ทางนฤพาน-ดังตฤณ

๕๐

ไมเ คยมีสถานการณค บั ขนั บีบคนั้ ใหเขาสําแดงแปลงกายเปนวีรบุรุษ แบบเหาะไปชวยสาวออกมาจากตึกไฟไหม หรือจบั เหลา
รายมัดรวมเหมอื นหมรู อตํารวจมารบั ไปนอนซงั เต ถาอยา งประเภทฉวยลกู หมาใหร อดจากการโดนรถทบั อยา งหวดุ หวดิ นเ่ี คยมาบา งนิด
หนอย หรอื เหน็ ยายแกเ ดนิ โตเตจ ะเปนลมแลวชวยพาสงบา นนก่ี พ็ อมี แตล ว นเปนเรื่องดาษ ๆ ทใี่ ครเขาก็ทาํ กันทงั้ โลก หากละเลยเฉยเมย
ตา งหาก ถงึ จะถกู ตราหนา วาเปนคนใจดําไป

สรปุ แลว ช่ัวชีวิตทผ่ี านมาเขาไมเคยมโี อกาสเปน พระเอกใหญ แตวันน้รี ํา่ ๆ จะกลายเปนวายรา ยตัวเอ คิดฉุดครา ‘นางเอก’ มา
สนองสันดานเถ่ือนเสียแลว

เกาทัณฑข บริมฝป าก ใจภาคหนึง่ กระซิบตนเองดว ยกระแสกุศลประหลาด วาหากเขาจะไดห ลอ น ตอ งไมใชดวยวถิ ที าง
โสโครกของยักษม าร แตดว ยวถิ ที างอันสะอาดของมนษุ ยด ี ๆ คนหนง่ึ ตลอดมาไมเคยรูส กึ ละเอยี ดออ นกับผหู ญงิ คนไหนเทานี้ เม่ือเกดิ ขน้ึ
แลวก็อยากรักษาไว เพราะถา ทําลายแลว กไ็ มท ราบวาช่ัวชีวติ ท่ีเหลือจะยงั มโี อกาสพบเจอหวั ใจตนเองอกี หรือเปลา

กดสวิทชป ด ทวี ี นอนปดตาฟง เสยี งลมหายใจตนเองกลางหองนอนฉาํ่ เยน็ สงบเงียบ เหมือนถูกทง้ิ ไวค นเดยี วในโลก เหลอื แต
เขาผมู ใี จกระสบั กระสา ยสบั สนนอนนงิ่ ไรประโยชนตามลําพงั อัดควนั บหุ รีเ่ ขา ปอดเปน ครง้ั สดุ ทา ย กอนลมื ตาลกุ ข้นึ เดนิ ยา่ํ พรมนุมไปขย้ี
กน กรองที่เหลอื กบั จานรอง

เดินไปเดนิ มา ความคิดกระโดดไปจับที่การสนทนาระหวางเขากับปูช นะ ชักนกึ ขัดอกขดั ใจทต่ี องเอาแตยอมรบั คาํ พดู ลมุ ลึก
ของทาน ชนิดทต่ี องกลบั มานอนกา ยหนา ผาก สมองอึงอลไปดวยเครื่องหมายคาํ ถาม เขาอยากผกู มดั ความเชื่อแบบเกา ๆ เอาไว ถาถกู
สน่ั คลอนไป ระบบความคดิ คงระสํา่ ระสายอกี นาน

คงตอ งตง้ั อกตั้งใจศกึ ษาและวินจิ ฉัยประเดน็ หลกั ทางศาสนาใหแ ยบคายแลว กระมัง เขาเช่ือละ วา พุทธศาสนาพดู ถงึ เรือ่ งทุกข
และการดับทุกข แตป จ จุบนั กม็ ีเทคนคิ วิธรี อยแปดพนั เกา เอาไวด ับทุกข ต้งั แตของดรี าคาถูกไปจนถงึ ของหรรู าคาแพง ทงั้ วิธอี นั เปน
ธรรมชาติ และทง้ั เทคโนโลยีแสงเสียงชนั้ สงู ท่ีปคู งไมเ คยรูจ กั

ทราบดวี าความเชือ่ ทางศาสนาสามารถเปลยี่ นแปลงวถิ ีชวี ติ ใครตอ ใครไดหลายคน ตรงนนั้ แหละทเี่ ขาอยากจับเปน ประเด็น
เร่อื งทกุ ขแ ละการดบั ทุกขข อใหย กไวเ สยี เพราะเปนเรอื่ งทใ่ี คร ๆ กพ็ ดู ขึ้นมาเปนบทต้ังไดอยแู ลว วิธกี ารหรอื กลยุทธในการดบั ทกุ ข
ตางหาก ทีน่ าวิเคราะหว ามีความเปนไปไดส ูงหรือต่าํ เพียงใด

ใจที่มีพื้นเปน นกั วทิ ยาศาสตรขนานแท ทําใหเ กาทัณฑป กใจเช่อื อยอู ยา งหนงึ่ คือคาํ พูดของคนโบราณผดิ ไดเสมอ ตอ ใหเปน
ปราชญผ ชู าญฉลาดลํา้ ลึกเพียงใดกต็ าม เคร่ืองไมเคร่ืองมือและระบบวธิ หี าคําตอบ หาความจริงยังลาสมยั เชน ที่สมัยหนง่ึ อรสิ โตเตลิ แทบ
จะเปน ศนู ยกลางการอา งอิงความรูและความเชอื่ ยงั เคยปลอ ยไกส รปุ งาย ๆ วาของหนักยอ มตกถงึ พ้ืนกอ นของเบา ท่ดี วนสรุปก็เพียงเพราะ
เห็นของแข็งรวงลงพน้ื เร็วกวาขนนก ยังไมไ ดท ดลองใหเห็นจริงอยา งกาลเิ ลโอเลยวา แมของแขง็ นํา้ หนักตางกนั มากก็ตกถึงพน้ื พรอมกนั
ได ที่ขนนกตกลงมาชาก็เพราะเบาเสยี จนถกู แรงลมตาน ถวงเวลาเอาไวต างหาก

เขาอยากมองใหออก อานใหขาดดว ยมนั สมองของคนยคุ ใหม วารายละเอยี ดตา ง ๆ ในเนอื้ หาพระธรรมวนิ ยั นน้ั ตรงไหนบางท่ี
ขดั กบั ความจรงิ ชนิดท่ีลองชใี้ หป ูเห็นแลว จะไดท ราบวา ความเช่ือของปู อาจมีจดุ ดา งพรอยอยู และเมื่อมจี ุดดางพรอ ย กแ็ ปลวามรดกทาง
ศาสนานาจะปรับประยุกตไ ปตามยุคสมัย เชน เดยี วกบั นักวทิ ยาศาสตรย อมรบั ทฤษฎีใหมท่ีคานทฤษฎีเกา อยางเตม็ อกเตม็ ใจ ถา พิสจู น
กนั เจงๆไดวา ‘ใชยง่ิ กวาเดิม’

๕๑

มาหยดุ ยนื ตรงหนาโตะ เครอ่ื งแปง มองดสู ารรปู ตวั เองในกระจกเงาบานใหญ เหน็ ชายวัยเบญจเพส หนวดเคราเขยี วคร้มึ หวั หู
ยุงเหยงิ อยา งคนนอนดิน้ อยใู นชดุ เส้อื กางเกงแพรยบั ยูย ี่ ดวงตาทเ่ี คยสดใสและแรงดว ยรงั สที รงภมู ิดูแหง ๆ ชอบกล ไมชอบเงาตัวเอง
ตอนนเี้ ลย

เหลอื บตามองดูหนงั สอื ธรรมะทีป่ ยู ืน่ ใหก อ นกลบั มอี ยูสองเลม เลม หนง่ึ ชือ่ ‘พทุ ธธรรม’ อกี เลม หน่ึงเปน พจนานกุ รมพทุ ธ
ศาสน

หรีต่ าลงเลก็ นอย ปูค งหวังจะใหเ ขาซาบซง้ึ ในธรรมะละ สิ ฝนไปเถอะ โครงสรา งทางจิตใจของเขามนั รับเรอ่ื งไรร สเผด็ รอน
ทํานองนี้ไมไ หวหรอก เขายงั หนุม ยังชอบสัมผสั ยงั โหยหิวความเขม ขนของชีวิต ยงั ใจรอนและมไี ฟกับความกาวหนาใหม ๆ ใครละ จะ
ทิ้งความสนกุ สุดเหวยี่ งแหงวยั ไดลงคอ คนวยั ปูเ หมาะจะใชเ วลาวา งท่ีเหลอื เตรียมท้ิงชวี ติ ดว ยความคดิ และความทรงจาํ เกา ๆ สวนคนท่ียัง
หนมุ แนน อยา งเขาเหมาะกับการใชเ วลาอันมีคาสรา งชวี ติ ดว ยนาํ้ พักน้าํ แรงมากกวา

แตน าทนี ั้น หนงั สือพทุ ธธรรมถกู มองเปนอาหารสมองจานใหญ หาก ‘วิธดี ับทกุ ข’ ถกู แสดงไวอยางเปด เผย ถอื เปนสรณะ เปน
หลกั ปฏิบัติในปจ จุบนั ของปูมจี ุดนาสนใจใหจ บั ผิด คราวหนา คงมีประเดน็ ตอความยาวไดอีกไกล เขาจะเลิกเปน ฝา ยฟง ขางเดยี วเสยี ที

หยบิ หนังสอื ปกแขง็ ขนาดใหญต ดิ มือมาน่ังทโ่ี ตะทาํ งาน เปดไฟโคม วางคัมภรี อันหนักอง้ึ ลงบนแผน หนงั รองพ้นื เหลือบดูชอ่ื
ผูเขยี นตามนสิ ยั นักอา นทีด่ ี เหน็ ชอื่ พระธรรมปฎ กและมีวงเล็บวา ‘ประยุทธ ปยุตโฺ ต’ แลว พลิกเปด ดเู นอ้ื หาภายใน โดยเริ่มตน ท่ีหวั ขอ
ท้ังหมดในหนาสารบัญตามแบบวธิ ขี องนักศกึ ษายุคใหม

เปนหนังสอื ทเ่ี หมาะกบั คนเกงวิชาการอยางเขา ทัง้ เลมเต็มไปดวยความรัดกมุ ในการนาํ เสนอ ทกุ ขนั้ ตอนประจุดว ยจดุ มุงหมาย
และเนอ้ื หาสาระตามหวั ขอ กําหนดเปะ กบั ทัง้ มแี หลง ที่มาอา งองิ ละเอยี ดยบิ แทบทุกประโยค ทุกยอหนา เรียกวามั่นใจไดวา เปน การกรอง
เอาพระไตรปฎกมาเปนประเด็นธรรมอันครอบคลมุ ความใฝรขู องผูศึกษาครบถวน

เขาอา นไดอยางงายดายดว ยบรรยากาศการทาํ งานของสมองแบบเดยี วกบั อานตาํ ราใหญๆ ในร้ัวมหาวิทยาลยั ไดเขา ใจประเด็น
หลกั ของพระพุทธศาสนาทีละจดุ เริ่มจากการมองชวี ิตเบ้ืองตน ในแงตาง ๆ ตลอดจนกระทัง่ คาํ แนะนาํ เกย่ี วกบั ชวี ติ ในอดุ มคติเชิงพทุ ธ
ปรชั ญา ไดท บทวนศพั ทแสงกับรายละเอยี ดทห่ี ลงลืมไปหมดแลว อยางเชน ขนั ธ 5 อายตนะ 6 ไตรลักษณ ปฏิจจสมปุ ปบาท กรรม นิพพาน
มัชฌิมาปฏิปทา และสรุปดวยอริยสจั 4

เกาทณั ฑม ารวมความเขาใจเชงิ ประเดน็ สัมพนั ธว าเน้อื หาหลกั แหงพุทธศาสนากลา วถงึ การประกอบข้ึนเปน ตวั ตนของสง่ิ มีชีวติ
หนงึ่ ๆดว ยขนั ธห า มีกรรมวิบากเปนปจ จยั ปรุงแตง มองความตอ เนอื่ งของสายชวี ติ ไดแ บบปฏจิ จสมุปบาท มีผลลพั ธเ ปนทกุ ข จะดับทกุ ข
ไดกด็ วยมรรคแปด

เขาพบความเชื่อมโยงมากมายทคี่ อ นขา งซับซอ นระหวางจุดตาง ๆ มีศพั ทเ ฉพาะหลากหลายท่ีบางครั้งพดู ถงึ สิง่ เดียวกนั แตเปน
คนละนยั ทวา ดวยความปราดเปรือ่ งและวิธอี านอันแยบคายมขี ั้นตอน กระโดดผา นเปน ปะตดิ ปะตอ เปน ต้ังคาํ ถามดักรอคาํ ตอบเปน ผนวก
เขากบั ความสามารถอา นเร็วและอานทนย่งิ ยวด อกี ทั้งมพี จนานกุ รมพทุ ธศาสนเ ปนคูม ือชว ย การสรางสะพานเช่ือมความรูใ หเปนโครงขาย
ใยมหึมาจึงเกิดขึน้ ในเวลาอันลดั สัน้ เพยี งเจ็ดชว่ั โมงเศษ ๆ จากเชาถึงบา ย เกาทณั ฑก็คดิ วาเขาไดข อมลู เก่ยี วกับพทุ ธศาสนไวใ นหัวเพียบ
แปลต ามตอ งการ ถึงแมจะไมล ะเอยี ดจบกระบวนความทั้งหมดของหนงั สอื ก็พอพดู ไดวาบดั นี้กระบะสมองบรรทุกสาระอนั เปนแกน
สาํ คญั ทีเ่ อาไวส นทนากับปไู ดอยางถงึ รสไหวแลว

ดวยสายตาของคนชา งจับผดิ ทําใหช ายหนุม ‘ไมรบั ’ เน้ือธรรมไปทาํ ความสวา งใหจ ิตใจเทา ไหร ขอธรรมมากมายเปน เร่ืองเกนิ
วิสัยพสิ ูจน นับแตกรรมวบิ าก ปฏจิ จสมปุ บาท หรอื กระท่ังเปาหมายสงู สดุ เชน พระนิพพาน ทวา กม็ ขี อธรรมนา สนใจท่ที ําใหเห็นมุมมอง

๕๒

อันนา ทงึ่ ของปราชญผปู รากฏตัวอยูเ มอื่ สองพนั กวาปก อ น เชน ขันธหา คอื การแยกแยะมนุษยออกเปนองคประกอบตาง ๆ เพอื่ งา ยตอ
การศกึ ษาและเขาถงึ ความจริงในแตล ะองคประกอบ อันน้ีเปนหลักการเดยี วกนั กับนักวทิ ยาศาสตรย คุ ปจจุบัน

เชน ทางจติ วิทยาก็แยกแยะมนุษยออกโดยนัยเดยี วกับสง่ิ ทเี่ รยี ก ‘ขันธหา ’ กลา วคอื เลิกมองมนษุ ยเ ปน บคุ คล เพราะหากมอง
เชนน้นั จะมีการผูกโยงเขากับตัวตนอนั นารักหรือนาชัง ทําใหการวิเคราะหวิจยั เปน ไปโดยอคติหรอื ลาํ เอียง ทางที่ดคี ือแยกออกเปน สวนๆ
เสยี ไดแกร ะบบประสาททางกาย ความรสู กึ รสู า ความกําหนดจดจาํ ความมีเจตจาํ นง และความมีสํานึกรู นา แปลกที่สอดคลองกบั เกณฑ
การแยกแยะของพทุ ธศาสนาเปนอยางย่งิ

ส่งิ ทสี่ รุปไวใกลเ คยี งกนั อกี อยา งคือระบบประสาท อนั เปนสว นของกายนนั้ มีสว นสมั พันธตรงไปตรงมากบั จติ ใจ พูดใหฟ งงา ย
กวา น้นั คอื ทางประสาทวทิ ยา ‘เชื่อ’ วาจิตใจกค็ อื กิจกรรมของเครอื ขายประสาทอันสลับซับซอ นนน่ั เอง ทางพุทธศาสนาก็ยอมรับวา ผสั สะ
ดรี า ยทางกายเปน ปจ จัยใหเกดิ การเสวยอารมณ เม่ือเสวยอารมณกเ็ กิดการหมายรู เมอื่ หมายรกู ็เกิดการตรึกนึกตาง ๆ นานาในอารมณน น้ั ๆ

อยางไรก็ตาม เสนแบงแยกอยา งเปนขวั้ ตรงขามระหวา งจิตวทิ ยากบั พุทธศาสนากค็ อื เร่ืองของตวั ตน ทางจติ วิทยายอมรับวา
ผลผลิตอนั เกดิ จากการผสานงานระหวางกายใจ อันไดแกค วามรูสกึ ในตวั ตนนัน้ ถกู ตอ ง เปน เร่อื งธรรมดาอยางทส่ี ุด ในขณะทีพ่ ุทธศาสนา
มองวา “ความยึดมน่ั ในตัวตน” เปน เพยี งสง่ิ ท่ีเรียก ‘อปุ าทานขนั ธห า’

ถาจนิ ตนาการวาคน ๆ เดยี วในยคุ สองพนั กวาปก อ นสามารถคดิ ไดเ ทากับศาสตรส มยั ใหมข องตะวนั ตก กับทัง้ ล้ําหนาไปขน้ั
หนึ่งดวยมมุ มองสรปุ รวบยอดท่ีวาความรูส ึกในตวั ตนเปนเพยี งอุปาทาน หรือความยดึ มั่นผดิ ๆ ในของส่ิงทีป่ รุงประกอบกนั ก็ตองนับวา
เปนแนวคิดท่ีเกินธรรมดา เหลอื เชอ่ื วาสามญั มนษุ ยสามารถตโี จทยแ ตก และจบั ประเด็นความจรงิ ในชีวิตเพือ่ ดบั ทกุ ขไ ดน า ทึ่งปานน้ี

หากพดู แบบไมอ อมคอม เขาเห็นทฤษฎที างพทุ ธศาสนาทัง้ หมดเปนผลงานของสมองปราชญโบราณขนาดใหญชน้ิ หนึ่ง ถกู
รงั สรรคขน้ึ โดยผูฉลาดคดิ เกี่ยวกบั กลไกการทาํ งานของจติ ใจสักกลุม ตง้ั ไอเดยี เพ่ือบรรเทาทกุ ขแ กคนท้งั หลาย จากนนั้ กม็ ีการสบื ทอด
มรดกทางปญ ญา คอ ย ๆ พัฒนาทฤษฎีตาง ๆ ข้ึนหลายยุคหลายสมัยจนดูสมจรงิ สมจังและมนี าํ้ หนกั เหตผุ ลนาเชอื่ ถอื จนถงึ ทส่ี ุด ชนดิ มี
หลกั ฐานความรูป ระกอบอุดชอ งโหวจ นหมดสิน้ ทํานองเดยี วกบั ทีน่ ักวิทยาศาสตรส บื ทอดความกาวหนา จากรุนหน่ึงสูรุนหน่ึงน่ันเอง

คร้ังเมอ่ื ศกึ ษาพุทธศาสนาในโรงเรียน ซงึ่ เขาใหค วามสนใจอานแบบทองจาํ กอนสอบ ความรูเชงิ จริยธรรมที่ปะปนมากบั องค
ความรูสาํ คญั ของพทุ ธทําใหม องขามความนา สนใจเกยี่ วกบั แกนศาสนาไป เพิ่งมาเริ่มอานดวยสายตาชา งคดิ ชางวิเคราะหก ค็ ราวน้ี

สัจจะในมมุ มองของปราชญแ ละนกั วิทยาศาสตรยคุ ใกลกบั พระพทุ ธองคค อื การมองไปรอบ ๆ แลว พดู อยางไรก็ไดให
ธรรมชาตเิ ขามาอยใู นการรบั รู ดว ยลักษณะเปนเหตเุ ปน ผล ทวา ส่ิงที่พระพทุ ธเจา ตรัสไวจ ะฉกี แนวออกไป กลา วโดยยน ยอ คือความจริง
สูงสดุ จะสบื สาวไดจ ากกายตนเองและใจตนเอง โดยต้ังสติรเู ขา ไปตรง ๆ ต้ังสติพิจารณาเขาไปตามจรงิ กระท่ังลุถึงเปา หมายสูงสดุ ในเชิง
ปฏบิ ตั ิ อันไดแ ก ‘เหน็ ’ เหตแุ หง ทุกขคอื เชือ้ กเิ ลส และมีความสามารถทางจิตทีจ่ ะลางเชอ้ื กเิ ลสอยา งหมดจด

พูดใหง ายคือพระพทุ ธเจา และพระสาวกจะพึงพอใจกับคําตอบทีเ่ ปน ตวั สภาวะ เม่อื ไหรจ ติ ถึงสภาวะทีไ่ มทําตวั เปน เชือ้ กิเลส
เม่อื นน้ั ถอื วา จบปรญิ ญาเอกทางพุทธศาสนา ไมมอี ะไรตอ งทํา ไมม อี ะไรตองขวนขวาย ไมมอี ะไรเปน คาํ ถามในประเดน็ ธรรมชาตวิ า ดวย
ทุกขแ ละการดบั ทุกขอกี เลย

ในสายตาของคนเรม่ิ ศกึ ษาผูมีความสุขอยา งเตม็ เปย มกับชวี ิต ชวี ิตปรากฏเปนความกระจางแจง ในวถิ ีทางแหง ความสขุ โดย
ตวั เองเชนนี้ พอรเู ปา หมายสงู สดุ ของพทุ ธศาสนา วา ราคะ โทสะ โมหะเปนเหตุแหง ทกุ ขท่ตี อ งลา งผลาญใหหมดจดจากใจ กต็ อ งนึกคาน
เปนธรรมดา ในเม่ือปกใจเชอื่ แนบแนน อยู วา สสี นั สนกุ สนานกบั กามคุณท้งั ปวงเปนของนายนิ ดี มีเหตุผลเพียงพออยางไรถึงจะหามมนั เลา

๕๓

เมอื่ วานเขานึกทอ และหดหูจากการเมินของผหู ญิงคนหน่ึง ยอมรบั วา ทุกขหนักและเจ็บลึกจนหอเหย่ี วไปหมด แตน นั่ ก็คอื
รสชาตอิ ีกแบบ เปน สภาวะทางใจอกี ชนิดหนง่ึ ทบ่ี ัดนี้ถูกแทนแลว ดวยกาํ ลงั สมาธิแรง ๆ อันเกดิ แตการอานตาํ ราอยา งตอเนอ่ื งยาวนาน

หากการดับทกุ ขถ าวรคอื การปลิดสุขทุกขทิ้งไปเสียท้ังยวง แมทาํ ไดจ ริง แตแ นห รือวาเปนคณุ คา สงู สุดที่ควรไขวค วา รสชาติ
ของการผิดหวงั แลวกลบั ลําต้ังความหวังใหมดว ยกาํ ลังกายกําลังใจ มใิ ชส ีสนั ของการมชี วี ิตมนุษยหรอกหรอื ?

จุดแตกหักอยทู ี่ตรงน้ี หากเช่อื วา คนเราเกดิ หนเดียวตายหนเดียว กค็ วรสรปุ วา ปลอ ยใหจติ ใจเสพความเปนชีวติ อยา งครบเครื่อง
นะ ดแี ลว ควรแลว เพราะนั่นคือวิถีทางของธรรมชาติ แตหากเช่ือวา ยงั มีการเกดิ ตายแลว ๆ เลา ๆ อยางนั้นกต็ อ งถามหา ‘ตวั เลือกทีด่ ีทส่ี ุด’
กันใหม

ดวยความเปนมนุษยใ นยุคบริโภคขอมลู ขาวสารอยา งเขา ควรใชเ กณฑอยา งไรในการเลอื กเช่ือ ระหวา งมีหรือไมมชี าตกิ อนชาติ
หนา?

ทางแพทยทราบแลววาศนู ยรวมประสาทใหญอ ยทู ส่ี มอง เพราะฉะน้นั สมองก็คือจติ ใจ หากจิตใจเปน อน่ื จากสมอง และ
สามารถสบื คนจนเจอรองรอยของจติ ใจดวยวทิ ยาการยคุ นชี้ ดั ๆ ความคลางแคลงทัง้ หลายคงปลาสนาการไปโดยงา ย

แตนี่อยางไรเลา เมอื่ ครัง้ ศึกษาอยตู า งแดน เขาเคยเขา รว มฟง สมั มนาวา ดว ยเรอื่ งชาติภพในเชิงวทิ ยาศาสตร ซ่ึงมขี อมูลใหม ๆ
ลกึ ๆ เกี่ยวกบั ผลการวิจยั ความสมั พนั ธร ะหวางระบบประสาทและสงิ่ ท่เี รยี กวา ‘จติ ใจ’ และแสดงผลการวจิ ยั อยางเปน กลาง ปราศจากอคติ
และลําเอียง ทผี่ ลการคนควา จริงจงั ใหผลโนมเอยี งไปทางปฏเิ สธความเช่อื เกา แกทั้งสิ้น

เปน ตนวาเราอาจลบแทรกขอมูลความจําหรือมโนภาพในมนุษยไดจ ริงดว ยวธิ จี ้ีไฟฟาลงไปบนจดุ ตาง ๆ ของสมอง หรอื เด็ด
กวา น้นั คอื การคน พบเคา เงาวธิ ียักยายถา ยเทขอ มูลความจาํ ในเยอื่ ประสาทสมองของคนหน่ึงไปใหอ ีกคนหน่ึง ซง่ึ นั่นหมายความวา วนั หนง่ึ
วทิ ยาศาสตรอ าจสรา งหรอื ปรับแตง ‘ตัวตน’ ในมนุษยอ ยา งไรกไ็ ด ขอเพยี งมเี ทคโนโลยีสงู พอจะจัดการกบั ระบบสมองใหค รบวงจร

ถาตวั ตนเปนส่ิงสรา งได ทาํ ลายได ปลกู สาํ นกึ ใหมไ ด กแ็ ปลวาภพชาติ กรรมวิบาก นรกสวรรค เร่ืองราวบรรดามที งั้ หลายใน
พระคมั ภีรศ าสนาตาง ๆ ลวนเปนเท็จท้งั ส้นิ

เมือ่ ขอมลู หลายชิ้นประกอบเขา ดวยกันเปนภาพใหญ โดยรวมจึงตองสรปุ ‘แบบวทิ ยาศาสตร’ วา ถงึ วันน้ี เทคโนโลยีบอกเราวา
มนษุ ยน ้นั ...

เกิดหนเดยี ว ตายหนเดียว

สมองหยุดทาํ งานเม่ือไหร จติ ใจก็ดับลงเมอื่ น้ัน

นบั จากวันท่เี ขา ฟงสัมมนา เกาทณั ฑก ส็ บายใจมาตลอด ปกใจเชอ่ื วาโลกหนาเปนเร่อื งหลอกของคนโบราณ ศาสนาเปนแคก าร
สอนจริยธรรมใหสังคมมนุษยส งบสุขรมเยน็ ซึ่งน่นั ก็ดี และตองมไี วหนอ ย แตเ ร่ืองขปู ระเภทนรกสวรรคห รือรางวัลเปน นิพพาน คงถงึ
เวลาตอ งเกบ็ ใสล น้ิ ชักเสยี ทแี ลว เพราะวทิ ยาการเจรญิ ขนาดน้ี ผูคนมภี ูมิคมุ กนั ทางปญ ญามากพอ เกินกวา จะหลอกลอ อะไรแลว เช่อื หมด

เกาทัณฑท บทวนความรแู ละการตัดสินใจเลือกเชอ่ื มาถึงจดุ น้ัน กพ็ กั ทานขาวปลาโดยสงั่ จากรา นขางลาง พอทานเสร็จ แทนที่
จะหันเหความสนใจไปทางอืน่ กลับรสู ึกวา ไฟแหง ปญญาคิดอานยงั ลุกโพลงทว มหัว จงึ เปดคอมพิวเตอรเ ขา อินเตอรเ น็ต ตระเวนกวานหา

๕๔

แหลง ขอ มูลเกย่ี วกับศาสนาทม่ี อี ยดู าษด่นื เร่ิมสนุกกับการเจาะและจบั ประเด็นทางศาสนศาสตร ไมเฉพาะทเี่ กยี่ วกบั ศาสนาพุทธ แตยัง
รวมถึงศาสนาและปรัชญาอน่ื ๆ นกึ พอใจที่มีบางแหลงทําวิเคราะหเชิงเปรียบเทยี บไวแลวเปนแนวทาง

ยง่ิ คน ยิ่งสนุก ปจ จบุ นั มีคนฉลาดคดิ หรอื กระทั่งนกั ปฏิบัตใิ นไทยมากมายพยายามรวมศาสนาทง้ั หมดใหเปน หน่ึงเดยี ว เขาพบ
การพยายามบรรยายหรอื พรรณนาสภาวะวเิ ศษเหนอื ช้นั ทป่ี ระจกั ษไ ดดว ยการฝก จติ สารพัดรูปแบบ แตล ะคนบอกวา ของตนถูก เปน ของ
แทท้ังนั้น ซงึ่ นั่นย่งิ ทําใหเ ขามน่ั ใจวา ‘ความจริงสูงสุด’ ไมใชอ ะไรอ่นื

มุมมองของมนษุ ยน ัน่ เอง...

เกาทณั ฑรูสึกเหมือนตวั เองไปเทยี่ วปา เขาไมอยปู า หรอก แตจะชมใหเพลินทว่ั ๆ เสยี หนอ ย เชอื่ ใจตนเองวาไมมวี ันหลง
เด็ดขาด คนจับทศิ เกง แบบเขา แคเขา มาเอาความรจู ากปา เทาน้นั

แรงจงู ใจใหเดินทางมาวดั ทางนฤพานอกี คร้งั คอื อภินหิ ารเกินสามญั มนุษยของหลวงตาแขวนโดยแท เกาทณั ฑเคยเห็นจากทาง
ทีวีและนิตยสารประเภททา พิสูจนเ รอ่ื งพิสดารมาบา ง แตไมเคยประจกั ษต าตนเองอยางคราวกอ น เขาพอจะรบั ไดเ กย่ี วกบั เรอื่ งอํานาจเหนอื
ธรรมดา เพราะตนก็เกีย่ วของอยูก ับอภนิ หิ ารเหนือธรรมดาอยูทุกเมอื่ เชอื่ วัน ผดิ แตม ิใชอ ภนิ ิหารทางพลงั จติ แตเปนอภินิหารทางพลงั สมอง
อันเต็มไปดว ยระบบตรรกะท่ผี นวกเขา กับจนิ ตนาการของผูผา นการศกึ ษาในซีกโลกสวางสดุ

ภาพชวี ิตคงถกู แตม เพ่ิมขนึ้ มาอีกสี หากหลวงตาแขวนจะสอนวชิ าใหแกเขา มัคคุเทศกสาวผนู าํ เขามาพบทา นเคยบอกวา หลวง
ตาแขวนแสดงฤทธ์ิใหดูนั้น นาจะเพราะทา นเมตตา ถึงแมจะไมเ ขาใจกระจา ง แตเ กาทณั ฑก ็เชอื่ วา หญงิ สาวคงรอู ะไรลึก ๆ เกีย่ วกบั เจตนา
ของพระสงฆองคเ จาเปน แน ในเมอื่ หลอนคลกุ คลใี กลช ดิ มาแตเ ด็ก ดังนัน้ ถาเขาจะมาขอความเมตตาจากทา นคราวน้ี กม็ เี หตุผลควรเชื่อวา
นา จะสมหวงั

ชายหนุมขน้ึ ไปบนกุฏเิ ม่อื ทา นฉนั เชาเสรจ็ พอดี เห็นพระลูกวัดและเด็กวดั กําลงั จดั แจงเกบ็ กวาดสาํ รับเครือ่ งถวายอยู ตวั หลวง
ตาแขวนกาํ ลงั ยืนบว นปากทร่ี าวชานกฏุ ิ เกาทณั ฑค ุกเขา กราบโดยไมเคอะเขนิ เมือ่ ทา นกลับมานง่ั ประจําทซ่ี ง่ึ ใชต อนรับญาติโยม พอทาน
เหน็ เขาก็ย้มิ ให

“วาไงพอ หนุม?”

“ผมอยากมาขอเรียนสมาธกิ รรมฐานกับหลวงตาครบั ”

โยมหนมุ เขา หาจดุ ประสงคอ ยางไมอ อ มคอมตามนิสัย ขณะประกาศความปรารถนากท็ รงกายตรง กระพมุ มอื ไหวนอบนอม
ดวงตามปี ระกายมงุ มนั่ จัดจา คลา ยบอกอยใู นทีวาทา นจะสงั่ บกุ นํ้าลยุ ไฟอยา งไรกย็ อมท้งั สิน้ ขอเพยี งแลกกับวชิ าความรูเทาน้ัน

หลวงตาแขวนยม้ิ กวางกวา เดิม ลุกข้ึนกวกั มือเรียกเขา

“ตามมา”

ทกุ สิ่งงายดายจนเกาทณั ฑงง จาํ ไดจากหนงั สอื บางเลม ท่ขี วนขวายซ้ือมาตลอดอาทติ ยวา เกจิอาจารยที่เกงกาจนัน้ รับใครเปนลกู
ศษิ ยลกู หายาก ตอ งมีพธิ รี ตี องและการพสิ จู นใ จกนั อยางเต็มกําลังเสียกอน แตน ่ีดสู ะดวกโยธินผิดสังเกต

๕๕

หลวงตาลุกนาํ แตก อนออกเดินกห็ นั ไปสัง่ ความกับพระท่อี ยูใกลสองสามคาํ จับความไดวาจะยงั ไมร บั แขก ขอใหบอกปดญาติ
โยมจนกวา ทา นจะออกจากหอ ง น่นั ยิ่งทาํ ใหเกาทัณฑแอบฉีกยิ้มอยูในใจ นึกกระหย่ิมวา ตนน่คี งบุญหนกั ศักดใิ์ หญเปน แนแ ท หลวงตาทา น
จงึ ใหความเมตตาเปน พเิ ศษเห็นปานน้ี

พอเกิดสตวิ า อตั ตาโตไปหนอ ยก็รบี สะกดใจ เทาท่ีทราบ พระปา พระธดุ งคท า นไมโปรดคนทะนงหลงตวั นกั เพราะอัตตาหยาบ
เปนที่ระคายเคืองกบั จิตอันละเอียดสขุ มุ ของพวกทา น

ตามหลวงตาเขา ไปในหอ งทแี่ บงไวสาํ หรบั จําวดั ไมเ หน็ อะไรอ่ืนนอกจากมุงทต่ี ลบไว หมอนอกี ใบพิงฝา ยา มพระเกา ๆ และ
พระพุทธรูปบนโตะเลก็ ท้งั หองสะอาดเรย่ี ม ปราศจากสงิ่ ของอ่นื ใดสกั ช้นิ ไมมีแมแ ตพัดลมสกั ตัว

ทวา หอ งเล็กนนั้ กใ็ หสมั ผสั เยือกเยน็ ขรมึ ขลังอยา งนาพิศวง เกาทณั ฑง ง ๆ เควง ๆ คลายดงิ่ สนู า้ํ ลึกเงียบงนั กอ นจะทันตั้งตวั
หนา ตา งไมบ านกวางเปดออกเต็มท่ี ทาํ ใหเ กิดภาพโดยรวมเปน ความสวา ง โปรงสบาย ปราศจากพันธะผกู พนั คลา ยลานพ้นื ดนิ ใตร มไมท ี่
เชิญคนผานทางมาพกั นอนชัว่ คราวแลวจากไปไมต อ งอาลัยกัน ทา นคงปฏบิ ตั ิตามแนวสนั โดษ ทําตัวเหมือนอยูกลางปาลึกตามลําพงั แมจะ
อยูท า มกลางชมุ ชนสะดวกสบายเชน นี้

หลวงตาแขวนสัง่ ใหเขาปดประตูและลงน่ังกลางพน้ื หอง

“เอง็ เปน หนมุ สมยั ใหม” ทานเรม่ิ เมื่อตา งนัง่ เขาทีเ่ รยี บรอ ย “ตอ งเริ่มดวยความเชื่อของตวั เอง”

เกาทัณฑต ง้ั ใจฟงอยา งสงบ สรรพนามทเ่ี ปลย่ี นไปทาํ ใหเกิดความเปนกันเองใกลช ิดทานมากข้ึน ยามนี้เขาเหน็ ทา นมีความขลงั
นายาํ เกรงอยา งประหลาด ดตู างจากคนแกธรรมดา ๆ อยา งเมือ่ ตอนพบครงั้ แรกชนดิ หลงั มอื เปนหนามอื ตอภายหลงั เขาจงึ ทราบวาผูทรง
ฤทธิ์อยางแทจ รงิ นน้ั อาจกําหนดจิตใหมีความนม่ิ นวล กอบรรยากาศเยือกเยน็ สบายกบั ผูอยใู กล หรอื จะกําหนดใหเขมขนคมกริบเพ่อื สยบ
มานะของลกู ศษิ ยก ไ็ ด ขน้ึ อยูก บั วาระโอกาสอนั เหมาะควร

หลวงตากายสทิ ธิเ์ อยี้ วตัวไปลว งกระดาษดนิ สอจากยา มมายื่นสง ใหเขา

“เขยี นเลขหนง่ึ ถึงเกา ใหด ซู ิ เอาตัวเลก็ หนอย ตดิ กันพอดี ๆ แลวก็ใหเสร็จเร็วทสี่ ุด หา มหวัดแบบไกเ ขย่ี นะ”

เกาทัณฑท าํ ใจเหมอื นหนุ ยนตรทีถ่ กู กดปมุ สงั่ เจา ของสั่งอยางไรก็ทํา ตัดความสงสยั ไมใ หเหลือในใจแมนอ ย เขาปฏบิ ตั ิตามคํา
ทา นทนั ที และทําไดอยา งครบถวน น่นั คอื เรว็ ไมหวัด ขนาดเลก็ เทา กันและมชี องไฟหางสมาํ่ เสมอ เสรจ็ แลวกเ็ งยหนา มองทา นอยา งจะรอ
คําสงั่ ตอไป

“สังเกตความรสู กึ ตอนนีไ้ วน ะ เอา ลองใหมอีกที ทาํ เหมอื นเดิม แตขึ้นบรรทดั ใหมแ ลว เรยี งเลขใหตรงกันดว ย”

ชายหนมุ ทําตาม เขาทาํ ไดเ ร็วกวา เดมิ เลก็ นอย โดยพยายามใหตัวเลขตา งกนั นอ ยทส่ี ุด เพราะนกึ เดาวาทานอาจมงุ เอาเรอื่ งของ
ความแตกตาง

“เอาอีกสามหน”

เขาปฏิบัตติ ามคําสงั่ และสังเกตความรูสกึ ในใจทุกระยะ เรม่ิ ถึงบางออ เมอ่ื เหน็ ภายในสงบลงเรอ่ื ย ๆ กับทั้งเขาใจวธิ ีเขยี นใหเรว็
ยิง่ กวา เดมิ เนอื่ งจากทาํ ซํา้ กนั หลายหนจนข้นึ ใจ

๕๖

ปฏิบตั เิ สรจ็ สนิ้ ก็ไดร ับคาํ สัง่ ใหม

“บวกกันใหด ซู ”ิ

ไมมีปญ หาสาํ หรบั เขาอยูแลว เกาทัณฑเ ห็นทางลดั โดยพลนั กแ็ คเอา 9 คณู 5 ในตง้ั แรก เอา 8 คณู 5 ในตง้ั ทสี่ องแลวบวกดว ย
ทด 4 และทาํ อยางเดยี วกนั นั้นอกี เร่อื ย ๆ จนถึงเลขหน่งึ อนั เปน หลักรอ ยลา น ความเฉยี บไวของสมองบวกกับสายตาคมเปน เหยย่ี วทําใหใช
เวลาเทา กับที่ตอ งออกแรงจรดปากกาเขียนผลลัพธนั่นเอง

เกินจะหา มความคดิ ถา ทา นจะทดสอบเชาวไวไหวพริบเขาดวยวิธนี ้ลี ะ ก็ คงยากจะทราบอยา งแทจริงวาเขามสี ติปญ ญาทาง
คณิตศาสตรลา้ํ ลกึ ปานใด ความเปน คนคลัง่ ไคลต ัวเลข ชนื่ ชอบเรขาคณติ สถติ ิประยกุ ต และทฤษฎีคณิตศาสตรชัน้ สูงทุกแบบมานมนาน
สงผลใหเกิดความแตกฉานและมีสมองดจุ เคร่ืองคาํ นวณชนั้ เลศิ จึงเหมือนถูกกดลงตํ่ากวา ภมู ริ แู ละความสามารถทแ่ี ทจรงิ ระดับเขาจะทาํ
ปรญิ ญาเอกทางคณิตศาสตรดว ยการเอาตัวเขาไปทมุ เทกบั การทําทฤษฎยี าก ๆ ที่แสนทาทายขุมพลังสมองของมนษุ ยย ังไหว แตน ่ใี หตองมา
น่ังบวกเลขระดบั ประถม เฮอ …

“ดไู วน ะ” ทานวา “ลองสังเกตดกู ารควบคุมขอ มอื ของตัวเองแลว เอ็งจะเหน็ ความออนหยุน ไมก ําเกร็งเหมาะกบั การใชงาน ที่
เปน อยางนน้ั ไดเ พราะจติ เอ็งเขาฉลาดทจ่ี ะควบคมุ เครอ่ื งมอื ของเขา ยง่ิ เอง็ ต้งั ใจจดจอ อยูกับตวั เลขหนงึ่ ถงึ เกามากเทา ไหร ทําตากับมือให
กลมกลืนเปนอันเดยี วกบั ความต้งั ใจนานแคไ หน ผลงานกอ็ อกมาตามขอ จาํ กดั ท่ขี า ใหไ วไดครบ และกา วหนา ขึน้ เร่ือย ๆ ”

บทวเิ คราะหของหลวงตาทา นเปนทถ่ี กู ใจเขาพอควร อยา งนอ ยก็ทาํ ใหรสู ึกวาทา นยืนอยบู นระนาบการใชค วามคดิ แบบเดยี วกับ
เขา ไมใ ชพดู กนั คนละภาษา

“ทางพทุ ธศาสนาเรยี กตวั เลขในงานของเอง็ ครงั้ นว้ี า 'อารมณ' หมายถึงเครอื่ งยดึ หนวงจติ หรอื เครื่องตรงึ จติ ใหรอู ยู ถาจติ ยึด
อารมณไวไ ดน าน ๆ จะเปนอารมณช นดิ ไหนก็ตาม ผลคือมธี รรมชาติของความตั้งมัน่ เปน สมาธเิ กิดขน้ึ แตต างกันทค่ี ณุ ภาพ ความหนัก
แนน และความละเอยี ดสุขุมของดวงสมาธิ เอง็ ลองเปรียบเทยี บเอาเองนะ วาระหวา งใชม ือเขยี นเลขมาก ๆ กบั ใชค วามคดิ บวกเลขมาก ๆ
นะ อันไหนใหสมาธมิ ากกวา กนั ”

เกาทณั ฑเ พง่ิ เขา ใจแจม แจง วา ทแ่ี ททา นเพยี งตอ งการใหปฐมบทแหงการฝกสมาธิ มิใชก ารทดสอบเชาวไ วดังท่ตี นนกึ เอาเองแต
แรก

“เอ็งเหน็ ฤทธ์ิของจติ ไหม มนั นกึ ส่งิ ไหนสงิ่ น้นั ก็เกดิ คงรนู ะวา อํานาจการนึกของแตละคนผิดแผกแตกตา งกนั แขงกีฬาแพชนะ
กต็ รงอํานาจการนึกนแี่ หละ นกึ เร็วกายกไ็ ปเรว็ นึกชากายกไ็ ปชา จติ คนเราเมอื่ ฝก ถงึ จดุ ๆ หนึ่งแลวกอ็ าจนกึ อะไรไดพ ิสดารมากมายไม
จาํ กดั ถึงข้นั ท่ี ‘ความจรงิ ’ อาจไมใชส งิ่ ท่ีเราตองคอยใหเ กดิ กอนแลว คอ ยเห็น แตอ าจ ‘นึก’ อยากเหน็ แลว มนั กเ็ กดิ ”

ทานหยบิ กระดาษดนิ สอไปวางใกลต ัก พลิกกระดาษไปอีกดา นหน่ึง กม หนา จรดดนิ สอเหนือแผนกระดาษครูหนึ่งเหมอื นจะ
รวบรวมสมาธิ แลวกล็ ากมือพรดื ไปบนทีว่ างของกระดาษ เกาทัณฑเ บกิ ตาแทบปะทเุ มื่อเห็นตวั เลขเรยี งกันเปนตับวัดไดค บื หนึ่ง ใชสายตา
กะครา ว ๆ วาไมน า ต่ํากวาหาสิบหลกั

ไมเช่ือเดด็ ขาดวา ใครลากดนิ สอเหมอื นขีดเสนบรรทัดแลว ปรากฏตวั เลขขน้ึ มาไดอ ยา งนี้ ตอ ใหเปนนักจดชวเลขมอื หน่ึงของ
โลกกเ็ ถอะ

แตในเมือ่ เขาเหน็ แลว จะบอกวา ไมเหน็ ไดย งั ไง

๕๗

“จิตเขาทํา” ทานเงยหนาข้ึนมาพูด “มือมนั ทําไมไ ดหรอก”

แลวทา นก็กมลงขดี เสน ของทานอกี สบิ บรรทดั ลวนแลวแตกลายเปน ตัวเลขสมุ ปราศจากการเรยี งลําดบั พอเสร็จกผ็ ลิตตวั เลข
บรรทดั สุดทายหางจากบรรทดั อน่ื ๆ หนอ ยหนึ่ง

“เอาไวกลับไปถึงบา นแลวดูซวิ า ขา บวกถูกไหม ถาถูกกข็ อใหร ูวาจิตเขาบวก สมองบวกไมไ ดอยา งน้”ี

เกาทณั ฑพ ดู อะไรไมอ อก เหมอื นเจออดั ชายโครงดว ยลูกรกั บเ้ี ต็มรัก รบั แผนกระดาษจากทานมาพับเกบ็ ใสกระเปา เส้ือดวยมือ
ท่สี ั่นเทา ขนลกุ เกรยี วเปน ระลอกอยา งตอเนื่อง เคยไดยนิ มาบางเกย่ี วกับมนษุ ยท มี่ ีความสามารถบวกลบคูณหารเลขจาํ นวนมหาศาลในเวลา
อนั รวดเร็ว แตใหติดฝนุ ของฝุนของหลวงตาแขวนน้ัน คงเหลือวิสัย

“อยา งทบี่ อกนะ วาอารมณจ ติ ตา ง ๆ มันใหคุณภาพสมาธหิ ยาบละเอยี ดผิดกนั สงั เกตไหมวา ตอนแรกเอ็งตองใชท ง้ั ตา ทงั้ มือ ทั้ง
ความคิดถึงตัวเลข จิตถกู ใชง านหลายทาง พอสงบก็เลยสงบแบบงั้น ๆ แคใ หรูสกึ วา ดวงตานิง่ ขึน้ มานิดหนอ ย แตขณะทเ่ี อง็ คิดหาทางลดั
ในการบวกเลขและลงมอื บวกในใจ จติ มนั ผกู อยกู ับตาและความคดิ เพียงสองอยา ง และระดับความนึกคดิ ของงานนกี้ ต็ อ งการพลงั
สนับสนนุ ท่แี นน หนา เพราะภาพตัวเลขในหวั เปน สิ่งไหวเลอื นงา ย ตองอาศยั ใจหนกั แนน อยา งนอ ยชั่วระยะหนึ่ง พอจติ มันแนวแนเปน
สมาธเิ ขา กไ็ ดคณุ ภาพทีล่ ึกซง้ึ กวากัน ดวงตานงิ่ กวา ใหจ ิตตานุภาพมากกวา”

ชายหนุม ฟง อยา งเขา อกเขาใจแจมแจง เขาคลุกคลีและเลนสนกุ กบั ตัวเลขมาแตเ ดก็ ทวาไมเ คยสังเกตและแยกแยะได
ละเอียดลออเหมอื นอยา งกําลังฟงหลวงตาแขวนอธิบายเลย

“น่แี คตัวอยางเล็ก ๆ นอย ๆ ของอารมณส มาธิทีเ่ อง็ ประสบพบเจออยทู กุ เมอ่ื เช่อื วัน ยงั มอี ารมณส มาธิที่ใจเอง็ จบั แลวต้ืนกวาน้ี
บาง ลกึ กวา นบี้ า ง จากการเลนกีฬา ทํางาน หรือแมแตวางทาเดินโกเกอ วดใครตอใคร คดิ อะไรยงั ไงมนั เปนอารมณจ ติ ไปไดท้ังนน้ั เพยี งถา
เอง็ มีสติจับเขาไปในอารมณนน้ั อยา งเดียวสักระยะ เดีย๋ วจติ ก็รวมเปนสมาธไิ ด”

เกาทัณฑผงกศีรษะนดิ หน่งึ พรอ มยกมือไหวรับ และเงย่ี หฟู ง อยา งจดจอ

“แตสมาธทิ ี่ไดจ ากการทํางานแบบโลก ๆ นะ เปน สมาธวิ นุ เพราะจิตตอ งหมนุ ไปเรือ่ ย รวมนิ่งกับท่ไี มไ ด กไ็ มเ กดิ ธรรมชาติ
ความสงบสวาง ยังเตม็ ไปดว ยฝนุ สกปรกใหญน อย เมอ่ื ไมส งบสวาง แมจิตมีพลังมากก็หนวงรวมมาใชก อ อิทธิฤทธ์ิไมไ ด

ขนั้ แรกเอง็ ตอ งรูจกั วางตวั ใหเ บาสบายอยูกับอารมณล ะเอยี ด หยดุ นงิ่ อยูกบั มนั เพอื่ เรียนรูว ธิ ีรวมจิตจนเกดิ พลงั เปน ปก แผน
พ้ืนฐานสติสมั ปชญั ญะนัน้ เอง็ มีอยแู ลว จากงานทางโลก หากตง้ั ใจจริงและทําใหตอ เนือ่ ง กจ็ ะงายเขา”

หลวงตาแขวนเวน ระยะสาํ รวจชายหนุม สายตาทา นทรงอาํ นาจและมปี ระกายกลาแข็งดว ยตบะเดชะผิดมนุษย ชายหนมุ คอหด
โดยไมร สู ึกตัว ทานเคยมีสายตาใจดีของคุณตาแก ๆ คนหนึง่ ใครจะนกึ วา แทจรงิ แลวซอ นแววดุยิง่ กวา เสอื สะทา นขวญั ไดมากมายเพียงน้ี

“อารมณสมาธทิ ถ่ี ือกนั วาประเสรฐิ สดุ และมีอยคู กู ายเรามาแตเกิด ไดแกล มหายใจ นอกจากจะเปน ตัวอารมณใ หจ ติ จับแลว
ธรรมชาติลมหายใจเองยังเปนตัวปรงุ แตง จติ ใหเ ดินกระแสหยาบละเอียดตามไดดวย ลมหายใจหยาบจติ กห็ ยาบ ลมหายใจละเอยี ดจิตก็
ละเอยี ด จงึ เหมาะจะใชทั้งในเบ้ืองตน เบื้องกลาง และเบอื้ งปลาย สตกิ าํ หนดลมหายใจเขา ออกอยา งนี้ทานเรียก ‘อานาปานสต’ิ ซึ่งเอ็งคงได
ศกึ ษามาจากหนงั สือหนังหาบา งแลว”

เกาทณั ฑพ ยกั หนา รับและกลาววา ครับ

๕๘

“เอา” หลวงตาแขวนพยักหนา “นั่งขัดสมาธ์ิ ขาขวาซอ นขาซาย มอื ขวาทบั มอื ซาย ตั้งหลังตรง”

เกาทณั ฑป ฏิบัติตามทันทดี ว ยอาการกระตอื รอื รนเงยี บ ๆ

“ทา นั่งนี่ไมใ ชองคป ระกอบสําคัญของสมาธิ แตเปนตวั คมุ สติทจี่ ําเปน อยางหน่ึงในการเรม่ิ ตน กายเปนอยา งไรก็ปรงุ จติ ใหมี
ความเปนอยา งน้ัน วางกายไวสบายจติ ก็สบาย หลังตั้งคอตรงก็ชวยทรงความรูตัวไดด ี จําไวนะวาความสบายกบั ความตนื่ พรอมเปน บนั ได
ขน้ั แรก อยาเร่มิ ดว ยการใสอ าการเพงเขาหาลมหายใจ ใหเร่ิมดวยอาการรูสึกตวั กอน”

เกาทณั ฑเ ปน คนนงั่ ตรงเดินตรงหลงั ไมงอไดน าน ๆ อยแู ลว เรอื่ งนี้จึงผา นตลอด เขานั่งทรงกายอยา งสบายตามหลวงตาสง่ั
พรอมกับตงั้ ใจวาจะใหม นั ทรงในลกั ษณะน้ไี ปเรื่อย ๆ ไมเ ผลอหลงั งอ

"ดวยความรูสกึ ตวั อยางนี้ เอง็ ทอดตามองตรงไปขา งหนา สบาย ๆ รกั ษาความนิ่งไวอ ยาใหกลอกหลุกหลกิ แลวปดตาลงทั้งยัง
ทอดตรง จะไดความรตู ัวแบบเปดพรอม เวลากาํ หนดรูลมหายใจจะไดไ มจ ดจอ งคบั แคบ"

ชายหนุม ปดเปลอื กตา มีความเชอ่ื มนั่ ในตวั อาจารยเ ปน หลกั เปนฐานการปฏบิ ตั ิ คิดในใจวาคนเราตองมีอาจารยก็เพราะอยางนี้
เอง

“ลมหายใจมีอยแู ลว ส่ิงท่ยี งั ไมม ีคอื สติ อบุ ายสรา งสติตามลมหายใจของพระพทุ ธเจา ประการแรกคือใหก ําหนด ‘ร’ู ลมหายใจ
ออกกอน คืออัดลมหายใจเขา เตม็ ปอดแบบไมตองคดิ อะไรมาก แตพ อคืนลมหายใจออกสูภายนอก คอ ยกาํ หนดรูว านค่ี ือการหายใจออก
เริ่มตงั้ หลักอยา งน้จี ะทาํ ใหไ มจ อเพง อยกู บั การหายใจเขา มากเกนิ ไปเหมือนปกติ เอา ลองดู”

เกาทัณฑด ึงลมหายใจเขาเต็มปอดเรว็ ๆ โดยสักแตเ ปน อาการเหมอื นหายใจท่วั ไป ไมไ ดต้ังทารูเ ห็นเปน พเิ ศษ แตพอผอ น
ระบายลมหายใจออกจงึ เรม่ิ กาํ หนดสตถิ งึ ความเปนลมหายใจที่สงจากภายในกายออกสภู ายนอก

“พอลมหยดุ กร็ ูวา ลมหยดุ ถงึ เวลาทกี่ ายเรยี กลมเขา ก็รตู ามจรงิ วาน่ีคอื การหายใจเขา ระลกึ ใหเ สมอกนั กบั การหายใจออกทีเ่ ปน
‘ตวั ตั้ง’ เม่ือกี้”

ชายหนมุ พบวา เม่ือกาํ หนด ‘ลมออก’ เปนตัวตง้ั ปรากฏวาสามารถรตู ลอดทวั่ ถึงไดอ ยางรวดเร็ว

“น่ีคอื ขั้นแรกของอานาปานสติ คอื มีสตหิ ายใจออก มีสตหิ ายใจเขา พระพทุ ธองคสอนไวอ ยางน้ี เปน อบุ ายลัดท่ีจะทาํ ใหส ติอยู
กับลมหายใจเสมอกนั ทั้งขาออกและขาเขา อยามองขามไป”

ฝา ยลูกศิษยดูใจตวั เอง วา มสี ตขิ ณะหายใจออก มสี ติหายใจเขา ภายในปลอดโปรง ขึ้นทนั ที กร็ ับทราบตามจริงวา ผานข้ันแรก
อยางงาย ๆ ไดแ ลว

“สังเกตนะ พอทําความรูสึกไดท ั่ว ไมมีสว นใดกําเกร็ง และเฝารูล มหายใจออกกับเขาตามสบาย ผลคือเหมือนทง้ั ตวั มีลมหายใจ
ปรากฏเดนอยอู ยา งเดยี ว นค่ี อื การเริ่มตน ท่ีถกู ตอง จําไวว า ตอ งเริม่ อยา งนที้ กุ คร้งั ”

การเร่มิ ตน ทเี่ รียบงา ย ทําใหความคดิ ฟงุ ทคี่ รอบงาํ จิตใจเปนปกติหายหนไปช่ัวคราว พรอมรบั ฟง และปฏบิ ัตติ ามพระอาจารย
อยา งปราศจากขอ สงสัย

๕๙

“ลองดูวาลมหายใจในชว งเริ่มกําหนดสตินั้นจะลากยาวกวา ปกติ กใ็ หร วู าอยางนลี้ มหายใจออกและลมหายใจเขามคี วามยาว
เสมอกนั นค่ี ืออกี ขนั้ ของอานาปานสติ คอื รูช ดั วา หายใจออกยาว รชู ัดวาหายใจเขา ยาว”

เกาทณั ฑจาํ ลักษณะลากยาวของลมหายใจออกและเขา ไว กับทง้ั พยายามรักษาใหส มํ่าเสมอ แตพ อถึงจดุ หนึ่งก็รูสึกวาเกินพอดี
มคี วามอึดอดั คับแนนอกขน้ึ มา เปน จงั หวะท่ีถกู พระอาจารยทกั วา

“หลกั การทําอานาปานสตนิ ้ันใหความสําคัญท่สี ตริ ตู ามจริง ไมใ ชบงั คับลมหายใจใหยาวหรือส้นั อยา บบี บงั คบั ฝน กายให
ทาํ งานผดิ ธรรมชาติ เมือ่ ถึงเวลาจะตองออกสั้นกใ็ หม ันออกสน้ั เมือ่ ถงึ เวลาจะตอ งเขา สน้ั กใ็ หม นั เขา ส้ัน สติเราเทา นนั้ ที่รตู ามจริงวาอยา งน้ี
คอื ลมตองสน้ั น่คี ืออกี ขนั้ หนึง่ ของอานาปานสติ คือรูชดั วา หายใจออกสั้น และรชู ดั วาหายใจเขา ส้ัน”

พอเขาใจหลกั การดังนน้ั กเ็ ริม่ สนกุ เพราะเหมือนเขาเรมิ่ ไมต องทําอะไร ปลอยใหก ายหายใจออกหายใจเขาตรงกบั ความ
เรียกรอ งตามธรรมชาติทีเ่ ปนจรงิ หนาที่คอื เพยี งรเู ทา ทันวา เท่ียวนย้ี าวหรอื สัน้

“จิตทีเ่ ปน ผลของการตามรูอยา งถกู ตองนัน่ แหละ จะเหมอื นแยกออกไปเปน ผูเฝารเู ฝา ดูเฉย ๆ ในกองลมท้ังปวง ไมวาจะออก
หรือเขา ไมวา จะยาวหรอื สนั้ นค่ี อื อีกขน้ั หนง่ึ ของอานาปานสติ คอื ขณะแหง ลมออกและลมเขา จิตต้งั มั่นอยใู นอาการรชู ัดตามจริงในฐานะ
ของผสู าํ เหนยี กเหน็ ลักษณะของลมขณะนนั้ ๆ ”

เกาทัณฑพ บดวยตนเองวา เม่อื จิตเอาแตจ ดจอ ลมหายใจดวยอาการต่ืนรพู อดี ๆ ผลคอื ความสงบลงทางกาย คอตงั้ หลังตรงไม
กระดกุ กระดกิ แมย งั มคี ล่นื ความคดิ แทรกแซงเปนระยะ ก็ไมรําคาญ และไมสงผลใหกายไหวติง และพอถึงจุดนั้นกไ็ ดย นิ หลวงตาแขวน
สอนตอ

“ความรสู กึ สงบทางกายนัน้ เปน ของดี เพราะความที่กายไมกวัดแกวง นเ่ี อง จะยง่ิ เนนใหล มหายใจถกู รับรไู ดเ ดน ชดั ยง่ิ ขึน้ น่คี ือ
อกี ขน้ั หนึง่ ของอานาปานสติ เหน็ กายน่ิงแลวก็ประคองความน่งิ น้นั ไว มีแตทางเดนิ ลมหายใจทย่ี งั เคลอ่ื นไหวอยูอยา งเปนอัตโนมัติ”

หลวงตาแขวนเงียบไปพกั หน่ึงกอ นกลา วสืบตอ เมือ่ เหน็ ลกู ศิษยห นุม ชักเกิดอาการฝน

“หลกั ของการเริ่มกําหนดสติรลู มหายใจมีอยูเทา น้ี ถา หากพลัดหลงจากลม หรอื หากคดิ ฟุงแนนขึ้นมา ก็สํารวจวาจิตเรายงั เหลอื
สติอยูในข้นั ไหน ถา ไมเหลือเลย คือจิตไมจ ับท่ีลม กายยงั กระสบั กระสา ย กต็ อ งเรมิ่ นบั หนงึ่ กนั ใหม ทอ งคาถา ‘นบั หน่งึ ใหม’ ไวใหด ี
เพราะจะขลังทสี่ ุดสาํ หรบั การเริ่มภาวนา สําหรับอานาปานสตินนั้ การนบั หนึ่งคือมีสติรู วา กําลังหายใจออกหรือหายใจเขา ตอมารูวาลม
นน้ั ยาวหรอื สั้น ถารไู ดเรือ่ ย ๆ อยางเปน ธรรมชาติ จิตก็จะแยกออกไปเฝา ดูลกั ษณะลมตามจริงอยูเฉย ๆ และเมอื่ แยกออกมาเปน ผรู ตู ง้ั ม่ัน
ถกู ตอง ก็จะสงบจากความตองการขยบั ไหวสว นเกินของกายทไ่ี มเ กยี่ วของกบั ลมหายใจไปเอง”

เกาทณั ฑเขาใจกระจางดวยประสบการณภ ายในประกอบพรอมอยูด ว ย ทวา พักใหญต อ มา จติ ก็เริม่ ซมึ ลงในลกั ษณะเคลม้ิ สบาย
หมดแรงจบั ลมหายใจ หลวงตาแขวนก็ทกั อกี

“คอยสํารวจตวั เองบอย ๆ หนอยไอห นุม พอเรมิ่ จะฟุง หรือเร่ิมจะเล่อื นลอยลืมลมหายใจ กก็ ลับมารูตวั ที่กาํ ลังน่งั แลว กําหนดระลกึ ใหม
ต้งั แตข้นั แรก”

ท่จี ุดนั้นเกาทัณฑจ งึ เรมิ่ ระวังความเคลม้ิ เหมอ ตามดู ตามรูลมหายใจไมลดละ กระทงั่ จิตแยกออกมาตงั้ รู เหน็ ลมหายใจเปน สาย
เดยี ว เมื่อระดับนํา้ หนกั ลมเสมอกันตอเน่อื งถึงระดบั หนึ่ง จงึ เกดิ ภาพภายในหรอื ‘นมิ ิต’ เปน หน่ึง คลา ยเสนเชอื กเสนหน่ึงทชี่ ักรอกขึ้นลง
ดว ยมือจบั ปลายทัง้ สองดาน หนาที่ของจติ มีเพียงเฝาตามอาการออก อาการเขา ซา้ํ ไปซา้ํ มาตามลีลาของกลไกธรรมชาตแิ หง กายเทา น้นั

๖๐

เม่อื เห็นลกู ศษิ ยม ีใจจดจอตอเน่ืองดีแลว พระอาจารยก็บอกบทตอ

“จติ ต้งั ไวถูกสว นแลว แตก ายยงั รบั กนั ไมสนทิ นัก ถา จะใหเ กดิ ความแชมชืน่ หนักแนนกวานี้ ลมหายใจตองยาวขึน้ ตอนหายใจ
เขา ใหเ ริม่ ดวยการขยายหนาทอ งพองขน้ึ นิดหน่ึง จะเห็นวาเม่ือมอี าการขยายหนา ทอ ง กม็ ลี มเขาเอง พอสุดหนา ทอ งก็เล่อื นไปดึงลม
ตามปกติ”

เกาทณั ฑป ฏิบตั ติ าม และพบวา ลมหายใจยาวขึ้น นุมนวลขึ้น มีความปลอดโปรงอยางคนหายใจท่ัวทอ งมากกวา เดมิ จรงิ ๆ สง่ิ ท่ี
ตามมาคือการทวีตัวขึน้ อยา งรวดเรว็ ของความสขุ ความคดิ ทัง้ มวลสงัดเงียบลง หายใจออกกร็ า เรงิ เปน สุข หายใจเขา ก็ราเรงิ เปน สขุ สภาพ
กายดําเนินโดยอตั โนมัตริ าวกบั เครอ่ื งสบู ลมที่ทาํ งานดว ยอัตราคงตวั เหน็ แตส ายลมผา นออกผา นเขา ผา นออกผา นเขา มอี ยูแ คน ัน้ เรียบงาย
เสยี จนลมื ส้ินวา โลกนเี้ คยซับซอนเพียงใด

ถึงจุด ๆ หนงึ่ ก็สําเหนียกอาการควบแนนของกระแสจติ เหมือนกลมุ นํา้ ขาวท่เี ขาผนกึ รวมเปนหน่งึ เดียว มศี ูนยก ลางจบั อยทู ีก่ าร
ไหลเขา ออกของลมหายใจอยา งม่นั คง เกาทณั ฑรทู นั ทวี า นีค่ ือภาวะสมาธขิ นั้ ตน เหน็ อาการปรากฏนั้นดวยความรพู รอ มทว่ั องคาพยพ

ภาวะนนั้ จะดํารงอยสู กั กว่ี นิ าทีไมอาจทราบ แตร ูตัวอีกครงั้ กเ็ หน็ ความคิดหลง่ั ไหลเขา มาเต็มไปหมดแลว ไดเ ห็นชัดถึงตวั เหมอ
เผลอสติ รวมท้ังอาการรตู ัวตง้ั สติใหม เมอ่ื ตั้งสตกิ ําหนดลมหายใจในสภาพเดมิ ใหมได จติ ใจก็เปดออก เห็นนิมติ ลมแชม ชดั อกี คร้ัง

เหตถุ ูก ผลก็ถูก เหตผุ ดิ ผลกผ็ ดิ เกาทณั ฑถงึ กับเผลอออกอาการพยักหนา ดวยความเขาอกเขาใจเต็มต้ืน แตแลว ก็รูตวั วานกี่ ็
ความคิด นี่ไมใชต ัวสมาธิ จึงพยายามเพกิ และเฝาดลู มหายใจนิ่ง ๆ จนกระแสความคิดเลอื นหายไปเองโดยปราศจากความพยายามขบั ไล

อม่ิ เอมเปรมใจเนิน่ นานจนเกดิ อาการลา และเหน็บกินตลอดชว งขา อนั เปน เครือ่ งหมายวาจติ ถอนแลวจากอารมณสมาธิ และ
เกินกวา จะกลับเขา ลูเดิม หลวงตาแขวนเห็นเชน นัน้ จึงสั่งใหเตรียมกาํ หนดเลิก โดยหายใจสบาย ๆ และปรับความรูสกึ นกึ คิดเปน ปกติ
เสียกอน ทบทวนการทําสมาธิแตตน จนจบวาเปน อยางไร เพอื่ วา เมอื่ หลบั ตาลงเรม่ิ ทาํ สมาธใิ นครั้งตอ ไปจะไดนกึ ออกงา ย ถัดจากนนั้ จงึ
คอ ยลมื ตาขน้ึ ทีละนอยเหมอื นตนื่ นอนยามเชา

หลวงตาแขวนใหข อปฏบิ ัตเิ ปน ข้ัน ๆ ซ้ําอกี คร้ังเพ่ือใหเกาทัณฑนําไปใชในการทําสมาธิดวยตนเอง รวมท้งั ชแ้ี จงลวงหนา
เกย่ี วกับปตแิ ละนิมติ ชนิดตาง ๆ ท่เี ขา มาดงึ จิตใหเขวจากทางสมาธิ ใหค าํ แนะนํารวบยอดวาเพยี งทาํ ใจวางเฉย สกั แตรสู ิ่งแปลกปลอม จะ
นารกั หรอื นา กลัวก็ตาม รูไปจนกวาจติ จะยอ นกลบั มาสนใจจติ เอง และเห็นปฏกิ ิรยิ าของจติ มีความเปน กลางตอ สิ่งรบกวน ทุกอยา งก็จะ
สลายไปในท่ีสุด

เม่อื ชายหนุม กลาวทบทวนใหทานแนใจวา เขาจดจําถ่ีถวนถอ งแท หลวงตาแขวนก็นิง่ ไป ทอดตามองอีกฝายดวยแววเมตตา
สําทบั ซาํ้ ถงึ จุดหมายทค่ี วรทาํ ใหถ ึงในแตละครั้ง

"ของมนั ตอ งหม่นั ฝก บอย ๆ ถึงจะชํานาญ ระหวา งวนั ทาํ งานทําการไปตามปกติ นึกไดเมือ่ ไหรก ็กลบั มาระลกึ ถงึ ลมสกั ครั้งสอง
ครง้ั ก็ยงั ดี ถา มีเวลาพักวางจากงานมากหนอ ย อาจจะสักหา นาที กต็ ง้ั เปา วาจะทําจนเห็นเหมือนจิตน่ิงเปนผูรผู ดู ูลมหายใจอยเู บ้อื งหลัง ลม
หายใจเปนเหมอื นสายเชอื กชักขึน้ ลงใหด อู ยเู บ้ืองหนา ชว งฝกแรก ๆ หากทิ้งลมหายใจนานนกั จิตจะกลับไปจับไมถ กู อยา งเอง็ หากขยนั ก็
คงสาํ เรจ็ งา ยอย"ู

ทา นเวน จังหวะคลายไตรตรองบางส่ิง แลว ก็กลา ววา

"อยากเห็นความจรงิ เรอ่ื งชาตกิ อนไหม?"

๖๑

เกาทัณฑหูผ่งึ ทําตาโตเหมือนถูกตบหลงั หนกั ๆ

"อยากครบั !"

คําตอบนนั้ หลดุ จากปากโดยอัตโนมตั ิ

"ขาจะทาํ ใหเอง็ ไดเ หน็ " ทา นสมภารพูดเสยี งเรียบ "แตม ีขอแมวา เอ็งตองไดสมาธขิ นาดทข่ี า พอใจภายในอาทติ ยหนา "

ชายหนุม เมม ปาก ความทะยานอยากของเขากเ็ ปย ม แนวทางทถี่ กู เขาก็มีพรอ ม แถมทานยงั รับรองใหอ ีกวาถา ขยัน เขาตอ งทําได
อยา งน้ีถา ยงั ขาดความเชอื่ มัน่ กไ็ มรจู ะวาอยา งไรแลว

"ผมจะไมทาํ ใหหลวงตาผิดหวงั ครบั "

"จะทาํ สมาธนิ ะ ไมใ ชแ คอยาก ไมใ ชแ คท าํ ถูกแลว กจ็ ะไดผ ลเสมอไป วถิ ชี วี ิตตองอยูในกรอบดว ย จติ ถึงจะพรอม...เอง็ เลิกกนิ
เหลาเมายาสักอาทติ ยไ ดไหม?"

"ไดค รับ"

พนมมอื รับอยา งแขง็ ขนั ทนั ที เพราะคิดลวงหนา อยูแ ลววาพระอาจารยท า นตองหา มเร่ืองน้ี

"ไมเ สพกามไดไหม?"

เกาทัณฑเกอื บองึ้ แตพ รบิ ตากใ็ หค าํ ตอบอยางเดด็ เดี่ยว

"ไดค รับ!"

"ไมโกหก ไมพดู นนิ ทาสอเสยี ด ไมพ ดู ตลกคะนองไรสาระใหจ ิตขุน มัวไดไหม?"

คราวนเี้ ขานิ่งไปนาน นกึ ถงึ ความเปลี่ยนแปลงทจ่ี ะเกิดข้นึ ภายในหนึ่งอาทติ ยข างหนา เห็นภาพตวั เองเปน เบ้ือใบ พดู ตลกโปก
ฮากับเพอื่ นท่ที ํางานคลายเครยี ดไมไ ด อยา งนก้ี น็ า คิดเหมอื นกนั แตพอนึกตอไปวา อาทิตยห นา จะรูเหน็ เร่ืองภพชาตใิ หหายสงสัย กต็ อบ
ออกมาส้นั ๆ เหมอื นเดมิ

"ครับ ผมทําได"

"ด!ี " หลวงตาแขวนลงเสียงหนกั ๆ "เอง็ อยูต อหนาขา มคี วามเชอื่ มน่ั ละท้ิงความหว งหนา พะวงหลงั ทง้ั หมดได ถงึ เปนสมาธิ
งาย แตเมอ่ื อยกู ับตวั เองแลว ความเคยชนิ แบบโลก ๆ จะนํากิเลสกลับมาครอบงาํ เต็มหวั ใจ เปน อุปสรรคกบั สมาธิจิตโดยตรง ขา ถงึ ใหเ อง็
ปฏิญาณไว วา จะเลกิ ของแวะกับตนเหตกุ เิ ลสหลัก ๆ ของเอ็งเสีย

กเิ ลสทข่ี วางก้นั ความกาวหนาในการภาวนาเรียกวา ‘นวิ รณ’ มีความพอใจในกามคุณ ความคิดรายพยาบาท ความหดหูงว งเหงา
ความฟุง ซาน แลว กค็ วามลงั เลสงสยั ในธรรมปฏบิ ตั ิ ถา เกิดนิวรณขอไหนขึ้นมา วธิ แี กงา ยทีส่ ุดคอื เห็นมนั เปน โทษ เปนเครอื่ งรอยรัดจองจาํ
ใหจิตอดึ อดั สมควรละทง้ิ ผละหนี กจ็ ะปลอดโปรงโลงใจ เปนอสิ ระ เปนไทแกจ ติ เองเหมอื นนกั โทษทีห่ ลดุ จากพันธนาการและหองคมุ ขงั

๖๒

พอจิตสดชื่นและคนุ กับการเปน อิสระจากนวิ รณ ความนอ มใจใฝสงบ ใฝค วามตงั้ ม่ันเปนสมาธิก็จะเกิดขึน้ เอง และเกดิ ขึ้นบอย
ระหวา งวันจึงควรกําหนดสติดกั ไวดี ๆ วามีนิวรณเ กิดข้ึนเกาะจิตหรือยัง ถา มกี ล็ ะเสีย ทิ้งเสยี ดวยอบุ ายของพระพทุ ธองคที่ขาวา "

"ครับ หลวงตา ผมจะระวังปอ งกนั จติ ก้นั จากนวิ รณท ั้งหมดใหไดครบั "

"เออ! ขาขออวยพรใหเอ็งประสพความสาํ เร็จ เอาละ วันนี้กลบั ไปได เด๋ียวขา มีธรุ ะจะตองทํา"

ชายหนุมยกมือไหวรับพร แตกอ นกราบลากถ็ ามสิง่ ท่ีคา งใจออกไป

"ผมไมตองทําพิธหี รอื นาํ ดอกไมม าบูชาอาจารยห รอื ครบั ?"

"ขา ชอบการบูชาดว ยใจ เอ็งมใี หข าแลว ขา เห็น ขา ไมไดจะสอนไสยศาสตร แตจะสอนตามแนวของพุทธปิ ญ ญา ดอกไมธ ปู
เทียนและพธิ ีข้นึ ครจู งึ ไมใชส่ิงจําเปน แตถา มันเปน ศรัทธาอยากทํา จะเอามาถวายบา งกต็ ามใจ"

เกาทัณฑกราบลาดวยความสดแจม แชม ชน่ื อยา งประหลาด ชีวติ มีแรงบนั ดาลใจใหม ๆ มีเคร่ืองกระตุน ความอยากใหม ๆ ยงั ใหเ กดิ พลัง
แหงความกระตือรือรน แลนพลานไปทั่วสรรพางคกาย

๖๓

บทท่ี ๖ จอมศิลปน

ออกจากวัดทางนฤพาน ขับรถมาเกอื บถึงหนา บา นปู ชายหนุมเหลอื บมองไปทางเบาะดา นขาง มีหนังสือทปี่ ใู หม าสองเลม คือ
พทุ ธธรรมกับพจนานุกรมพุทธศาสน เขาเตรยี มจะคนื ในวนั นี้ เพอื่ เปน เหตปุ ระเภทติดไมติดมืออา งมาหาปอู กี ครง้ั

ต้งั ใจมาตอ นคนแกใ หจ นมุมเต็มที่ คราวนกี้ ับคราวทแ่ี ลวจะแตกตางกันอยางสิน้ เชิง เพราะมกี ารตระเตรียมเปนเร่อื งเปนราว จะ
ไมมีการเหว่ยี งแหไรท ศิ ทางอยางเมือ่ กอ นอกี โดยเฉพาะประเดน็ หลักของพุทธ คอื ทกุ ขแ ละการดับทุกข ซง่ึ พระพุทธองคต รัสกลา วอยา ง
ชัดเจนวาพระองคต รัสสอนแตเ รอื่ งน้เี ทา น้นั

เกาทณั ฑก ะพริบตาทีหนง่ึ ดว ยความรสู กึ กง่ึ ขัดแยง บัดน้เี ขาไดช่อื วาเปนศิษยข อง ‘พระ’ ในพทุ ธศาสนา เรม่ิ เขาใจการตัง้ จติ เปน
สมาธิ ยอมรบั วาเบอื้ งแรกไมไดมองหลวงตาแขวนเกนิ ไปกวาผูวเิ ศษ แนใ จเพียงวาทานมิใชนักมายากล หรอื ผมู อี ํานาจจิตสะกดใหเ ห็นไป
ตาง ๆ เพยี งช่วั ขณะ เพราะหนังสือพิมพม อดไหมเปน เถา ถานจรงิ และเมื่อลอบสังเกตเพดานกฏุ ิในวันน้ี ก็ยงั พบรอ งรอยไหมเกรียมซึง่ เกดิ
จากลน้ิ ไฟเนรมิตของทา น เม่ือฝากตัวเปน สานุศิษยก ใ็ หค วามเคารพนับถอื เปน ครบู าอาจารย ทวา ก็ดว ยประสงคเ พียงเรยี นรศู าสตรแ ขนง
หนง่ึ ทาํ นองเดยี วกบั ที่ยกยอ งนกั กีฬาเกง ๆ เปน ครฝู ก สอน โดยไมจ าํ เปนตอ งเตรยี มใจยอมคลอ ยตาม 'ความเชือ่ ' ทง้ั หมดของทา น

อยา งไรกต็ าม ทา นทงิ้ ทา ยไวเ ปน ที่ปลกุ เรา ความสนใจลงไปถึงราก นน่ั คอื ประเด็นเกี่ยวกบั ภพชาติ ซ่งึ กาํ ลังวนเวยี นอยใู นความ
สงสยั ของเขาพอดี เพราะเมื่อศึกษาพุทธศาสนาในเชิงอรรถแลว พบวาจะมีความหมายตอ ชวี ติ ท่สี ขุ พรอ มสมบูรณแบบเชน เขา ก็ตอเมอื่
ตระหนักแนแกใจวาการ 'ดบั ทกุ ข' นั้น คอื เลกิ เวยี นวายตายเกดิ อยา งไมรูอ โิ หนอิเหน บอดใบเรอื่ งกฎกติกาวาทําเหตุอยางไรจะถูกเหว่ยี งไป
เกดิ ในภพไหนภมู ไิ หน

เกาทัณฑส รปุ ไดอยา งหน่งึ วา ถา ทฤษฎีเร่อื งการเวยี นวา ยตายเกดิ ของพุทธเปน ของจริง ก็แปลวา ธรรมชาตอิ อกจะโหดเหย้ี มเอา
มาก คือไมบ อกกฎใหใ ครรู แตใ ครผิดกฎเมือ่ ไหร ก็เสรจ็ เมอื่ นนั้ ไปเกิดรายตายดกี ็ดวยความไมร ู หลงกอ กรรมทําเข็ญจนวิญญาณชุมบาป
อยางนา อเนจอนาถ เสร็จแลวตอ งกมหนา กมตาไปรบั กรรมแลว ๆ เลา ๆ อยา งปราศจากทสี่ ิน้ สดุ เพราะเหตุแหงการเกดิ ยังสบื เนื่องเปน
ปฏกิ ิริยาลูกโซไปเรอ่ื ย

ถา อาทติ ยหนา เขารวู าชาตกิ อนชาติหนามจี รงิ หมายความวา ทกุ อยา งจะเปลี่ยนไปหมด ความคิดอา นกบั ความเชือ่ ทผี่ านมานบั
แตจ าํ ความได ลว นตอ งถูกจัดเปนความบ้ือ ความหลงละเมอเพอ พกของส่งิ มชี ีวิตอีกหนวยหนงึ่ ที่ทะนงนึกวาตนทรงภมู ิ ทรงความรลู าํ้ ลกึ
ทวา แทจริงไมไ ดรอู ะไรเลย

ไมร จู กั กระท่ังตนเอง แลว จะขน้ึ ชือ่ วา 'รู' ไดอยา งไร

ใจแกวงเลก็ นอ ยเมอื่ ชะลอความเรว็ ของรถ เปนความหว่ันไหวชนิดหน่งึ ทเี่ ขาไมก ลา สํารวจหาสาเหตุ เทาแตะเบรกเตรียมหยุด
รถเทียบขา งประตรู ั้ว แตแลว ก็แตะคางเม่ือเหลียวไปเห็นสองหนมุ สาวใตรมไมหนา บาน เปนแวบเดยี วแหงการเหน็ และถูกสารพนั
ความรูสึกจูโจม จนตองยา ยเทา มาลงนา้ํ หนักเหยียบคนั เรงใหรถพงุ ฉวิ หา งหายไปจากที่น้นั ในพริบตา

แพตรมี องตามการจากไปของเรือนรถเพรยี วลมสสี ดสะดดุ ตาดว ยแววเฉยน่งิ

"ดเู หมือนจะเปน คนน้ันใชมั้ยฮะ?"

เปนเสียงถามออ น ๆ จากมติ

๖๔

"คนไหน?"

หญงิ สาวถามกลบั

"ก็...ทีเ่ ขานงั่ คยุ กบั พ่แี พเมอ่ื อาทติ ยกอน"

"คงใชม ั้ง"

มตริ ูเห็นเรือ่ งราวเพยี งนอย แตเ ขาก็เปน ผูมีสามัญสํานึกดีเทา ๆ ชายท่วั ไป และดว ยปกตขิ องสามญั สํานกึ ดงั กลา ว ก็ทําใหทราบ
วาไมธ รรมดาเลย ท่ีรถคนั นั้นชะลอลงเหมอื นจะจอดแลว กลับบ่ึงจากไปเฉย ๆ

อยา งปราศจากความไยดคี ่ังคา ง แพตรีกม หนา พจิ ารณากรอบภาพสีน้าํ มนั บนผา ใบผนื ใหญบนโตะ มตเิ อามาใหห ลอนดู มนั เปน
ภาพสายลูกไฟทีย่ ืดยาวไรต นไรป ลายในหวงวางมหนั ต คลา ยสรอ ยไขมุกทเ่ี รยี งเมด็ คดเคย้ี วอยูบนสายยาวจากอนนั ตภาพเบอื้ งลกึ สูอ นนั ต
ภาพเบ้อื งไกลโพน การนาํ เสนอของภาพเนนไปทล่ี ูกไฟใหญส องสามดวงใกลต า นัน่ คือฝม ือนกั ศกึ ษาวิจิตรศลิ ปของมหาวทิ ยาลยั อนั ดบั
หน่งึ ทางน้ี แนวคดิ ของภาพทําใหม นั ไดชอ่ื วา ‘สงั สารวัฏ'

มเี ศษกระดาษตางหากอกี แผน บรรจุถอยคําท่เี รยี งรอ ยบรรยายไว หญิงสาวนั่งอานในใจเงียบ ๆ อยางมจี นิ ตภาพละเอยี ดออ น
ตามกลอนแตละบาทแตละบท

อันเปลวไฟใดกอกร็ อลับ จะวับดบั กลับวายสลายรอน

นีย่ บั ยอยรอยหรอแลวตอตอน พอรอนลบั กลับฟนคนื วงั วน

เปน โซห ว งลว งดับสลับถาย สืบทอดเยอ่ื เชอื้ รายขยายผล

ดวงตอดวงลวงตาเปน ตัวตน ใหสบั สนหนทางอนั รา งรา

กอ รปู คดุ ุแดงดูแรงราย แลวกลบั กลายฉายแสงเสนหา

เปนนรกผกผันสวรรคา เมื่อหันหาสิหายหนทกุ ตนจร

ตะลอนตอตลอดหนไรตน ปลาย คายไวเพยี งทุกขกบั ทิ้งส่ิงลวงหลอน

เรียกวงั วน 'สงั สารวัฏ' ไมต ัดตอน ใหไ ฟรอ นประการเดยี วเทีย่ วเกิดตาย!

เมอื่ อานจบแพตรกี ส็ ยายยม้ิ กวาง มติจะนาํ งานชิ้นนไี้ ปประกวดในงานทางพทุ ธศาสนาที่ภาคเอกชนรว มกบั สถาบันศึกษาใหญ
จัดขึน้ หญงิ สาวเหลอื บตามองรปู แลวพยักหนานิด ๆ เปน เชิงชม

"อือ้ ม. .."

"พอใชไ ดไหมฮะ?"

๖๕

แพตรพี ยกั หนา ซ้าํ อยา งเตม็ ใจ

"อยา งนเ้ี รียกเยี่ยมเลยไมใชแคพ อใช ตองรบั รางวัลใดรางวัลหนง่ึ แน ๆ พ่ไี มอวยพรละ แตข อแสดงความยินดลี วงหนาไวกอน
เลย"

มตเิ ปนจติ รกรท่ีเลน สเี กง ลกู ไฟบางดวงแดงโชตฉิ านดูนา สะพรึงกลัวดุจจะแทนไฟนรกไดจ ริง ๆ บางดวงก็มสี สี ันวิจติ รนาหลง
มองเพลนิ ตาราวกับลูกไฟสวรรคไดปานกนั วิธวี างตาํ แหนงอยางถูกหลักการสรางมิตทิ ี่สามทําใหคนดรู ูสึกเปน จริงเปน จังถึงอนันตภาพท้ัง
ของสายลูกไฟอนั ยดื ยาวและหว งมืดอนั ล้ลี บั

มาบวกเขากับแนวคดิ และคาํ กลอนกํากับภาพกนิ ใจอยางน้ี จึงนาจะจดั เปน ผลงานประกวดทีเ่ ขาตากรรมการงายหนอย

"ในวนั ตดั สนิ เขาจดั นิทรรศการใหคนทว่ั ไปเขาชมดว ย พแี่ พไปกับผมนะฮะ"

เขาชวนอยา งรวู า หลอนจะไมป ฏิเสธ และหลอ นกพ็ ยักหนา รบั งา ย ๆ ดงั คาด

"ไดสิ ไปดเู ธอรบั รางวลั จะไดด ีใจดว ย"

หญิงสาวทอดตามองภาพ แลวยกมอื ชไ้ี ปยังลูกไฟดวงเดน ที่สุดในภาพ

"นค่ี งแทนมนุษยภมู ใิ ชม ้ยั ?"

"ฮะ เปน ลูกไฟที่แปลกและแตกตาง ปราศจากเอกภาพ บางสวนดสู วย บางสวนดพู ลงุ พลา นรุม รอ น ขาดความสมา่ํ เสมอ"

"ถามคี วามรูท างพทุ ธศาสนาดี คงดูภาพของเธอเขา ใจและแปลความหมายออกทุกอยางนะ แคร ูชื่อภาพก็พอแลว"

ชายหนุม ลดสหี นายม้ิ ลงนดิ หนง่ึ

"เพอ่ื นผมบางคนบอกวา...ถา กรรมการไมเช่ือ ความหมายของภาพนจี้ ะดอ ยไปมาก"

แพตรลี ดเปลือกตาลง นิง่ คิดแลว กเ็ หน็ ตาม จริงแหละ พุทธศาสนิกชนมหี ลายประเภทนกั ลวนมีทรรศนะและความเช่ือสว นตวั
แตกตา งกันไป นอยเสยี เม่ือไหรท ค่ี นตาํ แหนง สงู ๆ และมีบทบาทตอ วงการศาสนาพุทธไมเ ช่อื ไมศรัทธาบางคําสอนอันเปน หลกั สาํ คญั ยง่ิ
อยา งเชนภพภูมแิ ละการเกิดตายแลว ๆ เลา ๆ

หญิงสาวมองภาพบนผนื ผาใบตรงหนา ดวยอาการใครค รวญนงิ่ เปน ดุษณี หลอนกําลงั คดิ และมติก็เพลนิ มองอาการนน้ั ของ
หลอนดว ยสายตาของศิลปนท่ไี วกับรายละเอยี ดความงดงามทุกชนดิ เขาชอบพนิ จิ ดูหลอนในอริ ิยาบถตรติ รอง ดวงหนา ออ นเยาวปราศจาก
ร้ิวรอยความกงั วลทง้ั ปวง ตดั กนั กบั นัยนตาฉายแสงแหงความคดิ ฉลาดลึกซึง้ อยา งผูใ หญท ่ีมีความมน่ั คงทางปญญาและอารมณ ทุกมมุ
สะทอนแสงของแกวตาแพตรที อประกายงามราวกบั เคร่ืองประดับในฝน หากเช่อื วาคนเราวาดรูปตวั เองดว ยกรรม อดีตและปจจบุ ันของ
หลอนกค็ งเปน จติ รกรผูม ฝี มอื นา พศิ วงชวนเลอื่ มใสยง่ิ

"นา เสยี ดายนะ" หลอ นเอย ขึ้นในทส่ี ุด "ถาเปน อยางนั้นละ ก็ ลองเปล่ยี นแนวคดิ ของภาพเปน ‘ตรัสรู’ แทนไดก ด็ หี รอก ให
ปลายทางของสายลกู ไฟเปน ดวงประกายพรกึ เดน ท่ีแทนความหมายของการสวา งรู เตม็ ตน่ื เปน ไฟลา งตวั เองจากเชอ้ื รา ย แลว ลูกไฟท่ผี าน

๖๖

มาจะไดใ ชแทนความหมายของการหลงทุกขห ลงสุขช่ัวครชู ัว่ คราว อยางนจ้ี ะมคี วามหมายกบั ศาสนกิ ชนทกุ ทรรศนะ เพราะจุดหมายอนั
เปน ที่สดุ ของเนอื้ หาในพทุ ธศาสนคอื การมดี วงจติ สวา งรหู ลุดพน จากความทกุ ขและความข้ึนลงไมเปน สาระตา ง ๆ "

มติเบกิ ตาโพลง จับมองใบหนา หญิงสาวดว ยแววจรสั แสงกลาของศิลปน

"เออแฮะ" เขาย้มิ กระจาง "ไอเดียนเ้ี ขาทา จริง ๆ ผมไมท ันคิดสะระตะเสียกอ น มัวแตค ดิ ถึงความยืดยาวไมรูจบของสังสารวฏั
ซ่งึ นอยคนจะอานออกและคลอ ยตาม สูความเช่ือซง่ึ เปน สาธารณะเชน การสวางรูเหนอื ทุกขสุขไมได ยังไมส ายหรอกฮะ ผมใชเวลาวาดสกั
สองสามอาทติ ย ทนั สง ถมเถ"

ความจริงการเสกสรรคปนแตง งานที่ลุลว งไปแลวข้ึนมาใหมหมดนน้ั ควรแกการเบอื นหนา หนีเปน อยางยิ่ง โดยเฉพาะกับงาน
ศลิ ปท ีต่ องการความละเอียดปราณีตและการทุม เทแรงกายแรงใจมาก ๆ อยางนี้ แตมติกลับไมนําพาความเหนือ่ ยยาก แสดงใหเ หน็ ถึง
ศรทั ธาปสาทะและแรงบันดาลใจทางศาสนาอยางเปย มลน

เมือ่ หญิงสาวทราบเจตจาํ นงของนอ งเชน นัน้ กช็ ําเลอื งตาจองย้มิ ๆ

"ศรัทธาแกก ลาดจี ริง"

"ภาพน้ีผมใหพ่ีแพกแ็ ลวกนั "

เขายกใหง า ยๆ แพตรเี บิกตาเล็กนอ ย

"ไมข ายละ ? ถึงคนดูไมรูเร่ืองก็อยากซ้อื ไดนะ ภาพสวยออกอยางนี้"

"ไมตงั้ ใจจะขายอยแู ลว น่ีฮะ"

หญงิ สาวน่งิ ไปครู กอ นจะกวาดตาพินจิ รายละเอยี ดบนแผน ภาพและย้มิ รับ

"งัน้ ก.็ ..ขอบใจนะ"

รวู าปกู ต็ อ งชอบ นกึ หาทแ่ี ขวนเหมาะ ๆ ไดเดีย๋ วนั้น มติกบั หลอนมอบของนอ ยใหญใหแกก นั มาแตไหนแตไร จึงไมจาํ เปนตอง
ยาํ้ คะย้ันคะยอหรือกระทาํ พิธบี า ยเบย่ี งใดใหม ากความ

พอพดู ถงึ ปู มตกิ เ็ ปลีย่ นเรือ่ งอยางนึกขนึ้ ได

"วนั กอนปูค ุยกบั ผม บอกผมวา พอพี่แพเรียนจบ มงี านทาํ เลี้ยงตวั ได ไมน าเปน หวงแลว ...ปจู ะบวช"

ดว ยความเฝา สงั เกตอยตู ลอดเวลา มตไิ มเ หน็ แมแ ตค วามกระเพือ่ มไหวในแววตาสงบดุจแผน น้าํ นงิ่ ของแพตรี หลอนยังระบาย
ย้ิมออ นใหกับภาพตรงหนา เฉย แตเ พราะมติรจู กั ใกลช ดิ มาเนิ่นนานจนเขา ถงึ และสมั ผัสไดกระท่งั สวนลึก จงึ ทราบดวี า ภายใตความไมไ หว
ติงนัน้ ท่ีแทห ลอ นเก็บซอ นความโศกเศราเอาไวอยางเงยี บเชยี บ

มตถิ อนใจ จะใหเขาน่งิ ดูดายไดอยางไร

๖๗

"พแ่ี พรูแลวใชไหมฮะ?"

"รแู ลว "

หลอนตอบเบา ๆ ปราศจากวแี่ ววสะเทอื นใจปนออกมา

"แลวคดิ ยงั ไงตอไปฮะ?"

หญิงสาวเหลือบตาขึ้นสบกับเพื่อนรนุ นอ งท่ีสนทิ คนุ แลว เบนไปทางตวั เรอื นซึง่ ปูคงกําลงั น่งั อานหนงั สอื ธรรมะหรือเดิน
จงกรมอยใู นหองพระตามลาํ พงั สิง่ เหลา นัน้ เปนกจิ วัตรของปเู ม่ือทา นปดประตูหอง

"พอี่ นโุ มทนากบั ความตงั้ ใจของทา น พ่ีคงทาํ งานทาํ ประโยชนใ หส มคาความรทู รี่ ํ่าเรียนมาสกั สองสามป แลวจากนัน้ ..." ปลาย
เสยี งของหลอนแผว ลง แตแลว ก็กลบั หนักแนนขน้ึ อีกคร้ัง "พจ่ี ะบวชชี อยใู นเพศพรหมจรรยบชู าพระคุณของพระพุทธ พระธรรม
พระสงฆ และคุณป"ู

ถอยคําบงบอกเจตนารมณนนั้ ทําใหมตงิ นั นิ่งไป เด็กหนมุ เมม ปากและมีควิ้ เครง เลก็ นอ ย

"แนใจแลว หรือฮะ?"

แพตรีพยักหนา ชา ๆ เปนความเนบิ ชา ที่ทําใหมติสัมผสั ความพะวงบางประการท่แี อบแฝงอยูในช้ันลึกสดุ

"เปนความต้งั ใจท่ีด"ี

เขาบอกอยางนนั้ แตม ไิ ดก ลาวอนุโมทนาดวย กลบั เปลีย่ นเรอ่ื งถามมาอีกทาง

"พ่ีแพเอาไมแคระไปไวม ุมไหน"

บานซ่ึงเต็มไปดวยชั้นวางไมด อกไมประดบั นน้ั ทําใหเ ขาขเี้ กยี จกวาดตาควานหาพนั ธุไ มแ คระซ่ึงตนอุตสาหซอกซอนไปพบถงึ
บนยอดเขาใกลก บั หมบู า นชนบทที่กลมุ อาสาพฒั นาของเขายกขบวนไปถงึ เมอ่ื อาทิตยกอน ๆ

"หลังบาน"

แพตรตี อบทง้ั ยิม้ อันทจ่ี รงิ มตไิ มใ ชนกั เลงตน ไม แตนานทกี ็หาพนั ธุแปลกมากํานัลหลอน ไมว าจะแปลกขนานแทหรือเขานึก
เอาเองวา แปลกกต็ าม มันมีคา เสมอ เพราะเขาไมเ คยซอื้ มาโดยงาย แตห ามาดวยลาํ แขง...ลําแขง จริง ๆ ไมใ ชอุปมาอปุ ไมย มตชิ อบทองเท่ียว
ไปตามปาเขาและชายทะเล นัน่ ทาํ ใหเ ขามีโอกาสเสาะสํารวจธรรมชาติไดห ลากหลายภมู ปิ ระเทศ

"บางครง้ั ผมเกือบเขาใจวาสัมผัสพเิ ศษทพี่ ี่แพมีตอตนไมเ ปน ยงั ไง" เขากลาว "เวลาผมมองดี ๆ แลวรูสกึ วา พวกมนั มสี ญั ญาณ
ชีวิต สาํ เหนยี กรูไดวาน่ันคือวิญญาณ คือพลงั ทใ่ี หความออ นโยนกบั โลก อารมณข องผมจะแปลกไป คือกลมกลนื ไปกับความเยอื กเยน็
สงบเรียบงาย และเหมอื น...เออ "

เด็กหนมุ หรีต่ าพักเฟน คาํ

๖๘

"ไมเ คยตอ งคิด ชวี ติ ไมม ีเร่ืองนา กังวลอยูเลย"

แพตรตี อคําใหเมอื่ เหน็ มติเหมอื นจะจนดว ยถอ ย เด็กหนมุ พยักหนารับดวยตาสดใส

"ใช...แบบเดียวกับที่เตา ชีใ้ หเหน็ การเตบิ โตอยา งงา ยดายตามธรรมชาติ ถาเขา ถึงไดก็มคี วามดืม่ ดํา่ เยือกเยน็ เพราะจติ เสมอกับ
ธรรมชาติ ธรรมชาติเปนไปอยา งไร จติ ก็ปรบั แปรตามน้ัน พอปราศจากความขดั แยงกบั ธรรมชาติ กเ็ หลือแตความเรยี บงา ยที่เปน ไปเอง"

หญิงสาวคล่ียิม้ มองอีกฝา ยดวยสายตาแหงการถา ยทอดสัมผสั โดยตรงจากใจ

"ถาเธอรกั พวกมันมากพอจะ ‘คยุ ’ กับมนั ไดเหมือนอยา งทีค่ ยุ กบั เพ่อื นสนทิ สกั คน เธอจะเขา ใจ ‘เสียงเงยี บ’ ท่สี อ่ื กนั อยูระหวาง
ฝง เราผเู ฝา มอง และฝง ชีวิตทีถ่ ูกมอง เปนคลน่ื สัญญาณอกี แบบหนง่ึ บอบบาง แตก ็มีกระแสแรง"

มติหวั เราะเอ่อื ย ๆ ใชจะเยาะดวยความขบขัน แตห ัวเราะอยางรูต วั วายงั ไมอาจเขาถงึ รหสั สัญญาณชวี ิตระดับน้นั เขาใจแตว าเมื่อ
จิตมนษุ ยเ พงอยูกับอะไรบางอยางช่ัวนาตาป เมอื่ แนบแนนมากเขา กจ็ ะเกิดภาวะ ‘เห็น’ ความเปน ส่งิ นน้ั ๆข้ึนมาอยา งกระจะกระจาง หยั่งลง
สูส มั ผสั พเิ ศษทค่ี นอ่ืนดดู วยตา ฟงดว ยหแู ลวไมเขาใจ

"พี่แพถึงเหมอื นตน ไมเขา ไปทุกวนั ...เคยสบั สนไหมฮะเมอื่ ตองกลับมาพูดภาษามนษุ ย ถาผมคยุ กับตน ไมไดบาง เราอาจคยุ กัน
ในรปู แบบท่แี ปลกขึน้ กวาเดมิ กไ็ ดน ะ"

มติพูดกึง่ เลน กึ่งจริง แพตรีหวั เราะหนอย ๆ แลวเงยี บ

"วา แตวา พีพ่ ูดกับตน ไมยังไง ไดค วามหมายเปน ใจความเหมอื นอยางติดตอ กับผคู นหรือเปลา ?"

หญิงสาวสายหนา

"มนษุ ยเราส่ือสารกันดวยการถา ยทอดความคิด ความคดิ เปน เปลือกทีอ่ ยูผวิ นอกของใจ ถูกขับออกมาเปนระลอกดว ยเจตนาที่
ซอนอยเู บื้องหลัง หากเจตนาเปนโทษ คล่นื ของจิตกส็ งออกมาหยาบ ๆ นาระคาย หากเจตนาเปน คณุ คลืน่ ของจติ กส็ งออกมาละเอยี ดนา
สบายหนอย แตส วนใหญเราไมท ันซึมซบั รับรูล ักษณะคล่นื ของจติ มนุษยม ากนกั เพราะใจมัวไปทํางานแปลความหมายของภาษาพูดเสยี
หมด เราถงึ ถกู หลอกบา ง ถูกทาํ ใหเขวบา ง เพราะฟงเฉพาะภาษาเปน คํา ๆ "

พดู แลว ก็เบนสายตาไปจับดอกพกิ ุลซึ่งอยหู างจากตรงน้นั เพียงสหี่ า กาว ดวงหนา ของหลอนออนสงบย่งิ ในการเฝามองของมติ

“แตส ัญญาณสือ่ สารจากตนไมไ มไ ดม าจากระบบความคดิ ไมไดมาจากภาษา ปราศจากเจตนาดีรา ยซอนอยูเบ้ืองหลัง ไมมีการ
ปรงุ ไมม กี ารปน ทกุ อยา งถายทอดตรงไปตรงมาจากความเปน ตน ไมเ องท้ังรา ง สือ่ สารกันจากวญิ ญาณถงึ วิญญาณ ถาคลน่ื วญิ ญาณสง ออก
มาดี ๆ ก็แปลวา มันกาํ ลังเปนอยูเหมอื นคนท่ีมีสุขภาพดีและรา เริง ถา คลน่ื วญิ ญาณสงออกมาอับหมอง กอ็ าจสันนิษฐานวา มีบางอยา ง
ผิดปกติไป อาจจะเพล้ียลง หรอื ไดน้าํ ไดป ุยนอย ดอี ยา งนแี้ หละท่ีเราสามารถรจู กั พวกมนั โดยปราศจากภาษาขวางกน้ั เพราะเราจะไมมวี ัน
เขาใจผดิ หรอื ถกู หลอกใหเล้ียงดคู ลาดเคลอื่ นจากท่คี วรเลย”

มตยิ ้ิมกวาง

๖๙

"อยางนี้เองพีแ่ พถงึ ไวนกั กับการหลบคนใจราย ใจกระดา ง เพราะคนุ ทจี่ ะสมั ผัสแตส ิง่ ละเอยี ดออ น" พักมองโดยรอบ แลวเอย
ถาม "เคยไดยนิ วา ความส่นั สะเทือนจากจติ วญิ ญาณเจาของ จะติดอยกู ับตน ไมดว ย เวลาดูตนไมน อกบา นนี่พ่ีแพอา นออกจากสมั ผสั พเิ ศษ
ไหมวาเจา ของเปน คนนิสยั ใจคอยงั ไง"

แพตรกี ะพรบิ ตาทีหนงึ่ หลอนคุยกบั มติโดยไมจ ําเปน ตองเก็บงาํ ส่ิงใดไวเปน ความลับ

"ถา ฝากสญั ญาณไวเ ดน พอ ก็อาจจบั ไดอ ยบู างมัง้ อยา งเร่ืองความสดใสเนยี่ ถาเจาของมจี ติ ใจที่สวางและเดนิ มารดนาํ้ ตน ไม ริน
ใจเผ่อื แผต น ไมบอ ย ๆ พวกมันก็จะมคี วามสวา งตาม เราสัมผัสแลวสดชื่นตามไดง าย ๆ แตถาเจาของปลอยใหตนไมยืนอยตู ามยถากรรม
รอฝนตกลงมาเล้ียงเอง กไ็ มม คี ล่ืนความใสใจของมนษุ ยฝ ากไว"

มตนิ ่ิงฟงอยางสนใจ พอแพตรีพดู จบก็เลา วา

"ผมเคยเห็นอยูรายหนึ่งบอกวาเขารูความตองการของตนไมท ่ีเลยี้ งไว รูหมดเลยวา มันอยากไดดนิ ใหม อยากใหง ดปุยทกี่ าํ ลงั ใช
หรอื ตอ งการนาํ้ มากขน้ึ อะไรทาํ นองนน้ั ผมฟงแลว บางทกี ็อดรูสึกไมไ ดว า เขารักตน ไมมากจนเกิดอปุ าทาน หรือคลุกคลีผูกพันจนเกิดความ
หยัง่ รูพ เิ ศษข้ึนมาเอง ใชว า ไดร บั การติดตอจากตน ไม แตฟง จากทพ่ี ่ีแพพูดแลว ก็ทาํ ใหค ดิ วาอาจมบี างอยางท่กี า้ํ ก่ึงกันระหวา งอุปาทานกบั
‘เสยี งจรงิ ’ จากตนไม”

"จะอุปาทานหรอื ของจริงก็ไมนา สนใจไปกวาทวี่ า เม่ือทาํ ตามตน ไมต องการแลว ตนไมดขี ้ึนหรอื เลวลง"

เดก็ หนมุ ครางในลาํ คอเบา ๆ อยา งเห็นดว ย เคยไดยินมานานแลวเรื่องความเจริญงอกงามเปน พิเศษของตนไมถาคนเลี้ยงมใี จให
บางรายเล้ยี งไดถ งึ ขนั้ มหศั จรรย โตเรว็ เติบใหญก วาธรรมชาติ และงดงามกวา ของชาวบา นท่ัวไปทง้ั ท่มี ีพชื พันธุ ดิน แดด และปุย อยาง
เดยี วกนั ทุกประการ

“คนมีความสขุ กับตน ไมน ่ีดูสนั โดษและเหมอื นไมตอ งการอะไรอีกแลว แคร ักตน ไม อยกู บั ตน ไมก็พอ นบั วาพแี่ พนนี่ า อจิ ฉา
เหมือนกันนะ"

“แตเ ธอคงไมอิจฉาพ่ีม้งั เพราะรจู กั บรมสขุ ในงานศิลปะอยูแ ลว น่ี อยางทเ่ี คยเห็นเธอทาํ งาน ดูหนา ตาอ่มิ เอบิ ดอี อก”

แพตรีหมายถึงเมือ่ ครั้งเขาน่ังวาดรปู เหมือนใหห ลอน

“ตอนวาดไดอยา งใจกอ็ ิ่มเอบิ ดหี รอกฮะ แตถ าเปน ตรงขาม ก็หงุดหงดิ เอาบอย ๆ เหมอื นกัน ตางจากความสขุ สนิทใจทไ่ี ดจ าก
ตน ไมอยางพี่แพ มีแตส ุขเยน็ ไมตองหงุดหงดิ เลย”

แพตรเี ลิกค้วิ สูงดว ยความฉงน รจู ักกนั มาแตเลก็ เห็นหนาเห็นตาในสารพดั เหตุการณ หากคัดเปน ภาพก็คงไดนบั พนั นับหม่ืน
จาํ ไดวา ไมเ คยเหน็ สีหนา ขุนข้ึงของเขาแทรกข้ึนมาเลยสักภาพเดยี ว

“อยางเธอเคยหงุดหงิดดว ยหรอื ?”

“เคยสฮิ ะ”

เขาตอบกลั้วหัวเราะ

๗๐

“ไมรูส ินะ ในความรสู กึ ของพเ่ี ธอเหมอื นคนทีเ่ ขาถึงศิลปะลึกซงึ้ มาก เหน็ เธอทาํ งานแลว เหมอื นกําลงั แยกตัวเองไปอยูอกี มติ ิ
หน่ึง ลองลอยเบาสบายอยูตามลําพัง อกี อยา ง เธอเขา ใจพระธรรมคําสอนดี แลวกท็ ําสมาธไิ ดผลกวา พี่มาก ยังหงุดหงิดกบั อารมณห ยาบ ๆ
ไดอกี หรอื ?”

“ศลิ ปนสวนใหญฝนแรง แลวก็อยากแรงฮะ ตราบใดท่ยี ังกลมกลนื ไปกบั ศลิ ปะบริสทุ ธิไ์ มไ ดอ ยา งถองแท พีแ่ พอาจมีโอกาส
รจู กั พวกมหี วั ทางนี้นอย แตล ะคนปง ปง เปน ฟน ไฟงายจะตาย”

"สําหรบั เธอ ความหงุดหงดิ คงถกู ขังไวแตข างในแหละนะ ขางนอกเธอสงบมาตลอดนี่ พี่ยงั เผลอนึกวาเธอหมดโกรธ หมด
อยากไปแลวดวยซาํ้ " หลอ นกลาวทัง้ กลวั้ หวั เราะ "คงมีแตเจา ตัวเทานั้นแหละนะทร่ี ูว า สิง่ เหลานหี้ มดไปหรือยัง"

มตมิ องหญงิ สาวรุนพีด่ ว ยสายตาทเี่ ปลย่ี นไป คลา ยจดุ ประกายความมาดหมายเรนลับทอตัวเปน แสงเขม ในแกวตาท่เี คยเยือกเย็น
ออนโยนเปนนจิ

"ผมเปนมนุษยธรรมดา ไมม ีมนษุ ยธ รรมดาคนไหนจบความอยากไดเพยี งเพราะมใี จฝก ใฝศลิ ปะและสมาธิ ผมมีอยากทีย่ ่ิงกวา
ศลิ ปะและสมาธิ ผชู ายอ่ืนทะยานยงั ไง ผมกไ็ มตา งจากน้ัน”

หญิงสาวสะอกึ อ้งึ นิดหนึง่ แตท ําเปนไมเหน็ สายตาชนิดนน้ั ของเขา เสมองไปทางอน่ื และพูดเอื่อย ๆ คลายผสมโรง

"ใช พอพ่ีตืน่ จากโลกของตนไม พก่ี พ็ บวา ความเปน มนษุ ยน ่ียุงเหยิงดวยความอยากหลาย ๆ อยาง แลว ก็นา ตลกทบี่ างทมี ันขดั
กันเอง"

ก็เชน ท่หี ลอ นอยากใหป ูบวชตามความปรารถนาของทา น อยากจรงิ ๆ มิใชการเสแสรงทาํ ใจเปนหลานผปู ระเสรฐิ แต
ขณะเดยี วกนั หลอ นกม็ คี วามอยากท้ังในสว นตืน้ กบั สว นลกึ ท่จี ะใหป ูอยกู ับหลอนตลอดกาล...อยา งนอยกจ็ นกวา สังขารของทานจะพาทาน
ไปจากหลอนเองในวาระอันควร

มติใชขอ น้วิ เกลยี่ ปลายจมูก ขยับจะพดู อะไรอยางหนึง่ แตแ ลวกเ็ สพูดไปอีกอยา ง

"คร้งั หนึง่ ผมเคยวาดรปู ชือ่ ‘ตามนษุ ย' ไว รสู ึกจะไมเคยเอามาใหพ แ่ี พดู ขายไปแลว ละ ฮะ สะใจกบั ความไมอ าจถกู หย่ังถงึ กนบ้ึง
ของมัน ผมวาตามนษุ ยเ ปน สัญลกั ษณของความซับซอ นหาท่สี ุดไมเจอ สลบั สับเปล่ียนแวว เปลย่ี นนัยไดส ารพัดในกาลเทศะตา ง ๆ เขา ใจ
ยากยงิ่ กวาความลลี้ บั ของรางกาย ของถนนหนทางคดเคี้ยว ของน้าํ ดินหรือดวงดาวและจกั รวาลไหน ๆ ทั้งหมด"

แวบหนึ่ง แพตรนี ึกถึงประกายตาคมกลา ของเกาทณั ฑ จรงิ แหละทมี่ ันนาจะเปนสญั ลกั ษณของสุดยอดความซับซอ น อํานาจ
โลกยี วสิ ยั ทเ่ี ขามคี งมาจากพลงั ในขุมสมองและกเิ ลสหยาบเย่ยี งคนเมือง ซง่ึ ก็ลวนแลว แตเ ปนความวิจติ รพิสดารของดวงจิตในภูมทิ ค่ี วามใฝ
สูงและความใฝต ่าํ ทะยานเขาชนกันอยา งบา คลั่ง ภูมทิ ี่ดวงวญิ ญาณมีอุปกรณแ ละศักยภาพท่บี ันดลบนั ดาลสารพันดเี ลวใด ๆ ใหเกดิ ขน้ึ กไ็ ด
ท้งั ส้ิน

ฝา ยมติ ขณะพดู ก็พนิ จิ แพตรีไปดว ย เหน็ นยั นต าท่ีเปลงประกายฉลาดล้ําทวาสอ งแววซ่อื จนคลา ยออนเดียงสาของหลอ นแลว
เกดิ ความตอ งการปกปอ ง อยากคุมครอง อยากเปน ปราการกน้ั หลอ นจากความสับสนวุนวายและความพลกิ ไปพลิกมาของผูคนรอบดาน
เขาเจอมาแลว ทกุ คนเจอมาแลว และหลอ นกค็ งไมแคลวตอ งเจอมาแลวเชนกนั จะออ นวอนอะไรมาชวยปกปอ งในวันตอ ๆ ไปเลา ? เขา
ไมใ ชวญิ ญาณหรอื สิ่งศักดสิ์ ิทธท์ิ อี่ าจตามไปพิทกั ษห ลอนทุกฝก าว

๗๑

นึกแลวกช็ กั เหน็ ดเี หน็ งามกบั เจตนาออกบวชของแพตรี เขาหวงหลอนจากใจ และเขาใจศาสนาพทุ ธจนไมเหน็ ที่พง่ึ อ่ืน
ปลอดภยั ไปกวา การปฏบิ ตั ธิ รรมหาทางหลดุ พน จากสังสารวฏั

ทวาแมเห็นจรงิ ดังนั้น ใจกย็ งั ไมอ าจอนโุ มทนาไดอ ยูด.ี ..เพราะกิเลสมันก้ันไวห นาแนน

"ชาตนิ ผ้ี มอาจไมรวย"

ดวงตาของมติเหมอ จบั ยอดไมเบอื้ งไกลขณะเปรยลอย ๆ เขาอายุนอ ยกวา แพตรีเกอื บสองป ทวา มคี วามสามารถเชิงวจิ ิตรศิลป
เขา ขนั้ หารายไดมานานแลว และนัน่ กท็ ําใหเหน็ ชดั วาหากไมมีทางลดั อน่ื กวา จะมเี งนิ หลาย ๆ ลา นคงนานเน เขาเคยใชเ วลานบั เดือนวาด
ภาพชนดิ 'สดุ ฝม ือ' เพือ่ ฝากขายในราคาระดบั ดาวนรถมือสองมาขบั ได แตวางอยูเปนปย งั ไมม ีเศรษฐีคนไหนตดั สินใจซือ้ อาจเพราะฝาก
วางไดแ คก บั รา นเลก็ รานใหญยงั ไมกลา เส่ยี งกบั จติ รกรหนา ใหม โอกาสทล่ี ูกคากระเปา หนกั จะกรายมาชมจึงพลอยยากไปดว ย น่นั เองมติ
จึงไดบทเรียนมาตระหนกั วา เขาเพ่ิงเริ่มตน ตอ งสรา งงานแบบไตระดับข้ึนไปอกี นาน จะหวังขา มขั้นดว ยความมน่ั ใจในคุณภาพอยางเดยี ว
นนั้ เหน็ ทคี งเหลือวิสยั

แพตรีประหลาดใจกบั คําเปรยของเขาอยูบ า ง

"ก็ดแี ลวน่ี เธอจะไดไ มต อ งทุกขก บั ความรวยและความอยากอนั เปนสิง่ แปลกหนา แลว มีความสขุ ตอไปกบั ความสมถะ
ประจําตัวทีส่ นทิ คนุ เคยเรอ่ื ยมาและนา จะเรอ่ื ยไป"

"แตสมมตุ วิ าผมจะตองมผี ูหญงิ สกั คน กับเด็กเลก็ ใหช ว ยกันเล้ียงดู ผมกค็ งทาํ ใหพวกเขาลาํ บากและไมเ ปนสขุ กบั ความสนั โดษ
ชนิดนแ้ี น"

เขาพูดดวยนํา้ เสยี งออ น แตหนั มองหลอนดวยสายตาตรง ฉายเจตจาํ นงบางอยางแรงจนดึงหลอนมาสบได มติดเู ปน หนุม ทคี่ ม
คายและเกง กาจในยามนน้ั แตอ ยางไรกค็ ือนองชายหลอนอยนู น่ั เอง

"พวี่ า ท้ังผูหญงิ และเดก็ ไมใ ชส่ิงจําเปน สําหรบั เธอหรอกม้ัง"

แพตรีทาํ เสยี งใหอ อกทํานองสันนษิ ฐานมากกวา สรปุ เดาใจ

"เหรอฮะ?" มตเิ ลกิ คิ้วนิดหนงึ่ อยางแสรงฉงน "เพิ่งรตู ัวเดย๋ี วนีเ้ อง"

แลว เขากส็ ง สายตาเลยหลอนไปทางอน่ื แพตรีอึกอัก การสนทนาเริ่มหกั เหและออ มคอ ม หลอ นไมช อบ มตกิ บั หลอ นไมเ คย
ตองพดู จากนั ดว ยวธิ ีพรางเจตนาเชนนี้ มนั ทาํ ใหการตอ คําสนทนาฝด ลง

แตครหู น่งึ เขากเ็ อยดวยปลายเสยี งทอดเนิบเปนปกติ

"พแ่ี พไมไดไปบานผมนานแลว มภี าพใหม ๆ เยอะเลย อยากดูไหม?"

"อยาก"

๗๒

หา งจากบานหลอนไปเพียงสองหลงั กถ็ ึงบานมติ ตัวบา นดูโกโรโกโสสักหนอยเพราะขาดการบาํ รงุ ภายนอกซึง่ นับวันมีแต
เสอ่ื มลงตามอายุ มตอิ ยกู บั พอและนองชายเพยี งสามคน ไรแ มบานคอยดูแล แตท กุ หอ งหับจดั วางขาวของเขาทเี่ ขาทางเปน ระเบยี บ ไมร ก
รุงรงั ขนาดหาของทเี หงือ่ ตกกีบอยา งบา นชายลวนบางแหง

อนั เน่อื งจากเขา ออกบานของแตล ะฝายมาแตเด็ก เลยมีความสนิทคุนไมเ ห็นเปน อื่น แมบ ดั น้ีโตเปนหนุมสาวกันแลว แพตรกี ็ยัง
แวะเวยี นเขา มาชว ยตดั แตง ตนไมรอบบา นใหเ กอื บทุกเดอื น เหตหุ นึ่งเปน เพราะบา นปูชนะมบี รเิ วณไมพอจะรบั พฤกษานานาพนั ธขุ อง
หลอนไดท้ังหมด จึงตอ งแบงมาใหบา นมติชว ยรบั ไวบ า ง และนนั่ กเ็ ปน ผลใหเกดิ ความหวงตามมาดูแล บาํ บัดทกุ ขบาํ รุงสขุ บริวารซงึ่
บางครงั้ อด ๆ อยาก ๆ ดวยความไมเ อาใจใสข องเจา บาน

มตมิ แี บบฉบับคลา ยศลิ ปน ที่สรางโลกเงียบสวนตวั ใหตนเอง แตง ตวั งาย ๆ แคเ สือ้ เช้ติ กางเกงยีนสม อซอ ผอมแหง และเหมือน
เซือ่ งเฉยในบางครง้ั หอ งนอนของเขาสะทอนบคุ ลิกชนดิ นี้ คืออวลกลนิ่ อายสี กาว และดูคลายโรงเกบ็ เครอ่ื งเคราศลิ ปะเสียมากกวาจะเปน
สถานท่เี อนกายหลับ ขนาดท่ีแพตรีกาวเขามาแลว ไมเ กิดความตะขดิ ตะขวงก็แลวกนั

ท้งั บานปลอดคน มตเิ ปด ประตหู นาตา งโดยรอบ ปลอ ยใหพ สี่ าวเขาไปดภู าพซงึ่ เรียงเปน ต้งั พงิ ผนงั หองหลายสบิ กรอบตาม
ลําพงั

"เอาโกโกไ หมพีแ่ พ?"

เสยี งเด็กหนุม ดังออกมาจากหอ งครัว แพตรีสงเสยี งตอบปฏิเสธพลางพนิ จิ ดูภาพสนี ํา้ มันทลี ะกรอบ มติเปนคนมีพลงั สรา งสรรค
งานของเขาสะทอ นใหเห็นชดั เกอื บทกุ ภาพชวนทัศนาไมจ ดื ตา กบั ท้งั สามารถจดุ ประกายความคิดไดเสมอ นน่ั เปนแรงดงึ ดดู ใจใหแพตรี
นกึ อยากชมงานใหม ๆ ของเขาอยูเ รอื่ ย

"เธอนาจะมแี กลอรเี่ ปนของตวั เองนะมต"ิ

หลอนเอย เชงิ ชมดวยระดับเสียงธรรมดา เขาควรจะไดยินในความเงยี บของบา นและความหางไมเ กนิ สิบกาวนั้น

"ถามเี งินก็ทําไดส ฮิ ะ"

เขาตอบกลับมา แพตรีมองภาพตรงหนาดว ยแววตาสนใจ ภาพท่กี าํ ลงั พนิ ิจนนั้ เปน แกวเจียระไนทรงสูง แบบบางและงดงาม
ระเหดิ ระหง สะทอ นแสงทองออกมาเปนหลากสแี พรวใสจบั ตายงิ่ นกั ทวา ในแกวกลับบรรจอุ ยูดว ยเลอื ด...ทร่ี ูวา เลอื ดกเ็ พราะนอกแกวซ่ึง
เปนพน้ื โตะ ปูผาขาวน้ัน เตม็ ไปดวยหยดเลอื ดและมดี แหลมคมเปอนเลอื ดวางอยูใ กล ๆ

หลงั ภาพมีกระดาษเขยี นปด ไววา ‘ความสุขบนความตาย'

เปน ภาพทีส่ ะเทอื นอารมณแ ละนึกไปไดถ งึ หลายเรื่องหลายราวบนโลกทพ่ี อ งพาน มติไมนยิ มเรือ่ งโหดเหีย้ มอาํ มหิต เขาคงไป
พบขาวหรอื เหตกุ ารณใกลตวั บางอยา ง แลวเกดิ แรงบนั ดาลใจจะใชความเปนศลิ ปนสะทอนความรูส กึ ทีไ่ ดร ับออกมาเทานนั้ อีกท้งั คงไม
ต้ังใจจะขายภาพนแ้ี ตอ ยางใด...มนั นา กลวั เกนิ ไป

นาํ ภาพท่ชี มแลวไปวางพงิ ผนงั ดานวาง แลวกลบั มาเลอื กดภู าพตอ ๆ ไป มติวาดหลายแบบ มีท้ังธรรมชาติ วัดวาอาราม
เหตุการณสบั สน คนเหมือน ตลอดจนรปู ทรงพสิ ดารหลากหลายจากจนิ ตนาการ ลวนทรงชีวติ ชีวาใหสมั ผสั รูส ึก อยางรูปคนเหมือนนร่ี าว

๗๓

กบั จอ งมองหลอ นดวยกระแสตาของคนจรงิ ๆ คลา ยกอปรพรอมดวยชวี ติ วิญญาณท่อี าจขยับเขยื้อนหรือเปลง เสยี งพดู กับหลอ นไดเ ดย๋ี ว
น้นั

มติทําใหแ พตรซี าบซึ้งวาศลิ ปนฝากพลังและวญิ ญาณไวกับงานอยางนี้เอง ภาพวาดของเขามีความ 'จริง' เสยี ยิง่ กวาภาพถาย ก็
ดวยใจทฝ่ี ากไวน ่ีแหละ

มีอีกภาพทกี่ วา งใหญผ ดิ จากกรอบอนื่ คอ นขา งมาก ใหหลอนกางแขนทง้ั สองออกจนสุดกย็ งั กวางไมเ ทา เหน็ แลวสะดุดตา
สะดุดใจแตแรก มนั เปน ภาพดวงประกายพรกึ ฟาอมทองสวางไสวงามงดดวงหนงึ่ ในหว งมดื ลอมรอบดว ยวงรี มองผาดๆแลวคลายภาพ
ดาวเสารก บั วงแหวนน่ันเอง ตางกนั ตรงท่ีดาวเสารถ ูกแทนดวยดวงประกายพรึก และวงแหวนถกู แทนดว ยพระพทุ ธเจา หลายองคข ัดสมาธิ
คบู ัลลงั กเรยี งรอบ

ยิง่ แปลกตรงที่รปู โฉมของแตล ะพระองคต างกันมาก ปราศจากเอกภาพโดยสน้ิ เชงิ บางองคม พี ระกรชั กายตามมหาปุริสลักษณะ
เชนพระหนดุ ุจคางราชสีห บางองคม พี ระหนุเหลยี่ มดุจชายผทู รงภูมิท่วั ไป บางองคม ีพระฉพั พรรณรงั สี บางองคแ คมรี ศั มีสงา บางองคมี
มวยเกศา บางองคป ราศจากเกศา บางองคดูทว ม (ตามลักษณะการสรางพระพทุ ธรปู ของบางประเทศ) บางองคดสู มสว นองอาจ ผดิ แผก
แตกตางนบั แตพระพักตรไ ปจนถึงพระกาย ราวกับมใิ ชร ปู พระมหาบุรษุ องคเ ดียวกัน ทวา พิศผาดแลวทราบทนั ทวี า เปน พระพุทธเจาท้งั สน้ิ

น่คี งเปน รปู ที่มติคิดวาดแบบเผื่อเลอื กเพ่ือนาํ เขาประกวดอีกชน้ิ หนึ่ง แตไ มตัดสินใจสงดวยเหตผุ ลอยา งใดอยางหน่ึงของเขา แพ
ตรีพยายามตามความคดิ มติ ภาพน้ันชื่อ ‘พระพทุ ธเจา' ดผู ิวเผนิ เหมอื นมเี จตนาเหน่ียวนาํ ใหนึกถึงดาวพระเสาร หลอ นตาสวา งและคดิ ขน้ึ
ไดวาเม่ือพดู ถงึ ‘ดาวเสาร’ เรารวู า คอื ดาวเคราะหดวงหน่งึ ท่มี วี งแหวน แตเ ราจะไมน กึ วา ดาวเสารค อื วงแหวน เชนเดยี วกับเมอ่ื พดู ถงึ
‘พระพทุ ธเจา’ เราก็ไมควรนึกถงึ พระกรัชกายทีเ่ ปนเนอ้ื หนงั มากกวาพระธรรมกายอนั เปนเนื้อแท เราเถยี งกนั เสมอวาพระองคม ีรูปโฉมผดิ
แผกหรือเหมอื นสามัญชน ซงึ่ เถียงใหคอเปนเอน็ อยา งไรก็ไมม วี นั พิสูจนได ในเมอ่ื พระกรชั กายอันเปน รปู ธรรมสน้ิ สูญไปแลว

ดวงจิตของพระองคต างหากท่ีพสิ จู นไ ด เพราะถา เปน ของจริง คาํ สอนก็ตอ งจริงตาม ปฏิบัตแิ ลว ไดผ ลเปนประกายพรึกชนิด
เดยี วกันไปดวย

รปู โฉมอนั เปน กายหยาบนัน้ อยเู พยี งรอบนอก ขอเพยี งพระรปู หนึ่ง ๆ โนมใจใหศ รทั ธาและระลกึ ถึงพระทัยอนั บริสทุ ธ์ทิ รงคุณ
ไดกเ็ พยี งพอแลว ใจทนี่ ึกถงึ พระองคแลว เปน กศุ ลไดจ รงิ ๆ นน่ั แหละควรเปนส่ิงนาคาํ นงึ

เพียงดวยรปู น้นั จินตภาพเกย่ี วกับพระพุทธเจา ของแพตรีเกอื บถูกเปลีย่ นไปอยางสน้ิ เชิง นี่เปนภาพแทนพระสุคตที่ลึกซง้ึ มาก
ดวงประกายพรึกส่อื ถึงจิตสวา งรพู น กิเลสของพระสมั มาสมั พทุ ธะ ควรเปนสงิ่ เดนชัดที่นา มองใหเหน็ มากกวา รปู พระกายของพระองค

นี่เองหนาทห่ี นง่ึ ของศลิ ปน คอื เปล่ยี นโลกทศั นของผูพินจิ งานของพวกเขาดว ยมุมมองภายในทแ่ี ตกตา ง ผานภาพวาดอนั เปน
รูปธรรมจบั ตองได

แพตรีมคี วามรแู ละสายตาท่ไี มคมลกึ นกั กับงานศิลปะ แตวดั ดวยความเปน ผมู ตี าชางสังเกตใหก ับส่ิงสวยงาม หลอ นก็พอบอก
ไดว าไมแปลกเลย ถา ตอ ไปมติจะโดงดงั ขึ้นมาในวงการสักคน

ภาพเขยี นดี ๆ เปน ส่ิงมพี ลังดึงดูดสายตาในตวั เอง เปนสิ่งทเี่ หน็ แลวกอ ความสขุ ใหแ กค นรจู กั ดู รูจกั พจิ ารณาได เปน สื่อ
จินตนาการจากใจถึงใจได เปนความหมายแทนคาํ พดู พนั คําได และเปนอะไรตอ มิอะไรอกี หลายตอ หลายอยา งสุดแลว แตผ ูสงสารและผรู ับ
สารจะมคี วามกวางยาวลึกทางอารมณแ ละความคดิ สอดรบั กนั เพยี งไร

๗๔

"ถาภาพพวกน้ีถกู ขายออกไปสมคา ตามจรงิ แคส ิบภาพพก่ี ว็ าเธอนา จะมแี กลอรข่ี องตวั เองแลว ละ เปนหองโต ๆ ดวย"

แวว เสยี งหวั เราะขนั เหมอื นมตกิ ําลังเดินใกลเ ขา มา

"เธอเกง มากนะมต"ิ

แพตรชี มซ้ํา พลางนาํ ภาพพระพทุ ธเจา แยกไปวางตา งหากในทส่ี งู กวา ภาพอน่ื ออกจะนกึ ตาํ หนินองชายอยใู นใจทไี่ มคัดแยก
กลมุ ภาพใหเ หมาะควร รวมภาพทกุ ประเภทไวใ นตงั้ เดยี วกนั บนพน้ื อยางน้ี อยา งไรก็ตามใบหนาของหลอนยังคงบมดว ยความพอใจสบาย
ตาไมส รา ง ทวาเมือ่ หันกลับมายงั ภาพสุดทาย กช็ ะงักงนั หนา ซดี ลงเกอื บจะในทันที กอนทคี่ รหู นงึ่ จะกลบั แดงข้นึ จนเขม

นานครั้งทีห่ ลอ นจะเกดิ อาการตะลึงตะไลไมคาดฝน อยา งเดีย๋ วนี้ ตรงหนาคอื ภาพคบู าวสาวในชดุ ววิ าหทงี่ ามเกินจรงิ สมกบั เปน
รูปวาด ไมมีส่ิงอน่ื ใดนอกจากคบู าวสาว รอยย้มิ ชอ กุหลาบสีชมพู และกลนิ่ ไอความสุขสขี าวอมฟา กวางไกล ภาพดมู ีชวี ิต มมี ติ ิเคล่ือนไหว
ได ราวกับหนมุ สาวในรปู กาํ ลงั สง ยม้ิ ถึงหลอ นโดยเฉพาะ

มติเปน คนมีฤทธิ์ และเขาก็ฝากฤทธแิ์ รงที่สุดไวกบั ภาพนี้

"อยา งที่บอกใชม ย้ั ฮะ ชีวิตผมยังมีอยากทีย่ ิ่งไปกวาศิลปะ"

หญิงสาวหันขวับไปทางตนเสยี ง ถงึ กบั มอื ไมสั่น เขากาํ ลงั ยืนพงิ กรอบประตหู อง แววตาที่ทอดสบกบั หลอ นดสู งบเงยี บนิง่ เย็น
ไมเปนอันตรายอยา งไรก็อยางนั้น

ภาพช่ือ ‘สมรส' เจาบา วคอื เขา เจา สาวคือหลอ น...

๗๕

บทที่ ๗ อุปจารสมาธิ

เกาทณั ฑขบั รถกลบั ทพี่ กั ดวยความรสู กึ เศรา อยางประหลาด มีความอาลัย เสยี ดาย คลายทําสงิ่ หวงแหนหาย

หวงแหน…

เคยหวงมานบั ครงั้ ไมถวน ผิดกันกแ็ ตคราวนม้ี ันเกิดขน้ึ เรว็ เกนิ ไป กบั ทั้งรนุ แรงและกัดลึกอยางนาอบั อาย จิตใจวนเวยี นอยกู บั
ภาพบาดตาทบ่ี า นปูชนะเมื่อครจู นคลา ยตกอยใู นหว งฝนหลอน

ชายหนุมหวั เราะออกมาเบา ๆ เมอ่ื รถจอดที่แยกไฟแดงแหงหนึ่ง หัวเราะเพราะขบขนั ความบา บอของตนเอง กะแคเ ห็นผหู ญงิ
คนหน่ึงท่ี...นาสนใจ...อยูกับชายอีกคนหน่ึงที่ไมใ ชเ ขา ถงึ กบั เกิดอาการวังเวงเชยี วหรอื ? หลอ นมีดีอะไรกัน ก็แคส วย เขาหาสวย ๆ อยา งน้ี
ไดเ ยอะแยะ

หรต่ี ามองออกไปนอกกระจกรถ สบตากบั สาวนอยในรถดา นขา ง หลอ นนั่งอยรู ิมซา ยและเผอญิ หันมาจงั หวะพอดีกัน

กะพรบิ ตาทีหนง่ึ ตางฝา ยตางมีแรงดึงดดู ทที่ ําใหไ มอ าจถอนสายตาจากกนั งายนัก แตชว่ั ขณะเมอ่ื ใจเกดิ นกึ เปรยี บเทียบกับ
ผหู ญงิ อีกคนทบี่ า นปู เกาทณั ฑกเ็ บือนหนา ไปทางอืน่ ไดคําตอบบางอยางใหต นเอง

เกอื บจะเปน ครงั้ แรก ๆ ในชีวติ ท่ีนึกขน้ึ ได วา ตลอดมาเขาตีคา ผูหญิงดว ยรปู รางหนาตาเปน หลัก เพียงเพราะหลงใหลอยากกอด
จบู สง่ิ ทเ่ี ห็นและจบั ตอ งไดภ ายนอก ถารวย เกง พูดจาดี ก็จะเปนแคปจ จยั เสรมิ ใหร ูส ึกเราใจขน้ึ กวาเดิมเทานัน้ ไมใ ชส ิง่ สาํ คญั ท่เี ขาจะ
คาํ นึงถึงและยกยองวา ควรคาแกก ารฝากใจอะไรเลย

เดย๋ี วนร้ี ูแลว วาคา ทางใจมคี วามหมายอยางไร...

มาถึงหองพักและเปด ตูเ ยน็ ทาํ แซนดวชิ ทานไปแกน ๆ เลิกคดิ วกวนและพยายามกลบั มาเปนตัวของตัวเอง เขาเกลียดเรอื่ ง
รบกวนจติ ใจทบี่ น่ั ทอนความเช่ือมน่ั ทกุ ชนดิ

เม่อื ทานอาหารเทีย่ งมื้องา ยเสร็จก็เขาหอ งนํ้า ขดั สฉี วีวรรณเสยี ใหมจ นแจมใส ผิวปากหลอกตัวเองวากาํ ลงั สดช่ืน เหน็ เจา หลอ น
ทรี่ บกวนจิตใจเขาเปน แคผูหญงิ อีกคนหนึ่ง หลอ นไรร สนิยมจนมองไมเ หน็ คา ในตวั เขา ทาํ ไมเขาจะตองพยายามลืม แบบหลอนนน่ี า ลืม
โดยธรรมชาติอยแู ลว

หลอกตัวเองใหคิดและเชอื่ เชน นนั้ ก็ดันนกึ ขึ้นมาไดอ ีกวา มแี ตเ ขาเทานั้นที่เปน ฝา ยเหน็ คาหลอน รสนยิ มช้ันสูงของเขาน่ีแหละ
ทใี่ หค า หลอนปน ระดับขนึ้ จนเกินขดี ตอ งวา วุนอยา งนาราํ คาญตัวเองอยูน ่ี เสยี เชงิ พลิ ึกละ

เมอื่ อาบนํ้าแตงตวั เรยี บรอย มายืนอยูน งิ่ ๆ กลางหองโดยไรความคิดหลอกตวั เอง ก็พบความจริงทีเ่ หลอื ฝนจะยอมรบั นัน่ คือเขา
กระวนกระวาย คดิ ถงึ หลอ น อยากคยุ กบั หลอน อยากใหตนไปถึงบา นปูเร็วกวา น้ัน กอ นหนา ท่ใี ครมาชงิ จบั จองเวลาไปกอ นเขา

ชายหนมุ ยกมือเสยผม เกลยี ดความหดหทู เ่ี กิดจากเพศตรงขาม แบบเดียวกบั คนเช่ือมั่นวาตองสอบไดค ะแนนเตม็ เสมอ ตอ งมา
พบวา ครัง้ หนง่ึ ตกรูดอยา งหมดทา

สง่ั ตัวเองวาตองเคลอ่ื นไหว ตองหาอะไรทําใหล มื หลอ น ซ่งึ ดูไมนาจะยากนกั

๗๖

หยบิ วารสารตางประเทศทชี่ อบขนึ้ มากางอา น เร่ืองเก่ยี วกบั เทคโนโลยใี หม ๆ จบั ใจเขาไดเสมอมา เขาสามารถอา นหนังสอื เชิง
เทคนิคทย่ี งุ ยากสลบั ซบั ซอ นไดด ว ยความรสู ึกผอนคลายแบบเดยี วกบั หนังสอื อา นเลน สงบใจขลุกขลยุ เพลิดเพลินอยไู ดเปน วัน ๆ

ลาํ บากตอนรวบรวมสติใหมีใจนกึ ตามขอ ความท่ีกําลงั ผานตา แตค วามเคยชนิ ในการไลส ายตาแบบไลกวาดลงทลี ะบรรทดั
บงั คบั ใหเกิดการรวมกระแสสติในเวลาอนั สั้น สายตาของเขาเห็นไดกวา ง เก็บไดครบ เขา อกเขา ใจถ่ีถว น และจาํ ไดแ มน คลนื่ ความ
ปนปวนในสมองเมอ่ื ครถู ูกแทรกแซงดวยคล่ืนความคดิ อาน ความคาํ นงึ นกึ ตา งรูปแบบท่เี ปนระบบระเบียบมากกวา กนั

อา นจบไปสองเรอ่ื งกล็ กุ ขน้ึ รินนาํ้ อัดลมใสแกว เปดสเตอริโอฟง แลวกลับมานัง่ เอกเขนกอยางบรมสุข หยิบหนงั สือขึน้ พลกิ หา
เรื่องอานตอ ปากดูดนํ้าจากแกว ในมือแลววางลงบนโตะ กระจกขา งตัวดังกร๊กิ เลก็ ๆ เกิดความรูส ึกข้นึ มาในช่ัวขณะนัน้ วา ชวี ิตคนเราเต็มไป
ดวยรายละเอยี ดและสีสันหลายหลาก หากจะพลกิ จากทกุ ขเ ปนสขุ หรอื สขุ เปน ทุกข ก็ขึ้นอยกู บั การตดั สนิ ใจเลือกหยบิ สิง่ ที่มีอยรู อบตัวแต
ละคนขน้ึ มา

ลืมนํา้ ผึ้งผสมบอระเพ็ดอึกเดิมไปเสียได มใี จเต็ม ๆ ใหกบั ขา วคราวทันสมยั เรอื่ งแลว เร่อื งเลา หมดเรื่องนา สนใจเลม หนงึ่ กห็ ยบิ
อกี เลมขึน้ อา นตอ กระทงั่ เงยหนาดูนาฬิกาบนผนงั หอ ง เห็นไดเวลาออกกาํ ลงั ก็ลุกขน้ึ บดิ ข้เี กยี จ เขาชอบกีฬาหลายอยาง ตอ ใหเปนวัน
ทํางานก็ตอ งหาเวลาเล็ก ๆ นอย ๆ ยืดเสน ยืดสายเสยี หนอย ยง่ิ ถา เปนวันหยุดอยางน้กี ม็ ีโอกาสบนั เทงิ กบั การกีฬาไดม ากขนึ้

เลอื กไปวา ยนํา้ เกาทณั ฑโทร.ไปชวนเพอ่ื นสนิทคนหน่งึ ซึ่งอาศยั อยใู นอาคารเดียวกนั แตหมอนนั่ ออกไปขางนอก เลยตัดสินใจ
ไปคนเดยี ว

สระวา ยน้ําแหง น้ันอยบู นยอดตกึ โรงแรมช้นั หนึ่งกลางกรุงซง่ึ ใกลกบั ท่ีพัก มีคนมาลงวายประปรายท้งั ไทยและฝร่งั เปนผูใ หญ
ลวนๆ สว นมากรวย เพราะคา บรกิ ารและคาสมาชิกแพงหฉู ี่สมกับท่อี ยูช้นั ลอยฟา

วันนพ้ี อมาถงึ ก็กระโจนลงวา ยเอา ๆ เปน ปลา ไมรูวา ก่รี อบตอกี่รอบ ถา นบั เปนระยะคงเกือบสองกโิ ลฯ เขาวายน้ําทน เม่ือสมยั
เรยี นมัธยมเคยเลน กฬี าใหโรงเรียน ไดยนื บนแปนหมายเลขหนง่ึ บอยกวาใครเพ่ือน

ขึ้นจากสระดวยอาการมึนนิด ๆ ปน ้เี ขายังไมถึงยี่สบิ หก แตเ หมือนรางกายเร่ิมเปล่ียนไปจากแตกอ น ความอดึ ความทนลด
นอยลง น่ันทําใหไพลนึกถงึ ความเปน อนิจจงั แหงสงั ขารข้นึ วบู หนึง่ คดิ แลว ก็หวั เราะ ถา เหน็ อะไร ๆ เขาขายความเปนอนจิ จงั อยางนี้บอ ย ๆ
คงแกทนั ปูชนะในเร็ววัน

เชด็ ตัว เชด็ ผม แลว ลงนงั่ ผ่งึ ลมบนเกาอยี้ าวรมิ สระ ทอดตาดูนาํ้ สฟี า สวยใสทมี่ ีชาวไทยและเทศลงไปสาํ เรงิ สําราญกัน 4-5 คน
มนั เปนยามเย็นท่ีนา ระร่นื บนตึกสูงขนาดควนั รถขนึ้ มากวนไมถ ึง ลมพัดเฉอื่ ยฉวิ ทามกลางบรรยากาศสบายดวยสวนหยอ มประดับพื้นที่
แถมมตี าสเี ขียวมรกตปง ๆ ของสาวผมทองสงมาใหจากฝง สระตรงขา มอกี ตางหาก

ชายหนมุ สง ตาตอบพลางจุดย้ิมมมุ ปากหนอย ๆ ทา ทางหลอนเอกเขนกตรงนั้นนานแลวและกาํ ลงั เฝามองเขาอยูทกุ ขณะ การ
วายไปวา ยมาไมห ยดุ กเ็ ปนจดุ เดนของสระไดเ หมอื นกนั เพ่ือน ๆ วจิ ารณดว ยความอจิ ฉาเสมอเกย่ี วกับความกาํ ยาํ ไดร ปู สวยของเรอื นกาย
เขา โดยเฉพาะเมอ่ื กําลงั วายฟรีสไตลหรือทา ผเี สอ้ื อยูในน้าํ และจากการเห็นเองแทบทกุ ครง้ั เมอื่ ขนึ้ จากนํ้า ก็มักพบสายตาชนิดนีจ้ ากเพศ
ตรงขามสง มาใหเ ปน ประจาํ

เกาทัณฑยผี มบนศรี ษะเบา ๆ ดวยผาขนหนู สายตายังวางจับแนน งิ่ ไปทางสัดสวนโดดเดน ในชุดวายน้าํ เวาแหวง ลอตาจนหลอน
ตอ งแสรงเมนิ ไปทางอ่นื อยางมมี ายา สะสวยไมใชเ ลนทีเดียวละ ประมาณจากตาเปลาเดีย๋ วนี้ เก็งดอู ายุแคเ ฉยี ดสามสบิ ทรวดทรงองคเ อว

๗๗

ขา แขน ผวิ กายยังไรทต่ี ไิ ปทุกกระเบียดเน้อื ทวงทีสาํ รวยระเหดิ ระหงเทาท่ีเหน็ ชวนใหน ึกชมมองไมเบ่ือ ตอ ใหถ ูกบงั คบั หามถอนสายตา
ไปจากหลอนสกั ชั่วโมงก็ตาม

ดทู า คงไมใ ชแ หมม ที่มาเมืองไทยตวั คนเดียว หลอ นอาจมากบั แฟน กบั เพอ่ื น หรอื กบั พอ แม แตสายตาทห่ี วนกลบั มาสบอยาง
เปด เผยนั้นประกาศใหท ราบชดั ราวกับมีโทรจิตส่อื กนั วาเขาอาจเดินเขาไปทกั ทายทาํ ความรูจกั กบั หลอนได และหลอ นกพ็ รอมที่จะมีเพ่อื น
ชายชาวไทยสกั สองสามวันโดยไมมใี ครมากนั้ ขวางขดั กลาง

ความคิดของเกาทณั ฑลกึ ลงไป คนเจนโลกียดว ยกนั ยอ มดงึ ดดู เขาหากันโดยงา ยคลา ยมแี มเหลก็ คนละขั้วฝงอยูในตวั แตละฝาย
เชอ้ื ชาตทิ ีแ่ ตกตางคือรปู แบบแปลกตานาระทกึ วาดไดเ ปน ฉาก ๆ วาหากตอ งการรูจกั หลอ น เขาจะตอ งเขาไปดว ยลีลาเชนไร เริม่ ตนทกั
ดวยคําพูดใด และหลอ นจะมีทีทาโตตอบมาไมไหน ในท่สี ุดเขาจะตอ นหลอนเขา มมุ ลงเอยเกษมสันตหรรษากันครั้งแรกถึงใจเพียงใด
ความข้นึ ใจกับเกมชีวิตประเภทน้ีทําใหเ ขามีสมั ผสั ตอเหตกุ ารณทกี่ าํ ลงั จะมาถงึ ไดชดั เจนราวกบั เกดิ ขนึ้ แลว

เกาทัณฑรูวา ถาปลอ ยหลอ นผานไป พลาดโอกาสทําความรจู กั เสยี เดีย๋ วน้ี คงหมายถึงการจากกันช่วั นริ นั ดร เหมือนไอศกรีมสุด
อรอยทจ่ี อ ปากอยรู อมรอ จะอางับก็งายนดิ เดยี ว แตเมอื่ รอนาน มนั ก็จะละลายหาย หมดเวลารับรางวัลสําหรบั คนออยองิ่

รํา่ ๆ จะลุกขน้ึ และกาวเดนิ ไปสอู นาคตคือวมิ านฉิมพลี แตเ วรกรรมทย่ี งั จําไดชดั วาใหส ญั ญากับหลวงตาแขวนไวอ ยางไร
ตลอดอาทิตยน้ีเขาจะตองงดเสพกาม…

ถอนใจเฮือก เตอื นตนเองวา แมส บตาดวยกระแสความรูสึกใครอ ยากเชน นกี้ เ็ ทากบั ละเมดิ สญั ญาทลี ะนอย เหมือนปลอยขาศึก
ใหเขาประชดิ เมือง ขนึ้ ชื่อวา ขาศึกน้ัน เมอื่ ถึงเมืองแลวจะใหอยเู ฉยหรอื ถกู เชญิ ถอยไปดี ๆ คงไมม ี อยา งไรกต็ อ งปะทะ อยางไรกต็ อ งลม
ตายกันในท่ีสุด

ดเี หมอื นกนั เม่อื ทกุ อยา งผา นเลยไปแลว ๆ เลา ๆ ถงึ เวลาเสียทีกระมังทเ่ี ขาจะปรารถนาบางสงิ่ ทีล่ กึ ซง้ึ กวาการเสพสมเนือ้
หนังมงั สา ถึงเวลาแสวงหาผหู ญงิ สักคนทที่ ําใหรจู ักโลกนีใ้ นอกี มติ หิ น่ึง ทห่ี างไกลจากเบอ้ื งตาํ่ อันอุดมดว ยความหยาบโลนชั่ววูบผานผิว
เผิน

เกาทัณฑล ุกขนึ้ เดินจากสระแหง นนั้ ไปไมเหลยี วหลงั ตอนนี้จะคดิ อะไร ทําอะไร ใหมาลงเอยท่ีเจา หลอนหลานปูชนะจนไดซี
นา

ทานขาวเย็นคนเดยี วจนอมิ่ ตอื้ นี่เห็นจะเปน การอยูต ามลําพงั ที่ยาวนานทําลายสถติ ิทงั้ หมดในชีวติ กระมงั เขาเดนิ ขน้ึ ลฟิ ทเขา
หองพักคนเดยี ว ไมข บั รถไปที่บา นเพื่อนคนไหน ไมแวะเคาะประตูหอ งใคร และหนักท่สี ดุ คอื ไมแยแสเสียงกร่ิงโทรศพั ทท ีด่ ังขณะไข
กุญแจประตูหอง ปลอ ยใหเ คร่อื งตอบรับอตั โนมตั ทิ ํางานแทน

"นแ่ี อพ ดู นะคะ เพอื่ น ๆ นดั เจอกนั ท่เี ดมิ คืนน้ีสี่ทมุ ครึ่ง ไปใหไดนะ...ปด มอื ถอื ไวเหรอ ติดตอ ทั้งวันไมไดเลย"

เสียงแจว ๆ จากลําโพงเคร่อื งตอบรบั มไิ ดท ําใหเขายินยลสกั นดิ ถา เปนเมื่อเดือนกอน เขาคงว่งิ หนาตน่ื ไปปดเครอ่ื งตอบรบั และ
ควาหูโทรศพั ทขนึ้ พดู โดยพลนั เพราะหลอนทเี่ รียกตวั เองวา ‘แอ’ กําลังเปน ปลามนั ชนิ้ งามทีเ่ ขากบั เพื่อนสนิทคนหนง่ึ ออกแรงแยงกนั อยาง
สนกุ สนาน ยม้ิ เปด โลกกบั ทว งทีเกไ กเฉพาะตวั รวมทัง้ แบบฉบบั สาวเกง ผิดวยั ทาํ ใหห ลอ นมเี อกลักษณพ ิเศษบาดใจเกนิ ใคร

ยนื ฟงเพ่อื นสาวตัดพอตอวาอยา งเซ่ืองเฉยคลา ยสมองเลกิ ทาํ งาน เชือ่ แลว วา ตนกําลงั หลงผูหญงิ คนหน่งึ อยูอยา งไมอ าจเปด หู
เปด ตาใหใครอ่นื

๗๘

จนเสยี งจากลําโพงเคร่อื งตอบรบั เงียบสนทิ จงึ เดินเขามายกกระบอกโทรศพั ทข ้นึ กดเบอรต อ สายไปทบ่ี านพอ อยา งปราศจาก
จุดหมาย

"ฮัลโหล"
เสียงหาวลกึ ตอบมาเมื่อสัญญาณดังเพียงสองครงั้
"พอเหรอฮะ" เกาทณั ฑทัก "ผมนะ"
"ไง นายเต หายเงยี บไปเลย"
พอ ทักตอบเนอื ย ๆ มเี สยี งพลิกกระดาษแววเขาหู เกาทณั ฑจึงรวู า พอกําลงั นง่ั ตรวจงาน อนั เปน กจิ วตั รทเ่ี ขาเหน็ จนคุนมาแต
ไหนแตไ ร
"ฮะ" เขาพดู ซมึ ๆ "ไมเจอกันนานแลว วนั อาทิตยพรงุ นีผ้ มจะไปทานขา วเชา ดว ย"
"เออ ดี แมบน คิดถงึ แกอยเู มื่อวานนเ้ี อง ทาํ อะไรอยูไ มโผลหัวมาเลย"
"กําลังสนุกกบั ชวี ิตนะ ฮะ"
ลูกชายตอบกล้วั หวั เราะเออื่ ย
"เสยี งเหมือนไมส นกุ อยา งปากพูดเลยนฮี่ ึ"
พอของเขาไวและแมนเสมอกบั ความจรงิ โดยเฉพาะความจริงที่ถกู ซอ นไวดว ยความพยายามของมนษุ ย เกาทัณฑห วั เราะ
ออกมาอีก แตคราวน้ขี บขันตนเองทปี่ ลอยใหพอ รูว ากําลังหอ เห่ยี ว แมเพ่ิงไดยินเสยี งแคสองสามคาํ
"มีอะไรใหทาํ เยอะฮะ ชีวิตมอี ะไรแปลกใหมเ ขามาไดเรอื่ ย ๆ …"
เขาหมายความตามนั้น แลว ก็แตงเสียงใสขึ้นเหมือนจะเบยี่ งเบนหวั ขอสนทนาใหราเริง
"พอ …ผมไปเยยี่ มปชู นะมา!"
"เหรอะ" พอทาํ เสยี งไมค าดฝน "ขับไปแถวน้ันแลวนา้ํ มันหมดพอดีรึไง?"
เกาทัณฑย ิม้ พูดแลว ก็เพง่ิ รวู า โทร.หาพอทําไม เขาตองการคุยกบั ใครสักคนท่นี า จะรจู กั หลอนคนนนั้ อยากฟงอะไรก็ไดที่
เก่ียวขอ งกบั หลอ น
“ตั้งใจไปเยย่ี มสิฮะ เกิดไปติดเนอื้ ตอ งใจสาวสวยในบา นปมู าดว ย"
ชายหนุม อําพรางความในใจดวยการพดู เรือ่ งจริงใหฟ งเหมือนเลน พอเงียบเหมอื นอ้งึ ไป กอนจะเอย เนบิ

๗๙

“แกไมไปหาปตู ง้ั หลายปแลว นี่ กอ นไปเรยี นโทใชไหม?”
“ฮะ นานไปหนอ ย…แปลกนะพอ ผมนาจะรูจ กั แพมาไดต ง้ั นานแลว ทําไมเหมือนเพิ่งมาเห็นก็ไมร ู”
“สงสยั เพราะเพ่งิ สวยนะ ซ”ี
ผเู ปน พอทําเสียงรแู กว ทาํ ใหฝายลกู หวั เราะเกอ ๆ
“พอนึกออกเหมอื นกันแหละฮะวาเคยเห็นเขายนื เดนิ อยูใ นบานปู แตเ หลอื เช่อื ท่ีโตแลวตางกับสมัยกอนอยางกบั เปนคนละคน”
“แกก็ไปบา นปไู มก ี่ครั้งน่ีนะ สวนใหญฉันพาไปไหวต อนปมู าคา งท่ีบานอา แลว ตอนวัยรุนนะแกเตะ ยงั กับอะไร ทาทางเหมอื น
ไมเคยมองหนา มนษุ ย คนเราตอ ใหอยบู า นตดิ กนั แตถ า ไมเคยมองหนาใหเตม็ ตา เจอขางนอกกน็ กึ วา คนอนื่ ”
เกาทัณฑเ ห็นจรงิ ตามนั้น คาํ พูดของพอ ทําใหเพ่ิงตระหนักวาสมัยกอนเขาไมเ คยมองหนาหลอ นใหจ ะแจงเลยสักครง้ั เดียว อีก
อยางชวงนัน้ บา นปมู ีคนเยอะ เขาติดจะข้ีราํ คาญ ขนาดญาตทิ ่ตี อ งยกมอื ไหวย งั ขเี้ กียจมอง ประสาอะไรกบั เด็กผูหญิงที่ยังปราศจากฝาดเลือด
สาวสะพร่ังอยา งหลอน
"ปูไดม ายงั ไงฮะ?"
“เห็นวา เปนลกู หลานของคนรูจ ักเกา แกนะ ปแู กไปเยี่ยมแลว เหน็ เพิ่งเสยี ชีวติ กะทนั หนั ญาติๆเกยี่ งกนั เพราะตางมภี าระ มลี กู เตา
กนั อยูแลว ปูส งสารเลยขอรับมาเลี้ยงเอง”
ชายหนุมย้ิมแหย
“จดทะเบยี นรับเปน ลูกบญุ ธรรมหรือฮะ?”
“เปลา ชวงน้นั ลงุ ของแกอายุมากพอจะเปน ธรุ ะใหแ ลว ปูเลยขอใหเ ปนพอ ในนามแทน แตต ลอดมาปูเปนคนเลยี้ งเอง”
เกาทัณฑถอนใจโลงอก ถาปูร บั หลอ นเปนลกู บญุ ธรรม แมจ ะเปน เพยี งในนาม ก็คงตอ งถอื วาหลอ นเปนนอ งสาวพอ เขา
"รูช่ือจรงิ เขาไหมฮะ ผมไดย นิ แตปูเรยี กแพ"
"แพตรี"
เกาทณั ฑต าสวาง เปน นามทีฟ่ งสะดุดหู
"แพตรี…” เขาทวนคํา “เกด แี ฮะ เกดิ มาเพิ่งเคยไดย นิ ”
ยงิ่ ทวนชื่ออยูในใจย่งิ รูสึกวาหลอนโดดเดนอยางประหลาด พอลกู เงียบเสยี งกันพกั หนงึ่ อยา งท่ตี างฝายตางคิดไปคนละทาง
"ดตู อนปูมองแพหรือพูดถึงแพ รสู กึ ทานรกั เหมอื นเปนลูกจรงิ ๆ "

๘๐

"คงธรรมะธัมโมเหมือน ๆ กนั มัง้ เลยอาจถกู ใจเอน็ ดูยายแพเปน พเิ ศษ"

"เออ ...แลว มแี ฟนรยึ ังพอรมู ัย้ ฮะ?"

ฝายพอหัวเราะหึ ๆ ต้งั แตล ูกชายแตกเนือ้ หนมุ และริจีบสาว เพิ่งเคยมกี ็นแ่ี หละที่มาพูด มาถามซอกแซกกับตนขนาดนี้

“นี่แกจรงิ จงั มากหรือเต? ”

เกาทณั ฑเ งยี บไปหนอ ยหนง่ึ

“ถา จริงละฮะ?”

“จริงกด็ ีไป แตเขาเหมือนญาติ เกย้ี วพาราสีไดเ ปน แฟนแลวทงิ้ ขวางกนั งา ยๆไมไดน า พอ เองกเ็ อน็ ดูเขา เคยนึกอยากชวนใหแ ก
คบหาเหมอื นกนั ผหู ญิงอยา งนใี้ ครไดไปกย็ ิง่ กวา ไดแกว แตเหน็ ความชางเปลย่ี นและขี้เบื่อของแกแลวกลัวใจวะ”

“อยา วา แตจ ะมีโอกาสทงิ้ ขวา งเลยฮะ แคจบี ใหต ิดยงั ไมร จู ะไหวหรอื เปลา เขา…มบี างอยางทเี่ ขาถึงยาก ส่งิ ทเี่ ขาเลือกเหมือนจะ
ไมมอี ยใู นผมหรอื ใครท้งั น้นั พอ เคยไดย นิ วาเขามแี ฟนไหมละ ฮะ?”

“ก…็ เห็นเด็กใกลบา นตดิ พันสนิทสนมกันแตเ ลก็ น่ีนะ ท่ีชอ่ื …อะไรละ ลืมแลว ”

เสียวหัวใจปลาบ รทู ้ังรูวา อาจไดยนิ อะไรอยา งนย้ี งั ดันถามออกไปอกี เกาทัณฑแ กลง หวั เราะกลบเกลื่อนกอ นจะเบย่ี งหัวขอ
สนทนาไปทางการเมืองหนา ตาเฉย ไมแ วะเวยี นมาใกลเ รอ่ื งราวในบานปชู นะอกี เลย

เปนครูจึงขอวางสาย และยนื ยนั วาพรงุ น้จี ะไปทานขาวมอ้ื เชาดว ย ล่ําลาเรยี บรอ ยจงึ วางโทรศัพทล ง กลับมานั่งถอนใจตามลาํ พัง
นกึ ถึงแตช ื่อแพตรีวนไปเวียนมา กระแสใจไหลวนเขา ไปรวมอยูกบั มโนภาพความเปนหลอน แตพอนกึ ถงึ ไอห นมุ ที่มากดออด ก็หงุดหงดิ
หวั ใจขน้ึ มารําไร คาํ พูดของพอยืนยันวา สายตาคนภายนอกเห็นแพตรกี บั หมอน่นั เปน แฟนกนั เพราะคบหาสนิทสนมมาแตเลก็ เหลอื เชื่อ
เลยวาเปน ไปได แคความสวยหวานทเี่ ปนผวิ นอกของหลอนกเ็ พยี งพอท่จี ะดงึ ดูดลกู ชายอาเสย่ี รอ ยลานพันลา นมาตดิ พัน ชนิดยนิ ดรี บั
บญั ชา พรอ มจะเอาเบนซสปอรตพงุ ปราดมารับไปจายตลาดหนาปากซอยทันใจ ขอเพยี งหลอ นโทร.ไปเรียก น่ตี ลกอยางไร แพตรถี ึงเลือก
เอาแคน?้ี

เขาเองออกจะพรอมไปทุกสง่ิ สายตาของผูหญงิ ท่ีผา นมายนื ยันใหเ ช่ือมนั่ ในตวั เองไดอ ยา งลน เหลอื แตกาํ ลงั คุยกบั หลอ นแทๆ
พอหนุมรุนนอ งมาเรียกทเี ดยี วถึงกบั กระวีกระวาดลกุ ไปเปด ประตู ลืมสนิทวากาํ ลงั คยุ กับเขาอยกู อ นหนา

คนเคยเปนหนง่ึ เปน ตัวเลือกแรกมาตลอดอยางเขานะ หรอื ดอ ยกวา เจาน่นั ?? หนาตาทาทางเหมือนขอมดําดินอยางนน้ั เกาทณั ฑ
เชือ่ วาแมแ ตผูห ญงิ ท่เี ขาทง้ิ ไดใ นคนื เดยี วยงั เมินเลย

เอาก็เอาซี มนั ตองมคี รัง้ แรกเสมอ เกิดมาเคยแตช กกบั รุนใหญ ถาตอ งลดชั้นลงไปฟดกบั มวยวดั มง่ั ก็ทําใจคดิ เสียวา ยอมเปอ น
เพื่อควานหยิบเพชรซ่งึ เผอญิ หลนไปอยูใ นตมแลวกัน

เลหร กั มอี อกเตม็ กระเปาจะไปกลวั อะไร ถาเลห ร ักหมดกระเปา ก็งดั กล งัดลกู ไมม าตอ และถา ลูกไมไ มไดผ ล...เขากําลังสั่งสม
พลังจติ ใหม อี ํานาจเหนอื มนษุ ย จะแปลกอะไรที่ขั้นสุดทา ยจะทมุ ดวยมนตรค าถาเพือ่ เอาหลอนมาเปนของเขา

๘๑

คดิ ชัว่ ไดด ังนน้ั กช็ กั กระฉบั กระเฉง นกึ ขึน้ มาวา นาจะไดเ วลาฝก หดั ภาวนาสมาธิเสยี ที

เขาหองนํ้าชะลา งคราบไคลและกลิน่ คลอรนี จากสระ เพยี งสิบนาทใี หห ลงั เกาทณั ฑกม็ าน่งั เขาที่ ขัดสมาธคิ บู ัลลงั กก ลางหอง
ตัวตรงไมเ กร็ง มอื ขวาทับมอื ซาย ขาขวาซอนขาซาย เลกิ คิด เลิกพะวงเรื่องอนื่ ใดทงั้ หมด

สํารวจตลอดองครา งท่ีนั่งคูบ ัลลังกอยู ดูวามีสวนใดเครียดหรอื เกรง็ บา ง ก็พบวา สวนหลงั และนองซายเกรง็ ๆ อยูเล็กนอ ย จงึ ทาํ
ตามสูตร คอื สัง่ กายใหล ะลายความเกรง็ ทงั้ หมดนัน้ ลง กลา มเนือ้ ทกุ สว นจงึ วางอยูบนรูปน่ังทผี่ อนคลายไมไหวติง มีศนู ยและสมดลุ ที่
เหมาะแกการคงสตริ ะลึกรอู ารมณสมาธิ

กายทส่ี บายนน้ั เองปรงุ ใหใ จสบายตาม กายที่ตัง้ ตรงน้นั เองคํา้ สติใหดาํ รงม่นั

อากาศเย็นพอเหมาะและความเงยี บรอบดานชวยไดม าก ชายหนุม กําหนดสติเขา มาทกี่ ายนัง่ ทราบจงั หวะความตองการดงึ ลม
หายใจเขา ตามจริง ก็อัดลมเขา เต็มปอด แลว ผอนระบายออกพรอมกับเร่มิ กาํ กับสตริ วู าหายใจออก เมอ่ื รจู นสุดลมก็กาํ หนดสติอยกู ับกาย
เมื่อกายตองการลมเขา ก็ลากลมดว ยสติรวู ากาํ ลงั หายใจเขา กบั ทงั้ ทราบชดั วายาวหรือสน้ั ดว ย

ทาํ ไปทาํ มาเขา ออกเพยี งสองสามครง้ั อยา งถกู ตอง ทกุ อยา งกเ็ หมือนเขา ท่อี ัตโนมัติ เมื่อกายกบั ใจประสานเปนหนง่ึ เดียวกัน ไม
ขดั แยงกนั ใจทําหนา ทเ่ี พียงมีสติจอกบั กาย ทราบความตองการของกายอยา งตรงจงั หวะ วาเมื่อไหรค วรคายลมออก เม่อื ไหรจ ะควรดงึ ลม
เขา ไมเ รงรอ นตามอําเภอใจ นานไปลมหายใจก็ปรากฏเปนสายเดียว จิตแยกไปต้ังมัน่ เปนฝายรู เรียบงา ยตรงไปตรงมา สงผลใหก ายนงิ่ ไม
ไหวตงิ สวนอ่นื ใดนอกเหนือทางเดนิ ลม

พอกายกับใจปรับตัวเขา สภู าวะละเอยี ดขน้ึ จติ ก็เหน็ นมิ ติ สายลมหายใจนมิ่ นวลและเหยียดยาวเหมอื นสายนํ้าตก ความรูสึกแผ
ออกสบายไมก ระจกุ ตวั อยทู ีใ่ ดที่หนง่ึ ใหอดึ อัด เม่อื จติ ด่งิ ลงสคู วามเงยี บนงิ่ เมอ่ื นนั้ เสียงความคดิ ในคล่ืนสมองก็เงยี บตามไปดวย มโนภาพ
และหนาตาของผูท ําสมาธหิ ายไป สายลมหายใจเปน เสมือนแทงแมเหล็กดึงดูดกระแสจติ ใหเขามาผนกึ ตัวรวมกนั ยงิ่ รชู ดั ในสายลมหายใจ
มากเทา ไหรก ย็ ่งิ แนว นกึ แนบน่งิ เปนหนงึ่ เดียว มคี วามเปน ปกแผน แนน หนาเพม่ิ ขนึ้ เร่อื ย ๆ

เกาทณั ฑเร่มิ ตื่นพรอมเตม็ ที่ จิตจบั ลมถนัดอยางน้เี ปน ท่ีนา สนกุ ดนี ัก อาการนกึ กเ็ กิดแลว อาการเขา คลกุ วงในกเ็ กดิ แลว ความ
สงบเยน็ แบบท่ีเรยี ก ‘ปส สัทธ’ิ กเ็ กดิ แลว ลกั ษณะกระแสจิตจงึ เคลือ่ นเขา สูสภาพลอ็ กนิ่งรวมดวงชวั่ ขณะ บอกตนเองวา น่ันเองคอื ขณกิ ส
มาธิหรือสมาธิชวั่ คราวเต็มบรบิ ูรณ

ที่วา ชวั่ คราวเพราะรวมเดยี๋ วหนึง่ ก็คลายออกอยา งไมอ าจร้งั กับท้งั ยังไมเกิดปตชิ นดิ ทใี่ หผลเปน ความสุขเอิบอาบซาบซา น

อยางไรกต็ าม เมอื่ ใดกระแสจติ ดึงดดู เขา รวมทศี่ นู ยกลางคือสายลมหายใจ ก็เหมือนทงั้ รางผนกึ ติดแนน เปนอนั เดยี วกนั ทกุ สวน
ทําใหรตู ลอดองครางไดท ่วั พรอม จติ เหมอื นมีกําลังในภายใน กําหนดจลี้ งจบั อารมณไดส นทิ เชนเดยี วกับรจู ักใชมือจบั ราวโหนใหแนน

เกาทณั ฑส ําเหนียกถงึ ขุมพลังทีซ่ อนอยมู หาศาลในกายใจ บอกตนเองวาเขาพรอมจะกลบั ไปเริม่ นบั หน่ึงใหมไดอ ีกและอกี ใน
เมือ่ มองเหน็ ทางสมาธชิ ัดเจนขนาดนี้ ไมม ีอะไรมาก ไมย งุ ยากอยางทีค่ นสว นใหญท อกนั ขอเพยี งนัง่ ใหถกู ตัง้ จติ ใหสบาย ทราบความ
ตองการของกายตามจริง ลมหายใจออกกร็ ู ลมหายใจเขากร็ ู ลมหายใจหยุดกร็ ู ถาฟงุ ซานขนึ้ มาก็เทาทัน แลว ทําไมรไู มช ี้ เบนความสนใจ
กลบั มาอยกู บั ขั้นตอนระลกึ ลมตามแนวอานาปานสติ

๘๒

นานไปเกาทณั ฑยงิ่ กําหนดรูไดถึงความแชม ชน่ื เมอ่ื นาํ ลมบรสิ ุทธ์ิเขา รา ง และกาํ หนดรูถ งึ ความผอนกายสบายใจเมอ่ื กลมุ ลมท่ี
อัดอยใู นอกถกู ระบายออก ชักเกิดความสุขเย็นแปลก ๆ เขาสามารถจับอาการรวมน่ิงเปน ดวงสวางนอ ย ๆ ของจติ ไดแตแรกเริ่ม และ
เกือบจะทนั รวู า มนั เสยี อาการทรงตวั ไปเมอ่ื ไหร ความคดิ ฟุง ซา นเกดิ ข้นึ แทนเมือ่ ใด คลา ยเหน็ หลอดไฟดบั ๆ ติด ๆ ตดิ ทีก็เกิดกําลังใจที

คร้ังหนึ่งจิตประหวัดถงึ แหมม คนสวยในชุดนุงนอยหมนอ ยทส่ี ระน้ํา เกิดอาการดนิ้ รนซัดสายกระหายอยากขนึ้ มาวบู หนงึ่ ใน
บดั นั้นเองเพ่ิงเกิดประสบการณค รงั้ แรกทไ่ี ดรูจกั วา 'ตดั ไฟแตตน ลม' เปน อยา งไร เสมอื นเขาเปน ชา งตัดตอภาพผูช ํานาญ เม่ือเหน็ 'ภาพผิด'
โผลข ้ึนมา กร็ ีบเปลี่ยนไปหาภาพทถี่ กู แทน คือรีบกลบั มาปก สติกาํ หนดรลู มแทนมโนภาพบาดจติ คล่ืนกามปน ปว นกพ็ ลันสงบราํ งบั ลง
ทันใด

ความดน้ิ รนอันทนไดย ากนัน้ หากยังไมล กุ ลามเกาะกินแกน กายแนน หนาเกินแกแ ลว จะคลายลมแผว ที่ฤทธน์ิ อ ยจนไมอาจ
กระชากสตใิ หหลุดจากราวยึดไดไ หว แตถ าปลอ ยปละละเลย สติวิง่ ไลก วดภาพเกาทเี่ ราใจในหวั ไมท ัน ปลอ ยใหเกิดปฏกิ ิริยาสนองตอบ
ทางกายเตม็ ท่แี ลว ก็เหมือนนกั มวยปลํ้าผูม ีกําลังมาก อาจกดคนกําลังออนใหจมนํา้ มดิ หัวไดงายดาย

ขยายหนา ทองออกอยา งใจเย็นและมีมานะ เหน็ สายลมหายใจออกและเขา ตงั้ สติรไู มลดละ เม่อื เกดิ ความคดิ นอกลนู อกทางอีก
กห็ ันเหความสนใจกลบั มาเพง ลมหายใจอีกและอกี

ดว ยความมไี ฟอนั โชติแรง บวกกับการปฏบิ ัตทิ ีถ่ กู วธิ ี จงึ ไมทําใหเ กาทัณฑงว งงนุ หรอื หลงสติ ภาวะจิตทรงตวั ดขี ึ้นเรือ่ ย ๆ จน
กายกับจติ ผสานกนั ถูกสวนถึงที่สุด ณ จดุ น้ันเขาเกดิ ความเขา ใจวา จะคุมจิตใหเ ปด โลงแผอ อกเปนวงกวา งไดอยา งไร ฉบั พลันกบ็ งั เกิดความ
สวา งไสว เบาตัวและเกดิ ผัสสะกระจะกระจาง แชมชดั ละเอียดออนผดิ ไปจากธรรมดา ลิม้ รสปต สิ ขุ แปลกใหมท เี่ ยือกเยน็ ปราณตี แตกตา ง
จากสุขอืน่ ที่เคยรูจักมากอนท้ังหมด

บอกตัวเองทันทวี า นีค่ อื ภาวะการรวมตวั อยางเปน เรอ่ื งเปน ราวของจิต เกาทณั ฑคอ นขา งจะตื่นเตน แลว กต็ อ งพบกับความ
เสยี ดายทไ่ี มม คี วามสามารถจะประคองภาวะนัน้ ใหเนิ่นนานออกไป ความสวา งโรยลง และเขาก็ไมสามารถผสานการนึกเขากับสายลม
หายใจตอไปได เสมือนแมเหล็กเส่อื มแรงดงึ ดดู ลงทลี ะนอ ยจนหมดสภาพ

เอ...น่เี องกระมงั เรียกวา อุปจารสมาธิ ทั้งสกุ สวาง ท้ังปต ิสุขในรสวิเวกดมื่ ด่าํ ลาํ้ คาํ บรรยาย แตค งเปนอุปจารสมาธอิ ยา งออน
เพราะวูบมาเพยี งนาทเี ดียวกเ็ ห่ียวเฉาโรยราลงเสียแลว

โยคาวจรหนุมพยายามตัง้ สตใิ หมั่นคง สํารวจความพรอ มของรา งกายก็พบวายงั อยูในสภาพที่มีกาํ ลงั ใชง านได นึกถึงภาวะน่งิ
ปราณตี ดวยความหวนคดิ อยากกลับไปมคี วามสุขเชน น้นั อกี คิดอยแู ตวา จะเขา ถงึ ภาวะน้ันอกี ใหจงได จึงมกี าํ ลังใจขน้ึ ตามรลู มหายใจออก
และลมหายใจเขานบั คร้ังไมถ วน บงั คบั ตนเองไมใหค ลาดสติสักคร้ัง แตนาเจ็บใจทย่ี ิ่งนานจิตยงิ่ มดื นอกจากไมรวมเปนสมาธสิ วา งเยน็
แลว ยังเกดิ ความฟงุ ซา นกระวนกระวาย ทุรนทุรายจนตองเปด ตาข้ึนในทีส่ ดุ

ดวยโครงสรางทางจิตใจท่ีเต็มไปดว ยความพิเคราะห แทนทจ่ี ะลมตวั ลงนอนแผหราอยา งคนทวั่ ไป เกาทณั ฑกลบั ครนุ คิดและ
ถงึ บางออ ภายในพริบตาเดยี ว วาเขาไมสามารถเรงรัดตัวเองใหเ ขา สูสภาวะสมาธไิ ดเ ลยถาขาดเหตปุ จจยั ที่ถูกตอง ถงึ จะเคยรูจักสภาวะ
สมาธิมาแลวก็เปลาประโยชน ทุกอยางตอ งเปน ไปตามวถิ ที างอยา งมีลําดับ เขากาวเขาไปถึงเสน ชัยโดยเรมิ่ จากหนง่ึ สอง สามมใิ ชกระโดด
พรวดเดียวถงึ เสน ชยั หากจะไปใหถงึ เสน ชยั อีกคร้ัง กต็ องยอนกลบั มาเริ่มจากหนึ่งใหม

ชายหนุมมีจิตใจทเี่ ยือกเย็นลงในบัดดล ดวยไหวทนั แลว วา ความเรง รอ นนนั่ เองเปนอปุ สรรคใหญ เขาจะเรม่ิ ทุกข้ันตอนใหม
หมดดว ยกาํ ลงั สตแิ ละกาํ ลังปญ ญาทไ่ี มเ จือดวยความโลภทง้ั มวล

๘๓

ลุกข้นึ เดนิ ไปเดินมาเพ่อื บรรเทาความเม่ือยขบและเหนบ็ ชาทกี่ ดั กินไปทัง้ ขา แรก ๆ ถึงกับตองโขยกเขยก เดาดว ยปญ ญาใน
ขณะนนั้ วาอยา งนีเ้ องพระสงฆอ งคเ จาถงึ ตองเดินจงกรม ทีแ่ ทก ็เอาไวแกเมื่อยขบหลงั นัง่ สมาธนิ ่เี อง

เดินจนพอหายขาแข็ง แลวก็เลื่อนประตูกระจกเปดออกไปยืนริมระเบยี ง มองมหานครพราวแสงจากตึกรามยามราตรี สําเหนียก
วา ภาวะหลงั สมาธกิ อ ความคดิ นึกแปลก ๆ แตกตางไปจากเดิมอยูบา ง เร่มิ ตน ทคี่ วามเขม ขนเกยี่ วกบั ตวั ตน ภาวะเขม แขง็ ของจติ ใหญทวี
อัตตาใหย ง่ิ ยงข้ึนอยางเหลือคณานับ ทัง้ ความน่งิ ทรงอาํ นาจในตาและพลังที่ประจุแนนในราง ลวนเปนสัญลกั ษณของธรรมชาตคิ วาม
ยง่ิ ใหญทัง้ สิน้ ชายหนุมมองเลยไปไกล อะไร ๆ ดูเหมอื นอยใู ตฝาเทา เขาไปเสียทง้ั น้ัน

เงยหนา มองดาวดวงหนง่ึ คดิ ถงึ แพตรี…คลายเหน็ ดาวอยใู กลแคเ ออ้ื ม เขาวา เขาย่นื มือไปควาเมอ่ื ไหรก ็ได...

ความเยน็ สบายของสายลมและความบางเบาในอากาศระดบั สงู กลอ มเกลาใหใ จเคลิ้มลงสูความสงบ อยู ๆ เกาทณั ฑก็นึกอยาก
ปดตากาํ หนดลมหายใจในทา ยืนนั้นเอง

กระแสจิตควบเขาหาศนู ยกลางเปนหนง่ึ เดียว เดนดวงเหนอื การปรากฏของกายและสรรพส่ิงรอบขาง ท้ังโลกปรากฏแตลม
หายใจผานเขา ผานออก ผานเขาผา นออก ในทส่ี ดุ กเ็ กดิ ธรรมชาติการรวมจิตผนกึ แนน เปนดวงสวา งเงยี บเยอื กเยน็ ขนึ้ อีกครั้งในอิริยาบถยนื
น่นั เอง

เกาทัณฑวางอเุ บกขา ไมต่ืนเตน กบั การรวมตวั ครง้ั ใหม เฝา ดูและประคองจิตไปเร่ือย ๆ มีความโคลงเคลงกระเพอื่ มไหวอยูบา ง
แตความแรงของจติ อนั เดนดวงเปน เสมือนคบเพลิงนําทาง ขจัดแมงหวแี่ มงวันที่เขา มารบกวนประปรายเสยี ไดโ ดยงา ย

เมื่อเดนิ กําลงั มาถึงจดุ หน่งึ ก็เหมือนจะคลอ ยหลบั เคล้มิ สตลิ ง และถัดจากนนั้ อีกหนอย กายท่ีเหมือนหายหนไปก็เริม่ ปรากฏข้ึน
อกี และปรากฏชัดกวา ปกติมาก อีกทัง้ เร่ิมชาเหอ แปลก ๆ ตามอวยั วะใหญน อ ย คลายตวั เขาเปนลกู โปง ทีถ่ กู อดั ตัวขยายขึ้น ใหญโตผดิ ปกติ
จนชกั กลวั วาจะปริระเบิดออกไป กลายเปน ขา วประหลาดพาดหวั หนงั สอื พิมพใ นวันรุง

ชายหนุมสะกดใจ ถามตัวเองวา มันเกดิ อะไรขนึ้ หวา ร่าํ ๆ จะลมื ตาข้ึนดวยความปอดลอย ยงั ดที ่ไี ดส ตนิ ึกถึงคาํ เตอื นของพระ
อาจารยเ กีย่ วกบั เรือ่ งการเกิดปติในรูปแบบตาง ๆ เปน ตน วา คลา ยตัวโยไ ปมา ขนลุกนา้ํ ตาไหล รางขยายข้นึ คลายจะคบั หอง เบาเหมือน
กาํ ลงั ลอยขนึ้ ไปเร่อื ย ๆ หรือเห็นภตู ผเี ทวดานางฟา ลวนแลว เปนสิ่งนาประหวัน่ สาํ หรบั ผเู ร่มิ ตน ใหแกดว ยวิธีงายและตรงท่ีสดุ คือวางใจ
เปนกลาง สกั แตร อู าการนั้น ๆ กระทั่งจติ ยอ นกลบั มารูตัวเอง เหน็ ปฏกิ ิริยาของตนเปน ความนงิ่ เฉย

ระลึกไดเ ชน น้ันกข็ ม ใจแบบทําใจดีสเู สอื ดึงสตมิ าฝากไวกบั ตวั รภู ายใน เอาความเชื่อม่นั ในพระอาจารยเ ปน หลกั ยดึ เฝาดูกาย
เหมอื นขยายข้ึนแลวหดลงเปนชว งคลา ยจะแกลง ใหใจคอตุม ๆ ตอม ๆ เลน มนั ไมอยใู นความควบคุมเอาเลย ราวกบั ไมใชรา งกายและจติ ใจ
ของเขาอีกแลว

ไดยนิ เสียงหัวใจตวั เองเตนถนดั ทีส่ ุดตง้ั แตเกดิ มา มนั ดังตบุ ๆ ๆ ไมหยุด แทบเหน็ หวั ใจเปนกอ นอยใู นอกเลยดว ยซํา้ ตอนแรก
อาการของกายถกู เพงจับ ถกู ยดึ ตดิ แนบแนนจนไมอาจกําหนดไดวา จติ อนั เปน ผรู ู ผูดู ผูเ ฝา สงั เกตนนั้ อยูตรงไหน ตอ เมื่อคอ ย ๆ พิจารณา วา
อาการทางกายนน้ั เปนเพยี งอารมณทถี่ กู รู ไมต างกบั ลมหายใจ ไมต า งกับวัตถุตา ง ๆ จึงถอยมากาํ หนดได วาภาวะอนั เปน นามธรรม ตั้งอยู
ในอาการรู อาการน่งิ เปนกลางนน่ั เอง คือธรรมชาตทิ ่เี รียกวาจติ

เมื่อเห็นจิต กเ็ ห็นปฏกิ ิริยาของจิตอยางแจมชดั วา ขณะนี้คอื กลัว และพอเห็นตวั ความกลัวเปน เพยี งปฏกิ ริ ยิ าทางจติ ชนิดหน่งึ เปน
ของภายใน มิใชเสือสิงหภ ายนอกมาขยํา้ หัวแตไ หน จติ กเ็ ริม่ ออกอาการทราบชัด วา ความกลวั กส็ วนหนึง่ ตัวจิตผูรูผดู ูก็สว นหนง่ึ แยกจาก
กนั ไดเ ดด็ ขาด

๘๔

พอประจักษธ รรมเชน น้ัน จู ๆ ทกุ อยา งก็สงบเงียบลงเฉย ๆ เหมือนหลุดผลัวะออกมาสแู สงสวา งทัง้ ทเ่ี พิง่ มพี ายุฝนมดื ครม้ึ
ครืนครน่ั จิตยวบตวั ยุบลงมาปบ หน่งึ แลวกายกับจติ กม็ ขี นาดคงท่ไี มเปลยี่ นแปลง ทกุ สิ่งสงบอยางยงิ่ สวางยิ่ง เปนประสบการณใ หมเ อ่ยี ม
ทช่ี ายหนมุ ตองฉงนระคนปรดี า

ในความสวางไสวเอกาน้ัน เขาเหน็ สายลมหายใจใสสะอาดเหยยี ดยาว มันชดั เสียยงิ่ กวา ชดั ขณะน้นั มแี ตลมหายใจทเี่ ปน ความ
จรงิ รางกายและความคดิ กลายเปน ส่งิ เลอื นราง กลาวไดอ กี อยา งวามีอัตตาท่อี ยูสงู กวา กายและความคิดอันเปน จดุ อา งอิงเดิม

นั่นคือการถงึ อปุ จารสมาธิอกี ครง้ั คราวนล้ี งมาอยูท ฐ่ี านอปุ จาระหนักแนน ยืดยาว เพราะประกอบดวยสติและกําลัง โดย
ปราศจากความตนื่ เตน ตอ รสปต ิและสุขอนั เย็นแปลกเหมอื นพน สภาวะบคุ คลออกไป

การทําสมาธิภาวนาชางเปนกิจกรรมอันแสนสนกุ เพลนิ ใจและมสี ีสันพนั ลึก สมาธิไมใ ชส งิ่ จืดชืดไรร สอยา งที่เขาเคยประมาณ
เอาจากการเห็นคนนงั่ เฉยเมยเปนแทง หิน อาการไมไ หวตงิ ภายนอกทแี่ ทม คี วามเคลื่อนไหวและการรเู ห็นอนั โอฬารภายในอยา งนเี้ อง

เพลนิ สขุ ไดเ พยี งชว งลมหายใจรอ ยกวา ครง้ั กําลงั ก็ถดถอย เขาสงั เกตรูไ ดอยา งชัดเจนถงึ ความเสอ่ื มถอย เพราะใจจดอยูแลว มัน
เร่มิ ดว ยความคลายจากอาการดงึ ดดู เหมอื นแมเ หล็กออ นแรง จิตไมผ นึกรวมเปนดวงเดนอีกตอไป พยายามยับยัง้ อยา งไรกไ็ มเปน ผล ตาม
ดวยความสขุ ที่มอดลงกลายเปนความชดื ชาสามัญ อาการล็อกจติ ติดกับลมหายใจหมดไป เหน็ เปน ลมหายใจเขา ออกธรรมดา มิใชส าย
นํา้ ตกใสสวา ง เขา อกเขา ใจถอ งแทในบัดนนั้ วากําลงั จติ เปน อยางไร มคี วามหมายเพยี งใด เมอ่ื เสอ่ื มไปแลว ตกกลับมาสูสามญั ภาพเชน ไร

ครงั้ น้ชี กั เหนือ่ ย รางกายออนแรงลงมาก อยากหงายหลังลงนอน แลวเขาก็โอนออ นตามใจ เดนิ กลับเขาหองแลวเอนหลังนอน
บนฟูกจรงิ ๆ ใจยนิ ดีปรีดากบั ความสําเร็จในการทาํ สมาธิ น่เี ปนแคก ารหดั ทาํ สมาธิจริงจงั ครั้งทส่ี อง นับจากครั้งแรกทีก่ ฏุ หิ ลวงตาแขวน แต
เขาทาํ ไดนาพงึ ใจปานน้ี จงึ เหอ เหมิ และนกึ ลาํ พองสงสยั ขนึ้ มาวา จะมใี ครในโลกทําสมาธิไดด ี ไดไ วเทา เขาหรือไม

วากันวา บางคนเพยี รทาํ สมาธอิ ยใู นปาในเขาต้ังสิบยีส่ บิ ปย งั เขน็ ใหถึงอปุ จารสมาธไิ มสําเรจ็ ดวยซ้ํา แตเ ขาลถุ ึงในวนั เดียว!

เกาทัณฑมารูใ นภายหลงั วาเมอ่ื สองพนั หา รอยปลว งแลว ยังมีเด็กชายอายุเจ็ดขวบคนหนงึ่ นั่งขดั สมาธริ อผูเปน พออยูคนเดยี วใต
รมไม สงบใจหลบั ตาตามรูลมหายใจโดยไมม ีใครสอน แลวจติ กป็ ฏิรูปตวั เปนเปลวมหศั จรรย เพราะลว งเขาถึงสมาธริ ะดับปฐมฌาน แนบ
แนน และยง่ิ ใหญก วา สมาธทิ ่เี ขาทําไดเ พราะมีคนสอนหลายเทา นกั

และเด็กคนนน้ั กค็ ือสิทธตั ถกุมาร ผทู ่เี จริญวัยตอมาเห็นภยั ในการเกิด แก เจ็บ ตาย ออกบาํ เพญ็ เพยี รหาทางหลดุ พนจนสําเร็จ
เปน พระสมั มาสมั พุทธเจา บรมศาสดาผเู ปน อาจารยข องอาจารยเ ขาอกี ที!

๘๕

บทท่ี ๘ ฝนหวาน

ในความหลับใหลอยา งอิ่มเอมเปรมสุข เกาทณั ฑร สู กึ เหมอื นความรบั รูแผก วางออกไปในอาณาเขตหอง สวางไสวเรืองรอง ตัว
สติทงั้ เหมือนมแี ละไมม คี รือกัน คลายใจรตู วั วาเปน นายเกาทัณฑ แตค ิดอยางทนี่ ายเกาทัณฑค ดิ ไมไ ด ควบคมุ ตัวเองไมไ ด

เลอื นรางเหมอื นอุปาทาน ในความสวางทแ่ี ผไ ปนั้นสองกระทบขา วของตาง ๆ และสง ภาพกลับมาใหใ จเห็นเปน เคา เปน เงา ดู
คลายเปน เร่ืองปกติ ในเม่ือจติ สวางและแผพ นกายก็ตองเหน็ รอบกายไปดวย

แลวกเ็ กดิ ช่วั ขณะแหง การเปลยี่ นแปลงอนั นาประหลาด คลา ยตกไปอยูในหว งภวังคค รใู หญ จากนั้นกลบั มารูสกึ ตัววา ตนมีราง
เหยยี ดนอน แลว เหมือนเปล่ยี นอริ ยิ าบถอยา งรวดเร็วจากนอนกลายเปน เดนิ

เคยเต็มตื่นอยา งไรก็อยางน้นั เกาทัณฑเห็นตนเองกาวเขา ไปในเขตบานของปูช นะ และดวยตาเปลาทีม่ องทกุ สงิ่ ไดชัดผิดปกติ
เขาเหน็ รังสีกุศลฉายแสงอยูท ่ัวไป คลา ยกบั อากาศสวา งในตวั เองดวยแสงทองงามละไมเย็นตาเยน็ ใจ รูสึกเปนสุขและปลอดภัยยิง่

ลมหายใจสดชืน่ บริสุทธิร์ าวกบั อยบู นยอดผาสูงในเวลาเชาตรู มีกลิน่ หอมรวยรินของดอกไมน านาพันธกุ ระจายตัวอยา ง
ออนโยนท่ัวทุกหนทกุ แหง บังเกดิ ความคิดขนึ้ มาในบดั ดลวาปูช นะกับแพตรีมีบญุ มากจรงิ ๆ ทอ่ี ยูอาศยั จึงเอบิ อาบไปดวยสนั ตสิ ุขควร
พิสมยั ปานนี้ นาปลาบปลม้ื ชนื่ ชมดว ยเหลอื เกิน

ในเขตอนั ชะโลมไปดว ยความฉาํ่ ชน่ื อยางบอกไมถ กู นน้ั ทาํ ใหเขาเปด ยม้ิ เปนยิ้มอิ่มใจทเี่ ปน ไปเองโดยปราศจากเจตนาชวย

เดนิ ออมไมใ หญห นาบาน บานปดู กู วา งโลงกวา เคย เรียงรายดวยบุปผชาติอนั ทรงชีวติ ชวี าเหลอื คณานับ ในช่ัวเวลานนั้ เกาทัณฑ
เกดิ ความเขาอกเขา ใจวา ดอกไมส ง ยิ้มใหคนไดอยางไร พวกมันย้ิมไดจ ริง ๆ ไมใชเ รื่องเลน เพยี งแตม ิไดใ ชป ากเหมือนอยางคน ทวา ใช
ความมีชวี ติ ชวี าทั้งหมดนั่นแหละยมิ้

ดวยนสิ ัยชางหาเหตุผลประจําตัว เกาทัณฑค ดิ ๆ แลว ก็บอกตนเองวาเพยี งสมั ผสั ถึงความมชี วี ิตของตน ไม กระแสใจที่เขา ถึงจะ
ทาํ ใหเ กิดภาวะเหน็ ท่แี ตกตางไป เราจะรูไ ดวามนั กาํ ลังแยมยม้ิ หรืออับเฉา ปกตเิ ราไมร ับรสู ขุ ทกุ ขของตน ไมเ พราะไมใ สใ จ ไมสัมผสั เขา ถงึ
ความมีชีวติ ของมนั คนจงึ เหน็ ตน ไมเปน วัตถธุ รรมดาเชนเดยี วกับอฐิ ปูน ภาวะการเห็นจึงไมผ ดิ ไมตา งไปจากภาวะการเหน็ สงิ่ ไรช วี ิต
ตอเมื่อสาํ เหนยี กกาํ หนดถึงความมีชวี ิต จงึ จะมคี ลนื่ ความรูบ วกเขาไปในคลองสายตาได

บัดนเี้ ขาเห็นความมชี ีวิตของบรรดาพฤกษพันธอุ ยา งชดั เจนเหลอื เกนิ ไมวาจะนิ่งหรอื ไหวไกวตามสายลมผา น ทั้งหมดลวนเปน
กริ ยิ าของสง่ิ มีชวี ิตชดั ตาชัดใจราวกับถูกขยายดว ยแวนวิเศษไรต น เหมือนพวกมันจะพูดทกั ทายยนิ ดีตอ นรบั เขาไดฉะน้นั

ขณะเพลินกบั มติ ิใหมแ หง สมั ผสั ภายในนัน่ เอง ก็เผอญิ เหลือบแลไปเหน็ สาวนอยนางหนึง่ น่ังอยบู นชิงชา กลางลานหญา ขจีนมุ
ชายหนุมหันขวบั ไปมองตรง ๆ หลอ นอยใู นชดุ ขาวสะอาดและมองจับมาทางเขาอยูกอ นดวยนลิ เนตรทอดสงบ

เกาทัณฑยม้ิ กวางขน้ึ ผูหญิงคนนนั้ มคี วามงดงามที่กอความรสู ึกแสนดไี ดลนใจ ดจี นแทบไมอาจเหน็ ดว ยซ้ําวาเปน เพียงอติ ถเี พศ
ราวกบั หลอนมีภาวะที่ดเู กินความเปน อิสตรไี ปอยา งยากจะอธิบาย

เดนิ เขา ไปหาหลอ น เหมือนคนกันเอง อยบู านเดยี วกนั มานมนาน ถงึ จะหางกันไปพักหน่ึง ในที่สุดก็กลับมาอยดู วยกันไดด วย
บรรยากาศความสนทิ แนน แฟนดังเดมิ

๘๖

"แพนัง่ อยูท ี่น่ีนานแลว หรอื ?"

ไดย นิ ตนเองกลาวทกั ออกไปเชนนั้น เขาเห็นหลอนพยกั หนายม้ิ ให เปน ย้มิ ละไมทแ่ี ฝงความเศราอยา งนาประหลาดชวนใจหาย

"แพรอพี่เตอยูนานแลว "

กระแสเสียงนมุ เย็นน้นั เปนเสมอื นไฟฟาแรงสงู ที่ทาํ เอาเขาชาดกิ ไปท้ังรา ง หลอนเรียกชื่อเขาเปน คร้งั แรก แถมดวยความในใจท่ี
เกินเชอื่ วาจะเปน จรงิ นนั่ แลกไดก ับรางวัลมคี า ท่ีสดุ เทา ทเี่ ขาเคยรบั มาชัว่ ชีวติ ทเี ดียว

"รอพี่..." เขาชกั เงอะงะ เพราะตน้ื ตันจนพดู อะไรไมถกู "พอ่ี ยตู รงนแ้ี ลว จะชว ยอะไรแพไดบ า งละ?"

สายลมหอบหน่งึ ราํ เพยผาน ปอยผมบนหนาผากของหลอนไหวตัวนอ ย ๆ ดวงตาคูง ามเหมอื นจะสง แสงพอ มายงั เขา เกาทัณฑ
รูสกึ ผิดและอบอนุ ยนิ ดปี นเปกันอยา งยากจะแยก

"แพเหงากับการรอจนกลายเปนสขุ ท่ไี ดเ ลกิ รอแลวละคะ ไมตองชวยแลว ..."

บรรยากาศท่ัวบริเวณกลายตัวจากความอบอนุ เปนวงั เวงไปในทนั ที เกาทณั ฑเ กิดความเวทนาหลอ นอยา งจับใจ

"พีจ่ ะอยเู ปน เพอ่ื น"

ชายหนุม ลดตวั ลงนง่ั ชนั เขา ขางหน่งึ วางมือลงบนตักหญิงสาวอยา งปลอบประโลม สายตาทส่ี งไปยังหลอ นเปย มไปดว ย
ความเหน็ ใจอยางลกึ ซง้ึ เขาย้ิมอยางชาย รสู กึ ถึงไหลท่ตี ัง้ ผงาดและพลังความเขม แขง็ ในตัว บอกตนเองวาพรอ มจะปกปองหลอ นจากทกุ สิ่ง

แพตรีทอดตาลงมอง เกาทณั ฑส ัมผัสไดถึงความไมเ ชอื่ ถอื ในตาคูนั้น

"ทําไมถึงไมเช่ือพ่ลี ะ ?"

เขาถามออกมาตรงใจ ท่นี ั่นเขากบั หลอ นสามารถคยุ กนั ไดโดยไรม า นอนั ใดปด บัง แพตรขี ยับหนาตักและผลักมือเขาออกโดย
ละมอม

"พ่มี องเห็นแตค วามสวยของผูหญงิ ไมเคยเหน็ ตวั ของแพหรอก วนั ท่ีแพไมส วย พกี่ จ็ ะมองผานแพไป อยาวาแตค ดิ อยเู ปน เพ่ือน
เลย"

เกาทัณฑสายหนา

"วธิ ีคิด วธิ พี ดู ของแพน่หี ลับตากร็ ไู ดว า สวย แตแ พคงกําลังพดู ถึงความสวยทีต่ องลมื ตาเสยี กอนถงึ จะเหน็ ถา อยา งนนั้ พ่ีเหน็ วธิ ที ี่
แพยิ้ม วธิ ีทีแ่ พใชสายตามองคนอืน่ น่นั กพ็ อแลวกับการผูกใจใหอยูน่ิง ถานสิ ยั ใจคอยงั เปนอยอู ยา งนี้ จะมีวันไหนทแี่ พไรค วามสวยใหพ่ี
มองผา นได?”

แพตรีน่ิงไป เขานา จะไดเห็นหลอ นโอนออ น แตก ไ็ มใ ช

๘๗

"คาํ พดู ของพ่ีลบความจาํ แพไมไ ดเสยี ดว ยสิคะ ในวันท่แี พดูตํา่ ตอ ย พมี่ องผานแพไปเหมอื นไมมแี พอยูในทางตา ท้งั ท.่ี ..นาน
มาแลว เราเคยอธิษฐานตอ หนา สง่ิ ศกั ด์สิ ิทธร์ิ วมกันวาจะรักและจดจาํ กนั ไปทุกภพทกุ ชาติ"

ชายหนุมเย็นวูบไปตลอดสันหลงั ขนลุกเกรยี วตงั้ แตห นังศีรษะแลน ลงไปจนถึงฝาเทา ณ บัดน้นั เขาพบบางส่งิ ที่ขาดหายไป บาง
สิ่งท่เี คยถวลิ หา ทวา ตลอดมาไมรูว า คืออะไร

"พ.่ี .." เกาทณั ฑน ึกหาคําแกต ัวไมท ัน "ตอนทีเ่ รายงั เดก็ อยดู วยกัน ตอนนั้นพค่ี อนขา งจะ...ไมชอบมองคน"

"คะ ถาคนไมสวยจะไมช อบมองเลย"

เปน คาํ ตัดพอทท่ี าํ ใหเ กาทณั ฑสะอกึ อง้ึ กระแอมทหี น่ึงอยางเกอื บจนปญ ญา ทาํ ไมถงึ เคนหาคาํ พดู ยากนกั สมองวางวายราวกบั
กําลงั อยูในฝน…นีเ่ ขากําลังฝน ไปหรอื เปลา? ถาเปนฝนทาํ ไมสาวนอยที่นั่งอยเู บอื้ งหนา ถงึ ดูมชี วี ติ จิตใจ คิดอานโตตอบไดปานน้นั ?

หลังจากเพียรสรรถอยอยูน านก็นกึ ออกจนไดวาควรจะพดู อะไร คาํ แกตวั พร่งั พรูออกจากปากอยา งรวดเรว็ ราวกบั น้ําไหล

"ในความเปน เดก็ เรารูจกั แตส ่งิ กระตุนความสนใจท่ีเดนชดั แตเม่อื โตขน้ึ เรากจ็ ะรูจ กั สํารวจคณุ คาของสิง่ ตาง ๆ แยกแยะได
ออกวาหลายสิ่งในโลกนไี้ มควรมองผา น และถาไดร ูวา ครง้ั หนึง่ เคยมองผานส่ิงมคี ามาแลวดวยความโงเขลา ทัง้ หมดทท่ี าํ ไดก ็คอื สํานกึ
เสยี ใจและอยากพูดวา...พ่ขี อโทษ"

ถอยสุดทา ยนน้ั หนกั แนน ดว ยสํานึกอยา งชาย ทวา แฝงกระแสความออ นโยนจริงใจจนทําใหแววหมางในตาสวยจางลง

"พพ่ี ูดเกงนะคะ" หลอนลุกขน้ึ ยืน "แตคนไมจรงิ ใจเทา น้นั แหละทพ่ี ดู เกง "

เกาทณั ฑลกุ ขนึ้ ยืนตาม

"ถา ไมใหพ ูดพก่ี ็จะแทนดวยการทาํ ใหแพเหน็ …พี่จะจริงใจกบั แพ"

หญงิ สาวชอ นตาขึน้ สบ นัยนต าเงางามทอแสงเขมกวาเมอ่ื ครู

“อยาเลยคะ แพเห็นอนิจจงั แลว ตอ ใหเคยครองกนั อธษิ ฐานรวมกัน ซื่อสัตยตอ กนั จนนาทีสุดทา ย เมื่อถงึ เวลาก็ตอ งลืม ตอง
พรากจาก ตอ งกลายเปนคนแปลกหนา กนั …แพลาพีไ่ ปตามทางดีกวา จะไดไมต องเจอใหจําแลวลืมกันอกี ”

แมฟงไมเ ขา ใจกระจางนัก เกาทณั ฑก็ใจหายจนเผลอยดึ ขอ มอื หลอ นไว

“แพพดู เรื่องอะไรอยหู รอื ? ถา ทําผดิ เพราะเจตนา พจ่ี ะชดใชใ หจ นกวาแพจะพอใจ แตถา หากเกนิ วสิ ยั ท่คี นธรรมดาคนหนงึ่ จะรู
กข็ อใหบอกดีๆ อยาเก็บงําแลว ตัดบทอยา งไมใหโอกาสกนั ”

หญิงสาวดึงขอ มอื ออกจากการกมุ ของเขา

“ของแบบนี้ถาไมร เู องกอ็ ยารูจ ากคนอนื่ เลยคะ ”

เกาทณั ฑถ อนใจเฮอื กกอนหัวเราะอยางอดั อ้ัน

๘๘

“แพเปนเสียอยางน”้ี

“คะ …เปนอยา งน้ีแหละ”

แลวหลอ นกห็ นั หลัง ทาทางกําลังจะเดนิ จากไปเฉย ๆ

“เดีย๋ วซ่แี พ…”

ชกั งงเมื่อรสู ึกวา เทา ชา มือชาอยางรวดเรว็ และไลล ามไปถึงประสาทรบั รูสว นกลาง เหลอื เพยี งสายตาทยี่ ังเห็นภาพตรงหนา แพ
ตรีกําลงั เดินหา งออกไป หลอ นจะรูหรือเปลา วานม่ี ันเกิดอะไรข้ึนกับเขา

“แพ…”

เหมือนมีนุน ยัดลงไปในคอ จะอาปากกอ็ ดึ อัด ยิ่งฝนกย็ ่งิ เลอื น จนกระทง่ั ทส่ี ุดเหน็ หลอนเหลียวกลบั มา ซ่งึ กค็ งหนั ตามเสียง
เรียกสุดทา ยของเขา เกาทัณฑเ ห็นแววหมางเมนิ เหินหาง รูสกึ ทรมานกับภาพชนิดนั้น หลอ นกาํ ลังต้ังใจเดนิ จากเขาไป…

ภาพฝนจางลง แตยงั ทิง้ รอ งรอยไวกับความรูส กึ ชดั ลึกเสมอื นจริง เหมอื นจะขาดใจเม่อื พบวา ภาพรางไกล ๆ ของแพตรคี อื
อากาศธาตุ และจะเปนอากาศธาตไุ ปช่ัวนริ นั ดร เกาทัณฑล ืมตาตืน่ ข้ึนดวยกริ ิยายกมอื ควา อากาศตรงหนา ใจเตนดว ยความเสยี ใจรุนแรง

ชางเปนฝน ทม่ี ชี วี ติ ชีวาและเต็มไปดว ยรายละเอียดแจม ชดั อะไรปานนัน้ ทงั้ สวา งหวานตรึงใจ และทั้งเศราสรอ ยกัดลึกปนกัน
จนหยดุ ความคดิ ทกุ ชนิดลงพักใหญ เกาทัณฑนอนตาคางกอนจะผดุ ลุกขึน้ นง่ั นงิ่ บอกตนเองดว ยใจช้นื วาในโลกแหง ความจรงิ หลอนยงั อยู
ยังรอใหเขาใชค วามพยายามไขวค วา มา

นาฬิกาบอกเวลาเกอื บหาทมุ เขาเห็นแคนั้น แลวเหมอื นมแี รงผลัก มันไมใ ชตัวเขาเองเลยที่ลุกขนึ้ ควากญุ แจรถ เปด ปดประตู
หองปงปง ลงไปยังลานจอดรถ นาํ พาหนะคกู ายโลดแลนออกสูถนนสีชมพอู นั วายรถอยา งเปน ใจใหกดเทา เหยียบคนั เรงลกึ ทะยานตวั ดว ย
ประสิทธภิ าพเคร่อื งยนตกําลงั สงู พุง ปราดไปจนภาพถนนและไฟทา ยรถขางหนาถูกดดู เขา มาฮวบฮาบภาพแลวภาพเลา รถว่งิ เร็วราวกบั
ลูกปน แตกไ็ มดวนเทาทันใจเขาในยามนีเ้ ลย

ดับเคร่ืองแตไ กล ปลอ ยใหร ถคลานดวยแรงเฉื่อยมาจอดเทียบหนาบา นกลางซอยอยา งแชมชา สตคิ อ ยกลับมาเปนตวั ของตวั เอง
เหมือนกายเพ่ิงตามใจทนั

เกาทณั ฑมาบานนจี้ นมีโอกาสสงั เกตรูวาหอ งของแพตรคี ือสว นใด ไฟหองหลอนสวางเรอื ง แสดงวายังไมห ลับ เปน อนั แนล ะ
วา เมื่อครเู ขาฝน ละเมอเพอพกไปคนเดยี ว หลอนอาจจะกาํ ลงั อานตําราเรยี น หรอื หนังสอื เกย่ี วกบั ตน ไมท ่ีหลอนรัก หรอื นั่งทําสมาธภิ าวนา
อยา งสขุ สบายเอกา เขาอยากรแู ตคงรไู มไ ด มีสิทธอ์ิ ยางมากแคเ ห็นแสงไฟหองเปด กบั รับทราบวาหลอนอยูในน้นั

น่ังกอดอกยิม้ มองหนาตางหอ งของหญงิ สาวดวยแรงประทับล้ําลกึ เคยเหน็ เพอ่ื นทําอยางนแ้ี ลว ขาํ แตตอนน้ีเขาใจเลย มันไมใช
หนาตา งหรอกทท่ี าํ ใหเขายิม้ ความรูส ึกวา ใกลหลอ นแคน ้ีตางหากที่กอ สุข คดิ อยากน่งั มองไปเรอื่ ย ๆ จนกวาใจจะพอ

ไดหลอนมากอดคงดกี วาฝน …

๘๙

ท้งั ซอยปราศจากการสญั จร ในความเงียบของยามดกึ มีแตเสยี งจักจ่นั เรไรจากพงหญา ยามนช้ี า งฟงเพราะและขับกลอมใหใ จ
สงบ เปน คร้งั แรกท่ีเขาเงยี่ หูฟง อยางดม่ื ดาํ่ แสงไฟจากหองหลอ นดสู วยหลอกตานา เพลินหลงเสยี ยิง่ กวาคมเสย้ี วจันทรสีเงินยวงเบ้ืองบน

ใจท่ีฝนเพอทําใหโ ลกเปลี่ยนไปไดอ ยา งนี้เอง

เกือบตีหน่งึ แสงไฟจงึ ปดมืด หลอนคงเขานอนแลว เกดิ ความรสู กึ ดขี ึ้นมาขณะหนึ่ง เหมือนตอนนนั้ เขาคอยเฝาระวงั ภัยให และ
แนใจวาจะไมมีใครผา นเขาเขา ไปหาหลอ นไดเ ลย

หลบั ตานงิ่ เปน ครู กอนลงจากรถโดยต้ังใจจะเขน็ ไปสตารท ไกล ๆ ไมส ง เสยี งใหแพตรีไดย ิน เพราะใจนึกเกรงไปเองวา หลอน
คงจาํ เสียงเครื่องรถเขาไดแ ละอาจชะโงกมองลงมา กลวั เดารวู า เขามาดอม ๆ มอง ๆ เหมือนกระตายแหงนคอมองกระตายอกี ตวั บนดวง
จันทร ขายหนา ตายชัก

แตขณะทีก่ าํ ลังออกแรงดันหนารถกต็ องสะดงุ สดุ ตวั เมอื่ ไดย ินกงั วานเสียงนมุ ของผูหญงิ คนหน่งึ ดังขึ้นใกล ๆ

"มีอะไรใหช ว ยไหมคะ?"

ชายหนุมหันขวับ แพตรี! หัวใจเตนแรงเหมอื นจะวาย หลอนมายนื ชิดรัว้ แคน ต้ี ัง้ แตเมื่อไหรก นั

เปน นานกวาจะปรบั สติและออกแรงยิม้ เจ่ือน ๆ สําเร็จ

"ออ…แพ"

เอย ออกมาไดเ ทา นนั้ จริง ๆ หลอนคงลงมาเดนิ เลน เขาผิดเองท่ีนกึ วา ไฟหอ งปด หมายถึงหลอ นเขา นอน

"รถเสยี หรือคะ?"

เปน เสียงถามตามซอื่ ชั่วขณะนน้ั หลอนอาจยงั ไมแนใจนกั วา อะไรเปนอะไร

"เปลา ฮะ"

วูบนัน้ เกาทณั ฑบ งั เกิดความกลาเดมิ ๆ ข้นึ มา อาการตกประหมาแบบวัยรนุ เพิ่งเร่มิ จบี สาวปลาสนาการเปนปลิดท้งิ

"รถเปนปกตดิ ี แตพอี่ ยากเข็นไปสตารทไกล ๆ เสยี งเครอ่ื งจะไดไมก วนแพกบั ป"ู

แพตรมี องไปที่รถเขาเหมือนคิดตาม อยา งนี้แปลวา อะไรกไ็ มย ากแลว ครูหนึ่งกก็ อดอกนิง่ ไมพดู จา เกาทัณฑย ม้ิ ออกมาได เขา
รักทกุ กริ ยิ าของหลอน สิ่งทีแ่ ฝงอยูในความนิง่ และการเคล่ือนไหวของแพตรีชางกอความรูส กึ แสนดใี หกบั คนเห็น

"เมื่อก้ีแพอา นหนังสอื หรือฮะ?"

ถามอยา งใจอยากรู ราวกบั สนทิ กันพอ หญงิ สาวปรายตาสบ แสงสลวั เลือนจากไฟแรงเทียนต่ําขางทางพอทําใหเ ห็นแววหาง
เหินท่ีสงมาอยางจงใจ

๙๐

"ทาํ ธุระสว นตวั นะ คะ …คุณละคะ?"

เกาทัณฑห นาชา เอย คําตอมาถึงกับอกึ อัก

"พ.ี่ ..เออ ผม..."

อากาศช้นื นาํ้ คางทาํ ใหแ ยกแยะรบั รคู วามแตกตางระหวางฝน กบั จริง ตอนนี้ของจรงิ

ก็ถา จริงแลวทาํ ไมตองกลวั …

"ผมไมไดต้ังใจมารบกวนแพเลย แคอ ยากรูส ึกวา ไดอยูใกลแพสักพกั หนึง่ เทา น้ัน"

ไรร อ งรอยเคอะเขนิ หรอื คาดไมถ งึ ใด ๆ ในดวงตาสงบเฉย เกาทัณฑเ จบ็ แปลบเพยี งนึกวา ตนอาจเปนไอห นมุ หัวใจละลาย
อันดบั หนึ่งรอยทีเ่ อารถมาจอดแหงนหนา ฝน หาดาวตรงน้ี

"นา เสียดาย..." เขาพดู คลายอบั จน "ทาํ ไมเราไมส นทิ กนั เสยี ต้งั แตเ ด็กนะ ถาเคยคยุ กันแลว เหน็ ผมเปน ญาติ…ปานนีแ้ พอาจชวน
ผมเขา ไปนงั่ เลนขางในมัง่ ”

แพตรีเบนหนาไปอกี ทางอยา งรูนยั

“คณุ กลบั เถอะคะ ”

เกาทัณฑร ะบายลมหายใจยาว หวงฟามดื ดกู วาง ลึก อลังการดวยดวงดาวและเยือกหนาวดว ยความหาง เขาเงยหนามองเบ้ืองบน
ขณะยิ้มรับคาํ ไลของหลอ น

“ฮะ…” ตาจับดาวดวงหน่ึงไมวางพลางเอย เนบิ แผว “แถวน้ีดจี งั นา ปเู สื่อนอนมองฟานะ”

เวนระยะไปครูอยา งเตรยี มตัดใจเอยลาและหันหลังกลบั แตเหมอื นขา งในมนั เฉอ่ื ยและเหน่อื ยลาเกนิ กวา จะทาํ ตามสมองสง่ั
เบนสายตากลบั มามองดวงหนาที่ดสู งบละไมอยูใ นเงามดื หลอนน่งิ มองทศิ ทางอนื่ ที่ไกลจากเขามาก

"ผมรักแพ!"

เปน เส้ียววินาทีท่ีเขาเองกค็ าดไมถึงวาคําสารภาพหลดุ จากรมิ ฝป ากไปได เสยี วปลาบไปตลอดทรวงอกเมอื่ หลุดคําน้ันออกมา
แตก ็ดไี ปอยาง สติถูกเรยี กกลับคืนมาสานตอความเผลอไผลอยา งรวดเร็ว ตัดสนิ ใจเส่ียงทงิ้ ไพใ บสดุ ทายท้ังทร่ี ูเ หน็ แคครึ่ง ๆ กลาง ๆ

“รูว าเราเพ่ิงพูดกันแคส องสามคํา รวู าแพเห็นผมเปน แคน ายอะไรคนหน่ึงทีม่ าติดหลงหนา ตา แตความจรงิ ไมใช ถา อธบิ ายดวย
คาํ พูดท่ีดที ่ีสุด ตรงจรงิ ท่สี ดุ อยา งมากกแ็ คท ําใหแ พหัวเราะเยาะผมนอ ยลง เพราะฉะน้ันอยาเพอ อะไรใหเ ห็นผมเปนตัวตลกใหมากจะดกี วา
ขอแคพูดวา …ถา แพจาํ ผมได ก็อยาแกลง เมินกนั อีกเลย”

หญิงสาวหันมาจอ ง หลอนยนื เมม ปากอยูนานมาก เกาทณั ฑไ มก ลา พูดตอ เพราะลึก ๆ ก็ไมแ นใ จวาตนเปนบา ไปคนเดยี วหรือ
เปลา อดทนรอดทู ที า ของแพตรจี นหลอนกลาวอะไรออกมาไดเ อง

๙๑

"ขอโทษนะคะ ดฉิ นั ฟงไมรูเรือ่ ง"
แลว หลอ นกห็ มนุ ตัวกลับ ทําทา จะสาวเทา ข้นึ เรือนหนเี ขา
"แพ!"
เปนเสียงเรยี กที่ประกาศิตพอใช หญิงสาวหยดุ กกึ เหมือนถกู สะกดดวยฤทธพ์ิ อ มด
"ถา ผมละเมอเพอพกจนคุณคดิ วาเสยี สตอิ ยคู นเดยี วก็ชา งเถอะ เราเพิ่งรูจัก และคยุ กนั แคนับคาํ ไดน น่ี ะ แตส ังหรณวา ผมเกือบจะ
ทาํ ส่ิงมคี า บางอยา งหายไป เพยี งเพราะเกิดมาพรอมกับความไมร …ู และความลมื เหมือนอยางทมี่ นุษยค นหนึ่งเขาเปน กนั ”
ชายหนุมหรตี่ าลงนิดหนง่ึ ขณะกาํ ลงั พดู ไดมสี ัญชาตญาณบางอยางเกิดขนึ้ เดยี๋ วนั้น เหมอื นกบั เปนตัวเขาเอง ทวาเปน อกี ภาค
หนึ่งซึ่งอยลู กึ ลงไป และไมเคยปรากฏแมกบั ความรบั รูของตนเอง
“ผมเหน็ อะไรบางอยา งซอ นอยใู นใจคณุ นะแพ ทกุ ครั้งทคี่ ณุ มองผม แววตาเหมอื นบอกวาคุณร…ู หรือจาํ อะไรทีเ่ กนิ วสิ ัยผมจะ
เดา แตเสยี ดายทค่ี ณุ คงไมคิดบอกเลา ใหผมฟงตลอดไป”
แพตรีขยับเหมอื นจะเหลยี วหนา กลับมา แตแ ลว ก็หยุดชะงกั นิ่งเสยี กลางคนั เกาทัณฑยกมือเกาะซกี่ รงประตู
“ผมเปน คนธรรมดา ไมไดมีอํานาจวิเศษเหนือมนษุ ย มีแตนิสยั อยา งหนึ่ง คือเมอ่ื แนใจวาอะไรควรเปนสมบัติของตวั กต็ องเอา
คืนมาใหได แมจะเคยเผลอทาํ หายไปคร้ังหน่ึงดวยความรเู ทาไมถงึ ”
หลอ นยังน่ิงอยูกบั ที่ ไมเหลียวกลบั ไมเดินหนา ตอ ทวาแคน้นั เกาทัณฑก พ็ อใจแลว
ชายหนมุ กลับข้ึนรถ สตารทเคร่อื งและขับจากไปเงยี บ ๆ เหมือนมตี าทส่ี ามมองเห็นไดวาเบ้ืองหลงั ทีเ่ ขาจากมานั้น คือรา งน่ิง
ของหญงิ สาวซ่งึ ยงั ยนื คา งอยูตรงจุดเดมิ อกี เนน่ิ นาน…

เกาทัณฑยกมอื ไหวป อู ยางนอบนอม ไหวแลวก็อดเหลยี วซายแลขวาลอ กแลก ไมไ ด
"มองหาอะไร?"
ปูถามพลางไขกญุ แจประตใู ห
"หาแพครับ"
เปน คําตอบตรงไปตรงมา ตอ ไปน้เี ขาจะเลกิ อมพะนําเสแสรง...ถา ไมจ ําเปน จริง ๆ
ปชู นะหัวเราะเลก็ นอ ย แตก ไ็ มท ําใหหลานชายกระอกั กระอว นดว ยการซักถามวาจะหาแพไปทําไม แคเดินนาํ ข้นึ เรอื นเงียบ ๆ
เทานนั้

๙๒

"ผมเอาหนังสอื มาคนื ป"ู
ชายหนมุ ยื่นหนงั สือพุทธธรรมและพจนานุกรมพุทธศาสนวางไวบ นโตะ กลาง
"อานจบแลวรึ?"
"ผมซ้อื ไวเองครบชุดแลว ครับ" ฉับพลนั ก็เบนเรือ่ ง "แพไมอ ยหู รอกหรือฮะ?"
"เหน็ นองเขามาชวนไปซื้อของ"
"นอ ง?"
แปลบกลางอกขึ้นมาอีกกับแคไดย ินคาํ นั้น เขา ใจแลววา ตอนผีดูดเลือดถกู ทม่ิ อกดวยเหลก็ แหลมมนั ปวดเสียวอยา งไร
"ชือ่ มตินะ เดก็ ใกลบ า นนแี่ หละ โตมาดว ยกัน"
"สนิทกันมากไหมฮะ?"
เปน คําถามทแ่ี ผวสนิ้ ดี
"ก็เหน็ แพเขาคบอยคู นเดยี วน"ี่
เกาทัณฑส ะอกึ อึง้ เร่มิ ทอ ขน้ึ มาอีก เขากําลงั จะเปดศกึ ตีชิงกบั เจาเด็กเมอื่ วานซืนคนหนงึ่ ซ่งึ อาจชวนหลอนไปเที่ยว และให
หลอ นเปน ฝายออกคารถเมล ชา งเปนเรือ่ งเหลือฝน เสยี จริง ๆ
แตก ็ทาํ เปน ใจเยน็ ย้มิ เหมือนพระอฐิ พระปูน ชวนปคู ยุ เรือ่ งแพตรีตอ โดยไมเ บย่ี งเบนไปทางอนื่
"ชอ่ื เต็มของแพคอื แพตรใี ชไหมฮะ? เขาใจวา ปูเ ปน คนคดิ ตัง้ ให"
ปพู ยกั หนา
"อือม"
"ปูตัง้ ใจใหมคี วามหมายยงั ไงฮะ?"
ปูช นะยกชาข้นึ จิบ เกาทณั ฑคดิ วาอกี หนอยตอนเขาแกแ ละนกึ ถึงปู เขาคงจําภาพทานยกถวยน้ําชาไดมากกวาภาพอื่นหมด
"ก็ไมมีอะไรมาก พทุ ธศาสนามพี ระรัตนตรัยคือพระพทุ ธ พระธรรม พระสงฆเปน หลักที่พ่งึ ทางใจ มสี ุจริตสามคือกายสุจริต วจี
สุจรติ และมโนสจุ ริตเปนหลกั พึงกระทาํ มสี ิกขาสามคืออธศิ ลี สกิ ขา อธิจิตตสกิ ขา และอธปิ ญ ญาสกิ ขาเปนหลกั ศึกษาและปฏบิ ตั ิยง่ิ ๆ ขนึ้
ไป และทส่ี ุดมีญาณสามคือสจั จญาณ กิจจญาณ และกตญาณเปน ปรโิ ยสาน ฉันคดิ ถึงหมวดสามเหลา น้ีแลว ก็รวมลงตง้ั ชือ่ ใหเขา เวลาสอน
ใหเ ขารคู วามหมายจะไดจาํ งายวา ถาจะไปนพิ พานตอ งข้นึ ยานแหงความเปน สามใดในพุทธศาสนาบา ง"

๙๓

เกาทัณฑองึ้ ไป ความคิดอา นของปูชนะไมธ รรมดาเลย เขาเอยถามดว ยเสยี งแปรงไปเล็กนอยในเวลาตอมา

"หมวดสามอน่ื ผมพอเขาใจอยู แตญ าณสามคอื สจั จญาณ กิจจญาณ กับกตญาณนี่ ชวยอธบิ ายหนอ ยไดไ หมครบั ?"

ผูอาวโุ สตอบทนั ทโี ดยไมตอ งหยดุ คิดทบทวน

"สัจจญาณคอื ญาณหย่งั รอู รยิ สจั สี่ คอื เทาทนั วาอยา งนีท้ ุกข อยา งน้ีไมท กุ ข ทาํ อยางไรจงึ ทกุ ขห รือไมท กุ ข สวนกิจจญาณคือ
ญาณหย่งั รูก ิจท่ีตองทาํ เพ่อื ใหหลุดจากขายทกุ ข ปฏบิ ัติจติ เชนไรแลวลา งกิเลสจากสนั ดานได สดุ ทา ยกตญาณคอื ญาณหยง่ั รูวา กิจแตละ
อยา งไดท าํ ไปแลว ทกุ ขก็ทาํ ใหแ จง แลว ตน เหตุทกุ ขก ท็ าํ ใหแ จงแลว ทางดับทุกขก ็ทาํ ใหแจงแลว ทีส่ ุดคอื ความดับทุกขไ ดเกิดข้ึนก็รูแ จง
แลว"

เกาทัณฑกะพรบิ ตา พุทธศาสนมีความลาดลึก แจกแจงเปนทางตรงและปรยิ ายตา ง ๆ ไดพสิ ดารยง่ิ นบั วันผูกพนั ใกลชดิ ก็เห็น
มากข้ึนทกุ ที แคม องจากผวิ นอกทางปริยัติในคัมภรี ท ่มี แี ตตวั หนงั สอื ก็จะเหมอื นศาสตรท างโลกศาสตรห น่ึงซึง่ ตอ งใชก าํ ลงั สมองอยา ง
ใหญหลวงในการแทงใหท ะลุ

ความคดิ จะชวนปูถ กเถียงหวั ขอธรรมเพอ่ื จบั ผิดแบบเด็กไมร ูประสาเหอื ดหายไปเฉย ๆ เขากระแอมนดิ หนงึ่ กอ นเลาดว ยเสียง
สั่นหนอ ย ๆ เพราะทราบแกใจวา มเี จตนาเบือ้ งหนาเบ้ืองหลงั อยางไรในการเรมิ่ เลา นนั้

"ตอนนผ้ี มเปนลูกศษิ ยของหลวงตาแขวน"

ปยู ม้ิ และรบั ฟงโดยไมขดั จังหวะ อกี ทั้งปราศจากว่แี ววประหลาดใจอนั ใดทงั้ สิ้น

"เดอื นหนา ผมอยากลางานสักอาทิตยห น่ึงเพ่ือทุม เทจริงจงั กับการเรียนทําสมาธิภาวนา ปญหาของผมคือยงั ไมพ รอ มแมแ ตจะถอื
ศีลหรือนงุ ขาวหม ขาว เพราะไมแนใจในกิเลสตัวเอง กลวั วาถา เขา ไปอยูในวดั แลว จะเปนสิ่งแปดเปอ นแกวดั แตขณะเดียวกันก็ทนปฏิบัติ
อยูใ นหอ งพักหรอื บานพอแมไ มไดดว ย เพราะตองมีสง่ิ ดงึ ใจใหไ ขวเขวไหลมาเทมาตลอดเวลาแนนอน ผมจึงอยากขอปู จะเปน การรบกวน
ไหมฮะถาขออาศัยทนี่ ีส่ ักอาทิตย? บา นปูไมมีขอ บบี รัดใหตองกงั วลวา ทาํ อยา งน้ันอยางนี้แลว เปนความผดิ ความถกู แตขณะเดยี วกันก็
ปลดปลอยผมออกจากเคร่ืองของและผคู นแวดลอมเดมิ ๆ เปน สปั ปายะเหมาะตวั ทสี่ ดุ เทาทผ่ี มจะนกึ ออกในเวลาน้"ี

หลานรูปหลอรายยาวแตตนจนจบชุดจากตนสายถงึ ปลายสายแบบไมใหต ง้ั ตัว ปูช นะหัวเราะเลก็ นอย สายตาไมส ง กระทั่งแวว
รูทันออกมา

"อยูไหวเหรอะ หองหบั กลายเปนท่เี กบ็ ของ ท้ิงตูเตียงไปหมดแลว"

"ผมต้งั ใจวา จะขอนอนบนแครใ นหองเก็บของใตบนั ไดใกลหองครวั นั่นแหละครับ"

เกาทัณฑพ ดู ดวยทา ทางนา สงสารเหมอื นคนไรทอ่ี ยูอ าศัย หมดทางเลือกแลวอยา งสิน้ เชิงจึงบากหนา หนีรอนมาขอพึง่ เย็น

"อยากถอสงั ขารมาลําบากถึงนี่กต็ ามใจแก"

เปน คําตอบตกลงทงี่ ายดายเกินคาด ชายหนมุ ตาสวา งราวกบั ตดิ นีออนเปน แผง ไมน ึกวา เรอื่ งจะงา ยขนาดนี้

"ปูอนุญาตหรอื ครับ?"

๙๔

"เออ!"

ชายหนมุ ระงบั ความดีใจแทบออกนอกหนา อยา งยากเยน็ กลัวปูจะเอะใจเสยี กอ น

"บานนม้ี ผี ูหญงิ " ปูเอยเสยี งตํ่าข้นึ มากลางความลงิ โลดของเขา "อยูนกี่ ท็ ําอะไรใหเหมาะควรหนอ ย"

"ครับ!" รีบรบั ปากทันควันอยา งกลวั ปจู ะเปลย่ี นใจเพราะฉกุ คดิ ได "ขอใหป ูไวใจ ผมอาจดไู มใ ชคนดีนัก แตเรอื่ งนผ้ี มรวู า
อะไรควร อะไรไมค วร"

"ไปเปนลูกศิษยทานแขวนมาตัง้ แตเม่อื ไหรล ะ?"

ชายชราเบีย่ งเรื่องถามมาอีกทาง

"เม่อื วานนเี้ องฮะ เผอิญเมอื่ อาทิตยทีแ่ ลว ผมเห็นแพกาํ ลังจะไปทําสงั ฆทาน กําลังหอบถังขึน้ แท็กซอี่ ยพู อดี เลยอาสาชว ยเอาขน้ึ
รถผมแทน แลว ก็ไดไปพบทา น เกดิ ความเลอื่ มใสบางอยา ง คิดอยากเรยี นฝกสมาธิภาวนาดบู า ง เมื่อวานเลยไปฝากตวั เปน ศิษย และเพราะ
ไดอาจารยดี ตอนนผี้ มพบวาตัวเองอยากจะเอาดตี ามทาน เลยคิดจริงจัง มาขอรองปเู รอ่ื งสถานท่ี"

ปพู ยักหนา ตามเคย สงบคําตามนสิ ยั ทง้ั คเู งียบเสยี งกนั ไป แพตรยี งั ไมม าสกั ที แตตอใหตอ งรอถงึ คา่ํ เขากจ็ ะทูซอ้ี ยนู แี่ หละ
ยังไงตอ งเห็นหนาใหได

เกาทัณฑนกึ วาปูจะแปลกใจบาง ซกั ถามอะไรเกีย่ วกับการเปนลูกศษิ ยหลวงตาแขวนของเขาเสยี หนอย แตก ็เปลา จนตอ งเปน
ฝายเลียบเคยี งเสยี เอง เงยี บนาน ๆ เดย๋ี วปเู อยปากไลเทา นั้น

"ปรู จู กั ทานมานานหรือยังฮะ?"

"ตงั้ แตท า นมาอยทู ่วี ดั เมือ่ เกือบยี่สบิ ปก อ น"

"ออ นับวานานเหมอื นกนั แลวกอ นน้ที า นอยูทไี่ หน? ผมยังไมม ีโอกาสถามประวัตหิ รอื เรอ่ื งราวของทานเลย"

"บา นเดมิ ทา นอยนู ครสวรรค แตปกหลกั ที่กรงุ เทพฯตงั้ แตวยั รนุ บวชที่วัดทางนฤพานเมือ่ อายไุ ดเ กือบสามสบิ รํ่าเรยี นและรับ
ใชพ ระอุปช ฌายแ คห า พรรษากอ็ อกเดินทางธุดงคจากเหนือจดใตต ลอดอายบุ รรพชิต เพ่งิ เมอื่ เกอื บย่สี บิ ปก อนคราวมาเยีย่ มพระอปุ ช ฌาย
ครั้งสุดทา ย ไดร บั การขอรอ งใหช ว ยสืบตําแหนง เจา อาวาสแทน ทานแขวนก็เห็นสงั ขารตัวเองโรยราไมเ หมาะแกการธดุ งคแ ลว จึงรบั รกั ษา
วัดซ่งึ เกา แกหลายชั่วอายุคนนเี้ ร่อื ยมา"

"อือม" เกาทัณฑค รางเบา ๆ "พระอปุ ช ฌายทานมรณภาพนานหรอื ยังครับ?"

"วนั เดียวหลงั จากทท่ี า นแขวนรับจะดแู ลวดั ให"

ชายหนุมขนลุกหนอ ย ๆ แตแลว กท็ าํ ใจสงบเฉย

"แลว ทที่ านสละเพศฆราวาสออกบวชเปนพระตง้ั แตย งั หนุม แนนนีม่ ีเหตุผลอะไรฮะ?"

๙๕

"จรงิ ๆ ทา นศึกษาพระธรรมคาํ สอนและมีศรัทธาปสาทะมานานแลว ตงั้ แตกอนร่ําเรยี นจบมาทํางานทาํ การเหมือนหนุม ๆ
ท่ัวไป แตว นั หนึ่งบญุ พาวาสนาสง ใหทา นไปพบกับพระดที ี่วัดทางนฤพาน เหน็ ปฏปิ ทานาเลอ่ื มใส ก็ฝากตวั เปนลกู ศษิ ยต้ังใจถอื บวชจริงจงั
หันหลงั ใหกบั ความกา วหนาทร่ี ออยูในอาชพี การงานทัง้ หมด"

ฟงแลวเกาทณั ฑช กั หนาว ๆ รอน ๆ เพราะดวู ิถีทางทานแลว เผอญิ คลา ยเขาอยางไรพิกล บอกตนเองวา ตอใหศ รัทธาพระ
อาจารยห รือพระธรรมคาํ สอนมากกวานี้อกี รอยเทา เขาก็คงกเิ ลสหนาเกนิ กวาจะอทุ ศิ ตวั บวชเปนพระภิกษไุ ปตลอดชีวติ อยางหลวงตา
แขวนแน ๆ ถาสักสามเดือนคอ ยวาไปอยาง

"ตลอดสองอาทิตยท ผ่ี านมาผมอา นหนงั สอื ธรรมะและปรชั ญาไปหลายเลม บางเลม ทนี่ าสนใจกอ็ านตลอด บางเลม อา นคราว ๆ
พอใหร ูวา ทรรศนะของคนเขยี นเปนอยา งไร ผมพบวา ..."

คําพูดตงั้ ประเดน็ ธรรมสากัจฉานนั้ ขาดหว งไป เมอื่ หางตาเหน็ เงารา งใครคนหนง่ึ ปรากฏขนึ้ อยา งเงียบกริบ

๙๖

บทท่ี ๙ ตามฝน

แพตรีกาวขน้ึ มาบนเรือนดว ยฝเทาเงยี บเชียบราวกบั เปน แคเ งา เกาทณั ฑห ันไปเห็นแลว ลมื หมดทุกส่ิงชั่วคราว เอาแตจอ งมอง
รา งสะคราญสวา งตาในชุดขาวแนนิง่

หลอนยิ้มใหป ูอยา งดี แตเมอื่ เหลอื บตามาสบกบั เขาก็ลดทง้ั คุณภาพและปรมิ าณลง ไมวา จะเปนแววตาสวยหรือรอยยิม้ ใสทเ่ี พง่ิ
สง ใหปูหยก ๆ เหมือนผา นตามองพอใหร ูวาหนาแบบน้ีเคยเหน็ ทีไ่ หนมากอ นหรือเปลา แลวกป็ ลีกตัวเขา หอ งของหลอ นไปเงียบ ๆ ไมได
หยดุ ลงพดู จากับปูหรอื เสยี เวลาทกั เขาแตอยา งใด เกาทณั ฑร ูตัวเลยวาน่นั เปน คร้ังแรกท่ีเขาเหลียวหลงั ตามผูหญิงคางเติ่งทัง้ ทเี่ จา ตวั ลับหาย
ไรเ งาไปแลวเปนนาน

เสียงกระแอมของปปู ลกุ เขาจากภวงั ค ชายหนุมรีบหันหนากลับมาและปน ยิ้ม

"อา ..."

เกาทัณฑท าํ ทาคิด นึกไมออกวา เม่ือครูพูดอะไรคางไว หวั ใจเตน ตึก ๆ ไมหยดุ

"ผม...ออ ...อา นหนังสอื ไปแลว หลายเลม "

ลอบถอนหายใจอยา งโลงอกท่ีนึกออก แตแลว กต็ ันคาํ พูดอกี การปรากฏตวั อนั เงียบกริบของแพตรีทําใหเ ขาสบั สนไปหมด จน
ทาเขา ก็หวั เราะดัง ๆ ขัดจงั หวะ ถาไมป ะตดิ ปะตอเหตกุ ารณกด็ ูเหมอื นคนบา อยไู มอ ยูก็หวั เราะออกมาเฉย ๆ

แลววินาทหี นึง่ เมอ่ื สติสัมปชญั ญะกลับคนื มา ชายหนุม ก็สานรอยกริ ยิ าประหลาดของตนดว ยปฏิภาณอันวองไว

"ผมวาหนงั สือบางเลม นี่ตลกชวนขาํ มากกวา เปน หนงั สือจงู ใหส นใจหรอื เขาใจธรรมะและปรชั ญา นกึ ถึงบางประโยคทค่ี น
เขยี นแทรกความคดิ เหน็ สว นตวั แลว ยงั ตามมาจีเ้ สนไดจนถงึ เดย๋ี วน"้ี

พดู เสร็จก็ทาํ เปน หัวเราะออกมาอีก ภาวนาอยาใหปขู อตัวอยา ง เพราะยงั คิดไมทนั วา จะเอาอะไรทชี่ วนขาํ จริง ๆ มาสาธก

"แตกม็ ีหลายเลม ท่ดี งึ ผมเขา สบู รรยากาศใหม ๆ " คราวนช้ี ายหนุมเปลี่ยนสีหนา ใหด จู ริงจังข้นึ "บางคร้ังผมวูบวาบขึน้ มา เหน็
ตัวเองเปน แคส งิ่ เลก็ กระจอ ยรอ ยในธรรมชาตอิ ันยิ่งใหญไพศาล หากยืนอยทู ขี่ อบจักรวาลแลวสามารถมองเห็นสิง่ เลก็ ใหญพรอ มกันได
ทง้ั หมด ก็คงเกดิ ความเห็นชดั แจงวาช่วั อายุขัยของคนเราเปนแคธุลขี องธลุ ที ป่ี รากฏปลิวข้นึ วบั เดียวในหว งเวลาและอากาศวางไรกาํ หนด
หาสาระไมไดเ ลย”

"ก็ใช แกกบั ฉันเปนเศษธุลี แตเปนเศษธุลีที่คิดได สาํ คัญวา ตัวเองยง่ิ ใหญไ ด รสู กึ สขุ ทุกขไ ด แลว กก็ ลวั ตายได ดาวฤกษท ี่
ย่ิงใหญก ลางจักรวาลเสียอกี คดิ ไมได สําคญั วา ตวั เองใหญไ มไ ด สุขทุกขไมไ ด กลวั ตายไมได"

เกาทณั ฑย้ิมออกมาหนอยหนึ่ง นกึ ในใจวา ปูเปนคนเขาใจพูดและมแี งค ิดละเอยี ดออนกบั ทุกมมุ มอง ทา นคงใชเวลาหลายสบิ ป
ในชวี ติ ขบคดิ ถงึ สง่ิ ตา ง ๆ จนตีแตกถีถ่ วนแลวกระมัง ชั่วขณะนน้ั เขาอยากใหตนเองในวันหนาไดเปน คนแกอยา งปู...แกแ ละเต็มไปดว ยภมู ิ
ปญญาลกึ ซ้ึง

๙๗

"ถา แกปฏบิ ตั ิวิปส สนาถึงจดุ ที่แมล มื ตาก็ไมร สู กึ วามตี วั ตนกําลังมอง มีแต ‘การเห็น’ เทา นัน้ ทปี่ รากฏกบั ตัวรู แกจะตระหนักวา
ดวงตาคนู ้ีเคยขงั เราไวก ับความคับแคบอยางไร เมือ่ มองลงพ้นื แกเหน็ สิง่ ท่ีอยหู า งจากสายตาแคไมกีศ่ อก บอกตัวเองไดวา แกสูงแคไหน

แตเ มอ่ื มองขึ้นฟา แกเหน็ ความวา งเวิง้ สดุ ตาหาตําแหนงคํานวณระยะไมได กไ็ มร ูจะบอกตัวเองยงั ไงวาแกเล็กเต้ยี สักปานใด
สายตาคนู ี้ของมนษุ ยม นั ใหแกไดแ คม ุมมองทแ่ี คบเลก็ หากปราศจากสตปิ ญ ญาของนักคิด นกั วทิ ยาศาสตรทชี่ วยกนั สัง่ สมความรสู บื ทอด
กนั มา ก็คงไมม ชี าวโลกธรรมดาท่ไี หนคาดคดิ ไปถึงวาพน จากโลกนี้ไป ส่ิงท่เี รียก ‘ทอ งฟา ’ น้นั คอื มหาจกั รวาลท่กี วางและลึกจนแมแต
แสงอาทิตยท ีบ่ าดตาคนบนโลกใหบอดได ก็กลายเปนแคห ่ิงหอยเพียงจุดหนง่ึ ”

เกาทณั ฑคอย ๆ ผินหนา ไปมองทองฟา เบื้องไกล เมื่ออาศยั อยบู นโลก พระอาทติ ยคือไฟฉายดวงมหึมาท่ีสองใหทกุ คนมองเห็น
สงิ่ ตา ง ๆ ทุกซอกมมุ ทัง้ ทพ่ี น โลกไปนดิ เดียว พระอาทิตยก แ็ คแ สงดาวเล็กเทาปลายเขม็ เชนจุดดาวดวงอ่นื ในหว งจกั รวาล ตอ ใหมารวมกัน
เปน กระจกุ นับหม่นื นบั แสนลา นดวง กป็ รากฏเปน ไดเ พียงคบเพลงิ ดวงนอ ยในถา้ํ มดื กวา งใหญม โหฬารเทานัน้ เอง

“และดวงตาทมี่ นุษยคิดวาเปน ประตเู ขา บานใหญข องปญญานน้ั ก็ไรความสามารถกระทง่ั เปดใหแกเห็นส่ิงท่เี รียกวา ‘เวลา’ มนั
ไมเ คยแสดงใหแกเห็นวา แมสงิ่ ที่อยนู ง่ิ ตรงหนา กก็ ําลงั ลอยเล่ือนอยใู นกระแสเวลา ทุกสง่ิ รอบตัวทกี่ ําลงั เหน็ และไมอ าจเหน็ ปรากฏอยไู ดก็
เพราะพวกมนั ไหลเลอ่ื นในมิตเิ วลาระนาบเดียวกบั รางกายที่เปลย่ี นแปลงของแก หากสิ่งใดหยุดอยู ณ จดุ ใดจดุ หน่งึ ของเวลา ก็แปลวาโลก
นจ้ี ะมอี ะไรมากมายทีจ่ ู ๆ หายไปอยางปราศจากรอ งรอยตอหนา ตอ ตาเรา”

ชายหนมุ หันมามองโตะ ตรงหนา คิดตามดว ยฐานจิตท่ีมีเศษสมาธคิ างอยู แลว วูบหนงึ่ กเ็ กดิ สัมผสั รูข น้ึ มาวาแมโตะ ท่ีถูกเห็นนัน้
ก็เลอ่ื นไหลในกระแสเวลาอยจู ริง ๆ เทยี บสมั พัทธไ ดก ับกายเขาท่ีหายใจเปลยี่ นแปลงอยูตลอด เกิดความรูแจงวาบในบดั น้ันวาเวลาเปน
องคป ระกอบมลู ฐานหน่งึ ของสรรพสง่ิ ธาตเุ ยน็ รอ นออนแขง็ ในรา งกายเขาเองเปนตัวเวลา มนั เคลอ่ื นตวั เปลีย่ นแปลงไปเรื่อย ๆ ภายใต
ความทรงตัวหลอกตา

เศษสมาธทิ ีช่ ว ยเปดประสาทตาและประสาทหูเต็มทีน่ ั้น เมอ่ื มีเจตนานาํ ใหจติ พิจารณาไป ก็ผุดความเหน็ ชนดิ หนึ่งข้นึ มาเหมือน
ถกู สะกดใหพน สภาพบคุ คลไปครูหนึง่ มีแตการเหน็ ออกไปขางหนาเปน สีสนั รปู ทรงตา ง ๆ ที่ดูแปลกและปราศจากความหมายอยา ง
สน้ิ เชิง

เพราะทกุ สิ่งตองไหลเล่อื นตามเวลา ทกุ ส่งิ จงึ ตองเปลยี่ นแปลง…

ไมใชส…ิ ตัวรูท ผ่ี ดุ ขน้ึ มาอยางฉบั พลันบอกตัวเองวาทกุ สิ่งตองเปลยี่ นแปลงตางหาก กาลเวลาจงึ เกดิ ข้ึน

เกาทณั ฑกะพริบตาถ่ี ๆ วูบแหง ความเห็นอันประหลาดสลายตัวอยา งรวดเร็วและเหมือนอุปาทาน กระแอมทหี น่งึ กอนเบ่ยี งขอ
สนทนาใหส มองคดิ แทนจติ รเู สยี

"เรามพี ุทธอยูห ลายนิกาย ทุกนิกายทําใหเ ราเห็นธรรมชาติไดอ ยา งถองแท และทาํ ใหเราหลดุ พน จากทุกขเ หมือนๆกันหรือเปลา
ฮะ?"

เขาอานมามากพอจะทราบวาแนวคิดของแตล ะนกิ าย แตล ะความเชอ่ื น้ัน ถกู บนั ทกึ ถา ยทอดสบื เนอ่ื งกันมาโดยบุคคลทมี่ ีภูมิรู
แตกตา งกัน ตคี วามและแปลความหมายคาํ สอนดั้งเดมิ ของพระตถาคตผิดกัน เมอื่ ถามปเู ชนนน้ั เกาทณั ฑรูสึกวา ตนถามดวยความอยากรู
จรงิ ๆ ใชจ ะถามเพอ่ื หาทางตอ นอะไร

๙๘

"บอกวาจุดประสงคคอื ตอ งการดับทกุ ขเ หมือนกันดีกวา ตางทคี่ วามเห็นในการปฏิบตั ิ คือมีความหยอนตงึ ผดิ กัน พุทธเรามี
ความเหน็ เปนสองฝายใหญ ๆ คอื มหายานกับหินยาน มหายานเนนเรื่องดับทกุ ขเปนหลกั ไมสนใจเร่อื งระเบียบหรือธรรมเนยี มอะไร
เทา ไหร ซ่งึ เวลาก็พสิ จู นใ หเหน็ แลว วา มคี วามแตกแยกฟน เฝอไปมาก เหมอื นจะไปเมอื งเดยี วกนั แตมีทางใหเ ลอื กเยอะเกนิ ไป เอาแนไ มไ ด
วา เลือกแตล ะเสนแลวจะเจออะไรเขา ระหวา งทาง ทําไปทาํ มากลายเปน ความเขา ขา งตัวเองวาอันนผี้ อ นปรนได อนั นั้นลดความเครงลงเพอื่
ความเหมาะสม เปด ชอ งใหค ลุกคลกี ับญาติโยม กลายเปน พระนักธรุ กจิ บาง พระนักการเมอื งบาง หรือหนักกวานัน้ เปนสมี พูดจาโกหกพก
ลมไปวัน ๆ ไดเพราะหยอนวนิ ัยมาทลี ะขอ -สองขอนั่นแหละ

ตางกบั หนิ ยาน หรือที่ทางเราเรยี ก ‘เถรวาท’ ท่อี อกจะเครง ครัด แตกป็ ระกนั ไดว า ถึงทีห่ มายแน เพราะเปนวาทะของพระเถระผู
เปน อรหนั ตซง่ึ หลุดพน ตามพระพุทธองคโ ดยตรง หลายคนบน วา เครงเกินเหตจุ นสุดวิสยั จะปฏิบัตไิ ดจ ริง แตหากศึกษาใหด ีจะพบวา มกี าร
อนุโลมใหก บั สถานการณจ ําเปน ในตวั เองอยูแลว ไมใ ชก ระดกิ แลว ผดิ ไปหมด"

"คอื นกิ ายนีท่ ่ีแทกเ็ ปนเรอื่ งของวนิ ัยสงฆ? "

"เร่อื งของคาํ สอนดว ย เถรวาทยดึ เอาหลักการสอนจากพระพทุ ธพจนเปน เกณฑท้ังทางโลกและทางธรรม จะปรุงแตงอะไรกม็ ี
พระพุทธพจนมาเปน ลูทาง ไมแ สดงอภนิ หิ ารฉีกแนวไปคนละแพรง แตส ําหรับมหายานนน้ั บางครัง้ ก็เอาปญ ญาของอาจารยแตล ะนิกาย
ยอ ยเปนหลัก ซงึ่ บางคราวไดผูร จู รงิ มานาํ ก็พอทําเนา แตบางทีไดผรู ูเทยี มมาจงู กน็ บั เปนคราวเคราะห เพราะตง้ั ตนวา จะไมเช่ือตาํ ราเสยี แลว
กต็ องไปเชอ่ื เอาตามเจากูท่ีตนเลือ่ มใส ดีเลวผิดถูกอยางไรก็ฝากไวกบั ผเู ปนใหญใ นนิกายน้นั ลูกเดียว"

"งัน้ เถรวาทเราเชอื่ ไดยงั ไงฮะวา คําสอนของพระพุทธเจา ไมถูกบิดเบอื น ไมไ ดถูกดดั แปลงโดยเจา กทู ีถ่ กู อาํ นาจความถอื ดี
ครอบงําในแตละยคุ เวลามันผานมาเปน พัน ๆ ปอ ยา งน?้ี "

"ดูกนั ท่หี ลกั ปฏิบตั ิใหญ ๆ ในวงของศลี สมาธิ และปญญา ถา ก่คี นๆต้งั ใจปฏบิ ตั จิ รงิ แลว ไดดี ไมเ สยี สติ หา งจากการครอบงาํ
ของกามคุณ บรรลุถงึ ความสวา งแจง พน ทุกขไ ดอยางปลอดภยั ตาม พุทธประสงค อยางนก้ี ็นบั ไดวาถูกตอ งตามพทุ ธพจนแน”

เกาทณั ฑพ ยักหนาหงกึ หงัก จบั ทางไดแ ลววา เพียงอยใู นกรอบของศลี สมาธิ ปญ ญาเพอื่ การพน ทกุ ข ปสู ามารถตอบปญ หาได
ครอบจักรวาล เพราะนี่คือจุดใหญใ จความของพทุ ธแท ๆ ไมใชเรื่องของสํานวนโวหารหรือวิธถี กเถยี งดวยการยกประเดน็ ใด ๆ ขึ้นมาต้ัง

“พูดกพ็ ดู เถอะนะครับ ขา วเสียหายทีเ่ กดิ ขึน้ ในแวดวงพทุ ธศาสนาเรามาจากนา้ํ มอื ของคนหม ผาเหลอื งของทง้ั ฝายเถรวาทและ
มหานกิ าย อยา งน้พี อแสดงไดห รอื เปลา วา หลักปฏิบตั ไิ มไ ดเปน ประกันอะไรเลย ข้นึ อยูกบั บคุ คลเสยี มากกวา ปูบ อกวา ความแตกตา ง
ระหวางมหายานกบั หินยานคือวินยั และหลกั คําสอน ทนี ี้ถาพวกท่ีลาก ๆ กนั บวชนนั่ แคประกาศตวั วาเปน เถรวาทหรอื หินยานโดยขาดใจ
ยดึ วินัยและหลักคําสอน ผลกเ็ หมอื นกนั น่ันเอง อยฝู า ยเดยี วกนั คอื ขอลดหยอ น ขอพงั กรอบที่พระพุทธเจา วางไว… อยางนี้โลกยคุ เราทม่ี ัน
สืบสันดานแบบเดยี วกนั หมดควรมแี คห ลกั ธรรมแบบเถรวาทไวศกึ ษากันตามใจสมัครดีไหมครบั ? มีวดั ย่ิงดึงศรัทธาคนใหต กตํา่ ลงเปลา ๆ”

“ไปคดิ อยา งนั้นไมไ ด จริงอยูบา นเมืองเรากาํ ลังเตม็ ไปดว ยลูกชาวบา นหม ผา เหลือง เขาใจแคกตกิ าวาบวชเพื่อนุงหม จีวรออก
เดินรบั ขา วและนอนสบายในที่พัก แตก ย็ ังมีคนรูแ จง และเขา ใจจริงถงึ ขอ ตกลงท่ีวาเรามีวัดไวเ ปน เขตแบง แยกหนา ทร่ี ะหวา งสงฆกับ
ฆราวาส ฝายฆราวาสเตม็ ใจสรางบริจาค เพือ่ รักษาคําสอนท่เี ชื่อตรงกันวา มีคา ยงิ่ กวาเงินทองซง่ึ ถกู แปลงเปน โบสถศ าลาและขาวถวายพระ
ฝายสงฆเปน ฝายรกั ษาคําสอนไวดวยการปฏิบัตอิ ยา งเต็มที่ ไมห ว งหนา พะวงหลังวา จะตองแกง แยงชงิ ดที างการงานกบั ใคร ปฏิบตั ิไดเย็น
แคไหนกเ็ อามาพรมแจกญาติโยมดว ยธรรมเทศนาทีม่ าจากความรจู รงิ

๙๙

ทนี ้ถี า คิดตดั โอกาสดวยการร้ือถอนวัดวาอารามหมด เพียงเพราะเห็นวาบานเมอื งเรามนี กั บวชทศุ ีลครองวัดกนั มากนกั ก็
เปน อนั วา ยอมรบั พรอ มกันวาทกุ คนเห็นแตนกั บวชทุศลี ไมเหลอื ใครเหน็ คา ของหลักธรรมคาํ สอนอีกแลว ไมต องเปด ทางใหค นปรารถนา
จะเขา ใหถ ึงธรรมดว ยทางตรงอีกแลว ไมตองการฐานะอา งอิงใหม ฝี ายน่งั อยูสงู เพ่ือพดู ถึงของสงู อีกแลว

คิดดูนะเต ถา หลวงตาแขวนน่ังอยใู นบา น เปนคณุ ตา เปน คนชราสงู อายทุ ีอ่ าจเกษยี ณแลว หรือยังตองทํางานงก ๆ เง่ิน ๆ แกจะ
เอาธรรมเนียมอะไรมากม ลงกราบไหวท า นใหส มกบั ความเคารพบชู าสดุ หัวใจ แกคิดวาทานจะมเี วลาสง่ั สมตบะเดชะจนแกก ลาขนาดท่ี
ใครนง่ั ใกลกถ็ กู ดงึ ดดู ใหใ จคลอยลงเปน สมาธิไดขนาดนน้ั หรือเปลา ? คําสอนในคมั ภีรเปนส่งิ ทท่ี ุกคนอานไดเหมอื นกนั กจ็ ริง แตก คี่ น
สามารถนํามาปฏบิ ตั ิใหเ ขา ถึง ทัง้ ทีย่ ังตอ งแยง งาน แยง ตําแหนง มุงหาเงนิ เลยี้ งปากเล้ยี งทอ งไปวนั ๆ อยา งเรา ๆ ”

เกาทณั ฑย นควิ้ ตรองตาม อดคดิ ไมไดว า ท่ีสุดกต็ อ งยอมใหกาฝากกลุม ใหญต ักตวงประโยชนจากชอ งวา งท่เี ปด ไวไ ปเร่อื ย ๆ
อยา งนน้ั หรือ? เกอื บถามปไู ปวาอยางน้คี วรแกไขอยางไร แตก็นึกไดว าปมนมี้ นั ใหญหลวงเกนิ กวาจะแกด วยการถามตอบงาย ๆ ในบา น
หลงั หน่ึง ท่คี สู นทนาปราศจากบทบาทสาํ คญั ในสังคมระดับประเทศ ระบบการกลั่นกรองบคุ คลเขาสูม รรคาของสงฆเปน เร่อื งละเอยี ดออ น
ตอ งทาํ กนั จริงจังในยคุ ทธ่ี รรมเปน ใหญ ผคู นเกรงกลัวบาปเองโดยไมต องพรา่ํ สอนกันมาก จู ๆ จะหวังใหมีใครคนหนึง่ โผลข้ึนมา
ปรับเปลยี่ นระบบสงฆใหเ ขา ลูเ ขาทางทั้งหมดในเดอื นเดยี วปเดยี วน้ัน มันเหลือวิสยั เปนอยางย่งิ

ชายหนุม หรีต่ านิดหนงึ่ เลย่ี งถามมาอกี ทาง

"เม่อื พน ทุกขแ ลว ไมม ตี ัวตน เราจะพน ไปทาํ ไมฮะป?ู เราเพยี รปฏิบัตธิ รรมไปก็เพ่ือใหต นเองพน ทกุ ขและมีสุข แตเห็นอยูวา บนั้
ปลายของการปฏิธรรมในศาสนาพทุ ธไมม ตี ัวตนหลงเหลือไวร ับรางวลั อันหวานชืน่ เสียแลว แบบน้จี ะทกุ ขแบบเกา หรอื สขุ แบบใหมมันก็
ครือ ๆ กันนนั่ เอง"

“จับทางใหมนะเต พระพทุ ธเจาทรงสอนเรื่องทุกขและการดบั ทุกข ศาสนาพทุ ธไมไดต ั้งข้ึนมาดว ยประเดน็ ของอตั ตาและการ
ดบั อัตตา เพราะฉะน้ันหากตอ งการตระหนักถงึ ‘รางวัล’ อนั เปน ปลายทางของพทุ ธ แกตองเรมิ่ ตนท่นี ี่ ฟง ทา นแจกแจงวาอยางไรเรียกทุกข
อยา งไรท่ีจิตเปนทกุ ข อยางไรคอื การเวยี นวา ยหลงลมื แลวกลบั จําอยูกลางน้ําข้นึ นํ้าลง มเี พ่ือหมด พบเพือ่ พราก อยเู พ่อื ไป เกิดเพอ่ื ตาย วน
กลบั สลบั ไปสลับมาแลว ๆ เลา ๆ

ผปู ฏิบัติถึงธรรมยอมเห็นวา โดยแทแ ลวเราคือจติ ที่หลงแลนไปดว ยความไมร ู สรา งโลกสรางตวั ตนขึ้นมาแบกไวอยางไรแกน
สาร ตัวตนหน่ึงสรางกรรมใหอ กี ตัวตนหนึ่งรับผล อยา งเชนทแี่ กกาํ ลงั รบั ผลหลาย ๆ อยางจากความคิดของวยั เด็ก จากการกระทําของ
รา งกายเม่อื ยังเล็ก ตวั ตนในวยั เดก็ ของแกมนั แปรไปแลว สลายตวั ไปหมดแลว แกลืมอะไร ๆ ในชว งน้นั ไปหมดแลว แตตัวตนของแก
ในตอนนี้ รางกายท่เี ห็นอยูน ี้ ยังตอ งมาเสวยผลทที่ ําไวในคร้ังกอ นอย"ู

เกาทัณฑคดิ ถงึ แผลเปนบางแหงในรา งกาย อันเปนของฝากจากความคะนองในวัยเด็ก นกึ ถงึ เพื่อนรว มกว นตอนสบิ ขวบคน
หนง่ึ ทต่ี าบอดเพราะเลนข่ีจักรยานผาดโผนกบั เขา หมอนั่นยังเปน ไอตาเดยี วท่นี า สงสารมาจนถึงทุกวันนี้ ทง่ั ทีร่ า งกายและจิตใจเตบิ โต
เปล่ียนแปลงจากวัยซนมาแลว เปนคนละคนอยา งสน้ิ เชิง

ตัวตนในวันน้มี าจากตัวตนเมือ่ วาน…

"ถึงไมพน ทกุ ข ไมเขาถงึ ธรรม กไ็ มมีตัวตนไหนไดร บั ผลท่ีมนั สรางขึ้นอยางถาวรอยูแลว ละเตเอย มันเปน ความสบื เนื่องของ
ธรรมชาตทิ ่หี ลอกจิตเราใหห ลงละเมอเพอ พกเรอ่ื งตวั ตนเดิม ตัวตนเดียวไปวนั ๆ เทา น้นั ไอที่เหน็ เราเปน เรานีแ่ ทจ ริงคืออุปาทานทเี่ กิด
สืบเนอื่ งเหมอื นคลน่ื ทะเล หลอกตาใหเห็นเปนลูกคลื่นเดยี วกันวง่ิ เขามา ทงั้ ที่ความจรงิ เปน นํา้ คนละกลุมแท ๆ ”