โครงการ KM Palliative ถอดบทเรียน..หลักสูตรนักสังคมสงเคราะห์เฉพาะ

(communication,
ordination, continue
s control

death (bereavement,
depression, PTSD)

1-3 รพ.พระปกเกล้า จนั ทบรุ ี
4 อจ.แสวง บญุ เฉลมิ วิภาส

10/07/61

Palliative Care Awareness and Lanchasak Akkayagorn, M.D.
Practical Approaches
• Appointment: Doctor of Medicine
[Psychosocial & Spiritual]
• Specialty: General Psychiatry
อ.นพ.ลญั ฉน์ศกั ด์ิ อรรฆยากร
ศนู ย์ชีวาภิบาล รพ.จฬุ าลงกรณ์ สภากาชาดไทย • Position: Palliative Care Physician in center

Picture • Qualification & Education:

• M.D. , Grad. Dip. in Clinical Sciences (Chulalongkorn

University, Thailand)

• Dip. Thai Board in Psychiatry (CU,Thailand)

• Cert. Fellowship in Genetics Addiction (Yale University,

US)

• Acupuncture and Moxibustion (Praboromarajchanok Ins.

For Health workforce development)

• Areas of Interest: Psychiatry, Acupuncture,

Homoeopathy, Meditation and Genetics Addiction

Office: Cheewabhibaln Palliative Care Center, KCMH, Bangkok, Thailand
10330 E-mail : [email protected]

สังคมเรา? พทุ ธศาสนาจาแนกการตายเป็น 4 ประเภท

1. อายุขยมรณะ ตายเพราะหมดอายุ พูดให้เข้าใจง่าย คอื สนิ้ อายุขัย
2. กมั มกั ขยะมรณะ ตายเพราะหมดกรรม เม่อื ชดใช้กรรมหมดกต็ าย
3. อุภยักขยะมรณะ ตายเพราะหมดทงั้ อายุขัยและหมดกรรม
4. อุปัทเฉทกมรณะ ตายเพราะอุบัตเิ หตุ คอื มีผู้กระทาให้ตาย

ใน 3 อย่างแรกผู้นัน้ มโี อกาสได้ส่ังเสีย แต่อย่างสุดท้ายไม่ค่อยมี
โอกาส

1

The Good Death 10/07/61

Beautiful Death

Less suffering ? Acceptably
Naturally Predictably
Holistically Peacefully

Easily Religiously

ตายดี? Palliative Care

• WHO Definition of Palliative Care
– an approach that improves the quality of life of patients and their
families facing the problem associated with life-threatening illness,
through the prevention and relief of suffering by means of early
identification and impeccable assessment and treatment of pain and
other problems, physical, psychosocial and spiritual

2

Patient assessment 10/07/61

Psycho อนิ -หยาง
- emotion, feeling

Physical Spiritual
- condition - life meaning

- function Social & family
- symptoms

พลงั งานของโลก Holistic Care Lanchasak, M.D.

Fundamental General

• Earth Element • Biological-Physical Aspect
• Water Element • Psychological Aspect
• Wind Element • Social & Economical Aspect
• Fire Element • Spiritual Aspect

Health Practical PC

• Food-Medicine Perspective • Disease-illness-Suffering-
• Emotion-Relationship Perspective Environmental Aspect
• Posture-Environment Perspective
• Behavior-Decision Perspective • Patient-Family Needs Aspect
• Legal-Documentary Aspect
• Empathic-Concern Aspect

3

10/07/61

4 Cases Lanchasak, M.D. คนไข้ระยะท้าย 4

• ตายได้ – Acceptably able to die, well prepared for 1. ระยะท้ายของชวี ติ : คนไข้ระยะสุดท้าย End of life
condition
death in advance (mostly CA)
2. ระยะท้ายของโรค : โรคระยะสุดท้ายทางการแพทย์ Advance
• ตายดอื้ – Unstably/medically predominant. Often to staging of disease/condition

be in a dilemma of futility (non CA, unpredictable 3. ระยะท้ายของการรักษา : สภาวะการท่ดี แู ลและฟื้นฟูเป็ น
prognosis, Unstable medical conditions) เป้าหมายสาคัญ Chronic/unresponsive condition

• ตายด่วน – Rapidly predicted to die Usually focus on 4. ระยะท้ายของความสัมพนั ธ์ : สภาวะท่กี ารพลัดพราก สูญเสียทาง
ร่างกายและจติ ใจ Grief and Bereavement
family and care givers (mostly at ER/OR/ICU) condition

• ตายทงั้ เป็ น – Chronic/poorly responsive bed ridden

(Chronic Neurological diseases and Psychiatric
disorders, Congenital diseases)

บริบทส่ือสารใน Palliative Care อภยั ราชกมุ ารสูตร

• การบอกวนิ ิจฉัยโรคและการรักษา Symptom ความเป็ น ความเป็ น ความน่า การตดั สินใจ
• การอธิบายโรคและพยากรณ์โรค Rx & Truth จริง ประโยชน์ พอใจ พูด
• การอธิบายการดูแลแบบประคับประคอง Sharing ไมจ่ ริง ไมเ่ ป็นประโยชน์ ไมน่ า่ พอใจ ไมพ่ ดู
• การประกาศการเสียชีวติ /ใกล้เสียชวี ติ ไมจ่ ริง ไมเ่ ป็นประโยชน์ นา่ พอใจ ไมพ่ ดู
• การนาประชุมครอบครัว Advance จริง ไมเ่ ป็นประโยชน์ ไมน่ า่ พอใจ ไมพ่ ดู
• การให้กาลังใจผู้ป่ วยและครอบครัว Care จริง ไมเ่ ป็นประโยชน์ นา่ พอใจ ไมพ่ ดู
Planning จริง เป็นประโยชน์ ไมน่ า่ พอใจ
จริง เป็นประโยชน์ นา่ พอใจ รู้กาลทจ่ี ะพดู
Mind รู้กาลที่จะพดู
Power

4

10/07/61

• การบอกพยากรณ์โรคตามจริง ไมไ่ ด้ทาให้ผ้ปู ่วยทรุดจากหมดความหวงั • เมื่อผ้ปู ่วยทราบวา่ โรคอยใู่ นระยะท้าย สว่ นใหญ่เลือกคณุ ภาพชีวติ มากกวา่ การรักษาท่ี
แตช่ ่วยให้ผ้ปู ่วยยอมรับและเตรียมตวั ช่วยเสริมพลงั อานาจให้รู้สกึ รุกราน (Higginson, 2013)
สามารถควบคมุ สถานการณ์จากการมโี อกาสตดั สินใจด้วยตนเอง
• ผ้ปู ่วยท่ีไม่ได้รับการพดู คยุ เร่ืองการดแู ลในระยะท้ายแตเ่ นน่ิ ๆ มกั ได้รับการรักษาแบบ
(Davison, 2006) รุกรานในระยะใกล้เสียชีวติ (Mack, 2012)

Mark JW, Cronin A, Keating NL. Pall Med 2013; • Multicenter study พบวา่ ผ้ปู ่วยอยากทราบความจริงถ้าพยากรณ์โรคน้อยกวา่
Davison SN, Simpson C BMJ 2006 หนง่ึ ปี (Harding, 2013)

5

10/07/61

Elisabeth Kubler-Ross’ stages

SHOCK

ACCEPT ANGER

DEPRESS BARGAIN

รู้ชัดว่ากาลัง Common psychosocial issues in Life threatening
จะตาย illnesses

รู้ชัดว่าเป็ น • Loss of body functions
โรคร้ าย • Disfiguring treatments (furniture dependence)
• Loss of autonomy and independence
• Abandonment and isolation
• Becoming a burden of others
• Financial strain
• Uncontrollable pain and discomforts

6

10/07/61

การเปลย่ี นแปลงด้านจติ ใจ การเปลยี่ นแปลงด้านสังคม ที่เกดิ จากการสูญเสีย
(จริง vs จนิ ตนาการ)
1. ชอ็ ค 8. โกรธ
2. ว้าวุ่นใจ 9. ว้าเหว่ เดยี วดาย (48.8%) 1. สญู เสยี บคุ คลอนั เป็ นท่รี ัก
2. สญู เสียสมั พนั ธภาพใน/นอกครอบครัว
3. กลัว 10. ไม่มีคุณค่า
4. ท้อแท้ หมดกาลังใจ 11. เป็ นภาระ 3. สูญเสยี บทบาททางสงั คม
12. วติ กกงั วล
5. หงุดหงดิ ใจ 13. ซึมเศร้า
6. น้อยใจ

7. ผดิ หวงั เสียใจ

Sharing the Bad News “SPIKES” Death Anxiety : ความรู้สึกหวาดหวน่ั กบั ความ
ตายทีอ่ ยู่ภายในจิตใตส้ านึก หวาดกลวั ทีต่ อ้ งจบชีวิตก่อน
• Setting up the interview เวลาอนั สมควร รู้สึกไม่เป็นสขุ เมือ่ ตอ้ งถึงจดุ เร่ิมตน้ ของ
• Perception การไม่สามารถสือ่ สารและไม่มีตวั ตน
• Invitation (ASK)
• Knowledge (TELL) Yalom 1980
• Emotions (ASK)
• Strategy and Summary

2000 by Walter F. Baile, M.D.

7

Death Anxiety 10/07/61

-Death Fear Death Fear
-Death Avoidance Behavior
“ความกลัวทเ่ี กดิ ขน้ึ ต่อความตาย (Death Fear or Fear of
Death) หากเกดิ ขน้ึ บ่อยจะทาให้บุคคลนั้นมีชวี ติ อยู่อย่างไม่มี
ชวี ติ ชีวา เพราะเขาเสียพลังงานของชีวติ ไปเพ่ือวงิ่ หนี ปฏเิ สธ
และหลีกเลี่ยงต่อการเผชญิ หน้ากับความตาย (Death
Aviodance)”

Yalom

ความกลวั ตายมีสาเหตุภายในตวั บุคคล 4 ดา้ น Death Avoidance Behaviors

1. กลวั ความไมร่ ู้ (fear of unknown) เช่น ชีวิตหลงั ความตาย • เปล่ียนเรื่องพดู พยายามปิดบงั ความคดิ ความรู้สกึ
อะไรที่เปล่ยี นแปลงไมค่ ้นุ เคย • ตอ่ ต้านการพดู ตอ่ วา่ ผ้ทู ี่ชวนพดู และมที ศั นคตไิ มด่ ตี ่อการพดู เรื่องนี ้
• ตอ่ รองด้วยการรักษาทางเลือก หรือสถานพยาบาลใหม่ หรือแพทย์ใหม่
2. กลวั ความทรมาน (fear of suffering) เจ็บปวด ทรมานร่างกาย • พยายามทานอาหารมากหรือน้อยกวา่ ปกติ
3. กลวั ความเดยี วดาย (fear of loneliness) : เหงา ว้าเหว่ • บคุ ลิกนิสยั เปลี่ยน ปฏิสมั พนั ธ์เปลยี่ น
• เข้าหากิจกรรมทางศาสนาหรือความเช่ือเพ่ิมขนึ ้
เดียวดาย ไมม่ ใี ครอยใู่ กล้ • ไมม่ ีการเตรียมพร้อมเกี่ยวกบั ความไมเ่ ท่ียง
4. กลวั ชีวิตดบั สิน้ สลาย (fear of extinction) : การไมส่ ามารถ • มคี วามคดิ จดจ่อเร่ืองบางเรื่องมากเกินไป จากดั สงิ่ ตา่ งๆ พยายาม

ทาอะไรๆได้อีก การกลวั วา่ ไมถ่ กู จดจาไว้ ควบคมุ หรือพฤติกรรมทาร้ายตนเอง

Conte และคณะ 1982

8

10/07/61

Death Acceptance-1 Death Acceptance-2

• ตายเป็นเร่ืองธรรมชาติ (Neutral Acceptance) ที่ทกุ ชีวิตต้องพบเจอ • ตายอยา่ งมตี วั แทน หรือในความหมาย “แม้ตวั ตาย แตช่ ื่อยงั ”
• ตายเป็นความเปลี่ยนผ่าน (Approach Acceptance) เพ่ือเข้าถงึ ชีวิตใหมท่ ี่ดีกวา่ และ (Replaced Acceptance) เป็นการให้ความหมาย ตอ่ การใช้
• ตายเป็นความหลกี หนี (Escape Acceptance) เพื่อไมต่ ้องพบกบั ความทกุ ข์ทรมาน ชีวิตอยา่ งมคี ณุ คา่ จนสามารถก้าวข้ามความกลวั หรือการปฏิเสธความ
ตายได้ ถือเป็นการยอมรับความตายประเภทหนงึ่ และ
The Death Attitude Profile-Revise (Wong, Reker, & Gesser,1987-1988)
• ตายแบบดบั ไมเ่ หลอื หรือนิพพาน (Real Acceptance) ผ้ทู ่ี
สามารถเข้าถงึ การยอมรับความตายในรูปแบบสดุ ท้าย ต้องการ
ประสบการณ์ชีวิตท่ีมคี วามเฉพาะ มีการพฒั นาจิตในขณะดาเนินชีวิต
ตามหลกั ของมรรคมีองค์ 8 อยา่ งสมบรู ณ์ ได้แก่ ศลี สมาธิ และปัญญา
ซง่ึ เป็นองค์ประกอบร่วมที่ไมส่ ามารถขาดสง่ิ ใดสง่ิ หนงึ่ เพ่ือจะเข้าถงึ
ความจริงอนั สงู สดุ นี ้

Lanchasak, M.D.

Death Acceptance Levels Level-based Motivational Interview

• .....ยงั ตายไม่ได้ (…must not die) • 1. ยงั ตายไม่ได้ → How/What to die in general?
• .....ตายกไ็ ด้ ไม่ตายกด็ ี (…could die, otherwise, it Why not? When it is possible and what will be
happen? หากตายตอนนีจ้ ะมอี ะไรแยบ่ ้าง?
would be great!)
• .....ตายกไ็ ด้ ไม่ตายก็ได้ (For…, either live or dead is • 2. ตายกไ็ ด้ไม่ตายกด็ ี → How to die?What the
expect to see if not? What expect to see if so?
OK.) What the unfinished business? อยตู่ ่อไดม้ ีอะไรดี?
• .....อย่ดู ้วยดจี นถงึ วนิ าทสี ุดท้าย (…could live well
• 3. ตายกไ็ ด้ไม่ตายกไ็ ด้ → How to adjust if not? How
enough through the end.) to adjust if so? Where the preferable?

Lanchasak, M.D. • 4. อยู่ดีจนตาย → What would like to be assisted?

9

10/07/61

แอบยอมรับ..แต่ไม่กล้าพูดออกมา Hope Expectation

• ยงั กลวั ตาย กลวั พลดั พราก
• กลวั ถกู มองวา่ ยอมแพ้
• กลวั ถกู ทอดทงิ ้
• มี Unfinished Business

Distance reference, mind power, alternative Rx

เป้าหมายของการดูแลแบบประคับประคอง

1.ตายไม่ได้

• เขา้ ใจโรค

• เขา้ ใจส2ัจ.ธตรรามยขกอไ็งชดีว้ ิตไม่ตายกด็ ี

• จิตใจ3เขม.้ ตแขาง็ ยกสไง็ บด้ไไมม่มีห่ต่วางยกไ็ ด้

เขา้ ใจกา1รด.ตาาเยนไินมโ่ไรดค้ คนไข้ 1 .เตขาา้ ยใไจมโ่ไรดค้
รเขทู้ า้ าใ2งจเ.ชลตวีอื าติกยแกกไ็ลาดะร้สรไกงัมั คษ่ตมาายกด็ ี 2.ตายกเขไ็ ดา้ ้ใไจมผ่ตปู้ า่วยยกด็ ี
เขา้ 3ใจ.ตตนายเกอไ็งด้ ไม่ตายกไ็ ด้ 3.ตายกใไ็ จดไ้ มไมข่ ่นตุ่ ามยวั กไ็ ด้

needs & dบuุคtลyากร ครอบครวั

10

Palliati

การดูแลผูป้ ่ วย
ควา

ศนู

ive Care

ยระยะทา้ ยอยา่ งมี
ามหวงั

พญ.ปรารถนา โกศลนาคร
นยช ีวาภิบาล รพ.จุฬาลงกรณ

Outli

 “เทาความ” หลกั การดแู ลผ
ประคับประคอง

 “เกร่นิ ” ความสาํ คัญของนกั
ดแู ลประคบั ประคอง

 อาการทางกายท่มี กั เกดิ ขึ้น
 การเปลยี่ นแปลงทางกายช
 สญั ญาณทบ่ี ง ถงึ การเสยี ช

ines

ผปู ว ยระยะทา ยแบบ

กสังคมสงเคราะหใ นการ

นในผปู ว ยระยะทาย
ชว งใกลเ สยี ชวี ติ
ชวี ติ

“โอกาสสดุ ทายสาํ หรบั การ

รปด ฉากชีวติ ที่สวยงาม”

ผศ.นพ.พรเลศิ ฉตั รแกว





Palliativ

WHO Definition of Pallia

an approach that improves
patients and their familie
associated with life-threa
prevention and relief of s
identification and impecc
treatment of pain and oth
psychosocial and spiritua

ศูนยชวี าภบิ าล โรงพยาบาล

ve care

ative Care

s the quality of life of
es facing the problem
atening illness, through the
suffering by means of early
cable assessment and
her problems, physical,
al

ลจฬุ าลงกรณ สภากาชาดไทย

การดแู ลแบบป

การดแู ลผูปวยท่ีมีภา
กระบวนการดูแลแบ
จัดการอาการทางก
จิตใจของผูปวยและค
ซึง่ คุณภาพชีวิตที่ด

บริบทของป

“ไมเรง แล

ประคบั ประคอง

าวะคุกคามชีวิตโดย
บบองคร วม ผา นการ
กาย การดูแลสภาวะ
ครอบครัว เพ่ือใหไดม า
ดีท่ีสดุ ท่ีเปนไปไดตาม
ปจเจกบุคคล

ละ ไมยือ้ ”

Holistic Fr

Psych
gical

Biomedical

socia

ramework

holo

spiritual

al

ความสาํ คญั ของ

W

Internal
consultancy

Assessm

-Individu

Volunteers -Family

User -Physica
involve- resource
-Social
Spreading ment resource

words

Equality
access

Social work in Palliative Medicine: Extendin

Oxford Textbook of Palliative Medicine

งนกั สงั คมฯในทมี

Wider roles

y Community
Liaison

ment Intervention

ual -information
-communication

al -confidence to act
es -resource to act

es -bereavement Training

y Staff
support

ng service

Palliative Performance Scale Vers

PPS การ การปฏบิ ตั กิ จิ กรรมและ
% เคลอ่ื นไหว การปรากฏของโรคใหเ้ ห็น

ทาํ กจิ กรรมและทาํ งานไดป้ กติ
1 2100 ปกติ
ไมป่ รากฏอาการของโรค

90 ปกติ ทาํ กจิ กรรมและทาํ งานไดป้ กติ
80 ปกติ โรคเรมิ่ ปรากฏใหเ้ ห็น

ตอ้ งใชค้ วามพยายามในการทาํ
กจิ กรรมตามปกติ
โรคเรมิ่ ปรากฏใหเ้ ห็น

70 ลดลง ไมส่ ามารถทาํ กจิ กรรมและทาํ งานได้
ตามปกต ิ
60 ลดลง โรคปรากฏใหเ้ ห็นชดั เจน

50 นง่ั /นอนเป็ น ไมส่ ามารถทาํ งานอดเิ รก/งานบา้ น
สว่ นใหญ่ โรคปรากฏใหเ้ ห็นชดั เจน

40 อยบู่ นเตยี ง ไมส่ ามารถทาํ งานไดเ้ ลย
เป็ นสว่ นใหญ่ โรคมกี ารลกุ ลามมาก

30 อยบู่ นเตยี ง ไมส่ ามารถทาํ กจิ กรรมสว่ นใหญไ่ ด้
ตลอดเวลา โรคมกี ารลกุ ลามมาก

ไมส่ ามารถทาํ กจิ กรรมใดๆ
โรคมกี ารลกุ ลามมาก

20 อยบู่ นเตยี ง ไมส่ ามารถทาํ กจิ กรรมใดๆ
ตลอดเวลา โรคมกี ารลกุ ลามมาก

10 อยบู่ นเตยี ง ไมส่ ามารถทาํ กจิ กรรมใดๆ
ตลอดเวลา โรคมกี ารลกุ ลามมาก

0 เสยี ชวี ติ -

sion 2 (PPSv.2)

การดแู ล การรบั ประทาน ระดบั ความรสู้ กึ ตวั
ตนเอง
ปกต ิ 4 รสู้ กึ ตวั ดี 5
2 3ปกติ

ปกต ิ ปกต ิ รสู้ กึ ตวั ดี

ปกต ิ ปกตหิ รอื รสู้ กึ ตวั ดี
ลดลง

ปกต ิ ปกตหิ รอื ลดลง รสู้ กึ ตวั ดี

ตอ้ งชว่ ยเหลอื ปกตหิ รอื รสู้ กึ ตวั ดหี รอื สบั สน
เป็ นครงั้ คราว ลดลง
รสู้ กึ ตวั ดหี รอื สบั สน
ตอ้ งชว่ ยเหลอื ปกตหิ รอื
มากขนึ้ ลดลง รสู้ กึ ตวั ดหี รอื งว่ งซมึ
+/- สบั สน
ตอ้ งชว่ ยเหลอื ปกติ หรอื รสู้ กึ ตวั ดหี รอื งว่ งซมึ
เป็ นสว่ นใหญ่ ลดลง +/- สบั สน
รสู้ กึ ตวั ดหี รอื งว่ งซมึ
ตอ้ งชว่ ยเหลอื ปกตหิ รอื +/- สบั สน
ทกุ อยา่ ง ลดลง งว่ งซมึ หรอื ไมร่ สู้ กึ ตวั
+/- สบั สน
ตอ้ งชว่ ยเหลอื จบิ นาํ้ ได้
ทกุ อยา่ ง เล็กนอ้ ย 09

ตอ้ งชว่ ยเหลอื ทาํ ความสะอาด
ทกุ อยา่ ง ปากเทา่ นนั้

- -

อาการทางกายทอ่ี
ระยะ

ปวด หอบ
เหนอื่
เพอ
สบั สน

นอน
ไม
หลบั คลน่ื

อาเจ

อาจเกดิ ในผปู วย
ะทาย

เบอื่
บ อาหาร
อย

ทอ งผกู

ออ น
เพลยี

นไส

จียน

แนวทางการจดั ก

 ใชยากลุม opioids (มอรฟ
เปน การเรงการตาย ใชไ ด

 ไมม ีขนาดยาสงู สดุ >>ไมต
 การตองใชยาเพ่ิมไมไ ดแ ป

ดําเนินไปมากข้ึน
 มวี ิธกี ารใหย าผา นทางใตผ

การรบั ประทานยา
 ดูแลสภาพจติ ใจ เพราะมีผ

การอาการตางๆ

ฟน )ได ไมก ดการหายใจ ไม
ดต ง้ั แตเ น่นิ ๆ
ตอ งกลัวไมม ียาใช
ปลวา ตดิ ยา แตแ ปลวาโรค

ผวิ หนงั อยางตอ เน่ือง แทน

ผลตออาการ

..ทําความ

 ใหย้ า..เพอื่ ลดอาการ
 ยังไมห่ ายปวด ใหข้ อยาเพ
 ขนาดยาทใ่ี ห"้ ไม"่ กดการห
 ใชย้ าบอ่ ยๆ"ไมใ่ ช"่ ตดิ ยา

(psychological vs.physi
 ยาไมไ่ ดท้ ําใหผ้ ปู ้ ่ วยเสยี ชวี
 ยาไมไ่ ดท้ ําใหผ้ ปู ้ ่ วยงว่ งซม

มเขาใจ..

พม่ิ
หายใจ

ical)
วติ เร็วขนึ้
มึ หรอื ขาดสตใิ นชว่ งทา้ ย

การเปล่ยี นแปลงท่ีเก

 ระดับความรูส กึ ตวั
 การรับประทานอาหาร/ด่มื
 การขับถา ย การปส สาวะ
 ระบบหัวใจและหลอดเลือด
 การหายใจ
 อุณหภมู ิรา งกาย
 การเปล่ียนแปลงทางผวิ หน

กดิ ชว งใกลเสียชีวิต

มนา้ํ
ด

นงั

อาการทีบ่ งบอก

เตรยี มทกุ ฝา ยใหร บั ทราบอ
เพลีย งวงซึม ตาไรแ วว
กินดม่ื นอ ยลง
ปากและตาแหง
ความรูสกึ เจบ็ ปวดลดลง
กระสับกระสา ยประสาทหล
หายใจไมเ ปน จงั หวะ สง เส
มือเทา เยน็ ผิวเปนจํ้า

กวาใกลเ สยี ชวี ติ

อาการกอ นตาย

ลอน
สยี งคลา ยสําลักในคอ

หลกั การจัดการอาก

 ส่ือสารกบั ญาติ
 หยุดหตั ถการไมจ ําเปน
 เนน คมุ อาการแตเ นิ่นๆ
 เลือกวธิ ใี หยาทเ่ี หมาะสม
 คาดการณอ าการทีน่ า จะ

เกดิ ขน้ึ และเตรยี มสง่ั
การรกั ษาลว งหนา
 อาหาร/สารน้าํ มักไม
จาํ เปน

การชว งใกลเ สยี ชวี ิต

 หยุดอาหาร/สารนาํ้ ใน
กรณี resp.secretion,
สําลัก,ความตองการผูปวย

 คงการรกั ษาเพอื่ ความสุข

 อธบิ ายสภาวะที่ผปู วย
เผชญิ อย+ู กําลงั จะเกดิ

 ใสใ จดา นจติ วญิ ญาณ
ประเมินญาตทิ เ่ี สย่ี งตอ
ภาวะการสูญเสยี

แนวทางการจัดก

 ใชยากลมุ opioids (มอรฟ
เปน การเรงการตาย

 ปกติจะไมปรบั ลดยา ยกเว
 มีวิธีการใหยาผา นทางใตผ

การรบั ประทานยา
 คงการรกั ษาแบบไมใชยาไ
 ดูแลสภาพจติ ใจ เพราะมีผ

การอาการตา งๆ

ฟน ) ได ไมก ดการหายใจ ไม

วน พบ sign of toxicity
ผวิ หนังอยา งตอเนอ่ื ง แทน

ไว
ผลตอ อาการ

ภาวะวกิ ฤตที่พบได

 การหายใจ ทา
 ภาวะเลือดออก
 อาการชัก

ดช วงใกลเ สยี ชวี ิต

างเดินหายใจอุดกน้ั
ก (อาเจียน ไอ)

การดแู ลภ

 คาดการณล ว งหนาถึง
 เตรยี มบุคลากรผเู ก่ียว

แจงแกทกุ ฝา ย
 คุยกับผดู แู ลผูป ว ยถึงภ
 เตรยี มยาท่จี ําเปน ไวล

ภาวะวกิ ฤต

งภาวะทจี่ ะเกดิ
วของ วางแผนใหช ดั

ภาวะทอ่ี าจเกิด
ลว งหนา

สัญญาณทบี่ งถ

 ตาเหมอลอย ไมรสู กึ ตวั
 การหายใจผดิ ไปจากเด
 ผวิ หนงั เยน็ ซดี เปนจาํ้
 ไมรับประทาน ไมด ม่ื น้ํา
 ไมม ีปส สาวะอุจจาระ

 ไมม สี ัญญาณชพี

ถึงการเสยี ชวี ิต

ดมิ จนคอ ยๆชาและหยุดไป
า

Last w

การใหย าเพ่ือจดั การอาการ
(symptom management

การไมใ หห ตั ถการย้ือชวี ติ แล
ยอมใหเ สยี ชวี ิตตามธรรมชาต

การไมย ัดเยียดสารนํา้ /อาหาร