คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๒๓
(๕) โจาก์ทนได้กล่านแลบทีคาขาให้วนกโาษจาคตกคดีเนดนทเนข้ากวั โาษจาคตกคดีิ้ี
แิ่เนทื่าขา้ เนาจ็ จรนอปรากฏชดั แจอ้ ิาทราุอาิการสืวเนสาบพนินจขาอพิกั อาิคตทปรบพฤินปรบกาว
คาใหก้ ารรัวสารภาพขาอจาเนลุน่า จาเนลุเนคุิา้ อคาพนพากษาถึอาี่สตดใหจ้ าคตกแลบปรัวโาษจาคตก
ให้ราการลอโาษไน้ แลบภาุใิเนนลาา่ีศาลราการลอโาษจาเนลุไดก้ รบาาคนาทผนดใิคดีิ้ีาีก
ซ่ึอขา้ เนา็จจรนอดอั กล่านไท่าุ่ภู าุใิวอั ควั า่ีโจากจ์ บิา้ อวรรุาุหรืาาา้ อทาใิฟ้าอิาท ป.นน.า.
ทาิรา ๑๕๘ (๕) หรืา (๖) แิ่าุใู่ ิดตลพนินจขาอศาลาี่พนพากษาคดีิ้ีจบใชา้ าิาจวนกโาษจาคตก
าี่ราการลอโาษไนใ้ ิคดีก่าิเนขา้ กวั โาษจาคตกใิคดีิ้ีจึอชาวแลน้ แลบไท่เนป็ ิการพนพากษาเนกนิ
คาขาหรืาา่ีทนไดก้ ล่านใิฟ้าอิาท ป.น.น า. ทาิรา ๑๙๒ นรรคหิ่ึอ (ฎีกาา่ี ๑๐๘๑/๒๕๔๔)
๗.๔ กรณฟี ้องโจทก์มคี าขอให้กกั กนั จาเลย
ถา้ พิกั อาิาุั การฟ้าอขาให้ศาลพนพากษาใหก้ กั กิั จาเนลุผูก้ รบาาผนดินดินสัุ
ิาท ป.า. ทาิรา ๔๐ แลบ ๔๑ ใหใ้ ชถ้ า้ ุคานา่
“จาเลยให้การปฏิเสธ แต่รับว่าเคยถูกศาลพิพากษาให้กักกันมาแล้ว (หรือเคย
ถูกศาลพิพากษาลงโทษและพ้นโทษมาแล้ว) ในคดีท่ีโจทก์อ้างเป็ นเหตุขอให้กักกันตามฟ้อง
โจทก์จริง”
๗.๕ กรณฟี ้องโจทก์มคี าขอให้เพม่ิ โทษจาเลย
ถา้ โจากท์ ีคาขาใหเ้นพ่ทน โาษจาเนลุิาท ป.า. ทาิรา ๙๒ แลบ ๙๓ ใหใ้ ชถ้ า้ ุคานา่
“จาเลยให้การปฏิเสธ แต่รับว่าเคยต้องโทษและพ้นโทษจริงตามฟ้อง”
“จาเลยให้การปฏิเสธ แต่รับว่าเป็นบุคคลคนเดียวกบั จาเลยในคดีท่ีโจทก์ขอให้
นับโทษต่อและรับว่าเคยต้องโทษและพ้นโทษจริงตามฟ้อง” (ฎีกาา่ี ๔๗๙/๒๕๓๘)
ข้อสังเกต
(๑) ิาททาิรา ๑๕๙ เนทื่าโจากิ์ า้ อการใหเ้นพน่ทโาษจาเนลุฐาิไท่เนขด็ หลาว โจาก์
ิา้ อกล่านทาใิฟ้าอ หรืาุิื่ คาร้าอขาเนพน่ทเนินทฟ้าอเนสีุก่าิศาลช้ิั ิิ้ ทีคาพนพากษา ทนฉบิ้ิั ศาล
จบพนพากษาเนพ่ทน โาษจาเนลุไท่ได้
(๒) ฟ้าอโจากก์ ล่านถึอขา้ า่ีนา่ จาเนลุเนคุิา้ อคาพนพากษาใหจ้ าคตกทาแลน้ าิั จบเนป็ิ
เนหิตใหถ้ ูกเนพ่ทน โาษ แลบไดา้ า้ อวาทาิราเนร่ืาอเนพน่ทโาษทาใิคาขาาา้ ุฟ้าอดน้ ุ เนท่ืาจาเนลุใหก้ าร
นา่ ขารัวสารภาพิาทฟ้าอ กถ็ ืาไดน้ ่ารัวใิขา้ เนาจ็ จรนอาี่โจากา์ า้ อทาขาให้เนพน่ทโาษดน้ ุ (ฎีกาาี่
๑๐๑๗/๒๕๐๗)
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๒๔
(๓) โจากว์ รรุาุฟ้าอนา่ จาเนลุเนคุิา้ อโาษจาคตกทาแลน้ ขาใหเ้นพน่ทโาษจาเนลุ เนทื่า
จาเนลุทนไดใ้ หก้ ารรัวใิขา้ เนคุิา้ อโาษจาคตก แลบโจากเ์นพีุอแิุ่ิื่ วาั ชีพุาิาา้ อคดีาาาาา่ีาา้ อ
น่าจาเนลุเนคุถูกศาลพนพากษาจาคตกแลบรบวตไนใ้ ิช่าอหทาุเนหิตวาั ชีพุาิน่าาุาู่ ่ีศาล ใหศ้ าล
เนรีุกทา ซ่ึอการรบวตเนช่ิิ้ิั ทนใช่เนป็ิคาขา หากเนป็ิแิ่เนพีุอแจอ้ นนรีการาี่จบิาพุาิหลกั ฐาิทาสู่
ศาลเนา่าิ้ิั ถืานา่ โจากท์ นไดิ้ าสืวใหป้ รากฏนา่ จาเนลุเนคุิา้ อโาษทาแลน้ จึอเนพท่น โาษจาเนลุไท่ได้
(ฎีกาา่ี ๒๒๒๗/๒๕๒๔)
(๔) โาษจาคตกาี่ราการลอโาษไน้ ไท่เนป็ิโาษาี่กาลอั รัวาุหู่ รืาุอั จบิา้ อรัวาุิู่ าท
คนาทหทาุใิ ป.า. ทาิรา ๙๒ (ฎีกาาี่ ๗๘๖/๒๕๐๒) แลบกรณีศาลราการลอโาษจาคตกใหแ้ ก่
จาเนลุิ้ีุ่าทไท่ทีนัิพ้ิโาษาี่ถูกจาคตกาี่จบถืาเนาาเนป็ ิเนกณฑ์ใิการเนพ่นทโาษจาเนลุได้
(ฎีกาา่ี ๑๗๔๒/๒๕๒๘)
(๕) การพนจารณาถึอคาพนพากษาลอโาษคร้ัอหลอั ถึอจาคตก าิั เนป็ิหลกั เนกณฑใ์ ิการ
เนพ่นทโาษิาท ป.า. ทาิรา ๙๒ ิา้ อพนจารณาถึอการกรบาาคนาทผดน แิ่ลบกรรท เนท่ืาการกรบาา
คนาทผดน ฐาิทีกรบสติปื ิศาลเนพีุอลอโาษปรัว จึอเนพท่น โาษคนาทผดน ฐาิิ้ีทนได้ ส่นิคนาทผนดฐาิ
ทีลูกรบเนวนดา่ีศาลลอโาษจาคตกุา่ ทเนขา้ เนกณฑา์ ี่จบเนพท่น โาษได้ (ฎีกาา่ี ๙๙๕/๒๕๒๓)
(๖) เนทื่าศาลพนพากษาเนรีุอกรบาอลอโาษแลบคนาทผดน แิ่ลบกรบาอา่ีลอโาษเนขา้ เนกณฑ์
าี่จบเนพ่ทน โาษได้ ุา่ ทเนพท่น โาษไดา้ ตกกรบาอคนาทผดน า่ีลอโาษิ้ิั (ฎีกาาี่ ๑๖๙๘/๒๕๑๓)
(๗) คดีาี่ทีกรณีา้อั ิา้ อเนพน่ทโาษแลบลดโาษาี่จบลอแก่จาเนลุิ้ิั จบิา้ อวอั ควั ิาท
ป.า. ทาิรา ๕๔ คืา เนพ่นทก่าิแลน้ ลด หรืาไท่เนพน่ท ไท่ลด ถา้ ใิาี่สตดคอลอโาษจาคตกจาเนลุจรนอ
ไท่เนกนิ ๕๐ ปี แลน้ กไ็ ท่ิา้ อหา้ ทิาท ป.า. ทาิรา ๕๑ (ฎีกาา่ี ๒๖๙๙/๒๕๑๖)
(๘) การาี่ผกู้ รบาาผนดทาแลน้ กลวั ทากรบาาผนดาีกจบิา้ อถูกเนพ่นทโาษิ้ิั ุา่ ทิา้ อ
เนป็ิไปิาทวาวาั าิั นแห่อ ป.า. ทาิรา ๙๒, ๙๓ หาใช่าุใู่ ิดตลพนินจขาอศาลาี่จบเนพท่น หรืาไท่เนพน่ท
ิาทา่ีศาลเนห็ิสทคนรไท่ (ฎีกาา่ี ๔๒๗/๒๕๑๒)
(๙) ใิรบหน่าอพนจารณาขาอศาลฎีกา พ.ร.ว.ลา้ อทลานิไดใ้ ชว้ อั ควั โดุ พ.ร.ว.ิ้ีให้
ถืาน่าวรรดาผูิ้ า้ อโาษแลบไดพ้ ิ้ โาษไปแลน้ ก่าิหรืาใินิั าี่ พ.ร.ว.ดอั กล่านใชว้ อั ควั เนป็ิ
ผทู้ นไดเ้นคุถูกลอโาษใิคนาทผดน ิ้ิั ๆ ดอั ิ้ี เนทื่าคนาทผนดาี่ศาลจาคตกจาเนลุาี่โจากา์ าศุั เนป็ิเนหิต
ขาใหเ้นพ่ทน โาษ จาเนลุไดพ้ ิ้ โาษไปก่าินิั า่ี พ.ร.ว.ขา้ อิิ้ ใชว้ อั ควั จึอเนพน่ทโาษจาเนลุไท่ได้ แิ่
สาหรัวโาษจาคตก าี่ศาลราการลอโาษไนิ้ าทาวนกกวั โาษขาอจาเนลุได้ (ฎีกาา่ี๑๘๑๒/๒๕๒๗)
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๒๕
ิาท พ.ร.ว. ลา้ อทลานิาี่ใหถ้ ืานา่ ผิู้ ้ิั ทนไดเ้นคุถูกลอโาษใิกรณีคนาทผนดิ้ิั ๆ กิ็ าท
แิ่ทีผลเนพุี อใหถ้ ืานา่ จาเนลุไท่เนคุถูกลอโาษจาคตกเนา่าิ้ิั ทนไดท้ ีผลถึอกวั ใหถ้ ืาน่าคนาทปรบพฤิน
หรืาการกรบาาาิั เนป็ิเนหิตใหจ้ าเนลุถูกลอโาษจาคตกถูกลวลา้ อไปดน้ ุ (ฎีกาา่ี ๑๕๗๑/๒๕๕๑)
(๑๐) ลอโาษจาคตกิลาดชีนนิแลบลอโาษปรัวดน้ ุ แทเ้นพ่นทโาษจาคตกไท่ได้ แิ่กิ็ า้ อ
เนพ่ทน โาษปรัว (ฎีกาา่ี ๒๐๔๙/๒๕๕๑)
(๑๑) คาขาา้าุฟ้าอรบวตเนพีุอน่า ขาให้เนพ่นทโาษิาทกฎหทาุไท่ได้วากน่า
ิาทกฎหทาุใด ิา้ อิีคนาทเนป็ ิคตณแก่จาเนลุ โดุเนพ่นทโาษจาเนลุ ๑ ใิ ๓ ิาท ป.า. ทาิรา ๙๒
(ฎีกาาี่ ๖๙๕๘/๒๕๔๖)
(๑๒) จาเนลุกรบาาคนาทผดน หลาุกรรทิ่าอกิั การเนพ่นทโาษจาเนลุิา้ อเนพน่ทาตกกรบาอ
ขาอคนาทผดน เนนิ้ แิ่ใิคนาทผดน ฐาิใดาี่ศาลลอโาษปรบหารชีนิน จาคตกิลาดชีนิน หรืาจาคตกเนกนิ
หา้ สนวปี ิาท ป.า. ทาิรา ๕๑ (ฎีกาาี่ ๘๔๙๒/๒๕๔๗)
๘. การเข้าร่วมเป็ นโจทก์ในคดอี าญา
๘.๑ ผูเ้นสีุหาุุิื่ คาร้าอขาเนขา้ ร่นทเนป็ิโจากก์ วั พิกั อาิาุั การิาท ป.นน.า. ทาิรา
๓๐ ใหใ้ ช้ ถา้ ุคาดอั ิ้ี
ก. “ระหว่างพิจารณา. . . นาย. . . ผู้เสียหายย่ืนคาร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์
ศาลอนุญาต” (ฎีกาาี่ ๒๑๗๖ - ๒๑๗๗/๒๕๓๔)
ข. “ระหว่างพิจารณานาย. . . (บิดา มารดา สามี ภริยา ฯลฯ ) ของนาย. . . ผ้ตู าย
(หรือผู้เสียหายกรณีบาดเจ็บจนไม่สามารถจะจัดการเองได้ ) ย่ืนคาร้ องขอเข้าร่ วมเป็ นโจทก์
ศาลอนญุ าต” (ฎีกาา่ี ๙๒๙/๒๕๓๕)
ตวั อย่าง
“ระหว่างพิจารณา นายชานาญ จันทีนอก ผ้เู สียหายที่ ๑ ยื่นคาร้องขอเข้าร่วม
เป็นโจทก์ ศาลอนุญาต ต่อมาโจทก์ร่วมถึงแก่ความตาย นางดี จันทีนอก ผ้เู ป็นภริยาย่ืนคาร้องขอ
ดาเนินคดตี ่างผ้ตู าย ศาลอนญุ าต” (ฎีกาา่ี๖๐๑/๒๕๓๘)
“ระหว่างพิจารณา นายหงษ์ กวางสุข บิดาของสิบตารวจโทสมเกียรต์ิ กวางสุข
ผ้ตู าย ย่ืนคาร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ ศาลอนุญาต” (ฎีกาา่ี ๖๐๒/๒๕๓๘)
ค. กรณีโจากฟ์ ้าอจาเนลุหลาุขา้ หา แลบศาลาิตาาิใหเ้นขา้ ร่นทเนป็ ิโจาก์
เนฉพาบขา้ หาาี่โจากร์ ่นทเนป็ิผเู้นสีุหาุ ใหใ้ ชข้ า้ คนาทดอั ิ้ี
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๒๖
“ระหว่างพิจารณา...(ชื่อ)... ผู้เสียหายย่ืนคาร้ องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ ศาลอนุญาต
เฉพาะข้อหาฆ่าผ้อู ื่น ส่วนข้อหามแี ละพาอาวธุ ปื นโจทก์ร่วมไม่เป็นผ้เู สียหาย จึงไม่อนุญาต”
ข้อสังเกต
(๑) ผูิ้ าุทีส่นิกรบาาโดุปรบทาา จึอไท่ใช่ผเู้นสีุหาุโดุินินิุั สาทีขาอผูิ้ าุ
ไท่ทีาาิาจจดั การแาิผิู้ าุ ิาท ป.น.น า. ทาิรา ๕ (๒) ไท่ทีสนารนุิ่ื คาร้าอขาเนขา้ เนป็ิโจากร์ ่นท
แลบไท่ทีสนารนาตารรณ์ขาใหล้ อโาษจาคตกจาเนลุ โดุไท่ราการลอโาษ (ฎีกาา่ี ๗๑๒๘/๒๕๔๗)
(๒) ผเู้นสีุหาุไดร้ ัวชดใชค้ ่าเนสีุหาุจากจาเนลุจิพาใจแลบขาถาิคาร้าอาตกข์
ใิคนาทผนดฐาิฉ้าโกอ ซ่ึอเนป็ ิคนาทผนดิ่าส่นิิันก่าิคดีถึอาี่สตด สนารนิาคดีาาาาทาฟ้าอ
ใิคนาทผดน ฐาิฉา้ โกอรบอวั ไปิาท ป.น.น า. ทาิรา ๓๙ (๒) แลบุา่ ทาาใหค้ าขาใิส่นิแพ่อขาอ
พิักอาิาัุการโจาก์า่ีให้จาเนลุใช้เนอนิแก่ผูเ้นสีุหาุิกไปด้นุ ส่นิคนาทผนดฐาิร่นทกัิ
หลากลนอผูา้ ื่ิน่าสาทารถหาอาิใิิ่าอปรบเนาศได้ พิักอาิาุั การโจาก์ไท่ทีาาิาจเนรีุก
ารัพุส์ นิหรืาราคาแาิผูเ้นสีุหาุได้ าีกา้อั พ.ร.ว.จดั หาอาิแลบคตท้ คราอคิหาอาิ ฯ ก็ทนได้
วาั าิั นใหพ้ ิกั อาิาุั การทีสนารนเนรีุกใหจ้ าเนลุคืิหรืาชดใชเ้นอนิคืิแก่ผูเ้นสีุหาุาุา่ อใด จึอิา้ อ
ุกคาขาใิส่นิคดีแพ่อขาอพิกั อาิาุั การโจากด์ น้ ุ (ฎีกาาี่ ๑๙๑๖/๒๕๔๗)
๘.๒ พิักอาิาุั การุื่ิคาร้าอขาเนขา้ ร่นทเนป็ ิโจาก์กวั ผูเ้นสีุหาุกรณีผูเ้นสีุหาุ
ฟ้าอคดีาาาาา่ีทนใช่คนาทผดน ิ่าส่นิินั ไนแ้ ลน้ ิาททาิรา ๓๑ใหใ้ ชถ้ า้ ุคาดอั ิ้ี
“ระหว่างพิจารณา พนกั งานอัยการ...ย่ืนคาร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ ศาลอนญุ าต”
๘.๓ ใิคนาทผนดาี่รัฐเนา่าิ้ิั เนป็ิผูเ้นสีุหาุ (เนช่ิ พ.ร.ว. าานรต ปื ิ ฯ , พ.ร.ว. จราจร
าาอวก ฯ ) ราษฎรขาเนขา้ เนป็ิโจากร์ ่นทกวั พิกั อาิาุั การโจากใ์ ิขา้ หาิ้ีไท่ได้ ิา้ อุกคาขา
ส่นิิ้ี (ฎีกา าี่ ๑๒๓๑/๒๕๓๓)
๘.๔ ผูเ้นสีุหาุุื่ิคาร้าอขาให้จาเนลุชดใช้ค่าสนิไหทาดแาิิาท ป.นน.า. ทาิรา
๔๔/๑ ราุการคาพพน ากษาใชถ้ า้ ุคา ดอั ิ้ี
“ระหว่างพิจารณา นาย ... ผู้เสียหาย ยื่นคาร้ องขอให้บังคับจาเลยชดใช้ค่าสินไหม
ทดแทน จานวน .......... บาท”
๘.๕ จาเนลุให้การปฏนเนสรคดีาาาา แลบใหก้ ารหรืาไท่ให้การใิคาขาส่นิแพ่อขาอ
ผเู้นสีุหาุใหใ้ ชถ้ า้ ุคา ดอั ิ้ี
กรณีจาเนลุไทุ่ิ่ื คาใหก้ ารใชถ้ า้ ุคานา่
“จาเลยให้การปฏิเสธ แต่ไม่ให้การในคาขอส่วนแพ่ง”
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๒๗
กรณีจาเนลุุิื่ คาใหก้ ารใชถ้ า้ ุคานา่
“จาเลยให้การปฏิเสธ และให้การในคาขอส่วนแพ่งว่า................”
๙. ทางพจิ ารณาท่ไี ด้ความจากข้อนาสืบของโจทก์และจาเลย
การุา่ าาอิาสืวขาอโจาก์ กรณีทีโจากร์ ่นท ใหร้ บวตาาอิาสืวขาอโจากร์ ่นทดน้ ุ
โดุใชข้ า้ คนาทนา่ าาอพนจารณาโจากแ์ ลบโจากร์ ่นทิาสืวนา่
การุา่ าาอิาสืวขาอจาเนลุ ถา้ จาเนลุิาสืวาา้ อฐาิาี่าุใู่ หใ้ ชถ้ า้ ุคาน่า จาเนลุิาสืว
ปฏนเนสรโดุาา้ อฐาิา่ีาุู่
๙.๑ การใชิ้ นั เนลขหรืาินั หิอั สืาคนรใชใ้ หเ้นหทืาิกิั า้อั ร่าอ ฯ
กรณีาี่ใชเ้นป็ิินั เนลข เนช่ิ จาเนลุ ๕ คิ โจากา์ ่ี ๑ ฯลฯ
กรณีาี่ใชเ้นป็ิินั หิอั สืา เนช่ิ จาเนลุา้อั หา้ ฯลฯ
จาินิเนอนิค่าปรัวใิคดีาาาา จาินิค่าสนิไหทาดแาิแลบค่าฤชารรรท
เนิีุทใิคดีส่นิแพ่อใชเ้นป็ิินั เนลข โดุไท่ิา้ อนอเนลว็ เนป็ิินั หิอั สืาาีก
กรณีา่ีทีินั เนลขสาอจาินิเนขีุิินดกิั แลบาาจาาใหค้ นาทหทาุเนปล่ีุิไป
หรืาเนขา้ ใจผดน ได้ เนช่ิ จาคตกจาเนลุาี่ ๑ ๒ ปี คนรใชถ้ า้ ุคาเนป็ิินั หิอั สืาคิ่ั รบหน่าอินั เนลข เนช่ิ
จาคตกจาเนลุาี่ ๑ ทีกาหิด ๒ ปี
หมายเหตุ
ถา้ ทีลกั ษณบิาทจบใชจ้ าินิเนป็ิินั เนลขกไ็ ด้ เนช่ิ จาเนลุา้อั ๕ คิ
ตวั อย่าง
การใชจ้ าินิเนอนิ วาาสิาอค์ ไท่คนรใช้ ๔๐วาา๕๐สิาอค์ คนรใชน้ า่ ๔๐.๕๐วาา
๙.๒ เนท่ืาโจากถ์ าิฟ้าอจาเนลุวาอคิ แลบศาลาิตาาิแลน้ ใหร้ บวตใิคาพนพากษาดน้ ุ
ดอั ินั าุา่ อเนช่ิ
“ระหว่างพิจารณา โจทก์ย่ืนคาร้องขอถอนฟ้องจาเลยท่ี ๓ ศาลอนญุ าต”
๙.๓ การรบวตเนนลา ใช้น่า เนนลา ๙.๓๐ ิาฬนกา ไท่ใช้ ๐๙.๓๐ ิาฬนกา หรืา ๙.๓๐ ิ.
เนนิ้ แิ่เนนลา ๐.๓๐ ิาฬนกา
ถา้ ไท่ทีเนศษิาาีใชน้ า่ เนนลา ๙ ิาฬนกา ไท่ใช้ ๙.๐๐ ิาฬนกา
ถา้ ใชค้ าน่า เวลาประมาณ ไท่ิา้ อที .๐๐ ิาฬนกา หรืาคาน่าเนศษ เนช่ิ ใชเ้นนลาปรบทาณ
๙ ิาฬนกา ไท่ใช้ เนนลาปรบทาณ ๙.๐๐ ิาฬนกา หรืา ๙ ิาฬนกาเนศษ
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๒๘
๙.๔ คาุ่าิ้ิั ปกินจบไท่ใช้ใิคาพนพากษา แิ่ใิกรณีาี่กล่านซ้ากิั หลาุคร้ัอ
คร้ัอิ่า ๆ ไปาาจใชค้ าุา่ แลน้ ใส่ “ฯ” ไนข้ า้ อาา้ ุได้ เนช่ิ กรตอเนาพ ฯ พรบราชวาั าิั นาานรต ปื ิ ฯ ฯลฯ
สาหรัวช่ืา พ.ศ. ขาอกฎหทาุ ใหใ้ ช้ พ.ศ. า้อั หทด ไท่น่าชื่ากฎหทาุจบใช้ พ.ศ.
พตารศกั ราช หรืาพรบพาต รศกั ราช
๙.๕ ช่ืาคู่คนาทคนริรนจใหถ้ ูกิา้ อิาทคาคู่คนาท เนิื่าอจากาาจทีผลใิการวอั ควั คดี
สาหรัวช่ืาวตคคลาื่ิ ิาแหิ่อ สถาิาี่ หรืาส่นอใด หากไท่าาจาราวแิ่ไดน้ า่ าี่ถูกิา้ อเนป็ิาุา่ อไร
คนรใชใ้ หเ้นหทืาิกิั าตกแห่อ โดุจบใชา้ ุา่ อใดาุา่ อหิ่ึอก็ได้ เนช่ิ เนจา้ พิกั อาิิารนจ ถา้ ใช้
ิารนจหรืาเนจา้ หิา้ าี่ิารนจกใ็ ชใ้ หเ้นหทืาิกิั าตกแห่อ
กรณีาี่ถา้ ุคาหรืาขา้ คนาทเนป็ ิภาษาเนก่าซ่ึอเนลนกใชแ้ ลน้ ให้ใชค้ าใหท่าี่ใชใ้ ิปัจจตวิั
ถา้ เนป็ิช่ืาเนฉพาบ เนช่ิ พรบราชวาั าิั นรถุิิร์ กา็ าจใชิ้ าทชื่าิ้ิั ได้ หรืาจบใชพ้ รบราชวาั าิั น
รถุิิก์ ไ็ ด้
๙.๖ าบเนวีุิรถ ดูิาทาบเนวีุิจรนอ ซ่ึอปัจจตวิั ทีการแกไ้ ขรูปแววาบเนวีุิรถใหท่แลน้
หมายเหตุ
พ.ร.บ.จราจร ฯ
รถุิิ์ ใช้ ขวั
รถจกั รุาิุิิ์ ใช้ ขวั
ขวั ข่ีเนป็ิคานเนนศษ ทนใช่คากรนุา
ความหมายของคาตาม พ.ร.บ.จราจร ฯ
าาอเนดนิรถ หทาุคนาทนา่ พ้ืิาี่าาไนส้ าหรัวการเนดนิรถ ไท่นา่ รบดวั พ้ืิดนิ ใิ้
หรืาเนหิืาพ้ิื ดนิ
ช่าอเนดนิรถ หทาุคนาทน่า าาอเนดนิรถาี่จดั แว่อเนป็ิช่าอสาหรัวการเนดนิรถ โดุ
าาเนคร่ืาอหทาุเนป็ิเนสิ้ หรืาแินแว่อเนป็ิช่าอไน้
าาอเนดนิรถาาอเนดีุน หทาุคนาทน่า าาอเนดนิรถใดา่ีกาหิดให้ผูข้ วั ไปใิ
านศาาอเนดีุนกิั ิาทเนนลาาี่เนจา้ พิกั อาิจราจรกาหิด
๙.๗ นรรคิาิ ชื่าคิา่ีทีิาทสกตล ิา้ อเนนิ้ นรรครบหนา่ อิาทสกตลแลบาา้ ุิาทสกตล
ถา้ ทีแิ่ช่ืาไท่ทีิาทสกลต กใ็ หเ้นขีุิินดกิั ไปโดุไท่ิา้ อเนนิ้ นรรค
าา้ ุคาา่ีแสดอหิ่นุิา้ อเนนิ้ นรรค เนช่ิ จาินิ ๑๐ วาา รถ ๕ คิั ปากกา ๒ ดา้ ท
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๒๙
๙.๘ การเนขีุิาา้ อเนากสารหทาุ ป.จ. ใิกรณีา่ีทีการส่อปรบเนดิ็ ใหเ้นขีุิ “ป.จ.” ทนใช่
“ปจ” แลบถา้ ปรากฏนา่ ทีการส่อปรบเนดิ็ ไปหลาุศาลใหน้ อเนลว็ ชื่าศาลไนิ้ าิาา้ ุดน้ ุ เนช่ิ ป.จ.๑
(ศาลจอั หนดั ิ่าิ) หรืา ป.จ. (ศาลจอั หนดั ิครสนรรค)์ เนป็ิิิ้
๑๐. การพพิ ากษา
๑๐.๑ การระบุวรรค จบิา้ อรบวตนา่ จาเนลุทีคนาทผดน ิาทนรรคใดดน้ ุ
๑๐.๒ การปรับบทลงโทษจาเลย
๑๐.๒.๑ การเนป็ ิินั การร่นทกรบาาคนาทผนด คาพนพากษาจบิา้ อรบวต ป.า.
ทาิรา ๘๓ ดน้ ุ เนพราบจาเนลุทนไดก้ รบาาผดน โดุลาพอั (ฎีกาา่ี ๓๓๘๘/๒๕๒๖ , ๗๓๑๒/๒๕๔๙)
๑๐.๒.๒ เนทื่าพนพากษาน่าจาเนลุผนดเนหิตฉกรรจ์แลน้ ไท่ิา้ อปรัววาคนาทผนด
พ้ิื ฐาิาีก
(ก) ผดน ิาท ป.า. ทาิรา ๒๖๕ แลน้ กไ็ ท่จาิา้ อปรัววาทาิรา ๒๖๔ าีก
(ฎีกาา่ี ๑๖๑๔/๒๕๑๗)
(ข) ผนดิาท ป.า. ทาิรา ๒๘๙ แลน้ ก็ไท่จาิา้ อปรัววาิาททาิรา
๒๘๘ าีก แิ่ิา้ อรบวตให้ชัดน่าผนดิาททาิรา ๒๘๙ าิตทาิราใด เนช่ิ ๒๘๙ (๑) หรืาทาิรา
๒๘๙(๔) หรืาทาิรา ๒๘๙ (๒)(๔) เนป็ิิิ้
(ค) ผนดิาท ป.า. ทาิรา ๒๑๘ แล้น ก็ไท่จาิ้าอปรัววาิาททาิรา
๒๑๗ าีก แิ่ิา้ อรบวตใหช้ ดั นา่ ผดน ิาททาิรา ๒๑๘ าิตทาิราใด เนช่ิทาิรา ๒๑๘(๑) หรืาทาิรา
๒๑๘(๖) เนป็ิิิ้
๑๐.๒.๓ แิ่ถา้ วาฉกรรจท์ าจากวาพ้ิื ฐาิหลาุทาิรา ิา้ อปรัววาใหเ้นห็ินา่
เนป็ิเนหิตฉกรรจข์ าอวาทาิราใด
(ก) ถา้ ปรัววาลอโาษิาท ป.า. ทาิรา ๒๖๘ ิา้ อรบวตนรรคแลบวา
ทาิราปรบกาว พร้าทรบวตนรรคใิคนาทผนดาื่ิ ๆ ดน้ ุ เนช่ิ จาเนลุทีคนาทผนด ป.า. ๒๖๘ นรรคแรก
ปรบกาวทาิรา ๒๖๔ นรรคแรก (ฎีกาาี่ ๒๒/๒๕๔๒)
(ข) การพนพากษานา่ จาเนลุผนดิาท ป.า. ทาิรา ๓๖๕ ิา้ อปรัววาทาิรา
๓๖๒ หรืา ๓๖๓ หรืาทาิรา ๓๖๔ แลน้ แิ่กรณีดน้ ุ ทนฉบิ้ิั จบไท่ชัดเนจิน่า เนขา้ เนหิตฉกรรจ์
ิาททาิรา ๓๖๕ เนิื่าอจากกรบาาคนาทผนดิาททาิรา ๓๖๒ หรืา ๓๖๓ หรืา ๓๖๔ (ฎีกาาี่
๑๕๕/๒๕๓๒)
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๓๐
(ค) การปรัววาลอโาษจาเนลุิาททาิรา ๑๔๐ ก็ิ้าอปรัววาให้ชัด
ดน้ ุนา่ เนพราบจาเนลุกรบาาคนาทผดน ิาททาิรา ๑๓๘ นรรคสาอหรืาทาิรา ๑๓๙
หากจบปรัววาลอโาษจาเนลุิาททาิรา ๑๔๐ นรรคสาท กิ็ า้ อปรัววา
ใหช้ ดั ดน้ ุนา่ จาเนลุผดน ทาิรา ๑๔๐ นรรคแรกหรืานรรคสาอ เนพราบทนฉบิ้ิั จบไท่าาจาราวไดน้ ่า
จาเนลุิา้ อนาอโาษหิกั กนา่ โาษา่ีกาหิดไนก้ ่ึอหิ่ึอขาอทาิรา ๑๔๐ นรรคแรกหรืานรรคสาอ
ตวั อย่าง
หากจาเนลุกรบาาผนดฐาิิ่าสู้ขดั ขนาอเนจา้ พิกั อาิซ่ึอกรบาาการิาทหิ้าาี่
โดุทีแลบใชา้ านรต ปื ิ ิา้ อปรัววาดอั ิ้ี
“จาเลยมีความผิดตาม ป.อ. มาตรา ๑๔๐ วรรคแรกและวรรคสาม ประกอบ
มาตรา ๑๓๘ วรรคสอง” (ฎีกาา่ี ๔๗๒๔/๒๕๓๘, ๑๘๐๕/๒๕๓๘)
คนาทผดน ิาท ป.า. ทาิรา ๓๓๖ านน ซ่ึอเนป็ิวารบนาอโาษหิกั กน่าาี่วาั าิั นไน้
ใิทาิราิ้ิั ๆ ก่ึอหิ่ึอ หาใช่เนป็ิวาวาั าิั นเนพน่ทโาษผูก้ รบาาคนาทผดน ศาลจึอเนพีุอเนพน่ทรบนาอโาษ
ิาท ป.า. ทาิรา ๓๓๕ หิกั ข้ึิก่ึอหิ่ึอ แลน้ จึอกาหิดโาษาี่จบลอแก่ผกู้ รบาาคนาทผนดใิรบนาอ
โาษดอั กล่าน ไท่ใช่กาหิดโาษา่ีจบลอก่าิแลน้ จึอเนพ่ทน โาษาีกก่ึอหิ่ึอ (ฎีกาาี่ ๘๑๐๖/๒๕๔๘)
ตัวอย่าง
“พิพากษาว่า จาเลยมคี วามผิดตาม ป.อ. มาตรา ๓๓๕ (๗) วรรคแรก ประกอบ
มาตรา ๓๓๖ ทวิ, ๘๓ จาคุก.......ปี ”
การปรัววาิาท ป.า. ทาิรา ๓๔๐ ิรี กใ็ ชห้ ลกั การเนดีุนกิั
๑๐.๓ การริบของกลาง
กรณีา่ีฟัอไท่ไดน้ า่ จาเนลุเนป็ิคิร้าุ หรืาจาเนลุไท่ไดก้ รบาาคนาทผนด แิ่ฟัอไดน้ า่ ขาอ
กลาอเนป็ิารัพุา์ ่ีผใู้ ดาาหรืาทีไนเ้นป็ิคนาทผนด ซ่ึอิา้ อรนวเนสีุา้อั สน้ิิาท ป.า. ทาิรา ๓๒ กด็ ี
หรืาเนป็ิารัพุา์ ี่ใชใ้ ิการกรบาาคนาทผดน หรืาไดท้ าจากการกรบาาคนาทผนดซ่ึอศาลทีาาิาจส่ัอรนวได้
ิาท ป.า. ทาิรา ๓๓ กด็ ี หากโจทก์มีคาขอให้ริบของกลางด้วย ิา้ อพนพากษาใหร้ นวขาอกลาอ
ใหใ้ ชถ้ า้ ุคาดอั ิ้ี
“พิพากษายกฟ้องโจทก์ แต่ของกลางเป็นทรัพย์ท่ีผ้ใู ดทาหรือมีไว้เป็นความผิด
(หรือเป็นทรัพย์ท่ีใช้ในการกระทาความผิด) จึงให้ริบ”
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๓๑
ข้อสังเกต
(๑) การรนวขาอกลาอ ิาท ป.น.น า. ทาิรา ๑๘๖ (๙) ิ้ิั การาี่ศาลจบทีาาิาจสั่อรนวได้
จบิา้ อปรากฏน่าารัพุิ์ ้ิั เนจา้ พิกั อาิไดุ้ ึดไนเ้นป็ ิขาอกลาอปรบการหิ่ึอ แลบโจากท์ ีคาขา
ใหร้ นวาีกปรบการหิ่ึอ ดอั ิ้ิั ถา้ เนจา้ พิกั อาิทนไดุ้ ดึ ไนเ้นป็ิขาอกลาอกด็ ี หรืาุดึ ไนเ้นป็ิขาอกลาอ
แิ่โจากท์ นไดท้ ีคาขาใหร้ นวกด็ ีศาลกไ็ ท่ทีาาิาจสั่อรนว (ฎีกาา่ี ๓๗๐๕/๒๕๓๐) แทน้ า่ ขาอกลาอ
จบเนป็ิาานรต ปื ิไท่ทีาบเนวีุิ ซ่ึอ ป.า. ทาิรา ๓๒ วาั าิั นนา่ ิา้ อรนวกิ็ าท กร็ นวไท่ไดห้ ากไท่ทีคาขา
(ฎีกาาี่ ๕๕๙๕/๒๕๓๐)
(๒) ศาลลอโาษจาเนลุิาท พ.ร.ว. าานรต ปื ิ ฯ ทาิรา ๘ านน, ๗๒ านน ซ่ึอเนป็ิวาา่ีที
โาษหิกั าี่สตด เนท่ืากฎหทาุวาาี่ศาลใชล้ อโาษแก่จาเนลุิ้ีทนไดใ้ หา้ าิาจแก่ศาลา่ีจบสั่อรนวาานตรปื ิ
ิ้ิั ได้ การาี่ศาลใชา้ าิาจิาท ป.า. ทาิรา ๓๗๑ ซ่ึอเนป็ิวาเนวาสั่อรนวาานตรปื ิขาอกลาอ จึอเนป็ิ
การไท่ชาว เนพราบเนป็ิการิาเนาาโาษรนวารัพุใ์ ิวาา่ีทีโาษเนวากนา่ ทาิดั สนิดน้ ุ ุา่ ทไท่เนป็ิ
การใชก้ ฎหทาุวาาี่ทีโาษหิกั า่ีสตดลอโาษแก่จาเนลุิาท ป.า. ทาิรา ๙๐ (ฎีกาาี่ ๒๒๗๙/๒๕๒๑)
(๓) เนท่ืาโจากข์ าใหร้ นว ศาลทีาาิาจส่ัอใหค้ ืิขาอกลาอแก่จาเนลุได้ ไท่ถืานา่ เนป็ิการ
เนกนิคาขา (ฎีกาาี่ ๒๕๕๗/๒๕๒๒ แลบ ๘๐๗๙/๒๕๔๙) แทใ้ ิกรณีโจาก์จบทนไดท้ ีคาขา
เนก่ีุนกวั ขาอกลาอทาดน้ ุกิ็ าท แิ่โจากว์ รรุาุฟ้าอน่า เนจา้ พิกั อาิิารนจุดึ รถจกั รุาิุิิ์
เนป็ ิขาอกลาอ ศาลจบส่ัอคืิขาอกลาอดัอกล่านแก่เนจ้าขาอก็ได้ ิาท ป.นน.า. ทาิรา ๑๘๖ (๙)
ปรบกาวทาิรา ๔๙ (ฎีกาา่ี ๕๓๙/๒๕๕๑)
(๔) เนท่ืาาาอิาสืวไดค้ นาทนา่ ขาอกลาอไท่ทีแลน้ ุา่ ทสอ่ั รนวไท่ได้ (ฎีกาาี่ ๖๓๒๔/๒๕๔๙)
(๕) รถา่ีขวั ทาลกั ารัพุแ์ ลน้ พาารัพุห์ ลวหิีไป เนป็ิุาิพาหิบเนพ่ืาคนาทสบดนก
ใิการลกั ารัพุ์ ทนใช่เนป็ ิารัพุส์ นิา่ีจาเนลุไดใ้ ช้หรืาทีไนเ้นพ่ืาใช้ใิการกรบาาคนาทผนด ไท่ใช่
ารัพุา์ ิั พอึ รนวิาท ป.า. ทาิรา ๓๓ (๑) (ฎีกาาี่ ๒๑๐๕/๒๕๔๙, ๗๖๗/๒๕๕๐, ๖๑๐๔/๒๕๕๐)
(๖) รถา่ีขวั ทาจาดราขิารัพุา์ ่ีลกั ไท่ใช่ารัพุา์ ิั พอึ รนว (ฎีกาา่ี ๔๕๗๖/๒๕๔๕)
(๗) ินั๋ รัวจาิาขาอกลาอา่ีเนาาารัพุา์ ี่ลกั ไปจาิา ไท่ใช่ารัพุา์ ี่ไดท้ าโดุการกรบาา
คนาทผดน ไท่ใช่ารัพุา์ ิั พึอรนว (ฎีกาา่ี ๙๙๘/๒๕๓๖)
(๘) ุาคตทกาเนินดไท่ใช่ารัพุา์ ่ีเนก่ีุนขา้ อกวั การกรบาาคนาทผนดฐาิข่ทขืิกรบาา
ชาเนรา ไท่าาจรนวได้ (ฎีกาาี่ ๗๓๐/๒๕๕๑)
(๙) ขาอกลาอถูกสั่อรนวใิคดีก่าิซ่ึอถึอาี่สตดแลน้ รนวซ้าาีกไท่ได้ (ฎีกาา่ี ๑๒๕/๒๕๓๖)
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๓๒
(๑๐) เนทื่าุอั ไท่ทีคาพนพากษาส่ัอรนวขาอกลาอ ศาลจบส่ัอคาร้าอขาคืิขาอกลาอไท่ได้
(ฎีกาา่ี ๕๐๔๕/๒๕๔๕)
(๑๑) กฎหทาุาี่ทีโาษาาอาาาา เนป็ิกฎหทาุาี่ิราข้ึิเนพ่ืาลอโาษผกู้ รบาาคนาทผนด
ิาทา่ีกฎหทาุวาั าิั น การรนวารัพุส์ นิเนป็ิโาษาาอาาาาปรบการหิ่ึอิาท ป.า. ทาิรา ๑๘ (๕)
ดอั ิ้ิั การรนวารัพุส์ นิซ่ึอเนป็ ิกรรทสนาร์นขาอผูา้ ื่ิาี่ทนไดก้ รบาาผนด ุา่ ททีผลเนา่ากวั ลอโาษผูา้ ่ี
ทนไดก้ รบาาคนาทผนดซ่ึอกรบาาทนได้ แทิ้ าท พ.ร.ว.ป่ าสอนิแห่อชาินฯ ทาิรา ๓๕ าี่โจากา์ า้ อ
วาั าิั นให้รนวเนคร่ืาอทืา เนคร่ืาอใช้ ุาิพาหิบ หรืาเนครื่าอจกั รกลใด ๆ ซ่ึอวตคคลใชห้ รืาไดท้ า
โดุการกรบาาคนาทผนดิาทพรบราชวาั าิั นิ้ี โดุไท่คาิึอน่าเนป็ ิขาอผูก้ รบาาคนาทผนด หรืา
ทีผูถ้ ูกลอโาษิาทคาพนพากษาหรืาไท่ กท็ นไดท้ ีวาวาั าิั นวอั ควั ให้กรบาาเนช่ิิ้ิั เนพีุอแิ่ใหร้ นว
เนสีุก่าิเนา่าิ้ิั ส่นิการขาคืิารัพุส์ นิา่ีถูกรนวุา่ ทเนป็ิไปิาทหลกั เนกณฑา์ ี่วาั าิั นไนใ้ ิ ป.า.
าิั เนป็ิหลกั านั่ ไป ดอั ิ้ิั เนทื่าปรากฏนา่ ผูร้ ้าอเนป็ิเนจา้ ขาอกรรทสนาร์นรถไถขาอกลาอแลบไท่รู้เนห็ิ
เนป็ิใจใิการกรบาาคนาทผดน จึอใหค้ ืิขาอกลาอแก่ผรู้ ้าอ (ฎีกาา่ี ๑๒๓๑๕/๒๕๕๘)
๑๐.๔ วธิ ีการลงโทษปรับ
โาษปรัวเนป็ ิโาษใิาาอารัพุส์ นิ การวอั คัวค่าปรัวใิกรณีาี่ผูิ้ ้าอโาษปรัว
ไท่ชารบค่าปรัวภาุใิกาหิด าาจกรบาาได้โดุการุึดารัพุส์ นิหรืาาาุดั สนารนเนรีุกร้าอ
ใิารัพุส์ นิขาอผูิ้ า้ อโาษปรัวเนพื่าใชค้ ่าปรัว (ป.า. ทาิรา ๒๙ แลบ ๒๙/๑) การกกั ขอั ผูิ้ า้ อ
โาษปรัวแาิค่าปรัว (ทาิรา ๓๐) หรืาการให้ผูิ้ า้ อโาษปรัวาาอาิวรนการสัอคทหรืาาาอาิ
สารารณปรบโุชิแ์ าิค่าปรัว (ทาิรา ๓๐/๑)
การุึดารัพุส์ นิหรืาาาุดั สนารนเนรีุกร้าอใิารัพุส์ นิเนพื่าใชค้ ่าปรัวแลบการกกั ขอั
แาิค่าปรัวิาท ป.า. ทาิรา ๒๙, ๒๙/๑ แลบ ๓๐ เนป็ ินนรีา่ีจบกรบาาเนพื่าเนป็ิการชดใชค้ ่าปรัว
เนป็ ิการวอั คัวคดี ไท่จาาี่ศาลจบิา้ อกล่านไนใ้ ิคาพนพากษา (เนาีุวฎีกาาี่ ๕๖๑๖/๒๕๓๙)
การกาหิดนรน ีวอั ควั ค่าปรัวศาลุา่ ทสัอ่ ใิช้ิั วอั ควั คดีได้
ข้อสังเกต
(๑) การสั่อให้ผูิ้ า้ อโาษปรัวาาอาิวรนการสัอคทหรืาอาิสารารณปรบโุชิ์
แาิค่าปรัวิาท ป.า. ทาิรา ๓๐/๑ จบกรบาาได้เนทื่าผูิ้ า้ อโาษปรัวุนิุาท ไท่ทีลักษณบ
เนป็ ิการวัอคัว จึอไท่จาเนป็ ิิ้าอสั่อวัอคัวไน้ใิคาพนพากษาน่าให้จัดการิาททาิรา ๓๐/๑
(กรบวนิพนจารณาเนกีุ่นกวั การาาอาิวรนการสัอคทหรืาสารารณปรบโุชิ์แาิค่าปรัว ใหด้ ู
ส่นิา่ี ๑๒)
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๓๓
(๒) ใิการกักขอั แาิค่าปรัว ให้ถืาาิั ราห้าร้าุวาาิ่าหิ่ึอนิั แลบไท่น่า
ใิกรณีคนาทผนดกรบาอเนดีุนหรืาหลาุกรบาอ หา้ ทกกั ขอั เนกนิกาหิดหิ่ึอปี เนนิ้ แิ่ใิกรณีาี่
ศาลพนพากษาให้ปรัวิ้อั แิ่สาอแสิวาาข้ึิไป ศาลจบส่ัอใหก้ กั ขอั แาิค่าปรัวเนป็ิรบุบเนนลา
เนกนิกน่าหิ่ึอปี แิ่ไท่เนกนิสาอปี ก็ได้ (ทาิรา ๓๐) ดอั ิ้ัิ ใิกรณีา่ีศาลลอโาษปรัวิ้อั แิ่
สาอแสิวาาข้ึิไปแลบศาลจบส่ัอให้กกั ขอั แาิค่าปรัวเนกนิหิ่ึอปี แิ่ไท่เนกนิสาอปี ศาลิา้ อ
กล่านไนโ้ ดุชดั แจอ้ ใิคาพนพากษา
ศาลช้ิั ิิ้ พนพากษาน่าจาเนลุไท่ชารบค่าปรัวใหจ้ ดั การิาท ป.า. ทาิรา ๒๙, ๓๐
ถืาเนป็ ิกรณีาี่ศาลช้ิั ิิ้ ไท่ไดส้ ่ัอให้กกั ขอั จาเนลุไนเ้นป็ ิาุ่าอา่ืิ ดอั ิ้ิั จึอกกั ขอั จาเนลุแาิ
ค่าปรัวไดเ้นพีุอ ๑ ปี ิาท ป.า. ทาิรา ๓๐ นรรคแรก ดอั ิ้ิั การา่ีศาลช้ิั ิิ้ าากหทาุให้กกั ขอั
จาเนลุ ๒ ปี แาิค่าปรัว ๒๐๐,๐๐๐ วาา จึอเนป็ ิการไท่ชาว ปัาหาิ้ีเนป็ิขา้ กฎหทาุาี่เนกีุ่นกวั
คนาทสอวเนรีุวร้าุ ศาลฎีกาทีาาิาจุกข้ึินนินจฉัุแลบแกไ้ ขให้ถูกิา้ อไดิ้ าท ป.นน.า. ทาิรา
๑๙๕ นรรคสาอ ปรบกาวดน้ ุทาิรา ๒๒๕ (เนาีุวฎีกาา่ี ๑๕๗๓/๒๕๔๘)
(๓) แทท้ าิรา ๒๔๕ นรรคหิ่ึอ วาั าิั นน่า เนท่ืาคดีถึอา่ีสตดแลน้ ให้วอั ควั คดีโดุ
ไท่ชกั ช้าก็ิาท แิ่ิาท ป.า.ทาิรา ๒๙ นรรคแรก ไดว้ าั าิั นถึอนนรีการวอั ควั ชารบค่าปรัวไน้
โดุเนฉพาบแลน้ โดุวาั าิั นน่า ผูใ้ ดิา้ อโาษปรัว แลบไท่ชารบค่าปรัวภาุใิสาทสนวนิั ิวั แิ่
นิั าี่ศาลพนพากษา ผูิ้ ้ัิจบิา้ อถูกุึดารัพุส์ นิใช้ค่าปรัว หรืาทนฉบิ้ัิจบิา้ อถูกกกั ขอั แาิ
ค่าปรัว แิ่ถา้ ศาลเนห็ิเนหิตาิั คนรสอสัุน่าผูิ้ ้ัิจบหลีกเนล่ีุอไท่ชารบค่าปรัว ศาลจบสั่อเนรีุก
ปรบกิั หรืาจบสัอ่ กกั ขอั ผิู้ ้ิั แาิค่าปรัวไปพลาอก่าิกไ็ ด้ แลบิาท ป.น.น า.ทาิรา ๑๘๘ วาั าิั น
น่า คาพนพากษาหรืาคาส่ัอทีผลิ้อั แิ่นิั า่ีไดา้ ่าิใิศาลโดุเนปน ดเนผุเนป็ ิิิ้ ไป ดอั ิ้ิั หากการ
วอั ควั ชารบค่าปรัวจบกรบาาไดิ้ ่าเนท่ืาคดีถึอาี่สตดแลน้ กฎหทาุุ่าทวาั าิั นไนเ้นช่ิิ้ัิโดุิรอ
ิากจากิ้ี ป.า.ทาิรา ๒๙ นรรคแรก ไดว้ าั าิั นถึอทาิรการชน่ั ครานก่าิการวอั ควั ชารบค่าปรัว
ถา้ ศาลเนห็ิเนหิตาิั คนรสอสัุน่าผูิ้ ้ิั จบหลีกเนล่ีุอไท่ชารบค่าปรัว ศาลจบสั่อเนรีุกปรบกิั หรืา
จบสั่อกกั ขอั ผิู้ ้ิั แาิค่าปรัวไปพลาอก่าิกไ็ ด้ จึอทีผลน่าศาลาาจทีคาสั่อใหก้ กั ขอั แาิค่าปรัวได้
าิั าีิ้อั แิ่ทีคาพพน ากษา แิ่การกกั ขอั แาิค่าปรัวไปพลาอก่าิิ้ิั กฎหทาุุอั ใหเ้นนลาผิู้ า้ อโาษ
ปรัวจดั การใหไ้ ดเ้นอนิทาชารบค่าปรัวภาุใิสาทสนวนิั ิวั แิ่นิั า่ีศาลพนพากษา เนทื่าครวกาหิด
สาทสนวนิั แลน้ แทจ้ บทีาตารรณ์หรืาฎีกาคาพนพากษาิ้ิั กไ็ ท่เนป็ิเนหิตขดั ขนาอการา่ีศาลจบวอั ควั
คดีไปิาท ป.า.ทาิรา ๒๙ (ฎีกาาี่ ๔๘๙๗/๒๕๕๐)
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๓๔
(๔) เนรื่าอการจ่าุสนิวิิาจวั ิาท พ.ร.ว. การพิิั ฯ ศาลจบพนพากษาให้จ่าุได้
ิ่าเนทื่าทีการลอโาษปรัวจาเนลุ เนพราบจาินิเนอนิค่าปรัวจบิา้ อิาทาเนป็ิเนกณฑใ์ ิการคาินณน่า
จบิา้ อจ่าุเนอนิสนิวิิาจวั แก่ผิู้ าจวั เนป็ิจาินิเนา่าใด เนทื่าศาลพนพากษาลอโาษจาคตกาุา่ อเนดีุน
โดุไท่ลอโาษปรัว จึอไท่าาจจ่าุเนอนิสนิวิิาจวั ได้ (ฎีกาา่ี ๒๒๙๕/๒๕๔๗ แลบ ๖๖๘๐/๒๕๔๙)
(๕) โาษปรัวิาท พ.ร.ว. ศตลกากร ฯ ทาิรา ๒๗ านน ใิกรณีจาเนลุกรบาาคนาทผนด
ร่นทกิั หลาุคิ ิา้ อแว่อโาษปรัวิาทส่นิคิลบเนา่า ๆ กิั หากไท่ชารบค่าปรัวก็ิา้ อแว่อ
กกั ขอั ิาทส่นิคิลบเนา่า ๆ กิั ดน้ ุ (ฎีกาา่ี ๓๗๒๒/๒๕๔๗)
(๖) ศาลช้ิั ิิ้ พนพากษาลอโาษปรัวโดุรบวตเนพีุอน่าหากไท่ชารบค่าปรัวใหจ้ ดั การ
ิาท ป.า.ทาิรา ๒๙, ๓๐ โจาก์ไท่าตารรณ์ ศาลาตารรณ์จบพนพากษาแกเ้นป็ ิให้กกั ขอั สาอปี
แาิค่าปรัวไท่ได้ เนป็ ิการเนพ่นทเนินทโาษจาเนลุ ิ้าอห้าทิาท ป.นน.า. ทาิรา ๒๑๒ (ฎีกาา่ี
๘๗๖๘/๒๕๔๗)
(๗) กรณีลอโาษปรัวสตารนิ่ากน่าาัิรากักขอั แาิค่าปรัวิาทา่ีป.า ทาิรา ๓๐
วาั าิั นไน้ ให้พนพากษาเนพีุอน่า หากจาเนลุไท่ชารบค่าปรัวให้จดั การิาท ป.า. ทาิรา ๒๙ แลบ
ทาิรา๒๙/๑ (เนาีุวฎีกาาี่ ๔๙๕๙/๒๕๔๗, ๔๒๗๘/๒๕๔๙ แลบ ๒๙๙๕/๒๕๔๕)
(๘) กรณีจาเนลุเนป็ ิินินวตคคล พนพากษาน่า หากจาเนลุไท่ชารบค่าปรัวให้จดั การิาท
ป.า. ทาิรา ๒๙, ๒๙/๑ (เนาีุวฎีกาา่ี ๕๔๔๒/๒๕๓๖ แลบ ๔๙๕๔/๒๕๓๓)
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๓๕
บทที่ ๒
การอ่านคาพพิ ากษาและคาส่ัง
๑. แนวทางปฏิบตั เิ กย่ี วกบั คาพพิ ากษาก่อนเวลาอ่าน
๑. คาพนพากษาหรืาคาส่ัอจบเนปน ดเนผุไท่ได้ จิกน่าจบถึอเนนลาา่าิใหค้ ู่คนาทฟัอ แลบ
โดุปกินคาพนพากษาหรืาคาส่ัอขาอศาลช้ิั ิิ้ คนรา่าิจากิิ้ ร่าอา่ีผพู้ นพากษาไดจ้ ดั การเนรีุอข้ึิ
ผูพ้ นพากษาผูเ้นรีุอรนทา้อั ผูา้ ่ีลอช่ืาเนป็ิาอคค์ ณบ (ถา้ หากที) คนรรบทดั รบนอั า่ีจบทนให้คาพนพากษาิ้ิั
รั่นไหล
๒. คาพนพากษาหรืาคาส่ัอขาอศาลาตารรณ์แลบศาลฎีกาาี่ส่อทาา่าิาี่ศาลช้ิั ิิ้ ิ้ิั
เนจา้ พิกั อาิศาลิลาดจิผาู้ าินุการ ฯ จบเนปน ดซาอไท่ได้ แลบหนั หิา้ ศาลหรืาผาู้ าการแาิคนร
เนป็ิผเู้นกว็ รักษาเนาอ หรืาถา้ เนห็ิสทคนรจบทาวหทาุใหผ้ าู้ าินุการ ฯ เนกว็ รักษาไนใ้ หท้ ิ่ั คอกไ็ ด้
๓. การิัดา่าิคาพนพากษาหรืาคาสั่อขาอศาลาตารรณ์แลบศาลฎีกา คนริดั โดุเนร็น
เนา่าา่ีจบพอึ าาได้
๔. เนท่ืาถึอกาหิดนิั ิดั า่าิคาพนพากษาหรืาคาสั่อขาอศาลาตารรณ์ หรืาศาลฎีกาิ้ิั
ผูพ้ นพากษาซ่ึอจบเนป็ ิผูา้ ่าิคนริรนจดูน่าซาอแลบลาุทืาชื่าซ่ึอลอกากวั ิ้ิั เนรีุวร้าุหรืาไท่ ถา้
สอสัุน่าซาอถูกลกั ลาวเนปน ด ก็คนราาวิั าึกเนสิาิ่าารนวดีผูพ้ นพากษา ผูพ้ นพากษาหันหิา้ ศาล
หรืาผูา้ าการแาิเนพื่าาราวไน้ ใิช้ิั ิ้ี หากไท่ทีคนาทจาเนป็ ิกุ็ อั ไท่คนรเนปน ดซาอ จิกน่าจบถึอ
เนนลาา่าิใหค้ ู่คนาทฟัอ
๕. การา่าิคาพนพากษาขาอศาลช้ิั ิิ้ แลบช้ิั าตารรณ์ หากทีคนาทเนห็ิแุอ้ ใหา้ ่าิ
คนาทเนห็ิแุอ้ ดอั กล่านใหค้ ู่คนาทฟัอดน้ ุ
๒. กรณจี าเลยถูกขงั ระหว่างพจิ ารณา
๒.๑ ใหเ้นวนกจาเนลุทาฟัอคาพนพากษา
๒.๒ใหด้ ูนา่ เนจา้ หิา้ าี่ราชาณั ฑา์ ุใู่ ิหา้ อพนจารณาดน้ ุหรืาไท่ ถา้ ไท่าุใู่ หเ้นรีุกทาใหพ้ ร้าท
๒.๓ เนท่ืาา่าิคาพนพากษาให้คู่คนาทฟัอแลน้ ให้จดราุอาิกรบวนิพนจารณาแลบให้
จาเนลุลอช่ืาใิราุอาิกรบวนิพจน ารณา แลบใิหิา้ สาินิดน้ ุ
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๓๖
๒.๔ คนรกาชวั ใหเ้นจา้ พิกั อาิศาลจดั การิาทคาพนพากษาาิั าี คืา าากหทาุจาคตก
หทาุกกั ขอั ปรัว หทาุกกั ขอั แาิค่าปรัว หรืาหทาุปล่าุ แลน้ แิ่กรณี กรณีเนป็ ิคาพนพากษา
ศาลช้ิั ิิ้ แลบศาลาตารรณ์ คนรจดั รบววิรนจสาวการาากหทาุจาคตกคดีถึอาี่สตด (หทาุแดอ) ดน้ ุ
ตัวอย่างรายงานกระบวนพจิ ารณา
“นัดฟังคาพิพากษา โจทก์ จาเลย มาศาล
ศาลได้ อ่ านคาพิพากษาให้ ฟั งแล้ ว
ให้บงั คับตามคาพิพากษาโดยเร็ว
อนญุ าตให้คู่ความคัดคาพิพากษาได้หลงั จากที่จัดพิมพ์และลงช่ือเสร็จสมบรู ณ์แล้ว”
๒.๕ กรณีจาเนลุถูกขอั าุศู่ าลาื่ิ ให้ทีคาส่ัอน่า “ให้ส่งสานวนไปให้ศาลจังหวัด….
เพื่อให้เบิกจาเลยซ่ึงถูกขังอย่ทู ี่เรือนจาจังหวดั . . . มาศาล กบั อ่านคาพิพากษาให้จาเลยฟัง ออก
หมายตามผลคาพิพากษา และแจ้งวันอ่านและผลการอ่านคาพิพากษาให้ทนายจาเลยทราบด้วย
เสร็จแล้ วส่ งสานวนคืน”
หลอั จากไดร้ ัวสาินิคืิทาแลน้ ใหห้ ทาุิดั โจากท์ าฟัอคาพนพากษาิ่าไป
ข้อสังเกต
ก่าิส่อสาินิไป ศาลเนจา้ ขาอสาินิาาจจบทีคาส่ัอให้ศาลาี่า่าิคาพนพากษาแาิ
ทีาาิาจพนจารณาส่ัอคาร้าอขาปล่าุช่ันครานรบหน่าอาตารรณ์ (ถา้ ที) ได้ิาทา่ีเนห็ิสทคนร
ภาุหลอั จากา่าิคาพนพากษาเนสร็จแลน้ กไ็ ด้
๓. กรณจี าเลยมปี ระกนั ตวั
๓.๑ กรณีจาเนลุทาศาล ก่าิศาลา่าิคาพนพากษา คนรใหเ้นรีุกเนจา้ หิา้ าี่ราชาณั ฑ์
เนขา้ ทาใิห้าอพนจารณาด้นุาตกคร้ัอ ไท่น่าศาลจบพนพากษาาุ่าอไร เนพ่ืาป้าอกัิการคาดเนดา
คาพนพากษา าิั จบเนปน ดช่าอให้ใช้เนป็ ิช่าอาาอกรบาาการาิั ทนชาว แลบคนริรนจสาวน่าเนป็ ิ
จาเนลุใิคดีจรนอหรืาไท่ดน้ ุ เนพ่าื ป้าอกิั การสนทราุินั จาเนลุิิั่ เนาอ
ตัวอย่างรายงานกระบวนพจิ ารณา
“นดั ฟังคาพิพากษา โจทก์ จาเลย และผ้ปู ระกนั มาศาล
สอบผ้ปู ระกนั และจาเลยแล้ว ยืนยนั ว่าบคุ คลท่ีอย่ตู ่อหน้าศาลเป็นตวั จาเลยจริง
ศาลได้ อ่ านคาพิพากษาให้ ฟั งแล้ ว
ให้บงั คับตามคาพิพากษาโดยเร็ว
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๓๗
อนุญาตให้คู่ความคัดคาพิพากษาได้หลงั จากที่จัดพิมพ์และลงชื่อเสร็จสมบรู ณ์แล้ว
อนญุ าตให้ตรวจจ่ายคืนหลกั ประกนั แก่ผ้ปู ระกนั ได้ เว้นแต่มปี ระกนั ระหว่างอุทธรณ์”
๓.๒ กรณีผูป้ รบกิั ขาเนล่ืาิการส่อินั จาเนลุ กรณีไท่ทีเนหิตสอสัุน่าจาเนลุหลวหิี
หรืาจอใจไท่ทาฟัอิาท ป.น.น า ทาิรา ๑๘๒
ตัวอย่างรายงานกระบวนพจิ ารณา
“นัดฟังคาพิพากษา โจทก์ และผ้ปู ระกนั มาศาล ส่วนจาเลยไม่มา
ผ้ปู ระกนั ย่ืนคาร้องขอเล่ือนการส่งตัวจาเลย โดยอ้างว่า จาเลยป่ วยเป็นไข้หวดั
ไม่สามารถมาศาลได้ ปรากฏตามคาร้องของผ้ปู ระกนั และใบรับรองแพทย์ท้ายคาร้อง
ศาลสอบโจทก์ โจทก์แถลงไม่คัดค้าน
อนญุ าตให้เลื่อนไปนัดฟังคาพิพากษาวนั ที่ . . . เวลา. . . นาฬิกา”
๓.๓ ผปู้ รบกิั ไท่สาทารถส่อินั จาเนลุิ่าศาลได้
ถา้ ถึอนิั ิัดฟัอคาพนพากษาา่ีเนลื่าิไปิาทข้า ๓.๒ หรืาถา้ นิั ิัดฟัอคาพนพากษา
จาเนลุาราวิดั โดุชาวแลน้ แลบผูป้ รบกิั ส่อินั จาเนลุิ่าศาลไท่ได้ ถืาน่าทีเนหิตสอสัุนา่ จาเนลุ
หลวหิี หรืาจอใจไท่ทาฟัอคาพนพากษา ให้าากหทาุจวั จาเนลุ ปรัวผูป้ รบกิั แลบเนลื่าิฟัอ
คาพพน ากษาไปเนกนิ ๑ เนดืาิ แลบคนรแจอ้ นิั ิดั ใหา้ ิาุจาเนลุาราวดน้ ุ
ใินิั ิดั ฟัอคาพนพากษา แทจ้ บส่อหทาุิดั ใหผ้ ปู้ รบกิั ไท่ไดก้ ิ็ าท กถ็ ืานา่ ผูป้ รบกิั
าราวิัดขาอศาลโดุชาว เนพราบใิสัาาาปรบกิั ทีขา้ สัาาาน่า ผู้ประกันจะมาศาลทุกนัด
ถ้าไม่มาให้ถือว่าทราบคาสั่งของศาลในแต่ละนัดแล้ว
ตัวอย่างรายงานกระบวนพจิ ารณา
“นัดฟังคาพิพากษา โจทก์มาศาล จาเลยทราบนัดโดยชอบแล้วไม่มาศาล โดย
ไม่แจ้งเหตุขดั ข้อง
มีเหตุสงสัยว่า จาเลยหลบหนี ให้ ออกหมายจับจาเลย และถือว่าผู้ประกัน
ผิดสัญญาประกัน ให้ปรับผู้ประกันตามสัญญาประกัน ให้ผู้ประกันชาระค่าปรับต่อศาลภายใน
๓๐ วนั ให้มหี มายแจ้งให้ผ้ปู ระกนั ทราบ การส่งหมายหากไม่มผี ้รู ับโดยชอบ ให้ปิ ดหมายได้
ให้นัดฟังคาพิพากษาในวนั ท่ี . . . เวลา . . . นาฬิกา หมายนัดให้ทนายจาเลย
ทราบ การส่งหมาย หากไม่มผี ้รู ับโดยชอบ ให้ปิ ดหมายได้”
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๓๘
หมายเหตุ
(๑) ปกินจบิดั เนกนิ ๑ เนดืาิ า้อั ิ้ีเนป็ิไป ิาท ป.น.น า ทาิรา ๑๘๒
(๒) เนหิตาี่ิา้ อหทาุิดั ใหา้ ิาุจาเนลุาราวดน้ ุ ก็เนพื่าาิาุจาเนลุจบไดา้ ราวน่า
ศาลไดเ้นล่ืาิิัดฟัอคาพนพากษาเนป็ ินิั ใด จบไดิ้ นดิาทผลคาพนพากษาได้ หากจาเนป็ ิจบไดุ้ ื่ิ
าตารรณ์ภาุใิกาหิดิ่าไป
๓.๔ าากหทาุจวั จาเนลุิาทขา้ ๓.๓ แลบจวั จาเนลุไท่ได้ ิาท ป.น.น า. ทาิรา ๑๘๒
ก. กรณโี จทก์มาศาล
ตวั อย่างรายงานกระบวนพจิ ารณา
“นัดฟังคาพิพากษา โจทก์มาศาล ส่วนจาเลยซึ่งออกหมายจับมาเกิน ๑ เดือน
แล้ว ยงั จับตวั ไม่ได้
ได้อ่านคาพิพากษาให้โจทก์ฟัง และถือว่าจาเลยทราบคาพิพากษาตามกฎหมาย
แล้ว (ตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๑๘๒ วรรคสาม)
เนื่องจากศาลได้พิพากษาลงโทษจาคุก (หรือ กักขัง หรือ ปรับ) จาเลย จึงให้
ออกหมายจับจาเลยมาปฏิบัติตามคาพิพากษาต่อไป เพิกถอนหมายจับเดิม (หรือศาลพิพากษา
ยกฟ้อง ให้เพิกถอนหมายจับจาเลย)
อนญุ าตให้คู่ความคัดคาพิพากษาได้หลงั จากที่จัดพิมพ์และลงช่ือเสร็จสมบรู ณ์แล้ว”
ข. กรณโี จทก์ไม่มาศาล
“นัดฟังคาพิพากษา โจทก์ไม่มาศาล ส่ วนจาเลยซึ่งออกหมายจับมาเกิน
๑ เดือนแล้ว ยงั จับตัวไม่ได้
จึงให้งดอ่านคาพิพากษาและถือว่าโจทก์ จาเลยได้ฟังคาพิพากษาตามกฎหมายแล้ว
เน่ืองจากศาลพิพากษาลงโทษจาคุก (หรือกักขงั หรือปรับ) จาเลย จึงให้เพิกถอน
หมายจับเดิม และออกหมายจับจาเลยมาปฏิบตั ิตามคาพิพากษาต่อไป (หรือศาลพิพากษายกฟ้อง
ให้ เพิกถอนหมายจับเดิม)
อนุญาตให้คู่ความคัดคาพิพากษาได้หลงั จากที่จัดพิมพ์และลงช่ือเสร็จสมบรู ณ์แล้ว”
ข้อสังเกต
(๑) ไท่น่าศาลจบพนพากษาเนป็ ิปรบการใดก็ิาท ศาลจบส่ัอคืิหลกั ปรบกิั ให้
ผปู้ รบกิั ไท่ได้ เนพราบิา้ อราวอั ควั ิาทสัาาาปรบกิั จิกนา่ จบเนสร็จ
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๓๙
(๒) กรณีโาษกกั ขอั หรืาปรัว ิา้ อทีการาากหทาุจวั เนพ่ืาวอั ควั ให้เนป็ ิไป
ิาท ป.า. ทาิรา ๒๙, ๓๐
(๓) าาุคต นาทขาอหทาุจวั เนพ่ืาวอั ควั ใหเ้นป็ิไปิาทคาพนพากษา ใหป้ ฏนวิั นิาท
ป.า. ทาิรา ๙๘, ๙๙
๓.๕ กรณีจวั จาเนลุไดโ้ ดุาาศุั หทาุจวั า่ีาากภาุหลอั จากการา่าิคาพพน ากษาแลน้
ก. กรณจี ับจาเลยได้เม่ือคดยี งั ไม่ถงึ ทสี่ ุด สั่อนา่
“รับตัวจาเลยไว้ ให้จาเลยทราบคาพิพากษา และออกหมายจาคุก” (หรืาาาก
หทาุกกั ขอั ) หรืาส่อั นา่
“รับตัวจาเลยไว้ ให้จาเลยทราบคาพิพากษา บังคับตามคาพิพากษาตาม ป.อ.
มาตรา ๒๙, ๓๐” (กรณีศาลพนพากษาใหป้ รัวจาเนลุ)
ข. กรณจี บั จาเลยได้เม่ือคดีถึงทสี่ ุดแล้ว ส่อั นา่
“รับตัวจาเลยไว้ ให้จาเลยทราบคาพิพากษา และออกหมายจาคุกคดีถึงท่ีสุด”
(หรืาาากหทาุกกั ขอั คดีถึอา่ีสตด) หรืาสอ่ั นา่
“รับตัวจาเลยไว้ ให้จาเลยทราบคาพิพากษา และออกหมายกักขังคดีถึงท่ีสุด”
(กรณีศาลพนพากษาใหป้ รัวจาเนลุ)
ข้อสังเกต
แทจ้ บทีหทาุกกั ขอั คดีถึอาี่สตด หากจาเนลุิาเนอนิค่าปรัวทาชารบิ่าศาลหรืา
ไดร้ ัวาิตาาิใหา้ าอาิวรนการสัอคทหรืาวรนการสารารณปรบโุชิ์แาิค่าปรัวเนท่ืาใด กา็ าก
หทาุปล่าุจาเนลุไดิ้ าท ป.า. ทาิรา ๓๐ นรรคส่ี หรืาทาิรา ๓๐/๑
๔. กรณจี าเลยหลายคน
๔.๑ กรณีจาเนลุวาอคิทีปรบกิั วาอคิถูกขอั รบหน่าอพนจารณาาี่เนรืาิจาขาอศาล
า่ีพนจารณาคดี แลบจาเนลุคิหิ่ึอหลวหิี ศาลไท่คนรา่าิคาพนพากษาแก่จาเนลุา่ีทนไดห้ ลวหิี
แลบโจาก์ฟัอใิาัิาี แิ่คนรเนลื่าิการา่าิคาพนพากษาาากไป แลบาากหทาุจัวจาเนลุ
าี่หลวหิีก่าิ หากพิ้ ๑ เนดืาิแลน้ ุอั จวั ไท่ได้ จึอใหา้ ่าิคาพนพากษาใหโ้ จากแ์ ลบจาเนลุา่ีทนได้
หลวหิีฟัอได้ เนนิ้ แิ่กรณีทีพฤินการณ์พนเนศษ ก็ให้า่าิคาพนพากษาให้โจาก์แลบจาเนลุาี่ทนได้
หลวหิีฟัอไดา้ ิั าี
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๔๐
๔.๒ หากเนลื่าิา่าิคาพนพากษาไป ถา้ จาเนลุถูกขอั าุู่จบถูกปล่าุ ให้ศาลทีาาิาจ
ปล่าุชน่ั ครานรบหน่าอราา่าิคาพนพากษา หรืาคาสั่อิ้ัิิาท ป.นน.า. ทาิรา ๑๘๒ นรรคาา้ ุ
แิ่ิา้ อไท่ใหค้ ู่คนาทสาทารถคาดเนดาคาพพน ากษาไดน้ า่ จบาากทาใิรูปแววใด
๔.๓ กรณีจาเนลุวาอคิถูกขอั าุู่ศาลาื่ิ แิ่จาเนลุวาอคิถูกขอั าี่เนรืาิจาขาอศาล
าี่พนจารณาคดี หรืาไดร้ ัวการปรบกิั ินั ไป ศาลคนรา่าิคาพนพากษาใหโ้ จากแ์ ลบจาเนลุา่ีไดร้ ัว
การปรบกิั ินั หรืาจาเนลุา่ีถูกขอั าี่เนรืาิจาขาอศาลา่ีพนจารณาคดีฟัอก่าิ เนสร็จแลน้ ใหท้ ีคาสั่อน่า
“ให้ส่งสานวนไปให้ศาลจังหวดั . . . เพ่ือให้ช่วยเบิกจาเลยท่ี ๒ ซ่ึงถูกขงั ท่ีเรือนจาจังหวัด . . .
มาศาล และอ่านคาพิพากษาให้จาเลยที่ ๒ ฟัง และออกหมายตามผลคาพิพากษา เสร็จแล้วส่ง
สานวนคืน” เนพราบหากศาลพนพากษาุกฟ้าอ จบไดป้ ล่าุจาเนลุาี่สาทารถฟัอคาพนพากษาก่าิไป
โดุเนร็น
หากจาเนลุคิหิ่ึอหลวหิีไท่ทาฟัอคาพพน ากษา ส่นิจาเนลุาีกคิหิ่ึอไท่ไดห้ ลวหิี
แิ่ถูกขอั ใิเนรืาิจาาื่ิ ศาลคนรส่อสาินิไปใหศ้ าลา่ีทีินั จาเนลุาุฟู่ ัอคาพนพากษาก่าิ เนสร็จแลน้
จึอค่าุดาเนินิการา่าิคาพนพากษาแก่จาเนลุาี่หลวหิีิาท ป.น.น า. ทาิรา ๑๘๒ นรรคสาท
๕. การอ่านคาพพิ ากษาและคาสั่งของศาลอุทธรณ์และศาลฎกี า
๕.๑ การา่าิคาพพน ากษาขาอศาลาตารรณ์แลบศาลฎีกา
ก. ใหุ้ึดแินปฏนวิั นิาทขา้ ๑ ถึอขา้ ๔ ทาใช้โดุาิตโลท แิ่ให้จดราุอาิ
กรบวนิพจน ารณาเนพ่ทน เนินทนา่ “แจ้งการอ่านให้ศาลอุทธรณ์ (ศาลฎกี า) ทราบโดยด่วน”
ข. กรณีจาเนลุิาุ ใินิั ิดั ฟัอคาพนพากษาศาลสูอ าิาุจาเนลุุ่ืิคาร้าอน่า
จาเนลุถึอแก่คนาทิาุ เนช่ิิ้ี หา้ ทเนปน ดซาอคาพพน ากษา แลบจดราุอาิกรบวนิพนจารณานา่
“นัดฟังคาพิพากษาศาลอุทธรณ์ โจทก์มาศาล ส่วนจาเลยไม่มา
ทนายจาเลยยื่นคาร้องว่าจาเลยได้ถึงแก่กรรมแล้ว ปรากฏตามคาร้องของทนาย
จาเลยและใบมรณบตั รท้ายคาร้อง
ศาลสอบโจทก์ โจทก์แถลงรับว่าจาเลยถึงแก่ความตายจริง
จึงให้งดอ่านคาพิพากษาศาลอุทธรณ์ ส่งคาพิพากษาและสานวนคืนไปศาล
อุทธรณ์ เพื่อส่ังต่ อไป”
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๔๑
ข้อสังเกต
ก่าิส่อสาินิแลบคาพนพากษาคืิศาลสูอ เนพราบจาเนลุถึอแก่คนาทิาุ ก่าิ
า่าิคาพนพากษาศาลสูอใหจ้ าเนลุฟัอ ศาลช้ิั ิิ้ ิา้ อิรนจสาวให้แิ่ชดั ดน้ ุนา่ จาเนลุถึอแก่คนาท
ิาุจรนอ หากจาเนป็ิ กิ็ า้ อไิ่สนิฟัอขา้ โิแ้ ุอ้ ขาอโจากด์ น้ ุ
๕.๒ การา่าิคาส่อั ขาอศาลาตารรณ์แลบศาลฎีกา วาอคร้ัอศาลช้ิั ิิ้ จบิา้ อเนวนกจาเนลุ
า่ีไท่ได้รัวการปล่าุช่ันครานทาฟัอด้นุ เนช่ิ การา่าิคาส่ัอขาอศาลสูอเนก่ีุนกวั คาร้าอขาให้
ผพู้ นพากษาศาลาตารรณ์รัวราอฎีกา เนป็ิิิ้ ใหส้ อ่ั ใิหิอั สืาิาส่อขาอศาลสูอดอั ิ้ี
“นัดฟังคาสั่งศาลอุทธรณ์ หมายเบิกจาเลยมาฟังคาส่ังวันพรุ่งนี้” (หากจาเนลุ
ทีปรบกิั ) คนรส่ัอน่า “นัดฟังคาสั่งศาลอุทธรณ์ หมายนัดจาเลย และผ้ปู ระกัน การส่งหมาย หาก
ไม่มผี ้รู ับโดยชอบ ให้ปิ ดหมายได้”
๕.๓ ข้อสังเกต
๑. นนรีปฏนวิั นเนก่ีุนกวั การา่าิแลบการแจอ้ การา่าิคาพนพากษาหรืาคาสั่อขาอศาลสูอ
ทีดอั ิ้ี
ก. เนทื่าศาลช้ิั ิิ้ ไดร้ ัวซาอคาพนพากษาหรืาคาส่ัอขาอศาลสูอแลน้ ขาให้ิดั
า่าิคาพนพากษาหรืาคาส่อั โดุเนร็นาี่สตดเนา่าาี่จบเนป็ิไปได้ โดุใหส้ ่อหทาุิดั ใหา้ ้อั ินั คนาท แลบ
าิาุคนาทโดุาาอไปรษณีุล์ อาบเนวีุิิาวรัว หรืาจบใชน้ รน ีใหเ้นจา้ หิา้ าี่ศาลเนป็ิผูส้ ่อหทาุิดั
กไ็ ด้
ข. เนทื่าถึอกาหิดิดั แลน้ ไท่คนรใหเ้นลื่าิการา่าิคาพนพากษาศาลาตารรณ์/ฎีกา
โดุไท่จาเนป็ ิ าุ่าอไรก็ิาท หากคู่คนาทุื่ิคาร้าอหรืาคาแถลอิ่าศาลช้ัิิิ้ ขาเนล่ืาิการา่าิ
คาพนพากษาศาลาตารรณ์/ฎีกา ให้ศาลช้ิั ิิ้ ส่อคาร้าอหรืาคาแถลอดอั กล่านาาอโารสารให้ศาล
าตารรณ์/ฎีกาพนจารณาส่ัอโดุาิั าี (หิอั สืาศาลฎีกาาี่ ศุ ๑๐๐/๒๘๓๘ ลอนิั า่ี ๑๔ ทนถติาุิ
๒๕๖๑)
ค. ใิกรณีาี่คู่คนาทาตกฝ่ าุทีคนาทปรบสอค์จบทาฟัอคาพนพากษาหรืาคาส่ัอ
าี่ศาลสูอ ใหา้ าเนป็ิคาขาุิื่ ิ่าศาลช้ิั ิิ้ ใหศ้ าลช้ิั ิิ้ ส่อคาขาิ้ิั ให้ศาลสูอเนพื่าพนจารณาส่ัอ
โดุเนร็น
อ. การวิั าึกราุอาิการา่าิคาพนพากษาหรืาคาสั่อขาอศาลสูอ ใหผ้ ูพ้ นพากษา
ผาู้ ่าิวิั าึกไนด้ า้ ิหลอั คาพนพากษาหรืาคาสั่อแผิ่ สตดาา้ ุ แิ่หากทีเนหิตผลคนาทจาเนป็ิาุา่ อา่ืิ
า่ีจบิา้ อวิั าึกไนใ้ ิราุอาิกรบวนิพนจารณากใ็ หห้ ทาุเนหิตไนา้ ่ีดา้ ิหลอั คาพนพากษาหรืาคาสั่อ
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๔๒
แผ่ิสตดาา้ ุดน้ ุน่า ไดว้ ิั าึกราุอาิการา่าิคาพนพากษาหรืาคาส่ัอิ้ิั ไนใ้ ิราุอาิกรบวนิ
พนจารณาแลน้
จ. เนทื่าไดท้ ีการา่าิหรืาถืานา่ ไดา้ ่าิคาพนพากษาหรืาคาสั่อขาอศาลสูอแลน้ ให้
ผพู้ พน ากษาผาู้ ่าิจดแจอ้ ผลคาพนพากษาหรืาคาสั่อไนา้ ่ีดา้ ิหลอั ใวแจอ้ การา่าิ หรืาสาเนิาผลขาอ
คาพนพากษาหรืาคาสั่อแิวไปกวั ใวแจอ้ การา่าิ พร้าทา้อั ลอลาุทืาชื่าไนแ้ ลบจดั ส่อใวแจอ้ การ
า่าิกวั สาเนิาผลขาอคาพพน ากษาหรืาคาส่อั ถา้ ที ไปุอั ศาลสูอโดุเนร็น
๒. ใิการา่าิคาพนพากษาหรืาคาสอ่ั ขาอศาลสูอใิคดีา่ีจาเนลุิา้ อขอั รบหนา่ อาตารรณ์
หรืาฎีกา วาอศาลใชน้ รน ีใหิ้ ดั ฟัอคาพพน ากษาหรืาคาสอ่ั ขาอศาลสูอใินิั รต่อข้ึิหลอั จากไดร้ ัวซาอ
คาพพน ากษา โดุใหเ้นวนกินั จาเนลุทาฟัอก่าิ
เนท่ืาถึอนิั า่าิคาพนพากษาให้จดราุอาิกรบวนิพนจารณาไนด้ ้าิหลอั คาพนพากษา
หรืาคาสอ่ั ขาอศาลสูอแผิ่ สตดาา้ ุนา่
“นดั ฟังคาพิพากษาศาลอุทธรณ์ (ศาลฎกี า) จาเลยมาศาล
ได้อ่านคาพิพากษาศาลอุทธรณ์ (ศาลฎีกา)ให้จาเลยฟังแล้ว ให้ออกหมายตามผล
คาพิพากษา แจ้งการอ่านให้ศาลอุทธรณ์ (ศาลฎกี า) ทราบ
หมายแจ้งวันอ่านและผลการอ่านคาพิพากษาศาลอุทธรณ์ (ศาลฎีกา)ให้ทนายจาเลย
ทราบโดยด่วน การส่งหมาย หากส่งไม่ได้โดยชอบให้ปิ ดหมายได้
อนุญาตให้จาเลยถ่ายสาเนาคาพิพากษาศาลอุทธรณ์ (ศาลฎกี า) ได้
หมายนัดโจทก์มาฟังคาพิพากษาศาลอุทธรณ์ (ศาลฎกี า) ในวนั ที่ ... เวลา ... น.”
๓. หากปรากฏนา่ ซาอคาพนพากษาทีร่าอราุพรน ตรถูกแกบ หรืาาุใู่ ิสภาพไท่เนรีุวร้าุ
ใหา้ าวิั าึกแลบส่อคืิศาลาตารรณ์ (ศาลฎีกา) าิั าี
๔. เนท่ืาคู่คนาททาพร้าทาี่จบา่าิคาพนพากษาหรืาคาส่ัอขาอศาลสูอได้ คนรเนปน ดซาอ
คาพนพากษาหรืาคาส่ัอขาอศาลสูอ แลบา่าิิรนจดูก่าิ หากพวขา้ วกพร่าอ เนช่ิ คาพนพากษา
ใส่ซาอทาผนด ชื่าโจากห์ รืาจาเนลุผนด หรืาทีการเนพน่ทโาษ หรืาลดโาษผนดาุา่ อแจอ้ ชดั ใหอ้ ดา่าิ
คาพพน ากษาแลบจดราุอาิกรบวนิพนจารณาเนล่ืาิการา่าิคาพพน ากษาไปพร้าทกวั ส่อคาพนพากษา
คืิไปใหศ้ าลสูอแกไ้ ขโดุเนร็น
๖. การแก้ไขคาพิพากษาและคาส่ังท่ีอ่านแล้วจะทามิได้ เนนิ้ แิ่แกถ้ ้าุคาผนดพลาด
(ป.นน.า. ทาิรา ๑๙๐) กวั กรณีทีขา้ ผนดพลาดเนลก็ ิา้ ุหรืาผนดหลอาื่ิๆ แลบไท่ไดท้ ีการาตารรณ์
หรืาฎีกาคาพพน ากษาหรืาคาส่อั ิ้ิั (ป.น.น พ. ทาิรา ๑๔๓ ปรบกาว ป.น.น า. ทาิรา ๑๕)
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๔๓
๑. กรณีาี่แกไ้ ขไท่ได้ เนช่ิ แกข้ าให้ิัวโาษจาเนลุิ่าจากาีกคดีหิ่ึอ (ฎีกาา่ี
๔๗๔/๒๔๘๖)
๒ กรณีาี่แกไ้ ขได้ เนช่ิ แกไ้ ข วากฎหทาุาี่ใชล้ อแก่จาเนลุ (ฎีกาาี่ ๒๔๔/๒๕๐๗
(ปรบชตทใหา่) แลบ ๑๕๑๖/๒๕๓๖) แกไ้ ขการพนทพค์ าพนพากษาา่ีิกขา้ คนาทจากคาพนพากษาุา่
ขาอศาลาี่เนขีุิไนห้ ลอั ปกสาินิ (ฎีกาาี่ ๑๐๗๑/๒๕๒๒) ศาลช้ิั ิิ้ ทีคาพนพากษาเนทื่านิั า่ี
๕ ทีิาคท ๒๕๕๑ ซ่ึอ พ.ร.ว.ลา้ อทลานิใินโรกาสาี่พรบวาาสทเนดจ็ พรบปรทนิารทหาภูทนพล
าดตลุเนดชทีพรบชิทพรรษา ๘๐ พรรษา พ.ศ. ๒๕๕๐ ทีผลใชว้ อั ควั แลน้ เนทื่าคนาทผนดาี่โจาก์
าาศุั เนป็ิเนหิตขาใหเ้นพน่ทโาษ จาเนลุไดิ้ า้ อโาษแลบพิ้ โาษแลน้ ก่าินิั าี่พ.ร.ว. ดอั กล่านใชว้ อั ควั
าิั เนป็ ิไปิาทหลกั เนกณฑ์า่ีกฎหทาุกาหิด จาเนลุุ่าทไดร้ ัวปรบโุชิ์ิาททาิรา ๔ แห่อ
พ.ร.ว. ิ้ิั าี่ศาลช้ิั ิิ้ ทีคาพพน ากษาเนพ่ทน โาษจาเนลุจึอเนป็ิการพนพากษาโดุทีขา้ ผนดหลอเนลก็ ิา้ ุ
ซ่ึอ ป.นน.า. ทาิรา ๑๙๐ วาั าิั นให้แกไ้ ขคาพนพากษาซ่ึอา่าิแลน้ ไดเ้นฉพาบถา้ ุคาา่ีเนขีุิหรืา
พนทพผ์ นดพลาดเนา่าิ้ิั ทนไดว้ าั าิั นรนทถึอการแกไ้ ขกรณีทีขา้ ผนดหลอเนล็กิ้าุไนเ้นหทืาิดอั เนช่ิ
ป.นน.พ. ทาิรา ๑๔๓ ดอั ิ้ี แทค้ ดีจบถึอาี่สตดไปแลน้ แิ่เนทื่าจาเนลุุื่ิคาร้าอน่าจาเนลุได้รัว
ปรบโุชิจ์ าก พ.ร.ว.ลา้ อทลานิใินโรกาสา่ีพรบวาาสทเนดจ็ พรบปรทนิารทหาภูทนพลาดตลุเนดช
ทีพรบชิทพรรษา ๘๐ พรรษา พ.ศ. ๒๕๕๐ ขาใหอ้ ดเนพน่ทโาษจาเนลุ เนา่ากวั จาเนลุร้าอขาใหศ้ าล
ทีคาสั่อเนพ่นทเนินทแกไ้ ขขา้ ผนดพลาดิ้ิั ใหถ้ ูกิา้ อแลบคดีข้ึิสู่ศาลฎีกาแลน้ ศาลฎีกาทีาาิาจแกไ้ ข
ขา้ ผดน หลอิ้ิั ไดิ้ าท ป.นน.พ. ทาิรา ๑๔๓ ปรบกาว ป.น.น า. ทาิรา ๑๕ เนพราบทนใช่เนป็ิการกลวั
หรืาแกค้ านิน นจฉุั ใิคาพนพากษาเนดนท ปัาหาดอั กล่านเนป็ิขา้ กฎหทาุา่ีเนก่ีุนกวั คนาทสอวเนรีุวร้าุ
แทไ้ ท่ทีคู่คนาทฝ่ าุใดฎีกา ศาลฎีกากุ็ กข้ึินนินจฉุั ไดิ้ าท ป.น.น า. ทาิรา ๑๙๕ นรรคสาอ ปรบกาว
ทาิรา ๒๒๕ (ฎีกาา่ี ๓๑๑๔/๒๕๕๖)
๗. การอธิบายคาพพิ ากษา
เนท่ืาเนกนดสอสัุใิการวอั ควั ิาทคาพนพากษาหรืาคาส่ัอ วตคคลา่ีทีปรบโุชิ์เนก่ีุนขา้ อ
ร้าอิ่าศาลซ่ึอพนพากษาหรืาคาส่ัอใหา้ รนวาุได้ (ป.นน.า. ทาิรา ๑๙๑) เนช่ิ ิิ้ ร่าอคาพนพากษา
ศาลช้ิั ิิ้ สั่อใหร้ นวขาอกลาอ แิ่เนนลาพนทพค์ าพนพากษา ไท่ทีคาน่า รนวขาอกลาอ โจากร์ ้าอขาให้
ศาลช้ิั ิิ้ ารนวาุคาพพน ากษาได้ (ฎีกาา่ี ๙๒๑/๒๕๐๔)
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๔๔
๘. การเพกิ ถอนคาพพิ ากษาที่เกดิ จากการดาเนินกระบวนพจิ ารณาโดยผดิ ระเบียบ
เนคุทีแินคาพนพากษาแลบคาส่ัอคาร้าอศาลฎีกาน่า ศาลฎีกาทีาาิาจาี่จบส่ัอให้
เนพนกถาิกรบวนิพนจารณาา่ีผนดรบเนวีุวใิช้ัิฎีกาเนสีุา้อั หทด รนทา้อั การา่าิคาพนพากษา
ศาลฎีกาา่ีผดน รบเนวีุวิ้ิั ได้ ดอั ิ้ี
๑. เนหิตาี่ศาลฎีกาได้าาคาพนพากษาส่อไปให้ศาลช้ิั ิิ้ า่าิให้คู่คนาทฟัอ เนพราบ
ปรากฏใิสาินิน่าโจาก์ทนไดุ้ื่ิฎีกาภาุใิกาหิด า้อั า่ีคนาทจรนอได้ทีการเนลื่าิการา่าิ
คาพนพากษาศาลาตารรณ์ แลบโจาก์ไดุ้ ่ืิฎีกาภาุใิกาหิดแลน้ แิ่หลกั ฐาิไปปรากฏาุู่ใิ
สาินิา่ืิ การา่าิคาพนพากษาศาลฎีกา ซ่ึอเนกนดจากขา้ ผนดพลาดดอั กล่านเนป็ ิกรบวนิพนจารณา
า่ีผดน รบเนวีุว ศาลฎีกาเนพนกถาิการา่าิคาพนพากษา แลบใหศ้ าลช้ิั ิิ้ ส่อคาพนพากษาศาลฎีกาคืิ
(คาสอ่ั คาร้าอขาอศาลฎีกาาี่ ๑๐๖๐/๒๕๓๑)
๒. โจากา์ ้อั สาอาราวคานิน นจฉุั ขาอ คชก. จอั หนดั ิิาวตรี เนทื่านิั าี่ ๒๑ พฤษภาคท
๒๕๓๕ จึอทีสนารนฟ้าอขาใหเ้นพนกถาิคานิน นจฉุั ขาอ คชก. จอั หนดั ิิาวตรี ภาุใิ ๓๐ นิั ิวั แิ่
นิั า่ี ๒๑ พฤษภาคท ๒๕๓๕ ซ่ึอนิั สตดาา้ ุาี่จบฟ้าอได้ คืา นิั า่ี ๒๐ ทนถติาุิ ๒๕๓๕ แิ่นิั า่ี
๒๐ ทนถติาุิ ๒๕๓๕ ิรอกวั นิั เนสาร์ แลบนิั า่ี ๒๑ ทนถติาุิ ๒๕๓๕ ิรอกวั นิั าาานิุ์ จึอิา้ อ
ิวั นิั า่ีเนรน่ทาาอาิใหท่เนขา้ ใิรบุบเนนลา ๓๐ นิั ดน้ ุ โจากา์ ้อั สาอจึอทีสนารนฟ้าอใินิั จิั าร์า่ี
๒๒ ทนถติาุิ ๒๕๓๕ ซ่ึอเนป็ ินิั เนรน่ทาาอาิใหท่ได้ การาี่ศาลฎีกาพนจารณากรณีดอั กล่านแลน้
ฟัอนา่ โจากฟ์ ้าอใินิั า่ี ๒๒ ทนถติาุิ ๒๕๓๕ เนกนิ ๓๐ นิั จึอไท่ทีาาิาจฟ้าอโดุทนไดน้ ิน นจฉุั
ปรบเนด็ิแห่อคดีาื่ิาี่คู่คนาททีสนารนได้รัวการนนินจฉัุาิั เนป็ ิการิดั สนารนขาอคู่คนาทิ้ัิ เนป็ ิ
กรบวนิพนจารณาา่ีถืาไดน้ ่าเนป็ ิการผนดรบเนวีุวโดุผนดหลอไป ศาลฎีกาโดุทินาี่ปรบชตทใหา่
าาศุั าาิาจิาท ป.น.น พ. ทาิรา ๒๗ จึอใหเ้นพนกถาิกรบวนิพนจารณาาี่ผนดรบเนวีุวใิช้ิั ฎีกาเนสีุ
า้อั หทดรนทา้อั การา่าิคาพนพากษาศาลฎีกาดน้ ุ ใหศ้ าลช้ิั ิิ้ ส่อสาินิแลบคาพนพากษาศาลฎีกา
คืิไปศาลฎีกา เนพื่าดาเนินิการพนจารณาพพน ากษาใหท่ิ่าไป (คาส่อั คาร้าอศาลฎีกาา่ี ๑๗๕/๒๕๔๐)
จากแินคาพนพากษาแลบคาส่ัอคาร้าอขาอศาลฎีกาดอั กล่าน หากทีกรณีา่ีศาลช้ิั ิิ้
หรืาศาลาตารรณ์ดาเนินิกรบวนิพนจารณาไปโดุผนดรบเนวีุวหรืาผนดหลอ เนป็ิเนหิตใหค้ าพนพากษา
หรืาคาส่ัอาี่ไดา้ ่าิให้คู่คนาทฟัอไปแลน้ ิ้ิั พลาุวกพร่าอหรืาผนดพลาดไปดน้ ุ ใิกรณีเนช่ิิ้ี
หากคู่คนาทร้าอขาหรืาศาลิ้ัิเนห็ิเนาอ ก็ชาวาี่จบเนพนกถาิกรบวนิพนจารณาา่ีผนดรบเนวีุว
เนสีุา้อั หทดรนทา้อั การา่าิคาพพน ากษาิ้ิั ไดิ้ าทแินาาอปฏนวิั น ดอั ิ้ี
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๔๕
๘.๑ กรณคี ู่ความร้องขอให้เพกิ ถอนคาพพิ ากษา
ินั าุา่ อเนช่ิ โจากฟ์ ้าอน่าจาเนลุลกั พรบพตารรูปาิั เนป็ิาี่สักการบวูชาขาอปรบชาชิ
า่ีเนก็วรักษาไนใ้ ินดั ซ่ึอเนป็ ิสถาิาัิเนป็ ิาี่เนคารพวูชาใิาาอศาสิาขาให้ลอโาษิาท ป.า.
ทาิรา ๓๓๕ านน นรรคสาอ ซ่ึอทีาิั ราโาษจาคตกิ้อั แิ่หา้ ปี ถึอสนวปี เนท่ืาจาเนลุใหก้ ารรัวสารภาพ
โจากแ์ ถลอขาิาพุาิหลกั ฐาิเนขา้ สืวปรบกาวคาร้าอคารัวสารภาพขาอจาเนลุ แิ่ศาลช้ิั ิิ้
เนขา้ ใจผนดน่าทนใช่คดีา่ีทีาิั ราโาษาุา่ อิ่าให้จาคตกิ้อั แิ่หา้ ปี ข้ึิไป จึอส่ัออดสืวพุาิโจากแ์ ลบ
พนพากษาลอโาษจาคตกจาเนลุไปโดุไท่สืวพุาิโจากป์ รบกาวคารัวสารภาพขาอจาเนลุิาท
ป.น.น า. ทาิรา ๑๗๖ จาเนลุจึอุิ่ื คาร้าอขาใหศ้ าลเนพนกถาิคาพพน ากษาาี่ผดน รบเนวีุว เนช่ิิ้ี
ส่อั ใิคาร้าอขาอจาเนลุนา่
“นัดพิจารณาด่วน ส่งสาเนาคาร้ องของจาเลยให้โจทก์ หากโจทก์จะมีข้อคัดค้าน
ประการใดให้ยื่นคาคัดค้านหรือแถลงข้อคัดค้านได้ในวันนัด หมายเบิกตวั จาเลยมาในวนั นัดด้วย”
คร้ัิถึอนิั ิดั พนจารณา าอคค์ ณบผูพ้ นพากษาาาจาากิอ่ั พนจารณาแลบสาวส่ัอคาร้าอ
ขาอจาเนลุ ิาทแินาาอดอั ิ้ี
“นัดพิจารณาคาร้ องของจาเลยที่ขอให้ศาลเพิกถอนคาพิพากษาที่เกิดจากการดาเนิน
กระบวนพิจารณาไปโดยผิดระเบยี บวนั นี้ โจทก์ จาเลย และทนายจาเลยมาศาล
โจทก์แถลงคัดค้านว่า แม้ศาลจะได้ดาเนินกระบวนพิจารณาไปโดยผิดระเบียบ
กต็ าม แต่ศาลได้อ่านคาพิพากษาไปแล้ว ย่อมไม่อาจเพิกถอนได้ ขอให้ยกคาร้องของจาเลย
พิเคราะห์แล้ว ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๕ ทวิ วรรคสอง
กฎหมายกาหนดโทษอย่างตา่ ไว้ให้จาคุกต้ังแต่ห้าปี ขึน้ ไป จึงอยู่ในบังคับของประมวลกฎหมายวิธี
พิจารณาความอาญา มาตรา ๑๗๖ วรรคหน่ึง ที่ศาลจะต้องสืบพยานโจทก์ประกอบคารับสารภาพของ
จาเลยด้วย แต่คดีนีเ้ มื่อจาเลยให้ การรับสารภาพและโจทก์ขอนาสืบพยานโจทก์ประกอบคารับ
สารภาพของจาเลย ศาลกลบั มคี าสั่งงดสืบพยานโจทก์และพิพากษาลงโทษจาเลยไป โดยไม่สืบพยาน
โจทก์ประกอบคารับสารภาพของจาเลยต่อไปก่อนจนกว่าจะพอใจว่าจาเลยได้กระทาผิดจริง อันเป็น
การไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๗๖ วรรคหน่ึง ถือได้ว่าศาลได้
ดาเนินกระบวนพิจารณาโดยผิดระเบียบ อาศัยอานาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา ๒๗ ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๕ จึงให้เพิกถอนกระบวน
พิจารณาที่ดาเนินไปโดยผิดระเบยี บเสียทั้งหมด รวมทั้งการอ่านคาพิพากษาที่ได้กระทาไปแล้วด้วย
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๔๖
และให้ดาเนินการพิจารณาพิพากษาคดีนีใ้ หม่ โดยนัดสืบพยานโจทก์ประกอบคารับสารภาพของ
จาเลยในวนั ที่ …….”
๘.๒ กรณที ศี่ าลเหน็ สมควรทจี่ ะเพกิ ถอนคาพพิ ากษาเอง
กรณีาี่ศาลช้ัิิิ้ ดาเนินิกรบวนิพนจารณาโดุผนดรบเนวีุวแลบทีคาพนพากษาหรืา
คาส่ัอไปโดุผนดหลอิ้ิั เนทื่าศาลช้ิั ิิ้ เนห็ิสทคนร ก็ทีาาิาจหุนวุกข้ึิพนจารณาเนพนกถาิได้
ิาท ป.น.น พ. ทาิรา ๒๗ ปรบกาว ป.น.น า. ทาิรา ๑๕ ิาทแินาาอดอั ิ้ี
จดราุอาิกรบวนิพนจารณานา่
“คดีนีเ้ ป็ นคดีท่ีมีอัตราโทษจาคุก ซึ่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา ๑๗๓ วรรคสอง บัญญตั ิว่าก่อนเริ่มพิจารณาให้ศาลถามจาเลยว่ามีทนายความหรือไม่ ถ้า
ไม่มีและจาเลยต้องการทนายความก็ให้ ศาลต้ังทนายความให้ แต่ปรากฏว่าศาลได้พิจารณา
พิพากษาคดีนีไ้ ปโดยมิได้มีการสอบถามจาเลยเร่ืองทนายความก่อน จึงเป็นการดาเนินกระบวน
พิจารณาไปโดยผิดระเบียบ อาศัยอานาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๗
ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๕ จึงให้เพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิด
ระเบยี บน้ันเสียท้ังหมดรวมทั้งการอ่านคาพิพากษาท่ีได้กระทาไปแล้วด้วย ให้ดาเนินการพิจารณา
พิพากษาใหม่ โดยให้นดั สอบถามจาเลยเร่ืองทนายความและนัดสอบคาให้การจาเลยกบั สืบพยาน
โจทก์วนั เดียวกันวนั ที่…..แจ้งคาส่ังของศาลตามรายงานกระบวนพิจารณาฉบับนีใ้ ห้โจทก์ทราบ
และหมายเบิกตวั จาเลยมาในวนั นดั ด้วย”
ข้อสังเกต
(๑) แทค้ ดีถึอา่ีสตดแลน้ หากคู่คนาทร้าอขา หรืาศาลิรนจพว ศาลกส็ าทารถดาเนินิการ
เนพนกถาิกรบวนิพนจารณาา่ีผนดรบเนวีุวได้ (เนาีุวคาส่ัอคาร้าอศาลฎีกาาี่ ๔๐๙/๒๕๑๖ ใิคดีาาาา
หากจาเนลุิาุแลบศาลส่ัอจาหิ่าุคดีแลน้ ิาท ป.นน.า. ทาิรา ๓๙(๑) แิ่ปรากฏใิภาุหลอั น่า
จาเนลุุอั ไท่ิาุ ศาลกส็ าทารถเนพกน ถาิคาสอ่ั จาหิ่าุคดีิ้ิั แลบุกคดีข้ึิพนจารณาิ่าไปได)้
(๒) การเนพนกถาิคาพนพากษาจบิา้ อเนกนดจากการดาเนินิกรบวนิพนจารณาโดุผนดรบเนวีุว
ทนใช่เนพนกถาิเนพราบนิน นจฉุั หรืาใชด้ ตลพนินจา่ีวกพร่าอหรืาผนดพลาด ซ่ึอเนป็ ิเนร่ืาอาี่คู่คนาทิา้ อใช้
สนารนาตารรณ์หรืาฎีกาิ่าไป
(๓) หากศาลทีคาพนพากษาแลบคู่คนาทุื่ิาตารรณ์หรืาฎีกาแลน้ ศาลไท่คนรเนพนกถาิ
กรบวนิพจน ารณาาี่ผดน รบเนวีุวิ้ิั
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๔๗
๙. กรณลี งโทษจาคุกตลอดชีวติ หรือประหารชีวติ
กรณีาี่ศาลช้ิั ิิ้ ลอโาษจาคตกิลาดชีนนิหรืาปรบหารชีนนิ หากไท่ทีคู่คนาทฝ่ าุใด
าตารรณ์คาพนพากษาิ้ิั ป.นน.า. ทาิรา ๒๔๕ นรรคสาอ กาหิดให้ศาลช้ิั ิิ้ ิา้ อส่อสาินิ
ไปุอั ศาลช้ิั าตารรณ์พนจารณาพนพากษาคดีาีกคร้ัอหิ่ึอ
ตวั อย่างรายงานกระบวนพจิ ารณา
“นดั ฟังคาพิพากษา โจทก์และจาเลยมาศาล อ่านคาพิพากษาให้คู่ความฟังแล้ว
ออกหมายตามคาพิพากษา
เนื่องจากคดีนีศ้ าลพิพากษาลงโทษประหารชีวิตจาเลย เม่ือครบกาหนดอุทธรณ์
หากไม่มีคู่ความฝ่ ายใดอุทธรณ์ ให้รวบรวมสานวนและเอกสารส่งศาลอุทธรณ์ ตามประมวล
กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๒๔๕ วรรคสอง”
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๔๘
ส่วนที่ ๑๐
การขอคืนของกลาง
เนท่ืาศาลพนพากษาใหร้ นวขาอกลาอา่ีใชก้ รบาาคนาทผนด ิ่าทาภาุใิ ๑ ปี ิวั แิ่นิั า่ี
คดีถึอาี่สตด ทีผูุ้ ่ืิคาร้าอิ่าศาลาา้ อน่า ผูร้ ้าอเนป็ ิเนจา้ ขาอารัพุด์ อั กล่านแลบทนไดร้ ู้เนห็ิเนป็ ิใจ
ใิการกรบาาคนาทผดน ขาใหศ้ าลส่อั คืิขาอกลาอแก่ผรู้ ้าอ สั่อคาร้าอนา่
“รับคาร้อง นัดไต่สวน สาเนาให้โจทก์ จาเลย หากจะคัดค้านให้ยื่นคาคัดค้านภายใน. . .วัน
มิฉะน้ันถือว่าไม่ติดใจคัดค้าน”
ใินิั ิดั ไิ่สนิคาร้าอช้ิั คืิขาอกลาอ ผูร้ ้าอจบิาพุาิเนขา้ สืว เนทื่าผูร้ ้าอสืวพุาิ
เนสร็จแลน้ โจากจ์ บิาพุาิเนขา้ สืวหกั ลา้ อพุาิขาอผูร้ ้าอ หรืาโจากา์ าจแถลอิ่าศาลน่าโจาก์
ไท่คดั คา้ ิคาร้าอแลบไท่สืวพุาิ จากิ้ิั ศาลจบิดั ฟัอคาสอ่ั ภาุใิ ๓ นิั
ตวั อย่างคาส่ัง
๑. “เรื่อง ความผิดต่อ.........................(ช้ันขอคืนของกลาง)
คดีนีเ้ ดิมโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจาเลยตามมาตรา .................(บทกฎหมายท่ีลงโทษ
จาเลย) ...................ศาลพิพากษาลงโทษจาเลยและสั่งริบ........….........ของกลาง
ผู้ร้ องยื่นคาร้ องว่าผู้ร้ องเป็ นเจ้าของ....................…..ของกลางและมิได้รู้เห็นเป็นใจ
ด้วยในการกระทาความผิดดงั กล่าว ขอให้ส่ังคืน.........................ของกลางแก่ผ้รู ้อง
โจทก์ไม่คัดค้าน
ทางไต่สวนผ้รู ้องนาสืบว่า...........................................................…………….…..
โจทก์ไม่ติดใจสืบพยาน
ศาลได้พิเคราะห์พยานหลกั ฐานของผ้รู ้องแล้ว......................................................
........................................................................................
จึงมีคาสั่งให้ คืน..................………....ของกลางแก่นาย...…...................…...ผู้ร้ อง
ซึ่งเป็น เจ้าของไป”
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๔๙
๒. “เรื่องความผิดต่อ................................(ชั้นขอคืนของกลาง)
คดีนีเ้ ดิมโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจาเลยตามมาตรา ..…………........……(บทกฎหมาย
ท่ีลงโทษจาเลย)……….…..ศาลพิพากษาลงโทษจาเลยและสั่งริบ................ของกลาง
ผ้รู ้องยื่นคาร้องว่า................(ย่อเหตุผลของผ้รู ้อง)....................…………………..
โจทก์ย่ืนคาคัดค้านว่า..............(ย่อเหตุผลของโจทก์).............……………………
ทางไต่สวนผ้รู ้องนาสืบว่า..........................................................…………………
โจทก์นาสืบว่า.............................................................................………………..
ศาลได้พิเคราะห์พยานผ้รู ้องและโจทก์แล้ว..................................…………….
......................................................................................................................…………
จึงมคี าสั่งให้คืน......................ของกลางแก่นาย............................……………
ผ้รู ้องซ่ึงเป็นเจ้าของไป (หรือจึงมคี าส่ังให้ยกคาร้องของผ้รู ้อง)..............………………
ข้อสังเกต
(๑) คดีาี่โจากท์ ีคาขาใหร้ นวขาอกลาอ เนจา้ ขาอารัพุข์ าอกลาอทีสนารนุิื่ คาร้าอขาให้
คืิขาอกลาอก่าิาี่ศาลจบสั่อรนวขาอกลาอิ้ิั ได้ (ฎีกาา่ี ๖๐๔/๒๕๑๔) โดุศาลจบิา้ อทีคาสั่อให้
รนวารัพุส์ นิเนสีุก่าิ จึอจบทีคาสั่อใิเนรื่าอขาคืิขาอกลาอได้ กรณีาี่คดีหลกั ุอั าุู่ใิรบหน่าอ
ิดั สืวพุาิโจาก์ ผูร้ ้าอุื่ิคาร้าอขาให้คืิขาอกลาอแก่ผูร้ ้าอ ศาลช้ิั ิิ้ ิา้ อสั่อใิคาร้าอน่า
ให้ราฟัอผลคาพนพากษาใิคดีา่ีโจาก์ขาให้ลอโาษจาเนลุแลบขาให้รนวารัพุส์ นิขาอกลาอ
เนสีุก่าิ แลน้ จึอดาเนินิกรบวนิพนจารณาิ่าไปิาทรูปคดี (ฎีกาาี่ ๕๐๔๕/๒๕๔๕) าาอปฏนวิั น
ศาลคนรไิ่สนิคาร้าอแลบทีคาสัอ่ แุกิ่าอหากจากคดีเนดนท
(๒) การร้าอขาใหค้ ืิขาอกลาอา่ีรนว าา้ อแิ่น่าเนป็ิารัพุข์ าอผูร้ ้าอ แิ่ไท่ไดา้ า้ อน่า
ผูร้ ้าอไท่รู้เนห็ิเนป็ ิใจด้นุ เนป็ ิคาร้าอาี่ไท่ชาว ศาลิา้ อสั่อุกคาร้าอ (ฎีกาาี่ ๑๘๑๐/๒๕๑๗)
หรืาา้าอน่าารัพุข์ าอกลาอเนป็ ิขาอผูร้ ้าอ โดุผูร้ ้าอทนได้ทีส่นิร่นทกรบาาคนาทผนด ซ่ึอที
คนาทหทาุิ่าอจากการา่ีผูร้ ้าอทนไดร้ ู้เนห็ิเนป็ ิใจด้นุใิการกรบาาคนาทผนด คาร้าอขาอผูร้ ้าอ
จึอไท่ชาว ศาลทีาาิาจุกคาร้าอโดุไท่ิา้ อไิ่สนิ (ฎีกาาี่ ๕๒/๒๕๓๑)
(๓) ผูเ้นช่าซ้ืารถุิิไ์ ท่ใช่เนจา้ ขาอาิั แาจ้ รนอใิารัพุ์ จึอไท่ทีสนารนขาใหศ้ าลสั่อคืิ
รถุิิข์ าอกลาอาี่ถูกรนว (ฎีกาา่ี ๑๗๘๖/๒๕๑๗)
(๔) การา่ีเนจา้ ขาอแาจ้ รนอจบร้าอขาใหศ้ าลสั่อคืิารัพุส์ นิิาท ป.า. ทาิรา ๓๖โดุ
าา้ อน่าิิเนาอทนไดร้ ู้เนห็ิเนป็ ิใจดน้ ุใิการกรบาาคนาทผนดิ้ิั จบิา้ อเนป็ิกรณีาี่ไดท้ ีการฟ้าอคดี
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๕๐
ิ่าศาลแลน้ เนา่าิ้ิั เนท่ืาทนไดท้ ีการฟ้าอคดีิ่าศาล ผรู้ ้าอจึอจบทาร้าอขาใหศ้ าลไิ่สนิแลบทีคาส่ัอ
ใหค้ ืิรถุิิข์ าอกลาอแก่ผรู้ ้าอไท่ได้ (ฎีกาา่ี ๓๒๔๒/๒๕๓๑)
(๕) คดีา่ีศาลสั่อคืิารัพุข์ าอกลาอแก่เนจา้ ขาอ ผูร้ ้าอาา้ อน่า ิิเนป็ ิเนจา้ ขาอารัพุ์
ขาอกลาอ แลน้ ุืิ่ คาร้าอใิคดีดอั กล่านขาคืิารัพุข์ าอกลาอ กรณีเนช่ิิ้ีจบร้าอขาคืิารัพุ์
ขาอกลาอทนได้ ิา้ อดาเนินิการิาททาิรา ๔๘ นรรคสาท เนพราบทนใช่กรณีาี่ศาลสั่อรนวารัพุ์
ขาอกลาอ (ฎีกาาี่ ๖๔/๒๕๓๑)
(๖) กรณีเนจา้ พิกั อาิิารนจจวั กทต ผูก้ รบาาผนดพร้าทุดึ ขาอกลาอ แิ่พิกั อาิาุั การ
ทีคนาทเนห็ิสั่อไท่ฟ้าอ เนทื่าทีผรู้ ้าอขาคืิขาอกลาอ เนป็ิาาิาจขาอเนจา้ พิกั อาิิารนจใิการส่ัอ
คืิขาอกลาอ ทนใช่ศาล
ทีคาพนพากษาฎีกาาี่ ๘๙๗/๒๕๓๖ นนินจฉุั น่า ศาลทีาาิาจสั่อคืิารัพุส์ นิิาท ป.า.
ทาิรา ๓๖ ก็แิ่เนฉพาบใิกรณีา่ีารัพุส์ นิิ้ัิเนป็ ิารัพุส์ นิา่ีศาลสั่อรนว แลบผูเ้นป็ ิเนจ้าขาอ
า่ีแาจ้ รนอทนได้รู้เนห็ิเนป็ ิใจดน้ ุใิการกรบาาคนาทผนดเนา่าิ้ัิ แิ่กรณีาี่เนจา้ พิักอาิิารนจุึด
รถุิิข์ าอผรู้ ้าอซ่ึอเนป็ิรถุิิค์ ิั า่ืิา่ีทนใช่รถุิิค์ ิั าี่ศาลทีคาสอ่ั ใหร้ นวทา ุา่ ทเนป็ิหิา้ า่ีขาอ
เนจา้ พิักอาิิารนจาี่จบิา้ อคืิรถุิิ์ิ้ัิแก่เนจา้ ขาอ ผูร้ ้าอชาวา่ีจบเนรีุกร้าอให้เนจา้ พิกั อาิ
ิารนจคืิรถุิิแ์ ก่ผรู้ ้าอ ทนใช่ทาร้าอขาคืิขาอกลาอิ่าศาล
(๗) ผูา้ ี่ทีสนารนร้าอขาคืิขาอกลาอ ิาท ป.า. ทาิรา ๓๖ ิา้ อเนป็ ิเนจา้ ขาอา่ีแาจ้ รนอ
ทนใช่จาเนลุ (ฎีกาา่ี ๑๘๙๒/๒๕๒๓ แลบ ๓๖๘๕/๒๕๔๑)
(๘) กรณีจาเนลุพาาานรต ปื ิซ่ึอทีใวาิตาาิขาอผาู้ ื่ิินดินั ไปใิินั เนทืาอ หทู่วา้ ิ าาอ
สารารณบ าิั เนป็ิคนาทผนดิาท ป.า. ทาิรา ๓๗๑ แลบ พ.ร.ว.าานตรปื ิฯ ทาิรา ๗๒ านน เนป็ ิ
การกรบาากรรทเนดีุนผนดกฎหทาุหลาุวาิา้ อลอโาษิาท พ.ร.ว.าานตรปื ิฯ ซ่ึอเนป็ิวาหิกั าี่สตด
จึอรนวาานรต ปื ิดอั กล่านไท่ได้ เนพราบ พ.ร.ว.าานรต ปื ิฯ ทาิรา ๗๒ านน ไท่ไดใ้ หา้ าิาจไน้ แลบจบรนว
โดุาาศุั ป.า. ทาิรา ๓๗๑ ก็ไท่ได้ (ฎีกาา่ี ๘๒/๒๕๔๒ แลบ ๑๐๓๔/๒๕๕๑) แิ่หากเนป็ิกรณี
าานตรปื ิขาอกลาอา่ีจาเนลุพาไป ฯ เนป็ ิาานตรปื ิา่ีไท่ทีเนคร่ืาอหทาุาบเนวีุิแลบโจาก์ทีคาขา
ใหร้ นวาานตรปื ิโดุาา้ อ ป.า. ทาิรา ๓๒ ทาาา้ ุฟ้าอแลน้ ศาลทีาาิาจส่ัอรนวาานตรปื ิขาอกลาอได้
(ฎีกาา่ี ๑๘๗๕/๒๕๔๗)
(๙) กรณีโจาก์วรรุาุฟ้าอไนใ้ ิวิั าึกการฟ้าอร้าอคดีาาาาด้นุนาจาน่า จาเนลุ
ขวั รถุิิข์ าอกลาอดน้ ุคนาทปรบทาาแลบโดุไท่คาิึอถึอคนาทปลาดภุั หรืาคนาทเนดืาดร้าิ
ขาอผูา้ ื่ิ าิั เนป็ิคนาทผนดิาท ทาิรา ๔๓ , ๑๖๐ ขาอพ.ร.ว. จราจราาอวก พ.ศ. ๒๕๒๒ แลบ
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๕๑
ขาให้รนวรถุิิข์ าอกลาอ โดุาา้ อ ป.า. ทาิรา ๓๓ ทาดน้ ุ เนทื่าฟัอไดน้ ่ารถุิิข์ าอกลาอเนป็ ิ
ารัพุา์ ่ีไดใ้ ช้ใิการกรบาาคนาทผนด ศาลจึอทีาาิาจพนพากษารนวรถุิิข์ าอกลาอไดิ้ าท ป.า.
ทาิรา ๑๗, ๓๓ (๑) (ฎีกาา่ี ๕๙๕/๒๕๕๑)
(๑๐) กรณีศาลช้ิั ิิ้ าี่ทีคาสั่อรนวรถจกั รุาิุิิข์ าอกลาอเนป็ิศาลจอั หนดั แลบเนป็ิ
คดีาี่ทีาิั ราโาษิาทาี่กฎหทาุกาหิดเนกนิกน่าาิั ราโาษิาททาิรา ๒๕ (๕) ซ่ึอจบิา้ อที
าอคค์ ณบผูพ้ นพากษาสาอคิิาททาิรา ๒๖ แห่อพรบรรรทิูาศาลุิต นรรรท เนท่ืาผรู้ ้าอุิื่ คาร้าอ
ขาคืิขาอกลาอ ผูพ้ นพากษาคิเนดีุนเนป็ ิผูพ้ นจารณาพนพากษาคดีจึอไท่ชาวดน้ ุพรบรรรทิูา
ศาลุิต นรรรท ทาิรา ๒๔ (๒) แลบทาิรา ๒๖ (ฎีกาาี่ ๘๔๙๒/๒๕๔๘)
ข้อสังเกต
(๑) คดีิ้ีศาลช้ิั ิิ้ ซ่ึอเนป็ิศาลจอั หนดั พนจารณาพนพากษาลอโาษจาเนลุิาท พ.ร.ว.
ุาเนสพินดให้โาษ พ.ศ. ๒๕๒๒ ทาิรา ๑๕ นรรคสาท (๒) ๖๖ นรรคสาอ ซ่ึอเนป็ ิคดีาี่ทีาิั ราโาษ
ิาทาี่กฎหทาุกาหิดเนกนิกน่าาัิราา่ีกฎหทาุกาหิดไนใ้ ิทาิรา ๒๕(๕) แห่อพรบรรรทิูา
ศาลุิต นรรรท จึอิา้ อทีาอคค์ ณบผพู้ พน ากษาาุา่ อิา้ ุสาอคิิาทพรบรรรทิูาศาลุิต นรรรท ทาิรา ๒๖
คดีร้าอขาคืิขาอกลาอ จึอิา้ อทีาอคค์ ณบผพู้ พน ากษาสาอคิ ิาททาิรา ๒๖ เนช่ิกิั
(๒) แิ่หากเนป็ ิจอั หนดั าี่ไท่ทีศาลแขนอ แทศ้ าลช้ิั ิิ้ ซ่ึอเนป็ ิศาลจอั หนดั พนจารณา
พนพากษาคดีาาาาา่ีทีโาษิาทาี่กฎหทาุกาหิดไท่เนกนิาิั ราโาษิาททาิรา ๒๕(๕) ผูพ้ นพากษา
คิเนดีุนขาอศาลจอั หนดั ิ้ิั กุ็ ่าทเนป็ ิาอคค์ ณบทีาาิาจพนจารณาพนพากษาไดเ้นพราบรบววาอค์คณบ
ผพู้ นพากษาสาอคิิาททาิรา ๒๖ าุ่ภู าุใิว้ อั ควั แห่อาาิาจขาอผพู้ นพากษาคิเนดีุนิาททาิรา ๒๕
ดัอิ้ัิ คดีร้าอขาคืิขาอกลาอซ่ึอเนป็ ิคดีสาขา ผูพ้ นพากษาคิเนดีุนขาอศาลจอั หนดั ิ้ัิ ุ่าทเนป็ ิ
าอคค์ ณบทีาาิาจพจน ารณาพนพากษาได้
(๑๑) ใิกรณีา่ีทีการขาให้รนวารัพุส์ นิิาท พ.ร.ว.ทาิรการใิการปราวปราท
ผูก้ รบาาคนาทผนดเนกีุ่นกวั ุาเนสพินด ฯ ทาิรา ๓๐ ผูา้ ี่าา้ อน่าเนป็ ิเนจา้ ขาอาี่แาจ้ รนอแลบปรบสอค์
จบคดั คา้ ิการขารนวดอั กล่าน ิา้ อคดั คา้ ิเนขา้ ทาิาทกรบวนิการิาทาี่กาหิดไนใ้ ิทาิรา ๓๐
นรรคสาอ คืาก่าิศาลช้ิั ิิ้ ทีคาพนพากษาหรืาคาสั่อใิคดีหลกั จบร้าอคดั คา้ ิเนขา้ ทาใิภาุหลอั
โดุาาศุั ป.า. ทาิรา ๓๖ ไท่ได้ (ฎีกาา่ี ๒๖๑๗/๒๕๔๓ แลบ ๒๕๘๘/๒๕๔๕)
(๑๒) เนจา้ ขาอรนทาิั เนป็ ิเนจา้ ขาอา่ีแาจ้ รนอแลบไท่ทีส่นิรู้เนห็ิด้นุใิการกรบาา
คนาทผนด แท้เนจ้าขาอรนทคิาื่ิจบรู้เนห็ิด้นุใิการกรบาาคนาทผนดิ้ัิก็ิาท เนจ้าขาอรนท
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๕๒
คิดอั กล่านกท็ ีสนารนร้าอขาคืิขาอกลาอก่ึอหิ่ึอ หรืาิาทส่นิขาอิิได้ (ฎีกาาี่ ๑๓๐๓/๒๕๑๐,
๑๓๖๙/๒๕๒๔, ๒๐๐/๒๕๓๗ แลบ ๘๐๙๑/๒๕๔๔)
(๑๓) กรณีินินวตคคลผูใ้ หเ้นช่าซ้ืารถทาขาคืิขาอกลาอรถา่ีเนช่าซ้ืาซ่ึอถูกิาไปใชใ้ ิ
การกรบาาผนดจิถูกรนวิ้ิั ใหพ้ นจารณาจากพฤินการณ์ขาอคู่สัาาา หากทีเนหิตว่อช้ีใิาาิาอน่า
ร้าอขาคืิขาอกลาอเนพีุอเนพ่ืาจบไดค้ ่าเนช่าซ้ืาาี่เนหลืาให้ครว กรบาาเนพื่าปรบโุชิ์ขาอผูเ้นช่าซ้ืา
ให้ถืาน่าิาทพฤินการณ์เนป็ ิการใชส้ นารนโดุไท่สตจรนิ ไท่ทีสนารนร้าอขาคืิขาอกลาอ (ฎีกาาี่
๙๘๗/๒๕๔๓,๔๐๘๕/๒๕๓๙, ๖๔๐๘/๒๕๔๐, ๑๖๓๕/๒๕๔๒, ๑๔๓๑/๒๕๔๓ , ๕๐๘๕/๒๕๔๓,
๗๑๘๖/๒๕๔๓ แลบ ๕๑๘๓/๒๕๔๗)
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๕๓
ส่วนท่ี ๑๑
การคุมประพฤตจิ าเลยหลงั พพิ ากษา
(การควบคุมและสอดส่ องจาเลย)
บทท่ี ๑
ข้ันตอนการปฏิบัตงิ านควบคุมและสอดส่อง
การคตทคนาทปรบพฤินเนป็ ิทาิรการาี่สืวเนิ่ืาอจากการราการกาหิดโาษหรืาการ
ราการลอโาษ โดุทีนิั ถตปรบสอค์เนพ่ืาเนล่ีุอการลอโาษจาคตกหรืาปรัวจาเนลุใิคนาทผนดา่ี
ไท่ร้าุแรอโดุไท่จาเนป็ิ โดุิานนรีการแกไ้ ขฟ้ื ิฟูจาเนลุทาใชเ้นพ่ืาป้าอกิั ทนใหก้ รบาาผดน ซ้าแลบ
กาหิดนนรีการเนุีุนุาผูเ้นสีุหาุาุ่าอเนหทาบสท ิากจากิ้ีุอั เนป็ ิาาอเนลืากาื่ิิากจากการ
ลอโาษจาคตกแลบปรัว าิั จบาาให้จาเนลุไดร้ ัวโากาสแกไ้ ขคนาทผนดขาอิิโดุไท่ทีทลานิินดินั
แลบสร้าอคนาทรู้สาิึกใิการกรบาาคนาทผดน ใหแ้ ก่จาเนลุ ศาลจบทีคาสอ่ั ใหค้ นวคตทแลบสาดส่าอ
จาเนลุหลอั ทีคาพพน ากษา ใิกรณีา่ีศาลเนห็ินา่ จาเนลุกรบาาคนาทผดน จรนอ แิุ่อั าุใู่ ินสน ัุา่ีจบแกไ้ ข
ปรัวปรตอให้กลวั ิิเนป็ ิพลเนทืาอดีได้ โดุพนจารณาจากคาฟ้าอปรบกาวราุอาิการสืวเนสาบ
แลบพนินจจาเนลุซ่ึอพิกั อาิคตทปรบพฤินราุอาิ หรืาพนจารณาจากพฤินการณ์แห่อคดีาี่วรรุาุ
ทาใิคาฟ้าอ ใิกรณีา่ีศาลไท่ได้ส่ัอให้สืวเนสาบแลบพนินจจาเนลุ แล้นศาลพนพากษาน่าจาเนลุ
ทีคนาทผดน แิ่ราการกาหิดโาษไน้ หรืากาหิดโาษแิ่ราการลอโาษไน้ โดุกาหิดเนอื่าิไขให้
จาเนลุปฏนวิั นเนพ่ืาคตทคนาทปรบพฤินจาเนลุไน้ แลบใหพ้ ิกั อาิคตทปรบพฤินหรืาเนจา้ พิกั อาิา่ีศาล
รบวตไน้เนป็ ิผู้คนวคตทสาดส่าอ แิบิา ช่นุเนหลืา ิักเนิืาิจาเนลุใิเนร่ืาอคนาทปรบพฤิน
การปรบกาวาาชีพ ิลาดจิดูแลใหจ้ าเนลุปฏนวิั นิาทเนอื่าิไขา่ีศาลกาหิด โดุาาศุั หลกั เนกณฑ์
ิาท ป.า. ทาิรา ๕๖ แลบ พ.ร.ว.คตทปรบพฤิน พ.ศ. ๒๕๕๙ ปรบกาวกวั คาแิบิาขาอปรบราิ
ศาลฎีกาเนกีุ่นกวั นนรีการราการกาหิดโาษ การราการลอโาษ แลบการกาหิดเนอื่าิไขเนพ่ืา
คตทคนาทปรบพฤิน พ.ศ. ๒๕๕๙
๑. หลกั เกณฑ์และแนวทางการส่ังให้คุมความประพฤตจิ าเลย
๑.๑ ิา้ อเนป็ ิกรณีาี่ศาลเนห็ิเนป็ ิการสทคนรราการกาหิดโาษหรืากาหิดโาษ
แิ่ราการลอโาษไนิ้ าท ป.า. ทาิรา ๕๖ กล่านคืา
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๕๔
(๑) คนาทผดน า่ีไดก้ รบาาิ้ิั เนป็ิคนาทผดน ซ่ึอทีโาษจาคตกหรืาปรัว
ใิกรณีศาลเนปลีุ่ิโาษจาคตกเนป็ิกกั ขอั ไท่สาทารถใชน้ รน ีการคตทปรบพฤินได้
(๒) ศาลจบพนพากษาลอโาษจาคตกไท่เนกนิ ๕ ปี ไท่นา่ จบลอโาษปรัวดน้ ุหรืาไท่
กิ็ าท หรืาลอโาษปรัว (ป.า. ทาิรา ๕๖)
ใิกรณีิ้ีถืาเนาาโาษา่ีศาลจบลอโาษจาคตกจรนอ ๆ โดุพนจารณาเนป็ิราุกรบาอ
ถา้ แิ่ลบกรบาอศาลลอโาษจาคตกไท่เนกนิ ๕ ปี แทจ้ บรนทโาษาตกกรบาอใิคดีิ้ิั แลน้ เนกนิ ๕ ปี
ศาลาาจราการกาหิดโาษหรืาราการลอโาษแลบใชน้ รน ีการคตทคนาทปรบพฤินได้
(๓) ปรากฏนา่ จาเนลุิ้ิั ไท่เนคุไดร้ ัวโาษจาคตกทาก่าิ หรืาปรากฏนา่ เนคุไดร้ ัว
โาษจาคตกทาก่าิแิ่เนป็ิโาษาี่ไดก้ รบาาโดุปรบทาาหรืาคนาทผดน ลหตโาษ หรืาเนป็ิโาษจาคตก
ไท่เนกนิ ๖ เนดืาิ หรืาเนคุรัวโาษจาคตกทาก่าิแิ่พิ้ โาษจาคตกทาแลน้ เนกนิกน่า ๕ ปี แลน้ ทากรบาา
คนาทผดน าีก โดุคนาทผดน ใิคร้ัอหลอั เนป็ิคนาทผดน าี่ไดก้ รบาาโดุปรบทาาหรืาคนาทผดน ลหตโาษ
กรณีาี่ไดร้ ัวโาษจาคตกทาก่าิ ถา้ ปรากฏน่าไดร้ ัวปรบโุชิ์จากการลา้ อทลานิ
ิาทกฎหทาุ ศาลาาจราการกาหิดโาษหรืาราการลอโาษแลบใชน้ รน ีการคตทคนาทปรบพฤินได้
(๔) ศาลไดค้ าิึอถึอาาุต ปรบนิั น คนาทปรบพฤิน สินปัาาา การศึกษาาวรท
สตขภาพ ภานบแห่อจนิินสุั าาชีพ แลบส่นอแนดลา้ ทขาอผกู้ รบาาคนาทผดน หรืาสภาพคนาทผนด หรืา
การรู้สึกคนาทผดน แลบพุาุาทวรรเนาาผลร้าุาี่เนกนดข้ึิ รนทถึอหลกั คนาทสทาิฉิั าก์ วั ผูเ้นสีุหาุ
หรืาเนหิตา่ืิาัิคนรปราิี เนช่ิ จาเนลุกรบาาคนาทผนดโดุทีสาเนหิตทาจากคนาทุากจิหรืา
รู้เนา่าไท่ถึอการณ์ แลบไท่เนกนดคนาทเนสีุหาุร้าุแรอ ผูเ้นสีุหาุไท่ินดใจาี่จบดาเนินิคดีแก่จาเนลุ
จาเนลุเนป็ิหานอทีครรภ์ คิชรา คิพนการ ผาู้ ี่ป่ นุเนจว็ หรืาเนป็ิโรคร้าุแรอ หรืาผูเ้นสีุหาุกวั จาเนลุ
ทีคนาทสัทพิั ร์กัิใิาาอใดาาอหิ่ึอ เนช่ิ เนป็ ิวตคคลใิคราวครัน าาิน เนพื่าิว้าิ หรืา
ผรู้ ่นทอาิ แลบผเู้นสีุหาุกวั จาเนลุิ่าอทีคนาทเนขา้ ใจา่ีดีิ่ากิั แลน้ เนป็ิิิ้
ข้อสังเกต
ใิาาอปฏนวิั น การพนพากษาราการกาหิดโาษโดุกาหิดเนอื่าิไขเนพื่าคตท
คนาทปรบพฤิน จบเนป็ ิผลดีกน่าการราการลอโาษโดุกาหิดเนอ่ืาิไข ฯ ใิแอ่าี่น่าถา้ ผูถ้ ูกคตท
คนาทปรบพฤินไท่ปฏนวิั นิาทเนอ่ืาิไขาี่ศาลกาหิด ศาลจบสาทารถกาหิดโาษา่ีราไนิ้ ้ิั ได้
เนหทาบสทกวั พฤินการณ์เนป็ ิราุกรณีไป แลบการราการกาหิดโาษจบทีผลให้ผูถ้ ูกคตทคนาท
ปรบพฤินเนกนดคนาทเนกรอกลนั แลบิรบหิกั ใิการปฏนวิั นิาทเนอ่ืาิไขทากกน่า าีกา้อั เนป็ิทลานิแก่
จาเนลุิา้ ุกน่าการราการลอโาษ าุา่ อไรก็ิาท ป.า. ทาิรา ๕๖ ให้าาิาจศาลราการกาหิด
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๕๕
โาษหรืาราการลอโาษไท่น่าจบเนป็ ิโาษจาคตกหรืาปรัวาุ่าอหิ่ึอาุ่าอใดหรืาา้อั สาอาุ่าอได้
ดอั ิ้ิั การกาหิดแินาาอการลอโาษน่าจบราการกาหิดโาษหรืาการราการลอโาษสถาิใด
จึอิา้ อพนจารณาดน้ ุคนาทราวคาวปรบกาวกวั คาแิบิาขาอปรบราิศาลฎีกาเนก่ีุนกวั นรน ีการรา
การกาหิดโาษ การราการลอโาษ แลบการกาหิดเนอ่ืาิไขเนพ่ืาคตทคนาทปรบพฤิน พ.ศ. ๒๕๕๙
๑.๒ การนาอเนอ่ืาิไขเนพื่าคตทคนาทปรบพฤิน เนทื่าศาลเนห็ิเนป็ ิการสทคนรราการ
กาหิดโาษหรืาราการลอโาษไท่น่าจบเนป็ ิโาษจาคตกหรืาปรัวาุ่าอใดาุ่าอหิ่ึอหรืาา้อั สาอ
าุา่ อ ศาลทีาาิาจกาหิดเนอ่ืาิไขเนพา่ื คตทคนาทปรบพฤินจาเนลุไน้ ดอั ิ่าไปิ้ี
(๑) ให้ไปราุอาิิันิ่าเนจ้าพิักอาิา่ีศาลรบวตไน้เนป็ ิคร้ัอคราน เนพื่า
เนจ้าพิักอาิจบได้สาวถาท แิบิา ช่นุเนหลืาหรืาิกั เนิืาิิาทา่ีเนห็ิสทคนรใิเนร่ืาอคนาท
ปรบพฤิน แลบการปรบกาวาาชีพ หรืาจดั ใหก้ รบาากนจกรรทวรนการสัอคทหรืาสารารณปรบโุชิ์
การกาหิดใหไ้ ปราุอาิินั ิ่าพิกั อาิคตทปรบพฤิน ศาลาาจกาหิดให้ผูถ้ ูก
คตทคนาทปรบพฤินไปราุอาิินั ใิรบุบเนนลาา่ีสาทารถุืดหุต่ิได้ เนช่ิ ให้คตทคนาทปรบพฤิน
จาเนลุไนเ้นป็ิเนนลา ๑ ปี แลบใหไ้ ปราุอาิินั ิ่าพิกั อาิคตทปรบพฤิน ิาทาี่พิกั อาิคตทปรบพฤิน
เนห็ิสทคนรกาหิดกาหิด รนท ๔ - ๖ คร้ัอ เนพื่าใหพ้ ิกั อาิคตทปรบพฤินสาทารถกาหิดนิั ทา
ราุอาิินั โดุผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินเนหล่าิ้ีสาทารถร่นทกนจกรรทเนป็ ิกล่ตทไดา้ ุา่ อเนหทาบสท
แลบถืาเนาานิั ร่นทกนจกรรทเนป็ินิั าี่ราุอาิินั ไดด้ น้ ุ
ใิการจดั ใหจ้ าเนลุกรบาากนจกรรทวรนการสัอคทหรืาสารารณปรบโุชิ์ ถึอแท้
ป.า. ทาิรา ๕๖ นรรคสาอ (๑) ทนไดร้ บวตใหจ้ าเนลุิา้ อเนห็ิสทคนรใิลกั ษณบขาออาิาี่จดั ใหา้ า
แิ่เนิ่ืาอจากการกาหิดเนอื่าิไขเนพ่ืาคตทคนาทปรบพฤินเนป็ ิาาิาจขาอศาล ศาลจึอทีาาิาจ
กาหิดลกั ษณบขาออาิา่ีให้จาเนลุาาเนป็ิการเนฉพาบไดโ้ ดุพึอกาหิดลกั ษณบอาิา่ีสาดคลา้ อ
กวั นิั ถตปรบสอคใ์ ิการสร้าอคนาทรู้สาิึกใิการกรบาาคนาทผดน ใหแ้ ก่จาเนลุดน้ ุ เนช่ิ กาหิดให้
จาเนลุใิคดีขวั รถโดุปรบทาาาาอาิวรนการสัอคทาี่เนก่ีุนกวั การดูแลคิพนการ เนป็ ิิิ้ หรืาาาจ
กาหิดเนอื่าิไขไนใ้ ิคาพนพากษาน่ากนจกรรทวรนการสัอคทหรืาสารารณปรบโุชิ์าี่เนจา้ พิกั อาิ
จบจดั ให้จาเนลุกรบาาิา้ อให้จาเนลุเนห็ิสทคนรด้นุ าุ่าอไรก็ิาทถึอแท้ศาลไท่ได้กาหิด
เนอ่ืาิไขเนช่ิน่าิ้ี โดุให้เนป็ ิดตลพนินจขาอพิักอาิคตทปรบพฤินใิการกาหิดลักษณบอาิ
รบเนวีุวกรทคตทปรบพฤินน่าดน้ ุหลกั เนกณฑ์ นรน ีการ แลบเนอ่ืาิไขใิการาาอาิวรนการสัอคทหรืา
สารารณปรบโุชิ์ พ.ศ. ๒๕๖๐ ก็ไดก้ าหิดหลกั เนกณฑ์ใิการจดั ให้ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤิน
าาอาิวรนการสอั คทหรืาสารารณปรบโุชิ์ น่าิา้ อเนป็ิอาิา่ีไท่เนสีุ่อภุั ิา้ อเนป็ิอาิาี่ไท่าาให้
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๕๖
ผูท้ ีราุได้จากอาิปรบจาิ้ิั สูาเนสีุราุได้ ใิกรณีา่ีเนป็ ิอาิา่ีิา้ อใช้ากั ษบเนฉพาบาาอ ิา้ อ
ไดร้ ัวการาวรทคนาทรู้หรืาฝึ กปฏนวิั นก่าิ (รบเนวีุวฯ ขา้ ๘) แลบให้พิักอาิคตทปรบพฤิน
พนจารณาจากฐาิคนาทผนด พฤินกรรท คนาทร้าุแรอแห่อการกรบาาคนาทผดน แลบเนอ่ืาิไขการคตท
คนาทปรบพฤินา่ีกาหิด โดุคาิึอถึอเนพศ าาุต ปรบนิั น คนาทปรบพฤิน สินปัาาา สตขภาพ ภานบ
แห่อจนิ ินสุั าาชีพ คนาทรู้ แลบคนาทสาทารถขาอผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤิน รนทถึอคนาทเนหทาบสท
คนาทสบดนก แลบรบุบเนนลาเนดนิาาอรบหน่าอาี่พกั าาศุั ขาอผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินกวั สถาิาี่
าาอาิวรนการสัอคทหรืาสารารณปรบโุชิ์ า้ัอิ้ี อาิาี่จัดให้าาิ้าอไท่ขัดหรืาแุอ้ กัว
ขิวรรรทเนิีุทปรบเนพณี นัฒิรรรท คนาทเนช่ืาาาอศาสิา ิลาดจิปัจจัุาื่ิา่ีเนกีุ่นข้าอ
(รบเนวีุวฯขา้ ๑๑)
(๒) ใหฝ้ ึ กหดั หรืาาาอาิาาชีพเนป็ิกนจจบลกั ษณบ
(๓) ให้ลบเนนิ้ การควหาสทาคท หรืาการปรบพฤินใดาิั าาจจบิาไปสู่การ
กรบาาคนาทผดน เนช่ิเนดีุนกิั ิ้ิั าีก
กรณีิ้ีศาลาาจกาหิดเนอื่าิไขไดห้ ลาุปรบการ เนช่ิ คดีเนกีุ่นกวั ุาเนสพินด
ใหโ้ าษศาลาาจกาหิดเนอ่ืาิไขหา้ ทเนกีุ่นขา้ อกวั ุาเนสพินดใหโ้ าษ แลบใหพ้ ิกั อาิคตทปรบพฤิน
ิรนจหาสารเนสพินดใิปัสสานบ แลบหา้ ทควหาสทาคทกวั วตคคลาี่เนก่ีุนขา้ อกวั ุาเนสพินดใหโ้ าษ
หรืาคดีา่ีผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินาาร้าุร่าอกาุผูา้ ื่ิ เนิื่าอจากดื่ทสตราทึิเนทาจิคราอสินไท่ได้
ศาลาาจกาหิดเนอ่ืาิไขหา้ ทดื่ทสตราทึิเนทาจิคราอสินไท่ได้ เนป็ิิิ้
(๔) ให้ไปรัวการวาวดั รักษาการินดุาเนสพินดให้โาษ คนาทวกพร่าอาาอ
ร่าอกาุหรืาจนิใจหรืาคนาทเนจว็ ป่ นุาุา่ อา่ืิ ณ สถาิา่ีแลบิาทรบุบเนนลาาี่ศาลกาหิด
(๕) ใหเ้นขา้ รัวการฝึ กาวรท ณ สถาิา่ีแลบิาทรบุบเนนลาาี่ศาลกาหิด
(๖) หา้ ทาากิากสถาิา่ีาุาู่ าศุั หรืาหา้ ทเนขา้ ใิสถาิาี่ใดใิรบหนา่ อเนนลาา่ี
ศาลกาหิด า้อั ิ้ี จบใชา้ ตปกรณ์านเนล็การาินกส์หรืาาตปกรณ์า่ืิใดา่ีสาทารถใชิ้ รนจสาวหรืา
จากดั การเนดนิาาอดน้ ุกไ็ ด้
(๗) ให้ชดใช้ค่าสนิไหทาดแาิหรืาเนุีุนุาคนาทเนสีุหาุโดุนนรีาื่ิให้แก่
ผเู้นสีุหาุิาทา่ีผกู้ รบาาคนาทผดน แลบผเู้นสีุหาุิกลอกิั
(๘) ใหแ้ กไ้ ขฟ้ื ิฟูหรืาเนุีุนุาคนาทเนสีุหาุาี่เนกนดแก่ารัพุากรรรรทชาินหรืา
ส่นอแนดลา้ ท หรืาชดใชค้ ่าเนสีุหาุเนพื่าการดอั กล่าน
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๕๗
(๙) ให้าาาณั ฑ์วิโดุกาหิดจาินิเนอนิิาทาี่ศาลเนห็ิสทคนรน่าจบไท่ก่า
เนหิตร้าุหรืาก่าใหเ้นกนดภุิั ิราุแก่วตคคลา่ืิหรืาารัพุส์ นิ
(๑๐) เนอ่ืาิไขา่ืิ ๆ ิาทาี่ศาลเนห็ิสทคนรกาหิดเนพ่ืาแกไ้ ขฟ้ื ิฟู หรืาป้าอกิั
ทนใหผ้ กู้ รบาาผดน กรบาา หรืาทีโากาสกรบาาคนาทผดน ข้ึิาีก หรืาเนอ่ืาิไขใิการเนุุี นุาผเู้นสีุหาุ
ิาทา่ีเนห็ิสทคนร เนช่ิ ให้จาเนลุปฏนวิั นศาสิกนจิาทา่ีศาลเนห็ิสทคนร หา้ ทจาเนลุเนสพสตราหรืา
ุาเนสพินดให้โาษ หรืาให้จาเนลุปฏนวัินหิ้าา่ีช่นุเนหลืาเนจ้าหิ้าาี่ใิโรอพุาวาลหรืาดูแล
ผวู้ าดเนจว็ จากาตวิั นเนหิตาาอถิิ เนป็ิิิ้
ข้อสังเกต
เนก่ีุนกวั การนาอเนอ่ืาิไขเนพื่าคตทคนาทปรบพฤินิ้ิั ถา้ จาเนลุไดร้ ัวการสืวเนสาบแลบ
พนินจทาก่าิ ศาลคนรนาอเนอื่าิไขให้สาดคลา้ อกวั คนาทเนห็ิาี่พิักอาิคตทปรบพฤินเนสิาใิ
ราุอาิการสืวเนสาบแลบพิน นจ เนิื่าอจากพิกั อาิคตทปรบพฤินไดิ้ รนจสาวขา้ ทูล แลบขา้ เนาจ็ จรนอ
ิ่าอ ๆ เนกีุ่นกวั จาเนลุราุิ้ิั แลบคนาทพร้าทใิดา้ ิิ่าอ ๆ ขาอสาิกั อาิคตทปรบพฤิน แลน้ จึอ
ิาทานนเนคราบห์แลบาาคนาทเนห็ิเนสิาิ่าศาล เนพื่ากาหิดเนอื่าิไขการคนวคตทคนาทปรบพฤิน
ใหเ้นหทาบสทกวั ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินแิ่ลบราุ เนนิ้ แิ่ศาลเนห็ินา่ เนอ่ืาิไขา่ีเนสิาทาใิราุอาิ
จบเนป็ิภารบแก่จาเนลุทากเนกนิไป หรืาไท่เนหทาบสทใหพ้ นจารณาิดั ลดิาทา่ีเนห็ิสทคนร
ใิกรณีา่ีจาเนลุไท่ผ่าิการสืวเนสาบแลบพนินจทาก่าิ ถา้ ศาลราการกาหิดโาษหรืา
ราการลอโาษแลบเนห็ิสทคนรกาหิดใหจ้ าเนลุไปราุอาิินั ศาลคนรนาอเนอ่ืาิไขานั่ ๆ ไปเนพื่า
คตทคนาทปรบพฤินจาเนลุไน้ ไดแ้ ก่ การให้จาเนลุไปราุอาิินั ิ่าพิกั อาิคตทปรบพฤิน หรืาให้
จาเนลุลบเนน้ิการควหาสทาคทหรื าการปรบพฤินใดาัิาาจิาไปสู่การกรบาาคนาทผนด
เนช่ิเนดีุนกิั ิ้ิั าีก ิาท ป.า. ทาิรา ๕๖ (๑) แลบ ๕๖ (๓) ซ่ึอใิรบหน่าอการคตทคนาทปรบพฤิน
หากจาเนลุทีพฤินการณ์เนปลีุ่ิแปลอไป จาเนป็ิิา้ อนาอเนอ่ืาิไขปรบการา่ืิเนพ่นทเนินท เนพ่ืาปรบโุชิ์
ใิการแกไ้ ขฟ้ื ิฟูทากข้ึิแลน้ พิกั อาิคตทปรบพฤินจบเนสิาราุอาิแลบคนาทเนห็ิิ่าศาลเนพื่า
ขาให้ศาลเนพน่ทเนอ่ืาิไขิ่าไป า้อั ิ้ี พิกั อาิคตทปรบพฤินจบคาิึอถึอคนาทเนหทาบสทขาอจาเนลุ
แลบคนาทพร้าทขาอสาิกั อาิคตทปรบพฤินใิการดาเนินิอาิเนป็ิสาคาั
เนอ่ืาิไขิาทขา้ (๑) ถึอ (๑๐) กรณีใิรบหน่าอการคตทคนาทปรบพฤิน ผูถ้ ูกคตทคนาท
ปรบพฤินทีพฤินการณ์เนก่ีุนกวั การคตทคนาทปรบพฤินเนปลีุ่ิแปลอไปใิาาอาี่ดีข้ึิ เนช่ิ เนดนิาาอ
ไปาาอาิิ่าอปรบเนาศ หรืาไปาตปสทวาใินดั าี่ห่าอไกลจากสน่อแนดลา้ ทเนดนทแลบทีคนาทสอว
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๕๘
ทากข้ึิ เนทื่าพิกั อาิคตทปรบพฤินาาราุอาิแลบคนาทเนห็ิเนสิาิ่าศาล ศาลาาจกาหิดใหผ้ ถู้ ูก
คตทคนาทปรบพฤินวาอคิราุอาิินั าาอจดหทาุ หรืาาาจใหุ้ กเนลนกการคตทคนาทปรบพฤินกไ็ ด้
๒. ระยะเวลาในการคุมความประพฤติ
รบุบเนนลาใิการคตทคนาทปรบพฤินา่ีเนหทาบสท คนรจบส้ัิกน่ารบุบเนนลาใิการ
ราการกาหิดโาษหรืาราการลอโาษใิคดีิ้ิั เนช่ิ รบุบเนนลาราการกาหิดโาษหรืาราการ
ลอโาษ ๒ ปี าาจกาหิดเนอ่ืาิไขเนพ่ืาคตทคนาทปรบพฤินเนป็ ิเนนลา ๑ ปี กรณีจาเนลุไท่ปฏนวิั นิาท
เนอ่ืาิไขุอั ทีเนนลา ๑ ปี ใิการิากฎหทาุทาวอั ควั ใชไ้ ดา้ ุา่ อทีปรบสนารนภาพ าุา่ อไรกด็ ี ไท่น่า
จบทีการราการลอโาษใิเนนลาเนา่าใด ก็คนริา้ อคตทคนาทปรบพฤินไท่ิา้ ุกน่า ๑ ปี ถา้ ิา้ ุกน่า ๑ ปี
จบไท่ทีผลใิการแกไ้ ขปรัวปรตอคนาทปรบพฤินขาอผกู้ รบาาคนาทผดน
๓. ศาลท่มี อี านาจส่ังให้ดาเนินการคุมความประพฤติ
ศาลา่ีทีาาิาจส่ัอให้ดาเนินิการคตทคนาทปรบพฤิน คืา ศาลา่ีทีาาิาจพนจารณา
พนพากษาคดีาาาา ิาทพ.ร.ว. คตทปรบพฤิน พ.ศ. ๒๕๕๙ ทาิรา ๔ โดุทีนรน ีการสั่อใหด้ าเนินิการ
คตทคนาทปรบพฤิน ดอั ิ้ี
(๑) ศาลท่มี ีสานักงานคุมประพฤติต้ังอยู่ในเขตอานาจศาล โดุศาลจบทีหิอั สืาแจอ้
คาพนพากษา ิาทแววพนทพ์ (ค.ป.๔) ทีราุลบเนาีุดเนก่ีุนกวั คาพนพากษา ซ่ึอลอโาษจาเนลุแิ่ราการ
กาหิดโาษ หรืากาหิดโาษแิ่ราการลอโาษไนใ้ ิรบุบเนนลากี่ปี แลบกาหิดเนอื่าิไขเนพื่า
คตทคนาทปรบพฤินจาเนลุ ไปุอั สาิกั อาิคตทปรบพฤินาี่าุูใ่ ิเนขิาาิาจศาลิ้ิั ดาเนินิการิาท
คาส่อั ิ่าไป
(๒) ศาลท่ีไม่มีสานักงานคุมประพฤติต้ังอยู่ในเขตอานาจศาล าาจสั่อให้จาเนลุไป
ราุอาิินั ิ่าเนจา้ พิกั อาิา่ีศาลรบวต ิาท ป.า. ทาิรา ๕๖ (๑) กรณีิ้ีศาลาาจแิ่อิ้อั เนจา้ หิา้ าี่
ขาอศาลิ้ิั เนาอดาเนินิการคตทคนาทปรบพฤินจาเนลุ เนช่ิ จาเนลุทีภูทนลาเนิาาุิู่ ากเนขิศาลแิ่าุใู่ ิ
เนขิจอั หนดั าี่ทีสาิกั อาิคตทปรบพฤินิ้อั าุู่ แลบจาเนลุปรบสอคจ์ บไปราุอาิินั ิ่าสาิักอาิ
คตทปรบพฤินดอั กล่าน เนพื่าคนาทสบดนกใิการเนดนิาาอ ศาลาาจเนลืากดาเนินิการได้ ดอั ิ้ี
ก. แิ่อิ้อั ใหศ้ าลาื่ิาี่ทีสาิกั อาิคตทปรบพฤินิ้อั าุใู่ ิเนขิาาิาจดาเนินิการ
แาิ ซ่ึอศาลา่ีดาเนินิการแาิจบส่อหิัอสืาแจ้อคาพนพากษาิาทแววพนทพ์ (ค.ป.๔) ไปุอั
สาิกั อาิคตทปรบพฤินา่ีิ้อั าุใู่ ิเนขิาาิาจศาลิ้ิั ดาเนินิการิาทคาสอ่ั ิ่าไป
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๕๙
ข. ศาลขาคนาทร่นททืาทาุอั กรทคตทปรบพฤินใหใ้ ชา้ าิาจาาอวรนหารพนจารณา
สัอ่ ใหส้ าิกั อาิคตทปรบพฤินา่ีาุิู่ ากเนขิาาิาจศาลดอั กล่านใหค้ นาทร่นททืาดาเนินิการคตทคนาท
ปรบพฤินิ่าไป
ข้อสังเกต
การดาเนินิการิาทกรณี ก. หรืา ข. ดอั กล่านคนรใชเ้นท่ืาทีสาิกั อาิคตทปรบพฤินิ้อั าุู่
ใิภูทนลาเนิาขาอจาเนลุเนา่าิ้ิั
๔. แบบรายงานการคุมความประพฤตแิ ละแนวทางการปฏบิ ตั ขิ องศาล
หลัอจากศาลทีหิัอสืาแจ้อคาพนพากษาิาทแววพนทพ์ (ค.ป.๔) แจอ้ ให้พิักอาิ
คตทปรบพฤินดาเนินิการคตทคนาทปรบพฤินขาอจาเนลุิาทเนอื่าิไขา่ีกาหิดไนใ้ ิคาพนพากษา
รบหน่าอการคตทคนาทปรบพฤิน ถา้ ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ปฏนวิั นิาทเนอื่าิไขาี่กาหิด หรืาที
พฤินการณ์เนปล่ีุิแปลอไป หรืาผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินปฏนวัินิาทเนอื่าิไขจิครวกาหิด
พิกั อาิคตทปรบพฤินิา้ อาาราุอาิแลบคนาทเนห็ิใหศ้ าลาราวเนสทา
๔.๑ ราุอาิแลบคนาทเนห็ิกรณีผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ปฏนวิั นิาทเนอื่าิไข ศาลที
แินาาอปฏนวิั น ดอั ิ้ี
๔.๑.๑ ถา้ ศาลพนจารณาขา้ เนาจ็ จรนอจากราุอาิแลบคนาทเนห็ิแลน้ เนห็ิน่า สาทารถ
ใช้ดตลพนินจได้ โดุไท่ิ้าอาากหทาุเนรีุกหรืาิัดพร้าทเนพ่ืาสาวถาทเนพน่ทเนินทาีก ให้ศาล
กาหิดการลอโาษา่ีุอั ไท่ไดก้ าหิดหรืาลอโาษซ่ึอราไนิ้ ้ิั (ิาท ป.า. ทาิรา ๕๗) เนช่ิ ราุอาิ
แลบคนาทเนห็ิปรากฏขา้ เนาจ็ จรนอน่า ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินจอใจาาลาุาตปกรณ์านเนล็การาินกส์
าี่สาทารถใช้ิรนจสาวหรืาจากัดการเนดนิาาอขาอผูถ้ ูกปล่าุช่ันคราน (EM - Electronic
Monitoring) แลบหลวหิีาากิากราชาาณาจกั รไปแลน้ เนป็ิิิ้
ข้อสังเกต
(๑) หากศาลกาหิดการลอโาษา่ีุอั ไท่ไดก้ าหิดหรืาลอโาษซ่ึอราไน้ โดุ
ไท่าากหทาุเนรีุกหรืาิดั พร้าทผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินเนพื่าสาวถาทเนพ่นทเนินทก่าิ ถืาเนป็ ิกรณีา่ี
ศาลใชา้ าิาจิาท ป.า. ทาิรา ๕๗ สาหรัว พ.ร.ว.คตทปรบพฤิน ฯ ทาิรา ๓๒ ใหิ้ าทาใชใ้ ิกรณีา่ี
ศาลเนห็ิสทคนราากหทาุเนรีุกหรืาิดั พร้าทเนพ่าื สาวถาทขา้ เนาจ็ จรนอเนพท่น เนินทิาทขา้ ๔.๑.๒
(๒) การาากหทาุจวั ใิกรณีิ้ี เนิื่าอจากเนป็ิกรณีา่ีศาลเนพนกถาิเนอื่าิไขการ
คตทคนาทปรบพฤิน แลบกาหิดการลอโาษา่ีุอั ไท่ไดก้ าหิดหรืาลอโาษซ่ึอราไน้ าิั ถืาน่าศาล
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๖๐
ไดท้ ีคาพนพากษาลอโาษจาเนลุแลน้ จึอใหใ้ ชา้ าุคต นาทิาท ป.า. ทาิรา ๙๘ ซ่ึอพนจารณาิาทโาษา่ี
ศาลลอแก่จาเนลุ
(๓) ผู้ถูกคตทคนาทปรบพฤินทีสนารนาตารรณ์คาส่ัอแก้ไขเนปล่ีุิแปลอได้
คาพนพากษาหรืาคาสัอ่ ศาลาตารรณ์เนป็ิา่ีสตด (ิาท พ.ร.ว.คตทปรบพฤิน พ.ศ. ๒๕๕๙ ทาิรา ๓๔)
(๔) กรณีาี่คนาทปรากฏแก่ศาลใิภาุหลอั น่า ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ได้
จอใจไท่ปฏนวิั นิาทเนอื่าิไขา่ีศาลกาหิด ศาลาาจทีคาสั่อเนพนกถาิคาส่ัอแกไ้ ขเนปล่ีุิแปลอิ้ิั ได้
โดุถืานา่ เนป็ิกรณีา่ีศาลทีคาสอ่ั ไปโดุผดน หลอ (ิาท ป.น.น พ. ทาิรา ๒๗ ปรบกาว ป.น.น า. ทาิรา ๑๕ )
๔.๑.๒ กรณีศาลเนห็ิสทคนราากหทาุเนรีุกหรืาิดั พร้าทเนพ่ืาสาวถาทเนพน่ทเนินท
ก่าิา่ีจบทีคาสั่อาุา่ อหิ่ึอาุา่ อใด ใหศ้ าลดาเนินิการ ดอั ิ้ี
(๑) าากหทาุเนรีุกผู้ถูกคตทคนาทปรบพฤินเนพื่าสาวถาท (ิาท พ.ร.ว.
คตทปรบพฤิน พ.ศ. ๒๕๕๙ ทาิรา ๓๒ นรรคหิ่ึอ) หรืา ศาลาาจิดั พร้าท โจาก์ พิักอาิ
คตทปรบพฤินแลบผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินทาเนพื่าสาวถาท โดุใิคาส่ัอรนทถึอหทาุเนรีุกแลบหทาุิดั
ให้รบวตดน้ ุน่า “พนักงานคุมประพฤติมีรายงานและความเห็นว่า ผู้ถูกคุมความประพฤติฝ่ าฝื น
ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขการคุมความประพฤติที่ศาลกาหนด ให้ ผู้ถูกคุมความประพฤติมาศาลเพ่ือ
ใช้สิทธิคัดค้าน มิฉะนัน้ ให้ถือว่าไม่ติดใจคัดค้าน”
(๒) หากผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินทาศาล ให้ศาลแจอ้ ขา้ คนาทใิราุอาิแลบ
คนาทเนห็ิขาอพิักอาิคตทปรบพฤินา่ีเนป็ ิผลร้าุแก่ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินาราว หากผูถ้ ูกคตท
คนาทปรบพฤินคดั คา้ ิ ศาลาาจไิ่สนิแลบทีคาสั่อิาทาี่เนห็ิสทคนร (ิาท พ.ร.ว.คตทปรบพฤิน
พ.ศ. ๒๕๕๙ ทาิรา ๓๒ นรรคหิ่ึอ) ถา้ ทีการแกไ้ ขเนปล่ีุิแปลอคาพนพากษา หรืาคาสั่อเนกีุ่นกวั
การคตทคนาทปรบพฤิน ให้ศาลแจอ้ ให้พิักอาิคตทปรบพฤินาราว (ิาท พ.ร.ว.คตทปรบพฤิน
พ.ศ. ๒๕๕๙ ทาิรา ๓๔ นรรคหิ่ึอ)โดุผูา้ าิาุการศาลจบทีหิอั สืาแจอ้ ิาทแวว (ค.ป. ๕)
า้อั ิ้ี ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินทีสนารนาตารรณ์คาสั่อแกไ้ ขเนปล่ีุิแปลอิ้ิั ได้ คาพนพากษาหรืาคาส่ัอ
ศาลาตารรณ์เนป็ิาี่สตด (ิาท พ.ร.ว.คตทปรบพฤิน พ.ศ. ๒๕๕๙ ทาิรา ๓๔)
(๓) กรณีผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินขดั ขืิไท่ทาศาลิาทหทาุเนรีุกหรืาหทาุิดั
หรืาไดห้ ิีไปหรืาทีเนหิตาิั คนรสอสัุนา่ จบหลวหิี ศาลาาจาากหทาุจวั ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤิน
เนพ่าื ดาเนินิการิ่าไป (ิาท พ.ร.ว.คตทปรบพฤิน พ.ศ. ๒๕๕๙ ทาิรา ๓๒ นรรคสาอ)
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๖๑
ข้อสังเกต
พ.ร.ว.คตทปรบพฤิน พ.ศ. ๒๕๕๙ ทาิรา ๓๒ นรรคหิ่ึอ ทีเนจิิารทณ์าี่จบให้
ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินทาศาลเนพื่าใชส้ นารนคดั คา้ ิแลบิาพุาิหลกั ฐาิทาสืวหกั ลา้ อราุอาิแลบ
คนาทเนห็ิขาอพิกั อาิคตทปรบพฤินา่ีเนป็ิผลร้าุ ดอั ิ้ิั เนทื่าศาลดาเนินิการาากหทาุเนรีุกหรืา
หทาุิดั ใหผ้ ูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินทาศาลิาทขา้ ๔.๑.๒ (๑) แลน้ ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ทา
ถืาไดน้ า่ ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ินดใจคดั คา้ ิ ขา้ เนาจ็ จรนอจึอรัวฟัอไดิ้ าทราุอาิแลบคนาทเนห็ิ
ขาอพิกั อาิคตทปรบพฤิน ศาลจึอชาวาี่จบลอโาษซ่ึอราไนห้ รืากาหิดการลอโาษา่ีุอั ไท่ได้
กาหิดิ้ิั แก่ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤิน แลน้ าากหทาุจวั เนพ่ืาดาเนินิการิ่าไป โดุหทาุจวั ให้ใช้
าาุคต นาทิาท ป.า. ทาิรา ๙๘ ซ่ึอพนจารณาิาทโาษา่ีศาลลอ า้อั ิ้ี ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินาาจใช้
สนารนาตารรณ์คาสั่อดัอกล่านได้ คาพนพากษาหรืาคาสั่อศาลาตารรณ์เนป็ ิา่ีสตด (ิาท พ.ร.ว.
คตทปรบพฤิน พ.ศ. ๒๕๕๙ ทาิรา ๓๔) าุ่าอไรก็ิาท หากคนาทปรากฏแก่ศาลใิภาุหลอั น่า
ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ไดจ้ อใจไท่ปฏนวิั นิาทเนอื่าิไขาี่ศาลกาหิด ศาลาาจเนพนกถาิคาส่ัอ
แกไ้ ขเนปล่ีุิแปลอาี่ให้ลอโาษิ้ัิได้ โดุถืาน่าเนป็ ิกรณีาี่ศาลทีคาสั่อไปโดุผนดหลอ (ิาท
ป.น.น พ. ทาิรา ๒๗ ปรบกาว ป.น.น า. ทาิรา ๑๕)
๔.๒ ราุอาิแลบคนาทเนห็ิกรณีพฤินการณ์า่ีเนกีุ่นแก่การคนวคตทคนาทปรบพฤินขาอ
ผกู้ รบาาคนาทผดน ไดเ้นปล่ีุิแปลอไป ศาลทีแินาาอปฏนวิั น ดอั ิ้ี
(๑) กรณีราุอาิแลบคนาทเนห็ิการคตทคนาทปรบพฤิน เนป็ิคตณแก่ผถู้ ูกคตทคนาท
ปรบพฤิน แลบศาลได้พนจารณาจากหลกั ฐาิเนากสารปรบกาวราุอาิแลบคนาทเนห็ิแลน้ ศาล
สาทารถพนจารณาแลบทีคาสอ่ั โดุไท่ิา้ อาากหทาุเนรีุก
(๒) กรณีราุอาิแลบคนาทเนห็ิการคตทคนาทปรบพฤินเนป็ ิผลร้าุแก่ผูถ้ ูกคตท
คนาทปรบพฤิน ให้ศาลเนรีุกผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินทาแจอ้ ขา้ คนาทาี่เนป็ ิผลร้าุิ้ัิให้าราว
โดุเนรีุกพิกั อาิคตทปรบพฤินทาสาวถาทหรืาให้การใินิั ิดั ดน้ ุ (ิาท พ.ร.ว.คตทปรบพฤิน
พ.ศ. ๒๕๕๙ ทาิรา ๓๒ นรรคหิ่ึอ) โดุใิคาสั่อแลบหทาุเนรีุกให้รบวตดน้ ุน่า “พนักงาน
คุมประพฤติมรี ายงานและความเห็นว่า พฤติการณ์ที่เก่ียวแก่การควบคุมความประพฤติของผ้ถู ูก
คุมความประพฤติเปล่ียนแปลงไป ให้ผ้ถู ูกคุมความประพฤติมาศาลเพ่ือใช้สิทธิคัดค้าน มิฉะน้ัน
ให้ถือว่าไม่ติดใจคัดค้าน” หากผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินทาศาลใหป้ ฏนวิั นเนช่ิเนดีุนกวั ขา้ ๔.๑.๒ (๒)
แิ่หากผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ทาศาลิาทหทาุเนรีุกให้ปฏนวิั นเนช่ิเนดีุนกวั ขา้ ๔.๑.๒ (๓)
าุา่ อไรกิ็ าท หากศาลพนจารณาจากหลกั ฐาิเนากสารปรบกาวราุอาิแลบคนาทเนห็ิแลน้ เนห็ิน่า
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๖๒
เนป็ิกรณีา่ีสาทารถใชด้ ตลพนินจได้ โดุไท่ิา้ อเนรีุกผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินทาสาวถาทเนพ่นทเนินทาีก
ศาลก็สาทารถพนจารณาแลบทีคาสั่อโดุไท่ิา้ อาากหทาุเนรีุกก่าิได้ (ิาท ป.า. ทาิรา ๕๖
นรรคสาท)
(๓) เนทื่าศาลพจน ารณาแลน้ เนห็ิสทคนร ศาลาาจดาเนินิการ
ก. แกไ้ ขเนพ่ทน เนินทเนอื่าิไขการคตทคนาทปรบพฤิน
ข. เนพกน ถาิเนอ่ืาิไขการคตทคนาทปรบพฤินขา้ หิ่ึอขา้ ใด
ค. กาหิดเนอื่าิไขการคตทคนาทปรบพฤินข้าใดาีุ่อั ทนได้กาหิดไน้
เนพท่น เนินท (ิาท ป.า. ทาิรา ๕๖ นรรคสาท) ใหศ้ าลแจอ้ คาสั่อใหพ้ ิกั อาิคตทปรบพฤินาราว (ิาท
พ.ร.ว.คตทปรบพฤิน พ.ศ. ๒๕๕๙ ทาิรา ๓๔ นรรคหิ่ึอ)
๔.๓ ราุอาิแลบคนาทเนห็ิกรณีผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินพิ้ การคตทคนาทปรบพฤิน
เนป็ิราุอาิแลบคนาทเนห็ิผลการคตทคนาทปรบพฤินขาอพิกั อาิคตทปรบพฤิน โดุาี่
ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไดป้ ฏนวิั นิาทเนอื่าิไขการคตทคนาทปรบพฤิน จิครวรบุบเนนลาาี่กาหิดไน้
ใหศ้ าลพนจารณาแลบลอิาทรัวาราวราุอาิแลบคนาทเนห็ิิ้ิั
๕. ตวั อย่างรายงานและความเหน็ ของพนักงานคุมประพฤตแิ ละแนวคาส่ังศาล
๕.๑ กรณีผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ปฏนวิั นิาทเนอ่ืาิไข แลบศาลเนห็ิน่า สาทารถใช้
ดตลพนินจได้ โดุไท่ิา้ อาากหทาุเนรีุกหรืาิัดพร้าทเนพื่าสาวถาทเนพน่ทเนินทาีก ศาลาาจทีคาส่ัอ
ดอั ิ้ี
“พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า จาเลยจงใจฝ่ าฝื นไม่ปฏิบัติตามเง่ือนไขการคุมความประพฤติ
ท่ีศาลกาหนด ให้เพิกถอนเง่ือนไขการคุมความประพฤติ และให้นาโทษจาคุกที่รอไว้ มีกาหนด
.............. มาลงโทษจาคุกจาเลย (หรือ ให้กาหนดการลงโทษท่ียงั ไม่ได้กาหนดแก่จาเลย โดยให้
จาคุกจาเลย มกี าหนด ....) หมายจับจาเลย แจ้งพนักงานคุมประพฤติทราบ”
๕.๒ กรณีผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ปฏนวิั นิาทเนอ่ืาิไข แิ่ศาลเนห็ิสทคนราาก
หทาุเนรีุกหรืาิัดพร้าทเนพื่าสาวถาทเนพ่นทเนินทก่าิาี่จบทีคาส่ัอาุ่าอหิ่ึอาุ่าอใด ศาลาาจ
พจน ารณาแลบทีคาส่อั ดอั ินั าุา่ อขา้ เนาจ็ จรนอจากราุอาิแลบคนาทเนห็ิ เนช่ิ
(๑) ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ไปราุอาิินั
(๒) ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินุอั คอเนกีุ่นขา้ อกวั ุาเนสพินดใหโ้ าษ
(๓) ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ไปราุอาิินั แลบุอั คอเนกีุ่นขา้ อกวั ุาเนสพินดใหโ้ าษ
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๖๓
(๔) ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ไปราุอาิินั แลบุอั คอเนกีุ่นขา้ อกวั ุาเนสพินด
ให้โาษ ิ่าทาถูกจวั กทต ดาเนินิคดีใหท่แลบศาลพพน ากษาใหร้ าการลอโาษใิคดีหลอั
(๕) ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่าาอาิวรนการสอั คท
(๖) ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่เนขา้ รัวการวาวดั รักษา
จากกรณีิาท ขา้ (๑) ถึอ (๖) ศาลาาจทีคาสอ่ั ไนใ้ ิราุอาิแลบคนาทเนห็ิ ดอั ิ้ี
“นัดพร้อม หมายแจ้งวันนัดโจทก์และพนักงานคุมประพฤติ หมายเรียกจาเลย
หากจาเลยจะคัดค้านรายงานและความเห็นของพนักงานคุมประพฤติ ให้คัดค้านภายในวันนัด
มิฉะน้นั ให้ถือว่าไม่ติดใจคัดค้าน การส่งหมาย ไม่มผี ้รู ับโดยชอบ ให้ปิ ด”
ถา้ นิั ิดั พร้าทโจาก์ พิกั อาิคตทปรบพฤินแลบผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินทาศาล
ิาทหทาุเนรีุกแลบศาลไดพ้ นจารณาขา้ เนาจ็ จรนอแลน้ าาจทีคาส่อั ดอั ิ้ี
“นัดพร้อมวนั นี้ โจทก์ พนกั งานคุมประพฤติ และจาเลยมาศาล
ศาลสอบถามแล้ว จาเลยแถลงว่า.............................................................
พนักงานคุมประพฤติแถลงว่า.................................................................
(กรณีเนห็ิสทคนรให้คตทคนาทปรบพฤินิ่าไป สั่อน่า) พิเคราะห์ แล้ว เห็นว่า
..........จึงให้จาเลยปฏิบัติตามเงื่อนไขการคุมความประพฤติที่ศาลกาหนดโดยเคร่ งครัดและให้
คุมความประพฤติต่อไปภายในระยะเวลาการคุมความประพฤติที่เหลืออย่”ู
(กรณีเนห็ินา่ ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินจอใจฝ่ าฝื ิเนอื่าิไขขาอศาล สทคนรลอโาษ
จาคตกส่ัอนา่ ) พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า จาเลยจงใจฝ่ าฝื นไม่ปฏิบัติตามเง่ือนไขการคุมความประพฤติ
ที่ศาลกาหนด ให้เพิกถอนเงื่อนไขการคุมความประพฤติและให้นาโทษจาคุกที่รอไว้ มีกาหนด
.............. มาลงโทษจาคุกจาเลย แจ้งพนักงานคุมประพฤติทราบ”
ถา้ ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ทาิาทหทาุเนรีุก ศาลาาจส่อั ดอั ิ้ี
“นัดพร้ อมวันนี้ โจทก์ พนักงานคุมประพฤติมาศาล ส่วนจาเลยทราบนัด
โดยชอบแล้วไม่มา ถือว่าจาเลยไม่ติดใจคัดค้านรายงานและความเห็นของพนักงานคุมประพฤติ
ข้อเท็จจริงจึงรับฟังได้ตามรายงานและความเห็นดังกล่าวว่า จาเลยจงใจฝ่ าฝื นไม่ปฏิบัติตาม
เงื่อนไขการคุมความประพฤติที่ศาลกาหนด ให้เพิกถอนเง่ือนไขการคุมความประพฤติ และให้นา
โทษจาคุกที่รอไว้ มีกาหนด.............. มาลงโทษจาคุกจาเลย (หรือ ให้กาหนดการลงโทษท่ียัง
ไม่ได้กาหนดแก่จาเลย โดยให้จาคุกจาเลย มีกาหนด ....) แจ้งพนักงานคุมประพฤติทราบ ออก
หมายจับจาเลย”
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๖๔
(๗) ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินุอั คอเนก่ีุนขา้ อกวั ุาเนสพินดใหโ้ าษ แลบถูกจวั กตท
ดาเนินิคดีใหท่ใิคดีุาเนสพินดใหโ้ าษ ิ่าทาศาลไดท้ ีคาพนพากษาถึอาี่สตดใหจ้ าคตกใิคดีใหท่โดุ
ทนไดว้ นกโาษิาท ป.า. ทาิรา ๕๘
(๘) ราุอาิแลบคนาทเนห็ิกรณีผนดเนอ่ืาิไขแลบศาลาากหทาุจวั แลน้ ิ่าทา
ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินถูกจวั กทต ดาเนินิคดีใหท่าีก
จากกรณีิาท ขา้ (๗) ถึอ (๘) ทีแินคาส่อั ศาล ดอั ิ้ี
“เบิกตัวจาเลยมาเพื่อสอบถาม” หรืา
“นดั พร้อมโจทก์ พนักงานคุมประพฤติ และเบิกตวั จาเลย”
เนท่ืาผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินทาศาล ศาลาาจสอ่ั ใิราุอาิกรบวนิพนจารณา ดอั ิ้ี
“นดั พร้อมวนั นี้ โจทก์ พนกั งานคุมประพฤติ และจาเลยมาศาล
โจทก์แถลงว่า............................................
จาเลยแถลงว่า............................................................
พนกั งานคุมประพฤติแถลงว่า....................................
พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า จาเลยจงใจฝ่ าฝื นไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขการคุมความ
ประพฤติท่ีศาลกาหนด โดยยงั คงเกี่ยวข้องกับยาเสพติดให้โทษ เป็นเหตุให้ถกู จับกุมเป็นคดีใหม่
หรือกระทาความผิดเป็นเหตุให้ถูกจับกุมเป็นคดีใหม่ จึงให้เพิกถอนเงื่อนไขการคุมความประพฤติ
และนาโทษจาคุกท่ีรอไว้ มกี าหนด........มาลงโทษจาคุกจาเลย แจ้งพนกั งานคุมประพฤติทราบ”
๕.๓ กรณีพฤินการณ์าี่เนกีุ่นแก่การคนวคตทคนาทปรบพฤินขาอผูก้ รบาาคนาทผนดได้
เนปล่ีุิแปลอไป ินั าุา่ อราุอาิแลบคนาทเนห็ิขาอพิกั อาิคตทปรบพฤินา่ีเนสิาิ่าศาล
(๑) ใิรบหน่าอการคตทปรบพฤิน ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤิน ไดป้ ฏนวิั นิาทเนอื่าิไข
าี่ศาลกาหิด แิ่ิ่าทาป่ นุจิไท่สาทารถปฏนวิั นิาทเนอื่าิไขได้ จึอขาเนพนกถาิเนอื่าิไขการ
คตทคนาทปรบพฤิน
(๒) กรณีผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินเนขา้ รัวการวาวดั รักษาาาการินดุาเนสพินดใหโ้ าษ
แววผปู้ ่ นุใิขาอสถาิพุาวาลแลบุอั ไท่ทีกาหิดาากจากโรอพุาวาลจิใกลจ้ บครวกาหิด
รบุบเนนลาการคตทคนาทปรบพฤิน จึอขาเนพนกถาิเนอ่ืาิไขการคตทคนาทปรบพฤิน
จากกรณีิาท ขา้ (๑) ถึอ (๒) ทีแินคาส่ัอศาลใิราุอาิแลบคนาทเนห็ิา่ี
พิกั อาิคตทปรบพฤินเนสิา ดอั ิ้ี
“เพิกถอนเงื่อนไขการคุมความประพฤติ แจ้งให้พนักงานคุมประพฤติทราบ”
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๖๕
(๓) กรณีผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินิา้ อคาพนพากษาถึอาี่สตดใหจ้ าคตกใิคดีา่ืิ ซ่ึอที
รบุบเนนลาุานิาิกนา่ รบุบเนนลาการคตทคนาทปรบพฤิน จึอขาเนพกน ถาิเนอื่าิไขการคตทคนาทปรบพฤิน
จากกรณีิาทขา้ (๓) ทีแินคาส่อั ศาล ดอั ิ้ี
“เบิกตวั จาเลยมาศาลเพื่อสอบถาม” หรืา
“เพิกถอนเง่ือนไขการคุมความประพฤติ แจ้งให้พนกั งานคุมประพฤติทราบ”
(๔) กรณีผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินถูกจวั กตทดาเนินิคดีใหท่ ิ่าทาศาลทีคาพนพากษา
ถึอา่ีสตดใหจ้ าคตก แลบวนกโาษาี่ราการลอโาษไนใ้ ิคดีิ้ีดน้ ุแลน้ จึอขาเนพนกถาิเนอื่าิไขการ
คตทคนาทปรบพฤิน
จากกรณีิาท ขา้ (๔) ทีแินคาส่อั ศาล เนช่ิเนดีุนกวั ขา้ (๓)
(๕) กรณีผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไปศกึ ษาิ่าิ่าอปรบเนาศ ไปาาอาิิ่าอปรบเนาศ
ไปาุิู่ ่าอปรบเนาศซ่ึอทีรบุบเนนลาิาิกน่ารบุบเนนลาการคตทคนาทปรบพฤินจึอขาเนพนกถาิเนอ่ืาิไข
การคตทคนาทปรบพฤิน
จากกรณีิาท ขา้ (๕) ทีแินคาสัอ่ ศาล ดอั ิ้ี
ถา้ ศาลพนจารณาขา้ เนา็จจรนอจากราุอาิแลบคนาทเนห็ิแลน้ เนห็ิน่าสาทารถใช้
ดตลพนินจไดโ้ ดุไท่ิา้ อิดั พร้าทเนพา่ื สาวถาทเนพน่ทเนินท ศาลาาจสั่อ “เพิกถอนเง่ือนไขการคุมความ
ประพฤติ แจ้งให้พนกั งานคุมประพฤติทราบด้วย” หรืา
“นดั พร้อม โจทก์ พนักงานคุมประพฤติ และหมายเรียกจาเลย”
(๖) กรณีผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินถูกจวั กตทดาเนินิคดีใหท่แลบคดีาุูใ่ ิรบหน่าอ
สาวสนิ พิกั อาิคตทปรบพฤินเนสิาราุอาิแลบคนาทเนห็ิ เนพ่ืาโปรดาราวไนช้ ้ิั หิ่ึอก่าิ
จากกรณีิาท ขา้ (๖) ศาลาาจสอ่ั ดอั ิ้ี
“ทราบ/รวม”
(๗) กรณีผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินถูกจวั กทต ดาเนินิคดีใหท่ แลบศาลใิคดีหลอั ที
คาพนพากษาลอโาษจาคตกโดุทนได้วนกโาษิาท ป.า. ทาิรา ๕๘ แลบรบุบเนนลาจาคตกไท่เนกนิ
รบุบเนนลาการคตทคนาทปรบพฤิน (เนช่ิ จาคตกคดีหลัอ ๖ เนดืาิ แิ่รบุบเนนลาใิการคตทคนาท
ปรบพฤินเนหลืาาีก ๓ เนดืาิ หลอั จากจาคตกครวใิคดีหลอั แลน้ )
จากกรณีิาท ขา้ (๗) ศาลาาจสัอ่ ดอั ิ้ี
“นัดพร้อม โจทก์ พนกั งานคุมประพฤติ และเบิกตัวจาเลย”
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๖๖
ถา้ ศาลพนจารณาเนห็ิน่า ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินิ้าอโาษจาคตกใิรบุบส้ัิ
หลัอจากพิ้ โาษแลน้ คนรให้คตทคนาทปรบพฤินิ่าไป แลบเนพื่าให้ทาิรการใิการคตทคนาท
ปรบพฤินเนขท้ อนดศาลาาจสั่อดอั ิ้ี “ให้เปล่ียนแปลงเงื่อนไขการคุมความประพฤติ โดยให้จาเลย
ไปรายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติภายในระยะเวลาท่ีเหลือ ห้าม... และให้จาเลยกระทา
กิจกรรมบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ตามที่พนักงานคุมประพฤติ และจาเลยเห็นสมควร
จานวน.....ช่ัวโมง แจ้งให้พนกั งานคุมประพฤติทราบ” (เนป็ิกรณีา่ีไท่ทีการิวั โาษิ่า)
ข้อสังเกต
การคตทคนาทปรบพฤินจาเนลุใิกรณีิ้ีิ่าไป ทีปรบโุชิ์ิ้าุไท่คตท้ กวั เนนลา
ขาอเนจา้ หิา้ าี่ซ่ึอิา้ อทาดูแลจาเนลุ ิ่าจบส่อั ุกเนลนกการคตทปรบพฤิน
(๘) ราุอาิแลบคนาทเนห็ิขาเนปล่ีุิแปลอแลบเนพ่นทเนินทเนอ่ืาิไขการคตทคนาท
ปรบพฤิน เนช่ิ ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินกรบาาผนดขา้ หาเนกีุ่นกวั ุาเนสพินดให้โาษแลบศาลไท่ได้
กาหิดเนอื่าิไขหา้ ทผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินเนกีุ่นขา้ อกวั ุาเนสพินดให้โาษ แิ่ใิรบหน่าอการ
คตทคนาทปรบพฤินผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินุอั คอเนกีุ่นขา้ อกวั ุาเนสพินดใหโ้ าษาุู่
จากกรณีิาท ขา้ (๘) ทีแินคาสอ่ั ศาล ดอั ิ้ี
“นัดพร้อม โจทก์ พนกั งานคุมประพฤติ หมายเรียกจาเลยมาศาล”
ถา้ ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินทาศาลิาทหทาุเนรีุกศาลาาจใชด้ ตลพนินจส่ัอขา้ เนดีุน
หรืาหลาุขา้ ิ่าไปิ้ี
“เพ่ิมเติมเง่ือนไขห้ามจาเลยเกย่ี วข้องกบั ยาเสพติดให้โทษทุกชนิด และห้ามคบ
หาสมาคมกบั บคุ คลที่เกยี่ วข้องกบั ยาเสพติดให้โทษ”
“ให้จาเลยเข้ารับการบาบัดรักษาอาการติดยาเสพติดให้โทษ ณ สถานพยาบาล
ที่พนักงานคุมประพฤติเห็นสมควร”
“ขยายระยะเวลาการคุมความประพฤติออกไปมกี าหนด.....เดือน/ปี นับแต่วนั ท่ี...”
ถา้ ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ทาศาลิาทหทาุเนรีุก ศาลาาจส่อั ดอั ิ้ี
“นัดพร้ อมวันนี้ โจทก์ พนักงานคุมประพฤติมาศาล ส่วนจาเลยทราบนัด
โดยชอบแล้วไม่มา ถือว่าจาเลยไม่ประสงค์ที่จะคัดค้านรายงานและความเห็นของพนักงาน
คุมประพฤติ ข้อเท็จจริงจึงรับฟังได้ตามรายงานและความเห็นดังกล่าวว่า ..... (ระบุพฤติการณ์ที่
เก่ียวแก่การควบคุมความประพฤติของจาเลยท่ีเปล่ียนแปลงไป)..... ให้เพิกถอนเงื่อนไขการ
คุมความประพฤติ และให้นาโทษจาคุกท่ีรอไว้ มีกาหนด.............. มาลงโทษจาเลย (หรือ ให้
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๖๗
กาหนดการลงโทษที่ยังไม่ได้กาหนดแก่จาเลย โดยให้จาคุกจาเลย มีกาหนด ....) แจ้งพนักงาน
คุมประพฤติทราบ ออกหมายจับจาเลย”
(๙) กรณีผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินิ้อั ใจปฏนวิั นิาทเนอื่าิไขา่ีศาลกาหิด ทีคนาท
ปรบพฤินดีไท่ทีแินโิ้ทจบกรบาาคนาทผนดใด ๆ าีก พิักอาิคตทปรบพฤินพนเนคราบห์แล้น
เนห็ิสทคนรขาเนพนกถาิเนอ่ืาิไขการคตทคนาทปรบพฤินก่าิครวกาหิดรบุบเนนลาการคตทคนาท
ปรบพฤิน
จากกรณีิาท ขา้ (๙) ทีแินคาสัอ่ ศาลดอั ิ้ี
ถา้ ศาลพนจารณาขา้ เนา็จจรนอจากราุอาิแลบคนาทเนห็ิแลน้ เนห็ิน่าสาทารถใช้
ดตลพนินจได้ โดุไท่ิา้ อิดั พร้าทเนพื่าสาวถาทเนพน่ทเนินทศาลาาจสั่อ “เพิกถอนเงื่อนไขการคุมความ
ประพฤติ แจ้งให้พนักงานคุมประพฤติทราบ” หรืา
“นัดพร้อม โจทก์ พนักงานคุมประพฤติ และหมายเรียกจาเลย”
(๑๐) กรณีผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินถึอแก่กรรท การคตทคนาทปรบพฤินจึอสน้ิสตดลอ
จากกรณีิาท ขา้ (๑๐) กรณีิ้ีคดีาาาารบอวั ิาททาิรา ๓๙(๑) การคตทคนาท
ปรบพฤินจึอสน้ิสตดลอ ดอั ิ้ิั ศาลาาจสอ่ั ดอั ิ้ี
“วันนี้โจทก์ และพนักงานคุมประพฤติมาศาล ศาลสอบข้อเท็จจริ งแล้ว
ได้ความว่า จาเลยถึงแก่กรรมจริง การคุมความประพฤติจึงสิ้นสุดลง”
๕.๔ กรณีผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินพิ้ การคตทคนาทปรบพฤิน ินั าุ่าอราุอาิแลบ
คนาทเนห็ิ เนช่ิ
(๑) ราุอาิแลบคนาทเนห็ิกรณีพิ้ การคตทคนาทปรบพฤินไปดน้ ุดี เนิื่าอจาก
ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินปฏนวิั นิาทเนอ่ืาิไขขาอศาลครวถน้ ิ
(๒) กรณีผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินไท่ปฏนวิั นิาทเนอ่ืาิไข แลบพิกั อาิคตทปรบพฤิน
เนคุราุอาิศาลแลน้ แิ่ศาลทีคาสอ่ั ใหค้ ตทคนาทปรบพฤินิ่า แลบิ่าทาพิ้ การคตทคนาทปรบพฤิน
(๓) กรณีพิ้ การคตทคนาทปรบพฤินไปดน้ ุดี แลบใิรบหน่าอการคตทคนาทปรบพฤิน
ไดส้ ทคั รใจเนขา้ ร่นทกนจกรรทวรนการสัอคทหรืาอาิสารารณปรบโุชิ์
จากินั าุา่ อราุอาิแลบคนาทเนห็ิ ขา้ (๑) ถึอ (๓) ศาลาาจสัอ่ ดอั ิ้ี
“ทราบ/รวม”
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๖๘
บทที่ ๒
งานกจิ กรรมชุมชน
อาิกนจกรรทชตทชิ หทาุถึอ ข้ัิิาิแลบกรบวนิการาาอเนาคินคาี่พิักอาิ
คตทปรบพฤินิาทาใชด้ าเนินิการกวั ผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤิน ใิช่นอรบุบเนนลาา่ีถูกกาหิดเนอื่าิไข
ให้คตทคนาทปรบพฤินไน้ โดุใชเ้นาคินคนนรีการาาอจนินนาุา การศึกษา จรนุศาสิร์ สัอคทสอเนคราบห์
กฎหทาุแลบนรน ีการาื่ิ ๆ เนขา้ ทาดาเนินิการแกไ้ ขฟ้ื ิฟูพฤินกรรทแลบจนิใจ ิลาดจิการใหก้ าร
สอเนคราบห์ช่นุเนหลืาิาทสทคนรเนป็ ิราุวตคคลเนป็ ิรบุบ ๆ โดุใชา้ รัพุากรชตทชิ ให้เนขา้ ทา
ทีส่นิร่นทใิการรัวรู้ เนขา้ ใจ ส่อเนสรนท สิัวสิติแลบช่นุเนหลืา ดูแลผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤิน
า้อั าาอิรอแลบาาอาา้ ท เนพื่าให้ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินสาทารถกลวั ไปใช้ชีนนิใิชตทชิแลบ
สอั คทไดิ้ าทปกิน วาวาาขาอศาลา่ีเนกีุ่นขา้ อกวั อาิกนจกรรทชตทชิที ดอั ิ้ี
๑. บทบาทของศาล ตาม ป.อ. มาตรา ๕๖(๑) ิากเนหิืาจากวาวาาใิการกาหิด
เนอื่าิไขใหจ้ าเนลุราุอาิินั แลน้ ศาลุอั ทีวาวาาใิการกาหิดเนอ่ืาิไขใหจ้ าเนลุาาอาิวรนการสัอคท
หรืาสารารณปรบโุชิ์ิาทาี่เนจา้ พิกั อาิแลบผูก้ รบาาผนดเนห็ิสทคนราีกดน้ ุ โดุาาจแว่อได้
เนป็ิ ๒ กรณี
๑.๑ กรณีกาหิดเนอ่ืาิไขาาอาิวรนการสอั คทโดุผา่ ิการสืวเนสาบ ศาลจบไดร้ ัว
ขา้ ทูลหรืาราุลบเนาีุดขาอจาเนลุาุา่ อเนพีุอพาเนกีุ่นกวั คนาทพร้าทหรืาคนาทเนหทาบสทขาอจาเนลุ
าาอดา้ ิร่าอกาุ จนิใจ ลกั ษณบินสัุ คนาทปรบพฤิน การปรบกาวาาชีพ คนาทสิใจ คนาทสาทารถ
านั่ ไป คนาทสาทารถพนเนศษ คนาทุิน ุาทแลบคนาทิา้ อการขาอหิ่นุอาิราอรัว เนป็ิิิ้ ซ่ึอจบเนป็ิ
ปรบโุชิ์ใิการกาหิดเนอ่ืาิไขาาอาิวรนการสัอคทใหส้ าดคลา้ อเนหทาบสทกวั จาเนลุแิ่ลบราุ
โดุเนฉพาบาุา่ อุอน่ จาินิชนั่ โทอาาอาิาี่เนหทาบสท
๑.๒ กรณีกาหิดเนอื่าิไขาาอาิวรนการสัอคทโดุไท่ผา่ ิการสืวเนสาบ ศาลคนร
พจน ารณาคดั เนลืากจาเนลุโดุาาศุั หลกั เนกณฑิ์ ่าไปิ้ี
(๑) เนป็ิจาเนลุา่ีศาลเนห็ิสทคนรกาหิดเนอ่ืาิไขการคตทคนาทปรบพฤินไน้
(๒) ิา้ อสาวถาทคนาทุิน ุาทขาอจาเนลุ เนิ่ืาอจาก ป.า. ทาิรา ๕๖ (๑)
วาั าิั นน่า “...ตามที่เจ้าพนักงานและผู้กระทาผิดเห็นสมควร” การาาอาิวรนการสัอคทจึอิา้ อ
ไดร้ ัวคนาทุนิุาท หรืาคนาทเนห็ิชาวจากจาเนลุดน้ ุ ซ่ึอคนาทุนิุาทใิาี่ิ้ีหทาุคนาทน่า
ใิกรณีาี่จาเนลุเนป็ ิผูก้ รบาาผนดาาาาแลบทีโาษจาคตก ถา้ ศาลให้โากาสคตทคนาทปรบพฤินแลบ
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๖๙
าาอาิวรนการสัอคทแลน้ จาเนลุจบุนิุาทปฏนวิั นหรืาไท่ ถา้ ไทุ่นิุาทศาลก็จบไดใ้ ชน้ นรีา่ืิาี่
เนหทาบสทิ่าไป ิ่ิั คืา คนาทสทคั รใจา่ีจบเนลืากเนาาาาอา่ีเนป็ ิปรบโุชิ์แก่ิิแลบสาทารถ
ปฏนวิั นไดิ้ ิ่ั เนาอ
ดอั ิ้ิั ใิกรณีาี่ศาลจบสั่อใหจ้ าเนลุาาอาิวรนการสัอคทโดุไท่ผ่าิการ
สืวเนสาบศาลคนรสาวถาทคนาทุนิุาทขาอจาเนลุไนา้ ตกคร้ัอก่าิพนพากษา แลบคนรจดวิั าึก
คนาทุิน ุาทไนใ้ ิราุอาิกรบวนิพจน ารณาขาอศาลดน้ ุ
(๓) พนจารณาถึอคนาทเนหทาบสทหรืาคนาทพร้าทขาอจาเนลุาาอดา้ ิ
ร่าอกาุ จนิใจ ลกั ษณบินสัุ คนาทปรบพฤิน คนาทสิใจ การปรบกาวาาชีพ ฐาิบการเนอนิ ากั ษบ
หรืาคนาทสาทารถาน่ั ไป แลบคนาทสาทารถพนเนศษขาอจาเนลุ เนป็ิิิ้ เนช่ิ จาเนลุทีคนาทรู้ดา้ ิอาิ
หา้ อสทตด กา็ าจสั่อใหา้ าอาิวรนการใิลกั ษณบดอั กล่าน
ข้อสังเกต
เนกีุ่นกวั วาวาาศาลิาท ป.า. ทาิรา ๕๖(๑)
๑. การกาหิดเนอื่าิไขให้จาเนลุาาอาิวรนการสัอคท ศาลคนรกาหิด
ราุลบเนาีุดเนก่ีุนกวั การาาอาิวรนการสัอคท เนฉพาบจาินิชั่นโทอาาอาิวรนการสัอคทใิ
คาพนพากษา เนพื่าไท่ใหค้ าพนพากษาขาอศาลผูกทดั จาเนลุจิเนกนิไป ิากจากิ้ีการกาหิดเนฉพาบ
จาินิช่ันโทอาาให้จาเนลุสาทารถเนลืากปรบเนภากนจกรรทแลบรบุบเนนลาาาอาิได้ิาทคนาท
พร้าทขาอิิเนาอ โดุจาเนลุแลบพิกั อาิคตทปรบพฤิน จบไดท้ าพนจารณาคนาทพร้าทแลบคนาท
เนหทาบสทร่นทกิั ก่าิ
ตัวอย่าง เนขีุิคาพนพากษาิาท ป.า. ทาิรา ๕๖(๑)
- ให้ คุมความประพฤติจาเลยไว้เป็ นเวลา.......ปี และให้ ไปรายงานตัวต่อ
พนักงานคุมประพฤติ ตามท่ีพนักงานคุมประพฤติเห็นสมควรกาหนด
- ให้จาเลยกระทากิจกรรมบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ ตามที่พนักงาน
คุมประพฤติและจาเลยเห็นสมควร ตามจานวนช่ัวโมงท่ีพนักงานคุมประพฤติกาหนด
๒. คนาทุิน ุาท กรณีาี่ศาลสั่อใหจ้ าเนลุาาอาิวรนการสัอคทหรืาสารารณปรบโุชิ์
แลบกาหิดปรบเนภาหรืาลกั ษณบอาิโดุไท่ไดร้ ัวคนาทุิน ุาทจากจาเนลุิ้ิั าาจเนป็ิการขดั ิ่า
รัฐรรรทิูา ฯ ทาิรา ๓๐ เนพราบการาาอาิวรนการสัอคทไท่ใช่เนอื่าิไขการคตทคนาทปรบพฤิน
าี่ศาลจบสั่อไดโ้ ดุลาพอั า้อั โดุสภาพจาเนลุาตกคิาาจไท่าุูใ่ ิฐาิบาี่จบาาอาิวรนการสัอคท
ิาทคาสอ่ั ไดา้ ตกราุ เนช่ิ จาเนลุป่ นุเนจว็ หรืาทีาาการาาอจนิ เนป็ิิิ้
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๗๐
เนทื่าจาเนลุใหค้ นาทุิน ุาทแลน้ จาเนลุจบถาิคนาทุิน ุาททนได้ เนพราบเนป็ิการ
แสดอเนจิิาิ่าศาลา่ีจบผกู พิั ิาทคนาทุิน ุาทิ้ิั แลบเนป็ิเนอื่าิไขหิ่ึอิาทคาพนพากษาเนนิ้ แิ่
ทีพฤินการณ์เนปลีุ่ิแปลอไปิาท ป.า. ทาิรา ๕๖ นรรคสาท ศาลาาจเนพนกถาิเนอ่ืาิไขได้ หรืาถา้
จาเนลุฝ่ าฝืิเนอื่าิไข ศาลชาวาี่จบดาเนินิการิาททาิรา ๕๗ ิ่าไป
๓. การเนปล่ีุิแปลอเนอ่ืาิไข เนอื่าิไขการาาอาิวรนการสัอคท หรืา
สารารณปรบโุชิส์ าทารถเนปลีุ่ิแปลอได้ เนพราบทนใช่เนป็ิการเนปลีุ่ิแปลอโาษิาทคาพนพากษา
แิ่เนป็ิการเนปลีุ่ิแปลอเนอ่ืาิไขการคตทคนาทปรบพฤิน า่ี ป.า. ทาิรา ๕๖ นรรคสาท ใหา้ าิาจไน้
เนช่ิ จาเนลุจบุา้ ุภูทนลาเนิาไปิ่าอปรบเนาศ หรืาจาเนลุปรบสวาตวิั นเนหิตร้าุแรอจิไท่สาทารถ
าาอาิวรนการสัอคทได้ หรืาจาเนลุทีพฤินกรรทเนปล่ีุิแปลอไปใิาาอาี่ดีข้ึิ หรืาทีอาิาาเนป็ ิ
กนจจบลกั ษณบ ศาลกา็ าจลดจาินิชน่ั โทอาาอาิวรนการสัอคทให้ิา้ ุลอ หรืาเนพนกถาิเนอ่ืาิไข
ใิส่นิิ้ีได้ แิ่การเนปล่ีุิแปลอดอั กล่านิา้ อาุภู่ าุใิร้ บุบเนนลาา่ีศาลราการลอโาษหรืาราการ
กาหิดโาษเนา่าิ้ิั
กรณีศาลช้ิั ิิ้ ทนไดส้ ั่อใหจ้ าเนลุาาอาิวรนการสัอคท หรืาสารารณปรบโุชิ์
หากทีการาตารรณ์หรืาฎีกา ศาลสูอก็ทีาาิาจกาหิดเนอื่าิไขให้จาเนลุาาอาิวรนการสัอคทได้
เนช่ิเนดีุนกวั การส่อั กาหิดเนอ่ืาิไขการคตทปรบพฤินา่ืิ ๆ
๔. การกาหิดจาินิชัน่ โทอการาาอาิวรนการสัอคท เนิ่ืาอจากการาาอาิ
วรนการสอั คทเนป็ิทาิรการใหท่ แลบุอั ไท่ทีขา้ สรตปเนกีุ่นกวั การกาหิดจาินิชน่ั โทอ การาาอาิ
า่ีเนหทาบสทสาหรัวผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินแิ่ลบปรบเนภา จึอาาใหก้ ารกาหิดเนอ่ืาิไขการาาอาิ
วรนการสัอคทุอั ไท่เนป็ ิไปใิทาิรฐาิเนดีุนกิั เนช่ิ ศาลวาอแห่อกาหิดจาินิชนั่ โทอสูอทาก
(๑๐๐ ชน่ั โทอข้ึิไป) แิ่ศาลวาอแห่อกาหิดจาินิชน่ั โทอค่าิขา้ อิา้ ุ แลบวาอศาลไท่กาหิด
จาินิชน่ั โทอการาาอาิวรนการสัอคท เนพีุอแิ่กาหิดเนอ่ืาิไขการาาอาิวรนการสัอคทเนา่าิ้ัิ
เนกีุ่นกัวการกาหิดรบุบเนนลาใิการาาอาิา่ีเนหทาบสทิ้ัิ สาิักอาิส่อเนสรนทอาิิตลาการ
ใิขณบา่ีุอั กากวั ดูแลสาิกั อาิคตทปรบพฤินกลาอไดเ้นคุนาอหลกั เนกณฑไ์ น้ ดอั ิ้ี
- คดีา่ีคตทคนาทปรบพฤินไท่เนกนิ ๑ ปี กาหิดใหผ้ ถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินาาอาิ
วรนการสอั คทรบหนา่ อ ๑๒ ถึอ ๔๘ ชน่ั โทอ
- คดีาี่คตทคนาทปรบพฤินไท่เนกนิ ๒ ปี กาหิดใหผ้ ูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินาาอาิ
วรนการสัอคทรบหนา่ อ ๒๔ ถึอ ๙๖ ชน่ั โทอ
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๗๑
- คดีา่ีคตทคนาทปรบพฤินิ้อั แิ่ ๒ ปี ข้ึิไป กาหิดให้ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤิน
าาอาิวรนการสอั คทาุา่ อิา้ ุ ๓๖ ชน่ั โทอ แิ่ไท่เนกนิ ๒๐๐ ชน่ั โทอ
- คดีา่ีศาลไท่ไดก้ าหิดชน่ั โทอการาาอาิ สาิกั อาิคตทปรบพฤินจบจดั ใหผ้ ถู้ ูก
คตทคนาทปรบพฤินาาอาิไดิ้ าทคนาทเนหทาบสท
จากหลกั เนกณฑ์ดอั กล่านจบเนห็ิไดน้ า่ ศาลสาทารถกาหิดรบุบเนนลาการาาอาิ
ได้ค่าิขา้ อุืดหุต่ิพาสทคนร ซ่ึอหลกั เนกณฑ์ดอั กล่านุอั เนป็ ิหลกั เนกณฑ์า่ีใช้ร่นทกิั าุู่จิถึอ
ปัจจตวิั แิ่การกาหิดรบุบเนนลาการาาอาิจบกาหิดทากิา้ ุเนพีุอใด ข้ึิาุู่กวั าอคป์ รบกาว
หลาุ ๆ าุา่ อเนช่ิ คนาทหิกั เนวาขาอขา้ หาแห่อคดี แลบโาษาี่ศาลกาหิด ิลาดจิคนาทพร้าท
หรืาคนาทเนหทาบสทขาอจาเนลุแลบหิ่นุอาิราอรัว เนป็ ิิิ้ าุ่าอไรก็ิาททีขา้ สัอเนกิน่าการ
กาหิดรบุบเนนลาการาาอาิา่ีิา้ ุเนกนิไป (ิ่ากน่า ๑๒ ชน่ั โทอ) จบไท่เนพีุอพาิ่าการพฒั ิา
คนาทรู้สึกรัวผดน ชาวขาอผกู้ รบาาผดน หากทากเนกนิไป (เนกนิกน่า ๑๐๐ ชน่ั โทอ) คนาทสาเนร็จใิการ
าาอาิจบลดลอ
๕. การกาหิดเนอื่าิไขโดุไท่ผ่าิการสืวเนสาบแลบพนินจ จากสถนินผลการ
ปฏนวิั นอาิาี่ผ่าิทา พวน่าศาลินุทกาหิดเนอ่ืาิไขการาาอาิวรนการสัอคท โดุไท่ผ่าิการ
สืวเนสาบ ซ่ึอิวั เนป็ิปัาหาขาอพิกั อาิคตทปรบพฤิน ใิการดูแลผถู้ ูกคตทคนาทปรบพฤินใหป้ ฏนวิั น
ิาทเนอ่ืาิไขการาาอาิวรนการสัอคท า้อั ิ้ี เนิ่ืาอจากผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินวาอราุาี่ศาลกาหิด
เนอ่ืาิไขาาอาิวรนการสัอคท ทีคตณสทวิั นไท่เนหทาบสทิ่าการาาอาิวรนการสัอคท เนช่ิ ทีคนาท
พนการาาอร่าอกาุ ทีภารบิา้ อปรบกาวาาชีพหาเนล้ีุอคราวครัน ซ่ึอทีฐาิบุากจิทาก หรืาที
ภูทนลาเนิาาุูห่ ่าอไกลจากหิ่นุอาิราอรัว หรืาจาเนลุทีา่ีพกั าาศุั ไท่เนป็ ิหลกั แหล่อ เนิื่าอจาก
การปรบกาวาาชีพ เนช่ิ จาเนลุาี่ปรบกาวาาชีพรัวจา้ อขวั รถส่อสนิคา้ แลบถูกจวั กตทดาเนินิคดี
ใิขา้ หาวรราตกิ้าหิักเนกนิ ฯ ใิเนขิพ้ืิา่ีขาอจอั หนดั าี่ิาสนิคา้ ไปส่อ กรณีเนช่ิิ้ี หากศาล
กาหิดเนอื่าิไขให้จาเนลุาาอาิวรนการสัอคทดน้ ุ ก็จบก่าให้เนกนดปัาหาใิการจดั ให้จาเนลุไป
าาอาิวรนการสัอคท เนป็ิิิ้ าุ่าอไรกิ็ าท หากศาลจบกาหิดเนอื่าิไขโดุไท่ผ่าิการสืวเนสาบ
แลบพนินจขาอพิักอาิคตทปรบพฤินก่าิ ก็ให้ศาลกาหิดเนอ่ืาิไขาุ่าอกนา้ อ ๆ เนช่ิ ให้จาเนลุ
กรบาากนจกรรทวรนการสัอคทหรืาสารารณปรบโุชิ์ ิาทา่ีพิกั อาิคตทปรบพฤินเนห็ิสทคนร
๒. บทบาทของศาลตาม ป.อ. มาตรา ๕๖ (๒) ศาลาาจเนขา้ ไปทีวาวาาใิการปรัว
พฤินกรรทขาอผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤินใหเ้นปลีุ่ิแปลอไปใิาาอา่ีดีข้ึิ โดุกาหิดเนอื่าิไขใิ
ป.า. ทาิรา ๕๖(๒) เนพ่ทน เนินทข้ึิาีกิาทขา้ เนสิาแิบขาอพิกั อาิคตทปรบพฤิน เนช่ิ
คู่มือปฏิบัติราชการของตลุ าการ ส่วนวิธีพิจารณาความอาญา ๓๗๒
- ใหเ้นขา้ รัวการฝึ กาวรทนชน าชีพ เนพา่ื ใหท้ ีอาิาาเนป็ิกนจจบลกั ษณบ
- ใหป้ รบกาวาาชีพดน้ ุคนาทซื่าสัิุ์ เนพ่ืาาตปการบเนล้ีุอดูิิเนาอแลบคราวครัน
าุ่าอไรก็ิาท หากคนาทปรากฏแก่ศาลโดุาาอาื่ิ แลบศาลจบกาหิดเนอื่าิไขให้
จาเนลุฝึ กหดั หรืาาาอาิาาชีพาิั เนป็ ิกนจจบลกั ษณบิาท ป.า. ทาิรา ๕๖ (๒) โดุไท่ผ่าิ
คนาทเนห็ิใิราุอาิขาอพิกั อาิคตทปรบพฤิน ศาลคนรคาิึอถึอศกั ุภาพ หรืาคนาทพร้าทขาอ
ชตทชตทใิการฝึ กาวรทนชน าชีพ หรืาใหจ้ าเนลุปรบกาวาาชีพแิ่ลบปรบเนภาดน้ ุ
ข้อสังเกต
กรณีิาท ป.า. ทาิรา ๕๖ (๒) ปกินศาลจบไท่กาหิดเนอื่าิไขเนพน่ทเนินท เนนิ้ แิ่ทีการ
สืวเนสาบก่าิทีคาพพน ากษา แลบพิกั อาิคตทปรบพฤินราุอาิการสืวเนสาบแลน้ ทีขา้ เนสิาแิบ
๓. บทบาทของศาลตาม ป.อ. มาตรา ๕๖ (๔) ศาลาาจเนขา้ ไปทีวาวาาใิการช่นุเนหลืา
แกไ้ ขวาวดั ผูถ้ ูกคตทคนาทปรบพฤิน โดุกาหิดเนอื่าิไขิาท ป.า. ทาิรา ๔๕(๔) เนพน่ทเนินทข้ึิาีก
ิาทขา้ เนสิาแิบขาอพิกั อาิคตทปรบพฤิน เนช่ิ
- ให้เนขา้ รัวการวาวดั รักษาาาการินดุาเนสพินดใหโ้ าษิาทคาแิบิาขาอพิกั อาิ
คตทปรบพฤิน
- ให้เนข้ารัวการวาวดั รักษาาาการวกพร่าอาาอจนิาี่โรอพุาวาลจนิเนนช ิาท
รบุบเนนลาา่ีแพาุผ์ รู้ ักษาเนห็ิสทคนรแลบจาเนป็ิ
- ใหเ้นขา้ รัวการวาวดั รักษาาาการป่ นุดน้ ุโรค (นณั โรค โรคเนร้ืาิ โรคพษน สตราเนร้ืารัอ ฯลฯ )
ภาุใิรบุบเนนลาิาทา่ีแพาุผ์ รู้ ักษาเนห็ิสทคนรแลบจาเนป็ิ
าุ่าอไรก็ิาท หากศาลจบกาหิดเนอื่าิไขให้จาเนลุไปรัวการวาวดั รักษาการินด
ุาเนสพินดให้โาษ คนาทวกพร่าอาาอร่าอกาุหรืาจนิใจ หรืาคนาทเนจ็วป่ นุาุ่าอา่ืิิาท ป.า.
ทาิรา ๕๖ (๔) โดุไท่ผ่าิคนาทเนห็ิใิราุอาิขาอพิกั อาิคตทปรบพฤิน ศาลคนรคาิึอถึอ
ศกั ุภาพหรืาคนาทพร้าทขาอสถาิพุาวาลาี่จบใหก้ ารวาวดั รักษา แลบคนาทพร้าทขาอผถู้ ูกคตท
คนาทปรบพฤินดน้ ุ
ดอั ิ้ิั หากศาลไดป้ รบสาิอาิกวั พิกั อาิคตทปรบพฤิน กจ็ บาาใหก้ ารใชด้ ตลพนินจ
กาหิดเนอ่ืาิไขิาท ป.า. ทาิรา ๕๖(๔) ถูกิา้ อเนหทาบสทุอ่น ข้ึิ
๔. บทบาทศาลตาม ป.อ. มาตรา ๕๖ (๕) ซ่ึอกาหิดน่าเนอ่ืาิไขา่ืิ ๆ ิาทา่ีศาล
เนห็ิสทคนรกาหิด เนพ่ืาแกไ้ ขฟ้ื ิฟูหรืาป้าอกิั ทนให้ผูก้ รบาาผนดกรบาา หรืาทีโากาสกรบาา
คนาทผนดข้ึิาีก เนช่ิ ใหไ้ ปศึกษาเนพ่นทเนินท การแิบิาแลบคนวคตทดูแลขาอพิกั อาิคตทปรบพฤิน
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
1 คู่มือปฏิบัติราชการของตุลาการ 2562 วิอาญา
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
1 คู่มือปฏิบัติราชการของตุลาการ 2562 วิอาญา
- 1 - 50
- 51 - 100
- 101 - 150
- 151 - 200
- 201 - 250
- 251 - 300
- 301 - 350
- 351 - 400
- 401 - 450
- 451 - 500
- 501 - 550
- 551 - 600
- 601 - 650
- 651 - 655
Pages: