวย ปจจัยดานการเมืองและกฎหมาย เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม
เทคโนโลยี
3. ความคิดเห็นเก่ียวกับแนวทางการแกไขปญหาและอุปสรรคท่ีเกิดขึ้นเกี่ยวกับผลกระทบตอการ
สง ออกมงั คุดไปจาํ หนายในประเทศจนี
จากการศึกษาพบวา ปญหาและอุปสรรคท่ีเกิดขึ้นเก่ียวกับผลกระทบตอการสงออกมังคุดไป
จําหนายในประเทศจีน คือ กฎขอบังคับท่ีมีความยุงยาก อีกทั้งชาวจีนมักนิยมติดตอคาขายกับพอคาที่เปนชาว
จีนดวยกันเอง จึงทําใหพอคาคนกลางสวนใหญเปนชาวจีน และสงผลใหเปนผูกําหนดราคาซ้ือขาย ในอนาคต
อาจเกิดการผูกขาดทางการคาข้ึนได สวนในดานของวิธีการแกไขปญหา พบวา เกษตรกรและผูสงออก มี
ความเห็นวาควรจะตองมีการรวมตัวกัน เพ่ือเพิ่มอํานาจในการตอรอง สอดคลองกับบัณฑิต หนองบัว ที่กลาว
วา รัฐควรสรางแรงจูงใจในการจําหนายผลผลิตใหกับกลุมเกษตรกร หรือวิสาหกิจชุมชน และแกกฎหมายให
สหกรณการเกษตรสามารถดําเนนิ การในรูปแบบบรษิ ทั เพือ่ ทจี่ ะสามารถสง ออกผลผลิตใหกับผรู บั ซอ้ื ปลายทาง
ผูประกอบธุรกิจชาวไทยควรเดินทางไปยังประเทศจีนโดยมีหนวยงานภาครัฐใหการสนับสนุน เพ่ือเปนการเปด
ตลาดดวยตนเอง และภาครฐั ควรเขามากวดขนั ดแู ลเปนพิเศษเพื่อปอ งกันมิใหเ กดิ การผูกขาดทางการคาข้นึ
ขอเสนอแนะทไี่ ดจ ากการวิจัย
จากการศึกษาปญหาและอุปสรรคในการสงออกมังคุดไปจําหนายในประเทศจีน ของผูสงออก
จงั หวัดระยอง ผูว จิ ัยมีขอเสนอแนะดงั น้ี
48
การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022
1. จากการศึกษาพบวา ปจจุบันการรับซื้อผลไมไทยกําลังถูกแทรกแซงจากกลุมทุนตางประเทศ
ในการเขามาเหมาซ้ือผลไมไทยถึงสวน พอคาและนายทุนชาวจีนไดเขามาเปล่ียนแปลงการรับซื้อผลไมไทยโดย
มีพอคาชาวจีนเขามามากข้ึนเพ่ือรบั ซอ้ื ผลไมไ ทยถึงในสวนและสงออกไปยังประเทศจีน สงผลใหพอคาคนกลาง
ชาวจีน มีอิทธิพลตอการซื้อขายมากข้ึน เกษตรกรชาวสวนผลไมสวนใหญเร่ิมมีความคิดเห็นวาพอคาชาวจีน
กําลังจะเขามาผูกขาดการซ้ือขาย และจะกลายเปนผูกําหนดราคาผลไมไทยในอนาคต ซ่ึงหากปลอยไวโดยไมมี
การแกไข ธุรกิจการคาผลไมไทยอาจประสบปญหาวิกฤตข้ึนได ดังน้ันทั้งภาครัฐ ภาคเกษตรกร ตองต่ืนตัวเรื่อง
น้ีอยางจริงจัง เกษตรกรและผูสงออกควรตองพัฒนาศักยภาพของตนเองใหรอบดาน ท้ังทักษะดานภาษาเพ่ือ
สื่อสารใหเขาใจ ใชการคาขายท่ีจริงใจ และซื่อสัตย ผลิตสินคาที่ดีมีคุณภาพ เพื่อเพ่ิมความไววางใจและ
ความสัมพันธระหวางพอคาไทยและพอคาจีน ตองมีการรวมกลุมกันเพื่อชวยกันแกไขปญหา ทําในรูปแบบ
สหกรณใหกลุมสหกรณเปนผูสงออก เพื่อจะไดลดอิทธิพลพอคาคนกลาง หรือ ลง และควรจางบริษัทที่ปรึกษา
ท่ีเปนมืออาชีพเรื่องการทําการตลาดในประเทศจีนโดยตรง สวนภาครัฐนั้นควรจะตองเขามากวดขันและดูแล
อยางจริงจัง ลงไปตรวจสอบใบอนุญาตทํางานและการเขาเมืองของพอคาจีน รวมทั้งใบอนุญาตจัดตั้งลงที่
ถูกตอง สงเสริมใหมีการรวมกลุมสหกรณท่ีเขมแข็งเพื่อสรางอํานาจในการตอรอง รวมไปถึงสนับสนุนแหลง
เงนิ ทนุ ใหความรู และขยายตลาดสงออกผลไมสดไปยงั ประเทศอืน่ ตอ ไป
2. จากการศึกษาพบวา อุปสรรคที่สําคัญที่กระทบตอการสงออกมังคุดไปจําหนายในประเทศจีน
คอื กฎขอ บังคับในการขออนุญาตที่มีความยุงยาก และใชเวลานาน เชน ในการขนสงผา นเสนทาง R9 ท่ีผานท้งั
ประเทศลาวและเวียดนาม มักมีปญหาเกี่ยวกับแมลงศัตรูพืช การปะปนของผลไม และสารเคมีตกคางใน
ปริมาณเกินมาตรฐาน ทําใหสินคามีคุณภาพที่ลดลง จนทําใหไมผานมาตรฐานการนําเขา จนถูกยกเลิกการซ้ือ
ขาย ดังน้ัน ผูประกอบธุรกิจควรศึกษาถึงกฎขอบังคับตางๆเกย่ี วกับการสงออกและการขอนุญาตใหถ่ถี วน ดูแล
และเอาใจใสเปนพิเศษกับการบริหารจัดการดานการผลิตผลไม ต้ังแตข้ันตอนการเก็บผลผลิต การบรรจุหีบหอ
ไปจนถงึ การตรวจสอบและควบคมุ การขนสง ตสู นิ คา เพ่อื เปนหลกั ประกันคณุ ภาพและความปลอดภัยของผลไม
ไทยทน่ี ําเขา มาสจู ีน
3. ควรทาํ การศกึ ษาและพัฒนารปู แบบผลติ ภัณฑใหม เพ่ือเพิม่ มูลคามากข้ึน ตัวอยา งเชน มงั คดุ สี
ชมพูทีเ่ ปนผลิตภณั ฑทเ่ี กิดขนึ้ ใหม และไดค วามนิยมอยา งสูง ผปู ระกอบธุรกจิ และเกษตรกรควรไปทาํ การศึกษา
เพ่ิมเติมวาเพราะเหตุใดถึงเปนท่ีนิยมและมีราคาสูง รวมถึงขั้นตอนการผลิตวามีข้ันตอนอยางไรและคาใชจาย
เทาใด เพอ่ื นาํ แนวคดิ และวธิ กี ารผลติ มาปรับปรงุ และประยุกตใชกบั ผลติ ภณั ฑของตน ตอ ไป
ขอ เสนอแนะในการวิจยั คร้ังตอไป
จากการศึกษาปญหาและอุปสรรคในการสงออกมังคุดไปจําหนายในประเทศจีน ของผูสงออก
จังหวัดระยอง ผวู ิจยั มีขอเสนอแนะในการวจิ ัยครง้ั ตอไปดังน้ี
1. ควรมีการศึกษากลุมตัวอยางเพิ่มเติม ของผูประกอบการสงออกไปยังประเทศอื่นๆ เพ่ือให
ทราบถึงปญ หาและอปุ สรรคตา งๆทเ่ี กดิ ข้ึน และนําผลมาไดม าปรับใชใ นการประกอบธุรกจิ
2. ควรศึกษาเพ่ิมเติมในกลุมตัวอยางของผูประกอบการสงออกมังคุด ใหครอบคลุมจังหวัดตางๆ
เพ่ือใหทราบถงึ ปจจัยความแตกตางในการดาํ เนินงาน และนําผลทไี่ ดม าปรบั ใชในการประกอบธรุ กิจ
3. เนื่องจากงานวิจัยนี้มีขอจํากัดในการรวบรวมขอมูลจากกลุมตัวอยาง ซ่ึงมีเพียง 2 กลุมเทานั้น
ควรมีการเก็บรวบรวมขอมูลจากผูมีสวนไดสวนเสียทั้งระบบ เพื่อใหไดแนวทางในการแกปญหาและอุปสรรคท่ี
สามารถนําไปปรับใชใ นกระบวนการสงออกมังคดุ ไปยังประเทศจนี ได
49
การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
เอกสารอางอิง
กตัญู หริ ัญญสมบูรณ. (2554). การจดั การธุรกจิ ระหวา งประเทศ. กรุงเทพฯ: เท็กซ แอนด เจอรน ัล
พบั ลิเคชน่ั .
ฐานเศรฐกิจ. (2560). ลง จนี รับเละ! กุมตลาดไทย ฟน กําไร 30%. สบื คน จาก
http://www.thansettakij.com/content/152786.
บัณฑิต หนองบัว. (2560). การพฒั นาศกั ยภาพการผลิตมงั คุดเพ่ือการสง ออกในโซอุปทาน พ้ืนทอ่ี ําเภอเมือง
จังหวัดจนั ทบรุ ี. วารสาร Veridian E-Journal. ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร สังคมศาสตร
และศลิ ปะ, 10(1), 807-821.
มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั ธนบุร.ี (2560). โซค ณุ คา (Value Chain). สืบคน จาก http://it.dru.ac.th/e-
profiles/uploads/learns/learn386.pdf.
มตชิ นออนไลน. (2560). ชาวสวนมงั คุดสดุ ทน ราคาตกตาํ่ สดุ เหลอื 6บาท/กิโล รวมตวั บุกศาลากลาง จ้เี รง
ชวย. สืบคนจาก www.matichon.co.th/news/600564.
ศริ วิ รรณ เสรีรตั น และคณะ. (2562). หลักการตลาด. กรุงเทพมหานคร: ศูนยหนังสอื แหง จฬุ าลงกรณ
มหาวทิ ยาลัย.
ศนู ยว ิจยั กสกิ รไทย. (2564). สง ออกมังคุดไทยป 2564 คาดขยายตวั รอยละ 14.6 – 18.8 แมตอ งเผชญิ
ปญ หา Supply Disruption ในระยะสนั้ . สบื คน จาก
https://portal.settrade.com/brokerpage/IPO/Research/upload/2000000418400/3259
_p.pdf.
สมพร นอ ยสาํ ราญ. (2558). การปรับตัวของผูป ระกอบการสงออกผลไมใ นอาํ เภอเชยี งของ จังหวดั
เชยี งราย ตอการเปด สะพานมติ รภาพแหง ที่ 4. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสยาม.
สาํ นกั งานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ. (2564). สถานการณผลไมไทยในตลาดจนี ป 2563 และ
แนวโนม . สืบคนจาก https://www.moac.go.th/foreignagri-news-files-431491791838.
สาํ นกั งานเศรษฐกิจการเกษตร. (2564. ภาวะการผลิตพชื , ขอมูลพชื เศรษฐกิจตาํ บล. สืบคนจาก
http://www.rayong.doae.go.th/data/prov.pdf)
สํานกั งานสงเสริมการคา ในตา งประเทศ ณ นครคนุ หมิง. (2563). รายงานมังคดุ ของไทยในตลาดจนี . สบื คน
จาก https://www.ditp.go.th/contents_attach/669759/669759.pdf
เสาวนยี รอยหย.ู (2559). Analysis of Thai mangosteen exports to Chinese Market วเิ คราะห
ความสามารถในการแขงขนั ของการสงออกมังคุดไทยไปตลาดจนึ . วารสารสถาบนั วชิ าการปองกนั
ประเทศ, 7(2), สืบคนจาก file:///C:/Users/Dell/Downloads/ndsijournal,+Journal+manager,+75-
86.pdf
Porter, M. E. (1990). Competitive advantage. New York.USA: Free Press.
50
การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022
คุณภาพชีวติ ของผสู ูงอายุในศูนยพักฟน ผสู ูงอายุ ดิออรค ดิ จังหวัดอุดรธานี
ธัชชยั อนิ ทะสขุ 01
วิทยาลัยนวตั กรรมการจัดการ
มหาวทิ ยาลัยราชภฏั วไลยอลงกรณ ในพระบรมราชูปถมั ภ
บทคัดยอ
การวิจยั น้ีเปน การวจิ ยั เชิงพรรณนามวี ัตถุประสงค เพือ่ ศึกษาคุณภาพชวี ิตของผสู ูงอายใุ นศูนยพักฟน
ผูสูงอายุ ดิออรคิด จังหวัดอุดรธานี โดยกลุมตัวอยาง เปนผูสูงอายุที่พักอาศัยในศูนยพักฟนผูสูงอายุดิออรคิด
ต. โคกสะอาด อ.เมือง จังหวัดอุดรธานี จํานวน 26 คน เปนเพศหญิง 14 คน เพศชาย 12 คน มีอายุตั้งแต
45 – 86 ป เฉลี่ย 69.87 ป เก็บขอมูลโดยใชแบบประเมินคุณภาพชีวิตของผูสูงอายุ วิเคราะหขอมูลโดยการหา
คา รอยละ คะแนนเฉลย่ี ผลการวิจัยพบวา ผสู ูงอายทุ ีพ่ ักอาศัยและอยูภ ายใตการดูแลของศูนยพกั ฟนดอิ อรคิดมี
คุณภาพชีวิตในดานรางกาย ระดับมาก ( ̅ =3.75, S.D.=0.97) รองลงมาคือคุณภาพชีวิตโดยรวม คุณภาพ
ชีวิตดานสัมพันธภาพทางสังคม ดานส่ิงแวดลอม และดานจิตใจตามลําดับ ( ̅ =3.46, S.D.=1.15, ̅ =3.02,
S.D.=1.48, ̅=3.01, S.D.=0.99, ̅ =2.94, S.D.=1.18 ) การไดรับการดูแลสุขภาพที่ดี มีความสะดวกสบาย
และความปลอดภัยของท่ีพักอาศัย การมีกิจกรรมสัมพันธภาพทางสังคม การดูแลประคับประคองดานจิตใจ
สง ผลดูคณุ ภาพชวี ติ โดยรวมของผสู งู อายุได
คําสาํ คัญ: ผสู ูงอายุ คุณภาพชวี ติ ศนู ยพกั ฟนผูสงู อายุ
1 อาจารยป ระจําวทิ ยาลยั นวตั กรรมการจดั การ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ ในพระบรมราชปู ถัมภ
ต.คลองหนง่ึ อ.คลองหลวง จ.ปทมุ ธานี 13180 หมายเลขติดตอ: 085-507-6919 อเี มล: [email protected]
51
การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
QUALITY OF LIFE OF THE ELDERLY RESIDENTS
IN THE ORCHID REHABILITATION CENTER, UDON THANI PROVINCE
Tatchai Indrasukh1
Lecturer at College of Innovation Management
Valaya Alongkorn Rajabhat University Under Royal Patronage
Abstract
This study employed descriptive research with the objective of studying quality of
like experienced by the elderly residents under the care of the Orchid Elderly Rehabilitation
Center in the Khok Sa-at Subdistrict of Mueang District in Udon Thani Province. The research
was conducted on a sample of 26 residents in the Orchid Geriatric Rehabilitation Center, being
14 women and 12 men, all between the ages of 45 and 86, with an average age of 69.87 years.
Data were collected using the World Health Organization Quality of Life Brief (WHOQOL-BREF-
THAI). Data were analyzed by frequency, percentage, mean, and standard deviation. The
results of the research were as follows: the elderly residents under the care of the Orchid
Rehabilitation Center had a high quality of life in terms of the physical aspect ( ̅ = 3.75, S.D.
= 0.97), followed by the overall quality of life, quality of life in terms of social relationships,
quality of life in terms of the environmental aspect, and quality of life in terms of the
psychological aspect, respectively ( ̅ = 3.46, S.D. = 1.15, ̅ = 3.02, S.D. = 1.48, ̅ = 3.01, S.D.
= 0.99, ̅ = 2.94, S.D. = 1.18). Having good health care, comfortable and secure
accommodation, social relationship activities, and psychological support can improve the
overall quality of life for the elderly.
Keywords: Elderly People, Quality of Life, Home Health Care
1 Corresponding Author: Lecturer in College of Innovation Management, Valaya Alongkorn Rajabhat
University Under Royal Patronage. Contact Number: +6685-507-6919 Email: [email protected]
52
การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
บทนาํ
การเปลี่ยนแปลงดานประชากรทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทย ท่ีมีการเพิ่มขึ้นของผูสูงอายุโดยการ
ประมาณการของสหประชาชาติไดประเมินสถานการณตั้งแตป พ.ศ.2544-2643 จากการสํารวจสํานักงานสถติ ิ
แหงชาติในป 2560 ผูสูงอายุหรือผูม อี ายุ 60 ปข ้นึ ไป มจี าํ นวนเพ่มิ ขึ้นอยางรวดเรว็ และตอเน่อื ง โดยในป 2537
คิดเปนรอยละ 6.8 ของประชากรทั้งประเทศ และเพ่ิมข้ึนเปนรอยละ 16.7 ในป 2560 (สํานักงานสถิติ
แหงชาติ, 2560) และคาดวาประเทศไทยจะเขาสูสังคมผูสูงอายุอยางสมบูรณ ในป 2567-2568 ในจังหวัด
อุดรธานีขอมูลจากสํานักสถิติจังหวัดอุดรธานี ป 2560 พบวา มีจํานวนผูสูงอายุจํานวน 114,126 คน โดยเปน
ผูปวยเรื้อรัง 27,489 คน ผูสูงอายุที่ชวยเหลือตนเองไมได 1,700 คน ซึ่งเปนเร่ืองท่ีตองใหความสําคัญจากการ
ที่ประเทศเขา สสู งั คมผูสงู อายซุ งึ่ สง ผลกระทบโดยตรงตอ แรงงานภายในประเทศ รวมท้งั ผูสงู อายุสวนใหญม ักจะ
ปวยเปนโรคเรื้อรัง และความสามารถในการชวยเหลือตนเองลดลง รัฐบาลตองมีการจัดสวัสดิการและระบบ
สาธารณูปโภคเพ่ือตอบสนอง และใหการชวยเหลือตามการเปล่ียนแปลงดานรางกายและจิตใจของผูสูงอายุท่ี
ตอ งไดร ับการดแู ลอยา งใกลชดิ
นอกจากน้ีการเปล่ียนแปลงทางลักษณะของครอบครัวและสังคมในปจจุบันที่เปล่ียนแปลงไปจาก
สังคมเกษตรกรเปนสังคมอตุ สาหกรรม และโดยสวนใหญจ ะมฐี านะทีย่ ากจน มีรายไดนอย สงผลใหล ูกหลานใน
ครอบครัวหรือวัยแรงงานตองออกไปทํางานนอกบาน ตามจังหวัดอ่ืน ๆ ทําใหผูสูงอายุขาดคนดูแล รวมท้ังจาก
การศึกษาของมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผูสูงอายุไทย (มส.ผส.) และสํานักงานกองทุนสนับสนุนการสราง
เสริมสุขภาพ (สสส, 2559) พบวา ผูสูงอายุที่อาศัยอยูกับบุตรหลานมีบางสวนไดถูกกระทํารุนแรงทางรางกาย
และจิตใจ จากบคุ คลในครอบครวั ทางวาจาโดยการใชค าํ พูด การไมใ หเ กรยี ติ ดา ทอ หรอื พฤตกิ รรมท่แี สดงออก
ทําใหผสู งู อายเุ สยี ใจและหมดกําลงั ใจ รวมท้ังการทุบตี ชกตอย หรอื แมก ระทั่งการลว งละเมดิ ทางเพศ สวนใหญ
เกดิ จาก บตุ รหลานท่มี อี าการเมาสรุ า หรอื ใชส ารเสพตดิ บางประเภท
จากผลดังกลาวรัฐบาลจึงประกาศ จัดตั้งบานพักผูสูงอายุขึ้นในป พ.ศ. 2550 โดยมีวัตถุประสงค
เพ่ือใหผูสูงอายุท่ีมีฐานะยากจน ขาดท่ีอยู อาศัยและไรผูอุปการะไดมีท่ีพักพิง ตอมาในป พ.ศ. 2558 รัฐบาลได
จัดกิจกรรมเพ่ือความสะดวกตอ การบริหารจัดการประชากรผูสูงอายุโดยมีภารกิจหลัก คือ การสงเสริมการ
พัฒนาศักยภาพ การจัดสวัสดิการ และการคุมครองพิทกั ษสิทธิของผูสูงอายุ (คณะรัฐมนตรีและสาํ นักพิมพราช
กิจจานุเบกษา, 2546) สําหรับการใหบริการดานการดูแลผูสูงอายุ จะเนนกิจกรรมท่ีสามารถตอบสนองความ
ตองการทางปจจัย 4 กลาว คือ ความจําเปนตอชีวิต เชน จัดท่ีพักอาศัย อาหารวันละ 3 ม้ือ เครื่องนุงหม และ
ยารักษาโรค จัดใหมีเจาหนาท่ีหรือพี่เลี้ยงท่ีดูแล รวมท้ังมีบริการการแพทย การออกกําลังกาย การทํา
กายภาพบําบัด กิจกรรมนันทนาการตามความสมัครใจของผูสูงอายุ รวมท้ังจัดกิจกรรมทางประเพณีและทาง
ศาสนา (วาสนา สาเมาะ, 2560)
นอกจากสวัสดิการของรัฐในการจัดท่ีพักอาศัยสําหรับผูสูงอายุแลว ผูสูงอายุและครอบครัวบางสวน
ที่มีเงินออมหรือเศรษฐกิจของครอบครัวท่ีคอนขางดีจะเลือกใชบริการบานพักผูสูงอายุของภาคเอกชน
(nursing home หรือ home health care) ท่ีมีความสุขสบายและตอบสนองตอความตองการของผูสูงอายุ
โดยตองมีท่ีพักที่สะดวกสบาย ปลอดภัย มีบุคลากรใหการดูแลทางดานสุขภาพ เชน แพทย พยาบาล นัก
กายภาพบําบัด รวมท้ังการพูดจาท่ีไพเราะของผูดูแลเปนสิ่งที่ผูสูงอายุตองการ (เขมภัค เจริญสุขศิริ และสิริพิชญ
เจริญสขุ ศริ ,ิ 2560, น.43)
การท่ีผูสูงอายุตองยายออกจากบานเพื่อไปอยูบานพักผูสูงอายุ อาจสงผลตอความรูสึกของผูสูงอายุ
บา ง โดยเฉพาะทางดานจิตใจ เนือ่ งจากผสู ูงอายุบางสวนมีภาวะติดบานหรือส่ิงแวดลอ มที่คนุ เคย และตอ งการ
พักอยูท่ีบานท่ีเคยประจํา แมจะไมมีสิ่งอํานวยความสะดวกเทาที่ควร (อัจฉราวรรณ งามญาณ และ ณัฐวัชร
53
การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
เผาภู, 2555, น.62) การศึกษาคุณภาพชีวิตที่ผานมาในจังหวัดสงขลา ซ่ึงเปนการศึกษาคุณภาพชีวิตของ
ผูสูงอายุโดยท่ัวไปท่ีพักอาศัยที่บาน ชุมชน ผลการศึกษาพบวา ผูสูงอายุมีคุณภาพชีวิตอยูในระดับสูง ซึ่งข้ึนอยู
กับลักษณะที่อยูอาศัย สภาพแวดลอมท่ีสะดวก และปลอดภัย รวมท้ังสัมพันธภาพครอบครัวและการเขารวม
กิจกรรมทางสังคม (เจษฎา นกนอย และวรรณภรณ บริพันธ, 2560, น.94) จากสถานการณดังกลาวทําให
ผูวิจัยมีความสนใจที่จะทําการศึกษาถึงคุณภาพชีวิตของผูสูงอายุที่พักอาศัยในศูนยพักฟน ดิออรคิด ใน
ต.โคกสะอาด อ.เมอื ง จังหวัดอดุ รธานี จงึ เปน สิ่งจาํ เปนและนาสนใจวาผูสูงอายทุ ่ตี องออกมาจากครอบครัวหรือ
ผูใกลชิดแลวมาพักอาศัยในศูนยพ ักฟน ดิออรคิด ใน ต.โคกสะอาด อ.เมือง จังหวัดอุดรธานี มีคุณภาพชีวิตเปน
อยางไร เพื่อนํามาเปน ขอ มลู พน้ื ฐานในการพัฒนาการใหบ รกิ าร และเพื่อใหผูสงู อายมุ ีคุณภาพชีวิตทดี่ ตี อ ไป
วัตถปุ ระสงคในการวิจัย
1. เพื่อศึกษาระดับคุณภาพชีวิตของผูสูงอายุในศูนยพักฟนดิออรคิด ต.โคกสะอาด อ.เมือง จังหวัด
อดุ รธานี (The Orchid home health care)
2. เพื่อนาํ ผลการศึกษาไปพัฒนารูปแบบการใหบริการดูแลผูสูงอายุใน ศูนยพักฟนดิออรคิด
ต.โคกสะอาด อ.เมอื ง จังหวัดอุดรธานี (The Orchid home health care)
กรอบแนวคดิ ในการวิจัย
การวิจัยคร้ังนี้ผูวิจัยไดประยุกตใชเคร่ืองชี้วัดคุณภาพชีวิตของไทยท่ีมีช่ือวา เคร่ืองชี้วัดคุณภาพชีวิต
ชุดยอฉบับภาษาไทยหรือ WHOQOL-THAI-BREF ของ(สุวัฒน มหัตนิรันดรกุล, วิระวรรณ ตันติพิวัฒนสกุล,
วนดิ า พุมไพศาลชัย, กรองจติ ต วงศสุวรรณ และราณี พรมานะจิรงั กุล, 2540) มอี งคป ระกอบ 4 ดาน คือ
1. ดา นรา งกาย (Physical domain)
2. ดา นจิตใจ (Psychological domain)
3. ดานความสัมพันธท างสงั คม (Social relationships)
4. ดา นสิ่งแวดลอม (Environment)
ตวั แปรตน ตวั แปรตาม
ดานรา งกาย
คุณภาพชีวติ
(Physical domain) (quality of life)
ดา นจิตใจ (Psychological
domain)
ดา นความสมั พนั ธท างสังคม
(Social relationships)
ดานสิ่งแวดลอ ม (Environment)
ภาพที่ 1 กรอบแนวคิดในการวิจยั
54
การประชุมวชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
การทบทวนวรรณกรรม
เคร่ืองมือวัดคุณภาพชีวิตขององคการอนามัยโลกชุดยอ ฉบับภาษาไทย (WHOQOL- BREF - THAI)
เคร่ืองมือวัดคุณภาพชีวิตขององคการอนามัยโลกชุดยอ ฉบับภาษาไทยเปนเครื่องมือวัดคุณภาพชีวิตท่ีพัฒนามา
จากกรอบแนวคิดของคําวา คุณภาพชีวิต ซึง่ หมายถึงการประเมนิ คาที่เปนจิตนสิ ัย (Subjective) ซึง่ ฝง แนน อยูกับ
บริษัท วัฒนธรรม สังคมและสภาพสิ่งแวดลอม เพราะนิยามของคําวา QOL จะเนนไปท่ีการรับรูในเรื่องคุณภาพ
ชีวิตของผูตอบ ไมไดคาดหวังที่จะเปนวิธีการท่ีจะวัดในรายละเอียดของอาการโรค หรือสภาพตาง ๆ แตถือเปน
การประเมินผลของโรค และวิธีการรักษาท่ีมีตอคุณภาพชีวิต โดยเคร่ืองมือวัดคุณภาพประกอบไปดวยขอคําถาม
2 ชนิด คือ แบบภาวะวิสัย (Perceived objective) และอัตวิสัย (Self-report subjective) จะประกอบดวย
องคประกอบของคุณภาพชวี ิต 4 ดา น ดงั น้ี
1. ดานรางกาย (Physical domain) คือ การรับรูสภาพทางรางกายของบุคคลซึ่งมีผลตอ
ชีวิตประจําวัน เชน การรับรูสภาพความสมบูรณแข็งแรงของรางกาย การรับรูถึงความรูสึกสุขภาพไมมีความ
เจบ็ ปวด การรบั รถู ึงความสามารถที่จะจัดการกับความเจ็บปวดทางรางกายไดก ารรับรถู ึงพละกําลังในการดําเนิน
ชีวิตประจําวัน การรับรูถึงความเปนอิสระที่ไมตองพ่ึงพาผูอ่ืนการรับรูถึงความสามารถในการเคล่ือนไหวของ
ตนเอง การรับรูถึงความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจําวันของตน การรับรูถึงความสามารถในการทํางาน
การรับรวู า ตนไมต องพึ่งพายาตาง ๆ หรอื การรักษาทางการแพทยอื่น ๆ เปน ตน
2. ดานจิตใจ (Psychological domain) คือ การรับรูสภาพจิตใจของตนเอง เชน การรับรูความรูสึก
ทางบวกที่บุคคลมีตอตนเอง มีการรับรูภาพลักษณของตนเอง การรับรูถึงความรูสึกภาคภูมิใจในตนเอง การรับรู
ถึงความม่ันใจในตนเอง การรับรูถ ึงความคิด ความจาํ สมาธกิ ารตัดสินใจและความสามารถในการเรียนรูเร่ืองราว
ตาง ๆ ของตน การรับรูถึงความสามารถในการจัดการกับความเศรา หรือกังวล การรับรูเกี่ยวกับความเชื่อตาง ๆ
ของตนท่ีมีผลตอการดําเนินชีวิตเชน การรับรูถึงความเช่ือดานวิญญาณ ศาสนา การใหความหมายของชีวิต และ
ความเช่ืออืน่ ท่ีมีผลในทางทดี่ ีตอ การดําเนินชีวิต มีผลตอการเอาชนะอุปสรรค เปนตน
3. ดานความสัมพันธทางสังคม (Social relationships) คือ การรับรูเร่ืองความสัมพันธของตนกับ
บุคคลอื่น การรับรูถึงการไดรับความชวยเหลือจากบุคคลอ่ืนในสังคม การรับรูวาตนไดเปนผูใหความชวยเหลือ
บคุ คลอนื่ ในสงั คมดว ย รวมท้ังการรบั รูในเรื่องอารมณท างเพศ หรือการมเี พศสัมพนั ธ
4. ดานสิ่งแวดลอม (Environment) คือ การรับรูเก่ียวกับสิ่งแวดลอมที่มีผลตอการดําเนินชีวิต เชน
การรับรวู า ตนมชี ีวิตอยูอยางอสิ ระไมถูกกกั ขัง มีความปลอดภัย และม่ันคงในชีวติ การรบั รูวาไดอ ยูในสิ่งแวดลอม
ทางกายภาพที่ดีปราศจากมลพิษตาง ๆ การคมนาคมสะดวก มีแหลงผลประโยชนการเงิน สถานบริการทาง
สุขภาพและสังคมสงเคราะห การรับรูวาตนมีโอกาสที่จะไดรับขาวสาร หรือฝกฝนทักษะตาง ๆ การรับรูวาตนได
มีกิจกรรมสันทนาการ และมีกิจกรรมในเวลาวา งเปน ตน
ระเบียบวิธีการวจิ ัย
ประชากรและกลุมตัวอยา ง
ประชากรที่ใชในการวิจัยครั้งน้ี คือ ผูสูงอายุที่พักอาศัยในศูนยพักฟนผูสูงอายุดิออรคิด ต. โคกสะอาด
อ.เมอื ง จงั หวัดอดุ รธานี จาํ นวนท้ังสิน้ 26 คน
เครื่องมอื ท่ีใชใ นการวิจยั
แบบวัดคุณภาพชีวิต (WHOQOL-BREF-THAI) พัฒนามาจากเคร่ืองชี้วัดคุณภาพชีวิตขององคกร
อนามัยโลก โดยสุวัฒน มหัตนิรันดกุล วิระวรรณ ตันติพิวัฒนาสกุล และวนิดา พุมไพศาลชัย (2545) มีจํานวน
ขอคําถาม 26 ขอ คําถามที่มีความหมายทางบวก 23 ขอ และขอคําถามท่ีมีความหมายทางลบ 3 ขอ คือ ขอ 2
55
การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
9 11 แตล ะขอเปนมาตราสว นประมาณคา 5 ระดับ ใหผ ูตอบเลอื กตอบ กลมุ ที่ 1 ขอ ความทางลบ 3 ขอ กลมุ ท่ี
2 ขอความทางบวก 23 ขอ
โดยแบบสอบถามผานการตรวจสอบความตรงตามเน้ือหาจากผูทรงคุณวุฒิ ซึ่งเปนแบบวัด
มาตรฐานที่ใชและมีความนาเชื่อถือ มีจํานวนขอคําถาม 26 ขอ ประกอบดวยองคประกอบของคุณภาพชีวิต
4 ดา น ไดแ ก
1. ดานรางกาย (physical domain) ไดแกขอ1, 2, 3, 4, 10, 11, 12, 24
2. ดา นจิตใจ (psychological domain) ไดแ ก ขอ 5, 6, 7, 8, 9, 23
3. ดา นความสัมพันธทางสังคม (social relationships) ไดแ ก ขอ 13, 14, 25
4. ดา นสง่ิ แวดลอม (environment)ไดแ ก ขอ 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22
สวนขอ 1 ขอ 26 เปนตัวชี้วัดท่ีอยูในหมวดคณุ ภาพชีวิตและสขุ ภาพโดยรวม แตละขอเปนมาตรา
สวนประเมินคา (rating scale) 5 ระดบั
1. คะแนนคณุ ภาพชวี ติ โดยรวมมคี ะแนนตง้ั แต 26-130 คะแนน โดยแบง ไดเปน 3 ดานดงั นี้
26-60 คะแนน แสดงถงึ คุณภาพชีวติ ไมด ี
61-95 คะแนน แสดงถึง คุณภาพชวี ติ ปานกลาง
96-130 คะแนน แสดงถงึ คุณภาพชวี ิตดี
2. คณุ ภาพชวี ิตแยกเปน องคป ระกอบยอยไดด งั นี้
องคป ระกอบ คณุ ภาพชวี ติ ไมด ี คุณภาพชีวติ ปานกลาง คุณภาพชีวิตดี
ดานรางกาย 7-16 17-26 27-35
ดา นจิตใจ 6-14 15-22 23-30
ดา นสัมพนั ธภาพทางสงั คม 3-7 8-11 12-15
ดา นสิง่ แวดลอม 8-18 19-29 30-40
(สวุ ฒั น มหัตนริ ันดรก ลุ , วริ ะวรรณ ตันตพิ วิ ัฒนสกลุ และวนดิ า พมุ ไพศาลชัย, 2545)
การแปลความหมายของระดับคุณภาพชีวิตที่ไดจากการรวมคะแนนตามรายดานทั้ง 4 ดาน
และนํามาหาคาเฉลีย่ สําหรับเกณฑใ นการแปลความหมาย คือ
คะแนนเฉลีย่ ระหวาง 1.00 - 2.33 คะแนน หมายถึง คุณภาพชวี ิตอยูใ นระดับนอย
คะแนนเฉลยี่ ระหวา ง 2.34 - 3.66 คะแนน หมายถึง คณุ ภาพชวี ติ อยใู นระดับปานกลาง
คะแนนเฉลย่ี ระหวาง 3.67 - 5.00 คะแนน หมายถึง คุณภาพชวี ิตอยูในระดับมาก
การรวบรวมขอมูล
1. ผูวิจัยดําเนินการเก็บขอมูลผูสูงอายุที่อาศัยในศูนยพักฟนผูสูงอายุดิออรคิด ต.โคกสะอาด
อ.เมือง จังหวัดอุดรธานี มีการคัดเลือกกลุมตัวอยางแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive sampling) จํานวน 26
คน (จากจาํ นวนผสู ูงอายุทั้งหมด 28 ราย) โดยมีเกณฑค ัดเลอื กผูสงู อายทุ สี่ ามารถพูดคุยโตตอบได มคี วามสมัคร
ใจและไดร ับความยินยอมจากผสู งู อายุ
2. เก็บรวบรวมขอมูลโดยใชแบบประเมินคุณภาพชีวิตโดยวิธีการตอบแบบสอบถามเองใน
ผูสูงอายุที่สามารถเขียนไดเอง และผูสูงอายุท่ีไมสามารถเขียนไดเองใชวิธีใหผูดูแลเปนผูถามและผูสูงอายุเปน
ผตู อบการวิเคราะหขอ มลู
56
การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022
การวิจัยเปนวิจัยเชิงปริมาณโดยใชแบบประเมินคุณภาพชีวิตในการรวบรวมขอมูล และนําขอมูล
มาวิเคราะหโ ดยใชส ถิตเิ ชิงพรรณนา โดยใชค า รอยละ คาเฉลย่ี และสวนเล่ียงเบนมาตรฐาน
ผลการวจิ ัย
คุณภาพชีวิตของผูสูงอายุที่พักอาศัยในความดูแลในศูนยพักฟนผูสูงอายุดิออรคิด จังหวัดอุดรธานี
ดังตารางที่ 1 และ 2
ตารางที่ 1 ระดับคะแนนคุณภาพชีวิตแตละดานของผูสูงอายุที่พักอาศัยในความดูแลในศูนยพักฟน
ผูสูงอายุดิออรค ิด จังหวดั อุดรธานี (n=26)
คณุ ภาพ ดานรา งกาย ดา นจิตใจ ดานสังคม ดา นสงิ่ แวดลอม ชวี ติ โดยรวม
ชวี ิต จาํ นวน รอยละ จํานวน รอ ยละ จํานวน รอยละ จาํ นวน รอ ยละ จํานวน รอ ยละ
นอ ย 1 3.84 9 34.61 11 42.30 9 34.61 8 30.76
ปานกลาง 18 69.23 12 46.16 11 42.30 7 26.92 12 46.15
มาก 7 26.92 5 19.23 4 15.38 10 38.46 6 23.07
รวม 26 100 26 100 26 100 26 100 26 100
จากตารางที่ 1 พบวา ผสู ูงอายุท่พี ักอาศยั ในศนู ยพักฟนผสู งู อายดุ ิออรค ิด สวนใหญม คี ุณภาพชวี ติ
ดานรางกายอยูในระดับปานกลาง รอยละ 69.23 รองลงมาอยูในระดับมากรอยละ 26.92 และระดับนอย
รอยละ 3.84
ดานจิตใจ ผูสูงอายุที่พักอาศัยในศูนยพักฟนผูสูงอายุดิออรคิด สวนใหญมีคุณภาพชีวิตดาน
จติ ใจอยูในระดับปานกลาง รอยละ 46.16 รองลงมาระดบั มากรอ ยละ 34.61 และระดับนอ ยรอยละ 19.23
ดานสัมพันธภาพทางสังคม ผูสูงอายุท่ีพักอาศัยในศูนยพักฟนผูสูงอายุดิออรคิด สวนใหญมี
คุณภาพชีวิตดานดานสัมพันธภาพทางสังคม อยูในระดับปานกลางและนอยเทากัน รอยละ 42.30 และระดับ
มากรอยละ 15.38
ดานส่ิงแวดลอมผูสูงอายุท่ีพักอาศัยในศูนยพักฟนผูสูงอายุดิออรคิด สวนใหญมีคุณภาพชีวิตดาน
สิ่งแวดลอ มอยูใ นระดับมาก รอยละ 38.46 รองลงมาระดับนอยรอยละ 34.61 และระดบั ปานกลางรอ ยละ 26.92
คุณภาพชีวิตโดยรวมของผูสูงอายุในศูนยพักฟนผูสูงอายุดิออรคิด สวนใหญอยูในระดับปาน
กลางรอ ยละ 46.15 รองลงมาคือระดับนอ ย รอ ยละ 30.76 และระดับมากรอ ยละ 23.07
ตารางที่ 2 คะแนนเฉลี่ยคุณภาพชีวิตในแตละดานของผูสูงอายุที่พักอาศัยในความดูแลในศูนยพักฟน
ผูสูงอายุดิออรคิด จงั หวดั อดุ รธานี
คณุ ภาพชีวิต คา เฉลย่ี ( � ) S.D. ระดบั คณุ ภาพชีวติ
ดานรา งกาย 3.75 0.97 มาก
ดา นจิตใจ 2.94 1.18 ปานกลาง
ดานสมั พนั ธภาพทางสงั คม 3.02 1.48 ปานกลาง
ดานสง่ิ แวดลอม 3.01 0.99 ปานกลาง
คณุ ภาพชวี ติ โดยรวม 3.46 1.15 ปานกลาง
รวม 3.23 1.15 ปานกลาง
57
การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022
จากตารางท่ี 2 พบวา ผูสูงอายุท่ีพักอาศัยในความดูแลในศูนยพักฟนผูสูงอายุดิออรคิด โดยรวมมี
คุณภาพชีวิตอยูในระดับปานกลาง (คาเฉล่ีย 3.23 และ SD = 1.15) สวนคุณภาพชีวิตรายดาน ผูสูงอายุมี
คุณภาพชีวิตดานรางกายมากท่ีสุด (คาเฉล่ีย 3.75 และ SD = 0.97) รองลงมาไดแก คุณภาพชีวิตดาน
สัมพันธภาพทางสังคม (คาเฉลี่ย 3.02 และ SD = 1.48) และผูสูงอายุมีคุณภาพชีวิตดานจิตใจนอยท่ีสุด
(คาเฉลย่ี 2.94 และ SD = 1.18)
อภปิ รายผลการวจิ ัย
ผลการศึกษาคุณภาพชีวิตของผูสูงอายุที่พักอาศัยในศูนยพักฟนผูสูงอายุดิออรคิด ต.โคกสะอาด
อ.เมือง จังหวัดอุดรธานี พบวาคะแนนการวัดคุณภาพชีวิตดานรางกายอยูในระดับมาก รองลงมาคือคุณภาพ
ชวี ติ โดยรวมอยใู นระดบั ปานกลาง สว นดานจิตใจมคี ะแนนเฉลยี่ ทนี่ อยที่สดุ ีนอยทส่ี ุด และอยใู นระดับปานกลาง
ผลการศึกษามีความสอดคลองกับการศึกษาของ วงพักตร ภูพันธศรี และพีสสลัลฌ ธํารงศวรกุล (2561, น.
110) ท่ีทําการศึกษาคุณภาพชีวิตและความพึงพอใจของผูสูงอายุ ท่ีอาศัยอยูสถานสงเคราะหผูสูงอายุหญิง ซ่ึง
ดําเนินการโดยภาคเอกชน ผลการศึกษาพบวาคุณภาพดานรางกายอยูในระดับมาก อาจจะเน่ืองมาจากในศนู ย
พักฟนดิออรคิด ต.โคกสะอาด อ,เมือง จังหวัดอุดรธานี มีเจาหนาท่ีจบการศึกษาทางดานการดูแลสุขภาพ
รวมทั้งมีระบบการดุแลสุขภาพเม่ือเกิดภาวะเจ็บปวยฉุกเฉิน ก็สามารถประเมินและนําสงโรงพยาบาลได
ทันทวงที รวมทัง้ มรี ะบบการพาผูสงู อายุไปรับการตรวจรกั ษาตามนัดอยางสมํ่าเสมอ รวมท้งั ผูส ูงอายสุ ว นใหญมี
โรคประจําตัวที่ตองรบั การรักษาอยางตอเนอ่ื ง ไดแก โรคหลอดเลือดสมอง โรคความดันโลหิตสงู โรคเบาหวาน
ผูสูงอายุจึงยอมรับการเปลยี่ นแปลงของรางกายตนเองไดวามคี วามเสื่อมตามวัย ซ่ึงสอดคลองกับการศึกษาของ
อรนษิ ฐ แสงทองสุข (2563) ที่ศกึ ษาคณุ ภาพชีวิตของผสู ูงอายใุ นประเทศไทย กรณีศกึ ษา เขตกรงุ เทพมหานคร
ปทุมธานี นนทบุรี โดยการศึกษาพบวา คะแนนคุณภาพชีวิตดานรางกายอยูในระดับมาก อาจเน่ืองมาจาก
ระบบการบริการดานสุขภาพท่ีดีและทั่วถึงทําใหผูสูงอายุรับรูถึงคุณภาพชีวิตดานสุขภาพดี ทั้งนี้ยังมีความ
สอดคลองกับการศึกษาของ อุบลรัตน เพ็งสถิต (2551) ซ่ึงกลาววา ความเสื่อมและการเปลี่ยนแปลงดาน
รางกายเปนไปตามวัย ทําใหการปฏิบัติหนาที่และกิจกรรมตางไดนอยลง ซ่ึงผูสูงอายุมีความเขาใจและยอมรับ
การเปลี่ยนแปลงนี้ คุณภาพชีวิตดานจิตใจ สัมพันธภาพทางสังคม และส่ิงแวดลอม ท้ังน้ีเน่ืองมาจากผูสูงอายุ
ตองจากบาน และบุคคลใกลชิดมาพักอาศัยในสถานท่ีอ่ืนทําใหไมคุยเคยรวมทั้งเกิดความคิดถึงครอบครัว
คะแนนคุณภาพชีวิตดานน้ีจึงอยูในระดับปานกลาง รวมทั้งการมาพักในศูนยในชวงการระบาดของโรคโคโรนา
ไวรัส 19 ทําใหตองงดเย่ียมและงดกิจกรรมทางสังคม ตามมาตรการปองกันโรค จึงสงผลใหคะแนนคุณภาพ
ชีวิตดานสัมพันธภาพทางสังคมอยูในระดับปานกลาง ซ่ึงมีความแตกตางกับการศึกษาของเจษฎา นกนอย และ
วรรณภรณ บริพันธ (2560) ที่ทําการศึกษาคุณภาพชีวิตของผูสูงอายุในจังหวัดสงขลา จํานวน 322 คน ผล
การศึกษาพบวา ระดับคะแนนคุณภาพชีวิตดานสัมพันธภาพทางสังคม ดานสิ่งแวดลอม ดานจิตใจ อยูใน
ระดับสูง ทั้งนี้อาจเน่ืองมาจากการศึกษาเปนผูสูงอายุท่ีพักอาศัยในบานของตนเอง อยูกับครอบครัวและมี
กิจกรรมทางสังคมรวมกับชุมชน ทําใหผูสูงมีคุณภาพชีวิตทางสิ่งแวดลอมและสังคม และจิตใจอยูในระดับดี
สวนอีกหน่ึงการศึกษาของอรนิษฐ แสงทองสุข (2563) ท่ีศึกษาคุณภาพชีวิตของผูสูงอายุในประเทศไทย
กรณีศึกษา เขตกรุงเทพมหานคร ปทุมธานี นนทบุรี ผลการศึกษาพบวา คะแนนคุณภาพชีวิตดานจิตใจของ
ผูสูงอายุมีคะแนนอยูในระดับดี ทั้งนี้เนื่องจากเปนการศึกษาผูสูงอายุที่อาศัยอยูกับครอบครัวในชุมชนสงผลให
เกดิ ความม่ันคงทางจิตใจและไดร ับการสนับสนุนดแู ลจากบคุ คลใกลช ิด และมกี จิ กรรมรว มกบั สังคม
คุณภาพชีวิตโดยรวมของผูสูงอายุโดยรวมอยูในระดับปานกลาง ซ่ึงมีความแตกตางจากการศึกษา
ของวงพักตร ภูกันธศรี และพีสสลัลฌ ธํารงศวรกุล (2561) ทั้งนี้ในการศึกษาผูสูงอายุที่เขามาพักในสถาน
58
การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
สงเคราะหผสู งู อายหุ ญงิ มคี วามเหน็ วาการเขามาพกั มผี ูดูแลอาหาร เสอ้ื ผา รวมทัง้ ไดรับการดแู ลดา นตา ง ๆ แต
ขาดความเปนอิสระเนื่องจากมีกฎระเบียบท่ีตองปฏิบัติรวมกัน ซ่ึงการเขาพักในศูนยพักฟนผูสูงอายุดิออรคิดก็
เชนเดียว ผูสูงไดรับการดูแลดานรางกายท่ีดี แตเนื่องจากสภาวะการระบาดของโคโรนา ไวรัส 19 จึงทําใหตอง
ปฏิบัติตามมาตรการปองกันโรคที่ตองงดเยี่ยม และงดกิจกรรม ผูสูงอายุจึงมีความรูสึกเหงาคิดถึงครอบครัว
ลกู หลาน
สรุปจากผลการวิจัยจะเห็นไดวาการที่ผูสูงอายุจะมีคุณภาพชีวิตท่ีดีท้ังดานรางกาย จิตใจ
สัมพันธภาพทางสังคม และส่ิงแวดลอมที่ดีน้ันข้ึนอยูกับปจจัยหลายอยางทั้งในเรื่องของการพักอาศัยใน
ส่ิงแวดลอมท่ีดีมีความปลอดภัยเหมาะสมแกการดําเนินชีวิตตามสภาวะรางกายที่เปลี่ยนแปลง ไดรับการ
สนับสนุนประคองดานจิตใจเน่ืองจากตองแยกจากครอบครัวและบุคคลใกลชิด การสงเสริมใหผูสูงอายุมี
กิจกรรมและมีสัมพันธภาพรวมกับผูอื่นเพ่ือใหเกิดการผอนคลาย รวมท้ังการดูแลดานสุขภาพเพ่ือปองกันความ
รุนแรงของโรคประจําตัวทีผ่ สู ูงอายุเปน อยจู ะทาํ ใหมีคุณภาพชีวติ ทดี่ ีขนึ้
ขอ เสนอแนะในการนาํ ผลการวจิ ัยไปใช
ศูนยพักฟนผูสูงอายุตาง ๆ สามารถนําผลการวิจัยไปใชเพื่อปรับปรุงและพัฒนาระบบในการดูแล
ผูสูงอายุใหมีคุณภาพชีวิตท่ีดีตรงตอความตองการของผูสูงอายุในดานตาง ๆ ไมวาจะเปนในดานรางกายซ่ึง
ผสู ูงอายุจะมปี ญหาในดา นสรรี ะของรางกายที่ไมเหมือนกัน มีลักษณะทางกายภาพท่ีแตกตางกนั ในดา นจิตใจท่ี
ผูสูงอายุบางคนยังไมสามารถปรับเปล่ียนความรูสึก และยอมรับในเร่ืองของวัยท่ีชราภาพลง จนอาจสงผลให
เกิดสภาวะซึมเศราขึ้นมาไดในผูสูงอายุบางราย ในดานความสัมพันธทางสังคมนั้นถาทางสถานดูแลผูสูงอายุมี
ความเขาใจ และสามารถชักนําใหผูสูงอายุไดมีสวนรวมในกิจกรรมตาง ๆ ตามโอกาส ก็จะสามารถชวยสราง
ความภาคภูมิใจใหกับผูสูงอายุ และในดานส่ิงแวดลอมน้ันถาสามารถปรับเปล่ียนและสรางบรรยากาศตาง ๆ
ภายในศนู ยพ ักฟนผสู ูงอายุใหมบี รรยากาศท่อี บอุนเปนกัน ผูส ูงอายไุ ดมสี วนรวมในกิจกรรมตา ง ๆ เชน การออก
กําลังกายเบาๆ การทํางานศิลปะแบบงาย ๆ ท่ีสามารถดึงความรูสึกของผูสูงอายุไมใหน่ังคิดนอนคิดในเรื่อง
อดีต จนกลายเปนปญหาในเร่ืองสุขภาพ แตจากผลการวิจัยน้ันเห็นไดวาคะแนนเฉลี่ยทางดานจิตใจของ
ผูส ูงอายุน้ันมคี ะแนนเฉล่ียที่นอ ยทส่ี ดุ ดังน้ันทางศูนยพ ักฟน ผูสงู อายคุ วรมงุ เนน ในเรื่องของจติ ใจ และความรสู กึ
ของผูสูงอายุใหมากขึ้นกวาเดิม ควรจัดเวลาในการสรางความสัมพันธภายในศูนยฯ ใหผูสูงอายุมีความรูสึกวา
ไมไดขาดความอบอุน ขาดความเอาใจใส มีความรูสึกวาเหมือนไดอยูที่บานตัวเอง และในทายท่ีสุดก็จะ
กลายเปนช่อื เสียงของทางศูนยฯ ถือเปนการทําการโฆษณาทีม่ ีคณุ ภาพไปในตัวนัน้ เอง
ขอ เสนอแนะสาํ หรบั งานวิจัยในอนาคต
ในงานวิจัยไปใชในอนาคตนั้น ผูวิจัยคิดวาควรศึกษาในเร่ืองท่ีเก่ียวกับทางดานเทคโนโลยีใหม ๆ
ท่ีมาชวยดูแลผูสูงอายุ เทคโนโลยีทางดานการสอื่ สารที่สามารถสรางความบันเทิง หรือกิจกรรมท่ีทําใหผูสูงอายุ
เพลิดเพลินได รวมท้ังการศึกษาในเร่ืองของอุปกรณเคร่ืองมือตาง ๆ ท่ีจะนํามาใชภายในศูนยในการดูแล
ผูสูงอายุใหมีคุณภาพมากข้ึน การศึกษาในดานอาหารท่ีใชดูแลผูสูงอายุใหครบถวนตามหลักโภชนาการ และ
เปนการทําใหรางกายแข็งแรงไดเร็วข้ึน การศึกษาเร่ืองเก่ียวสภาวะโรคติดตอ หรือโรคระบาดที่เกิดขึ้นในวง
กวาง วาควรมีแผนหรือการเตรียมการในการจัดการและรับมือกับสถานการณเหลาน้ันอยางไร การศึกษาใน
ดานยาหรือวัคซีนตาง ๆ ท่ีเหมาะสมกับผูสูงอายุท่ีมีอาการปวยและไมมีอาการปวยในโรคท่ีมีสภาพวะเส่ียงสูง
เชน หัวใจ เบาหวาน ความดัน ระบบทางเดินหายใจ การศึกษาในเรื่องกิจกรรมการทองเที่ยว ท่ีสามารถพา
ผสู ูงอายุท่ยี งั สามารถเดินไดอ อกไปพกั ผอ นเปลี่ยนบรรยากาศเพ่ือสรางความอบอนุ และผอนคลาย
59
การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022
เอกสารอา งองิ
เขมภัค เจรญิ สขุ ศริ ิ และสิรพิ ชิ ญ เจรญิ สขุ ศริ ิ. (2560). ความพึงพอใจของผรู บั บริการกรณีศึกษาศนู ย
พัฒนาการจดั สวสั ดิการสังคมผสู ูงอาย.ุ จ.ปทุมธานี. วารสารวจิ ยั ทางวทิ ยาศาสตรส ขุ ภาพ, 11,
(Supplement), 43-52.
เจษฎา นกนอย และวรรณภรณ บรพิ ันธ. (2560). คุณภาพชวี ติ ของผสู ูงอายใุ นจังหวัดสงขลา. วารสาร
มหาวิทยาลยั นราธวิ าสราชนครนิ ทร, 9(3), 94-105.
วาสนา สาเมาะ. (2560). การพฒั นารปู แบบการดแู ลผูส ูงอายุของศนู ยพ ัฒนาการจดั สวสั ดกิ ารสังคม
ผูส ูงอายุบา นทักษณิ จังหวดั ยะลา. (การคน ควา อสิ ระปริญญามหาบัณฑติ , มหาวทิ ยาลยั
รามคําแหง).
วงพักตร ภูพันธศรี และพีสสลลั ฌ ธาํ รงศวรกุล. (2561). คณุ ภาพชวี ิตและความพงึ พอใจของผูส งู อายุทอี่ าศยั
อยูสถานสงเคราะหผสู งู อายหุ ญงิ . วารสารจันทรเกษมสาร, 24(47), 110-125.
สํานกั งานสถติ ิแหง ชาติ. (2560). เผยผลสาํ รวจประชากรสงู อายุในประเทศไทย 2560. สืบคน จาก
http://www.nso.go.th/sites/2014/Pages/News/2561/N10-07-61.aspx
สํานักงานสถติ ิอุดรธานี. (2560). ผูส ูงอาย.ุ สบื คน จาก http://udon.nso.go.th/index.php?option=com_
content&view=article&id=307:yut3&catid=100&Itemid=524
สุวัฒน มหัตนิรันดรกุล, วิระวรรณ ตันติพิวัฒนสกุล, วนิดา พุมไพศาลชัย, กรองจิตต วงศสุวรรณ และราณี
พรมานะจริ ังกุล. (2540). เปรยี บเทยี บแบบวดั คณุ ภาพชวี ติ ขององคก รอนามัยโลกทุก 100
ตวั ชีว้ ัด และ 26 ตวั ชว้ี ดั . เชยี งใหม: โรงพยาบาลสวนปรุง.
อรนษิ ฐ แสงทองสขุ . (2563). การศึกษาคณุ ภาพชีวติ ของผสู งู อายใุ นประเทศไทย กรณศี ึกษาเขต
กรงุ เทพมหานคร ปทมุ ธานี นนทบุรี. กรงุ เทพฯ: มหาวิทยาลัยศรปี ทุม.
อจั ฉราวรรณ งามญาณ และณฐั วชั ร เผาภ.ู (2555). ผูสงู อายไุ ทย: การเตรยี มการทางดา นการเงนิ และลกั ษณะ
บา นพกั หลงั เกษยี ณท่ีตอ งการ. วารสารบรหิ ารธรุ กิจ, 35(136), 62-87.
อบุ ลรัตน เพ็งสถิต. (2551). ผสู ูงอายไุ ทย. กรุงเทพฯ: สภาผูส ูงอายไุ ทย.
60
การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022
การเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการคลงั สนิ คา กรณีศกึ ษา บริษทั AAA จํากัด
สจุ ติ รา ปงุ ไธสง01
นกั ศึกษาปรญิ ญาตรหี ลกั สูตรบริหารธุรกิจ คณะบรหิ ารธุรกิจ
มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธญั บรุ ี
ชุลีกร ชูโชติถาวร
อาจารยประจาํ สาขาการบรหิ ารธุรกิจระหวา งประเทศ คณะบรหิ ารธรุ กจิ
มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธญั บรุ ี
บทคัดยอ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงคเพื่อลดเวลาในการหยิบสินคาของบริษัท AAA จํากัด โดยการจัดวาง
ผังสนิ คาหอ งเย็นใหม และเพ่อื เพิ่มประสทิ ธิภาพการวางแผนการจดั การเรยี งสนิ คาในคลังใหม ีประสิทธิภาพโดย
ลดเวลาและระยะทางลง โดยใชการวิเคราะหจัดตําแหนงสินคาตามความถี่ในการใชโดยวิธี FSN (FSN
Analysis) เพื่อศึกษาหาตําแหนงสินคาใหม อีกท้ังยังนําวิธีการ First In First Out: FIFO มาชวยจัดการเพื่อให
สินคา ในหอ งเยน็ ทเ่ี ขา มากอน ออกกอ น ปองกนั ของเสยี ท่ีเกิดจากการเกบ็ สนิ คา ไวนาน การควบคมุ ระบบสินคา
คงคลังไมใหมีสินคาหมดอายุมากจนเกินไป สินคาประเภทกลุม F มีสินคา 21 รายการ มีอัตราการหมุนเวียน
ของสินคา 79.198 รอบสินคาประเภทกลุม S มีสินคา 26 รายการ มีอัตราการหมุนเวียนของสินคา 16.375
รอบ สินคาประเภทกลุม F มีสินคา 29 รายการ มีอัตราการหมุนเวียนของสินคา 4.427 รอบ และพบวา การ
จัดสินคาโดยใชสีเขียว แทน กลุมสินคา F หรือกลุมสินคาท่ีมีการเคล่ือนไหวอยูบอย ๆ สีเหลือง แทนกลุม S
หรือกลุมสินคาที่มีการเคลื่อนไหวปานกลาง สีสม แทนกลุมสินคา N หรือกลุมท่ีมีการเคลื่อนไหวนอยและไมมี
การเคล่ือนไหวจะสามารถลดระยะทางและสามารถลดระยะเวลา
คําสาํ คญั : คลังสินคา ทฤษฎี FSN Analysis การวางผงั คลงั สินคา
1 นักศึกษาปรญิ ญาตรีหลักสูตรบรหิ ารธรุ กจิ คณะบรหิ ารธรุ กจิ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธัญบรุ ี ต.คลองหก อ.คลองหลวง
จ.ปทุมธานี 12110 หมายเลขติดตอ: 090-2817081 อีเมล: [email protected]
61
การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022
INCREASING EFFICIENCY OF WAREHOUSE MANAGEMENT
A CASE STUDY AT AAA COMPANY LIMITED
Sujitra Pungthaisong1
Undergraduate Students, Bachelor of Business Administration, Faculty of Business Administration
Rajamangala University of Technology Thanyaburi
Chuleekorn Chuchottaworn
Lecturer at Department of International Business Management, Faculty of Business Administration
Rajamangala University of Technology Thanyaburi
Abstract
The objective of this research was to reduce the time taken to pick orders at AAA
Company Limited by arranging the layout of new cold storage products. An efficient inventory
management plan was implemented to Increase business efficiency by reducing time and
distance. The research methods of product positioning by FSN ( FSN Analysis) were used to
study the new product positioning patterns. The plan also draws on the First in First Out: FIFO
principle to help manage product availability in the cold room and to prevent waste caused
by long storage thereby ensuring the inventory system does not have too much expired stock.
Category F has 21 products with a product turnover ratio of 79. 198 and accounts for 28% of
the total SKU volume. Category S has 26 products with a product turnover ratio of 16.375 and
accounts for 34% of the total SKU volume. There are 29 Group F products with a product
turnover ratio of 4.427 and they account for 38% of total SKU volume. Moreover, it was found
that the products were sorted by using green color for product group F or the product group
that moved frequently; yellow is for the S or moderately active product group; and orange
for N or low-moving and non-moving products; can reduce the distance and time to pick up
the product.
Keywords: Warehouse, FSN Analysis, Warehouse Layout
1 Corresponding Author: Undergraduate Students, Bachelor of Business Administration
Faculty of Business Administration, Rajamangala University of Technology Thanyaburi.
Contact Number: +6690-281-7081 Email: [email protected]
62
การประชุมวชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
บทนํา
ในปจจุบันการจัดการคลังสินคามีตนทุนการจัดเก็บรักษาสินคาคอนขางสูงและคลังสินคายังเปน
กิจกรรมที่สําคัญของบริษัท ถามีการจัดการคลังสินคาท่ีมีประสิทธิภาพจะสงผลดีตอบริษัทเนื่องจากเปน
กิจกรรมที่สําคัญมากอาจจะสงผลกระทบตอกระบวนการการทํางานของคลังสินคา เชน การจัดเก็บท่ีไมเรียง
ตามFIFO (First-In First-Out) สินคามีการปะปนกัน การไมจัดตามหมวดหมูของสินคาอาจจะเกิดการลาชาใน
การหาสนิ คา
บริษัท AAA จํากัด เปนธุรกิจผลิตไอศกรีมเกรดพรีเมี่ยมภายใตแบรนด “BUD’S ICE CREAM”
จําหนายท้ังในประเทศและตางประเทศ เชน ประเทศญ่ีปุน, เมียนมา, เวียดนาม, ออสเตรเลีย และเคก ภายใต
แบรนด “Golden Gate Ice Cream Cake” จําหนายภายในประเทศ นอกจากนั้น คลังสินคาบริษัท AAA
จํากัด ไดมีการตรวจสอบเร่ืองคุณภาพ เน่ืองจากสินคามีการจัดเก็บในหองเย็นระบบมาตรฐานสากลที่อุณหภูมิ
-20 องศาเซลเซียส ถึง -30องศาเซลเซียส การเบิกสินคาแตละคร้ังใชระยะเวลานาน ปญหาขาดประสิทธิภาพ
ในการจัดเก็บสินคาคงคลัง เกิดจากขาดการวางแผนคลังสินคาทําใหการหาสินคาแตละครั้งใชเวลานาน ไมมี
การเรียงสินคาแบบFIFO ไมมีการระบุตําแหนงของสินคา ซึ่งจะมีเพียงพนักงานท่ีปฏิบัติงานภายในคลังสินคา
ทราบถึงตําแหนงของสินคา การวางสินคาซอนกันหลายชั้นจนมากเกินไปอาจจะทําใหเกิดอุบัติเหตุและสินคา
เกดิ ความเสียหายได และยังขาดการพฒั นาในเรอ่ื งของเทคโนโลยที ําใหการลาชาเนอื่ งจากการขาดขอมูลในการ
ตดั สนิ ใจในการดําเนินงานทําใหการนับStockเกิดการผดิ พลาดระหวางสินคา ทม่ี ีอยูจ ริงกบั สนิ คา ท่อี ยใู นระบบมี
ความแตกตางกันคอ นขา งสูง
ระยะเวลาการหยิบสนิ คา้
ระยะเวลา(นา ีท) 100 63 65 56 63 59 50 69 75 80 63 59 84 65 86 69 66 54 70
80
60
40
20
0
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
จาํ นวนครงั้
ภาพท่ี 1 ระยะเวลาการหยบิ สินคา
ดังน้ัน ผูศึกษางานวิจัยสนใจเรื่อง “การเพ่ิมประสิทธิภาพในการบริหารจัดการสินคา กรณีศึกษา
บริษัท AAA จํากัด” โดยผูศึกษางานวิจัยหวังวาผลการวิจัยในครั้งนี้จะเปนประโยชนตอผูประกอบการบริษัท
AAA จํากัด ไดนําผลการศึกษาวิจัยไปใชเปนแนวทางในการปรับปรุงการจัดการคลังสินคาคงคลังเพื่อเพ่ิม
ประสิทธิภาพของการดําเนินงานของการจัดเก็บสินคาคงคลัง ซึ่งผลการวิจัยในคร้ังน้ีขอมูลอางอิงจากบริษัท
AAA จาํ กัด ในการปรบั ปรุงกระบวรการการจดั การคลงั สินคา
วัตถุประสงคของการวจิ ยั
1. เพือ่ ศึกษาการเก็บรักษาสนิ คาคงคลังและการใชพ ื้นที่ภายในคลงั สินคา
2. เพ่ือประยุกตใชการจัดสินคาตามความถี่ของการเบิกจาย (FSN Analysis) ในการปรับปรุงตําแหนง
การจดั เกบ็ สนิ (location)
3. เพือ่ ลดระยะเวลาในการคนหาสนิ คา
63
การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
ขอบเขตการศกึ ษา
1. ดานเนื้อหา การศึกษางานวิจับในคร้ังน้ี การเก็บขอมูลสินคาจํานวน76รายการและขอมูลการเบิก
สินคายอนหลัง1ป นํามาวิเคราะห การความเคลื่อนไหวของสินคา โดยประยุกตใชทฤษฎี FSN
Analysis
2. สถานทก่ี ารศึกษาวจิ ัย คือ บรษิ ัท AAA จาํ กัด อําเภอลาดหลมุ แกว จังหวดั ปทมุ ธานี
3. ดานระยะเวลาการศกึ ษา ตงั้ แต เมษายน 2564 ถงึ มิถุนายน 2564
สมมตุ ิฐานการวจิ ัย
การเปลย่ี นแปลงกลมุ สนิ คาจะทําใหก ารเบกิ จา ย (หยิบ) สนิ คา เรว็ ขึน้
กรอบแนวคิดในการวจิ ยั
ภาพท่ี 2 กรอบแนวคิดในการวจิ ัย
ทฤษฎแี ละงานวจิ ัย
การจัดการสินคาคงคลัง วิทยา สุหฤทดํารง (2547) หนึ่งในการจัดการโลจิสติกส คือ การใหบริการ
ท่ีสามารถตอบสนองความพึงพอใจตอลูกคาโดยมีตนทุนในการดําเนินงานท่ีเหมาะสม ทําใหมุมมองของการ
จัดการสินคาคงคลังคือ การกําหนดระดับการจัดหาไดของสินคาเพ่ือตอบสนองความตองการสินคาท่ีเกิดขึ้น
โดยมีระดับตนทุนในการจัดเก็บสินคาท่ีเหมาะสม จะมี 2 ปจจัยท่ีตองทําการตัดสินใจกําหนดในเขาไปทําการ
จัดการ คือ การกําหนดระดับการมีพรอมของสินคา (Product availability) และตนทุนท่ีเกี่ยวของโดยรวม
(Relevant costs) ดังนี้
1. การมีพรอมของสินคา (Product availability) เปนการพิจารณา ในดานการมีพรอมของ
สินคาเพือ่ ตอบสนองความตองการทีเ่ กิดขึน้ จากคําส่ังซ้อื ของลกู คาในชว งเวลาตาง ๆ ซ่ึงเรากาํ หนดการวัดผลใน
ดานระดับการจัดหาไดของสินคาในรูปแบบของระดับการบริการ (Service Level) โดยทําการวัดจากสัดสวน
เปา หมายของ จาํ นวนคําสัง่ ซื้อของจากลกู คา ทีเ่ ราสามารถจัดหาตอบสนองไดตามความตอ งการ
2. ตนทุนที่เก่ียวของโดยรวม (Relevant Costs) สิ่งที่จะตองพิจารณาเพ่ิมเติมนอกจากคาใชจาย
ในการเก็บรักษาสินคาคงคลังแลว เราควรพิจารณาในเร่ืองของตนทุนการใหไดมาซึ่งวัตถุดิบ (Acquisition
Cost) และตน ทุนคาใชจายจากกรณที ส่ี ินคาคงคลงั ไมเ พยี งพอ (Shortage Cost)
แผนผังกางปลา (Fish bone analysis)แผนผังกางปลาหรือเรียกเปนทางการวา แผนผังสาเหตุและ
ผล (Cause and Effect Diagram) เปนแผนผังท่ีแสดงถึงความสัมพันธระหวางปญหา (Problem) กับสาเหตุ
ทัง้ หมดที่เปน ไปไดท อ่ี าจกอใหเกดิ ปญ หานน้ั (Possible Cause) ผงั กา งปลาประกอบดว ยสว นตาง ๆ ดงั ตอ ไปนี้
1) สว นปญ หาหรือผลลัพธ (Problem or Effect) ซ่งึ จะแสดงอยทู ่หี วั ปลา
2) สว นสาเหตุ (Causes) จะสามารถแยกยอยออกไดอีกเปน
- ปจจัย (Factors) ทีส่ งผลกระทบตอปญหา (หวั ปลา)
64
การประชุมวชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022
- สาเหตหุ ลกั
- สาเหตยุ อ ย
ซึ่งสาเหตุของปญหา จะเขียนไวในกางปลาแตละกาง กางยอยเปนสาเหตุของกางรองและกางรองเปนสาเหตุ
ของกางหลกั เปน ตน
ภาพที่ 3 แผนผงั กา งปลา (Fishbone Diagram)
การวิเคราะหจ ดั แบง กลมุ ตามความถ่ใี นการเรียกใช (FSN Analysis)
โดยแบง ตามความถ่ีในการใชง านมหี ลกั เกณฑพ จิ ารณา คือ
1. วัสดุท่ีมีการหมุนเวียนเร็ว (Fast Moving, F) คือ วัสดุท่ีมีความตองการใชงานถี่ มีการเรียกใช
งานบอ ย อาจกําหนดเวลาหมุนเวยี นสูงสดุ เปน Y รอบ/เดอื น หากมีระยะเวลารอบหมุนเวียนมมี ากกวา Y ก็จะ
จดั อยใู นวสั ดุกลุมท่มี กี ารใชง านถ่ี มกี ารหมนุ เวยี นท่ีมาก
2. วัสดุท่ีมีการหมุนเวียนชา (Slow Moving, S) คือ วัสดุท่ีมีความตองการใชงานตอรอบใน
ชวงเวลาไมมากนัก มีคาที่อยูในระหวางระยะเวลารอบหมุนเวียนข้ันตํ่า X รอบ/เดือน แตยังไมเกินระยะเวลา
รอบหมนุ เวยี นสูงสดุ ทกี่ ําหนด Y รอบ/เดือน
3. วัสดทุ ี่ไมมีการหมุนเวียน (Non Moving, N) คอื วัสดทุ ีม่ คี วามตอ งการใชงานนอยมากบางครั้ง
อาจแทบไมไ ดมกี ารนํามาใชเลย ทําใหวัสดุในกลมุ น้ีแทบจะไมมกี ารหมุนเวียนเลย ใชชว งเวลาทเ่ี ก็บนานทําใหมี
อัตราการหมุนเวียนรอบตอเดือนนอย กําหนดเวลาหมุนเวียนต่ํากวา X รอบ/เดือน สามารถทําการพิจารณา
การจาํ แนกกลมุ สินคา ไดดงั น้ี ( Melanie, 2018 )
ปริมาณการใชตอ ป
1. อัตราการใชง าน ( Consumption rate) = ระยะเวลารวม
2. คาเฉลยี่ สนิ คา คงคลงั ( Average stay) = จํานวนสนิ คา จดั เก็บสะสม
จํานวนซอื้ ระหวา งงวด+จํานวนสนิ คาคงเหลือตน งวด
การเขากอนออกกอน FIFO : First in First out หมายถึง วิธีท่ีใชในการวัดตนทุนของสินคา โดย
ต้ังอยูในสมมติฐานวาสินคาหรือวัตถุดิบที่ซ้ือเขามาใชกอนจะตองถูกนําออกไปจําหนายกอน หรือนํามาใชใน
การผลิตกอน เชนกัน การเขากอนออกกอนมีแนวคิดเปนไปตามการคาโดยปกติที่บริษัทมักจะตองขายหรือใช
ของเกากอนเสมอ ดังน้ัน ดวยระบบการเขากอนออกกอน ตนทุนของวัตถุดิบท่ีมีการซื้อเขามากอนจะใชเปน
ตนทุนสินคา ทีก่ ารผลิตออกมากอ น
แผนภูมิกระบวนการไหล (Flow Process Chart) เปนแผนภูมิท่ีใชบันทึกข้ันตอนการทํางาน
ตามลําดับกอนหลัง โดยแสดงเปนสัญลักษณและคําบรรยายประกอบลงในแผนภูมิมาตรฐาน แผนภูมิน้ีใช
วิเคราะหขั้นตอนการไหล (Flow)ของวัตถุดิบ ชิ้นสวน พนักงาน และอุปกรณ ท่ีเคล่ือนไปในกระบวนการ
พรอมๆกับกิจกรรมตางๆ ที่เกิดข้ึน ใชสัญลักษณมาตรฐานท่ีใชกันทั่วไป 5 ตัว ซึ่งกําหนดโดย The American
65
การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022
Society of Mechanical Engineers (ASME) ในสหรัฐอเมริกา มีแนวทางการวิเคราะหแผนภูมิกระบวนการ
ไหล ดงั น้ี
1. กําหนดวัตถุประสงคในการวิเคราะหใหชัดเจน เชน ตองการศึกษาเพื่อลดปริมาณการ
เคลอ่ื นยายหรือเพื่อเพ่มิ ประสทิ ธิภาพการผลติ เปนตน
2. ช้ีบงกระบวนการท่ีตองการศึกษาพรอมทั้งรายละเอียดของกระบวนการ ไดแก ช่ือ
กระบวนการช่ือผลิตภัณฑหรือช้ินสวนที่ผลิต เครื่องจักรและอุปกรณท่ีใช กําหนดจุดเร่ิมตนและจุดส้ินสุดของ
กระบวนการท่ตี อ งการวิเคราะห
3. กาํ หนดวา เปนการวเิ คราะหก ารไหลของเรื่องใดเรอื่ งหน่ึงดงั น้ี
3.1 ผลิตภณั ฑ: การทาํ งานบนตวั ผลติ ภัณฑตั้งแตช ิน้ สวน วัตถดุ บิ เขา สสู ายการผลติ
จนประกอบเสรจ็ เปน ผลติ ภัณฑ
3.2 พนักงาน: การปฏิบตั งิ านของพนกั งานคนหนง่ึ ในการทํางาน เคลอ่ื นยา ยสิง่ ของ
และการเดิน
3.3 เครอ่ื งมอื หรอื อุปกรณ: การโยกยายของเครอ่ื งมือหรือการใชงานของอุปกรณ
4. เรม่ิ วเิ คราะหจ ากจดุ เรมิ่ ตนของการไหล บนั ทึกงานตามทีเ่ กดิ ขึ้นจรงิ โดยใชส ัญลกั ษณกํากับ
กิจกรรมท่ีเกิดขึ้นอยา งละเอยี ดทุกขั้นตอน พรอมท้งั คาํ บรรยายสั้นๆ ถึงลักษณะงานที่เกดิ ข้นึ หากมี
ขั้นตอนใดท่มี กี ารทาํ กิจกรรมเกิดข้ึนพรอมกนั ใหใชสัญลักษณค วบ
5. เก็บขอมูลรายละเอียดท่ีเกี่ยวของ เชน ระยะทางที่เคล่ือนไป ปริมาณในการขนยายระยะเวลา
ในการรอคอย เปนตน
6. โยงเสนระหวางสัญลักษณจ ากบนลงลาง
7. สรุปขนั้ ตอนการปฏบิ ตั งิ านลงในตารางสรปุ ผล
ระเบียบวธิ ีการวิจยั
1) เคร่ืองมอื ที่ใชในการศึกษา เครอ่ื งมอื ทผ่ี ูวจิ ยั นํามาใชในการศกึ ษาวิจัยในคร้ังน้ี คือ
- แผนผงั กา งปลา (Fishbone Diagram) เพอ่ื วเิ คราะหหาสาเหตขุ องปญ หาที่เกิดขึ้น
- แผนภมู กิ ระบวนการไหล (Flow process chart)
- แนวคดิ ทฤษฎี FSN Analysis
- Microsoft Excel ในการจดั ทําขอมลู ตางๆและวิเคราะห FSN ตามสูตรสมการ
2) การเก็บรวบรวมขอมูล
การเกบ็ รวบรวมขอ มลู ที่จะนาํ มาใชทําการศกึ ษาแบง ออกเปน 2 ประเภท คอื
1. ขอมูลปฐมภูมิ (Primary Data) รวบรวมขอมูลโดยใชวิธีการสัมภาษณเชิงลึกจากพนักงาน
ผปู ฏิบตั งิ านในคลังสินคา
2. ขอมูลทุติยภูมิ (Secondary Data) เปนขอมูลท่ีรวบรวมไดการศึกษาเอกสารใบรายการคํา
ส่ังซื้อจากลกู คายอยหลัง 1 ป ตั้งแตเดือนมกราคม2563 ถงึ เดือนธนั วาคม 2563
3) การวเิ คราะหขอ มลู
3.1) รวบรวมขอมูลจากท่ีไดเก็บรวบรวมมาจํานวน76 รายการ โดยศึกษาข้ันตอนการทํางาน
ภายในแผนกคลังสนิ คา เฉพาะงานการเบิกจา ยผลิตภัณฑไอศกรมี ออกกจากคลังสนิ คา หรอื การหยิบสนิ คา
66
การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022
รับใบOrderสินค้า
ตรวจสอบ
จํานวสิ นค้า
**
พนกั งานหยบิ สินค้าตามใบ
Order
นาํ สินค้าวางบน
พาเลท
ตรวจสอบ ไมค่ รบ
ความถกู ต้อง
ครบ
ครบ
ขนย้ายสิ นค้ ารอรถขนส่ ง
ไมค่ รบ ขนส่ งตรวจสอบ
สิ นค้ าตามใบ
Order
ครบ
ขนสินค้าขึน� รถขนส่ง
สิ�นสุ ดงานแผนก
ภาพท่ี 4 ขน้ั ตอนการดาํ เนินงานแผนกคลังสนิ คาในการเบกิ จายสินคา
การจัดเก็บสินคาแบบเดิมเปนการวางแบบวางบนพาเลทสนิ คาจะถูกลําเลียงจากฝายผลติ โดย
การผานสายพานเพื่อจัดเก็บเขาคลัง สินคาจะถูกเรียงตามกองสินคาที่เคยเรียงกอนหนาน้ันแลว จะสินคา
อาจจะเกิดการปะปนกันในระหวางการวางหรือระหวางการหยิบสินคา สินคาถูกหยิบตามความเขาใจของ
พนกั งาน และพน้ื ทท่ี ีเ่ ปน สนิ คา น้ันเปนพื้นทว่ี า ง
จากข้ันตอนการดําเนินงานการเบิกสินคา ในสวนของการหยิบวินคาตามใบส่ังซื้อ(Order) ใช
ระยะเวลานาน จากสถิติการขอมูลระยะเวลาการหยิบสินคาตอคร้ัง ดังภาพที่4 โดยใชใบรายการสินคา 60-80
รายการ จะใชพนักงานในการหยบิ สนิ คา 2-3 คนตอครงั้
67
การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
ร ะ ย ะ ก า ร เ บิ ก สิ น ค้ า
ระยะเวลา(นา ีท)
63
65
56
63
59
50
69
75
80
63
59
84
65
86
69
66
54
70
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
จาํ นวนครง้ั
ภาพท่ี 5 กราฟแสดงระยะเวลาการหยบิ สนิ คา
แผนภมู หิ มายเลข........ใบท.�ี ....เลข...... Activity สรปุ ผล ลดลง
ผลติ ภัณฑ/์ วัสด/ุ พนักงาน ปัจจุบัน หลงั ปรับปรงุ ครั�ง เวลา
ครั�ง เวลา ครัง� เวลา
กิจกรรม: ขนั� ตอนการดาํ เนนิ งาน ปฏบิ ตั งิ าน 3 13.87
วธิ ีการทํางาน: ปัจจบุ ัน / ปรับปรุง เคลอื� นยา้ ย 3 79.67
แผนก: คลังสนิ คา้ ลา่ ชา้ 1 40.35
ตรวจสอบ 2 19.07
เก็บ -0
รวม 9 152.96
รายละเอียดกจิ กรรม เวลา สญั ลกั ษณ์ หมายเหตุ
รับใบออรเ์ ดอร์ (นาที)
จัดอุปกรณเ์ ขา้ คลงั สนิ คา้ 1.36
จัดสนิ คา้ ตามใบออเดอร์ 2
รอรถขนสง่ มารับสนิ คา้ 66.94
การตรวจสอบคณุ ภาพและการเขยี นรหัสสนิ คา้ 40.35
รถขนสง่ มารับสนิ คา้ 9.54
นําสนิ คา้ มาทล�ี านโหลด 10.36
ตรวจเช็คสนิ คา้ 2.48
ทําการโหลดขน�ึ รถ 9.53
10.25
ภาพที่ 6 แผนภูมกิ ารไหลของกระบวนการ (flow process chart) กอ นการปรับปรงุ
ขั้นตอนของการทํางานในการเบิกสินคานั้นมีทั้งหมด 9 ขั้นตอนและมีระยะเวลการเบิกสินคา
152.46 นาที โดยขั้นตอนที่มีระยะเวลาของการทํางานท่ีมาก คือ ข้ันตอนของการหยิบสินคาตามใบออรเดอร
โดยมีระเวลาการทํางานเฉล่ีย 66.44 นาที เน่ืองสินคาที่มีการเบิกสินคาบอย ไมอยูในตําแหนงท่ีสะดวกตอการ
หยิบสินคา ดงั ภาพท5ี่
การวเิ คราะหร ากของปญหา ผศู กึ ษาใชแ ผนผงั กางปลาในการวเิ คราะห
ปญหาท่ีพบคือ ในการจัดเก็บสินคานั้นไมมีระบบในการจัดเก็บ ไมมีการระบุตําแหนงการวาง
สนิ คา จดั เก็บสนิ คา ไมเ ปนท่ี จงึ ใชเ วลานานในการเบิกสนิ คา (ดงั ภาพที่ 5) จากปญ หาดงั กลาวผูวิจัยไดว ิเคราะห
รากของปญหา โดยใชแ ผนผงั กางปลาในการวเิ คราะห ดังนี้
ภาพที่ 7 การวิเคราะหสาเหตขุ องปญหาดวยผงั กา งปลา
68
การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022
จากภาพที่ 7 พบวาสาเหตุหลักในการเกิดปญหาคือการดําเนินงานซึ่งเปนการเก็บสินคา
โดยไมมกี ารจัดระบบการวางสามารถวางสินคา ตรงไหนกไ็ ด ไมม ีการระบตุ ําแหนง การวางสินคาท่ีแนนอน จงึ ทาํ
ใหเ ก็บปญหาการหาสินคาแตล ะคร้ังใชระยะเวลาท่นี าน
3.2) ศึกษาและรวบรวมขอมูลความถ่ีในการเบิกสินคายอนหลัง 1 ป ตั้งแต เดือนมกราคม
2563 – ธันวาคม 2563 รายการการเบกิ หลงั 1 ป จาํ นวน76 รายการ
ตารางท1ี่ รายการการเบิกสนิ คา ระยะเวลา1ป (แสดงรายการบางสวนจากท้ังหมด)
Base Unit of Annual quantity
Item number Material Description Measure used
381043 บดั ส ไอศกรีม เชอเบท มะนาว CUP 6,750
381047 บัดส ไอศกรีม เชอเบท สม CUP 2,790
381016 บัดส ไอศกรมี เอสเพรสโซ CUP 2,670
381055 บัดส ไอศกรีม แพสช่ันฟรตุ แมงโกซอรเ บต CUP 1,770
381017 บัดส ไอศกรีม กรนี ที CUP 6,990
381034 บดั ส ไอศกรมี คุก กแี้ อนดครมี CUP 6,100
381008 บดั ส ไอศกรีม ชอ็ คโกแลต CUP 7,670
381012 บดั ส ไอศกรีม ชอ็ คโกแลตชิพ CUP 7,070
381003 บดั ส ไอศกรมี ทุเรยี น CUP 2,560
381052 บดั ส ไอศกรมี บตั เตอร อลั มอนด CUP 2,380
381049 บดั ส ไอศกรมี บานานา สตรอเบอรน่ี ทั CUP 2,840
3.3) ทาํ การวิเคราะหข อมูลท่มี ีอยกู อน และนาํ FSN Analysis ในการจดั กลุมความสาํ คัญของ
สินคา จากยอดการเบิกจายมาใชใ นการวเิ คราะห
ตารางที่ 2 เกณฑก ารแบงกลมุ สินคา โดยการวิเคราะห FSN Analysis FSN Analysis
กลุมสนิ คา เกณฑการแบง คาํ อธบิ าย
สินคาท่ีมีความถี่ของการรอคอยไมนานมีการหมุนเวียนของสินคา
F 80% บอ ยครง้ั
S 15% สินคาที่มีความถี่การรอคอยที่การรอคอยระดับปานกลางลองลงมา
จากกลมุ สินคา F และมีการหมนุ เวยี นลงมาตามลําดับ
สินคาท่ีความถี่การรอคอยสินคาที่มีการรอคอยนานหรือไมมีการ
N 5% หมนุ เวียนของสนิ คา
นําขอมูลจากเบิกสินคายอนหลัง 1 ป ต้ังแตเดือน มกราคม ถึง ธันวาคม พ.ศ.2563 มา
แบง กลุมสินคา ซ่ึงมีจํานวน 76 รายการ นํามาศึกษางานวิจัยครั้งนี้ ไดแก การใชการจัดกลุมสินคาแบบ FSN
Analysis เลอื กวิธีการจัดเรยี งตามอตั ราการหมุนเวียนเรว็ , อัตราการหมนุ เวียนชา และไมมอี ัตราการหมนุ เวยี น
ขัน้ ตอนในการจัดกลุม สินคา ด้งั น้ี
1) นําขอ มลู ป 2563 มาจาํ แนกกลมุ สินคา โดยเลอื กวธิ ี
ปรมิ าณการใชตอ ป
อัตราการใชงาน ( Consumption rate)= ระยะเวลารวม
69
การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022
2) นําขอ มูลจากขอ ที1่ มาเรยี งขอ มูลจากมากไปนอย
3) คํานวณหาเปอรเซ็นตแ ละเปอรเซ็นตส ะสมแตละรายการ
4) นําเปอรเ ซน็ ตท คี่ าํ นวณมาจัดกลุมสินคาตามกลุม F, S และ N ตามลาํ ดบั การ
แบง กลุม สินคา โดยใช การวเิ คราะห FSN Analysis
3.4) ระยะเวลาการหยิบสินคา รายการสินคาท่ีใชจับเวลาในการหยิบสินคาอยูที่60-80
รายการตอ คร้งั (ขอมลู เวลาดังภาพท5ี่ )
3.5) นาํ ผลท่ีไดมาออกแบบวางผงั คลงั สินคา ใหม เพื่อจัดวางสนิ คา ใหสินคา ท่ีมกี ารเคลอ่ื นไหว
อยตู ลอดเวลาอยใู นบริเวณท่ีเขาถงึ ไดงายและสะดวกตอการหาสนิ คาและสนิ คาท่ีเปน Dead stock อยูไกลจาก
ทางเขาออก ยังชวยลดปริมาณสินคาที่ปะปนกัน นําหลัก FIFO (First In First Out) มาใชรวมดวยในการจัด
วางสินคาเพิ่มประสทิ ธภิ าพในการหยิบสินคา
ผลการศกึ ษา
1. การใชการจัดกลุมสินคาแบบ FSN Analysis เลือกวิธีการจัดเรียงตามอัตราการหมุนเวียนเร็ว,
อัตราการหมุนเวียนชา และไมม ีอัตราการหมุนเวยี น สรปุ ผลขอ มลู การวิเคราะหทใ่ี ชในการแบง กลมุ ได
ดงั นี้
ตารางที่ 3 ผลการแบงกลุม สินคา โดยการวิเคราะห FSN percentage in
Annual
Item Annual Unit Annual Cumulative Value
number quantity Value consumption consumption % of total rank
used
used used
24.84975%
381245 3,296 971.96 3,203,580.16 12.16508% 24.84975% F
382207 2,208 710.28 1,568,298.24 7.85662% 37.01483% F
382205 1,426 710.28 1,012,859.28 3.62644% 44.87145% F
381222 481 971.96 467,512.76 2.72577% 48.49789% F
381025 9,400 37.38 351,400.20 2.59528% 53.99814% F
381033 8,950 37.38 334,577.85 2.22411% 56.59341% F
381008 7,670 37.38 286,727.61 2.05012% 58.81752% F
381012 7,070 37.38 264,297.81 2.02693% 60.86765% F
381017 6,990 37.38 261,307.17 1.95733% 62.89457% F
381043 6,750 37.38 252,335.25 1.76885% 64.85190% F
381034 6,100 37.38 228,036.30 1.74275% 66.62075% F
381023 6,010 37.38 224,671.83 1.66470% 68.36350% F
382109 368 583.18 214,610.24 1.58328% 70.02820% F
382104 350 583.18 204,113.00 1.53397% 71.61148% F
381021 5,290 37.38 197,756.07 1.38724% 73.14545% F
381230 184 971.96 178,840.64 1.24689% 74.53269% F
381029 4,300 37.38 160,746.90 75.77958% F
70
การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
ตารางท่ี 3 ผลการแบงกลุม สนิ คา โดยการวิเคราะห FSN (ตอ) percentage in
Annual
Item Annual Unit Annual Cumulative Value
number quantity Value consumption consumption % of total rank
used
used used
382116 269 583.18 156,875.42 1.21686% 76.99645% F
381120 144 986.92 142,116.48 1.10238% 78.09883% F
381057 3,790 37.38 141,681.57 1.09901% 79.19783% F
382249 190 710.28 134,953.20 1.04681% 80.24465% S
381137 904 123.37 111,521.96 0.86506% 81.10971% S
381049 2,840 37.38 106,167.72 0.82353% 81.93324% S
381047 2,790 37.38 104,298.57 0.80903% 82.74227% S
381282 104 971.96 101,083.84 0.78409% 83.52636% S
381016 2,670 37.38 99,812.61 0.77423% 84.30059% S
382304 102 971.21 99,063.42 0.76842% 85.06902% S
381003 2,560 37.38 95,700.48 0.74234% 85.81135% S
382257 133 710.28 94,467.24 0.73277% 86.54412% S
382111 155 583.18 90,392.90 0.70117% 87.24529% S
381052 2,380 37.38 88,971.54 0.69014% 87.93543% S
381052 2,380 37.38 88,971.54 0.69014% 87.93543% S
383116 19 4305.4 81,802.60 0.63453% 88.56996% S
381133 644 123.37 79,447.06 0.61626% 89.18622% S
382317 81 971.21 78,668.01 0.61022% 89.79644% S
381135 616 123.37 75,992.84 0.58947% 90.38590% S
382326 77 971.21 74,783.17 0.58008% 90.96599% S
381252 72 971.96 69,981.12 0.54283% 91.50882% S
381055 1,770 37.38 66,167.91 0.51326% 92.02208% S
382118 104 583.18 60,650.72 0.47046% 92.49254% S
381107 488 123.37 60,202.12 0.46698% 92.95952% S
381248 61 971.96 59,289.56 0.45990% 93.41942% S
381124 480 123.37 59,215.20 0.45932% 93.87874% S
381117 468 123.37 57,734.82 0.44784% 94.32658% S
382251 80 710.28 56,822.40 0.44076% 94.76735% S
382309 54 971.21 52,445.34 0.40681% 95.17416% S
382315 53 971.21 51,474.13 0.39928% 95.57344% S
381120 404 123.37 49,839.46 0.38660% 95.96004% N
381140 364 123.37 44,904.86 0.34832% 96.30836% N
381119 360 123.37 44,411.40 0.34449% 96.65285% N
71
การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
ตารางที่ 3 ผลการแบงกลุมสินคา โดยการวิเคราะห FSN (ตอ) percentage in
Annual
Item Annual Unit Annual Cumulative Value
number quantity Value consumption used consumption % of total rank
used
used
382400 153 284.11 43,469.14 0.33718% 96.99003% N
382400 153 284.11 43,469.14 0.33718% 97.32722% N
381105 348 123.37 42,931.02 0.33301% 97.66023% N
381143 313 123.37 38,613.25 0.29952% 97.95975% N
381103 300 123.37 37,009.50 0.28708% 98.24683% N
381243 33 971.96 32,074.68 0.24880% 98.49562% N
381293 26 971.96 25,270.96 0.19602% 98.69165% N
381228 25 971.96 24,299.00 0.18848% 98.88013% N
381509 479 48.60 23,279.40 0.18058% 99.06071% N
381286 23 971.96 22,355.08 0.17341% 99.23411% N
381284 16 971.96 15,551.36 0.12063% 99.35474% N
381516 300 48.60 14,580.00 0.11310% 99.46784% N
382408 48 284.11 13,637.38 0.10578% 99.57362% N
383014 19 415.00 7,885.00 0.06116% 99.63478% N
381299 8 971.96 7,775.68 0.06031% 99.69510% N
383025 16 386.25 6,180.00 0.04794% 99.74304% N
381512 100 48.60 4,860.00 0.03770% 99.78073% N
381303 130 37.38 4,859.79 0.03770% 99.81843% N
381307 120 38.38 4,605.96 0.03573% 99.85416% N
381309 110 38.38 4,222.13 0.03275% 99.88691% N
381219 3 971.96 2,915.88 0.02262% 99.90953% N
381213 3 971.96 2,915.9 0.02262% 99.93215% N
381246 3 971.96 2,915.88 0.02262% 99.95476% N
381295 2 971.96 1,943.92 0.01508% 99.96984% N
381233 2 971.96 1,943.92 0.01508% 99.98492% N
381279 2 971.96 1,943.92 0.01508% 100.00000% N
การใชการจัดกลุมสินคาแบบ FSN Analysis เลือกวิธีการจัดเรียงตามอัตราการหมุนเวียนเร็ว,
อตั ราการหมนุ เวียนชา และไมม ีอัตราการหมนุ เวียน สรุปผลขอมูลที่ใชในการแบงกลุม ดงั น้ี
72
การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022
ตารางที่ 4 ผลการแบง กลุมสนิ คาโดยการวิเคราะหFSN เปอรเซน็ ตอัตรา
การหมุนเวียนของ
Category จํานวนรายการ เปอรเ ซ็นตอ ตั ราการ %SKU
หมนุ เวยี นของสนิ คา สนิ คา สะสม
79.198 28%
F 21 79.198 95.57 34%
S 26 16.375 100 38%
N 29 4.427
จากยอดการเบิกสินคายอนหลัง 1 ป โดยเรียงลําดับรายการสินคาท่ีมีอัตราการหมุนเวียนจากสูง
ไปตํ่า โดยสินคาประเภทกลุม F มีสินคา 21 รายการ มีอัตราการหมุนเวียนของสินคาอยูท่ี79.198% มีปริมาณ
SUK อยูที่ 28% ของปริมาณSKUท้ังหมด สินคาประเภทกลุม S มีสินคา 26 รายการ มีอยูท่ี 16.375% มี
ปริมาณSUK อยูที่ 34% ของปริมาณSKUทั้งหมด สินคาประเภทกลุม F มีสินคา 29 รายการ มีอยูท่ี 4.427%
มปี ริมาณSUK อยูท ี่ 38% ของปรมิ าณSKUทัง้ หมด
2. ตําแหนงการจัดเก็บสินคาใหม จากการศึกษาในการจัดการคลังสินคา ไดกําหนดเกณฑในการจัด
ผังคลังสินคาเปนแบบ Fixed location ใชในการแบงกลุมตามประเภทการใชงานของสินคา จากการวิเคราะห
FSN ที่เลือกพื้นท่ีการจัดเก็บ รวมไปถึงการใชหลัก FIFO ในการจัดเก็บและการเบิกสินคาออกจากคลัง การจัด
ผังคลังสินคาใหมดวย เมื่อทําการวางผังคลังสินคาใหมแลวตามหลักเกณฑการสุมตัวอยางจากเวลาเฉล่ียจาก
เวลาเฉลยี่ ในการเบกิ จายสินคาลดลง
จากการวิเคราะห FSN จากแผนผังในการจัดสินคา โดยใชสีเขียว แทนกลุมสินคา F หรือกลุม
สินคาท่ีมีการเคลื่อนไหวอยูบอยๆ สีเหลือง แทนกลุม S หรือกลุมสินคา ท่ีมีการเคล่อื นไหวปานกลาง สีสม แทน
กลุมสินคา N หรอื กลมุ ท่ีมกี ารเคลื่อนไหวนอ ยหรือไมม กี ารเคลอื่ นไหว
ทางเดนิ
ทางเดนิ
ทางเดนิ
ทางเดนิ
ทางเดนิ
ทางเดนิ
ทางเดนิ
ทางเขา้ ทางเดนิ ทางเดนิ ทางเดนิ
พ�นื ท�ีวางRaw Material สายพานรับ ทางเดนิ
สนิ คา้ จากผลติ ทางเดนิ
ทางเดนิ
ภาพท่ี 8 ผงั การจดั เกบ็ สินคา แบบเดิม(กอนปรับปรงุ )
ทางเดนิ
ทางเดนิ
ทางเดนิ
ทางเดนิ
ทางเดนิ
ทางเดนิ
ทางเดนิ
ทางเขา้ ทางเดนิ ทางเดนิ ทางเดนิ
พนื� ที�วางRaw Material สายพานรับ ทางเดนิ
สนิ คา้ จากผลติ ทางเดนิ
ทางเดนิ
ภาพท่ี 9 ผังคลงั สนิ คา ท่มี พี น้ื ท่จี ัดเกบ็ แบบใหม(หลงั ปรับปรุง)
73
การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
3. เปรียบเทียบระยะเวลาในข้ันตอนการดําเนินงาน จากข้ันตอนของการทํางานในการเบิก
สนิ คา นน้ั มีท้ังหมด 9 ขนั้ ตอนแสดงในแผนภมู กิ ารไหลของกระบวนการ (flow process chart)
แผนภมู หิ มายเลข........ใบท.ี� ....เลข...... Activity สรปุ ผล ลดลง
ผลติ ภณั ฑ/์ วัสด/ุ พนักงาน ปัจจุบนั หลงั ปรับปรุง ครั�ง เวลา
ครัง� เวลา ครัง� เวลา
กจิ กรรม: ขนั� ตอนการดาํ เนินงาน ปฏบิ ตั งิ าน 3 13.87
วธิ ีการทํางาน: ปัจจบุ ัน / ปรับปรงุ เคลอื� นยา้ ย 3 79.67
แผนก: คลงั สนิ คา้ ลา่ ชา้ 1 40.35
ตรวจสอบ 2 19.07
เก็บ -0
รวม 9 152.96
รายละเอียดกิจกรรม เวลา สญั ลกั ษณ์ หมายเหตุ
รับใบออรเ์ ดอร์ (นาที)
จัดอุปกรณเ์ ขา้ คลังสนิ คา้ 1.36
จัดสนิ คา้ ตามใบออเดอร์ 2
รอรถขนสง่ มารับสนิ คา้ 66.94
การตรวจสอบคณุ ภาพและการเขยี นรหสั สนิ คา้ 40.35
รถขนสง่ มารับสนิ คา้ 9.54
นําสนิ คา้ มาทลี� านโหลด 10.36
ตรวจเชค็ สนิ คา้ 2.48
ทําการโหลดขน�ึ รถ 9.53
10.25
ภาพท่ี 10 แผนภมู กิ ารไหลของกระบวนการ (flow process chart) กอ นการปรบั ปรงุ
แผนภมู หิ มายเลข........ใบท.ี� ....เลข...... Activity สรุปผล ลดลง
ผลติ ภัณฑ/์ วัสด/ุ พนักงาน ปัจจุบนั หลังปรับปรงุ ครั�ง เวลา
ครัง� เวลา ครั�ง เวลา 3 0.00
กิจกรรม: ขนั� ตอนการดาํ เนนิ งาน ปฏบิ ตั งิ าน 3 13.87 3 13.87 3 15.38
วิธีการทํางาน: ปัจจุบนั / ปรับปรุง เคลอื� นยา้ ย 3 79.67 3 64.29 1 0.00
แผนก: คลังสนิ คา้ ลา่ ชา้ 1 40.35 1 40.35 2 0.00
ตรวจสอบ 2 19.07 2 19.07 - 0.00
เก็บ -0-0 9 15.38
รวม 9 152.96 9 137.58
รายละเอยี ดกจิ กรรม เวลา สัญลกั ษณ์ หมายเหตุ
รับใบออร์เดอร์ (นาที)
จัดอปุ กรณ์เขา้ คลงั สนิ คา้ 1.36
จัดสนิ คา้ ตามใบออเดอร์ 2
รอรถขนสง่ มารับสนิ คา้ 51.56
การตรวจสอบคณุ ภาพและการเขยี นรหสั สนิ คา้ 40.35
รถขนสง่ มารับสนิ คา้ 9.54
นําสนิ คา้ มาทลี� านโหลด 10.36
ตรวจเช็คสนิ คา้ 2.48
ทําการโหลดขนึ� รถ 9.53
10.25
ภาพท่ี 11 แผนภูมกิ ารไหลของกระบวนการ (flow process chart) หลงั การปรบั ปรงุ
จากภาพท่ี 10 จะแสดงใหเห็นข้ันตอนของการทํางานในการเบิกสินคาน้ันมีท้ังหมด 9 ข้ันตอน
และมีระยะเวลการเบิกสินคา 152.46 นาที โดยข้ันตอนท่ีมีระยะเวลาของการทํางานที่มาก คือ ข้ันตอนของ
การหยิบสินคาตามใบรายการสินคา(Order) โดยมีระเวลาการทํางานเฉลี่ย 66.44 นาที เน่ืองสินคาท่ีมีการเบิก
สินคาบอย ไมอยใู นตําแหนง ท่สี ะดวกตอการหยบิ สนิ คา
จากภาพที่ 11 จะแสดงใหเห็นขั้นตอนของการทํางานในการเบิกสินคาน้ันมีท้ังหมด 9 ขั้นตอน
และมีระยะเวลการเบิกสินคาเฉลี่ย 137.58 นาที โดยข้ันตอนที่มีระยะเวลาของการทํางานที่มาก คือ ขั้นตอน
ของการหยิบสินคาตามใบออรเดอร โดยมีระเวลาการทํางานเฉล่ีย 64.29 นาที ระยะเวลาการหยิบสินคาลดลง
เฉลี่ย 15.38 นาที
74
การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
ผลการเปรียบเทียบระยะเวลาเฉลี่ยในการทํางานกอนปรับปรุงและหลังปรับปรุง ดังภาพที่ 12
และตารางที่ 5
ภาพที่ 12 แสดงผลการเปรียบเทียบการจบั เวลาในการหยบิ สนิ คา (จัดสนิ คาตามใบออเดอร)
ตารางที่ 5 ตารางเปรยี บเทียบระยะเวลาเฉล่ยี ในการทาํ งานกอ นปรบั ปรุงและหลงั ปรบั ปรุง
กอนปรับปรงุ หลังปรับปรุง อัตราการเพมิ่ /
รายละเอียดกิจกรรม เวลาเฉลยี่ (นาที) เวลาเฉลีย่ (นาที) เพิ่ม/ลด ลดลง (%)
1. รบั ใบออรเ ดอร 1.36 1.36 เทา เดมิ 0.00%
2. จัดอุปกรณเขาคลงั สนิ คา 2.15 2.15 เทาเดิม 0.00%
3. จัดสินคา ตามใบออเดอร 66.94 51.56 ลดลง 22.98%
4. รอรถขนสงมารับสนิ คา 40.35 40.35 เทา เดมิ 0.00%
5. การตรวจสอบคุณภาพและการ
เขียนรหสั สนิ คา 9.54 9.54 เทา เดมิ 0.00%
6. รถขนสง มารบั สนิ คา 10.36 10.36 เทา เดมิ 0.00%
7. นําสินคา มาท่ลี านโหลด 2.48 2.48 เทา เดิม 0.00%
8. ตรวจเชค็ สินคา 9.53 9.53 เทา เดมิ 0.00%
9. ทาํ การโหลดขึน้ รถ 10.25 10.25 เทาเดมิ 0.00%
การเปรียบเทียบระยะเวลาในการทํางานกอนปรับปรุงหลังปรับปรุง แผนภูมิการไหลของ
กระบวนการ โดยพบวาจากการจัดเก็บสินคาตามการวิเคราะหการหมุนเวียนของสินคาในการเบิกสินคา หรือ
การวิเคราะหตามทฤษฎี FSN Analysis สามารถลดระยะเวลาในขั้นตอนการจัดสินคาตามคือ กิจกรรมการ
ทํางาน ขั้นตอนที่ 3 โดยกิจกรรมที่ 3 มี ระยะเวลาในการทํางานกอนปรับปรุง คือ 66.44 นาทีตอคร้ังและ
ระยะเวลาการทํางานหลังปรับปรุงคือ 51.56 นาทีตอคร้ัง โดยมีระยะเวลาท่ีลดลงไปไดคือ 15.38 นาทีตอครั้ง
หรือคดิ เปน รอ ยละ 22.98
75
การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022
สรุปผลการศึกษา
ตารางที่ 6 สรุปผลการศึกษา
วัตถุประสงค ผลลัพธ
1. เพื่อศึกษาการเก็บรักษาสินคาคงคลังและ การเก็บรักษาสินคาคงคลังแบบ FIFO ทําใหที่มีการเขาคลังกอนไดออก
การใชพ ื้นท่ีภายในคลังสินคา กอน ทําใหสินคาน้ันไมหยุดอายุหรือเสื่อมคุณภาพไปกอนที่จะออกจาก
คลังสินคา ทําใหตนทุนการผลิตไมเสียเปลา และการจัดคลังสินคาตาม
ทฤษฎี FSN Analysis สามารถระยะเวลาการหยิบสินคา ชวยในเรื่องการ
จัดวางสินคาใหเปนระบบ การวางปะปนกันสินคาลดลงเน่ืองจากการ
จัดเก็บตาม FSN Analysisน้ัน การจัดวางจัดคลังสินคาแบบ Fix
Location สามารถรูไดวาการวางสินคานั้นมีสินคาอื่นมาปะปนกันหรือไม
สามารถใชพื้นที่วางใหเกิดประโยชนได และสงผลในเร่ืองของการ
ประหยดั ตน ทนุ การจัดเกบ็ สินคา
- การปรับตําแหนงการจัดเก็บสินคาใหม มีสินคาท่ีมีความถ่ีในการ
เบิกจายบอยหรือสินคากลุม F จะอยูใกลกับประตูและทางเดินเพ่ือ
เคลื่อนยายไดงายและสามารถหยิบสินคาไดรวดเร็ว จํานวน 21
รายการ โดยอัตราการหมนุ เวียนของสนิ คาเทา กบั รอยละ79.198
- สนิ คาที่มีความถ่ใี นการเบกิ จายปานกลางหรอื สนิ คา กลุมS จะวาง
สินคาถดั ไปจากสินคากลุมF จาํ นวน 26 รายการ โดยอัตราการ
หมนุ เวียนของสินคาเทากบั รอ ยละ 16.375
2. เพื่อประยกุ ตใ ชการจัดสินคา ตามความถข่ี อง สินคาท่ีมีความถ่ีในการเบิกนอยและไมมีความถใี่ นการเบิกหรือสินคากลมุ
การเบิกจาย (FSN Analysis) เพื่อวางผัง N จะวางสินคาไวหลังสุด เนื่องจากสินคาในกลุมนี้ไมคอยมีการเบิกจาย
Layout ใหม สินคาจึงไมจําเปนท่ีสินคาเอาไวใกลประตูหรือทางเดิน จํานวน 29
รายการ โดยอตั ราการหมนุ เวยี นของสินคาเทากบั รอยละ 4.427
3. เพ่อื ลดระยะเวลาในการหาสนิ คา สามารถลดระยะเวลาในขั้นตอนการจัดสินคาตามใบออรเดอรลดลง 7.30
นาที โดยกิจกรรมการทํางานท่ีมีระยะเวลาในการทํางานลดลง จาก
แผนภูมิการไหลของกระบวนการ (flow process chart) ในขั้นตอนที่ 3
โดยกิจกรรมที่ 3 มี ระยะเวลาในการทํางานกอนปรับปรุงเฉล่ีย 66.44
นาที และระยะเวลาการทํางานหลังปรับปรุงเฉล่ีย 51.56 นาที โดยมี
ระยะเวลาท่ีลดลงไปไดเฉล่ีย 15.35 นาที หรือคิดเปนรอยละ 22.98 ใน
การทํางานเฉล่ีย 6ครั้งตอวัน จะสามารถลดระยะเวลาได 12.16 นาทีติอ
วนั หรอื คดิ เปน รอยละ 0.2
ขอเสนอแนะ
1) ควรนําเทคโนโลยี เชน คิวบารโคด เขามาใหเ พอ่ื อํานวยความสะดวกคลงั สินคา
2) ทางบรษิ ทั กรณีศึกษาสามารถใชการวิเคราะหด งั กลา วเปนแนวทางในการปรับปรงุ ตอ ไปได
3) กรณีศึกษาควรจะปรับปรุงประสิทธิภาพในการบริหารการจัดการคลังสินคาโดยการจัดกลุมสินคา
ในคลังสินคาและออกแบบวางแผนคลังสินคาจัดสรรพื้นที่ในการจัดเก็บสินคาตามประเภทและสินคาตามท่ี
ผูวิจัยไดเสนอ
4) การเคล่ือนไหวสินคาเน่อื งจากความตองการของลกู คา มกี ารเปลีย่ นแปลงอยูตลอดเวลา
เอกสารอา งอิง
กัญญทอง หรดาล. (2551). การใชระบบสารสนเทศในการจดั การคลงั สินคาสาํ หรบั อุตสาหกรรม
อาหารแชแ ขง็ . (วิทยานิพนธปรญิ ญามหาบณั ฑติ , มหาวทิ ยาลัยศิลปากร).
76
การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022
คาํ นาย อภปิ รัชญาสกุล. (2557). การจัดการพื้นท่คี ลังสนิ คา. กรุงเทพฯ: โฟกสั มีเดีย แอด พับลิซิ่ง.
คาํ นาย อภปิ รัชญาสกุล. (2550). การจัดการคลงั สินคา Warehouse management (พิมพค รั้งท่ี 2).
กรงุ เทพฯ: โฟกัส มีเดยี แอนด พบั ลิชชิง่ .
ชนกิ านต กมลสุข และสรวิชญ เยาวยนื ยง. (2554). การพฒั นาแบบจาํ ลองทางคณิตศาสตรเ พอื่ ชว ยในการ
กําหนดตําแหนงในการจดั วางสนิ คา ทเ่ี หมาะสมกรณศี ึกษา บริษทั ผลติ เคร่ืองแกวสาํ เรจ็ รปู . การ
ประชมุ วิชาการเครอื ขา ยงานวิศวกรรมอุตสาหการ, กรุงเทพฯ, 8-9 กนั ยายน 2554: 98-102
ไชยพร ปรชี าวงษ. (2556). การเพ่ิมประสิทธภิ าพคลังสนิ คา อัตโนมัติดว ยการจดั แบง พื้นท่จี ัดเก็บสนิ คา.
ชลบรุ ี: มหาวทิ ยาลยั บรูพา.
ธิญาดา ใจใหมคราม. (2558). การเพ่ิมประสิทธิภาพการจดั การคลงั สนิ คา กรณศี กึ ษาคลงั สนิ คา 2 ราษฎร
บรู ณะกรงุ เทพมหานคร องคการคลังสินคา . ปทุมธานี: มหาวทิ ยาลัยกรุงเทพ.
พมิ สิริ เซงจนั . (2557). ระบบสินคาคงคลงั โดยใชทฤษฎสี นิ คา คงคลงั กรณศี กึ ษา รา นคาชมุ ชนบา นหนอง
คา ตําบลโนนทอน อําเภอเมอื ง จังหวัดขอนแกน . ขอนแกน: มหาวทิ ยาลยั ขอนแกน.
ภมรสา ทรัพยเ พ็ญภพ. (2551). กลยทุ ธการลดตนทุนสินคา คงคลังเชงิ บูรณาการ กรณศี ึกษา บรษิ ทั บุญ
ถาวรเซรามิค จาํ กัด. กรงุ เทพฯ: มหาวิทยาลยั หอการคาไทย.
โภคทรพั ย พุมพวง. (2549). Everyday logistics. กรุงเทพฯ: บริรรักษ พบั ลสิ ชงิ่ .
ลักขณา ชัยพฒั นานนท. (2552). การจัดการคลงั สนิ คา ไดกา(ไทย) จํากัด. ปทมุ ธานี: มหาวิทยาลยั กรงุ เทพ.
สุนันทา ศิริเจรญิ วัฒน, การเพิม่ ประสิทธภิ าพการจดั การคลังสินคา กรณีศกึ ษา บริษทั ภูมไิ ทย คอมชสี
จาํ กดั . (วิทยานิพนธป รญิ ญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลยั หอการคา ไทย).
อชริ ะ เมธารชั ตกลุ . (2557). การเพ่ิมประสทิ ธิภาพการจดั การคลังสนิ คา กรณศี ึกษา บริษัทผลิตชน้ิ สว น
รถยนต. ชลบุร:ี มหาวทิ ยาลัยบรูพา.
Kaplan & Anderson. (2007). TIME – driven activity – based costing. Boston: Harvard
Business School Press.
77
การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022
ปจจยั แรงจูงใจและปจ จยั ค้ําจุนทมี่ ีอทิ ธพิ ลตอความตงั้ ใจลาออก
ของพนกั งานเจเนอเรชัน Z ในกลมุ อตุ สาหกรรมการผลติ จังหวัดปทมุ ธานี
อรชนุ บญุ ม0ี1
นกั ศึกษาปริญญาโทหลกั สูตรบริหารธรุ กจิ มหาบณั ฑิต คณะบริหารธรุ กจิ
มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธญั บรุ ี
กลา หาญ ณ นา น12
อาจารยประจาํ สาขาวิชาการจัดการ คณะบรหิ ารธุรกจิ
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธัญบรุ ี
บทคดั ยอ
การวิจัยครั้งน้มี ีวัตถุประสงค 1) เพ่ือศึกษาระดับปจจัยแรงจงู ใจ ปจจัยค้ําจุน และความต้ังใจลาออก
ของพนักงานเจเนอเรชัน Z 2) เพื่อเปรียบเทียบปจจัยสวนบุคคลท่ีแตกตางกันตอความตั้งใจลาออกของ
พนักงานเจเนอเรชัน Z และ 3) เพ่ือศึกษาอิทธิพลปจจัยแรงจูงใจและปจจัยคํ้าจุนท่ีสงผลตอความต้ังใจลาออก
ของพนักงานเจเนอเรชัน Z กลุมตัวอยางที่ใชในการศึกษาคือ ประชาชนท่ีทํางานแลว อายุต้ังแต 18 – 25 ป
โดยทําการศึกษาในเขตอําเภอเมือง อําเภอลําลูกกา อําเภอคลองหลวง และอําเภอลาดหลุมแกว จังหวัด
ปทุมธานี จํานวน 400 คน เครื่องมือที่ใชในการเก็บรวบรวมขอมูลคือแบบสอบถามท่ีผานการทดสอบความ
เที่ยงตรงเชิงเน้ือหาและความเชื่อมั่น สถิติที่ใชในการวิเคราะหขอมูล ไดแก คาเฉลี่ย การวิเคราะหคาทีแบบ
Independent การวเิ คราะหความแปรปรวนจาํ แนกทางเดยี ว และสมการถดถอยพหุคณู เชงิ เสน ผลการศึกษา
พบวา โดยรวมระดับปจจัยแรงจงู ใจ ปจจัยคาํ้ จุน และความต้ังใจลาออก มคี าอยูในระดับมาก ปจ จยั สว นบุคคล
ไดแ ก อายุ สถานภาพสมรส และระดบั การศึกษาทแ่ี ตกตางกนั มีผลตอความต้ังใจลาออกของพนักงานเจเนอเรชัน
Z อยา งมนี ยั สาํ คัญทางสถิตทิ ่รี ะดับ .05 นอกจากนยี้ ังพบวา ปจ จยั แรงจูงใจ ดานความสาํ เร็จ และดานลักษณะ
ของงานท่ีปฏิบัติ มีอิทธิพลตอความต้ังใจลาออกของพนักงานเจเนอเรชัน Z อยางมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ
.05 และปจจัยคํ้าจุนดานความมั่นคงในงาน และดานความสัมพันธกับผูบังคับบัญชามีอิทธิพลตอความตั้งใจ
ลาออกของพนกั งานเจเนอเรชนั Z อยางมีนยั สําคญั ทางสถติ ทิ ร่ี ะดับ .05
คําสาํ คัญ: ปจ จยั แรงจูงใจ ปยจยั คา้ํ จุน ความตัง้ ใจลาออก พนกั งานเจเนอเรชั่น Z
1 นักศกึ ษาปรญิ ญาโทหลกั สตู รบริหารธรุ กิจมหาบัณฑติ คณะบรหิ ารธุรกจิ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธญั บรุ ี
ต.คลองหก อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12110 หมายเลขติดตอ: 081-753-8035 อีเมล: [email protected]
2 Corresponding Author: อาจารยประจําสาขาวชิ าการจดั การ คณะบริหารธรุ กิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธัญบรุ ี
อีเมล: [email protected]
78
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Proceedings of The 9th RMUTT Global Business and
Economics National Conference 2022
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
รายงานสืบเนื่องจากการประชุมระดับชาติ RTBEC 2022
- 1 - 50
- 51 - 100
- 101 - 150
- 151 - 200
- 201 - 250
- 251 - 300
- 301 - 350
- 351 - 400
- 401 - 450
- 451 - 500
- 501 - 550
- 551 - 566
Pages: