รายงานสืบเนื่องจากการประชุมระดับชาติ RTBEC 2022

การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

จากตารางท่ี 9 พบวา ดานที่มีราคาเหมาะสมกับคุณภาพที่ตางกันมีประสิทธิภาพการบริการใน
ภาพรวมไมตางกัน ณ ระดบั นัยสาํ คญั ที่ 0.05

ตารางท่ี 10 ผลการเปรียบเทียบประสิทธิภาพการบรกิ ารจาํ แนกตามราคาไมแ พงเมอ่ื เทียบบริษัทขนสง เจาอ่นื
ประสิทธภิ าพการบรกิ าร แหลง ความแปรปรวน SS df MS F Sig.
ประสทิ ธภิ าพการบรกิ าร ระหวา งกลมุ 72.68 4 18.17 38.17 0.00
ของบรษิ ัทไปรษณยี ไทย ภายในกลมุ 188.03 395 0.48
รวม 260.71 399
* ระดับนยั สําคญั ทางสถติ ทิ ่ี 0.05

จากตารางท่ี 10 พบวา ดานราคาไมแพงเม่ือเทียบกับบริษัทขนสงเจาอื่นที่ตางกันมีประสิทธิภาพ
การบริการในภาพรวมไมต า งกัน ณ ระดับนยั สําคญั ทางสถิติที่ 0.05

ตารางที่ 11 ผลการเปรียบเทียบประสิทธิภาพการบริการจําแนกตามราคาเหมาะสมกับคุณภาพเม่ือเทียบกับ
บรษิ ัทขนสง เจาอ่นื
ประสิทธิภาพการบรกิ าร แหลงความแปรปรวน SS df MS F Sig.
ประสิทธภิ าพการบรกิ าร ระหวา งกลุม 96.64 4 24.16 58.17 0.00
ของบริษัทไปรษณยี ไทย ภายในกลมุ 164.07 395 0.42
รวม 260.71 399
* ระดบั นัยสาํ คัญทางสถติ ิที่ 0.05

จากตารางท่ี 11 พบวา ดานท่ีมีราคาเหมาะสมกับคุณภาพเม่ือเทียบกับบริษัทขนสงเจาอื่นที่
ตางกนั มปี ระสิทธภิ าพการบรกิ ารในภาพรวมท่ีไมต า งกนั ณ ระดบั นัยสาํ คัญท่ี 0.05

ตารางที่ 12 ผลการเปรยี บเทยี บประสทิ ธภิ าพการบรกิ ารจาํ แนกตามมกี ารระบุราคาของสินคา ชดั เจน
ประสิทธภิ าพการบรกิ าร แหลง ความแปรปรวน SS df MS F Sig.
ประสทิ ธิภาพการบริการ ระหวา งกลุม 83.89 4 20.97 46.85 0.00
ของบรษิ ัทไปรษณยี ไ ทย ภายในกลุม 176.82 395 0.45
รวม 260.71 399
* ระดับนยั สาํ คญั ทางสถิตทิ ี่ 0.05

จากตารางท่ี 12 พบวา ดานทม่ี ีการระบุราคาของสนิ คาชดั เจนทต่ี างกันมปี ระสทิ ธภิ าพการบรกิ าร
ในภาพรวมท่ีไมต างกนั ณ ระดับนัยสําคัญท่ี 0.05

ตารางที่ 13 ผลการเปรียบเทียบประสิทธิภาพการบริการจําแนกตามพนักงานมีความรูความสามารถในการ
ใหบ รกิ าร
ประสทิ ธิภาพการบริการ แหลงความแปรปรวน SS df MS F Sig.
ประสิทธิภาพการบริการ ระหวา งกลุม 119.55 4 29.89 83.63 0.00
ของบริษัทไปรษณียไ ทย ภายในกลมุ 141.16 395 0.36
รวม 260.71 399
* ระดับนยั สําคัญทางสถติ ทิ ี่ 0.05

379

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

จากตารางที่ 13 พบวา ดานท่ีมีพนักงานมีความรูความสามารถในการใหบริการที่ตางกันมี
ประสิทธิภาพการบริการในภาพรวมท่ีไมตา งกนั ณ ระดับนัยสําคญั ทางสถิติท่ี 0.05

ตารางท่ี 14 ผลการเปรียบเทียบประสทิ ธภิ าพการบรกิ ารจําแนกตาม พนกั งานแตงกายเรยี บรอ ยเหมาะสม
ประสิทธิภาพการบรกิ าร แหลงความแปรปรวน SS df MS F Sig.
ประสิทธภิ าพการบริการ ระหวางกลุม 99.17 4 24.79 60.62 0.00
ของบรษิ ัทไปรษณียไทย ภายในกลุม 161.54 395 0.41
รวม 260.71 399
* ระดบั นยั สําคัญทางสถติ ทิ ี่ 0.05

จากตารางท่ี 14 พบวา ดานที่มีพนักงานแตงกายเรียบรอยเหมาะสมท่ีตางกันมีประสิทธิภาพการ
บรกิ ารในภาพรวมท่ไี มตางกัน ณ ระดบั นัยสําคัญทางสถติ ทิ ่ี 0.05

ตารางท่ี 15 ผลการเปรียบเทียบประสิทธิภาพการบริการจําแนกตาม การส่ือสารของพนักงาน เชนการพูด
นา้ํ เสียง สีหนา
ประสิทธิภาพการบริการ แหลงความแปรปรวน SS df MS F Sig.
ประสทิ ธภิ าพการบรกิ าร ระหวา งกลมุ 110.81 4 27.70 73.00 0.00
ของบริษทั ไปรษณยี ไ ทย ภายในกลุม 149.90 395 0.38
รวม 260.71 399
* ระดบั นยั สําคัญทางสถิติที่ 0.05

จากตารางท่ี 15 พบวา ดานท่ีมีการส่ือสารของพนักงาน เชน การพูด น้ําเสียง สีหนา ท่ีตางกันมี
ประสิทธิภาพการบริการในภาพรวมทไี่ มต างกนั ณ ระดับนัยสําคญั ทางสถติ ทิ ี่ 0.05

ตารางที่ 16 ผลการเปรียบเทียบประสิทธิภาพการบริการจําแนกตามมีการใหคําแนะนําและแกปญหาในการ
บริการเหมาะสม
ประสทิ ธภิ าพการบริการ แหลง ความแปรปรวน SS df MS F Sig.
ประสิทธภิ าพการบริการ ระหวางกลุม 115.55 4 28.89 78.61 0.00
ของบรษิ ทั ไปรษณียไ ทย ภายในกลุม 145.16 395 0.37
รวม 260.71 399
* ระดับนยั สําคญั ทางสถิตทิ ี่ 0.05

จากตารางท่ี 16 พบวา ดานท่ีมีการใหคําแนะนําและแกปญหาในการบริการเหมาะสมท่ีตางกันมี
ประสิทธภิ าพการบริการในภาพรวมทีไ่ มต า งกนั ณ ระดับนยั สาํ คัญทางสถิตทิ ี่ 0.05

ตารางท่ี 17 ผลการเปรียบเทียบประสิทธิภาพการบริการจําแนกตามมีการรับประกันกรณีสินคาเสียหายหรือ
สญู หาย
ประสทิ ธิภาพการบริการ แหลง ความแปรปรวน SS df MS F Sig.
ประสิทธภิ าพการบริการ ระหวางกลุม 117.71 4 29.43 81.28 0.00
ของบริษัทไปรษณียไ ทย ภายในกลมุ 143.01 395 0.36
รวม 260.71 399
* ระดับนยั สาํ คญั ทางสถติ ิท่ี 0.05

380

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

จากตารางที่ 17 พบวา ดานท่ีมีการรับประกันกรณีสินคาเสียหายหรือสูญหายท่ีตางกันมี
ประสทิ ธภิ าพการบรกิ ารในภาพรวมทไี่ มต า งกนั ณ ระดับนัยสาํ คัญทางสถิติท่ี 0.05

ตารางที่ 18 ผลการเปรยี บเทยี บประสทิ ธิภาพการบรกิ ารจําแนกตามมคี วามสามารถในการตดิ ตามพสั ดุ
ประสทิ ธิภาพการบริการ แหลงความแปรปรวน SS df MS F Sig.
ประสทิ ธิภาพการบริการ ระหวา งกลมุ 112.81 4 28.20 75.32 0.00
ของบรษิ ทั ไปรษณยี ไ ทย ภายในกลุม 147.91 395 0.37
รวม 260.71 399
* ระดบั นยั สําคัญทางสถติ ิที่ 0.05

จากตารางที่ 18 พบวา ดานท่ีมีความสามารถติดตามพัสดุที่ตางกันมีประสิทธิภาพการบริการใน
ภาพรวมทไ่ี มตางกัน ณ ระดับนัยสําคญั ทางสถติ ิท่ี 0.05

ตารางท่ี 19 ผลการเปรียบเทยี บประสิทธิภาพการบริการจาํ แนกตามมกี ารทาํ งานอยางเปนระบบ Sig.
ประสิทธภิ าพการบริการ แหลงความแปรปรวน SS df MS F 0.00
ประสิทธภิ าพการบรกิ าร ระหวางกลุม 140.76 4 35.19 115.87
ของบรษิ ัทไปรษณียไทย ภายในกลมุ 119.96 395 0.30
รวม 260.71 399
* ระดับนัยสําคัญทางสถติ ทิ ี่ 0.05

จากตารางที่ 19 พบวา ดา นทํางานอยา งเปนระบบท่ีตา งกนั มีประสิทธิภาพการบรกิ ารในภาพรวม
ทีไ่ มตางกนั ณ ระดบั นัยสําคญั ทางสถิติที่ 0.05

ตารางท่ี 20 ผลการเปรียบเทยี บประสทิ ธภิ าพการบริการจาํ แนกตามซื่อสตั ยต รงตอเวลา
ประสิทธภิ าพการบริการ แหลงความแปรปรวน SS df MS F Sig.
ประสทิ ธิภาพการบรกิ าร ระหวางกลมุ 141.26 4 35.31 116.78 0.00
ของบริษัทไปรษณียไทย ภายในกลมุ 119.45 395 0.30
รวม 260.71 399
* ระดับนัยสาํ คัญทางสถิตทิ ่ี 0.05
จากตารางท่ี 20 พบวา ดานมีซ่ือสัตยตรงตอเวลาท่ีตางกันมีประสิทธิภาพการบริการในภาพรวม
ที่ไมตางกัน ณ ระดับนยั สาํ คัญทางสถิตทิ ่ี 0.05

การอภปิ รายผล
ผลการวิจัยเรื่อง ศึกษาปจจัยของลูกคาในการใชบริการบริษัทไปรษณียไทยเพื่อเพ่ิมประสิทธิภาพ

การบรกิ ารบริษัทไปรษณยี ไทยในกรงุ เทพมหานคร ผูวิจัยสามารถนําผลการศกึ ษามาอภิปรายผลไดดงั น้ี
จากการทดสอบสมมติฐานท่ี 1 ของการศึกษาวิจัยในคร้ังนี้พบวา กลุมตัวอยางท่ีใชบริการบริษัท

ไปรษณียไทย ตามปจจัยสวนบุคคลแตกตางกัน มีประสิทธิภาพของการบริการบริษัทไปรษณียไทยไมแตกตาง
กันอยางมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ซ่ึงสอดคลองกับงานวิจัยของ นรากร รุจินันทพรกุล และปะราสี

381

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

เอนก (2557) ไดศึกษาเรื่องปจจัยสวนบุคคลท่ีมีผลตอการรับรูระดับคุณภาพการใหบริการของผูใชบริการ
ศูนยบริการรวมกระทรวงแรงงาน: กรณีศึกษาจังหวัดลําปาง พบวา เพศ ระดับการศึกษา อาชีพ รายได ของ
ผูใชบริการท่ีแตกตางกันการรับรูระดับคุณภาพการใหบริการของศูนยบริการรวมกระทรวงแรงงาน สาขาบ๊ิกซี
จังหวัดลําปาง ไมแ ตกตางกัน

จากการทดสอบสมมติฐานที่ 2 ของการศึกษาวิจัยในคร้ังนี้พบวา กลุมตัวอยางที่ใชบริการบริษัท
ไปรษณียไทย ตามปจจัยของลูกคาในการใชบริการบริษัทไปรษณียไทยแตกตางกัน มีประสิทธิภาพของการ
บริการบริษัทไปรษณียไทยไมแตกตางกันอยางมีนัยสําคัญทางสถิติท่ีระดับ 0.05 ซ่ึงสอดคลองกับงานวิจัยของ
เบญชภา แจงเวชฉาย (2559) ไดศึกษาเร่ือง คุณภาพการใหบริการท่ีสงผลตอความพึงพอใจของผูโดยสาร
รถไฟฟา BTS ในกรุงเทพมหานคร พบวา คุณภาพการบริการท่ีสงผลตอความพึงพอใจของผูโดยสารรถไฟฟา
BTS ในกรุงเทพมหานคร อยางมนี ยั สําคญั ทางสถติ ิทีร่ ะดบั 0.05 ไดแก คณุ ภาพการบริการดานความนาเชื่อถือ
ดานการใหความม่ันใจแกลูกคา และดานการเขาใจและรูจักลูกคา โดยรวมกันพยากรณ ความพึงพอใจของ
ผูโดยสารรถไฟฟา BTS ในกรุงเทพมหานคร คิดเปนรอยละ 78.10 ในขณะท่ีคุณภาพการบริการดานความเปน
รูปธรรมของการบริการ และดานการตอบสนองตอลูกคา ไมส ง ผลตอความพึงพอใจของ ผูโดยสารรถไฟฟา BTS
ในกรุงเทพมหานคร
ขอเสนอแนะจากผลการวิจัย

จากผลการวิจัยเรอื่ ง ศึกษาปจจัยของลูกคาในการใชบรกิ ารบรษิ ทั ไปรษณยี ไทย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ
การบริการบริษัทไปรษณียไทยในกรุงเทพมหานคร ผูอานรวมไปถึงหนวยงานบริษัทไปรษณียไทยสามารถนํา
ประเด็นดานตางๆไปใชในการประกอบการในการตัดสินใจปรับกลยุทธการดําเนินงานหรือการเพิ่ม
ประสทิ ธิภาพของการบรกิ าร เพอื่ ตอบสนองปจ จัยของลูกคา ในการใชบริการท่ีดีข้นึ
ขอเสนอแนะงานวจิ ัยในอนาคต

ในการศึกษาวิจัยครั้งตอไปควรศึกษาในพ้ืนท่ีอ่ืน ๆ ผูประกอบการอ่ืน ๆ ในธุรกิจประเภทเดียวกัน
หรอื บรกิ ารการขนสง ประเภทอืน่ ๆ เชน การขนสงตา งประเทศ ควรมีความหลากหลายมากขน้ึ ไดแ ก

1. ควรท่ีจะศึกษาถึงดานพฤติกรรมของผูบริโภคและดานความพึงพอใจในการใชบริการบริษัท
ไปรษณยี ไทย

2. ควรท่ีจะศกึ ษาถงึ ประสิทธภิ าพในการขนสงสินคา ของบริษทั ไปรษณยี ไ ทย
3. ควรทีจ่ ะศกึ ษาถึงปจจยั ท่ีทําใหผบู ริโภคเลอื กใชบ รกิ ารบรษิ ัทไปรษณยี ไทย
เอกสารอา งอิง
การเคหะแหงชาติ. (2562). ขอมูลประชากรป 2562. สบื คนจาก https://housingkc.nha.co.th/files/
article/attachments/ffaef8523776e58763edecf0906c208e.pdf
ชชู ยั สมิทธิไกร. (2562). พฤติกรรมผบู รโิ ภค. กรงุ เทพฯ: จุฬาลงกรณม หาวทิ ยาลัย.
ธธีรธร ธรี ขวญั โรจน. (2563). การตลาดบรกิ าร. กรุงเทพฯ: ซเี อ็ดยเู คช่ัน.
นรากร รุจนิ นั ทพรกุล และปะราสี เอนก. (2557). ปจ จัยสว นบุคคลที่มผี ลตอการรับรูระดบั คณุ ภาพการ
ใหบ ริการของผใู ชบ ริการศูนยบ รกิ ารรวม กระทรวงแรงงาน: กรณีศึกษาจงั หวดั ลําปาง. วารสาร
บัณฑิตวิจัย, 5(1), 199-131.

382

การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

บรษิ ัท ไปรษณียไทย จาํ กัด. (2563). รายงานประจําป 2563. สบื คน จาก
https://file.thailandpost.com/upload/content/2563_60f4dcb17ac67.pdf

เบญชภา แจงเวชฉาย. (2559). คณุ ภาพการใหบ ริการทส่ี ง ผลตอ ความพงึ พอใจของผูโดยสารรถไฟฟา BTS
ในกรุงเทพมหานคร. (การคน ควา อสิ ระปริญญามหาบณั ฑติ , มหาวิทยาลยั กรุงเทพ).

รตั นะ พทุ ธรกั ษา. (2560). คณุ ภาพการบริการดานการนําจา ยท่ีสง ผลตอ ความพงึ พอใจของลูกคา บรษิ ัท
ไปรษณียไทย จาํ กัด กรณีศกึ ษา ทท่ี ําการไปรษณยี รามอินทรา. วารสารวชิ าการบริหารธุรกิจ
สมาคมสถาบนั อดุ มศึกษาเอกชนแหงประเทศไทยในพระราชปู ถมั ภ สมเด็จพระเทพรตั นราชสุดา ฯ
สยามบรมราชกมุ าร,ี 6(2), 124-134.

ศริ ิวรรณ เสรีรตั น. (2550). พฤตกิ รรมผูบรโิ ภค. กรงุ เทพฯ: พัฒนาศกึ ษา.
สุภาพรณ สมุดรมั ย. (2559). การพัฒนาประสทิ ธิภาพในการทํางาน. สบื คน จาก

http://supaporn015hrm.blogspot.com/p/4.html
Best express. (2564). ธรุ กจิ E-Commerce ไทย 2021 ยังโตไมหยุดสง ผลธรุ กิจโลจสิ ตกิ สขยาย

ตาม. สบื คนจาก https://www.splashtactic.com/s/ecommerce- 2021-blog
Terresrial. (2560). สรา งความนา เชื่อถอื ใหก บั ธุรกิจและไดร บั ความไววางใจจากลกู คา . สบื คนจาก

https://goterrestrial.com/2020/12/24/6-วิธีสรา งความนาเชื่อถือ/
Yamane, T. (1967). Taro statistic: an introductory analysis. New York: Harper & row.

383

การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

การปรับปรุงการลําเลยี งวัตถดุ ิบเขาสสู ายพานการผลิตชิน้ สว นรถยนต
ดวยการสรางเคร่อื งมือในการขนถา ยแบบใหม เพื่อลดความสูญเปลา
จากการเคลื่อนไหวของพนกั งาน กรณศี ึกษา บริษทั ซีเจ แมนแู ฟคเจอร่งิ จาํ กัด

ภวู ดล ไวยเนตร01
อาจารยประจาํ หลกั สูตรการจดั การโลจิสติกสและโซอ ุปทาน คณะบรหิ ารธุรกิจ

สถาบนั เทคโนโลยไี ทย - ญีป่ นุ
มนญั ณัฏฐ โภชนจนั ทร

อาจารยป ระจาํ หลักสตู รบริหารธรุ กจิ ญป่ี นุ คณะบรหิ ารธุรกจิ
สถาบันเทคโนโลยีไทย - ญี่ปนุ
บทคัดยอ

งานวิจัยนี้ไดทําการศึกษาในเรื่องการจัดสรางรถเข็นกับโตะแบบรูปแบบท่ีพัฒนาข้ึนใหม โดยใช
หลักการ KARAKURI KAIZEN หรือ Simple Machine เพื่อลดการเคลื่อนไหวที่ไมจําเปนจากการยกของหนัก
จากท่ีตางระดับ ซึ่งไดมีการประยุกตใชลอกล้ิงมาติดต้ังทั้งรถเข็นและโตะเพื่อการลดการกมและยกกระบะ
วัตถุดิบโดยเริ่มตนตั้งแตพนักงานท่ีทําหนาที่สงวัตถุดิบรับวัตถุดิบจากคลังสินคาไปสงท่ีสายการผลิตของกําลัง
การผลิตช้ินสวนรถยนต จากการสํารวจสภาพปญหาในปจจุบัน พบวา เกิดการเคลื่อนไหวที่สูญเปลาของ
พนักงานในกระบวนการขนถายชิ้นสวนรถยนตไปยังสายการผลิตหลักอันเน่ืองมากจากความตางระดับของ
สายพานและอุปกรณท่ีใชถายโอนชิ้นสวนยอยไปยังสายพานของการผลิตหลัก นอกจากนี้ ยังตรวจพบปญหา
การบาดเจ็บระหวางทํางาน อันเน่ืองมาจากการเคลื่อนไหวท่ีผิดหลักการทางการยศาสตรอีกดวย ผูวิจัยจึง
จัดสราง เครื่องมือขนถายลําเลียงแบบใหม โดยใหมีความสูงเทียบเทากับสายพานหลักท่ีทําการการผลิตหลัก
และยังติดลอ เพ่ือความงายตอการขนยายอีกดวย โดยไดประยุกตการใชหลักการ คาระคูริ ไคเซ็น, การ
ออกแบบเครื่องจักรกลอยางงายหลักการ ECRS, Flow process chart จากการสุมนับการเกิดกิจกรรมท่ีไม
กอใหเกิดคุณคาของพนักงานจํานวนกอนการปรับปรุง 75 ครั้ง และหลังการปรับปรุงอีก 75 คร้ัง ผลจากการ
วิจัยพบวา การปรับขนาดความสูงเทากันระหวางสายพานการผลิตช้ินสวนรถยนต โตะ รถเข็นและพื้นท่ีจัด
งานในคลังสินคารวมทั้งการประยุกตใชลอกลิ้งติดบนโตะและรถเข็น ทําใหขจัดขั้นตอนการยกในกระบวนการ
ลําเลียงกระบะชน้ิ งาน-วัตถดุ ิบไดถ งึ รอยละ 66
คําสําคัญ: คาระคูริ ไคเซ็น เครอื่ งจักรกลอยา งงาย การเคล่ือนไหวที่ไมจําเปน สายการผลติ

1 อาจารยประจําหลกั สตู รการจดั การโลจิสติกสและโซอปุ ทาน คณะบรหิ ารธรุ กจิ สถาบันเทคโนโลยีไทย – ญ่ีปนุ
1771/1 ถนนพัฒนาการ แขวงสวนหลวง เขตสวนหลวง 10250
หมายเลขตดิ ตอ: 091-143-3583 อีเมล: [email protected], [email protected]

384

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

THE IMPROVEMENT OF A NEW HANDLING DEVICE
TO REDUCE WORKERS’ MOTION WASTES —

A CASE STUDY AT CJ MANUFACTURING COMPANY LIMITED

Phuwadon Waiyanet1
Lecturer at Logistics and supply chain management, Faculty of Business Administration

Thai-Nichi Institute of Technology
Manannat Phochanajun

Lecturer at Business Japanese, Faculty of Business Administration
Thai-Nichi Institute of Technology
Abstract

This research has studied the application of the “KARAKURI KAIZEN” or “Simple
Machine” principle to the creation of novel handling devices to reduce unnecessary
movements from lifting heavy objects from different levels. In particular, a wheelchair and
table model was applied to the production line of an automobile parts manufacturer by
installing rolling wheels to table tops and trolleys. The differences between the workers’
extended reach and the height of the main conveyor was identified as the critical cause.
Therefore, the achievement of equal height scaling by combining rollers and adjusting the
level of new handling devices was implemented for the delivery of raw materials from the
receiving station through to the main production line. The effectiveness of the new handling
equipment was determined by randomly counting non-value-added activities of 75
employees before and after improvement. The majority of wastes of motion not only
caused process inefficiencies, but also contributed to the vast numbers of injuries
accumulated by abnormal movements that violate ergonomic principles. The results of the
research showed that equal height scaling between automobile parts production lines,
tables, trolleys and event space in the warehouse as well as the application of table top
rolling wheels and trolleys significantly reduced motion waste from lifting movements in the
delivery of workpiece-raw material by up to 66 percent.
Keywords: Karakuri Kaizen, Simple Machine, Motion Waste, Production Line

1 Corresponding Author: Lecturer at Logistics and supply chain management
Faculty of Business Administration, Thai-Nichi Institute of Technology.
Contact Number: +6691-143-2583 Email: [email protected], [email protected]

385

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

บทนาํ
จากการสํารวจพื้นที่การทํางานของโรงงานผลิตชิ้นสวนชวงลางรถยนตตั้งแตพื้นท่ีคลังสินคาไปจนถึง

ในสวนของกําลังการผลิตช้ินสวนชวงลางของรถยนต พบวา ในปจจุบันพนักงานในสายการผลิตมีการเคล่ือนไหว
ท่ีเสี่ยงตอการบาดเจ็บอันเนื่องมาจากการปฏิบัติงาน อันไดแก การเคลื่อนไหวในการเดิน หยิบ ยก และกม ท่ีผิด
หลักการยศาสตร ซง่ึ เกดิ ขึ้น 2 สว นงาน คือพนักงานที่ทําหนา ทลี่ ําเลียงวัตถดุ ิบและพนักงานท่ปี ระจาํ อยูตาํ แหนง
กําลังการผลิต และพนักงานทั้ง 2 สวนงานตางประสบปญหาจากข้ันตอนการทํางานท่ีมีการกมหยิบและเดินยก
กระบะช้ินงาน-วัตถุดิบท่ีมีน้ําหนักมากและเฉลี่ยอยูท่ี 22 กิโลกรัมตอ 1 กระบะโดยจํานวนครั้งท่ีมีการหยิบและ
ยกกระบะชิ้นงาน-วัตถุดิบของพนักงานท่ีทําหนาที่ลําเลียงวัตถุดิบจะมีอยูท้ังหมด 2 คร้ังโดยการยกครั้งท่ี 1
เกิดขึ้นจากการท่ีพนักงานที่ทําหนาท่ีลําเลียงวัตถุดิบรับกระบะช้ินงาน-วัตถุดิบจากรางสงช้ินงาน-วัตถุดิบที่
คลังสินคามาลงที่รถเข็นรับวัตถุดิบและคร้ังท่ี 2 เกิดข้ึนท่ีกําลังการผลิตชวงลางรถยนตจากขั้นตอนในการหยิบ
และยกกระบะชิ้นงาน-วัตถุดิบเพื่อไปเติมท่ีพื้นท่ีรับวัตถุดิบ และในสวนของพนักงานที่ทําหนาท่ีผลิตที่ประจําอยู
ในกาํ ลงั การผลิตกม็ ีขนั้ ตอนการกมและเดินหยิบกระบะชนิ้ งาน-วัตถดุ บิ มาวางใกลๆ กับสายพานการผลิตเพอ่ื หยิบ
ตัวช้ินงาน-วัตถุดิบจากกระบะมาปอนลงท่ีสายพานเพื่อดําเนินขั้นตอนการผลิตเปนลําดับถัดไป ทําใหพนักงาน
จากทั้งสวนท่ีเปนพนักงานลําเลียงและพนักงานที่ประจําตําแหนงที่กําลังการผลิตตางมีอาการปวดเม่ือยเหน่ือย
ลาเวลาทํางานและทําใหเกิดอาการบาดเจ็บของกลามเนื้อจากข้ันตอนการยกกระบะช้ินงาน-วัตถุดิบในระหวาง
การทาํ งานอยา งเปนประจํา

ภาพท่ี 1 ภาพแสดงการกมยกกระบะชิน้ งาน-วตั ถุดิบของพนักงานลําเลยี ง
วตั ถปุ ระสงคในการวิจัย

1. จดั สรางรถเขน็ และโตะท่มี ลี กู กล้ิงเพือ่ เพิ่มประสทิ ธิภาพในการลําเลยี งวัตถดุ บิ
2. ขจัดขัน้ ตอนการยกในข้ันตอนของการลําเลยี งวัตถุดบิ ท่ไี มมปี ระสทิ ธภิ าพ
การทบทวนวรรณกรรม
อภิชาต วงศสืบสกุล (2550) ไดทําการศึกษาการลดความสูญเปลาในการผลิตของกระบวนการพนสี
โรงงานตัวอยางบริษัท ไทยยามาฮามอเตอร จํากัด ในคร้ังแรกประสิทธิภาพในการผลิตเทากับ รอยละ 85 จาก
การศึกษาและปรับปรุงพบวาประสิทธิภาพเพ่ิมข้ึน รอยละ 90.48 โดยใชเทคนิคการขจัดงานที่ไมมีความจําเปน
ออกและเทคนิคการจัดกระบวนการผลิตใหมโดยการประยุกตการออกแบบทดลองท่ีเหมาะในกระบวนการผลิต
สุทัศน รัตนเก้ือกังวาน (2551) ทําการศึกษาสายการผลิตเบรกเกอร โดยพยายามขจัดและลดงานท่ีไมกอใหเกิด
มูลคาเพิ่ม (Non value added) ตอตัวผลิตภัณฑ โดยใชเทคนิค Why Why analysis การศึกษาการทํางาน
โดยใชแผนภูมิคน-เคร่ืองจักร เปนเครื่องมือหลักท่ีจะชวยใหหารากเหงาของปญหา (root cause) และการ

386

การประชุมวชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

วิเคราะห โดยหลักการ 3T เวลาที่ใชในการผลิตจริง (T1) เวลาที่เปนเวลาสวนเกิน (T2) เวลาไรประสิทธิภาพ
(T3) ซึ่งผลจากการท่ีไดปรับปรุงในสวนของสายการผลิต พบวา ความสูญเสีย ตางๆ ที่ไดกลาวมาน้ัน มีแนวโนม
ลดลงโดยสามารถลดรอบเวลาการผลิต (Cycle time) ของ ผลติ ภณั ฑจาก 51.41 เหลือ 41.97 วินาทตี อชิ้น โดย
มีจํานวนสถานีงานลดลงจากเดิม 20 เปอรเซ็นต และ ลดสัดสวนของงานท่ีไมกอใหเกิดมูลคาจาก 41
เปอรเซ็นต เหลือเพียง 28 เปอรเซ็นต อาคม มณีคัณโฑ (2551) ไดทําการศึกษาเพ่ือลดเวลาสูญเสียใน
กระบวนการ ผลิตและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต เพื่อแกปญหาในอุตสาหกรรมการผลิตอุปกรณอิเล็กทรอนิกส
(Transistor & Diode) ซ่ึงจากการเขาไปศึกษาพบวาเวลาที่สูญเสียเกิดข้ึนจากหลายสาเหตุดวยกัน เชน เกิดจาก
เครื่องมือและอุปกรณไมเหมาะสมหรือไมสะดวกในการปฏิบัติงาน พนักงานใชเวลา ทํางานไมเทากัน ไมมีวิธีการ
ทํางานท่ีเปนมาตรฐานเดียวกัน และสภาพแวดลอมในการปฏิบัติงาน ผูทําการวิจัยไดเลือกปญหาท่ีเกิดจาก
เครื่องมอื และอุปกรณไมเหมาะสมหรือไมส ะดวก ในการปฏิบตั ิงานมาทําการวจิ ยั

จากการศึกษา ผูวิจัยจะดําเนินการแกปญหาดังกลาวโดยเลือกวิธีการจัดทํา อุปกรณชวย ในการ
ตรวจสอบ ที่เหมาะสมกับการปฏิบัติงานและเปนมาตรฐานเดียวกัน ผลจากการวิจัยปรากฏวา เวลาในการ
ตรวจสอบเคร่ืองจักรวิธีการเดิมใชเวลา 11.51 นาที/ เครื่อง/คน ซึ่งภายหลังการทดลองใชอุปกรณชวยในการ
ตรวจสอบแลว เวลาลดลง 6.12 นาที/เครื่อง/คน ซึ่งคิดเปนเงิน 4,395,448.80 บาท/ป ในขณะใชอ ุปกรณชวยใน
การตรวจสอบพบวาสามารถทําใหเวลาในการผลิตลดลง จาก อัตราการผลิตตอ 1 วันจะเทากับ 340,425.6 ชิ้น.
เปนอัตราการผลิตตอ 1 วันจะเทากับ 345,600 ชิ้น. ทําใหเพิ่มผลผลิตไดอีก 5,174.4 ชิ้น./วัน ซึ่งสามารถทําให
บริษัทลดตนทุนลงไดอยางมากดังน้ัน งานวิจัยนี้จึงประสบผลสําเร็จไดดวยดี สามารถแกปญหาไดบรรลุ
วัตถุประสงคท่ีต้ังไว ตอมา ภัทรนิษฐ บุญวัง. (2554) ทําการศึกษาเพิ่มประสิทธิภาพ การทํางานของเคร่ืองปม
ขึน้ รูปโลหะ เพ่ือลดเวลาในการหยดุ เคร่ืองปมขึ้นรูปโลหะในการหยบิ ช้ินงานออกจากแมพิมพ และเพื่อหาวิธกี าร
ผอนแรงในการหยิบชิ้นงานโดยมุงแกปญหาในดานการขนถายวัสดุท่ีมีระยะทางมากเกินไปโดยการออกแบบ
ระบบรางลําเลียงช้ินงานและชุดจัดเรียงในการ จัดเก็บช้ินงาน ซึ่งทําใหเพิ่มประสิทธิภาพการทํางานของ
เคร่ืองจักรและประสิทธิภาพการทํางาน ของพนักงาน จากการปรับปรุงพบวาสามารถลดอัตราการหยุดการ
ทํางานของเคร่ืองจักรลงได รอยละ 89.33 ลดเวลารวมในการหยุดเครื่องจักรลงได รอยละ 55.89 ลดเวลาการ
ผลิตโดยรวมได รอยละ 39.44 อัตรา การผลิตตอช่ัวโมงเพ่ิมข้ึน รอยละ 39.43 สามารถลดจํานวนพนักงานลงได
1 คน จากเดิมใชพนักงาน 3 คน ตนทุนผันแปรตอหนวยลดลง จาก 0.21 บาท ตอชิ้น เหลือ 0.09 บาทตอชิ้น
และจะคุมทุนที่ 25,608 ช้ิน จากน้ัน ธีรวัฒน สมสิริกาญจนคุณ (2556) ประยุกตใชการสุมงานและหลักการลด
ความสูญเปลา ECRS เพ่ือปรับปรุงการเพ่ิมประสิทธิภาพการทํางานในไลนประกอบบรรจุภัณฑชิ้นสวนวิทยุ
ทรานซิสเตอร โดยการเร่ิมจากศึกษากระบวนการผลิตและวิเคราะหข้ันตอน การทํางานตามการดําเนินการ
ปรับปรุงดวยวิธีการของวิศวกรรมอุตสาหการ ไดแก การศึกษาเวลาและการเคลื่อนไหว ตัวอยางงานและ
ขั้นตอนการทํางาน หลักการความสูญเปลา ECRS การคํานวณความสัมพันธของคนและเคร่ืองจักร เปนตน ผล
การปรบั ปรงุ สามารถลดการใชแ รงงานลงไดรอยละ 25 ของการจัดสรรแรงงานทั้งหมด ตอ มา ศิรริ ัตน ตรงวัฒนาวุฒิ
(2557) ไดศึกษาเพื่อนําความรูทางดานอุตสาหการมาลดตนทุนดานเวลาและแรงงานใหกับผูประกอบการซึ่งมี
ผลิตภัณฑหลักคือนาด่ืมบรรจุถังขนาด 20 ลิตรนํ้าด่ืมบรรจุขวดขนาด 600 มิลลิลิตรและขนาด 300 มิลลิลิตร
และใชแรงงานคนในการผลิตเปนหลักหลังจากศึกษาขั้นตอนการทํางานในปจจุบันแลวพบวากระบวนการผลิต
เปนไปดวยความลาชาและมีการรอคอยของพนักงานซึ่งเปนการเสียเวลาโดยเปลาประโยชนในงานวิจัยน้ีจึงไดนํา
เคร่ืองมือทางอุตสาหการตาง ๆ เชนการศึกษางานการจับเวลาการใชแผนภูมิกางปลา (Fish Bone Diagram)
การใชแผนภูมิการไหล (Flow Process Chart) และเทคนิคการปรับปรุงงาน (ECRS) มาชวยแกปญหาใหกับ
โรงงานโดยพบวาหลังจากการปรับปรุงการทํางานแลว สามารถลดเวลาความสูญเปลาในการทํางานจากเดิม

387

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

254.40 วินาที เหลือ 174.16 นาที ลดลงไป 80.24 วินาที คิดเปน รอยละ 32.17 อรรถพันธ นันทกุลวาณิช
(2559) ปรับปรุงกระบวนการและข้ันตอนการทํางาน โดยการวิเคราะห 5W1H เพื่อดูข้ันตอนการไหลของการ
ทํางาน และการประยุกตใช ECRS เพ่ือลดความสูญเปลาในกระบวนการ รับ – สง เอกสารขององคกร การ
จัดการเอกสารชวยใหระบบเดินไปตาม Flow งานท่ีไดวางไวโดยไดรับความรวมมือจากเจาหนาที่ ท่ีเกี่ยวของใน
งานสารบรรณและลดการใชงานกระดาษ (ไมไดเลิกใช) เพ่ือประหยัดงบประมาณและแกปญหาการสําเนา
เอกสารซํ้าซอน พัฒนาระบบอิเล็กทรอนิกส โดยการนําเทคโนโลยีท่ีทันสมัยเขามาใชในองคกรเพ่ือลดความ
ผิดพลาดของบุคลากรหรอื เจาหนาท่ี ที่เก่ียวของในการทํางานของระบบสารบรรณ ชวยเพิ่มประสิทธิภาพในการ
ทํางานเพื่อลดความเสียหายตอองคกร ผลจากการวิจัยทําใหเห็นถึงความเปลี่ยนแปลงกระบวนการทํางาน
กัมปนาท ราชแขวง (2563) ไดทําการศึกษาการลดระยะเวลาการคน หาสินคาของการที่ไมทราบตําแหนงสินคาที่
แนนอน ซึ่งสินคาในท่ีน้ีคือวัตถุดิบ (Raw Material) ของบริษัท เอ็ม.เอส.เฟริสท เอ็นเตอรไพรส จํากัด ซึ่งมี
ปญหาการคาหาสินคาลาชาเนื่องจากการจัดเก็บไมเปนระบบ และไมมีตําแหนงท่ีแนชัด โดยผูวิจัยใชแผนผัง
กางปลา (Fishbone Diagram) ในการวิเคราะหหาปญหาและทําการศึกษาการทํางานของพนักงานแผนก
คลังสินคา จึงเริ่มแกไขโดยการใชหลักการลดความสูญเปลา ECRS พรอมกับการใชใบบันทึกขอมูล (Check
sheet) มาทําการบงบอกถึงการเคลื่อนยายสินคา เพื่อใหทราบตําแหนงของสินคาและบงบอกถึงตัวสินคาวามี
การตรวจสอบแลวหรือไม ซึ่งผลจากงานวิจัยคือ ระยะเวลาเฉล่ียในการหาสินคาลดลงจาก 6.24 นาที เหลือ
54.09 นาที ลดลง 13.15 นาที คิดเปน 19.56 เปอรเซ็นต สงผลใหการหาสินคาตามพ้ืนทางเดินลดลงและทําให
การจัดเตรียมสนิ คาใชเวลาลดลงดวยเชนกัน โดยการจัดทําการปรับปรุงนี้ จะตองมีการใชเวลาในการปรับตัวเพ่ือ
สรางความเขาใจและความเคยชินใหม มงคลกฤช อําไพสิริวงศ (2563) ศึกษากระบวนการทํางานภายใน
คลังสินคา เพ่ือเพิ่มประสิทธิภาพการหยิบภายในคลังสินคา รูปแบบการวิจัยเปนการวิจัยเชิงปริมาณ ผูวิจัยไดทํา
การรวบรวมขอมูลจากแนวคิด ทฤษฎี ทบทวนวรรณกรรม จากการไปสัมภาษณผูบริหารและพนักงานภายใน
คลังสินคา หลังจากที่ผูวิจัยไดศึกษาสภาพปญหาท่ีเกิดข้ึนจนพบวาบริษัทมีปญหาในเร่ืองของการหยิบสินคา
ผิดพลาดที่เกิดจากพนักงานไมทราบถึงชนิดของสินคา สินคามีลักษณะคลายคลึงกันจึงสงผลใหพนักงานเกิด
ความสับสนในการหยิบสินคา และดวยสาเหตุการหยิบสินคาผิดพลาดน้ีสงผลกระทบตอกระบวนการทางานใน
ขน้ั ตอนตอไป คือขั้นตอนการตรวจสอบสินคา เมอื่ พนักงานหยิบสนิ คาผิดพลาด 1 ครั้ง โดยใชทฤษฎีลดความสูญ
เปลาดวยหลักการ ECRS, โปรแกรมสําเร็จรูป LINE Official Account และโปรแกรมสําเร็จรูป Google Forms
จะเห็นไดวาหลังการปรับปรุงการหยิบสินคาผิดพลาดทุกประเภทลดลงเปนรอยละ 69.33 ตอมาทาการ
เปรียบเทียบในสวนของระยะเวลาการสูญเสียจากรอคอย หลังปรับปรุงจะเห็นไดวาระยะเวลาสูญเสียจากการรอ
คอยทุกประเภทลดลงจากเดิมคิดเปนรอยละ 66.33 และทําการเปรียบเทียบระยะเวลาการสูญเสียจากการ
เคลื่อนไหว หลังปรับปรุงจะเห็นไดวาระยะเวลาการสูญเสียจากการเคล่ือนไหวทุกประเภทลดลงจากเดิม คิดเปน
รอยละ 56.4 จากการผลการศึกษาบริษัทสามารถใชวิธีการนี้เพ่ือลดปญหาของการหยิบสินคาผิดพลาดได รัตติ
ยาภรณ เหมือนดาว (2563) ศึกษาวิเคราะหกระบวนการการจัดเก็บเอกสารใบตรวจรับสารเคมีและ ใบ COA
ของสารเคมีท่ีใชเวลานานเพื่อปรับปรุงระบบขั้นตอนการจัดเก็บเอกสารใบตรวจรับสารเคมีและ ใบ COA ของ
สารเคมี และลดระยะเวลาในกระบวนการจัดเก็บเอกสารใบตรวจรับสารเคมี และใบ COA ของสารเคมี กลุม
ตัวอยาง จํานวนใบตรวจรับสารเคมี และใบ COA ของสารเคมี โดยผูวิจัยทําการวิเคราะหปญหาดวยแผนผัง
กางปลา (Fish Bone Diagram) การปรบั ปรงุ ใชหลักการควบคุมการมองเห็น (Visual Control) ในกระบวนการ
ของการจัดเก็บเอกสาร และการลดระยะเวลาในกระบวนการจัดเก็บเอกสารใบตรวจรับสารเคมีและ ใบ COA
ของสารเคมี โดยใชแผนภาพการไหลของกระบวนการ (Activity Flow Process) และหลักการการลดความสูญ
เปลาดวยหลักการ (ECRS) โดยไดใชการปรับปรุงดวย (S) Simplify ในการทํากระบวนการใหมใหงายข้ึน (E)

388

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

Eliminate การพิจารณาการทํางานปจจุบันทําการกําจัดความสูญเปลา จึงทําใหเกิดกระบวนการขั้นตอนการ
ทํางานใหมท่ีทาํ ใหก ารทาํ งานลดระยะเวลาลง และจัดเก็บเอกสารไดถ กู ตอง
วธิ ีดําเนนิ การวจิ ยั / Research Methodology
ภาพรวมการทํางานของพนักงานลาํ เลียงวตั ถุดบิ

ภาพที่ 2 พนกั งานมารบั กระบะชน้ิ งาน-วตั ถุดบิ ทค่ี ลงั สนิ คา้ ภาพท่ี 3 พนกั งานซอ้ นกระบะงานบนรถเขน็

ภาพที่ 4 พนกั งานเขน็ รถเขน็ มาทก่ี าํ ลงั การผลติ ภาพท่ี 5 พนกั งานกม้ ยกกระบะ
ชน้ิ งาน-วตั ถุดบิ มาเตมิ ใหก้ บั กาํ ลงั การผลติ
ภาพรวมการทาํ งานของพนกั งานทอี่ ยูในกาํ ลงั การผลติ

ภาพท่ี 6 พนกั งานยกกระบะชน้ิ งาน-วตั ถุดบิ ภาพที่ 7 พนกั งานป้อนชน้ิ งาน-วตั ถุดบิ
ไปวางใกลก้ บั สายพานการผลติ เขา้ สายพานการผลติ

ข้นั ตอนในการศกึ ษา
1. สํารวจปญหาดวยการเดินสังเกตการณทํางานในแตละกําลังการผลิตพรอมทั้งสัมภาษณพนักงาน

และระบุสาเหตุดวยหลักการ WHY WHY ANALYSIS เพื่อใหรูรายละเอียดของปญหาที่เกิดขึ้นดวยการสํารวจ
จากพื้นที่ทํางานจากกระบวนการลําเลียงวัตถุดิบในสวนของคลังสินคาและกําลังการผลิตพนักงานที่ทําการ

389

การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

สํารวจและทําการสัมภาษณมี 2 สวนคือพนักงานท่ีทําหนาท่ีลําเลยี งวัตถุดิบกับพนักงานทป่ี ระจําอยูท่ีกาํ ลงั การ
ผลิตคือโดยเร่ิมตนท่ีการสังเกตพฤติกรรมการทํางานของพนักงานตั้งแตพนักงานที่ทําหนาที่ลําเลียงวัตถุดิบรับ
กระบะวัตถุดิบจากรางสงกระบะช้ินงาน-วัตถุดิบที่คลังสินคามากมวางบนรถเข็นแลวเข็นไปเติมกระบะช้ินงาน-
วตั ถุดบิ ที่บรเิ วณจุดวางกระบะท่ีกําลังการผลิตโดยท่ีการเติมแตล ะครงั้ จะมีการหยบิ ยกและเดินไปเติมงานอยาง
เปนประจํา และพนักงานท่ีประจําอยูท่ีจุดกําลังการผลิตจะหยิบยกกระบะช้ินงาน-วัตถุดิบและเดินไปวางใกลๆ
กับสายพานการผลิตเพื่อคอยปอนชิ้นงานเขากับเครื่องจักร จากการสัมภาษณพนักงานท้ัง 2 สวนทําใหผูจัดทํา
ไดร ูวาการยกกระบะชนิ้ งาน-วตั ถดุ บิ ตลอดระยะเวลาการทาํ งานทาํ ใหปวดกลามเนอื้ และเหนอื่ ยลา

2. วิเคราะหสาเหตุของปญหาและสรางวิธีการแกไขปญหาอยางเหมาะสมจากหลักการ ECRS และ
ปรึกษากับผูจัดการโรงงาน เม่ือวิเคราะหสภาพการทํางานทําใหผูจัดทําระบุวาการกมหยิบและยกกระบะเปน
ขั้นตอนท่ีเปนปญหาและเสี่ยงตอการบาดเจ็บในการทํางานท่ีมีอยูในข้ันตอนการทํางานทําใหผูจัดทําไปคนควา
หลกั การ ECRS ซึ่งเปนหลักการที่มไี วกาํ จัดความสญู เปลาในเวลาการทาํ งาน หลักการ simple machine และ
KARAKURI KAIZEN จนทําใหผูจัดทําเกิดแนวคิดในการสรางรถเข็นและโตะที่มีความสูงเทากัน มีลอกลิ้งติดตั้ง
ขางบนเพ่ือชวยใหการลําเลียงเกิดประสิทธิภาพสูงสุดกอนจะไปคุยกับผูจัดการโรงงานเพื่อขออนุญาตนํา
แนวความคิดไปใชใ นสถานที่ทาํ งานจรงิ

3. นําหลักการแกไ ขปญ หาไปปรับใชงานกับสถานทที่ ํางาน เมื่อผจู ดั การโรงงานทาํ การอนมุ ัตแิ นวคิด
การทํางานผูจัดทําจึงไดออกแบบรถเข็นและโตะรุนตนแบบลงกระดาษกอนจะสงตอใหพนักงานท่ีทําหนาที่
ออกแบบไปวางลงโปรแกรมเพ่ือสรางใบแบบ และสงใบแบบใหพนักงานตําแหนงซอม-สรางเพ่ือทําการสราง
รถเข็นและโตะรุนตนแบบ เม่ือสรางเสร็จจึงนําทั้งรถเข็นและโตะรุนตนแบบไปใหพนักงานทดลองใชกับพื้นที่
การทํางาน

4. ติดตามผลและทําใหเปนมาตรฐาน เมื่อพนักงานทํางานโดยใชท้ังรถเข็นและโตะรุนตนแบบเปน
ระยะเวลา 1 สัปดาหท างผูจัดทําจะทําการเก็บขอมูลความคิดเห็นที่มีตอ รถเข็นและโตะรนุ ตนแบบของพนกั งาน
และนําความเห็นดังกลาวไปปรับปรุงแกไขตอรถเข็นและโตะรุนตนแบบใหมีประสิทธิภาพมากขึ้นและเม่ือ
ความสามารถของทั้งรถเข็นและโตะรุนตนแบบมีความเสถียรแลวจะขยายผลเพื่อนําไปใชกับท้ังโรงงานของ
บริษัท
กรอบแนวคดิ การดาํ เนินงาน

แนวความคิดคือการนําเคร่ืองมือพ้ืนฐานเชนลอหรือลูกกล้ิงมาประยุกตสรางรถเข็นและโตะรุนใหม
โดยใหมลี กั ษณะดังตอไปน้ี

1. ติดต้ังลอกล้ิงติดตั้งใหกับโตะและรถเข็นโดยใชความสูงของรางสงสินคาที่คลังสินคาเปนหลัก
เพ่ือใหพนักที่ทําหนาที่ลําเลียงวัตถุดิบเขาสูกําลังการผลิตสามารถรับกระบะมาวางซอนกันบนรถเข็นไดท่ีความ
สูงที่ 70 เซนติเมตรซึ่งเปนระดับการทํางานของหัวไหลทําใหพนักงานไมตองยกแลวกมเพื่อวางกระบะบน
รถเข็น

2. นาํ โตะทม่ี ลี กู กล้ิงมาตอ เพ่ิมเขา ไปยงั สายพานการผลิต
3. เมื่อพนักงานที่ทําหนาท่ีลําเลียงวัตถุดิบขนกระบะดวยรถเข็นแบบใหมที่ใสกลไกระบบจาก
หลักการ KARAKURI KAIZEN พอนํารถเข็นมาตอเขากบั โตะ ตวั กระเด่อื งท่ีติดต้ังในรถเข็นกับโตะจะชนกันของ
ระบบกลไกของรถเข็นจะลดระดับลงและปลดล็อกตัวล็อกท่ีล็อกกันกระบะช้ินงาน-วัตถุดิบตกไวและสามารถ
ผลักสงกระบะเพื่อเติมงานเขามาในกําลังการผลิต โดยท่ีกระบะชิ้นงาน-วัตถุดิบจะไหลมาจนสุดโตะจะมาตอ
ใกลกับสายพานการผลติ และพนกั งานที่ทาํ หนาท่ีในสวนของกําลังการผลิตก็สามารถหยิบชิ้นงานจากกระบะมา
ปอนเขาสายพานไดโ ดยทีไ่ มจําเปนตอ งยกกระบะมาวางใกล ๆ

390

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

การเกบ็ รวบรวมขอ มูล
ในการเกบ็ รวบรวมขอ มลู ทางผูจดั ทาํ ไดดาํ เนินการดังตอ ไปนี้คอื
1. การสัมภาษณ ในการระบุปญหาท่ีเกิดขึ้นในการทํางาน การสอบถามโดยใชแบบสอมถามจะทําให

ทราบถึงประสบระหวางการทํางาน ทําใหสามารถระบุปญหาท่ีกําลังดําเนินอยูไดอยางแมนยําและทําใหรูถึง
สาเหตุของปญ หา

2. การสํารวจและสังเกต เปนการสังเกตพฤติกรรมการทํางานของพนักงานในสวนของการลําเลียงท่ี
เกิดขึน้ ตงั้ แตพ ้ืนท่ีคลังสนิ คา และในสว นของพื้นทใี่ นบริเวณของกําลงั การผลติ

เครอ่ื งมือทใ่ี ชในการศึกษา
1. ความสูญเปลาท่ีเกิดขึ้นในกระบวนการผลิต เพื่อใชในการระบุความสูญเปลาในกระบวนการ

ทํางานของแตล ะข้นั ตอนการทาํ งาน
2. หลักการ ECRS ใชเพ่อื ขจัดความสูญเปลาทีเ่ กดิ ขนึ้ ในกระบวนการทํางาน
3. สาํ รวจและวเิ คราะหสภาพปญหาพรอ มหาสาเหตขุ องปญหา (Flow process chart)
4. หลักการ PDCA ใชในการวางแผนการทํางานกอนลงมือทําเม่ือทําเสร็จจะทําการตรวจสอบ

ผลลัพธก อ นจะปรบั ปรงุ แกไขอีกคร้ังจนกระทัง่ แผนการดําเนินการเสร็จสมบรูณ
5. แบบสอบถาม ใชในการเก็บขอมูลความคดิ เห็นของพนักงาน

การกําหนดตวั ช้วี ัดผลการศึกษา เปาหมาย
วตั ถุประสงค ตัวช้วี ดั
1.จัดสรางรถเข็นและโตะท่ีมีลูกกล้ิงเพ่ือ อุปกรณขนถาย จํานวน สรางอุปกรณขนถายรุนใหม ซ่ึงจาก
เพ่มิ ประสิทธภิ าพในการลําเลยี งวัตถดุ ิบ 1 ชุด เดมิ ไมมีอุปกรณข นถาย
2.ขจดั ขั้นตอนการยกในขัน้ ตอนของการ ขั้ น ต อ น ก า ร ทํ า ง า น ลดข้ันตอนการยกในกระบวนการ
ลําเลยี งวตั ถดุ ิบทไ่ี มมีประสทิ ธิภาพ จํานวน 6 ขั้นตอน ลําเลียงกระบะช้ินงาน-วัตถุดิบได
50% ซ่ึงจากเดิมมีขั้นตอนท่ีสูญเปลา
และไมกอใหเกิดประโยชนจํานวน
มาก

ผลการวจิ ัย
การสํารวจพืน้ ท่ีการทํางานดวยการเดินภายในโรงงานผลติ ชน้ิ สว นชวงลางรถยนต

ภาพท่ี 8 แสดงพ้นื ท่ีปฎบิ ตั ิงาน

391

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

จากการสํารวจพื้นท่ีการทํางานทําใหเห็นวาพนักงานจะมีการเคลื่อนไหวท่ีเสี่ยงตอการบาดเจ็บทั้ง
พนักงานในสวนที่ทําหนาท่ีลําเลียงวัตถุดิบจากการกมหยิบและเดินยกกระบะที่มีนํ้าหนัก 22 กิโลกรัมมาสงท่ี
กําลงั การผลติ และในสวนของพนักงานท่ที ําหนาทผี่ ลิตจะมีการเดินยกกระบะที่ใสช ้นิ งาน มาวางใกลๆสายพาน
เพ่ือนําชนิ้ งานมาปอ นเขาสายพานการผลิต
การเกบ็ มูลแบบสอบถาม

ภาพท่ี 9 ตัวอยางแบบสอบถามและผลที่ได
จากการเก็บขอมูลแบบสอบถามทาํ ใหทราบวา พนักงานลําเลยี งไมอยากใหม กี ระบวนการยกใน

การลําเลียงเพราะทําใหป วดหลงั และอยากใหม อี ปุ กรณข นถายทม่ี าชว ยในการลําเลียงวัตถุดบิ
วเิ คราะห Flow Process Chart

ภาพท่ี 10 แสดงการวเิ คราะหข นั้ ตอนการทํางานดวย Flow Process Chart
จากตารางที่ 10 ไดแสดงถงึ ภาพรวมขน้ั ตอนในการลาํ เลียงวัตถุดิบในแตละสวนงานของพนักงาน

ที่ลําเลียงวัตถุดิบและพนักงานที่อยูในกําลังการผลิตซ่ึงทั้ง 2 สวนงานตางมีกระบวนการยกอยูในข้ันตอนการ
ทาํ งาน ดวยการใชเคร่ืองมอื Flow process chart โดยมีการสุมเวลาและระยะทางการเคลื่อนที่ของพนักงงาน
ทง้ั หมด 25 วัน วนั ละ 3 ครงั้ รวมเปน 75 ครงั้

392

การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

การวิเคราะหและแกไ ขปญ หาดว ยหลักการ ECRS
การจากสํารวจและประเมินสภาพปญหาจากการทํางานทําใหพบวากระบะชิ้นงานมีนํ้าหนักระหวาง

22 - 30 กิโลกรัมตามรุนและขนาดของช้ินงาน และในการลําเลียงวัตถุดิบทุกคร้ังพนักงานท่ีทําหนาที่ลําเลียง
วัตถุดิบจะตองยกกระบะช้ินงานต้ังแตขั้นตอนการรับกระบะช้ินงานมาลงรถเข็นจากคลังสินคา และเข็นไปที่
สวนของกําลังการผลิตพรอมท้ังยกกระบะลงจากรถเข็นเขาสูท่ีจัดวางวัตถุดิบ และในสวนของพนักงานในกําลัง
การผลิตก็จะมีการเดินยกกระบะจากท่ีจัดวางวัตถุดิบไปจุดท่ียังใกลกับสายพานการผลิตเพราะมีระยะทาง
ระหวางท่ีจัดวางวัตถุดิบกับสายพานถึง 1 เมตรเพื่อรอปอนชิ้นงานเขาสายพานตลอดเวลาการทํางาน และเมื่อ
สอบถามพนักงานจนพบสาเหตุของปญหาก็พบวาพนกั งานมอี าการบาดเจ็บของกลา มเนอื้ และทาํ งานไดล ําบาก
เพราะจําเปนตองยกกระบะงานมีน้ําหนักที่มากและเมื่อยกกระบะทํางานทุกวันก็จะทําใหเกิดอาการปวดหลัง
ทําใหผูจัดทําเห็นข้ันตอนการยกในการทํางานเปนภาระกับพนักงานและสมควรถูกขจัดออกไปพรอมท้ังทําการ
ออกแบบรถเข็นและโตะรุนใหมท่ีทําใหพนักงานสามารถทํางานไดโดยที่ไมจําเปนตองยกกระบะชิ้นงานดัง
แผนการดาํ เนินงานดงั ตอไปน้ี
การดาํ เนนิ การทดลองสรางรถเขน็ และโตะ รุนตนแบบ

ข้นั ตอนที่ 1 การกําหนดความสูงมาตรฐานของรถเข็นและโตะโดยใชความสงู ของพื้นที่รับวัตถุดิบ
ในคลงั สนิ คา เปน หลกั ในการกาํ หนดความสงู ของรถเข็นและโตะจะใชความสูงของรางสงวตั ถดุ บิ เปนหลักเพ่ือลด
การกมวางกระบะชิ้นงานบนรถเข็นคันใหมท่ีจะสราง และเม่ือทําการวัดความสูงตั้งแตพื้นถึงรางสงก็พบวาราง
สง มีความสูงถงึ 70 เซนตเิ มตร

ข้ันตอนที่ 2 การออกแบบรถเข็นและโตะ รายละเอียดของโตะรุนตนแบบท่ีกําหนดความสูงท่ี
65 เซนติเมตรตง้ั แตจากพ้นื จนถงึ ลกู กลิ้งทตี่ ดิ ตั้งบนตัวโตะ ซงึ่ เปน ความสงู ทตี่ ่ํากวา รถเขน็ รุนตนแบบท่ีใชคูกัน มี
ความยาวที่ 240 เซนติเมตรเพ่ือรองรับกระบะช้ินงานไดถึง 5 กระบะติดกัน และมีความกวางที่ 58 เซนติเมตร
เพ่ือท่จี ะสามารถนําเขา กระบะได 2 แถวพรอ มกนั

ภาพท่ี 11 ภาพของรถเขน็ หลังจากปรกึ ษากบั ผจู ัดการโรงงาน
เม่ือนําแนวคิดไปปรึกษากับผูจัดการโรงงานก็ไดเกิดแนวความคิดในการใชหลักการ KARAKURI

KAIZEN มาประยุกตใชกับรถเข็นในสวนของกลไกตัวล็อกรถเข็นเพ่ือปองกันไมใหกระบะชิ้นงานไหลและหลน
จากรถเข็นโดยมีวิธีการทํางานเบ้ืองตนคือเมื่อรถเข็นไปตอกับโตะ ตัวกระเด่ืองของรถเข็นจะไปชนกับท่ีรับ
กระเดื่องของโตะทําใหกลไกตัวล็อกรถเข็นลดระดับลงโดยอัตโนมัติ และเม่ือดึงรถเข็นออกจากโตะตัวกระเด่ือง
ท่ไี มไ ดช นกับอะไรจะกลับสตู าํ แหนงเดิมและกลไกตัวล็อกรถเข็นจะลอ็ กโดยอัตโนมัติ

393

การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

เมื่อไดขอสรุปแลวจึงนําแนวความคิดดังกลาวไปคุยกับนักออกแบบในบริษัทเพ่ือออกแบบตัว
รถเข็นที่มีกลไก KARAKURI KAIZEN ผานโปรแกรมออกแบบเพ่ือที่จะนําไปอธิบายแนวคิดและวิธีการสรางกับ
เจาหนา ท่ีซอ มสรางในบริษัทไดอยา งละเอียด

ข้นั ตอนท่ี 3 การสรา งรถเข็นและโตะ ทมี่ ีลอ กลงิ้

ภาพท่ี 12 การสรา งรถเข็นทมี่ ีลอ กลิ้ง และการสรางโตะ ทีม่ ลี อ กล้งิ
จากภาพที่ 12 แสดงใหเห็นวาในการสรางโตะและรถเข็นท่ีมีลอกล้ิง ไดใหเจาหนาที่ซอมสรางได

นาํ รางลูกกลงิ้ ที่ไมไดใชงานมาตอขาโตะดวยเหลก็ 2 น้ิวจนครบ 4 ขาท่ีมีความสูงท่ี 69 เซนติเมตรหลัง จากนั้น
ทําการตัดตัวกันกระบะตก 1 ขางจากรางลูกกล้ิงเพื่อใหสามารถมีชองสําหรับตอรถเข็นเวลาลําเลียงวัตถุดิบได
และสูงไมเกินรถเข็นเพราะถาโตะสูงกวารถเข็นจะไมสามารถผลักกระบะจากรถเข็นเขาสูโตะได สวนการสราง
รถเข็นจะทําการข้ึนโครงรถเข็นดวยเหล็ก 2 นิ้วโดยเช่ือมเหล็กใหเปนโครงส่ีเหลี่ยมทําความกวางของรถเข็นให
เทากับ 58 เซนติเมตร ทําความยาวใหยาวเทากับ 80 เซนติเมตรและทําการติดต้ังรางลอกลิ้งบนรถเข็นโดยท่ี
ความสงู ต้งั แตลอจนถงึ รางลอ กลง้ิ จะตองมีความสูงที่ 69 เซนติเมตร
ผลการดาํ เนินงาน

จากที่ไดดําเนินการนําเคร่ืองมือพื้นฐานเชนลอหรือลูกกล้ิงมาประยุกตใช รวมท้ังการปรับขนาด
ใหมีความสูงเทากันระหวางสายพานการผลิตชิ้นสวนรถยนต โตะ รถเข็นและรางสงกระบะชิ้นงานงานใน
คลังสนิ คาทําใหเกดิ รถเข็นและโตะทีใ่ ชใ นการลําเลยี งวตั ถดุ ิบแบบใหม

ภาพที่ 13 ภาพของรถเขน็ ทมี่ ีลอกล้งิ และ ภาพของโตะท่มี ลี อ กลงิ้
394

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

จากภาพที่ 13 แสดงถึงการทดลองนําเคร่ืองมือพื้นฐานเชนลอหรือลูกกลิ้งมาประยุกตใชสราง
รถเขน็ จนเกดิ เปน กับรถเขน็ วตั ถดุ บิ และโตะรับวัตถดุ ิบท่ที างบริษทั ไมเคยมีใชงานมากอ น
การดําเนนิ การนําไปทดสอบใชงาน

ภาพท่ี 14 การทดสอบการใชร ถเขน็ คูกับโตะในกาํ ลงั การผลติ
จากภาพท่ี 14 ไดแสดงถึงการนํารถเข็นไปตอกับโตะเพ่ือทดสอบการลําเลียงดวยการผลักกระบะ

งานท่ซี อ นกนั 4 ช้ันเขาสูโตะท่ีตอ กับกาํ ลงั การผลิต ซ่งึ ลอกลงิ้ ทต่ี ิดต้ังบนรถเขน็ สามารถใชงานไดเปน อยางดี
การปรับปรุงและเพิ่มกลไกการล็อกรถเข็นเพื่อปองกันการตกของกระบะช้ินงานจากแนวคิด KARAKURI
KAIZEN

การนําหลักการ KARAKURI KAIZEN มาทําระบบกลไกการล็อกของรถเข็นวัตถุดิบ โดยมีวิธีการ
ทํางานคือเม่ือรถเข็นวัตถุดิบมาตอกับโตะรับวัตถุดิบจะทําใหกระเดื่องระหวางโตะและรถเข็นมาชนกันทําให
เหล็กท่ีตอเปนกลไกของรถเข็นดันไปชนกับลูกปนและลดระดับของตัวล็อกรถเข็นและทําให ปลดล็อกกลไก
การล็อกของรถเข็นวัตถุดิบโดยอัตโนมัติ และเม่ือนํารถเข็นออกหางจากโตะจนกระเดื่องไมชนกับส่ิงใดก็จะทํา
ใหก ลไกคืนสสู ภาพเดิมและตัวท่ีล็อกกันกระบะตกจากรถเขน็ จะเดงขน้ึ มาลอ็ กอยางอตั โนมัติ โดยตวั กลไกวิธีทํา
มดี ังตอไปนี้

ขั้นตอนที่ 1 เปนการสรางฐานของรถเข็นเพ่ือยึดตัวกลไกเขากับรถเข็นโดยใชเหล็กขนาด 1 นิ้ว
2 แทงมาเช่ือมกันเปนมุมฉากมีความสูงที่ 18 เซนติเมตรและยาว 26 เซนติเมตร และทําการเชื่อมเขากับ
ทางดานขวาของรถเข็น

ข้ันตอนท่ี 2 คือการตัดเหล็ก 2 น้ิวใหไดขนาดความยาวที่ 16 เซนติเมตรกอนท่ีจะเช่ือมลูกปน
ขนาด 2 นว้ิ และตอ กับฐานรถเขน็ ท่ยี ืน่ ออกมา

ขั้นตอนที่ 3 เปนการตัดเหล็กขนาด 2 นิ้วใหยาว 68 เซนติเมตรและเช่ือมเขากับลูกปนที่มุม 45
องศา

ขนั้ ตอนท่ี 4 เปนการนําเหล็ก 2 น้ิวมาตัดเปน 2 สวนคือเสนท่ี 1 ตัดท่ีความยาว 50 เซนติเมตร
และเสนท่ี 2 ตดั ใหไ ดขนาดที่ 19.5 เซนตเิ มตรกอนจะนาํ มาตอกันเขากับเหลก็ จากขัน้ ตอนท่ี 3

ข้ันตอนท่ี 5 เปนการทําตัวกันกระบะตกโดยใชเหล็กขนาด 2 นิ้วมาตัดใหความยาวเหลือ 42
เซนติเมตรจากนั้นนําไปเช่ือมเขากับเหล็กในขั้นตอนที่ 3 และนําเหล็กเสนมาดัดใหโคงมีความสูงท่ี 20

395

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

เซนติเมตรและมีความกวางที่ 10 เซนติเมตรหลังจากน้ันทําการเจาะรู 4 รูบนรถเข็นใหทะลุ และจะนํา
เหลก็ เสนท่ีดดั แลว มาใสต ามรแู ละเช่ือมเขากับเหล็กทีย่ าว 42 เซนตเิ มตร

ภาพที่ 15 การนาํ รถเข็นไปใชใ นคลังสนิ คา
จากภาพท่ี 15 แสดงใหเห็นถึงการนําไปใชงานในคลังสินคาบริเวณใกลรางสงสินคาและจากการ

สอบถามพนักงานเก่ียวกับความพึงพอใจในรถเข็นพนักงานก็ลงความเห็นวา “สวนสูงของรถเข็นใกลเคียงกับ
รางสงงานทาํ ใหหยิบกระบะช้นิ งานมาวางซอนเรียงกันไดงาย แตตวั รถเขน็ มีนาํ้ หนักทีม่ ากอยูแลวเมอ่ื นาํ กระบะ
งานมาวางซอนกันไดที่ 400 กิโลกรัมรถเข็นจะหนักมากจนออกแรงเข็นอยางไรก็ไมไปและตอนเข็นรถเข็น
เปลาๆ ก็เข็นยากเพราะวงเล้ียวกวางมาก” จึงทําใหผูจัดทําไปปรึกษากับรองผูจัดการโรงงานและไดขอสรุปวา
ควรมีการปรับปรุงลออุสาหกรรมหนักจากขนาด 4 นิ้วใหเปล่ียนไปใชลออุสาหกรรมหนักขนาด 6 น้ิวพรอมกับ
ปรับขนาดของเหล็กที่ใชทํารถเข็นใหบางลงจากเหล็กเสนขนาด 2 น้ิวใหเหลือเหล็กเสนขนาด 1.5 นิ้วแทน
เพอ่ื ใหรถเข็นมนี ้ําหนักทเ่ี บาลงและรบั น้ําหนกั จากกระบะซอ นกนั ไดดี สามารถเข็นใหเ คลอ่ื นทไ่ี ด
ผลการวเิ คราะหการปรับปรงุ กระบวนการ

เม่ือทดลองใชรถเข็นและโตะรุนใหมท่ีมีลูกกลิ้งในการลําเลียงวัตถุดิบแลวพบวามีการลดลงของการยก
กระบะชิ้นงานการยกกระบะช้ินงาน-วัตถุดิบในการลําเลียงวัตถุดิบเขาสูกําลังการผลิตเพราะรถเข็นและโตะรุน
ใหมตางมีลอกล้ิงติดตั้งขางบนและมีความสูงท่ีเทากันทําใหเวลาที่รถเข็นมาสงกระบะช้ินงาน-วัตถุดิบกับโตะก็
ใชเ พียงการผลักกส็ ามารถลาํ เลียงกระบะชิ้นงาน-วตั ถุดบิ เขาสูโตะรบั วตั ถดุ ิบได
ผลการวเิ คราะหเ ปรียบเทยี บกอนและหลังปรับปรุง

ภาพรวมการทาํ งานของพนกั งานลําเลียงวตั ถุดิบหลงั ปรบั ปรงุ

ภาพที่ 16 พนกั งานมารบั กระบะชน้ิ งาน-วตั ถุดบิ ทค่ี ลงั สนิ คา้ ภาพท่ี 17 พนกั งานซอ้ นกระบะงานบนรถเขน็

396

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

ภาพท่ี 18 พนกั งานเขน็ รถเขน็ มาต่อทโ่ี ต๊ะรบั วตั ถุดบิ ท่ี ภาพท่ี 19 พนกั งานผลกั กระบะมาเตมิ
กาํ ลงั การผลติ ชน้ิ งาน-วตั ถุดบิ มาเตมิ ใหก้ บั กาํ ลงั การผลติ

จากการเปรียบเทียบภาพรวมของการทํางานของพนักงานลําเลียงวัตถุดิบในสวนระหวางกอน
ปรับปรุงและหลังการปรับปรงุ จะทาํ ใหเห็นวา พนักงานท่ีทาํ หนา ทีล่ ําเลียงวัตถุดิบจะเปลี่ยนขั้นตอนในภาพที่ 18
และ 19 โดยการเปล่ียนจากการยกเปน การผลกั แทนในการลําเลยี งกระบะช้ินงาน-วัตถดุ ิบ
ภาพรวมการทาํ งานของพนักงานท่ีกาํ ลงั การผลติ หลงั ปรับปรุง

ภาพที่ 20 พนกั งานผลกั กระบะชน้ิ งาน-วตั ถุดบิ ภาพที่ 21 พนกั งานป้อนชน้ิ งาน-วตั ถุดบิ
มาทต่ี าํ แหน่งป้อนชน้ิ งานกบั สายพานการผลติ เขา้ สายพานการผลติ

จากภาพรวมการทํางานกอนและหลังปรับปรุงแสดงใหเห็นวาพนักงานท่ีประจําตําแหนงที่กําลัง
การผลิตจะไมมีข้ันตอนข้ันตอนการยกกระบะช้ินงาน-วัตถุดิบไปวางขางสายพานการผลิตในขั้นตอนที่ 1 และ
เปลย่ี นเปน การผลกั กระบะช้ินงาน-วัตถุดบิ มาที่ตําแหนงปอ นชนิ้ งานกับสายพานการผลติ แทน

397

การประชุมวชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

วิเคราะห Flow Process Chart หลงั การปรบั ปรงุ กระบวนการทาํ งาน

ภาพท่ี 22 การวิเคราะหข ้นั ตอนการทาํ งานหลังการปรบั ปรุงดว ย Flow Process Chart
จากภาพรวมการทํางานหลังการปรับปรงุ จะทาํ ใหเ หน็ วา ภาพรวมการทํางานของพนกั งานลาํ เลยี ง

มีการเปลี่ยนแปลงคือข้ันตอนที่ 3 ซ่ึงจากเดิม พนักงงานอาศัยการลําเลียงวัสดุไปยังสายการผลิตท่ีไมกอใหเกิด
ประโยชนใดๆ (NVA) ปรับเปนใหพนักงานเข็นรถเข็นมาตอเขากับโตะ (VA) และข้ันตอนท่ี 4 ที่เปล่ียนจากการ
ยกกระบะ (NVA) มาเปนการผลักกระบะเพื่อเติมกระบะชิ้นงาน-วัตถุดิบแทน (VA) และมีการปรับปรุงในเรื่อง
ของเวลาที่ใชลําเลียงคือใชเวลาเพียง 10 วินาทีก็สามารถลําเลียงกระบะไดถึง10กระบะและภาพรวมการ
ทํางานในสวนของพนักงานท่ีอยใู นสวนของกาํ ลงั การผลิตจะเห็นไดว าพนกั งานจะไมมีการยกกระบะงานและจะ
ใชก ารผลักกระบะงานมาไวในตําแหนงรอปอนวัตถุดบิ ใชเ วลาเพียง 10 วนิ าทีก็สามารถลาํ เลยี งกระบะไดถึง 10
กระบะในการผลักเพียง 1 คร้ังทําทําใหขั้นตอนการยกของพนักงานท้ัง 2 สวนที่เกิดข้ึนท้ัง 3 ครั้งลดลงเหลือ
เพยี ง 1 ครงั้
สรุปและอภิปรายผล/ Conclusions and Discussion

การศึกษาท่ีไดจัดทําเริม่ ต้งั แตข้ันตอนการระบปุ ญหาท่ีเกดิ ข้ึนภายในโรงงานผลิตชิน้ สวนรถยนตจ าก
การสํารวจปญหาดวยการเดินสังเกตการทํางานในแตละกําลังการผลิตพรอมทั้งสัมภาษณพนักและสํารวจ
ภาพรวมของปญหาดวยเครื่องมือ Flow process chart เพ่ือใหรูรายละเอียดของปญหาที่เกิดขึ้นดวยการ
สํารวจจากพ้ืนท่ีทํางาน จากนั้น นําปญหาดังกลาวไปวางแผนกับผูจัดการโรงงาน และทําใหเกิดการนําแนวคิด
Karakuri Kaizen หรือ simple machine มาลดการยกของหนักจากที่ตางระดับ โดยมีการประยุกตใชลอกล้ิง
มาติดตั้งท้ังรถเข็นและโตะเพื่อสรางรถเข็นและโตะท่ีทําใหเวลานํากระบะมาสงท่ีกําลังการผลิตจะใชรถเข็นตอ
เขากับโตะรับวัตถุดิบและสามารถผลักกระบะวัตถุดิบเขาโตะรับวัตถุดิบไดทําใหแทนที่การยกกระบะเพ่ือลด
การกม และยกกระบะวัตถดุ ิบของพนกั งานแลวจึงไปออกแบบและทดลองสรางทง้ั รถเข็นและโตะ

เม่ือไดท้ังรถเข็นและโตะรุนตนแบบก็ไดนําไปติดตั้งท่ีกําลังการผลิต 1 จุดเพื่อทดลองใชงานโดยนํา
รถเข็นรุนใหมไปแทนที่รถเข็นคันเกาท่ีทางบริษัทใชมานานและปรับปรุงเปลี่ยนพ้ืนท่ีรับกระบะชิ้นงาน-วัตถุดิบ
จากวางท่ีพ้ืนเปลี่ยนไปวางบนโตะที่มีลอกล้ิงแทนทําใหเกิดการเปล่ียนแปลงในการทํางานในพื้นที่ 2 สวนดังนี้
สวนท่ี 1 ณ บริเวณรางสงกระบะช้ินงาน-วัตถุดิบพนักงานท่ีทําหนาที่ลําเลียงไมจําเปนตองกมวางซอนกระบะ

398

การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

ช้ินงาน-วัตถุดิบเพราะรถเข็นรุนใหมจะสูงเทากับรางสงกระบะชิ้นงาน-วัตถุดิบทําใหสามารถยกกระบะมาวาง
ซอนไดในความสูงระดับหัวไหล และเวลาเข็นไปเติมกระบะชิ้นงาน-วัตถุดิบท่ีพื้นท่ีรับกระบะช้ินงาน-วัตถุดิบก็
จะใชการผลักกระบะแทนการยกเนื่องดวยทั้งรถเข็นและโตะรุนใหมออกแบบใหมีความสูงที่เทากันและมีลอ
กลงิ้ ติดตั้งขา งบนทําใหสามารถผลักกระบะเพอ่ื เตมิ กระบะช้ินงาน-วัตถดุ ิบไดและสวนท่ี 2 พนักงานทีป่ ระจําอยู
กําลังการผลิตก็ไมตองยกกระบะมาวางขางๆสายพานการผลิตและเปล่ียนไปใชการผลักกระบะแทน ทําให
สงผลขั้นตอนการยกของพนักงานท้ัง 2 สวนที่เกิดข้ึนท้ัง 3 ครั้งลดลงเหลือเพียง 1 คร้ัง ผลจากการวิจัยพบวา
การปรับขนาดความสูงเทากันระหวางสายพานการผลิตชิ้นสวนรถยนต โตะ รถเข็นและพื้นที่จัดงานใน
คลังสินคารวมทั้งการประยุกตใชลอกล้ิงติดบนโตะและรถเข็น ทําใหขจัดข้ันตอนการยกในกระบวนการลําเลียง
กระบะช้ินงาน-วัตถุดบิ ได รอ ยละ 66 และทําใหก ารเกิดอบุ ตั เิ หตุที่เกดิ ขน้ึ การจากขนยา ยลดลงอยา งมนี ยั สําคัญ

ขอ เสนอแนะ/ Suggestion
ในอนาคตผูจัดทําไดปรึกษากับผูจัดการโรงงานจนไดออกแบบแผนการในอนาคตโดยใชแผนผัง

โรงงานมาเปนหลักในการปรับปรุงการลําเลียงในพ้ืนที่การทํางานท้ังหมดโดยแบงเปน 2 สวนจากลักษณะ
ประเภทการทํางานในโรงงานโดยสวนที่ 1 เปนกําลังการผลิตชิ้นสวนชวงลางรถยนตทั้งหมด 41 กําลังการผลิต
และสวนที่ 2 คือพื้นที่ประกอบชิ้นงานชิ้นสวนชวงลางรถยนตท่ีมีทั้งหมด 10 ไลน ทําใหผูจัดทําเสนอแผนใน
การสรางโตะรับวัตถุดิบ 51 โตะ และรถเข็นเพิ่มเปน 6 คัน โดยแบงรถเข็นใหกับคลังสินคา 2 คัน และแบง
ใหกบั พ้นื ทป่ี ระกอบช้ินสวนชว งลา งรถยนตอ กี 4 คัน
กิตติกรรมประกาศ/ Acknowledgements

ขอขอบคุณ บริษัท ซีเจ แมนูแฟคเจอร่ิง จํากัด ท่ีใหความอนุเคราะหเก่ียวกับขอมูลและสถานท่ีใน
การดําเนนิ การวิจยั
เอกสารอางองิ
กัมปนาท ราชแขวง. (2563). การลดระยะเวลาในการคนหาตําแหนง สินคาท่ไี มไดอยูบนชนั้ วาง. การประชุม

วิชาการดา นการจดั การโลจสิ ตกิ สและซพั พลายเชนระดบั ชาตคิ รัง้ ที่ 3 2563. 485 - 493.
สทุ ัศน รตั นเกอื้ กงั วาน (2551). การปรับปรงุ กระบวนการตรวจสอบในสายการผลติ เบรกเกอร โดยการ

ประยกุ ตใชห ลกั การของ ECRS. (วิทยานิพนธปริญญามหาบัณฑติ , มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร) .
ธีรวฒั น สมสริ กิ าญจนคณุ . (2550). การเพม่ิ ประสทิ ธิภาพสายการผลติ SNT 25TON 4CAVTY.

(วิทยานิพนธปรญิ ญามหาบณั ฑติ , มหาวิทยาลยั เกษตรศาสตร) .
ภัทรนษิ ฐ บญุ วัง. (2554). การประยกุ ตแ นวคดิ แบบลนี เพอื่ ลดความสญู เปลา ในการผลิต กรณศี ึกษา บรษิ ทั

ABC จาํ กัด. (งานนพิ นธป ริญญามหาบณั ฑิต, มหาวิทยาลยั บรู พา).
ศริ ริ ัตน ตรงวัฒนาวฒุ ิ. (2550). การพัฒนาระบบการจดั การเอกสารอเิ ลก็ ทรอนกิ สของ

มหาวิทยาลัยเชียงใหม. (การคน ควาแบบอสิ ระปรญิ ญามหาบณั ฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม) .
มงคลกฤช อาํ ไพสริ ิวงศ. (2563). แนวทางการลดระยะเวลาในการตรวจปลอยสนิ คา -กรณีศึกษา บริษทั

ยไู นเต็ดคอยลเ ซน็ เตอร จากดั (สาขาบางปะกง). CLS2020 การประชมุ วชิ าการดา นการ
จัดการโลจสิ ติกสและซพั พลายเชนระดับชาติครั้งท่ี 3. 852 – 867.
รัตตยิ าภรณ เหมือนดาว. (2563). การเพ่ิมประสิทธภิ าพในการหยบิ สนิ คาในคลงั สนิ คา . CLS2020 การ
ประชมุ วิชาการดานการจัดการโลจสิ ติกสแ ละซัพพลายเชนระดับชาตคิ ร้ังที่ 3. 317 – 325

399

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

อาคม มณคี ัณโฑ. (2551). การลดเวลาสูญเสียในกระบวนการ ผลติ และเพ่มิ ประสทิ ธิภาพการผลิตเพอื่
แกปญ หาในอตุ สาหกรรมการผลิตอปุ กรณอ เิ ลก็ ทรอนกิ ส. (วิทยานิพนธปริญญษมหาบณั ฑติ ,
มหาวิทยาลยั เกษตรศาสตร) .

อภชิ าต วงศสืบสกุล. (2550). การเพิ่มประสิทธิภาพการผลติ โดยการลดความสญู เปลา. (วทิ ยานพิ นธ
ปรญิ ญามหาบณั ฑติ , มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีพระจอมเกลา พระนครเหนือ).

อรรถพนั ธ นนั ทกุลวาณิช. (2559). การปรบั ปรุงประสทิ ธภิ าพกระบวนการรบั สนิ คา ของคลงั สนิ คา
กรณีศึกษาธรุ กิจการผลิตสนิ คา ประเภทอปุ โภคบริโภค. (วิทยานิพนธป ริญญามหาบณั ฑิต,
มหาวิทยาลยั บูรพา).

400

การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

การปรับปรุงเสน ทางการขนสง เพ่อื เพมิ่ ประสทิ ธภิ าพและลดตน ทนุ คา ขนสง
ของบริษัท ออมรอน อีเลคทรอนิคส คอมโพเนนท จํากัด

อริศรา วนั ศร0ี1
นักศึกษาปริญญาโทหลักสตู รบริหารธรุ กิจมหาบัณฑติ คณะบรหิ ารธุรกิจ

มหาวทิ ยาลยั หอการคาไทย
นนั ทิ สทุ ธิการนฤนยั

อาจารยประจาํ สาขาวิชาการจัดการโลจิสติกส คณะบรหิ ารธุรกจิ
มหาวทิ ยาลยั หอการคา ไทย
บทคดั ยอ

งานวิจัยฉบับน้ีมีวัตถุประสงคในการศึกษาหาแนวทางการปรับปรุงเสนทางการขนสงเพื่อเพิ่ม
ประสทิ ธภิ าพและลดตนทุนคาขนสงของบรษิ ัท ออมรอน อีเลคทรอนิคส คอมโพเนน ท จาํ กัด มวี ตั ถุประสงคเพื่อ
ลดตนทุนการขนสงในแตละเดือน ลดจํานวนการใชรถเสริม ใชประสิทธิภาพของรถขนสงใหสูงสุดและเสนอการ
จัดแผนการเดินรถขนสงที่เหมาะสมโดยนําเอาแนวคิดและทฤษฎีตาง ๆ ท่ีมีอยูในปจจุบันไดแก การจัดเสนทาง
สําหรับยานพาหนะมาผสมผสานกับขั้นตอนวิธีการในการวางแผนการขนสง เพื่อลดตนทุนและจํานวนรถขนสง
ผูวิจัยไดทําการออกแบบและพัฒนาระบบการจัดการเสนทางเดินรถขนสง โดยใชแนวคิด การเพิ่มประสิทธิภาพ
โดยใชโปรแกรม Microsoft Excel และการใชโปรแกรมการจดั เรียงเสนทางเดินรถ (VRP) มาประมวลผลรวมกัน
เพ่ือใหไดคําตอบที่ดีท่ีสุด สามารถลดตนทุนไดมากท่ีสุด โดยผลลัพธที่ไดคือ ระบบวางแผนการขนสงท่ีมี
ประสิทธิภาพและสามารถลดตนทุนการขนสงในแตละเดือน สามารถลดตนทุนการขนสงจากเดิม 179,700 บาท
ตอ เดอื น เหลือ 108,800 บาทตอเดอื นคิดเปน รอยละ 60.54 ลดจํานวนเท่ียวขนสงจากเดิม 166 เทีย่ ว เหลือ 42
เที่ยว และจาํ นวนรถจางเสริม จากเดิม 4 ลอ 7 เที่ยวและ 6 ลอ 4 เที่ยว เหลอื 6 ลอ 1 เทยี่ ว
คาํ สาํ คัญ: ตน ทุนการขนสง โปรแกรมการจดั เรยี งเสนทางเดนิ รถ ระบบจัดการเสนทางเดินรถขนสง

1 นกั ศึกษาปริญญาโทหลักสตู รบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต คณะบรหิ ารธรุ กจิ มหาวิทยาลยั หอการคา ไทย 126/1
ซอยวิภาวดรี งั สิต 2 แขวงรชั ดาภเิ ษก เขตดินแดง กรุงเทพมหานคร 10400
หมายเลขติดตอ: 087-363-1464 อีเมล: [email protected]

401

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

IMPROVING TRANSPORTATION ROUTES TO INCREASE EFFICIENCY
AND REDUCE TRANSPORTATION COSTS

OF OMRON ELECTRONIC COMPONENTS CO., LTD.

Arisara Wansri1
Graduate Student, Master of Business Administration, Faculty of Business Administration

University of the Thai Chamber of Commerce
Nanthi Suthikannarunai

Lecturer at Department of Logistics Management, Faculty of Business Administration
University of the Thai Chamber of Commerce
Abstract

This research aims to improve transportation routes and in doing so, increase
efficiency and reduce the transportation costs of OMRON Electronic Components Company
Limited. The specific objectives are to reduce transportation costs, reduce the number of
additional vehicles, maximize the utilization of each vehicle, and propose suitable
transportation planning to the company. This research is based on the concepts and theories
of the Vehicle Routing Problem (VRP) combined with transport planning algorithms to reduce
costs and the number of vehicles. The researcher has designed and developed a
transportation route management system using the concept of increasing efficiency by
modeling in Microsoft Excel and using the VRP Solver Software to get the best solution that
can reduce costs as much as possible. The result revealed efficient transportation planning
was possible by reducing monthly shipping costs by 60.54 percent from 179,700 baht per
month to 108,800 baht per month. The number of transportation trips were also reduced
from 166 trips to 42 trips. Furthermore, the instances of extra vehicles hired were reduced
from 4 wheels taking 7 trips and 6 wheels taking 4 trips to 6 wheels taking 1 trip.
Keywords: Transportation Cost, Vehicle Routing Problem VRP, Solver Transportation Planning

1 Corresponding Author: Graduate Student, Master of Business Administration, Faculty of Business Administration
University of the Thai Chamber of Commerce. Contact Number: +6687-363-1464 Email: [email protected]

402

การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

บทนํา
บริษัท ออมรอน อีเลคทรอนิคส คอมโพเนนท จํากัด เปนบริษัทการคาระหวางประเทศ (Trading

Company) ของกลุมบริษัท ออมรอน ประเทศญี่ปุน ในกลมุ สินคาประเภท EMC (Electronic and Mechanical
Components Business) จําหนายช้ินสวนอีเลคทรอนิคส เชน รีเลย สวิทซ เซนเซอร คอนเนคเตอร แบรนด
ออมรอน (OMRON) โดยนําเขาสนิ คา มาจากโรงงานทผ่ี ลติ ในตางประเทศ

ในปจจบุ นั การขนสงเปนกิจกรรมหนึ่งของทุกองคกรที่มีความสําคัญอยางยิ่ง เน่อื งจากมกี ารแขงขันสูง
ในทกุ ๆ ภาคอุตสาหกรรม ทัง้ ในเรอ่ื งของการเดินทางและการเคล่ือนยายสินคาในทกุ ๆ องคก รจะตองมีกิจกรรม
การขนสง เขาไปเก่ียวของเปนสวนหนึ่งอยูเสมอ กิจกรรมการขนสงและการกระจายสินคาไปยังลกู คาเปนกิจกรรม
ท่ีมีคาใชจายสูงเน่ืองจากมีการบริหารจัดการที่ยังไมมีประสิทธิภาพจากการจัดเสนทางเดินรถที่ไมเหมาะสม เชน
การกําหนดเสนทางท่ีทําใหเกิดเสนทางที่ไกลเกินไป การเลือกใชรถมากกเกินความจําเปน การขาดความรู ทักษะ
ความเขาใจของบุคลกรในองคกร เปน ตน

สถานการณในระบบการจัดสงสินคาในปจจุบัน มีขอจํากัดหลายดาน คือ ขอจํากัดดานวันที่ในการ
จัดสงสินคาท่ีระบุในใบคําสั่งหยิบสินคา ยึดตามตารางการสงมอบซ่ึงกําหนดสําหรับลูกคาในแตละรายไวแลว ทํา
ใหคลังสินคาไมสามารถเล่ือนวันสงสินคาไดและบางคร้ังพบปญหาไมสามารถสงมอบไดตามวันที่ท่ีลูกคาตองการ
ได, บรรจุภณั ฑข องสินคาเปน กลองกระดาษ ซึ่งในแตล ะรายการสนิ คามีขนาดของบรรจุภณั ฑไมเทากัน, ขอจํากัด
เร่ืองจํานวนรถขนสงสินคาท่ีมีอยางจํากัด, ไมมีเคร่ืองมือหรือคูมือสําหรับการวางแผนในการจัดเสนทางการเดิน
รถขนสงทชี่ ัดเจน

จากปญหาขางตนผูวิจัยจึงไดนําโปรแกรม Microsoft Excel มาประยุกตใช ผสมผสานกับโปรแกรม
VRP เพื่อใชเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดเสนทางการเดินรถขนสงใหกับองคกร หากองคกรตระหนักถึงปญหา
ดังกลาวและสามารถบริหารจัดการแกปญหาเหลาน้ีไดอยางมีประสิทธิภาพจะชวยลดคาใชจายไดอยางมาก
ปญหาเร่ืองของการจัดเสนทางน้ันมี Algorithm ถูกพัฒนาขึ้นมากมายอยาง Saving Algorithm (Clark &
Wright, 1964) ท่ีมีการนําเสนอผลลัพธที่ทําใหเกิดการลดตนทุนจากการนําเอารูปแบบปญหาการจัดเสนทาง
(VRP) แกป ญ หาการจัดเสนทางในการเดนิ รถขนสง
วตั ถุประสงคใ นการวจิ ยั

1. ลดตน ทุนทเี่ กดิ จากคา ใชจ า ยรถขนสงท่เี พม่ิ ข้ึนจากคา รถทจี่ า งปกติ
2. ใชป ระโยชนจากรถประจาํ ทีม่ ีอยจู ํานวน 3 คันใหเต็มประสทิ ธภิ าพในทุก ๆ วนั
3. ปอ งกนั การจัดสงสินคาไมท ันเวลา
สมมุติฐานการวจิ ยั
1. การเพิ่มประสิทธิภาพการขนสงโดยใชโปรแกรม Microsoft Excel และโปรแกรมการจัดเรียง
เสนทางเดินรถ (VRP) สามารถลดตนทนุ ที่เกดิ จากคา ใชจายการเพิม่ ขนึ้ จากคารถทจี่ างปกติ
2. การใชประโยชนจากรถขนสงที่มีอยูจํานวน 3 คันใหเต็มประสิทธิภาพและกอใหเกิดประสิทธิผลให
ไดมากที่สดุ
3. การปองกันการจดั สง สินคา ไมทันเวลาและความตองการของลกู คาในแตล ะวนั

403

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

กรอบแนวคดิ ในการวจิ ัย
ในแตละวันจะมีลูกคาจํานวนหนึ่งมากบางนอยบางตองการใหนําสินคาไปสงใหปญหาที่นาทาทายคือ

ผูบริหารจัดการการจัดสงสินคาจะตองใชรถขนสงกี่คันและควรจะจัดลําดับการสงสินคาอยางไร รถคันไหนควร
ไปสงสินคาใหแกลูกคารายใดบาง และจะจัดลําดับการสงสินคาของลูกคาแตละรายอยางไร ในทางคณิตศาสตร
แลวถือวาปญหาการจัดเสนทางการเดินรถ (Vehicle Routing Problem) เปนปญหาที่ยากมาก ๆ ในการที่จะ
วิเคราะหหาแผนการเดินรถที่ดีที่สุดในบรรดาแผนท่ีเปนไปไดจํานวนมาก โดยเฉพาะอยางยิ่งหากคําสั่งซ้ือจาก
ลูกคาและรถสงสินคามีจํานวนมาก ซ่ึงแทบจะไมมีโอกาสเลยท่ีจะจัดเสนทางการเดินรถใหประหยัดที่สุดอยางดี
ท่สี ดุ คงทาํ ไดเพียงการวิเคราะหใหไดแ ผนทค่ี อ นขางดมี าใชปฏิบัตเิ ทา นั้น

จากการจัดเสนทางการเดินรถท่ีไมถูกตองขาดความเหมาะสม เชน การกําหนดเสนทางที่ทําใหเกิด
เสนทางที่ไกลเกินไป การเลือกใชรถมากเกินความจําเปน เปนตน หากองคกรสามารถบริหารจัดการปญหา
เหลาน้ีไดอยางมีประสิทธิภาพจะชวยใหลดคาใชจายไดแตปญหาเร่ืองของการจัดเสนทางนั้นมีจุดเริ่มตนมานาน
กวา 50 ปและมี Algorithm ถูกพัฒนาขึ้นมากมายอยาง Saving Algorithm (Clark & Wright, 1964) ท่ีมีการ
นําเสนอผลลัพธที่ทําใหเกิดการลดตนทุนจากการนําเอารูปแบบปญหาการจัดเสนทาง (VRP) แกปญหาการจัด
เสนทางในการเดินรถและมกี ารเพ่ิมขอจํากดั ตา งๆ

ตัวแปรตน ตวั แปรตาม

แนวคิดการจัดการเสน ทาง การควบคุมแผนการเดินรถขนสง และ
การเดนิ รถ ประหยดั ตนทุนมากทีส่ ดุ

แนวคิดการใชโปรแกรม
ประยุกต

ภาพท่ี 1 กรอบแนวคดิ ในการวจิ ยั
ขอบเขตการศกึ ษา

1. ทําการคนควาหาทฤษฎีแนวคิดตาง ๆ หรืองานวิจัยที่เก่ียวของ เพ่ือใชเปนขอมูลหรือแนวทางใน
การพัฒนาปรบั ปรุงประสิทธิภาพและแกไขปญหาเสน ทางการจัดสง

2. ทําการศึกษาและวิเคราะห กระบวนการต้ังแตข้ันตอนรับใบคําสั่งหยิบสินคาจากแผนกบริการ
ลกู คา จนถึงสงมอบใหกับลกู คา ตัง้ แตเ ดอื น มกราคม ถงึ ตลุ าคม 2564

3. ศึกษาคนควาขอมูลที่เก่ียวของกับการจัดเสนทางการขนสง แบงเปนพ้ืนท่ี (Zoning) การจัด
เสนทาง (Vehicle Routing)

4. ทําการศึกษาและเก็บขอมูลในแตละลูกคา โดยนําปริมาตร น้ําหนักของสินคา มาพิจารณารวมกับ
ตาํ แหนงท่ตี ัง้ ของลูกคา

5. สรางแบบจําลองพื้นทโ่ี ดยกาํ หนดพกิ ัดสถานทีส่ ง ใน Google map

404

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

6. นําพิกัดทไ่ี ดมาจําลองใน VRP solver และ Excel solver เพือ่ กาํ หนดเสนทางการขนสงที่สามารถ
ประหยัดตนทุนไดมากที่สุด
การทบทวนวรรณกรรม

แนวคิดการใชโ ปรแกรมประยกุ ต VRP solver และ Excel solver จากการจัดเสนทางการเดินรถที่ไม
ถูกตองขาดความเหมาะสม เชน การกําหนดเสนทางท่ีทําใหเกิดเสนทางท่ีไกลเกินไป การเลือกใชรถมากเกิน
ความจําเปน เปนตน หากองคกรสามารถบริหารจัดการปญหาเหลาน้ีไดอยางมีประสิทธิภาพจะชวยใหลด
คาใชจายไดแตปญหาเรื่องของการจัดเสนทางน้ันมีจุดเริ่มตนมานานกวา 50 ปและมี Algorithm ถูกพัฒนาขึ้น
มากมายอยาง Saving Algorithm (Clark & Wright, 1964) ท่ีมีการนําเสนอผลลัพธท่ีทําใหเกิดการลดตนทุน
จากการนําเอารูปแบบปญหาการจัดเสนทาง (VRP) แกปญหาการจัดเสนทางในการเดินรถและมีการเพิ่ม
ขอ จาํ กดั ตางๆ งานวิจัยของวศิน ศรเี สน (2556) ไดคน ควาเก่ยี วกบั ปญหาการจัดเสนทางการการขนสงสินคาโดย
การจัดรถขนสงจากคลังสินคาเพ่ือไปรับงานท่ีโรงงานผูผลิตช้ินสวนยานยนต กรณีศึกษาบริษัท ทีทีเค โลจิสติกส
จํากัด โดยมีวัตถุประสงค เพ่ือลดตนทุนการขนสงและจัดเรียงเสนทางการขนสงใหมีประสิทธิภาพมากท่ีสุด โดย
ใชวิธีการจัดกลุมโรงงานผูผลิตชิ้นสวนยานยนตและวิธี VRP (Vehicle Routing Problem) ในการหาเสนทาง
เพ่ือชวยในการตัดสินใจเลือกเสนทางการเดินรถ และบริหารจัดการเสนทางใหมีประสิทธิภาพสูงสุดเพ่ือเพิ่ม
ประสทิ ธภิ าพในการขนสง ลดของเสยี ท่ไี มเ กิดมูลคาเพิ่ม รวมถึงพฒั นากระบวนการทํางานใหมีประสทิ ธิภาพมาก
ขึ้นผลการศึกษาพบวา ในการใชวิธีการคัดแยกซัพลายเออรที่ไมไดทําการเขาไปรับงานทุกวัน ผูวิจัยไดเก็บขอมูล
ของรถขนสงเปนเวลา 2 เดือน และทําการทดลองวิธีการจัดกลุมใหมพบวา ข้ันตอนปกติกอนปรับปรุงใชรถ
ทั้งหมด 58 คัน ระยะทางการว่ิงทั้งหมด 9,113 กิโลเมตร คาใชจายในการเชารถทั้งหมด 5,012,150 บาทตอ
เดือน หลังจากการทดลองใชวิธีการคัดแยกซัพพลายเออร จะใชรถทั้งหมด 49 คัน ระยะทางการว่ิงท้ังหมด
7,356 กิโลเมตร คาใชจายในการเชารถท้ังหมด 4,495,565 บาท ตอเดือน ลดคาใชจาย 516,585 บาท ซึ่งลดลง
ไป 11 เปอรเซ็นต ในการใชโปรแกรมการจัดเรียงเสนทางเดินรถใหมผูวิจัยไดนําขอมูลของเดือนมกราคม 2556
มาทําการทดลองผลการทดลองปรากฏวาขั้นตอนปกติกอนปรับปรุงใชรถท้ังหมด 58 คัน ระยะทางการวิ่ง
ทั้งหมด 9,113 กิโลเมตรคาใชจายในการเชารถท้ังหมด 5,012,150 บาท ตอเดือน หลังจากทดลองใชโปรแกรม
VRP จะใชรถทั้งหมด 44 คัน ระยะทางการวิ่งทั้งหมด 7,186 กิโลเมตร คาใชจายในการเชารถท้ังหมด
3,952,300 บาท ตอ เดอื น ลดคาใชจ าย 1,059,850 บาท ลดลงไป 27 เปอรเซ็นต

แนวคิดการจัดเสนทางการเดินรถ (Routing and Scheduling of Vehicles) ในแตละวันจะมีลูกคา
จํานวนหนึ่งมากบางนอยบางตองการใหนําสินคาไปสงให ปญหาที่นาทาทายคือผูบริหารจัดการการจัดสงสินคา
จะตองใชรถขนสงก่ีคนั และควรจะจัดลําดับการสง สินคา อยางไร รถคันไหนควรไปสงสินคาใหแกลูกคารายใดบา ง
และจะจัดลําดับการสงสินคา ของลูกคาแตละรายอยางไร ในทางคณิตศาสตรแลวถือวาปญหาการจัดเสนทางการ
เดินรถ (Vehicle Routing Problem) เปนปญหาที่ยากมาก ๆ ในการที่จะวิเคราะหหาแผนการเดินรถที่ดีที่สุด
ในบรรดาแผนท่ีเปนไปไดจํานวนมาก โดยเฉพาะอยางย่ิงหากคําสั่งซ้ือจากลูกคาและรถสงสินคามีจํานวนมาก ซ่ึง
แทบจะไมมีโอกาสเลยที่จะจัดเสนทางการเดินรถใหประหยัดท่ีสุดอยางดีที่สุด คงทําไดเพียงการวิเคราะหใหได
แผนที่คอนขางดีมาใชปฏิบัติเทานั้น งานวิจัยของพิมพพรรณอร วงศาโรจน (2558) ไดคนควาเก่ียวกับการ
ปรับปรุงพัฒนาระบบการจัดสง เพ่ือตอบสนองใหทนั ตอความตองการของลูกคา โดยมีวัตถุประสงคที่จะวเิ คราะห
ปญหาการจัดเสนทางการขนสง ศึกษาเสนทางที่ซับซอนและมีปญหาตนทุนสูงดานการขนสงซ่ึงสาเหตุมาจากยัง
ไมมีการกําหนดเสนทางในการขนสงท่ีชัดเจน โดยเร่ิมจากการแบงโซนพ้ืนที่ในรูปแบบตามภูมิภาคจากระบบ
สารสนเทศภูมิศาสตรและนํามาประยุกตใชรวมกับโปรแกรมเอ็กเซล (Microsoft Excel) หลังจากการคํานวณ

405

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

นํ้าหนักที่ได เพื่อพิจารณาความเปนไปไดในการจัดเสนทางเดินรถ จะมีการใชโปรแกรมทําการจัดกลุมลูกคาโดย
ลงพิกัดตําแหนงลูกคาลงใน Google Map และกําหนดเสนทางท่ีเปนไปไดลงใน Microsoft Excel และใช
เงื่อนไขเร่ืองน้ําหนักท่ีสามารถบรรทุกได จํานวนยอดเงินที่คุมคาและวัดเปอรเซ็นตความคุมคาโดยเทียบกับ
คาใชจายท่ีเสียไป เพ่ือทําการตัดสินใจเลือกเสนทางขนสงที่ประหยัดและคุมคาท่ีสุด จากนั้นนําระบบการขนสง
แบบเดิมและแบบใหมท่ีไดจากการวจิ ัยมาเปรียบเทียบตน ทุนดานขนสงตา ง ๆ ผลการวจิ ัยพอวา ระบบงานขนสง
แบบใหมที่มีการพัฒนาแลวสงผลใหตนทุนดานขนสงลดลงรอยละ 1.21 คิดเปนมูลคา 436,124.14 บาท
สามารถลดจํานวนจางรถภายนอกถึง รอยละ 2.68 คิดเปนมูลคา 812,838 และทําใหรอบการว่ิงของรถสามารถ
ทําไดมากข้ึน และสามารถสงสินคาไดทันเวลาท่ีกําหนด มี Service levels เพ่ิมมากข้ึนถึง รอยละ 10 และชวย
ใหยอดคางสง สินคา ลดลง รอ ยละ 11.32 คดิ เปน มูลคา 12,247,213.03 บาท

ระเบยี บวิธกี ารวิจัย
กลมุ ตัวอยาง
ในงานวิจัยใชกลุมตัวอยางจากขอมูลการจัดเสนทางการเดินรถขนสงในเดือน มิถุนายน 2564

เลือกโดยใชวิธีการสุมแบบสถิติ เน่ืองจากมีอัตราการใชรถเพิ่ม ขนาด 4 ลอ จํานวน 7 เที่ยวและ 6 ลอจํานวน 1
เท่ียว ซ่ึงมีอัตราการใชรถเพิ่มมากที่สุดของป 2564 และมีจํานวนคําส่ังหยิบสินคา 378 คําสั่ง ซึ่งในเดือน
มิถุนายน 2564 น้ี มีจํานวนวันทํางาน 21 วัน ใชโปรแกรม Microsoft Excel รวมกับโปรแกรม VRP
Spreadsheet Solver ในการจดั เสน ทางการเดนิ รถขนสง

ตารางที่ 1 การใชร ถในแตล ะเดือนในป FY 2019-2021

FY Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Jan Feb Mar Total
จาํ นวนเทย่ี วรถ
ปกติ 141 144 151 173 153 159 155 155 132 143 136 179 1,821

2019 รถเพม่ิ 4 ลอ 2642 323 487 65 52
รถเพมิ่ 6 ลอ 52 - 1 323 365 56 41

รถเพิม่ 10 ลอ -- ------1--- 1
จาํ นวนเทย่ี วรถ 132 131 146 144 135 143 147 155 115 157 178 168 1,751

ปกติ

2020 รถเพิม่ 4 ลอ 6 5 3 1 - 4 1 6 3 3 4 3 39
รถเพมิ่ 6 ลอ 4 4 - - - 3 1 4 4 6 1 5 32

รถเพ่มิ 10 ลอ - - - - 1 - 2 - - 1 1 - 5
จาํ นวนเที่ยวรถ
ปกติ 144 170 166 187 667

2021 รถเพ่มิ 4 ลอ 6471 18
รถเพิ่ม 6 ลอ 3544 16

รถเพิม่ 10 ลอ 0 0 0 1 1

เร่ิมตนออกแบบการทํางานของการจัดเสนทางเดินรถขนสงตั้งแตเริ่มกระบวนการดวยการเก็บ
ขอมูลจากการจัดสายรถตามคําสั่งหยิบสินคาเดิมโดยนําเขาขอมูลท่ีตองการ ไดแก จํานวนลูกคา พิกัดสถานท่ีตั้ง
ของลูกคา จํานวนความตองการสินคาของลูกคาแตละราย ขนาดและนํ้าหนักของบรรจุภัณฑแยกตามรายการ
สินคา อีกทั้งยังทําการศึกษาขอจํากัดของรถที่ใชในการขนสงวาสามารถบรรทุกปริมาตรและนํ้าหนักเทาใด

406

การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

จากน้ันนําขอมูลท่ีไดไปใสในโปรแกรม Microsoft Excel และ โปรแกรม VRP Spreadsheet solver โดยทํา
การจัดเสนทางตามขอมูลเดิมและจัดเสนทางโดยรันผลจากโปรแกรมเพื่อนํามาเปรียบเทียบวาโปรแกรมสามารถ
เพม่ิ ประสิทธภิ าพ ลดตน ทนุ และลดจํานวนเท่ียวในการจดั สง ไดหรือไม

การเก็บรวบรวมขอมลู
ขอมูลท่ีตองใชในการจัดเสนทางในการขนสงนั้นมีรายละเอียดของรถขนสงและรายละเอียดของ

ลูกคาที่ตองสงสินคา โดยใชขอมูลของลูกคาท่ีทําการสงสินคาใน เดือน มิถุนายน 2564 ทั้งหมด การเก็บขอมูล
แบบปฐมภูมิ จากการสอบถามขอมูลจากพนักงานสงสินคา เกี่ยวกับรูปแบบการเดินรถขนสงรูปแบบปจจุบัน
การเก็บขอมูลแบบทุติยภูมิ โดยทําการรวบรวมเอกสาร ขอมูลตาง ๆ ทั้งในอดีตและปจจุบันท่ีเก่ียวของกับการ
ขนสงทั้งหมด

ตารางที่ 2 รายละเอยี ดของลูกคา แตละรายที่ตองการจดั สง Sum of
Total
Delivery Date Sum of Sum of Sum of Sum of Sum of CBM Gross Latitude Longitude
No Of Length Width Height
Case 8.463019 Weight
0.189000 2038.24
20210601 168 996 834 579 0.495000 13.44527 101.0418
ลกู คา รายท่ี 1 5 181 171 149 0.016450 22.94 13.42148 101.0102
9 50 44 25 182.16 13.74413 100.5626
ลูกคา รายที่ 2 1 55 23 13
9.94
ลูกคา รายท่ี 3 553 3112 2046 1494
.... 15 54 33 27 22.189687 4207.135 13.82291 100.6556
5 54 33 27 0.721710 171.075 12.82957 101.2509
.... 5 37 28 21 0.240550
ลกู คา รายที่ N 79 12.92663 101.2234
20210602 0.108800
ลูกคารายท่ี 1 36.35
ลกู คารายท่ี 2

ลูกคา รายท่ี 3

…..
…..

…..

…..
ลูกคารายท่ี N

ตารางที่ 3 ตารางระยะทางระหวางคลังสินคากับลูกคา แตละราย
Customer Name ระยะทาง (กิโลเมตร) เวลาในการเดินทาง (นาท)ี
ลูกคารายที่ 1 55.30 51
ลูกคารายท่ี 2 33.60 37
ลูกคารายท่ี 3 105.00 96
.............
ลกู คา รายที่ N
*เวลาในการเดนิ ทางเก็บขอมลู โดยหาคาเฉลีย่ จากการเดินทางจดั สงของลูกคาในแตละราย

407

การประชมุ วชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

ตารางที่ 4 ตารางขนาดบรรจภุ ัณฑเพอื่ คํานวณหาปริมาตรในการบรรทุก Total
Product Code Pick No Of Length Width Height M3 CBM Net Gross Pack Gross
Qty Case CM CM CM Weight Weight Qty Weight

รายการสินคา ที่ 1 10000 50 49 44 25 0.05390 2.69500 19.5 20.36 200
รายการสินคาที่ 2 500 1 46 32 22 0.03238 0.03238 1,018.00

5.45 6.3 500 6.30

รายการสนิ คา ที่ 3 2800 7 52 43 30 0.06708 0.46956 5.64 6.7 400 46.90

.....................

.....................

รายการสินคา ท่ี N

ตารางท่ี 5 ตารางน้าํ หนกั รถขนสงบรรทุกได น้าํ หนกั บรรทกุ (กิโลกรมั ) CBM
ประเภทรถขนสง 1000 37
ตูท บึ ขนาด 4 ลอ 5000 37
รถเสริมขนาด 6 ลอ 10000 37
รถเสรมิ ขนาด 10 ลอ

การพัฒนาโปรแกรม Microsoft Excel เขามาประยุกตใช โดยมีการวางแผนการขนสงกอน
ลวงหนา เม่ือมีคําส่ังซื้อจากลูกคาเขามาใหทาํ การวางแผนเร่ืองเสนทางในการจดั สง คํานวณนํ้าหนัก กําหนดเปน
มาตรฐานในการจัดสงและนําไปจัดตารางการจัดสงสินคาเพ่ือใหตรงกับความตองการของลูกคาและสงใหทัน
ภายในวันที่กําหนด หลังจากการคํานวณน้ําหนักที่ไดจึงพิจารณาความเปนไปไดในการจัดเสนทางเดินรถโดยมี
การใชโปรแกรม Microsoft Excel และใชเงื่อนไขเร่ืองน้ําหนักท่ีสามารถบรรทุกไดเพื่อทําการตัดสินใจเลือก
เสนทางขนสง ที่มปี ระสทิ ธิภาพมากที่สุด

Truck แสงชยั -5184 บรรทกุ ไดอ้ กี 35.81 ควิ บกิ เมตร 608.34 กโิ ลกรมั

Delivery Date PickNo SoldToCode Customer Name DeliverToCode DeliverToName ProductCode Description ProductType SlipNo

20210601 14150804 14800016 AIPHONE COMMUNI 14800016 AIPHONE COMMUN G6K 6136H G6K-2F-Y-TR DC SIGNAL RELAY 4J1813673
20210601 14150804 14800016 AIPHONE COMMUNI 14800016 AIPHONE COMMUN G6K 6137F G6K-2F-Y-TR DC SIGNAL RELAY 4J1813657
20210601 14150804 14800016 AIPHONE COMMUNI 14800016 AIPHONE COMMUN XF2M8021B XF2M-4015-1A BDA B/W CONNEC4J1811107
20210601 14150804 14800016 AIPHONE COMMUNI 14800016 AIPHONE COMMUN XF3M8087R XF3M-4015-1B BDA B/W CONNEC4J1811123
20210601 14215323 14200010 AIPHONE COMMUNI 14200010 AIPHONE COMMUN D2FN1000F D2F ULTRA MINIATUR4J1818110
20210601 14150822 14100905 SAMDO (THAILAND) 14100905 SAMDO (THAILAND) G7L 5126G G7L-2A-TUB AC2OTHERS POWER 103010713
20210601 14150821 14101625 DAIKIN INDUSTRIES T 14101625 DAIKIN INDUSTRIES TG7L 5126G G7L-2A-TUB AC2OTHERS POWER 104010504
20210601 14150823 14102793 ITAK INTERNATIONAL 14800642 TATUNG (THAILAND G5CA6001R G5CA-1A-E DC1 OTHERS POWER 4J1822800
20210601 14150855 14102321 MELCO TRADING (TH 14102323 LINEX INTERNATION G5PZ6075C G5PZ-1A-E DC12G5PZ GROUP 105013493
20210601 14150832 14102321 MELCO TRADING (TH 14102323 LINEX INTERNATION G5NB6307R G5NB-1A DC12 OG5NB GROUP 102014090

408

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

วิธีการจัดเรียงเสนทางเดินรถใหม (VRP) Vehicle Routing Problem วิธีน้ีจะใชโปรแกรม VRP
Solver ในการวเิ คราะหข อมูล โดยทาํ การเก็บขอมลู ที่ตั้งของคลังสนิ คาและท่ีตั้งสถานที่สําหรับจัดสงสินคาใหกับ
ลกู คา แตละราย เพ่อื ทําการจดั เรียงเสน ทางการเดนิ รถใหม

ภาพที่ 2 รูปแบบของโปรแกรม (VRP) Vehicle Routing Problem

ภาพท่ี 3 ตัวอยางของขอ มูลท่ใี ชในการประมวลผล

ภาพที่ 4 โปรแกรมแสดงผลการจัดเรยี งเสน ทาง
409

การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

ภาพท่ี 5 การจัดเสน ทางของการเดนิ รถ

ภาพท่ี 6 แสดงผลการจดั เรยี งเสน ทาง
จากภาพท่ี 6 แสดงผลการจัดเรียงเสนทางคือ รถคันท่ี 1 มีลูกคาท้ังหมด 5 ราย รถคันท่ี 2 มี

ลูกคา 1 ราย
การวเิ คราะหข อมลู
ผูวจิ ัยไดท าํ การวิเคราะหข อ มลู ซงึ่ มีเงอ่ื นไขของการจัดสง สินคาดังตอไปน้ี
1 ดานบุคลากร กลาวคือพนักงานไมมีความรูความเขาใจในเสนทางการเดินรถ ขาดทักษะ

ความรูทางดานโปรแกรมคอมพิวเตอร
2 ดานยานพาหนะท่ีใชสําหรับขนสงท่ีมีจํานวนจํากัดเพียง 3 คันตอวัน อีกท้ังยังไมมีเทคโนโลยี

ในการตดิ ตามการขนสงมาใช
3 ดา นวธิ ีการดําเนินงาน ขาดการวางแผนการจัดสงท่มี ีประสิทธิภาพและการใชพื้นท่ีรถขนสงท่ี

ไมเ ตม็ ประสิทธิภาพ
4 ดานบรรจุภัณฑ เน่ืองจากขนาดและนํ้าหนกั ของสนิ คามีความหลากหลาย ทาํ ใหก ารขนสง

สนิ คา ในแตละรอบการจัดสง ไมม ีรูปแบบท่ีชัดเจน ตอ งมีการวางแผนและจดั เรียงใหมท ุกคร้ัง
410

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

5 การแบงพ้ืนท่ีการสงสินคาที่ไมมีความยืดหยุน สามารถสงสินคาได 1 คร้ังตอสัปดาหตอ
ลูกคาเทาน้ัน หากมีการวางแผนที่ดีสามารถสงสินคาไดทันตามวันท่ีลูกคากําหนดไดจะเปนการลดปญหาสําหรับ
สินคาท่ีลกู คา ตองการเรง ดว นทไ่ี มต รงกับรอบการจดั สง เปนการสรา งความพงึ พอใจใหกบั ลูกคาไดอ ีกทางหน่ึง

จากการศึกษาพบวาบริษัท ออมรอน อีเลคทรอนิกส คอมโพเนนท จํากัด ปจจุบันมีลูกคาจํานวน
411 ราย มีสินคาประมาณ 1,000 SKU โดยในแตละวันจะทําการสงสินคาจํานวนไมเทากันท้ังในเร่ืองสถานท่ี
จัดสงและปริมาณของสินคา โดยในงานวิจัยนี้ใชขอมูลเดิมของการจัดสงในเดือน มิถุนายน 2564 มาเพ่ือทําการ
จัดเสนทางการเดินรถขนสง ที่มีรถทใ่ี ชประจําอยู 3 คัน แตละคันสามารถบรรทกุ ไดไมเกิน 1,000 กิโลกรัม ลูกคา
ตองไดรับสินคาครบถวนตามจํานวนตามที่ระบุในใบแจงหนี้หรือใบสงสินคาท่ีไปพรอมกับสินคาในวันน้ัน ซึ่งจะ
ทําการจัดเสนทาง 2 คร้ัง คือ คร้ังแรกจัดตามรายการจัดเสนทางเดินรถแบบเดิมและคร้ังที่สองจัดโดยการ
ประยุกตใชโปรแกรม Microsoft Excel รวมกบั โปรแกรม VRP จากนั้นทําการคาํ นวณเสนทาง จํานวนเที่ยวรถที่
ใชในการจัดสงเพ่ือเปรียบเทยี บผลลัพธ เมอ่ื ไดผ ลของงานวจิ ัยในเดือนมถิ ุนายน 2564 แลว ผูวิจยั ไดท ําการเลือก
กลุมตวั อยางเปนเดอื นพฤษภาคมในปเดียวกัน เนื่องจากมอี ตั ราการจา งรถเพม่ิ รองจากเดือนมิถุนายน 2564

ผลการวจิ ัย
งานวิจัยเร่ืองการปรับปรุงเสนทางการขนสงเพ่ือเพ่ิมประสิทธิภาพและลดตนทุนคาขนสงของบริษัท

ออมรอน อีเลคทรอนิคส คอมโพเนนท จํากัด มีวัตถุประสงคเพ่ือลดตนทุนการขนสงในแตละเดือน ลดจํานวน
การใชรถเสริม ใชป ระสิทธิภาพของรถขนสงใหสูงสุดและเสนอการจัดแผนการเดินรถขนสงท่ีเหมาะสมโดยนําเอา
แนวคิดและทฤษฎีตาง ๆ ท่ีมีอยูในปจจุบันไดแก การจัดเสนทางสําหรับยานพาหนะมาผสมผสานกับขั้นตอน
วิธีการในการวางแผนการขนสง เพื่อลดตนทุนและจํานวนรถขนสง ผูวิจัยไดทําการออกแบบและพัฒนาระบบ
การจัดการเสนทางเดินรถขนสง โดยใชแนวคิด การเพ่ิมประสิทธิภาพโดยใชโปรแกรม Microsoft Excel และ
การใชโปรแกรมการจัดเรียงเสนทางเดินรถ (VRP) มาประมวลผลรวมกัน เพื่อใหไดคําตอบท่ีดีท่ีสุด สามารถลด
ตนทุนไดมากที่สุด โดยผลลัพธท่ีไดคือ ระบบวางแผนการขนสงที่มีประสิทธิภาพและสามารถลดตนทุนการขนสง
ในแตละเดือน จากการรวบรวมขอมูลทั้งหมดและทําการศึกษาขอมูลจากการประยุกตใชโปรแกรม Microsoft
Excel และ VRP ดงั ตัวอยางไดเสน ทางออกมาดังน้ี

ตารางท่ี 6 ตารางเสนทางการเดินรถขนสงหลังจากใชโปรแกรมจัดเรียงเสนทางเดินรถและ Microsoft Excel
รวมกัน
เสน ทาง ระยะทาง (ก.ม.) น้ําหนัก (ก.ก)
1-2-7-3-5-4-1 107.80 391.66
1-6-1 67.2 1,000.00

ผูวิจัยไดนําขอมูลการจัดเสนทางการเดินรถขนสงของบริษัท ออมรอน อีเลคทรอนิกส คอมโพเนนท
จํากัดมาใชในการดําเนินการวิจัยและไดทําการเปรียบเทียบผลลัพธการจัดเสนทางการเดินรถของสงแบบเดิมกับ
การผสมผสานการใชโปรแกรม Microsoft Excel และ VRP Spreadsheet Solver โดยใหผลลัพธคือ การ
ประยุกตใชโ ปรแกรมสามารถลดจํานวนเทีย่ วรถขนสง ในเดือนมิถนุ ายน 2564 จากเดมิ 166 เท่ียวเหลือ 42 เท่ียว
ลดการจางรถเสริมขนาด 4 ลอจากเดิม 7 เท่ียว เหลือ 0 เท่ียว และรถเสริมขนาด 6 ลอ 4 เที่ยว เหลือเพียง 1
เที่ยว จํานวนใบสั่งหยิบสินคา 378 คําส่ังจากเดิมสงไมทันเวลา 2 คําสั่ง ลดลงเหลือ 0 คําส่ังที่ไมทันเวลา และใน
เดือน พฤษภาคม 2564 พบวาเมื่อมีการปรับปรุงเสนทางการเดินรถขนสง สามารถลดตนทุนจากการใชรถคือ

411

การประชมุ วิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

จํานวนเท่ียวลดลงจากเดิม 170 เท่ียวลดลงเหลือ 38 เท่ียว รถจางเพ่ิม 4 ลอไมไดลดลงจากเดิมยังคงจางเพิ่ม 4
เที่ยว รถจางเพ่ิม 6 ลอ ลดลงจากเดิม 5 เที่ยว เหลือ 1 เท่ียว จํานวนใบสั่งหยิบสินคา 400 คําสั่ง จากเดิมสงไม
ทันเวลา 1 คําสั่ง ลดลงเหลือ 0 คําสงั่

อภิปรายผลการวิจยั
บริษัทมีรถเพ่ือใชในการขนสงสินคา ซึ่งเปนประเภทรถกระบะขนสงสินคา 4 ลอ เปนแบบจางประจํา

จํานวน 3 คัน ตอวัน และมีอัตราการใหบริการซ่ึงเปนตนทุนคงที่ 49,000 บาทตอคัน คิดเปน 147,000 บาทตอ
เดอื น ซง่ึ หากตอ งการจางรถขนสงเพ่ิม ทางบรษิ ทั ผูใ หบรกิ ารจะคิดคารถสวนเพ่มิ ดงั น้ี

o รถเพม่ิ 4 ลอ 2,500 บาทตอคนั บรรทกุ ไดไ มเกิน 1,000 กิโลกรัม
o รถเพ่มิ 6 ลอ 3,800 บาทตอ คัน บรรทุกไดไ มเกนิ 5,000 กิโลกรัม
o รถเพมิ่ 10 ลอ 4,200 บาทตอคัน บรรทุกไดไมเกนิ 10,000 กิโลกรัม
เม่ือเปรียบเทียบดานตนทุนการขนสงนั้น วิธีการใช Microsoft Excel รวมกับ โปรแกรม VRP
สามารถลดตนทนุ การขนสง จากเดมิ 179,700 บาทตอ เดอื น เหลือ 108,800 บาทตอ เดอื นคิดเปนรอ ยละ 60.54

ตารางที่ 7 ตารางเปรียบเทยี บการจัดสงแบบเดมิ กบั การพฒั นาโดยใชโ ปรแกรม
การจัดสงแบบปกติ การใชโปรแกรม Microsoft Excel รว มกบั
โปรแกรม VRP

จาํ นวนเท่ียวรถ 166 42

จาํ นวนรถเพิ่ม 4 ลอ 7 0
จํานวนรถเพิม่ 6 ลอ 4 1
จํานวนใบส่ังหยิบสนิ คาที่ 2 0
ไมสามารถสงไดท นั เวลา

สอดคลองกับงานวิจยั ของ วศิน ศรีเสน (2556) ท่ีไดคนควาไดคนควาเก่ียวกับปญหาการจัดเสนทาง
การการขนสง สนิ คา โดยการจดั รถขนสง จากคลังสินคาเพอ่ื ไปรับงานที่โรงงานผผู ลิตชนิ้ สว นยานยนต กรณีศึกษา
บรษิ ทั ทีทีเค โลจิสตกิ ส จาํ กัด โดย หลังจากทดลองใชโปรแกรม VRP จะใชร ถทงั้ หมด 44 คัน ระยะทางการวิ่ง
ทั้งหมด 7,186 กิโลเมตร คาใชจายในการเชารถท้ังหมด 3,952,300 บาท ตอเดือน ลดคาใชจาย 1,059,850
บาท ลดลงไป 27 เปอรเ ซน็ ต

สอดคลองกับงานวิจัยของ พิมพพรรณอร วงศาโรจน (2558) ท่ีไดคนควาเก่ียวกับการปรับปรุง
พัฒนาระบบการจัดสงเพื่อตอบสนองใหทันตอความตองการของลูกคาโดยเริ่มจากการแบงโซนพื้นท่ีในรูปแบบ
ตามภูมิภาคจากระบบสารสนเทศภูมิศาสตรและนํามาประยุกตใชรวมกับโปรแกรมเอ็กเซล (Microsoft Excel)
หลังจากการคํานวณนํ้าหนักท่ีได เพื่อพิจารณาความเปนไปไดในการจัดเสนทางเดินรถ สงผลใหตนทุนดาน
ขนสงลดลงรอยละ 1.21 คิดเปนมูลคา 436,124.14 บาท สามารถลดจํานวนจางรถภายนอกถึง รอยละ 2.68
คิดเปนมูลคา 812,838 และทําใหรอบการวิ่งของรถสามารถทําไดมากข้ึน และสามารถสงสินคาไดทันเวลาที่
กําหนด มี Service levels เพ่ิมมากขึ้นถึง รอยละ 10 และชวยใหยอดคางสงสินคาลดลง รอยละ 11.32 คิด
เปนมลู คา 12,247,213.03 บาท

412

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

ขอ เสนอแนะแบงออกเปน 2 ดานดังน้ี
1. ขอเสนอแนะสําหรับการศึกษาและไดจากการวิจัยคร้ังนี้เพื่อเปนประโยชนในการนําไปใชตอ

องคก ร
ในการพัฒนาระบบการวางแผนการขนสงนั้นเหมาะสําหรับการนําไปใชในภาคการขนสง มีการ

ควบคุมเวลาการจัดสงที่ตองตรงตอเวลา ในการวางแผนการขนสงท่ีเหมาะสมที่สุดนั้น จําเปนตองใชขอมูล
หลาย ๆ สวน เพ่ือนํามาประกอบการพัฒนาระบบการวางแผนขนสงใหมีประสิทธิภาพ การพิจารณาถึงความ
คุมคาในการจัดสงแตละคร้ัง รวมถึงการนําขนาด น้ําหนักและตําแหนงในการจัดวางสินคามาพิจารณาดวย หาก
สามารถนําปญจัยท้ังหมดมาออกแบบระบบไดจะทําใหระบบมีความเหมาะสมและนาเชื่อถือมากย่ิงข้ึน
กระบวนการดาํ เนินงาน ดังภาพที่ 7

ขอ เสนอแนะในทางปฏิบัตคิ อื
1. เก็บขอ มลู ของจํานวนลกู คา จาํ นวนความตอ งการของลูกคา (กลอง) ขนาดของสินคาเพ่ือ

คาํ นวณปรมิ าตร รวมถงึ น้ําหนักท่ีตองการทําการจัดสง
2. ศึกษาขอ มูลเสน ทางการเดินรถท่ีใชอยูในปจจุบัน และระยะเวลาในการขนสง
3. ทําการรวบรวมขอมูลที่ตั้งของลูกคาแตละราย (ละติจูด, ลองติจูด) เพื่อกําหนดพิกัดและ

แบงกลุมพน้ื ที่ โดยใชขอมูลจาก Google map : https://www.google.com/maps
4. ศึกษาเก่ียวกับปญหาการจัดเสนทางขนสง แบงเปนพื้นท่ีใหบริการ (Service Zoning)

และการจดั เสน ทางการเดินรถ (Vehicle Routing) เพื่อลดตนทุนในการขนสง และระยะเวลาในการจัดสงสินคา
5. ศึกษาความสามารถในการวางแผนการจัดสง จํานวนรถที่มี ประเภทของรถขนสง

ขอ จาํ กัดทางกฎหมาย เชน ชว งเวลาท่ีรถขนสงสามารถเดนิ ทางได นํ้าหนักทีร่ ถขนสง บรรทุกได
6. สรางแบบจําลองโดยการแบงพื้นท่ีการขนสง นําขอมูลท่ีไดมาบันทึกลงในโปรแกรม

สําเร็จรูป Microsoft Excel solver เพื่อหาตนทุนที่ดีที่สุด และ โปรแกรม VRP solver เพื่อหาเสนทางท่ีดีท่ีสุด
เพอ่ื สนับสนนุ การตัดสินใจ

7. ทาํ การจดั เสนทางการเดินรถขนสงและแกไขปญหาการจัดเสน ทางการเดนิ รถ ท้ังรปู แบบ
การจัดเสนทางเดินรถแบบเดิมและการเสนทางโดยรันผลจากโปรแกรมสําเร็จรูปเพ่ือนํามาปรียบเทียบวา
โปรแกรมทใ่ี ชสามารถเพิม่ ประสิทธภิ าพไดห รือไม

8. วิเคราะหผ ลลัพธ โดยประเมินจากความถกู ตอ งและความเปน ไปไดใ นทางปฏบิ ัติ
9. ปรบั ปรงุ และพัฒนาวธิ กี ารจดั เสน ทางเดินรถขนสง
10. ทดสอบวธิ กี าร เปรยี บเทยี บผลลพั ธท่ีเกดิ ขึน้ กอนการพัฒนาและหลงั จากพัฒนา
11. จัดทําคมู ือการจดั เสน ทางการเดินรถขนสงเพ่ือเปนมาตรฐานการทํางานแกพนักงาน

413

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

เรมิ่ ตน
ปอนขอมลู คาํ ส่ังซ้ือเขาระบบ (รหัสสินคา , จํานวน, ช่ือลกู คา,
คาํ นวณน้าํ หนกั ของแตล ะคําสง่ั ซอ้ื โดยใช Microsoft Excel
จดั กลุมสถานทจี่ ัดสง เปน เสน ทางและรวมนํา้ หนักของแตละเสนทางโดยใช PIVOT

คํานวณนํา้ หนัก คําส่ังซื้อเพ่ิมจาก
และปรมิ าตร ลกู คา

จดั เสน ทางการเดนิ รถโดยใชโ ปรแกม VRP solver
จดั ทาํ ตารางและเสนทางการจดั สงใหผทู ่ี

เกี่ยวขอ ง
ภาพที่ 7 กระบวนการดําเนินงาน

2. ขอ เสนอแนะในการวจิ ัยครั้งตอไป
ดานกลุมตัวอยาง การศึกษาวิจัยในครั้งนี้เปนการศึกษาจากกลุมตัวอยางท่ีเปนบริษัทจําหนาย

ผลิตภัณฑประเภทอิเลคทรอนิคสของบริษัท ออมรอน อีเลคทรอนิคส คอมโพเนนท จํากัดเพียง 1 เดือน และ
ทดสอบสมมุตฐิ านซํ้าอีก 1 เดือนเทาน้ัน ซึ่งในแตละองคกรอาจจะมคี วามแตกตางกันในเรื่องลักษณะอุตสาหรรม
รูปแบบการบริหารงาน รูปแบบการขนสง จํานวนลูกคา จํานวนใบส่ังหยิบสินคา สถานท่ีจัดสง วันและเวลาใน
การจัดสง ดังนั้นในการวจิ ยั ครั้งตอ ไปควรศกึ ษาโดยการเพิ่มจํานวนกลุม ตัวอยา งใหค รอบคลุมท้ังปแ ลวนําผลลัพธ
มาเปรียบเทยี บใหเห็นถึงประสทิ ธิภาพในเชิงลึกมากยิ่งขน้ึ

ดา นตวั แปร เนอ่ื งจากงานวจิ ัยนี้มีปจจัยเร่ืองการแบงพ้ืนท่ีการจัดสงซึ่งกําหนด โดยบรษิ ัท ออม
รอน อีเลคทรอนิคส คอมโพเนนท จํากัด ซ่ึงยังไมสามารถแกไขปรับเปล่ียนในสอดคลองกับวันที่ท่ีลูกคาตองการ

414

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

สินคาโดยแทจริงได ซ่ึงเปนขอจํากัดของโปรแกรม JD Edwards ที่ตองระบุวันสงสินคาในใบคําสั่งหยิบสินคา
ใหกับแผนกคลังสินคาและไมสามารถแกไขปรับเปล่ียนได ดังน้ันในการวิจัยคร้ังตอไปหากแกไขขอจํากัดของ
โปรแกรม JD Edwards ใหสามารถปรับปรุงแผนการเขาสงใหเหมาะสมตามวันและเวลาท่ีลูกคาตองการจึงจะ
เปนการเพ่มิ ประสทิ ธภิ าพการขนสง ที่ตรงตอ ความตองการของลกู คาไดอ ยางดที สี่ ดุ
เอกสารอา งอิง
คํานาย อภปิ รัชญาสกุล. (2556). การขนสง สนิ คา ในงานโลจสิ ตกิ ส. กรงุ เทพฯ: บริษทั โฟกสั มีเดีย

แอนด พับลิชชง่ิ จํากดั .
บญุ อนันต เปร่ืองระบลิ , สาธติ บัวงาม และจกั รพงศ ไชยานุพทั ธกุล. (2560). การประยุกตใ ช Solver

หาตนทนุ ท่ตี ่ําที่สดุ ในการเทคอนกรตี . ใน การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยี
ราชมงคลรตั นโกสินทร คร้ังที่ 2 (น. 44-53). นครปฐม: มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคล
รตั นโกสินทร.
ปารณทั กัญวมิ ล และสราวุธ จันทรส ุวรรณ. (2564). การศึกษาเพือ่ จัดเสนทางเดนิ รถขนสง
รูปแบบมิลครนั และการจัดการกําหนดการรับสนิ คา กรณศี ึกษา การสง ชน้ิ สวนโรงงาน
ประกอบรถยนต ABC. สืบคน จาก
http://logistics.nida.ac.th/wpontent/uploads/2021/05/ORNET2021_0059
พมิ พพรรณอร วงศาโรจน. (2558). การพัฒนาโปรแกรมประยกุ ตเพอื่ เพ่มิ ประสทิ ธิภาพและลด
ตน ทุนดานการจัดสง กรณีศกึ ษา บริษทั กนกโปรดกั ส จาํ กดั . (วิทยานพิ นธปรญิ ญา
มหาบญั ฑติ , มหาวิทยาลยั หอการคา ไทย).
ภชุ งค เวฬวุ ัน และภาณพุ งษ ศรมี ุงคล. (2560). การเพ่มิ ประสทิ ธิภาพของการจดั การขนสง สนิ คา
ดว ยการใชโ ปรแกรม VRP Spreadsheet Solver กรณีศกึ ษา ศนู ยก ระจายสนิ คา ใน
จังหวัดขอนแกน. (วิทยานิพนธปรญิ ญามหาบญั ฑิต, วทิ ยาลัยโลจิสตกิ สและซัพพลายเชน
มหาวิทยาลยั ศรีปทมุ วิทยาเขตขอนแกน ).
วศิน ศรีเสน. (2556). การจัดเสน ทางการขนสง เพ่อื การลดตน ทนุ กรณศี ึกษา บริษทั ทที ีเค
โลจิสติกส จํากดั . (วิทยานิพนธป รญิ ญามหาบัญฑิต, มหาวิทยาลยั หอการคา ไทย).
สมชาย ปฐมศริ .ิ (2551). โครงการพัฒนาหลักสูตรและการฝก อบรมโลจสิ ตกิ สแ ละซัพพลายเชน
การจัดการเสน ทางการเดนิ รถ (Routing and Scheduling of Vehicles). สบื คน จาก
https://www.slideserve.com/colin/transport-management
สมชาย ปฐมศริ ิ. (2552). ความรเบอื้ งตน เกยี่ วกบั การขนสง. กรุงเทพฯ: สาํ นักงาน
คณะกรรมการอุดมศกึ ษา.
Clarke, G. & Wright, J. R. (1964). Scheduling of vehicle routing problem from a central depot
to a number of delivery points. Operations Research, 12, 568-581.

415

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

ปจ จัยทีส่ ง ผลตอ ประสิทธิภาพดา นการจัดการโลจสิ ตกิ สและโซอุปทานของ
อตุ สาหกรรมบรรจุภณั ฑโลหะ: กรณีศกึ ษา บริษัท ABC จาํ กัด

อภินนั ท บุญอาจ01
นกั ศึกษาปรญิ ญาโทหลักสตู รบรหิ ารธรุ กจิ มหาบัณฑติ คณะบริหารธรุ กิจ

มหาวิทยาลยั รามคําแหง
ปย ะฉตั ร จารธุ ีรศานต
อาจารยประจําสาขาวิชาการจัดการโลจิสตกิ สแ ละโซอ ุปทาน คณะบรหิ ารธุรกจิ
มหาวทิ ยาลัยรามคําแหง

บทคดั ยอ
การวิจัยคร้ังน้ีมีวัตถุประสงค เพ่ือศึกษาปจจัยพ้ืนฐานสวนบุคคล และปจจัยดานการดําเนินงานท่ี
สงผลตอประสิทธิภาพดานจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโลหะ บริษัท ABC
จํากัด ตามความคิดเห็นของผูปฏิบัติงาน กลุมตัวอยางท่ีใชในการศึกษา คือ พนักงาน ของ บริษัท ABC จํากัด
จํานวน 450 คน โดยใชแบบสอบถามเปนเครื่องมือในการเก็บรวบรวมขอมูล สถิติที่ใช คือ คารอยละ คาเฉลี่ย
สวนเบ่ียงเบนมาตรฐาน การทดสอบคาเฉลี่ยกลุมตัวอยางท่ีมีความอิสระตอกัน การวิเคราะหความแปรปรวน
ทางเดียว และสถิติการวิเคราะหความถดถอยเชิงพหุคูณ ผลการวิจัย พบวา ระดับความคิดเห็นตอปจจัยดาน
การดําเนินงาน โดยภาพรวมอยูในระดับมาก ดานที่มีคาเฉล่ียสูงที่สุด คือ ดานแรงงาน รองลงมา คือ ดาน
วัตถุดิบ ดานการจัดการ และดานที่มีคาเฉล่ียต่ําที่สุด คือ ดานทุน ผลการทดสอบสมมติฐาน พบวา ปจจัยการ
ดําเนินงานดานแรงงาน ดานวัตถุดิบ ดานทุน ดานการจัดการ สงผลตอประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกส
และ โซอ ปุ ทานของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโ ลหะ บริษทั ABC จาํ กดั อยางมสี ําคัญทางสถิติที่ระดับ .05
คาํ สาํ คัญ: โลจสิ ติกส โซอปุ ทาน บรรจภุ ณั ฑโลหะ

1 นักศกึ ษาปรญิ ญาโทหลักสูตรบริหารธรุ กิจมหาบัณฑิต คณะบรหิ ารธรุ กิจ มหาวทิ ยาลัยรามคําแหง แขวงหัวหมาก
เขตบางกะป กรุงเทพมหานคร 10240 หมายเลขตดิ ตอ: 083-384-3523 อีเมล: [email protected]

416

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

FACTORS AFFECTING EFFICIENCY OF LOGISTICS AND SUPPLY CHAIN
MANAGEMENT IN THE METAL PACKAGING INDUSTRY:
A CASE OF ABC CO., LTD.

Apinan Boon-AJ1
Graduate Student, Master of Business Administration, Faculty of Business Administration

Ramkhamhaeng University
Piyachat Jarutirasarn

Lecturer at Department of Logistics and Supply Chain Management, Faculty of Business Administration
Ramkhamhaeng University
Abstract

This research aims to study personal demographics and operational factors affecting
efficiency of logistics and supply chains management of a firm operating in the metal packaging
industry, ABC Co., Ltd. According to the practitioner's opinion, the sample group used in the
study comprised 450 employees of ABC Co., Ltd. Questionnaires were used as a tool to collect
data The statistics studied were percentage, mean, standard deviation, Independent Sample
T-Test statistic, One-Way ANOVA, and Multiple Regression Analysis. The results of the research
revealed that the employees' opinions on operational factors were at a high level. The aspect
with the highest average was labor, followed by raw materials, management, while the area
with the lowest average was capital. The hypothesis testing indicated that operational factors
in terms of labor, raw materials, capital, and management affect the efficiency of logistics and
supply chain management of the metal packaging industry, represented by ABC Co., Ltd., at a
statistically significant level of .05.
Keywords: Logistics, Supply Chain, Metal Packaging

1 Corresponding Author: Graduate Student, Master of Business Administration, Faculty of Business Administration
Ramkhamhaeng University. Contact Number: +6683-384-3523 Email: [email protected]

417

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

บทนํา
บรรจุภัณฑประเภทโลหะถือไดวาเปนบรรจุภัณฑชนิดหน่ึงท่ีมีความเกาแก และยังคงไดรับความ

นิยมอยางตอเน่ืองมาจนถึงปจจุบันนี้ เน่ืองจากจุดเดนของบรรจุภัณฑโลหะน้ันมีความแข็งแรง ผลิตและบรรจุ
สินคาไดงายสะดวกรวดเร็วมีราคาที่สมเหตุสมผล สามารถที่จะนํากลับมาผลิตใหมหรือรีไซเคิลได ซึ่งมี
คุณสมบัติเฉพาะตัวท่ีสามารถสกัดก้ันปองกันการซึมผานของอากาศและความชื้นไดดี จึงสงผลใหไดรับความ
นิยมและใชกันอยางแพรหลายในวงการอุตสาหกรรม โดยลักษณะของบรรจุภัณฑนั้นมีมากมายหลายรูปแบบ
อาทิเชน กระปองเครื่องด่ืม กระปองอาหารสําเร็จรูป กระปองฉีดพนตาง ๆ กระปองกลม กระปองเหล่ียม ปบ
และถังเปนตน ในสวนของวัสดุหลักท่ีนํามาใชในกระบวนการผลิตบรรจุภัณฑโลหะน้ัน ไดแก แผนเหล็กเคลือบ
ดีบุก แผนเหล็กไมเคลือบดีบุก และแผนอะลูมิเนียม (ปุน คงเจริญเกียรติ และ สมพร คงเจริญเกียรติ, 2551)
อตุ สาหกรรมบรรจภุ ณั ฑโ ลหะไดเขามามบี ทบาทในหลาย ๆ สวนของอตุ สาหกรรมท่เี ปนตวั สนับสนนุ ใหมกี ารใช
กันกวางขวาง และมีความจําเปนสําหรับการพัฒนาและปรับปรุงในเรื่องของการเพิ่มประสทิ ธิภาพทางดานการ
จัดการโลจิสติกสและโซอุปทาน เนื่องดวยกระแสโลกาภิวัตนจึงสงผลทําใหสภาวะการแขงขันทางดานการ
ดําเนินธุรกิจมีแนวโนมท่ีรุนแรงเพิ่มมากข้ึน เน่ืองมาจากมีการเปดเสรีทางการคาที่มีมากข้ึน ซ่ึงเปนตัวผลักดัน
ใหใ นภาคธรุ กิจตองมีการยกระดับขีดความสามารถในการดําเนินธรุ กิจในทุกทศิ ทางท่ีมีความเปน ไปได ธรุ กจิ ใน
ปจจุบันจึงตองมีการแขงขันกันในทางดานของความรวดเร็ว ทางดานของคุณภาพของสินคาและการบริการ
ทางดานการลดตนทุนทางธุรกิจ และการสรางมูลคาเพิ่มสิ่งใหม ๆ ใหเกิดขึ้นเพ่ือตอบสนองความพึงพอใจของ
ลูกคา ซ่ึงผูประกอบการตองมีวิสัยทัศนท่ีดีและวางแผนเพื่อพัฒนาเทคโนโลยีใหม ๆ และนํามาใชในองคการ
รวมไปถึงการบริหารจัดการดานโลจิสติกสและโซอุปทานซ่ึงถือไดวาเปนกลยุทธท่ีสําคัญท่ีทําใหผูประกอบการ
นํามาใชเพ่ือเพ่ิมขีดความสามารถในการทํากําไรใหกับธุรกิจ โดยจะทําใหสินคาและบริการมีตนทุนที่ต่ําลง
สามารถท่ีจะสงสินคาไปใหกับลูกคาไดอยางรวดเร็วและถูกตองแมนยํามากขึ้น โดยมีโครงสรางตนทุนเกี่ยวกับ
กิจกรรมโลจิสติกสและโซอุปทานสําหรับผูประกอบการจะตองพิจารณาวาธุรกิจของตนเองมีความไดเปรียบใน
การแขงขันมากนอยเพียงใด จากนั้นจึงคํานึงถึงโครงสรางระหวางตนทุนกับกิจกรรมโลจิสติกสที่เกิดข้ึน โดยไม
สงผลกระทบตอ ความตองการของลกู คา ระดบั การใหบ ริการและการใชทรัพยากรไดอ ยา งคมุ คา ซ่งึ ประกอบไป
ดวย 1) ตนทุนในการขายสินคา (Cost of Goods Sold) 2) ตนทุนในการเก็บรักษาสินคาคงคลัง (Inventory
Carrying Costs) 3) ตนทุนในการบริหารจัดการคลังสินคา (Warehousing Costs) 4) ตนทุนกระบวนการ
ส่ังซ้ือและขอมูลของการสั่งซ้ือ (Order Processing and Information Costs) 5) ตนทุนสินคาตามปริมาณ
การส่งั ซือ้ (Lot Quality Costs) 6) ตน ทนุ การขนสงสินคา (Transportation Costs) (นวิ รัตน วิจติ รกุลสวัสด,ิ์
2561) และแนวคิดตน ทุนรวม (Total Cost) ซึง่ ในสภาวะปจจุบันเรายังไมสามารถควบคุมการลดตน ทนุ (Cost)
ทางธุรกิจไดสืบเนื่องมาจากปญหาตาง ๆ กลาวคือ การจัดหาวัตถุดิบ (Material) จากแหลงผลิต ราคาตนทุน
ของวัตถุดิบ (Material) ที่เพิ่มมากข้ึนอยางตอเน่ือง การจัดสงสินคาท่ีเกิดความลาชา การบริหารจัดการ
คลงั สินคา การจัดเก็บสินคา คงคลงั ไมวา จะเปน กระบวนการสงผา นขอมูล (Information Flow) ทต่ี อ งมีการอัป
เดต (Update) รวมไปถึงคุณภาพของสินคาที่ลดลงเมื่อจัดสงไปถึงผูรับปลายทาง ซึ่งเปนเรื่องท่ีมีความสําคัญ
ตอการบริหารกระบวนการทางดานบริหารโลจิสติกสและโซอุปทานใหมีประสิทธิภาพ (ประจวบ กลอมจิตร,
2556, น. 11 - 12)

ดังน้ันในอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโลหะจึงไดหาเคร่ืองมือมาชวยในการบริหารจัดการเพ่ือที่จะหาขอ
ไดเปรียบในการดําเนินการทางธุรกิจ ซ่ึงไดแกการจัดการโซอุปทานและการจัดการดานโลจิสติกส ถาหากมี
กระบวนการที่ดีก็จะชวยสนับสนุนและจะสงผลใหการควบคุมการดําเนินงานทางดานกิจกรรมตาง ๆ เกิด
ประสิทธิภาพ (Efficiency) และประสิทธิผล (Effectiveness) เพื่อทําใหลูกคาเกิดความเช่ือม่ันและสรางความ
พึงพอใจใหกับลูกคา ซ่ึงรวมทั้งองคประกอบที่สําคัญของกิจกรรมโลจิสติกสที่ไดเขามามีบทบาทต้ังแตเร่ิมจากผู
จัดหาวัตถุดิบนําไปสูกระบวนการการผลิต และกระจายสงมอบไปหาผูบริโภคคนสุดทายโดยกิจกรรมเหลาน้ีก็

418

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

จะทําใหเกิดมูลคาและคุณคาในตัวของผลิตภัณฑตอไป จึงทําใหผูวิจัยมีความสนใจท่ีจะศึกษาปจจัยที่สงผลตอ
ประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานภายในอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโลหะ ซึ่งถาหากสามารถ
ศึกษาใหเห็นไดถึงภาพรวมท้ังหมดขององคการก็จะทําใหผูวิจัยไดทราบถึงปญหาท่ีแทจริง แลวนําปญหานั้นมา
ดําเนินการแกไขใหมีความถูกตอง และเหมาะสมตามหลักการของระบบหวงโซอุปทานและโลจสิ ติกส เพ่ือที่จะ
นํามาใชเปนแนวทางในการพัฒนาและขอปรับปรุงของการบริหารจัดการระบบหวงโซอุปทานและโลจิสติกส
ของบรษิ ทั ใหเ กดิ ประสทิ ธิภาพตอ ไป

วัตถุประสงคในการวิจัย
1. เพื่อศึกษาปจจัยพ้ืนฐานสวนบุคคลท่ีสงผลตอประสิทธิภาพดานจัดการโลจิสติกสและโซอุปทาน

ของอตุ สาหกรรมบรรจุภณั ฑโ ลหะ บริษัท ABC จํากัด
2. เพ่ือศึกษาปจจัยดานการดําเนินงานที่สงผลตอประสิทธิภาพดานจัดการโลจิสติกสและโซอุปทาน

ของอตุ สาหกรรมบรรจภุ ณั ฑโ ลหะ บรษิ ัท ABC จํากัด ตามความคดิ เห็นของผูปฏบิ ัติงาน

สมมตุ ิฐานการวิจยั
1. ปจจัยพื้นฐานสวนบุคคลที่แตกตางกันจะสงผลตอประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกส

และโซอ ุปทานของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโลหะ: กรณศี กึ ษา บริษทั ABC จาํ กัด แตกตา งกัน
2. ปจจัยดานการดําเนินงานสงผลตอประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานของ

อุตสาหกรรมบรรจภุ ัณฑโลหะ: กรณีศึกษา บรษิ ัท ABC จาํ กดั

กรอบแนวคดิ ในการวิจัย
งานวิจัยนี้ไดทําศึกษาปจจัยที่สงผลตอประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานของ
อุตสาหกรรมบรรจุภณั ฑโ ลหะ: กรณีศึกษา บรษิ ทั ABC จํากัด โดยมีกรอบแนวความคิด ดังภาพท่ี 1 ซง่ึ ตัวแปร
ตนไดแก ปจจัยพื้นฐานสวนบุคคล และปจจัยดานการดําเนินงาน และตัวแปรตามไดแก ประสิทธิภาพดานการ
จดั การโลจิสตกิ สและโซอุปทานของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโลหะ: กรณีศึกษา บรษิ ทั ABC จาํ กดั
ตวั แปรตน ตัวแปรตาม

ปจ จยั พ้นื ฐานสวนบุคคล ประสิทธภิ าพดา นการจดั การโลจสิ ติกสและโซ
1. เพศ อุปทานของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโลหะ :
2. อายุ
3. ระดบั การศกึ ษา กรณศี ึกษาบริษทั ABC จาํ กัด
4. ตาํ แหนงงาน
5. ประสบการณในการทาํ งาน
6. ฝา ยที่สังกดั

ปจ จยั ดา นการดําเนนิ งาน
1. ดา นแรงงาน (Labor)
3. ดานวัตถุดบิ (Material)
3. ดา นทุน (Capital)
4. ดานการจัดการ (Management)

ภาพที่ 1 กรอบแนวคิดในการวจิ ยั

419

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

การทบทวนวรรณกรรม
แนวคิดเก่ียวกับปจจัยดานการดําเนินงานที่นํามาใชในการวิจัยในครั้งน้ีมาจาก แนวคิดและทฤษฎีท่ี

เก่ียวกับแรงงาน (Labor) การออกแรงหรือความพยายามของมนุษยในการผลิตและจําหนายสินคาและบริการ
เพ่ือประโยชนตอทางเศรษฐกิจและผูที่ดําเนินการจะไดรับคาตอบแทน ซึ่งไดแบงแรงงานออกเปน 2 สวน คือ
1) การกระทําของมนุษย 2) จากผลของการกระทํากอใหเกิดผลทางเศรษฐกิจในรูปของคาตอบแทนหรือรายได
ถามองในดานท่ีมนุษยออกแรงหรือกระทําการเพ่ือตัวเองและไมกอใหเกิดประโยชนในรูปแบบของรายไดที่เปน
คาจางจงึ ไมอ ยูในความหมายของ “แรงงาน” ซ่งึ กระบวนการผลิตมีการเปลยี่ นแปลงอยูตลอดเวลา ดงั นัน้ คําวา
การออกแรงไมไดหมายความแตเพียง “การออกแรงกาย” แตรวมไปถึงการใชสมองและสติปญญาก็อยูใน
ความหมายของ “แรงงาน” อาทิเชนการทํางานในโรงงาน คนงานมีหนาท่ีแตเพียงกดปุมใหเครื่องจักรทํางาน
เทาน้ัน ไมไดใชการออกแรงงานอยางเชนสมัยกอน (นิคม จันทรวิทุร, 2536) สติปญญา ความรู ความคิด และ
กําลังแรงกายแรงใจในการผลิตสินคา โดยที่บริการท่ีผานการบริหารจัดการจนทําใหเกิดมูลคาทางเศรษฐกจิ ตอ
ครอบครัว สงั คม และประเทศชาติ (ชาญโชติ ชมพูนุท, 2557) โดยทั่วไปมีการแบงแรงงานเปน 3 ประเภท คอื

1. แรงงานมีฝมือ (Skilled Labor) คือ แรงงานท่ีมีความรู ความชํานาญเฉพาะทาง เชน
นกั วิทยาศาสตร นักวชิ าการ วศิ วกร แพทย ครู พยาบาล และนกั วิชาชีพตาง ๆ เปนตน

2. แรงงานก่ึงมีฝมือ (Semi-skilled Labor) คือ แรงงานที่มีประสบการณจากการทํางานอยูใน
ระดบั หวั หนา คนงาน เชน ชา งเทคนคิ ชางเทคนคิ คมุ เครอ่ื งจกั รในโรงงาน เปนตน

3. แรงงานไรฝมือ(Unskilled Labor) คือ แรงงานท่ีใชกําลังแรงงานเปนหลักไมจําเปนตองมี
ความรูค วามชาํ นาญ เชน กรรมกรใชแรง คนงานแบกหาม เปนตน

แนวคิดเกี่ยวกับปจจัยดานการดําเนินงานที่นํามาใชในการวิจัยในครั้งนี้มาจาก แนวคิดและทฤษฎีท่ี
เก่ียวกับวัตถุดิบ (Material) วัสดุหรือช้ินสวนตาง ๆ ท่ีธุรกิจไดมีการสั่งซื้อเขามาเพื่อใชในกระบวนการผลิต
สินคาหรือเปนสวนประกอบ เม่ือถูกทําเขาไปสูกระบวนการแปรสภาพก็จะไดเปนสินคาสําเร็จรูปออกมาใหกับ
ทางลูกคา (พิภพ ลลติ าภรณ, 2556, น. 249) วัสดุหรอื วัตถุดิบรวมไปถึงชนิ้ สวนประกอบตา ง ๆ ทีไ่ ดม ีการสงั่ ซือ้
เขามาจากองคก รภายนอก เพ่อื นํามาใชในกระบวนการผลิตสินคา หรือการบรกิ ารใหกับทางลูกคา (กฤษณช าครติ ส
ณ วฒั นประเสริฐ, 2559, น. 52)

แนวคิดเก่ียวกับปจจัยดานการดําเนินงานที่นํามาใชในการวิจัยในคร้ังน้ีมาจาก แนวคิดและทฤษฎีที่
เกี่ยวกับทุน (Capital) ส่ิงกอสรางและเครื่องมือ เคร่ืองจักร ท่ีมนุษยสรางข้ึนมาเพื่อใชรว มกับปจจยั การผลิตใน
ดานอื่น ๆ ในการผลิตสินคาและบริการ ทุนหรือสินคาทุน (Capital Goods) แบงเปน 2 ประเภท คือ
สิ่งกอสราง (Construction) และอุปกรณก ารผลิต (Equipment)

1) การลงทุน (Investment) คือ การใชจายลงทุนโดยมีวัตถุประสงคเพื่อใหการผลิตสินคาและ
บริการในอนาคตเพิ่มข้ึน 2) เงินทุน (Money Capital) คือ สื่อกลางใหเกิดสินทรัพยประเภททุน สินทรัพย
ประเภททุนยอมสะทอนถึงกําลังการผลิตท่ีมีอยูในหนวยผลิตหรือในระบบเศรษฐกิจท่ีเปนจริงไดดีกวาจํานวน
เงินทุน ดังนั้นสินคาทุนจึงมีความสําคัญในเชิงเศรษฐกิจมากกวาเงินทุน แตเน่ืองจากการวัดผลตอบแทนจาก
ปจจัยทุนโดยตรงมีความยุงยาก โดยท่ัวไปจะใชผลตอบแทนของเงินทุนไดแก ดอกเบ้ีย (Interest) เปน
ผลตอบแทนของปจจยั ทุนดว ย (วันรักษ ม่งิ มณนี าคิน, 2561, น. 3)

แนวคิดเก่ียวกับปจจัยดานการดําเนินงานท่ีนํามาใชในการวิจัยในคร้ังนี้มาจาก แนวคิดและทฤษฎีท่ี
เก่ียวกับการจัดการ (Management) การดําเนินงานของธุรกิจนั้นจะตองมีความเก่ียวของกับการจัดการ ซึ่งมี
ความสัมพันธกันจะขาดในเร่ืองของการจัดการไมได หากเชนนั้นแลวจะทําใหไมประสบความสําเร็จตาม
เปาหมายที่ไดวางไว ถึงแมวาจะมีทรัพยากรทางการเงินในดานตาง ๆ อาทิเชน เคร่ืองจักรอุปกรณ เงินทุน

420

การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

วัตถุดิบ เปนตน ซึ่งการจัดการจะเปนกระบวนการท่ีทําใหการดําเนินงานบรรลุเปาหมายท่ีไดวางไว โดยทํา
หนาที่หลัก 4 ประการ คือ การวางแผน (Planning) การจัดการองคกร (Organizing) การนํา (Leading) และ
การควบคุม (Controlling) (ฐาปนา ฉ่ินไพศาล, 2559, น. 3) ธุรกิจหรือองคการ ซึ่งเปนกลุมบุคคลท่ีมาทํางาน
ดวยกันภายใตองคการและการประสานงานเปนหลักการที่ความชัดเจน ซ่ึงมีวัตถุประสงคท่ีจะทําใหบรรลุผล
สําเร็จตามที่กําหนดเปาหมายเอาไว โดยที่จะใชทรัพยากรท่ีมีอยูของธุรกิจ ซึ่งจะประกอบไปดวย วัตถุดิบ
(Material) คน (Man) เงิน (Money) เครื่องจักร (Machine) วิธีการ (Method) และการบริหาร
(Management) หรือทนี่ ิยมเรียกกันวา 6M's (ประจวบ กลอ มจติ ร, 2557, น. 43)

แนวคิดและทฤษฎีท่ีเก่ียวกับการจัดการโลจิสติกส การบริหารจัดการขบวนการตาง ๆ ท่ีทําใหเกิด
การเคลื่อนยายของวัตถุดิบ สินคา และบริการ จากจุดเร่ิมตนของการผลิตไปจนถึงจุดสุดทายซึ่งทุกกิจกรรมจะ
มีความเชื่อมโยงกันต้ังแตตนน้ําไปจนถึงปลายน้ํา ถาหากมีการบริหารกิจกรรมเหลานี้ท่ีดีก็จะทําใหลดการ
สูญเสียเวลาในภาคการผลติ ทาํ ใหเกิดประสทิ ธิภาพและประสทิ ธิผลสูงสุด ซึ่งจะสรางความพึงพอใจใหก ับลูกคา
เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ซึ่งทุกกิจกรรมจะมคี วามเช่ือมโยงกนั ต้ังแตตนนา้ํ ไปจนถึงปลายนํา้ (บุณฑรี จันทรก ลบั ,
2562) กระบวนการวางแผนการดําเนินงาน และการควบคุมการเคลื่อนยายท้ังไปและกลับ การเก็บรักษา
วัตถุดิบ สินคาสําเร็จรูป การบริการ รวบรวมไปจนถึงขอมูลทีม่ ีความเกี่ยวของเพื่อทําใหเกิดประสิทธิภาพสงู สุด
เพ่ือตอบสนองลูกคาไดอยางรวดเร็ว โดยจากจุดเริ่มตนในกระบวนการผลิตไปยังผูบริโภคเพื่อตอบสนองความ
ตองการของลูกคาไดอยางถูกตรงแมนยํา ตรงตอเวลา ทั้งดานคุณภาพและปริมาณ โดยจะตองมีตนทุนในการ
ดําเนินงานที่ต่ําที่สุด (กรมสงเสริมอุตสาหกรรม, 2562) กระบวนการของการวางแผน การดําเนินการ รวมถึง
การควบคุมการเคล่ือนยายอยางมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผล การจัดเก็บวัตถุดิบ การเก็บสินคาสําเร็จรูป
และขอมูลท่ีเกี่ยวของจากจุดเร่ิมตนของกระบวนการผลิตไปยังจุดสุดทายของลูกคาเพื่อที่จะตอบสนองความ
ตองการของลกู คา โดยทาํ ใหเกิดตน ทนุ ในการกระจายสินคาใหต าํ่ ทสี่ ุด (ระหัตร โรจนประดิษฐ, 2564)

แนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวกับการจัดการโซอุปทาน การบริหารจัดการงานในเชิงกลยุทธตองคํานึงถึง
ความเก่ียวของกันในรูปแบบบูรณาการของฝายตาง ๆ ในองคการ รวมไปยังคูคาซึ่งมีเก่ียวโยงกันโดยเร่ิมต้ังแต
ผูผลิตสินคาไปจนถึงลูกคาคนสุดทายตลอดโซอุปทาน ซ่ึงมีจุดมุงหมายเพ่ือนําสงสินคาใหเปนไปตามความ
ตองการของลูกคา ซึ่งจะคํานึงถึงในเรื่องของความตรงตอเวลา ดานคุณภาพ รวมไปถึงวิธีการจัดการดานขอมูล
ที่มีความเก่ียวของกับการดําเนินการขององคการและคูคาอยางมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล เพ่ือชวยลด
ความลาชาในการดําเนินธุรกรรมตาง ๆ (สํานักงานเศรษฐกิจการเกษตร, 2561) การจัดการโซอุปทานซึ่งเปน
ขั้นตอนของกระบวนในการบริหารงานโดยตนต้ังแตกระบวนการนําเขาวัตถุดิบไปยังกระบวนการผลิต การ
สั่งซ้ือ ซึ่งจะรวมไปถึงการสงสินคาใหถึงมือลูกคา โดยมีความตอเนื่องกันทําใหเกิดประสิทธิภาพสูงสุด และมี
การสรางระบบท่ีทําใหเ กิดการหมนุ เวียนของขอ มูลซึง่ จะทําใหเ กิดขบวนการในการทํางานของแตล ะฝายสงผาน
ใหทั่วท้ังองคกรและยังมองไปถึงการไหลของวัสดุ สินคา ตลอดจนขอมูล และธุรกรรมตาง ๆ ผานองคกรท่ีเปน
ผูส งมอบ ผูผลติ ผูจัดจาํ หนาย ไปจนถึงลกู คา โดยทอี่ งคก รตา ง ๆ เหลานท้ี มี่ คี วามสัมพนั ธท างธุรกจิ ตอกันในการ
ปรับตวั ขององคก รเพื่อการจดั การหวงโซอปุ ทานนน้ั สิ่งท่ีสําคญั คือ เพอื่ ลดตนทนุ รวมใหต ่ําทสี่ ุดและสรา งความ
พึ่งพอใหกับทางลูกคา ทําใหเกิดความไดเปรียบในการแขงขันแบบย่ังยืน (สํานักงานสงเสริมวิสาหกิจขนาด
กลางและขนาดยอม, 2561)

แนวคิดและทฤษฎีท่ีเกี่ยวกับประสิทธิภาพ ผลสําเร็จท่ีพิจารณาในแงของเศรษฐศาสตร ที่มีตัวบงช้ี
ไดแก ความประหยัดหรือคุมคา เชน ประหยัดตนทุน ประหยัดทรัพยากร ประหยัดเวลา ความทันเวลา และมี
คุณภาพ ถามองในภาพรวมหรือทั้งกระบวนการ ก็ไดแก กระบวนการปอนขอมูล (Input Process) และ
ผลผลิต (Output) (จักรกฤษณ จันทะคุณ, 2555) การประเมินผลตอระบบงานภายในขององคกร วามีการ

421

การประชุมวชิ าการระดบั ชาติ RTBEC 2022

ปฏิบัติงาน และใชทรัพยากรเปนไปขอกําหนดทก่ี ําหนดไวหรือไม ถาเปนไปตามขอกําหนดที่กําหนดไว หรือเร็ว
กวาท่ีกําหนด และใชทรัพยากรนอยกวาที่กําหนด ก็ถือวาการปฏิบัติงานภายในองคกรน้ันมีประสิทธิภาพ ทาง
กลับกันถาหากไมตรงตามที่กําหนดไว และตองปฏิบัติงานนานขึ้นหรือสูญเสียทรัพยากรมากขึ้น ก็ถือวาองคกร
นน้ั ไมม ีประสทิ ธิภาพ (วชริ วชั ร งามละมอ ม, 2558) งานวิจยั ท่ีเก่ยี วของดังน้ี ปยะฉตั ร จารุธีรศานต และ จรีพร
ศรีทอง (2560, น. 1796-1811) การสงเสริมการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทาน: กรณีศึกษา ผลิตภัณฑ
โอทอป จังหวัดสมุทรปราการ มีวัตถุประสงคเพ่ือทราบสภาพทั่วไป ปญหา และอุปสรรคของการจัดการ
โลจิสตกิ สและโซอุปทาน พบวา ระดับการศกึ ษาตําแหนงงานในธุรกิจ และระยะเวลาการดําเนนิ ธุรกิจไมมีผลตอ
การจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานท่ีมีประสิทธิภาพของกลุมผลิตภัณฑโอทอป จังหวัดสมุทรปราการ และ
งานวิจัยของสวัสดิ์ วรรณรัตน และ ธิญาดา พิชญาศุภกุล (2564, น.77-89) ความสัมพันธระหวางการจัดการ
โลจิสติกสกับผลการดําเนินงานของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศไทย มีวัตถุประสงคเพ่ือตรวจสอบความ
สอดคลองของรูปแบบความสัมพันธเชิงสาเหตุระหวางการจัดการภายในการจัดการโลจิสติกส สรุปไดวาการ
จัดการภายในการจัดการโลจิสติกสมีความสัมพันธที่ชวยสงเสริมสนับสนุนในการเพ่ิมประสิทธิผลตอผลการ
ดําเนินงานทางธุรกิจองคการควรใหความสําคัญกับการฝกอบรมเพื่อเพิ่มทักษะฝมือใหกับพนักงานการบริหาร
ตนทุนรวมถึงการคัดเลือกนําเทคโนโลยีทีเ่ หมาะสมมาใชในการดําเนินกจิ การเพ่ือนําไปสูการเพ่ิมประสิทธิผลใน
การดําเนนิ งานขององคก ารในระยะยาวตอไป
ระเบียบวิธีการวจิ ัย

สว นที่ 1 ประชากรและกลุม ตวั อยา ง
ประชากรท่ีใชในการศึกษาวิจัยคร้ังน้ี คือ บุคลากรในฝายท่ีเก่ียวของกับฝายผลิต รวมไปถึง

บุคลากรของฝายผลิต ของ บริษัท ABC จํากัด จํานวน 678 คน (ฝายทรัพยากรมนุษยของบริษัท ABC จํากัด,
2564) โดยใชวิธีการสุมตัวอยางแบบหลายขั้นตอน (Multi-Stage Sampling) ซ่ึงจะใชวิธีการสุมตัวอยางแบบ
แบงชั้น (Stratified Sampling) คือ บุคลากรในฝายท่ีเกี่ยวของกับฝายผลิต รวมถึงบุคลากรของฝายผลิต ของ
บริษัท ABC จํากัด โดยแบงออกตามฝายท่ีสังกัดอยูซ่ึงมีท้ังหมด 11 ฝาย และจะใชในวิธีการสุมตัวอยางแบบ
เจาะจง (Purposive Sampling) ซ่ึงจะเปนการเลือกตามวิจารณญาณของผูวิจัย ตามสัดสวนของแตละฝาย
เพือ่ เปน ตวั แทนของประชากร จาํ นวน 450 คน

สวนที่ 2 เคร่อื งมือที่ใชในงานวิจยั
เคร่ืองมือท่ีใชในการเก็บรวบรวมขอมูลการวิจัยครั้งน้ี คือ แบบสอบถาม (Questionnaire) เพ่ือ

การวิจัยเร่ือง ศึกษาปจจัยที่สงผลตอประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานของอุตสาหกรรม
บรรจุภัณฑโลหะ: กรณีศึกษา บริษัท ABC จํากัด สรางขึ้นจากกรอบแนวคิดที่มีการพัฒนามาจากวรรณกรรม
และงานวิจัยที่เก่ียวของ โดยคํานึงถึงวัตถุประสงคของการวิจัยเปนหลักเน้ือหาของแบบสอบถามประกอบดวย
4 สว นดังนี้

สวนท่ี 1 แบบสอบถามขอมูลทั่วไปของพนักงานผูตอบแบบสอบถามลักษณะแบบสอบถามเปน
แบบตรวจสอบรายการ (Check-list) ไดแก เพศ อายุ ระดับการศึกษา ตําแหนงงาน ประสบการณในการ
ทาํ งาน ฝายท่สี งั กัด

สวนท่ี 2 แบบสอบถามเกี่ยวกับปจจัยดานการดําเนินงานที่สงผลประสิทธิภาพดานการจัดการ
โลจิสติกสและโซอุปทาน สรางตามแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวกับแรงงาน (Labor) แนวคิดและทฤษฎีที่เก่ียวกับ
วัตถุดิบ (Material) แนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวกับทุน (Capital) แนวคิดและทฤษฎีท่ีเกี่ยวกับการจัดการ
(Management) จํานวน 14 ขอ

422

การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

สวนที่ 3 แบบสอบถามเกยี่ วกับประสทิ ธภิ าพการทํางานในดา นการจดั การโลจิสตกิ สและ โซ
อุปทานสรางตามแนวคิดและทฤษฎีท่ีเกยี่ วกับประสิทธภิ าพ จํานวน 6 ขอ

สว นท่ี 4 แบบสอบถามปลายเปด เพ่อื ใหผตู อบแบบสอบถามแสดงความคดิ เหน็ เพ่ิมเตมิ
สว นท่ี 3 คุณภาพของเคร่ืองมือ

1. ผวู จิ ัยทาํ การรางแบบสอบถามเพื่อขอคําแนะนาํ จากอาจารยที่ปรกึ ษาพรอ มทั้งมกี ารตรวจสอบ
และแกไขเพ่ือใหครอบคลุมวัตถุประสงค หลังจากนั้นนําแบบสอบถามท่ีแกไขแลวตามคําแนะนําของอาจารยท่ี
ปรึกษาใหกับผูเชี่ยวชาญจํานวน 3 ทานตรวจสอบพิจารณาหาคาความเท่ียงตรงของเนื้อหา โดยวิธีคํานวณหา
ดัชนีความสอดคลองระหวางขอคําถามกับเนื้อหา ซึ่งขอคําถามทุกขอของแบบสอบถามของงานวิจัยน้ีมีคา IOC
รายขอ มีคา 1.00 ถงึ 1.00

2. การตรวจสอบความเช่ือมั่นซ่ึงเปนการวัดความเชื่อถือของเคร่ืองมือ โดยใชวิธีการหาคา
สัมประสิทธิ์ Cronbach’s Alpha ซ่ึงผูวิจัยไดนําแบบสอบถามมาตรวจสอบความเชื่อม่ัน โดยการทํา Try Out
กับกลุมตัวอยางจํานวน 40 คน ซ่ึงตามเกณฑคาสัมประสิทธิ์ Cronbach’s Alpha จะตองมีคามากกวา 0.70
และหาคาความสัมพันธของขอคําถาม (Corrected Item - Total Correlation) ควรมีคามากวา 0.30 จึงจะ
ถือไดวาแบบสอบถามมีความนาเช่ือถือและสามารถนําไปใชกับกลุมตัวอยางจริงได ผลการวิเคราะหความ
เช่ือม่ัน (Reliability) จากกลุมตัวอยางทดลองจํานวน 40 คน ซึ่งในแตละตัวแปรของงานวิจัยน้ี พบวาคา
สัมประสิทธิ์ Cronbach’s Alpha มีคาเทากับ 0.966 ซึ่งมีคามากวา 0.70 และคาความสัมพันธระหวางขอ
คําถาม (Corrected Item - Total Correlation) มีคาเทากับ 0.950 ซ่ึงมีคามากกวา 0.30 ทุกขอ ซึ่งถือไดวา
แบบสอบถามมีความนาเชื่อถือและสามารถนําไปใชกับกลุมตัวอยางจริงได ผูวิจัยจึงไมไดทําการตัดขอคําถาม
ขอ ใด ๆ ทงิ้

สวนท่ี 4 วิธกี ารวเิ คราะหขอมูล
1. การวเิ คราะหสถติ ิเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics)
1.1. ขอมูลปจจัยพ้ืนฐานสวนบุคคลของผูตอบแบบสอบถามสถิติที่ใชในการทดสอบ คือ คา

รอ ยละ
1.2. ระดับความคิดเห็นปจจัยดานดําเนินงาน และระดับความคิดเห็นตอประสิทธิภาพดาน

การจัดการโลจิสติกสและโซอุปทาน ของกลุมตัวอยาง สถิติท่ีใชในการทดสอบ คือ คาเฉลี่ย (Mean) และคา
สวนเบ่ียงมาตรฐาน (Standard Deviation)

2. การวเิ คราะหส ถติ เิ ชิงอา งองิ หรอื สถิติเชงิ อนมุ าน (Inferential Statistics)
2.1. การทดสอบเปรียบเทียบปจจัยพ้ืนฐานสวนบุคคลที่แตกตางกันสงผลตอประสิทธิภาพ

ดานการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานของของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโ ลหะ บริษัท ABC จํากัด แตกตางกัน
หรือไม โดยสถิติที่ใชในการทดสอบ คือ การทดสอบคา เฉล่ียกลุมตัวอยางที่มคี วามอิสระตอกัน (Independent
Sample T - test) และ การวเิ คราะหความแปรปรวนทางเดียว (One-Way ANOVA)

2.2. ปจจยั ดา นการดําเนนิ งานทม่ี สี งผลประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสแ ละโซอุปทาน
ของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโลหะ บริษัท ABC จํากัด สถิติที่ใชในการทดสอบ คือ การวิเคราะหความถดถอย
เชิงพหุ (Multiple Regression Analysis)
ผลการวจิ ัย

1. ผลการวิเคราะหขอมูลทั่วไปของผูตอบแบบสอบถามจากกลุมตัวอยางผูตอบแบบสอบถาม
ท้ังหมด 450 คน พบวา สว นใหญเปน เพศหญงิ จาํ นวน 254 คน คิดเปนรอ ยละ 56.44 มอี ายุระหวาง 41 – 50

423

การประชุมวชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

ป จํานวน 141 คน คิดเปนรอยละ 31.33 ระดับการศึกษาต่ํากวาปริญญาตรี จํานวน 393 คน คิดเปนรอยละ
87.33 ตําแหนงงานพนักงาน จํานวน 354 คน คิดเปนรอยละ 78.67 ประสบการณในการทํางานตํ่ากวา 10 ป
คดิ เปนรอยละ 48.00 ฝายที่สังกัดฝา ยทรพั ยากรบุคคล/ฝา ยผลิต มจี ํานวน 364 คน คดิ เปน รอยละ 80.89

2. ผลการวิเคราะหขอมูลระดับความคิดเห็นตอปจจัยดานการดําเนินงาน โดยภาพรวมอยูในระดับ
มากและมีคาเฉล่ียเทากับ 3.96 (S.D. = 0.541) เมื่อพิจารณาเปนรายดาน พบวา อยูในระดับมากท่ีสุด 1 ดาน
ไดแก ดานแรงงานและมีคาเฉลี่ยเทากับ 4.14 (S.D. = 0.601) รองลงมา คือ ดานวัตถุดิบและมีคาเฉล่ียเทากับ
4.06 (S.D. = 0.616) ดานการจัดการและมีคาเฉล่ียเทากับ 3.86 (S.D. = 0.687) และนอยที่สุด คือ ดานทุน
และมคี าเฉลยี่ เทากบั 3.80 (S.D. = 0.696)

3. ผลการวเิ คราะหข อ มลู ระดับความคดิ เห็นตอประสทิ ธิภาพดา นการจดั การโลจสิ ติกสแ ละ โซ
อุปทานของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโลหะ บริษัท ABC จํากัด พบวา ระดับความคิดเห็นของบุคลากรใน
องคก ารโดยภาพรวมอยูในระดับมากและมีคา เฉลี่ยเทากับ 4.14 (S.D. = 0.601)

4. ผลการวิเคราะหปจจัยพ้ืนฐานสวนบุคคลที่แตกตางกันจะสงผลตอประสิทธิภาพดานการจัดการ
โลจิสติกสและโซอุปทานของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโลหะ บริษัท ABC จํากัด ไมแตกตางกัน จึงปฏิเสธ
สมมตฐิ าน

5. ผลการวิเคราะห ปจจัยดานการดําเนินงานสงผลตอประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและ
โซอ ปุ ทานของอตุ สาหกรรมบรรจุภัณฑโ ลหะ บริษทั ABC จํากดั จงึ ยอมรับสมมติฐาน แสดงดงั ตารางตอไปน้ี

ตารางที่ 1 ผลการทดสอบความสัมพันธของปจจัยดานการดําเนินงานสงผลตอประสิทธิภาพดานการ
จัดการโลจิสติกสและโซอุปทานของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโ ลหะ บริษทั ABC จาํ กดั
Unstandardized Standardized
Model Coefficients Coefficients t Sig.
B Std. Error Beta
คา คงท่ี 0.451 0.130 3.476 0.001*
ดานแรงงาน (X1) 0.127 0.036 0.122 3.522 0.000*
ดา นวตั ถุดิบ (X2) 0.118 0.038 0.116 3.099 0.002*
ดา นทุน (X3) 0.213 0.038 0.236 5.549 0.000*
ดา นการจดั การ (X4) 0.441 0.039 0.480 11.287 0.000*
R = 0.830a, R Square = 0.689, Adjusted R Square = 0.687,
SEE = 0.350, F = 242.57, Sig = 0.000* * มนี ยั สาํ คญั ทางสถิติทีร่ ะดบั 0.05

จากตารางที่ 1 พบวา คาสมั ประสิทธิ์สหสมั พันธ R ระหวา งตวั แปรตนปจ จัยดา นการดําเนินงานและ
ตัวแปรตามประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโลหะ บริษัท
ABC จํากัด ซึ่งเทากับ 0.830 ดังน้ันปจจัยดานการดําเนินงานกับประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและ
โซอปุ ทานของอุตสาหกรรมบรรจภุ ณั ฑโลหะ บริษัท ABC จํากัด มคี วามสมั พันธก นั โดยมีคา R Square เทา กับ
0.687 หรือ รอยละ 68.7 การทดสอบคาสถิติทดสอบ F ปรากฏวาคา Sig. = 0.000 ซึ่งนอยกวาระดับนัยสําคัญ
0.05 แสดงวามีตัวแปรตนคือ ปจจัยดานการดําเนินงาน อยางนอย 1 ตัว ท่ีสามารถทํานายผลการเปลย่ี นแปลง
ของตัวแปรตาม คือ ประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑโลหะ

424

การประชมุ วชิ าการระดับชาติ RTBEC 2022

บริษัท ABC จํากัด สามารถคาดคะเนคาของประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานของ
อตุ สาหกรรมบรรจุภัณฑโ ลหะ บริษัท ABC จาํ กัดไดจ ากสมการถดถอย ดงั น้ี

สมการถดถอยที่คาํ นวณโดยใชคะแนนดบิ คือ
Y = 0.451 + 0.127(X1) + 0.118(X2) + 0.213(X3) + 0.441(X4)

สมการถดถอยทค่ี ํานวณโดยใชคะแนนมาตรฐานคอื
Y = 0.122 (X1) + 0.116 (X2) + 0.116 (X3) + 0.480 (X4)

เมื่อ Y = ประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑ
โลหะ บริษัท ABC จาํ กัด

X1 = ปจจัยดา นการดาํ เนินงานดานแรงงาน
X2 = ปจ จยั ดานการดาํ เนนิ งานดา นวัตถุดิบ
X3 = ปจ จยั ดา นการดําเนินงานดา นทนุ
X4 = ปจจัยดา นการดาํ เนินงานดานการจัดการ
อภปิ รายผลการวจิ ัย
สมมติฐานท่ี 1 ปจจัยพื้นฐานสวนบุคคลที่แตกตางกันจะสงผลตอประสิทธิภาพดานการจัดการ
โลจิสติกสและโซอปุ ทานของอุตสาหกรรมบรรจภุ ณั ฑโ ลหะ: กรณศี ึกษา บรษิ ทั ABC จํากัดแตกตา งกัน
ผลการวิจัย พบวา ปจจัยสวนพื้นบุคคลไดแก เพศ อายุ ระดับการศึกษา ตําแหนงงาน
ประสบการณใ นการทํางาน ฝา ยที่สงั กดั ทแ่ี ตกตางกนั มีความคิดเห็นตอ ประสิทธิภาพดานการจดั การโลจิสติกส
และโซอุปทาน โดยภาพรวมท่ีไมแตกตางกัน เน่ืองจากกลุมประชากรตัวอยางท่ีใชในการศึกษาจะอยูใน
อุตสาหกรรมภาคการผลิตและยังเปนการศึกษาภายในฝายผลิตเทาน้ัน ซึ่งจะมองวาประสิทธิภาพดานการ
จัดการโลจิสติกสและโซอุปทานยังเปนเรื่องท่ีไกลตัวไมไดมีความเกี่ยวของกับกระบวนการผลิตโดยตรง รวมไป
ถึงการจัดการดานโลจิสติกสและโซอุปทานซึ่งเปนความรูเฉพาะดาน จับตองไมไดเหมือนกับสินคาที่อยูใน
กระบวนการผลิตซ่ึงมองเห็นไดอยางชัดเจน จึงไมมีความคิดเห็นที่แตกตางกัน ซ่ึงถาหากองคกรมีการใหความรู
ความเขาใจเก่ียวกิจกรรมดานโลจิสติกสกับพนักงานก็จะนําความรูน้ีไปประยุกตใชงานไดและเกิดประโยชนกับ
องคกรเปนอยางมาก ซง่ึ สอดคลองกับงานวจิ ยั ของปยะฉัตร จารุธรี ศานต และ จรพี ร ศรีทอง (2560, น. 1796-
1811) ท่ีไดศึกษาเรื่องการสงเสริมการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทาน: กรณีศึกษา ผลิตภัณฑโอทอป จังหวัด
สมุทรปราการ พบวา ระดับการศึกษา ตําแหนงในธุรกิจ และระยะเวลาในการดําเนินธุรกิจ ไมมีผลตอการ
จดั การโลจสิ ติกสแ ละโซอ ปุ ทานที่มปี ระสทิ ธภิ าพของกลมุ ผลิตภัณฑโ อทอป จงั หวัดสมุทรปราการ
สมมติฐานท่ี 2 ปจจัยดานการดําเนินงานสงผลตอประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและ
โซอปุ ทานของอตุ สาหกรรมบรรจุภัณฑโ ลหะ : กรณศี กึ ษา บริษทั ABC จาํ กดั
ผลการวิจัย พบวา ปจจัยดานการดําเนินการ ไดแก ปจจัยดานแรงงาน (Labor) ปจจัยดาน
วัตถุดิบ (Material) ปจจัยดานทุน (Capital) ปจจัยดานการจัดการ (Management) สงผลตอประสิทธิภาพ
ดานการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทาน เน่ืองจากปจจัยท้ัง 4 ดานนี้ถือไดวาเปนองคประกอบหลักที่มีความ
จําเปนในกระบวนการผลิตเปนอยางมาก อาทิเชน ถาแรงงานขาดแคลนก็สงผลทําประสิทธิภาพดานกําลังการ
ผลิตต่ําลง วัตถุดิบท่ีนําเขามาไมไดคุณภาพ หรือวัตถุดิบมีไมเพียงพอในกระบวนการผลิตของแตละรอบ
เครื่องจักรเสียในกระบวนการผลิตบอย ๆ ซึ่งปญหาส่ิงตาง ๆ เหลาน้ี ถาเกิดข้ึนในกระบวนการผลิตก็จะสงผล
กระทบในหลาย ๆ ดานมาก โดยเฉพาะจะทําใหงานผลิตไดไมทันตามกําหนดสงของลูกคา และยังสงผลทําให
ตนทุนในการผลิตท่ีสูงขึ้นดวย ผูบริหารของบริษัทจึงเล็งเห็นความสําคัญของปจจัยทั้ง 4 ดานน้ีวามีบทบาทท่ี

425

การประชุมวิชาการระดบั ชาติ RTBEC 2022

สําคัญ เพ่ือเปนแนวทางในการแกไขปญหาและในเชิงปองกันไวลวงหนา ซ่ึงสอดคลองกับงานวิจัยของ สวัสด์ิ
วรรณรัตน และ ธิญาดา พิชญาศุภกุล (2564, น.77-89) ท่ีไดศึกษาเร่ืองความสัมพันธระหวางการจัดการ
โลจิสติกสกับผลการดําเนินงานของอุตสาหกรรมยานยนตในประเทศไทย พบวา การจัดการ โลจิสติกสมี
ความสัมพันธกันท่ีจะชวยสงเสริมสนับสนุนในการเพ่ิมประสิทธิภาพตอผลการดําเนินการทางดานธุรกิจ ซ่ึง
องคการควรใหความสําคัญในการฝกอบรม เพื่อเพ่ิมทักษะฝมือใหกับพนักงานในการบริหารตนทุน รวมไปถึง
การคัดเลือกเทคโนโลยีท่ีเหมาะสมมาใชในการดําเนินกิจการ เพ่ือนําไปสูการเพ่ิมประสิทธิภาพในการ
ดาํ เนนิ การขององคกรในระยะยาว
ขอเสนอแนะ

1. บริษัท ABC จํากัด สามารถนําเอาผลการศึกษาน้ีเปนแนวทางในการบริหารจัดการดานแรงงาน
ซ่ึงฝายทรพั ยากรมนุษยค วรใหความสาํ คญั ในเรอื่ งของการใหค วามรคู วามเขาใจเกีย่ วกับกิจกรรมดานโลจิสตกิ ส
ใหก บั พนักงาน โดยมกี ารจดั ฝก อบรมใหกับพนกั งานทกุ คนโดยผูเชยี่ วชาญ หรอื สง พนักงานระดบั หวั หนางานไป
อบรมขางนอก เพื่อนําความรูที่ไดมาถายทอดตอใหกับพนักงานและเปดโอกาสใหมีการสัมมนาแลกเปล่ียนค
วามคิดเห็นและประสบการณระหวางบุคลากรที่ปฏิบัติงานเพื่อนําไปสูการสงเสริมความรวมมือสามัคคีทําให
พนักงานเกิดความภักดีกับองคกรและยังสงผลทําใหประสิทธิภาพในการผลิตเพิ่มข้ึน เนื่องจากปจจัยการ
ดําเนินงานดานแรงงานสงผลตอประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานของอุตสาหกรรมบรรจุ
ภัณฑโ ลหะ บรษิ ทั ABC จาํ กัด

2. บริษัท ABC จํากัด สามารถนําเอาผลการศึกษาน้ีเปนแนวทางในการบริหารจัดการดานวัตถุดิบ
ซ่ึงฝายจัดซ้ือควรใหความสําคัญในการหาสรรหาซัพพลายเออร (Supplier) ที่หลากหลายเพื่อเปนทางเลือกใน
การตัดสินใจ รวมถึงมีการวัดผลงานและประเมินคุณภาพของซัพพลายเออร (Supplier) อาทิเชน การสงมอบ
วัตถุดิบท่ีตรงตอเวลา วัตถุดิบมีคุณภาพเปนไปตามมาตรฐานที่กําหนดไว เปนตน เนื่องจากปจจัยการ
ดําเนินงานดานวัตถุดิบสงผลตอประสิทธิภาพดานการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานของอุตสาหกรรมบรรจุ
ภณั ฑโ ลหะ บริษัท ABC จาํ กัด

3. บริษัท ABC จํากัด สามารถนําเอาผลการศึกษานี้เปนแนวทางในการบริหารจัดการดานทุน
ผูบ ริหารของบรษิ ัท ABC ควรใหความสาํ คญั ในการปรับปรุงการจัดการภายในองคก ร โดยการนําเอาเทคโนโลยี
สมัยใหมเขามาใชในกระบวนการผลิต เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตและยังชวยใหตนทุนในการผลิตต่ําลง
รวมไปถึงการนําเอาเทคโนโลยีสารสนเทศเขามาชวยในการบริหารจัดการระบบโลจิสติกสภายในองคกรเพ่ือให
ขอมูลขาวสารมีการเช่ือมโยงเขาหากัน เน่ืองจากเทคโนโลยีสารสนเทศจะชวยทําใหการทํางานระหวางฝาย
สามารถส่ือสารแลกเปลี่ยนขอมูลกันไดอยางรวดเร็ว เนื่องจากปจจัยการดําเนินงานดานทุนสงผลตอ
ประสทิ ธภิ าพดา นการจัดการโลจสิ ติกสและโซอ ปุ ทานของอตุ สาหกรรมบรรจุภัณฑโลหะ บริษทั ABC จาํ กดั

4. บริษัท ABC จํากัด สามารถนําเอาผลการศึกษาน้ีเปนแนวทางในการบริหารจัดการดานการ
จัดการ ผูบริหารในแตละฝายปฏิบัติงานของบริษัท ABC จํากัด ควรใหความสําคัญในการจัดการดานการวาง
แผนการผลิตใหสอดคลองกับแผนการขาย ดานการวางแผนบุคลากรเพ่ือรองรับการเปล่ียนแปลงจากภายนอก
ท่ีอาจจะเกิดขนึ้ ในอนาคต ดานการวางแผนการควบคุมและดูแลเคร่ืองจักรเชิงปองกันท่ีดีซงึ่ จะชวยปองกันมใิ ห
เคร่ืองจักรหยุดชะงักในระหวางการผลิต เน่ืองจากปจจัยการดําเนินงานดานการจัดการสงผลตอประสิทธิภาพ
ดานการจัดการโลจสิ ติกสและโซอ ุปทานของอตุ สาหกรรมบรรจภุ ณั ฑโ ลหะ บริษัท ABC จาํ กัด

426

การประชมุ วิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

ขอเสนอแนะสาํ หรับงานวิจยั ครง้ั ตอ ไป
การวิจัยในคร้ังนี้จะมุงเนนในเร่ืองของการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทานภายในฝายผลิตเทาน้ัน
ซ่ึงผูวิจัยเห็นวาในการศึกษาครั้งตอไปนั้นควรศึกษาท้ังระบบการจัดการโลจิสติกสและโซอุปทาน โดยเริ่มตั้งแต
การศึกษาขั้นตอนการนําเขาวัตถุดิบเขามาสูโรงงานผูผลิตจนกระท่ังผลิตออกมาเปนสินคาสําเร็จรูปและนําสง
ไปยังผูบริโภคคนสุดทาย และควรเพ่ิมวิธีการเก็บขอมูลจากแบบสอบถามเปนการสัมภาษณเชิงลึก เพื่อใหได
รายละเอียดและผลการวิจัยที่สามารถนําไปใชใหเกิดประโยชนสูงสุดตอการดําเนินงานของธุรกิจเปนลําดับ
ตอ ไป
เอกสารอา งองิ
กรมสงเสริมอตุ สาหกรรม. (2562). “โลจสิ ตกิ ส” นยิ ามและความหมาย. สบื คน จาก
https://dol.dip.go.th/th/category/2019-02-08-08-57-30/2019-07-21-16-50-25
กฤษณช าครติ ส ณ วฒั นประเสรฐิ . (2559). การประยกุ ตการจัดการการโลจิสตกิ สแ ละโซอ ปุ ทานใน
โรงงานอุตสาหกรรม. กรุงเทพมหานคร: สาํ นกั พมิ พป ญหาชน.
จกั รกฤษณ จันทะคณุ . (2555). ประสิทธิภาพ ประสิทธิผล คนละความหมาย. สืบคนจาก
https://www.gotoknow.org/posts/321886
ชาญโชติ ชมพูนทุ . (2557). ตลาดแรงงานฝม ือกบั โลกการคา เสร.ี สบื คน จาก
http://thaiihdc.org/web/index.php?option=com_content&view=article&id
=1097%3A2557-06-15-14-11-13&catid=18%3A2557-06-25-06-53-09&Itemid=23
ฐาปนา ฉน่ิ ไพศาล. (2559). องคก ารและการจัดการ. กรงุ เทพมหานคร: ธนธัช การพมิ พ.
นคิ ม จันทรวิทรุ . (2536). แรงงาน. สบื คนจาก http://legacy.orst.go.th/?knowledges=แรงงาน
นวิ รตั น วิจติ รกลุ สวัสด์.ิ (2561). การบริหารตนทนุ โลจสิ ตกิ สกบั ผปู ระกอบการ SMEs ของไทย.
สืบคน จาก http://acad.vru.ac.th/Journal/journal%208_2/8_2_16.pdf
บณุ ฑรี จนั ทรก ลับ. (2562). การจัดการโลจิสตกิ สแ ละโซอุปทาน Logistics and Supply Chain
Management. สืบคน จาก https://anyflip.com/swuuj/ixjc/basic
ประจวบ กลอ มจติ ร. (2557). เทคนคิ การเพมิ่ ผลผลิตในองคก ร: หลกั การและตวั อยา งการปฏบิ ัติ.
กรงุ เทพมหานคร: ซเี อด็ ยเู คช่นั .
_______. (2556). โลจสิ ตกิ ส- โซอปุ ทาน: การออกแบบจัดการเบื้องตน (พิมพครัง้ ท่ี 6).
กรงุ เทพมหานคร: ซีเอ็ดยเู คช่ัน.
ปนุ คงเจรญิ เกยี รติ และ สมพร คงเจรญิ เกยี รต.ิ (2551). บรรจุภณั ฑโ ลหะ. สืบคน จาก
https://kukr2.lib.ku.ac.th/kukr_es/BKN_AGRO/search_detail/result/190845
ปยะฉัตร จารธุ ีรศานต และ จรีพร ศรีทอง. (2560). การสง เสริมการจดั กาณโลจสิ ติกสแ ละโซอ ุปทาน:
กรณีศึกษา ผลติ ภณั ฑโ อทอป จังหวดั สมุทรปราการ. วารสารดุษฎบี นั ฑติ ทางสงั คมศาสตร,
7(2), 191 -201
พภิ พ ลลติ าภรณ. (2556). การวางแผนและการควบคมุ การผลิต. กรงุ เทพมหานคร: ซเี อด็ ยเู คชนั่ .
ระหัตร โรจนประดษิ ฐ. (2564). การวางผังเมอื งโลจสิ ตกิ ส Urban Logistics Planning พบวิถชี วี ิตใหม
เม่ือเขา ใจโลจสิ ตกิ ส. สืบคนจาก https://cache-igetweb- v2.mt108.info/uploads/
images-cache/1458/filemanager/ec529e8cabaa3f2285ee8e3cd09b57ea.pdf

427

การประชุมวิชาการระดับชาติ RTBEC 2022

วันรกั ษ มงิ่ มณีนาคิน. (2561). เศรษฐศาสตรเบอื้ งตน เศรษฐศาสตรส าํ หรบั บุคคลท่ัวไป. (พมิ พค ร้งั ที่ 10).
กรุงเทพมหานคร: สํานกั พมิ พม หาวิทยาลยั ธรรมศาสตร.

วชิรวชั ร งามละมอ ม. (2558). แนวคดิ ทฤษฎีประสิทธิภาพ. สืบคน จาก
http://learningofpublic.blogspot.com/2015/09/blog-post_51.html

สวัสด์ิ วรรณรตั น และ ธญิ าดา พิชญาศุภกลุ . (2564). ความสัมพนั ธร ะหวา งการจดั การโลจิสติกสก บั ผลการ
ดาํ เนนิ งานของอุตสาหกรรมยานยนตใ นประเทศไทย. วารสานมหาวทิ ยาลยั ศลิ ปากร, 41(4), 78-89.

สาํ นกั งานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ. (2561). แผนปฏบิ ตั ิการดานการพัฒนาระบบ
โลจสิ ตกิ สภาคการเกษตร พ.ศ. 2563 – 2565 (ฉบบั ทบทวน). สืบคนจาก
https://www.opsmoac.go.th/surin-dwl-files-431491791000

สาํ นักงานสงเสริมวสิ าหกจิ ขนาดกลางและขนาดยอม. (2561). กิจกรรมจัดทาํ องคค วามรูท เี่ กีย่ วของกับการ
ประกอบธุรกิจานพัฒนาองคค วามรสู าํ หรบั SME (Knowledge Center) ปงบประมาณ 2561.
สบื คนจาก https://www.sme.go.th/upload/mod_download/download-
20181005092317.pdf

428