๔๕๐
แวดวงพทุ ธมคี นประหลาด ๆ อยเู ยอะ เพราะพุทธสาวกนนั้ ถา สงั่ สมวาสนาบารมมี าในรูปแบบเฉพาะตวั ถึงจดุ หนึง่ ก็อาจเปน
อะไรไดท ัง้ นน้ั ดวยเหตทุ ป่ี จ จยั บนั ดาลรปู นามมีอยหู ลายช้นั หลายซอ น ทัง้ กาํ ลงั บุญ กําลงั จติ ของเจาตวั รวมทัง้ กําลงั ปฏกิ ริ ยิ าแหงพระไตร
สรณาคมนทีช่ วยขยายผล จึงเกินวิสัยคณนาวา ถา ผใู ดอาจหาญบําเพ็ญตนกวานบญุ กริ ิยาอยา งเต็มทแ่ี ลว ผลออกมาจะพสิ ดารพนั ลึกปานใด
พิธกี รตองกระแอมกุกหน่งึ กอนไถถ าม
“ปจจุบนั นีค้ ณุ กฤตยิ าทาํ งานในแวดวงศลิ ปะหรอื เปลา ครบั ?”
“คะ ดฉิ นั ทาํ เกีย่ วกับการออกแบบเครื่องประดบั ”
“โอ ดีทีเดยี วนะครบั งานในวันน้ี รวบรวมเอาผปู ฏิบัตธิ รรมซ่งึ อยตู างสาขา ตางอาชพี มาอยูดว ยกนั ใหพวกเรามีโอกาสเหน็ วา
พระสัทธรรมแผก วางครอบคลมุ ชนทุกหมเู หลา อยางไร ปกตทิ เ่ี ราเดินตามถนนไมคอ ยเจอ ไมไดแ ปลวา ผูเกง กลาในธรรมมีเพยี งจาํ นวน
นอ ยเลย เราแคไ มค อ ยพบเห็น เพราะมโี อกาสชมุ นมุ สงั สรรคผ รู ว มแนวอยนู อ ยคร้ังเทา นัน้ เอง
ไหนผมถามตรงไปตรงมาเลยนะครบั คณุ กฤติยา ดูจากภายนอกแลว ผมวาคุณกฤตยิ าไมไดนั่งออกแบบเครอ่ื งประดับอยใู นหอ ง
แอรทัง้ ปเ ปน แน งา…คณุ กฤติยาใชเวลาสว นใหญปฏิบตั ธิ รรมอยูตามปา เขาหรอื เปลาครบั นี?่ ”
หญิงสาวยม้ิ เล็กนอย พธิ กี รอดรสู ึกเสยี ดายไมไ ดเ มอื่ สังเกตเห็นรอยลอกรอยดา งบางแหง บนใบหนาอันเกิดจากการกราํ แดดลม
ดว ยเคา รูปหนา นั้น หากหลอ นเปนนกั ปรุงโฉมเหมอื นสาวเมอื งทั่วไป กค็ งเปน แมโฉมตรไู ดค นหนง่ึ
“โดยมากแลว ดิฉนั จะเกบ็ ตัวอยกู บั สํานกั ชที างภาคอสี านหรอื ภาคใตไกล ๆ คะ ”
หลอนขยักไว ไมก ลาววา มรดกและรายไดท ห่ี ลอนหามาเกือบทง้ั หมด มกั ใชไปในการสรางหลักแหลงทมี่ ีการอารักขาอยา ง
ปลอดภยั สําหรับผหู ญิงทีต่ อ งการปฏิบตั ธิ รรมดวยกนั สงิ่ นน้ั เองคอื อาชพี แทจ ริงของชีวติ หลอ นในชาติน้ี
นอยคนจะลว งรูความลกึ ลบั ของหลอน กฤตยิ าอยเู บือ้ งหลงั การออกแบบเครือ่ งประดบั ชิ้นงามระดบั โลกท่ีราํ่ ลือกนั วา ‘เหมอื น
สมบตั เิ ทพ’ ดวยความเขา ใจอนั ลึกซ้งึ ในรูปความงามเพริดแพรวท่ีมีมากับคุณสมบตั ิและอาํ นาจแหง อัญมณีแตละชนดิ หลอนรังสรรค
เคร่ืองประดับกายทใ่ี หส มั ผสั แนบเนียน บันดาลความรสู กึ ประณตี สงู สง ประหลาดล้ําในทนั ทีที่สวมใส ใสแลวจะเกิดความหวงแหนสดุ
ชีวิตราวกับเปน องคป ระกอบหน่งึ ท่ีมคี า ยงิ่ ในกายตนทีเดยี ว
ปรัชญาของหลอ นบนิ สงู เหนอื คาของอัญมณีทีเ่ ขามารวมตวั กันเปน ‘เครือ่ งประดับ’ บคุ คลสาํ คญั ระดับประเทศทวี่ า จา งหลอน
ออกแบบใหก ับ ‘ชวี ิต’ ของตนสามารถรสู ึกถึงสง่ิ ท่เี หมาะสมทีส่ ดุ สาํ หรับตัวเอง โดยเฉพาะในแงบารมี ความสงา งาม ตลอดไปจนกระท่งั
การรกั ษาความคดิ อานใหอยูในรองในรอย บางคนสวมใสเ ครอ่ื งประดบั ของหลอ นแลว อปุ าทานวาตนฉลาดปราดเปร่อื งข้นึ ก็มี
สรุปคอื เคร่ืองประดับช้นิ ใดก็ตามทม่ี าจากหลอน จะตองสวย ชวนใหต าลุก เกิดความโลภโมโทสนั อยากครอบครองดว ยความ
หวงแหน และมีพลังพิเศษในตวั เสมอ
เพราะหลอ นไมไดใ ชส มองในการออกแบบ
กฤตยิ าขายลขิ สิทธอิ์ ันแสนแพงใหก บั บริษทั เลื่องช่ือ พวกเขาไดค วามรมุ รวยมหาศาลจากยอดขายพรอ มกับความวุนวายใน
ตลาดเคร่ืองประดบั แถวหนา ของโลก ขณะท่ีหลอ นไดเงนิ กอ นมหึมาพรอ มกบั ความสงบในแดนพุทธ จาริกไปโดยปราศจากการเกาะแกะ
๔๕๑
รบกวนจากกระแสธุรกิจอันเช่ยี วกราก เนอ่ื งจากการเขา ถงึ ตัวหลอนตองผานหลายดา นหลายช้ันนัก ธรรมชาติงานทําใหหลอนไม
จาํ เปน ตอ งปรากฏตวั ตามงานหรหู รา หรือเปน ขา วฟูฟาในส่อื ตาง ๆ
บัดนแี้ นน อนแลว วารางวลั ท่หี น่ึงในงานประกวดภาพพทุ ธศาสนาเปนของหลอน ดว ยผลงานอนั ประหลาดและวิเศษเกนิ
จินตนาการจติ รกรธรรมดา อยางไรกต็ าม ใหค าตอบแทนหลอนสามลา นบาทกับไมใ หเ ลยแทบจะมีความหมายเทากนั หลอ นมาเพราะ
ปรารถนาท่จี ะมา ไมใ ชเ พ่อื รางวัลใหญหรือชือ่ เสียงจอมปลอมชั่วครชู ั่วคราวใด ๆ ท้ังสน้ิ
“คุณกฤติยาครบั ผมเองยังไมไดอ านรอยกรองกํากบั ภาพของคุณ แลว ก็ยังเดนิ ดภู าพไดไมท ่ัว เพงิ่ เหน็ ภาพของคุณพรอ มกับผูม ี
เกยี รตทิ านอ่ืนๆในหอประชมุ เดยี๋ วนเ้ี อง ยอมรับครับวาคอ นขางแปลกใจกับรปู แบบการนําเสนอ ผมยังงงอยวู า ภาพส่ืออะไร คงตอ งขอ
คาํ อธิบายจากคณุ กฤตยิ าเลยดีกวา …เริ่มจากคําวา ‘ทวลิ ักษณ’ นะครบั อนั นีม้ ีคําแปลวาอะไร?”
“แปลอยางงา ยทส่ี ุดกค็ งไดว า ลกั ษณะปรากฏไดสองอยางในส่ิงเดยี วกนั นะคะ โดยทัว่ ไปเจาะจงเอาคณุ สมบตั ทิ ่ขี ัดแยง แต
กลับมารวมอยใู นสิ่งเดียว อยางเชน คณุ สมบัติของแสง ซ่งึ นักวทิ ยาศาสตรสามารถพิสจู นว า เปน ไดท งั้ คล่ืนและอนภุ าคพรอ มๆกนั ลําแสง
เดยี วกันนีเ่ อง เราจะมองใหเห็นเปนคลน่ื ซงึ่ มลี กั ษณะเคลอ่ื นไหวตอเน่ืองเหมอื นระลอกนาํ้ ในทะเล หรือจะเปนอนุภาคซึง่ มีลักษณะเปน
กอนแยกจากกันเปนเอกเทศเหมอื นเมด็ ทรายก็ได สองลักษณะนี้ขดั แยงกนั แตก ลับกลายเปน สิ่งเดียวกนั ได ถาศกึ ษาลกึ ๆ และรมู ากอยา ง
นักวิทยาศาสตรแ ลว จะเห็นวาอธิบายยาก หรอื เปน เรื่องเหลวไหลไมนา ยอมรับเอาทเี ดียว”
“ครบั ผมกเ็ คยทราบละ วาถา เราใชเ ครอ่ื งมือทดลองมองแสงตา งกัน เราจะเหน็ เปนคลืน่ หรืออนุภาคก็ได”
แลว พธิ ีกรก็ผนิ หนาไปทางภาพวงกลมที่ฉายคา งบนสกรนี ยักษ กอ นหนั กลับมาขอ
“ทนี ี้คงตองขยายความละครบั วา วงกลมทพ่ี วกเราเห็นกนั อยนู ี้ มคี วามเปนทวลิ ักษณอ ยางไร และมคี า ควรพจิ ารณาเปนขอธรรม
ไหน”
กฤติยาย้ิมเย็น สงิ่ ทฉี่ ายชัดออกมาทางสหี นา สงบ แววตาน่ิงลึกจัด และรอยยมิ้ ซอ นเลศขณะนน้ั ทําใหพธิ กี รรูส ึกราวกับหลอน
เห็นเขามาถึงไสพ ุง ไมวาจะเคยทาํ สิ่งใด หรือกาํ ลังคดิ อยางไร เปนถกู อานออกหมดเหมือนตวั เขากลายเปนหนา หนังสอื ท่ถี ูกแบแลว และ
ไมอาจปดปกลงซอนขอความได
หญงิ สาวเบนหนาไปทางดา นลา งเวที แลวเอยเปน กังวานเชน เดมิ
“คงตอ งรบกวนทกุ คน โดยเฉพาะผทู น่ี ง่ั อยูดา นหลงั ๆ ไปดภู าพจรงิ ดว ยตาตนเองนะคะ เพราะเมอื่ ฉายขึ้นสกรนี อยา งน้ี
รายละเอยี ดทสี่ าํ คญั จะขาดหายไป ดฉิ ันคงกลา วไดแตเ พยี งวาเม่อื เพงศนู ยก ลางของรูปวงกลม คุณอาจเหน็ ไดทงั้ วงเวียนลงสกู นหอย หรอื
เกล็ดเพชรระเกะระกะก็ได ข้ึนอยูกบั ความตัง้ ใจปรบั สายตา
ความสําคัญของภาพไมใชอยูท่กี ารซอ นลายซอ นกนั เพอ่ื ใหมองไดสองมติ ิเทา นนั้ เม่ือคณุ มองออกมาเปนวงกลมกน หอย คุณจะ
รูสกึ เหมอื นถกู ดึงดดู ใหดิ่งจมลงไปในความลึกของจนิ ตนาการแปลกใหม เพอ ฝนเหนือจริง และใหความสขุ ไมตางกบั จอ งอัญมณที ี่มคี า
แตเ มอ่ื คณุ มองเปนเกลด็ เพชร ความรูส กึ จะแปรไปเปน อกี แบบ คอื เหมือนอยใู นพงหนามนาระคายเคือง
สง่ิ ทีอ่ ยากใหส งั เกตคือความคิดท่กี อขนึ้ ในหัว ขณะเพงมองภาพนี้ อาจเกดิ ความคิดดา นดหี รือดานรา ยก็ได เม่ือเรียนรูแลว
เชน นนั้ จะพบวา สง่ิ ท่คี วบคุม หรอื ปรบั ใหเกดิ การเหน็ เปน แบบใด ๆ กค็ ือความตัง้ ใจของเราเอง สรุปวาความเปน บวกและลบแฝงอยใู น
๔๕๒
เน้อื หาของภาพในแบบทวลิ ักษณนี่เอง ส่ิงที่จะรบั ความเปนบวกหรือลบคือจิตใจของเรา นีเ่ หมือนเม่ือเรามองโลก สมั ผัสโลกในความเปน
จรงิ ไมแตกตา งกันเลย”
เสยี งฮอื ฮาระงมไปทวั่ แมแตพิธกี รก็รูสึกตกใจกบั คาํ เฉลยท่ีไหลรินออกมาจากริมฝปากบางเฉียบ ถึงกบั หนั หนา ไปทาง
ประธานอยางจะเปน นัยเรียนถามทา นวา ปแรกมเี รื่องนา ต่ืนใจขนาดนเ้ี ชียวหรือ
“ดิฉันใชรปู ธรรมสอื่ ไดอ ยางมากท่ีสดุ แคคูสอง คือมองอะไรใหเกดิ สุขหรอื ทุกขในใจก็ได แตแทจรงิ ธรรมทเ่ี ปนทวิลักษณม ีอยู
ทวั่ ไป เชนความเปน กายทีป่ รากฏไดท้งั งดงามหอมหวลและนาเกลียดเหมน็ หืนในกอนเดียวกัน
เปาหมายสงู สุดของภาพทวิลกั ษณน ้ีไมใ ชเ พือ่ ใหเ ห็น หรือกอ ความรูสกึ ขดั แยง วา อยา งไหนถูกอยางไหนผิด สง่ิ ใดจรงิ สิ่งใดลวง
แตเ พอื่ ใหร ูส ึกวา หนา ตาของอุปาทานในใจเราเปนอยางไร ความรูสกึ นกึ คดิ มันแปรไปไดต ามวธิ มี องของเราจรงิ ๆ ”
พิธกี รเปลย่ี นวถิ สี ายตาไปจับภาพเขมง็ เขาวา เขาเริม่ เหน็ สงิ่ ทีห่ ลอนพดู แลว วงกลมอนั เกลอ่ื นไปดวยเสนสายสบั สนน้นั เมือ่
มองจับศนู ยก ลางดๆี ปรบั สายตาเสยี หนอ ย อาจเห็นเปนวงกลมในลกั ษณะเวยี นเขากนหอยกไ็ ด หรอื จะใหเ ปน เกล็ดเพชรดาษ ๆ กไ็ ด
นบั เปนเทคนคิ ซอ นลายเสน หลอกตาอนั ควรทงึ่ สดุ ขีด เพราะนอกจากเห็นภาพเปล่ียนแลว ยังสามารถแปรอารมณจ ากหนามือใหค ว่ําเปน
หลงั มอื ไดอีกดว ย!
“เช่ือแลว ครับ…” พธิ ีกรคราง “นี่สมควรเปน ผลงานอันดับหน่ึงประจําป เพราะทาํ ใหผ มไดซ ้งึ วา กิเลสไมไดอ ยูท่โี ลก แตอยทู ีว่ ธิ ี
มองของเรา”
พักครหู นงึ่ เหมอื นจะใหท ุกคนลมิ้ รสความเขาถงึ ชนิดนั้นเชนเดียวกับตน กอนเอย สบื ตอ
“ตัวภาพเองกส็ มควรแกร างวัลแลวครบั คราวนค้ี งตองขอฟง รอยกรองจากคุณกฤตยิ า เพือ่ ดูเนอ้ื หาเสรมิ กันหนอ ย เชญิ ครบั ”
กฤติยารับกระดาษจากพิธีกร กมลงเปลงคาํ อา นอยา งสงบเสงยี่ ม
สนทิ นงิ่ มติ งิ ไหวไรค วามคิด ไรด วงจติ ผิดถกู อะไรไหน
ไรส ุขทกุ ขจกุ อกสะทกใจ ไรสงิ่ ใดใกลก ลา้ํ ใหธ รรมเมา
เปน รปู วาดจึงอาจตอ งครรลองตา ผวิ นอกหนา ดูสมกลมเสลา
แตเม่อื เพงเล็งหยดุ จดุ กลางเขา กก็ ลับเรา ใหเ ราคดิ ผดิ แผกกัน
เพราะอาจเห็นเปนกน หอยถอยทางลกึ ตรึงใจนกึ รสู กึ หวานปานสายฝน
แตปรบั ตาหาเกลด็ เพชรก็เสร็จกัน จะกลบั ค้ันฟน ใจใหระคาย
เปน ตัวอยา งทางดใู หร ูแ น วารูปแคแ หยต าหาความหมาย
๔๕๓
ใชบาปบญุ คุณโทษแตโ ดดดาย จะดีรายขึ้นกับเลศกิเลสคน
ส้นิ คําอา น และกฤตยิ าเงยหนา แลว ทุกคนในหอประชมุ ก็พรอ มใจกนั ปรบมอื ใหเ กยี รติอกึ ทกึ ครกึ โครมย่งิ กวา ท่ีปรบใหผ ูรับ
รางวัลท่ีผา นมาทง้ั หมด แทบวาหอประชมุ จะถลม ทลายทเี ดียว
“นา ประทบั ใจครับ นา ประทับใจจรงิ ๆ ” พิธีกรกลาวเสรมิ เสียงปรบมือของผชู มขางลา ง “และนายนิ ดที ่ีปแรกนี้ เราไดค นทมี่ ี
ความรอู รรถธรรม ซงึ่ ประกอบพรอ มไปดว ยความสามารถเชนผูรบั รางวลั ทั้งสามทา น หวงั วา คงไดเกียรตเิ ชน นจี้ ากพวกทา นทกุ ป… เชิญ
คณุ กฤตยิ ารับรางวัลจากทา นประธานครับ”
กฤติยาย้มิ ใหค นดู แลว หนั มาย้มิ ลาพิธกี ร จากน้ันกลับหลังกาวไปรับรางวลั จากคณุ โภไคย
“ขอบใจมากทม่ี าชว ยเหลอื กนั ” ทา นประธานกลา วย้ิมแยม “นา เสยี ดายนะ หนูรูถ กู รูช อบแลว แตไ มพยายามทําใหม าก มัวแต
เสียเวลาคดิ ขยายความ อยากใหค นอนื่ รูต าม จนตัวเองไปไมถงึ ไหนสักที อยางน้เี ดนิ ทางออมไปสายพทุ ธภมู แิ ลวนะ”
หญิงสาวเบะปากยม้ิ หม่ินนดิ หน่งึ เพราะสัมผัสทางใจบอกวา กระแสจิตทา นประธานไมไดเ ขม ขน สกั เทาไหร ท่พี ูดเตือนเหมอื น
สงั่ สอนหลอ นก็คงดว ยวัยวุฒแิ ละความรสู ึกแบบผูใหญท ี่มตี อเดก็ หลอนเจอมานกั ตอ นกั แลว ถึงทําดี พูดเกง หรือรูมากขนาดไหน ก็ยังมี
กิเลสหนาปญญาหยาบอยูท้ังนน้ั ชนิดที่สมองกบั หวั ใจทาํ งานตรงกันเพอ่ื ลดละกเิ ลสอยางถูกทาง ถกู พุทธิปญญานะ หาแลวเจอยากเหมอื น
งมเขม็ ในมหาสมุทรดี ๆ น่ีเอง
อยางไรก็ตาม เม่อื เหลอื บสบกนั เหน็ แววตาคุณโภไคยฉายน่ิงกวาคนมกี ารศกึ ษาธรรมดาทวั่ ไป กฤติยากช็ กั อยากรวู าทานมีดีสัก
แคไหน คนธรรมดา ‘ดใู จ’ กนั ดว ยการคบหาระยะหนง่ึ เหน็ กริ ิยาและปฏิกริ ิยา เจรจาพาทีกนั จนซมึ ซบั ความเปน อีกฝาย หากจะยอมรบั นับ
ถอื กค็ ือเห็นการแสดงภูมริ ู ภูมิคดิ ไดฉ ลาดปราดเปรือ่ งเปนพิเศษ มคี วามประพฤตินาเลือ่ มใสกวา ใคร ๆ เชนในแวดวงธรรมะก็มกั ดกู ันวา
ใครมวี าทะเฉยี บคม ทรงความรูจากพระไตรปฎ กแตกฉาน ถามอะไรตอบไดห มด หรอื มีจรยิ าทเ่ี หนือกวา ปถุ ชุ น คนนั้นกถ็ กู มองแลว วา
ธรรมะแกกลา พดู อะไรนาเช่อื ถอื ไปหมด ทง้ั ที่จริงขางนอกสกุ ใสขางในอาจเปน โพรงก็ได
แตส าํ หรับหลอ นไมตอ งเสยี เวลารอดู รอฟง อะไรทงั้ นัน้ ถา อยากดูกว็ ากนั เดยี๋ วนั้นเลยตรง ๆ เหน็ กันจะจะโดยไมใ หโ อกาส
ซอนเงอื่ นเบอื นบดิ ดว ยวาทะชักแมน ้ําท้งั หาใด ๆ หากยงั อยากแตอาํ พรางวาหมดอยาก หากยงั เอาแตอ ําพรางวาไมเอา หลอนดปู ราดเดียวก็
รแู ลว เหน็ แลว
สาํ รวมจิตเปด ใจวา งและกาํ หนดวา จะ ‘รับ’ กลาวคอื ถอดความรสู ึกตัวเองออกไปขา งนอกชัว่ ขณะ เหลอื ไวแ ตสภาพคลาย
กระจกเงาพรอมรับกระแสตวั ตนของบุรษุ ผยู นื ประจันหนา
โดยทว่ั ไป หากมอี ารมณหรือความรูสึกนกึ คดิ ผดุ ข้ึนในใจของฝายตรงขาม หลอนกจ็ ะสมั ผสั คลายเกิดการปรงุ แตงอยางนน้ั ๆ
ข้นึ กบั ใจหลอ นเอง และสิง่ ทก่ี ฤตยิ าสัมผัสในปจจุบนั คือความเงยี บวางสวา งไสวในจิตใจของทา นประธานผูใจบุญ จึงเชอ่ื วาเปนคนมี
เมตตากรณุ าโดยปราศจากจริตมายาลวงโลก
ความชํานาญในการเขาออกสมาธิของกฤติยาทาํ ใหสภาพรูด งั กลา วเกิดขนึ้ ในชวั่ ครึง่ ทางลมหายใจเขาเทานั้น พอรูแ ลว วา คณุ
โภไคยดีจรงิ ก็ชักเห็นวา คมุ ถา จะออกแรงเพมิ่ อีกนดิ เพือ่ ดูวาทานดีทนสกั เทา ใด วดั จากพลังจิตอนั เปนฐานกศุ ลนนั่ เอง
๔๕๔
รวมความเขม ทัง้ หมดของกระแสจิตตนสงไป ‘ผลัก’ กระแสของอีกฝายเบา ๆ คลา ยเหวยี่ งหมัดลองเชิงวาจะมีพลังตา นอยแู ค
ไหน คาดหมายวาจะมีแรงสวนกลบั เพยี งแผวแบบผใู หญทลี่ นอาํ นาจและบารมีทางโลกทั่วไป ซงึ่ ในระดับนั้น ฝา ยคุณโภไคยผูถูกคุกคาม
จะสะทานเยือกคลายเจอไอน้าํ แข็งแผก ระทบ สบตาหลอ นแลวจะเกดิ ความครน่ั ครา มอยางไมอ าจหยัดตั้งสตทิ น
แตแลวกฤตยิ ากต็ อ งสะดุง ไหวอยภู ายในเสียเอง หนว ยตาเบกิ ขึน้ เล็กนอ ย เพราะแทนทีจ่ ะพบกําแพงพลัง ณ ตาํ แหนงกายยนื
ของทานประธานใหเ กดิ ปฏิกิรยิ าสะทอนตอบดังคาดหมาย กลบั พบแตค วามวางเปลารออยู จงึ เหมอื นนักมวยทเ่ี หวยี่ งหมดั อยา งนึกวา จะ
กระทบกระสอบทราย เพราะเหน็ แขวนอยตู รงหนาแท ๆ กลบั วดื ไปในอากาศวางอยา งเหลือเชอื่ ทําใหห ัวซนุ คะมาํ ถลําไปดวยความ
เสียศูนย
และพรอมกันกบั อาการซวนเซของกําลังจติ หญิงสาวกส็ ําเหนยี กไดถึงปฏิกิรยิ าแหง กรรมทต่ี นกอ คือเปนวูบปะทะกลบั อยา ง
รนุ แรงของอะไรอยางหน่ึงทล่ี ะเอียดเปนคนละชน้ั กบั พลงั จติ
ลักษณะปลอ ยจติ วา งเปน สญุ ญงั อนั ทําใหผ ูอนื่ กาํ หนดหาตาํ แหนง ท่ีต้ังไมไ ดเชนน้ี มีอยูในผเู ขากระแสนิพพานแลวเทา น้นั
หลอนทราบจากครูบาอาจารย กบั ทง้ั ผานพบผูถงึ สุญญงั มาแลว หลายทาน
ประกอบกบั ความจริงที่วา หลอนทํากรรมแคน ิดเดียว คือสงกาํ ลงั จิตเขา ปะทะคณุ โภไคยดว ยความคิดปรามาสดแู คลนเพยี ง
เลก็ นอย แตกลบั สําเหนียกไดถึงการขยายผลเปนกรรมหนัก กฤติยาก็แนใจทันทวี า ผูย นื อยูตรงหนา หลอ นนี้ ไมใ ชปถุ ุชนธรรมดาดงั ที่ตน
ทึกทักเอาแตแ รกเสียแลว
ยังดที ีเ่ มอื่ ครูทา นไมรวมกาํ ลังจิต ‘ผลักกลบั ’ เพราะจะเหมือนหลอ นขีจ่ ักรยานประสานงากับรถกระบะที่วิ่งสวน หลอนอาจถงึ
ข้ันบาดเจบ็ คือออ นเปลยี้ รวมจติ ไมตดิ ฟุงซา นกระเจงิ กําหนดตั้งสมาธิไมไดไปอกี นาน
หญงิ สาวหนา ถอดสดี ว ยตระหนักในโทษแหงบาปอันกอข้ึนโดยความรเู ทา ไมถึงการณ หลอ นพลาดไปถนดั เหมือนมีตาไรแวว
เห็นทานใชชีวิตในเมือง คลกุ กิเลสโลกยอยา งใกลช ดิ คงไมไดด ีทางธรรมเทา ไหรนัก ที่แทสูงล่วิ ท้ังมหากําลังและภมู ิธรรมอันประเสรฐิ
อยางนี้
“อโหสใิ หเ ดก็ โงอ ยา งหนดู วยเถอะคะ”
พึมพาํ พอไดยนิ และไมกลา สบตาคุณโภไคยตรง ๆ อีกเลย
“ไมเปนไร ขอใหโทษมีแกค วามรูเทา ไมถงึ การณท ผี่ านพนไปแลว อยาไดมตี อ หนแู มแตน ิดเดียว ทั้งในปจจบุ นั และอนาคต”
กฤตยิ ายิ้มไมสนิทนัก พนมมือไหว ถอนสายบวั อยางงามดวยความคารวะอยา งสูงพรอ มขอลแุ กโทษในตวั ผูป ฏบิ ตั ิจติ ทเี่ ปน
สมั มาทฏิ ฐไิ มไ ดเคารพนบั ถอื กันดวยความเฉลยี วฉลาด ฐานะทางสงั คม หรอื อายอุ านามเปน หลกั แตดกู ันตรงคณุ ธรรมชนั้ สูงทเ่ี ขา ถงึ แลว
แจมชัดแลว ไมว าจะเปนฌานสมาบัตหิ รือมรรคผล
ผูเปน ท่หี นงึ่ ประจาํ ปกาวเลีย่ งลงจากเวทไี ปดว ยทวงทเี จยี มตัว ตา งจากขาขึ้นที่เปย มดวยความทะนงในภูมิ สาํ คัญวา ตนเปน ผมู ี
คณุ วเิ ศษสงู สดุ ของงาน
๔๕๕
คณุ โภไคยมองตามดว ยสายตาช่ืนชมนา้ํ ใจเพราะอานออกวา กฤติยามุง พุทธภมู ิ ทวา ความช่นื ชมนนั้ ก็ระคนอยดู วยความเปนหว ง
เน่ืองจากหลอ นครองอัตภาพหญิง ซ่งึ ชีช้ ดั วายงั ไมใ ชนิยตโพธสิ ตั ว มีอนาคตใหพ ลิกผนั กลบั รายเปน ดี กลบั ดเี ปน รา ยอกี ยืดยาว ไมมใี คร
พยากรณไ ดวาจะจบลงเอยท่สี ดุ เปน อะไรแน
สายหนาเล็กนอยกบั ตนเอง ผปู รารถนาพุทธภูมนิ ั้นมากเทา นาํ้ ในบอ แตผ ูด ีพอ ดีทนจะด้ันดน ไปถึงฝง อนตุ ตรสมั มาสมั โพธิ
ญาณน้นั นอ ยเทา นา้ํ เพียงหยดเดยี ว ท่เี หลอื ตกมา ตายระหวางทาง ลาพุทธภมู กิ นั ระนาว เขาเห็นดวยตานอกและตาในมานกั ตอนัก เหมือน
อยากเปนผปู กครองหมายเลขหนงึ่ ของประเทศนนั้ ใคร ๆ ก็อยากได แตสว นใหญพ ยายามจนแกตายกไ็ ปไมถึงดวงดาว เพราะตองสราง
ตอ งทาํ ตอ งเพยี รกนั เลอื ดตากระเดน็
เวลาในการบาํ เพญ็ บารมีเพอ่ื พระโพธิญาณนน้ั วัดไดเพยี งประมาณดว ยหนว ยอสงไขยมหากัปป จะนับจาํ นวนชาติเปน ตัวเลข
ใหเชอ่ื ไมไ ด ทํานองเดยี วกบั ระยะทางในหว งวา งของจกั รวาล ทีใ่ ชหนว ยไมลห รือกิโลเมตรน้ันเล็กเกนิ กวา จะทาํ ความเขาใจ ตองใชห นวย
ปแสงจงึ พอฟง งาย
จํานวนชาติทีใ่ ชบ ําเพญ็ เพ่ือตรัสรูช อบเอง และมีกําลังบารมีพอจะกอ ตงั้ พระพทุ ธศาสนานนั้ มากมายจนเปนอจินไตย คือคิด
คะเนคาํ นวณไมไ หววาเทา ไหรแน ทา นจงึ ใหน ับเปนอนนั ตชาต…ิ
พิธกี รหันมาทางผชู ม ซ่งึ ยงั คงนัง่ กบั ท่ี แมส ามรางวัลใหญจะผา นไปแลว เน่ืองจากรางวัลชมเชยของท่นี ่ี สูงกวา รางวัลใหญของ
ที่ไหนๆทง้ั หมด ส่ิงนา สนใจจึงยงั คงวางอยตู รงหนาอกี มาก
“ยํา้ อีกครง้ั วา ทานทเี่ หลือตอไปน้ีทัง้ หมด ลวนมผี ลงานเปน ทพ่ี อใจของคุณโภไคยแตเ พยี งผเู ดยี ว ซ่ึงโดยสวนตัวแลวผมเชือ่ ถือ
และเลอ่ื มใสในวิจารณญาณของทานเปน ทสี่ ุด ดังนั้นขอกลา ววา ผรู ับรางวัลชมเชยนา จะภมู ใิ จในผลงานของตวั เองไมแพผรู ับรางวัลใหญ
สกั เทาไหรครบั ”
แพตรหี นั มาหามติ
“ทา เลย ถา เธอพลาดรางวัลชมเชยนะ ใหป รบั ยงั ไงกไ็ ด”
เสยี งนุมเยน็ น้ันกอ ความรสู ึกอบอุนใจกบั เขาย่ิง แคม หี ลอนอยูขา ง ๆ ก็ย่ิงกวา ไดร างวัลที่หน่งึ แลว…
“ม่นั ใจฝม อื ผมขนาดนัน้ เลยเหรอ คนเกง กวา มอี ยหู ลายรอยฮะ รสู กึ จะสไู มไ หวหรอก ชวงเชาเดินดไู ดแคเ กือบครึ่ง กเ็ ห็นแลว วา
ทรี่ วมประกวดนีห่ ัวกะทแิ ละมอื ทองกนั ทง้ั น้ัน”
“น่ไี งละ แพรับประกนั อยนู ี่ไงวา เธอกห็ นง่ึ เหมอื นกัน และตองไดแ น ๆ ถงึ ยอมใหป รบั ถาผดิ จากท่ีพดู ”
มติเห็นดวงตาหลอ นขนึ้ ประกายในเงามืด จนสัมผสั ไดถึงรอยยม้ิ ซกุ ซนท่ผี ุดพรายใตดวงตา รวมทัง้ รใู จตนเองวา ถลาํ ลงหลมุ รัก
แพตรีลกึ ขน้ึ ทกุ ที
“กด็ ีฮะ ถาพลาดทกุ รางวลั จะไดมีอะไรปลอบใจมั่ง ถา พ่ีแพเดาผดิ ผมอดรางวัลชมเชย พีแ่ พตอง…ตองไปน่งั ดูทะเลกับผมนะ”
จิตรกรหนุม เอย ขอตะกกุ ตะกักดว ยความขลาดกับปฏิกริ ยิ าอันไมเ ปนทร่ี ูของแพตรี
๔๕๖
“ตกลง!”
หลอนตอบงา ยราวกับเขาฝน ไป มติใจชนื้ จนกลาถามอีก
“แลวถาผมไดรางวัล จะฉลองกับผมหรอื เปลา ?”
“ฉลองยงั ไง?”
“ไปนั่งดทู ะเลดวยกนั ”
หญงิ สาวหัวเราะเบาใส
“กไ็ ด…”
เหมือนมีกระแสเยน็ รน่ื มาชอ นหัวใจเขาลอยข้นึ สวรรค กงั วานวเิ วกหวานในสายเสียงตอบรบั นน้ั จดุ รอยย้มิ เผลอไผลขึ้นทรี่ ิม
ฝป ากของมติ ไปอยใู นท่ที ม่ี แี ตเขากบั แพตรีสองคนคือความปรารถนาเพียงหนึง่ เดยี วเสมอมา รองจาก…
รองจากอะไรลมื แลว …
มตกิ ับแพตรี รวมทงั้ คนอน่ื ในหอประชมุ ตางเงียบเสยี งตัง้ ใจฟง เม่อื พธิ ีกรกําลงั จะเอยชอื่ บุคคลแรกท่ไี ดรบั รางวลั ชมเชย
“ขอแสดงความยนิ ดีกับทานแรกครับ เจาของผลงาน ‘แสงนฤพาน’ คุณมติ ภรู ิพฒั น”
เสียงปรบมอื ดังข้ึนอีกระลอก สองหนุม สาวหนั มาแลตากัน แพตรีแยม รมิ ฝปากเหน็ ประกายไรขาววาวแวว แลว ยกสองมือข้นึ
ตบ เหน็ ไหวๆราวกับจะแทนรปู ชอ ดอกไมแสดงความยินดีเย่ยี งคนใกลช ดิ สนทิ ทส่ี ดุ
มติถอนสายตาจากหญงิ สาว ลุกขึ้นเดนิ ขึน้ เวทเี พอ่ื รับรางวัล แตแ ปลก ใจไมค ิดส่ิงอนื่ ใดเลย นอกจากอยากเดนิ กลบั ท่นี ง่ั เร็ว ๆ
กลิ่นอายของแพตรีตดิ ตามมาครอบงาํ จิตใจทุกฝก า ว ความหอมหวานของหลอ นเหมอื นมนตรส ะกดใหหลงลมื ทุกสิ่ง แมความดใี จตรงหนา
กถ็ กู ขมรัศมีลงจนเกอื บมดิ เงินรางวลั กอนโตถูกมองอยา งเดียววาจะแปรเปน ของขวญั อันแสนวเิ ศษสาํ หรบั หลอนอยางไร ใหสมกบั ที่
หลอ นเปนของขวญั แสนวิเศษสําหรับชีวิตเขาในยามนี้
รสู ึกเหมอ ๆ จนตองเตอื นตนเองใหต ั้งสตเิ มอื่ กาวขึ้นมาอยูบนเวทีตอหนา คนเรือนพัน เขาพยายามมองหาแพตรี อยากยิ้มให
หลอนสักนดิ หน่งึ แตแ สงจา ของสปอตไลทท่ีแยงตาลงมาจากดานบนบดบังทุกสง่ิ เบ้ืองลางไวใหเ หลอื เปน เพียงเงาตะคมุ เลือนราง
ถงึ คิวน้พี ิธีกรชกั เรม่ิ รูว า ตนเองนาจะอา นรอยกรองของผรู บั รางวัลไวลว งหนา บาง เวลายิงคาํ ถามจะไดเขา เปา เรว็ ข้ึน แทนท่ีจะ
ใชความเกาเฉพาะตัวเพียงอยา งเดียวเหมือนทีผ่ านมา ระหวา งมติเดนิ ขึ้นเวที จึงแอบชําเลอื งไวแลว
พิธกี รขบริมฝปากหนอย ๆ มองหนา เด็กหนุม รุน ราวคราวเดยี วกับผรู ับรางวลั เหรียญเงนิ เมอ่ื ครู ดูอาจจะออ นกวาเสยี ดวยซํา้ นึก
กงั ขาวาพอหนุมนอยนายนีพ้ ยายามจะสอื่ ประสบการณต รงหรือจินตนาการนึกคดิ ฉลาดปรงุ แตง กันแน
ทา ทางผูรับรางวลั คนนคี้ งรักสนั โดษอยู บุคลกิ ของความเปนคนเกบ็ ตวั เงยี บฉายชดั ออกมาทางกริ ยิ าเดนิ เหินและกระแสน่ิง
รอบตัว แตห ากใหวจิ ารณตรงไปตรงมา กอ็ ยากบอกวา นาจะยงั เปน นักปฏิบตั กิ ระดูกออน หรอื แคมือใหมห ดั เดนิ จงกรม เหตุเพราะมอง
๔๕๗
นัยนตาและรอยย้มิ แลว ยังสอ แววชา งคิดชางฝน อยูม าก แทบนาฟนธงไปเลยดวยซํา้ วากาํ ลังเคลมิ้ อยใู นอารมณรัก แววชนิดน้ันใคร ๆ ก็ดู
ออก เพราะเปน ของสมวัย สมวิถโี ลกอยแู ลว
ทวาภาพและบทกลอนขยายความของมติก็ทรงพลังหนกั แนน เกนิ กวา จะลงความเหน็ ปรามาสเสียแตต น มือ
ฉะน้ันหลังจากทกั ทายปราศรยั เกย่ี วกบั สถานภาพปจจบุ นั เล็กนอ ย แทนที่จะถามถงึ แรงบันดาลใจหรอื ความเปน มาของภาพ
พธิ กี รกลบั เลือกยงิ หมดั แยบ็ เปนการสอบภูมเิ สียกอน
“คณุ มติครับ ผมทราบมาวาการจะบรรลุมรรคผลไดนตี่ อ งใชกําลงั ใจระดบั หนึง่ เพอ่ื ตดั กเิ ลส เหมือนเราตอ งมีท้งั ใบเล่ือยท่ีคม
แข็ง และทั้งแขนท่แี กรง ถงึ จะตัดตนไมไ ด อันน้ีคุณมติพอจะมีคาํ แนะนําดี ๆ และงาย ๆ ในการสะสมกําลังใหพรอมจะตัดกิเลสบา งไหม
ครบั ?”
มตกิ ะพรบิ ตาถี่ ๆ เดมิ ทเี ขาไมใ ชคนพดู คลอง โดยเฉพาะการพดู ในทช่ี มุ ชน วา กันตรงไปตรงมาก็คือเขาเปนคนขีอ้ าย ขาดความ
เชื่อม่นั เม่ืออยูต อ หนาคนจํานวนมาก ถา จะใหข ยายความรคู วามฉลาดไดน ี่ตอ งอยูใ นทส่ี งบเปนสัดสวนกบั คนใกลช ดิ เทา น้ัน
อยา งไรก็ตาม เมือ่ ขนึ้ มายืนบนเวทีนแ้ี ลว ความขลาดในการเผชิญหนา กับหมูชนดูเหมือนขาดสายหายหนไปไดอยา งแปลก
ประหลาด เขารสู กึ ถงึ พลังอดั ท่รี ออยใู นแกวเสียง พรอ มจะแปรสภาพเปนถอยกระทงพรั่งพรูออกไปเตม็ ปากเต็มคํา กบั ทง้ั รสู ึกสบาย ๆ
หายใจปกตไิ ดเ ทา กับอยใู นหอ งนอน ไมตอ งเกรง็ เนือ้ ตัว ไมต องตระเตรยี มสติเพ่อื เคนความคิดในหวั เพราะแนใจวา มคี าํ ตอบอยูหมดแลว
จะเรยี กจากในกายหรือนอกกายเดยี๋ วนีห้ รือเดยี๋ วไหนกไ็ ดท้งั น้นั
พธิ ีกรถามถึงเรอ่ื งการสะสมกําลังเพือ่ ตดั กเิ ลส วา เขาไปถึงภาวะจติ ท่พี รอ มบรรลมุ รรคผลเลยทีเดยี ว โดยเฉพาะตัง้ โจทยเ ลน แง
เฉพาะเสียดวย คือตอ งดีและงา ย แนนอนหากถามคนเพิ่งศกึ ษาธรรมะจากหนาหนังสอื ไมเ คยลงสนามจรงิ มากอ น กค็ งตกตะลงึ จังงงั
เพราะคาํ ตอบมิไดป รากฏอยใู นตําราท่วั ไป ตองวากันสด ๆ สบื หาเอาจากสมบตั ภิ ายในตนเอง หยบิ ยมื จากใครหรอื คัมภีรเ ลมไหนไมได
ชัว่ พรบิ ตากอ นขยบั ปากพูด มตริ ูสกึ ถึงตัวตนใหมอ นั เกิดจากสภาพภายในที่เปลยี่ นแปลงฉบั พลนั หลังตรง คอต้งั ทรงอยดู วย
แกนรวู างสวา งขาวเยีย่ งผูเบาบางแลว จากกเิ ลสหยาบ ใจทเี่ คารพธรรมอนั สูงสงยอมถูกยกสงข้ึนสงู ตามไปดวย เขากําลังจะพูดออกมาจาก
ธรรม มใิ ชจ ากตวั ตน ในหวั ยามนจี้ ึงดเู งียบเชยี บ สงบสงดั จากความคดิ แบบเดิม ๆ เขากลายเปน ธรรมท้งั แทงไปช่ัวครูทเี่ อยถอยอันเปน
ธรรม
“อนั นีพ้ อเปรยี บเทยี บไดก บั นกั ยกน้ําหนัก ทเี่ พาะกลาม เพาะกําลงั เพมิ่ ขนึ้ เรอ่ื ยๆจนเหมาะกบั จานเหล็กหนกั ขนาดตาง ๆ วธิ ที ี่
ปลอดภัยท่ีสดุ คือรกู ําลงั ตัวเอง วาควรเร่ิมที่นาํ้ หนกั เทา ไหร
สภาพจิตท่พี รอ มบรรลมุ รรคผลเพอ่ื ตดั กเิ ลสนัน้ เราเลง็ ไปทก่ี ําลังในการเพง เห็นอนัตตาจนจิตหมดอาการยดึ สิ่งใด ๆ แมจิตเอง
เปน ตวั เปนตน จติ มลี กั ษณะปลอยวางวา งสนทิ จนตัวรูถ ูกเหน่ยี วนาํ ดว ยความบรสิ ทุ ธิ์ของพระนิพพาน ใหโพลงขนึ้ ฉายเปนอิสระ หมดการ
กาํ หนดหมายใด ๆ
เพราะฉะนั้นลักษณะจิตในแบบท่เี ราตอ งการ ควรปราศจากความยดึ ติด พรอมจะปลอ ยวางทกุ สงิ่ และมีนํา้ อดน้ําทนพอจะเพง
เผาอปุ าทานไดแหง สนิท ไมใ ชเดี๋ยวเดยี วก็คลายอาการเพง ลง จนจิตไมท ันดิง่ ลงซงึ้ ถึงความวา งไรก ารปรุงแตง
ถาหากยดึ ลกั ษณะจติ เชนนเ้ี ปน หลักแลวนอ มเขามาดูใจเราเอง จะเหน็ ครบั วาตัวเองมกี าํ ลงั พรอ มแคไ หนกับการบรรลุมรรคผล
บางคนอาจมใี จปลอ ยวาง เบาโกรธ เบาโลภ เบาหลงอยูแ ลว รวมทั้งมกี ําลงั จติ ดพี อจะเพงรูเ ขาไปในสงิ่ ใดสิ่งหนงึ่ ไดนาน ๆ อยางน้กี อ็ าจใช
๔๕๘
ปญ ญาพจิ ารณาธรรมในแงอนจิ จัง ทุกขัง หรืออนัตตาไดเลย เปน การมงุ ลัดตัดตรงทเี ดยี วเหมอื นเชน ผมู ีบารมพี รอ มบรรลมุ รรคผลเร็ว
ท้ังหลาย
แตสําหรบั คนทัว่ ไป ถา ยอมรับไดในขนั้ แรกวาตัวเองยงั โกรธแรง โลภแรง กจ็ ะไดเ ริ่มเพาะกาํ ลงั กันจากจดุ นนั้ คอื ทําจติ ใหเ ปน
ทานบอ ย ๆ เสียสละแจกจายไดหมดทุกแง ไมวา จะเปนใจใหทรพั ยส นิ เงินทองเปนประโยชนก บั คนอน่ื หรือเปน ใจใหอ ภัยในความผดิ
พลั้งของคนอื่น หรือเปน ใจใหหลกั ธรรมในการพฒั นาชวี ิตกับคนอื่น คณุ ของใจทีใ่ หท านจนชาํ นาญแลว จะถอดเกราะอันหนาเตอะลงวาง
เสียได กาํ จดั โรคสงสารตวั เองอนั เปนเจาเรอื นใหญของอปุ าทานในอตั ตา นอกจากน้นั พฤติกรรมทางจติ ยงั เปนแบบเดยี วกบั ขณะกอ น
บรรลุมรรคผล คอื สลดั ตดั วาง ปลอยออกไดห มดทกุ อยา ง ทิ้งไดห มดทุกสิ่ง
ทานจงึ ไมใชข องเลก็ อยา งทีห่ ลายคนเขา ใจ แตม ีความหมายในระดบั แบบฝกหัดเบอ้ื งตน เพอ่ื การเขาถงึ ธรรมเปน พระอริยบคุ คล
ทีเดยี ว ถา ใครใหทานมากจนจติ ติดทาน ขนาดคิดปรารถนาอุทศิ ตนเปน ประโยชนก บั สาธารณชน หรอื นกึ วาแมกายน้ี เม่ือไมใ ชแลว กอ็ ยาก
บริจาค จะเขาใจไดด ีครับ ความรสู กึ ปราศจากความหวงแหน อยากบรจิ าคดวงตา บริจาคอวัยวะ บริจาคเลอื ดแบบไมอ าลยั ไยดนี ้ัน
ใกลเ คยี งกบั ‘จิตทง้ิ ’ เมอื่ จะบรรลมุ รรคผลมาก
กําลงั จติ ท่ไี ดจากการบาํ เพ็ญทานเปนนิตย วัดกันไดจากความสขุ แรง สงบสวา งเยือกเย็นในขน้ั หนงึ่ เราสามารถใชค วามสุข
ระดับนน้ั เปน กําลงั ใจในการตอ ยอดขนั้ ตอไปคือรักษาศีล ซงึ่ ธรรมดาคนท่วั ไปบอกวา ศลี รักษายาก แตเมือ่ ไดกําลังจากจติ ทเ่ี ปนทานหนุน
หลงั แลว จะเห็นวาไมย ากเลยกบั การเลกิ ฆา สัตว เลกิ ลักทรพั ย เลกิ ผิดลกู เมีย เลกิ โกหก และเลกิ เสพสิ่งมึนเมา
คนทวั่ ไปถูกยวนยวั่ ใหผ ดิ ศีลกนั เปน ปกติ เพราะฉะน้ันชวี ติ ธรรมดาๆนเ่ี องเปน แบบฝก หัดสาํ หรับการถือศีล การถอื ศลี คือตอ ง
ตัง้ ใจไวล ว งหนา วาเจอเหตกุ ารณย่วั ใหศลี ขาดแลวจะไมไหลตามนาํ้ จะทวนกระแส เชน เมอ่ื ต้งั ใจจะไมโกหก พบเหตกุ ารณทยี่ ่ัวยวนให
โกหก กต็ ัดสินใจเลอื กพดู ความจรงิ ทันที ไมช ะงกั ลังเลใด ๆ อยางนี้จึงจะเรยี ก ‘ถอื ศีล’ ยิ่งถือมากเทาไหรยงิ่ ใกลความเปน ผูทรงศีลถาวร
เทา นัน้
กําลังท่ไี ดจ ากการถือศีลคอื ความมนั่ คงทางใจ กบั ทง้ั รสู ึกสูงพรอมพอจะตอ ยอด เพราะใจกบั ความดกี ลมกลืนเปนอนั เดียวกัน
ความดอี ันมั่นคงนพี้ ฒั นาเปนสมาธไิ ดง าย เพงจบั สิง่ ไหนก็ไมฟุงซา นซัดสา ยจากสง่ิ นน้ั และเมอื่ จิตมกี าํ ลังเหลือเฟอ กส็ ามารถใชเ วลาทกุ
นาทใี หม ีคา ไดดวยการพจิ ารณาธรรมอยา งตอเนอื่ ง ยิ่งมคี วามตอเนอื่ งเนน่ิ นานเทา ไหร ยิง่ กอกระแสเหนี่ยวนํามรรคผลไดมากขึ้นเทา นัน้
ถงึ จุดน้ีเอง เราไดม หากําลงั ที่พรอมตอการเขาถงึ มรรคผล ลักษณะภายในจะเปน จิตใหญ เหมอื นผูม มี ดั กลามยอ มรสู กึ พรอ มจบั
ยึดสิง่ ตางๆอยา งแนน หนา หรือยกของมนี าํ้ หนกั มากไดอยางมัน่ ใจ น่นั คอื เอาจติ ไปพินจิ ส่งิ ตา ง ๆ นบั เร่ิมจากความเปน กาย ความเปน
ผสั สะกระทบกาย ไปจนกระทงั่ ตัวของจิตผรู เู อง เหน็ ทกุ สง่ิ พรอ มกัน และแทงตลอดไปถึงความเปน ปจ จยั ของกนั และกัน ไมมตี ัวตนอยใู น
ทใี่ ดๆ
ฉะนน้ั เบอ้ื งตน แลว ตองเลง็ ใหเห็นวากาํ ลังในระดับทาน ศลี สมาธิ ปญญามอี ยูใ นเราหรือยัง ถา มมี อี ยทู ต่ี รงไหน อันนี้สาํ คัญ
มาก ย่งิ มกี าํ ลังสูงขน้ึ กจ็ ะมองยอ นกลบั ไปเห็นครับวาพระพุทธเจาทานสอนไวถกู แลว ทางลัด ทางงายกวาทาน ศีล สมาธิ และปญญา ไมมี
อกี แลว ใครเขาปฏบิ ตั ิธรรมแบบดวนได ก็อาจเหมอื นนักยกนา้ํ หนกั ใจรอนที่ผลผี ลามพยายามเกนิ กาํ ลงั ถาผลเสียไมถึงขนาดกลา มเนอื้ ฉีก
ขาด อยา งนอ ยก็เสยี กาํ ลังใจ ไมช วนใหอ ยากกลบั มาฝก ฝนตอใหส าํ เร็จ”
มตติ อบยืดยาว เพราะลกั ษณะธรรมอันเปนคาํ ตอบของคําถาม บังคบั ใหตอ งเปน ไปเชนน้ัน
๔๕๙
และอันเน่อื งจากจิตทรงตวั เปนสมาธิสวา งไสวตลอดเวลาสาธยายธรรม นาํ้ เสยี งทีเ่ ปลง ออกไปจึงชวนฟง เหนีย่ วนาํ ใหจ ิตใจ
สงบลงใกลธ รรม ใกลนิพพาน ซง่ึ นนั่ ยอ มตางกบั คนที่พูดถึงธรรมะชนั้ สูงดวยใจที่ยงั ไมถ งึ ธรรม ฟง แลว เกิดความขดั แยง อยากหนายหนา
หนี
สาระของการสาธยายธรรมจงึ ไมไดอยทู ่สี น้ั หรอื ยาวเทา ไหร ตองใชปญญาลึกซง้ึ อัศจรรยเ พยี งใด แตอ ยทู ่ีพูดจากใจท่ีเยน็ แค
ไหน สงตรงจากสจั จะความจริงที่มีในตนหรือไม
พธิ ีกรเห็นไดดวยตาเปลา วา ยิง่ พูด เด็กหนมุ ก็ย่งิ มีสีหนาผองใสขึน้ และมีกระแสใจสงบเย็นลงเรื่อย ๆ กับทัง้ ธรรมทเ่ี ปลง จาก
ปากกลมกลืนเปนเนอ้ื เดียว ไมสอเคา ขดั แยง กบั ใจ จึงชกั เรม่ิ เอนเอยี งขางเชอ่ื วา รายนข้ี องจรงิ
ดวยความเปนสมั มาทิฏฐผิ ูมีปญญา พธิ กี รจึงเหน็ สบโอกาสเหมาะ ไถถามขอ ขอ งใจของคนท่ัวไปเสยี เลย ถามเอาจากตัวจริง
เสยี งจริงอยา งนีแ้ หละเหมาะท่สี ุด เพราะคาํ ตอบยอ มเปน ตัวสรปุ ใหเชอื่ วา นาํ ไปสมู รรคผล ตา งจากผูร บั รางวลั ใหญท้งั สามทีผ่ า นมา ซงึ่ ชดั
วายังเปน ผูขอ ง ผสู งสัยอยวู านิพพานมจี ริงหรือไม ในเม่ือยังไมเ คยเห็น ไมเ คยสัมผสั โดยตรงมากอ น
ผยู ังไมถ ึงธรรม พดู แลว ยอมแกวงท่ปี ลายทาง เพราะยังหาขอ ยตุ แิ นช ัดไมได
แตผ ูเ ขา ถึงธรรมแลว ยอมเปน มตแิ หงธรรม พดู เขา จุด เขา ธรรมแทถายเดียว
“คณุ มติครับ เราจะพยายามบรรลุมรรคผลกันไปทําไม?”
มตนิ ิ่งอยูในอาการสมาธอิ ดึ ใจหนึง่ ตวั คาํ ตอบกผ็ ุดข้นึ ในหวั
“เบนคาํ ถามเปนอยา งนดี้ กี วา ครับ เราจะละกิเลสไปทาํ ไม เพราะการบรรลมุ รรคผลที่แทไมใ ชเ พ่อื ความสูงสงหรือหวังสมบัติ
สวรรคช้นั ไหน แตเปนไปเพอ่ื ดบั กเิ ลส ทาํ ลายกิเลสน่ันเอง หวั ใจของพทุ ธศาสนาคอื เหน็ กเิ ลสเปน ตวั กอทุกข กอ ความเรารอนขน้ึ ในใจ
ฉะน้นั ดับกิเลสก็คอื ดับตนเหตขุ องทุกข
กิเลสเปน ไฟที่ดับดว ยนํา้ ไมไ ด ใชเจตนาหรอื แมกาํ ลังจติ อันแกก ลา มาดับกไ็ มได นเี่ องเปน เหตุใหคนท้ังหลายมองวา เปนไป
ไมไดท จ่ี ะดับโกรธ ดับโลภ ดบั หลง จะเกงกาจจากไหนกต็ าม ในเม่ือเชอื่ เสยี แลว วาเปน เรอื่ งธรรมชาติกไ็ มค ดิ จะดบั อยา งมากแคคดิ
ควบคุมใหอ ยูใ นรอ งในรอยเทา นน้ั
แมมีคนบางพวกทเี่ ห็นภยั ของกิเลส และพยายามหาทางดบั กเิ ลส แตหาเทา ไหรกห็ าไมเจอ ถงึ แมท ําสมาธไิ ดจนถึงขัน้ สูงสดุ จติ
ก็ยังตก ยังคนื กลบั มาแสดงกิเลสไดอ กี กระทงั่ พระมหาบุรษุ เชนพระพุทธเจา อบุ ตั ขิ ้นึ ในโลก จงึ มกี ารคนพบวาตองใชไฟลา งคือมรรคผลใน
การตดั กิเลส และพระองคก็ประกาศธรรม ประกาศทางคอื มรรคแปด หรอื ทางสายกลางทีเ่ รารูจักกนั เพื่อจุดไฟลา งดงั กลา ว ใครลา งกเิ ลส
ไดข าดแลว กร็ ับรองตามพระพุทธเจาไดครับ วาเพยี รพยายามเพ่อื บรรลมุ รรคผลนัน้ ดแี น หมดทุกขแน”
“เม่ือกีค้ ณุ มตพิ ดู ถึงทางสายกลางท่ีจะนําไปสูการจุดไฟลา งกิเลส จะกลา วโดยยน ยอ ไดไ หมครบั วาทางสายกลางคอื อะไร”
“ทางสายกลางคอื การเปน อยูท่เี สพผสั สะชนิดไมแรงเกินไป ท้งั ดา นทจ่ี ะเปนทกุ ขและเปนสุข เรารสู กึ ไดเองวา ดําเนนิ ชวี ติ
อยา งไรแลวไมเ กิดราคะ โทสะ โมหะครอบงําใจ สามารถเตรยี มใจใหพ รอ มเปนมรรคแปดงาย ๆ
๔๖๐
ตวั มรรคแปดเองคอื จิตดวงเดยี วที่มคี วามสวา งอนั เกดิ จากศีล สมาธิ และปญ ญาประชมุ พรอ มเขาดวยกนั ในภาวะจติ แบบน้นั
เมื่อคล่ืนความคิดสงบตัวลง จะมีความเห็นถูก เหน็ ชอบผุดข้นึ แทน เรยี กวา ‘ทฏิ ฐวิ ิสุทธ’ิ์ เหน็ ทกุ ส่งิ เปน อนจิ จัง ทกุ ขงั อนตั ตา เปน โทษเปน
ภัยนาหนายแหนง ยิง่ มีพฤตกิ รรมทางจิตผละออกเทา ไหร ก็ยงิ่ เหนย่ี วนําใหใ กลเกดิ กระแสลา งกเิ ลสขน้ึ เทานน้ั ”
พธิ กี รยังติดใจ อยากซกั อยากถามใหท ะลตุ ลอดสาย เสยี แตเ หน็ วา ไดเ วลาอนั สมควร เพราะยังมผี รู บั รางวัลขางหลังรออยู จึงหัน
มาสรปุ ดวยน้ําเสียงแสดงความปติ
“ทานผมู เี กยี รตคิ รบั คุณมตทิ ําใหผมเหน็ ตวั อยางวาถาจบั เสนทางชีวติ ไดถ กู จดุ ตง้ั แตวยั แรกเร่ิม ก็เปน อันลดั ทาง เขา ถึงประโยชนของชวี ิต
ไดแตเ นิน่ ๆอยางนเ้ี อง เอาละครับ…ขอเชญิ อา นรอยกรองประจําภาพ ‘แสงนฤพาน’ ของคณุ มตใิ หพ วกเราฟงเถิด”
มตริ ับแผนกระดาษจากมอื พิธีกรมา และเริ่มอา นบทกลอนของตน ทีแรกกอ็ านไปเรื่อย ๆ ไมส ะดุดอะไร แตพ อผลัดชว งจาก
กลอนหกเปนกลอนแปด ตอนจบบาทแรกนน่ั เอง เขาก็เหน็ คําสะกดผิดคือ
ทาํ ไมเหวยไมเ คยซงึ้ จนวันน้ี วนั ท่ีมีพระผชู ้จี นกทู าย
คาํ วา ‘กหู าย’ กลายเปน ‘กูทาย’ คงเพราะคนคดั ลอกเห็น ห. หีบเปน ท. ทหาร ขาดความระมดั ระวังตรวจพสิ จู นใหละเอียด
เนอ่ื งจากจํานวนผลงานทไ่ี ดร บั รางวลั มีอยเู ยอะ
นน่ั ทําใหอ ง้ึ งัน สะดุดการอานไปอดึ ใจ มติรสู ึกตัววา ยน ค้ิวดว ยความขดั เคือง โทสะแลน ขน้ึ แทรกซึมเขา สหู ัวใจเปนรวิ้ ๆ
เพราะทราบวา ท่ีฉายขนึ้ สกรนี เลก็ กค็ งเหมอื นกับทอ่ี ยใู นกระดาษนีเ่ อง และอาจแพรก ระจายไปในวงกวา งผานส่อื มวลชนดว ยอีกตา งหาก
ความหละหลวมของคณะดําเนนิ การทาํ ใหงานของเขาพลอยมัวหมองไปดว ย
นีเ่ ปนเรอ่ื งออกจะแรงเอามากสาํ หรบั ศิลปน ทว่ั ไป ซึง่ มกั เขมงวด อยากใหงานของตนไรที่ติ อดั แนนดว ยความสมบูรณแบบ
โดยเฉพาะเมอ่ื ปรากฏตอ สายตาสาธารณชน
บนเวทีแหงน้ี ถามใี ครเอาของแข็งมาฟาดทา ยทอยเขาเปร้ียงหนงึ่ โดยไมทนั รูต ัว เขาอาจไมโกรธ และเปนบทพิสูจนค วามมี
โทสะนอ ยของผูเ ปน หลักฐานการบรรลุมรรคผล ปรากฏนา เลอื่ มใสแกสายตานบั พันคู
แตน ีเ่ กดิ เหตุบนั ดาลโทสะจถี้ ูกจดุ ถงึ กับทําใหเขาชักสหี นา และหยุดอา นไปช่ัวขณะอยางน้ี
เพราะ ‘กู’ ของจริงยังไม ‘หาย’ สนิท
เม่ือสติกลบั คนื จงึ เกดิ ความรูสึกละอาย เพราะเพง่ิ ทําหนาที่เปนตวั แทน พดู แทนพระธรรม ยงั ไมท ันไรสาํ แดงกิเลสเฉพาะตัว
ออกมาอวดเสยี แลว
กอ นขน้ึ เวทเี ขาปลอ ยใหราคะแผลงฤทธจิ์ นเกอื บตงั้ สติทาํ หนา ท่ีไมไ ด พออยูบนเวทกี ็ปลอยใหโ ทสะสําแดงเดชเขา อกี นา อบั
อายขายหนาเหลือเกนิ ใครไมเห็นกเ็ ขาเองน่ีแหละทีเ่ ห็น
๔๖๑
กิเลสทกุ ชนิดมลี กั ษณะเหมือนกันหมด คอื บดบังปญญาเหน็ ธรรม ปญญารักษาธรรม และปญญาปรารถนาธรรมเอาไว เมอ่ื
ราคะยังไมดบั กแ็ ปลวาโทสะยงั ไมด ับดว ย เหลา น้ีลว นเปน เรือ่ งของใจทีไ่ มอาจทนตอส่งิ กระทบและแรงเรา ภายนอกทง้ั สิน้
การเตอื นตนเองไดเ ปน ลักษณะหน่ึงของโสดาบันบุคคล
เม่อื มตสิ าํ นึกได ดวงจิตก็สวา งเบกิ บานขึ้น อานกลอนตอ ดว ยนวลเสยี งหนักแนน พอจบและรับเสียงปรบมือจากผชู ม กห็ ันมอง
ภาพบนสกรีนยกั ษ ใจนึกถงึ แสงนฤพานในตนขึ้นมา คลา ยไดตน่ื ขึ้นจากการหลบั ไหลหลงสตไิ ปช่วั ขณะหนึ่ง
สาํ หรับจิตของอรยิ บคุ คลช้ันตนนนั้ ในระดับสมาธธิ รรมดาจะเห็นกลางอกเปน ความวา งโลง โปรงสบาย ถาเอาจติ เขาไปอาศยั
ในความวางโลง น้ันแลวมองออกมาภายนอก กจ็ ะเห็นกาย เหน็ ส่งิ ท้งั หลายภายนอกเปน สง่ิ สมมตุ ชิ ่ัวคราว วางเปลา ไดห มด โดยแทบไม
ตองกาํ หนดพจิ ารณาแตอยางใด ตางกับปุถุชนทย่ี งั ตอ งเคน พจิ ารณาประกอบเหตผุ ลกันเหนอื่ ย กวาจะเร่มิ เห็นจรงิ เห็นจงั ได
ลักษณะของผูเขา กระแส จะไมห ลงเขา รกเขาพงตามกิเลสแบบกูไมกลับก็ดวยอาการเชนน้ี แมเลอะเลือนบา งเยีย่ งผูท่ียังชําระ
สะสางกิเลสไมเด็ดขาดสะอาดสน้ิ กจ็ ะคืนสติเร็ว เพราะใจราํ คาญความหมักหมมของกเิ ลส ปรารถนาความโปรงใส แชมช่นื สมภูมิจติ ตน
ตลอดเวลา
เดนิ เขา ไปรบั รางวลั จากทา นประธานพธิ ี มติยกมอื ไหวอ ยางนอบนอมคอ มตัว คณุ โภไคยย้ิมเยน็ กอนเอยเนิบดว ยความปรานียงิ่
กวา ครง้ั ใด
“คุณไดรบั รางวัลจากตัวเอง ไมต องรอการตดั สนิ จากกรรมการมาแลว นน่ี ะ”
ศลิ ปนหนุมเงยหนา ข้ึนสบตากับผูอาวโุ ส
“เปน รางวลั ทไ่ี มตอ งรักษาก็คงอยู สูญหายหรือถกู ขโมยไมไ ด… แตก ็ยังตองหมน่ั ปด ฝนุ ถาคุณชะลาใจ ก็อาจทาํ ตัวเปน โทษ
ใหญห ลวงกบั ตวั เองและคนอ่นื ได”
ความจริงทานประธานจับตามองศิลปนหนุม คนน้ตี ง้ั แตก าวข้นึ เวทมี าแลว และกาํ หนดจิต ‘ลมื ตา’ ขึ้นขางในเพอ่ื ดใู จท่กี ลางอก
ของมติ อยางปรารถนาท่จี ะลวงรวู าเจา ของผลงานแสงนฤพานน้ัน ‘ใช’ หรือเปลา จะลอกธรรมมาจากไหน หรอื เขาใจไขวเ ขวคลาดเคลอื่ น
วา ตน ‘ถึง’ ดงั ทเ่ี ปน กนั มากทุกยุคทุกสมยั หรอื ไม
หากยงั เปน ปุถุชน ตอ ใหส รา งสรรคผ ลงานลวงตานา เลอ่ื มใส หรอื แมบาํ เพ็ญสมาธิจนลวงลฌุ านสมาบัตชิ นั้ สูงสกั ปานใด กจ็ ะ
เหน็ กลางอกยังมสี ง่ิ ปกคลมุ มุงบงั เหมือนหมอกบาง ย่ิงถาคดิ คดช่วั รายก็จะเหน็ หนาทึบราวกบั แผน หิน ลักษณะจิตวิญญาณอันเปน ของจรงิ
ประจําตวั จะเปดเผยออก อําพรางกนั ไมไดเลยสําหรบั ผถู ึงกระแสและคลอ งในฌานเชนคณุ โภไคย
และดวยอํานาจทะลุทะลวงส่ิงหอ หุมชนั้ หยาบเขา ไปเหน็ นามธรรมอนั แฝงซอ นอยูใ นกายนี้ ทาํ ใหคุณโภไคยเห็นธาตพุ สิ ุทธใิ์ น
มติชดั เจน ธาตุน้นั ปรากฏเปน สภาพรูแ ชม ชนื่ เบิกบาน ซึง่ อริยบคุ คลมกั เรียกเปน ‘จติ ย้มิ ’ เม่อื บรรลมุ รรคผลใหม ๆ จะเปน ย้ิมใหญ แตเ วลา
ปกติจะเปน ยมิ้ นอย และถกู เหน็ ไดเ สมอจากผูเขา ถงึ กระแสดวยกนั แมถ กู กิเลสหอหุม อยอู ยา งหนาแนน ก็ตาม
อริยบุคคลทเ่ี ปด ตาในได จะพยากรณไ มพลาด ท่มี ักพยากรณกนั ผดิ พลาดหรือคลาดเคลอื่ นก็เพราะดเู อาจากพฤติกรรมภายนอก
เปน หลัก เชน ถอื ศีลไดบ ริสุทธ์กิ ท็ ึกทกั วา เปนพระโสดาบนั หรือเห็นไมเ สพกามกเ็ หมาเปนพระอนาคามี มองทะลเุ ขาไปถงึ เช้อื กเิ ลสทยี่ ัง
ปะทุ ยงั กําเรบิ ขึน้ อกี ไมได
๔๖๒
แมผูท รงฌาน ฝกตาทพิ ยสาํ เรจ็ เหน็ ไปตลอดนรก สวรรค และพรหมภูมิ ตราบใดที่ยงั ไมบําเพญ็ วิปสสนาจนรูจ ักมรรคผล หรอื
เปน พระนิยตโพธสิ ตั วทท่ี รงภูมบิ ารมีแกก ลาจรงิ ๆ กอ็ าจพยากรณพ ลาดไดเหมือนกัน เชน ท่ีมปี รากฏบอย ๆ คอื ใชกาํ ลงั จติ ระดบั สูงเขา ดู
รศั มีกาย พอเห็นโปรงใส สุกสวางคลา ยกบั ท่ีปรากฏในพระอรยิ บคุ คล กฟ็ น ธงวาใช ทัง้ ท่ีเจา ตวั เองรูอยวู ากเิ ลสเพยี งถูกกดทบั ไวดวยอํานาจ
ฌานเทา นน้ั
ในสวนของมติ ถอ ยคาํ ของคณุ โภไคยมีผลใหบ งั เกดิ ปตโิ สมนสั และชมุ ชน่ื ยง่ิ ซ่งึ ถาหากเปนผูใหญธ รรมดาเชน พิธกี รพดู แบบ
เดยี วกนั นีเ้ ปะ เขาจะไมเกิดความปลาบปลม้ื เทียบไดเ ทา เลย เนอ่ื งจากกระแสธรรมไมร ับกนั จงึ ทําใหเ อะใจวาทานประธานคงไมใชก ลั ยาณ
ชนผนู าเลอ่ื มใสธรรมดา ๆ เสียแลว
เขายงั เขาใจภาวะของตนเองนอ ยอยู รูเพียงวา นพิ พานคอื ความสนิทราบคาบจากการปรุงแตง อยูเหนือจติ รู เหนือความวา ง
เหนอื ความสวาง เหนืออนันตภาพใด ๆ ในจนิ ตนาการ เปนของมีจริงอยางไมล งั เลสงสยั รวมทั้งทราบหนทางเขาถงึ อยางจะแจงวา ตอ งมา
จากพฤติกรรมทางจิตแบบสลดั ทิ้ง แตเร่อื งอื่นนน้ั ยงั ครงึ่ ๆ อยรู ะหวา งความรูข องคนธรรมดากับกลั ยาณชนผมู คี วามสามารถปฏิบัติธรรม
ระดบั กลาง
ฉะนน้ั เมอื่ อยูตอหนาคณุ โภไคย ไดยนิ คํากลาวคลา ยอนโุ มทนาทเ่ี คลามากบั การสะกดิ เตือน ก็เกดิ ความลงั เลวา ทที่ านพูดนน้ั ดู
เอาจากภาพเขยี นและรอยกรองของเขา หรอื วา พดู ดวยความรูจากภายในกนั แน
มตมิ ดี ีพอจะรวมจติ น่ิงเพ่อื ใหแสงรูทอตวั ขึน้ ที่กลางอก เห็นธาตุธรรมภายในโปรง ใสพอจะนอมใช ก็สง ออกเทียบวดั ดูวา จะพบ
ความวา งอยา งไรข อบเปนเนือ้ เดยี วกนั ในผูยนื ตรงหนา หรือไม ดวยภาวะหยัง่ รนู ้นั หากจิตชน้ั ในของทา นประธานยงั 'ทบึ ' อยูด ว ยกําแพง
สกั กายทิฏฐิ มตจิ ะสําเหนยี กทราบถึงความหยาบ ไมโ ปรงเบาทันที ตอใหทรงฌานเปน ปกติไดส งู ระดับไหนก็ตาม
แตธ รรมละเอยี ดอันโลง วางท่มี ตสิ มั ผสั วา เขากนั ไดก ับจติ ตน ทาํ ใหปราศจากขอคลางแคลงทนั ที เพราะแมภ ายนอกคือการปรงุ
แตงรูปนามผดิ แผกแตกตา งกัน ดูเหมือนมีการแบงแยกเปนฝง น้กี บั ฝง โนน แตทวา กระแสภายในคือความรวู าง รเู ย็นเปน อันหนงึ่ อันเดยี ว
เสริมกัน ใกลก นั แลวจิตย่งิ ทวคี วามเบิกบานในมหาสุญตาไดไ มรจู บรสู ้นิ คณุ โภไคยเขา กระแสแลวแนนอน แตจะอยชู ้ันใดนัน้ เกินวสิ ัยเขา
หย่ังถงึ ดวยกําลังปจจุบัน
อริยบุคคลยอ มพงึ ใจสมาคมกบั ‘คนใน’ ดว ยกนั กเ็ พราะเหตนุ ี้ ตา งรูว าอีกฝายไมมีความเปนอ่นื และที่สุดจะตอ งบรรจบกันท่ี
นิพพานเม่อื เสรจ็ กจิ สิ้นภาระ สิ้นขอขดั ขอ งของตนแลว
มตยิ ้มิ ออกมาดวยความบรสิ ุทธ์จิ ากภายใน พนมมอื ไหวคณุ โภไคยอกี ครัง้ ดว ยกาํ ลงั ใจเทากับลงคุกเขากราบ
“ผมจะพยายามระมดั ระวัง รักษาเนอ้ื รักษาตัวครบั ”
ทา นประธานงานประกวดพยักย้มิ แลวเอ้อื มมือมาตบบา ของเดก็ หนุมดว ยความปรานีเปน พิเศษ
“เจรญิ ในธรรมนะ”
มตริ ีบไหวรบั เพราะแมน น่ั เปน คาํ อวยพรเรยี บ ๆ กส็ มั ผสั ไดว ามีพลงั กุศลแรงมหาศาลแผอ อกมาแนน หนาไปทว่ั ทั้งปริมณฑล
ประมาณเดยี วกบั ทเี่ ขาเคยพบในพิธเี บกิ ฤกษอํานวยชยั อันย่ิงใหญตา ง ๆ แสดงถึงกําลังจติ อนั ล้ําลึกสดุ หยงั่ ของบรุ ุษผปู รากฏสุกสวา งทั้ง
ทางโลกและทางธรรมทานนี้
๔๖๓
เม่อื เดนิ ลงเวทกี ลับมาถึงทน่ี งั่ แลว จงึ เหน็ กเิ ลสปรากฏอกี ครง้ั
ขนาดใจเพง่ิ สวา งดว ยแรงเรง จากผูถ ึงกระแสดว ยกัน พอเหน็ ประกายยิ้มจากนยั นต าแพตรีทีเดยี ว ความรูสกึ หลงกเ็ ขา ครอบงํา
เหมือนเมฆทะมึนเคลอ่ื นมาบังแสงอาทติ ย
กองกเิ ลสใหญป รากฏในรปู สาวนอยผูสวยหวานและแสนดีคนนี้
ภาพ ‘ทวลิ ักษณ’ ของกฤตยิ า ผูร ับรางวลั เหรยี ญทอง ปรากฏวาบในหว งมโนนึก และเตอื นใหค ดิ ไดวา ใจเขาเองตางหากทม่ี ี
กิเลส แพตรอี ยูข องหลอ นเฉย ๆ ถาหากเขาไมม อง หรือมองแลว ไมร สู กึ รูสา หลอ นก็มคี วาม ‘เปน เชน นนั้ ’ ของหลอน ไมเ กยี่ วกบั กเิ ลส
ของเขาเลย
ทวา ยามนี้มติเร่ิมเกดิ ความขัดแยง ถึงเวลาหรือยังกับการตั้งคาํ ถามใหต ัวเอง
จะเลอื กไปหรือเลือกอยูกอนดี…
เขาปฏิบตั ธิ รรมเตม็ กําลงั เพราะอยากเปน พระใหไ ดกอ นบวช แตบ ุญพาวาสนาสง ถงึ ขนาดทะลุกเิ ลส ตดั สังโยชนสามขอ แรก
สําเรจ็ ดว ยไฟลาง คอื โสดาปตติผลอยา งไมคาดฝนเชน น้ี
ภาวะความเปนโสดาบันนัน้ วจิ ติ รพิสดารยิง่ กวา อะไรหมด เพราะเหมือนเหยยี บเรือสองแคม มีกเิ ลสแรงไดเ ทา กบั เมอ่ื ครั้งเปน
ปุถชุ น แตก็เห็นนพิ พานแลว เขา กระแสแลว
บคุ คลชนิดน้ีจะสมคั รใจอยคู รองเรอื น หวังเสวยสวรรคเ สยี กอนเขา นิพพานก็ได ดังเชน ท่มี ีบันทกึ เปน หลกั ฐานวา นางวิสาขา
บรรลโุ สดาปตติผลมาต้งั แตว ยั เยาว แตกม็ ิไดขวนขวายปฏบิ ตั ิธรรมหวังถึงนิพพานในชาตปิ จจบุ นั ยงั คงเสพสมาคมกบั ปุถุชนธรรมดา ออก
เรือนมลี ูกหลานมากมาย และระหวางดาํ รงชีวิตกท็ าํ บญุ อธษิ ฐานหวังสุขอันประณตี บนสวรรค สิน้ ใจแลว กเ็ สวยสขุ บนดาวดึงสพ ภิ พ
เรื่อยมา
แตห ากโสดาบนั บคุ คลมใี จรกั พระนพิ พาน อยากถงึ นิพพานเร็ว ๆ ในชาติปจจุบัน กจ็ ะไดเ ปรียบกวาผยู ังติดขอ งทั้งหลาย
กลา วคอื ใชธรรมชาตอิ ันโปรง สบายของจิตในการสลัดกเิ ลสไดง าย ตั้งสมาธิไมย าก
มติประจกั ษด วยตนเองวาพระไตรปฎกกลา วไวต รงจรงิ ไมใชของหลอก เขาเหน็ นิพพานแลว ทราบภาวะการเขากระแสแลว
หมดกเิ ลสเกย่ี วกบั ความกังขาในมรรคผลนิพพานแลว ทวากเิ ลสคอื ราคะ โทสะ โมหะในตนยงั คงคา งอยคู รบ แถมย่งิ รักแพตรีไดม าก
กวาเดมิ เสียอีก ดว ยเหตผุ ลแบบโลก ๆ คอื หลอ นแสดงทา ทตี อบสนอง แตกตางจากทีแ่ ลว มาเปนคนละคน
ถาเสยี เวลาสักชาตใิ หก ับนางฟา เดินดินอยา งหลอ นจะคมุ ไหม?
ทําไมจะไมค ุมเลา ในเมอื่ ความเปนโสดาบนั ปดประตูอบายอยางเด็ดขาดแลว ถงึ นิพพานในวันหนึ่งขางหนาแนนอนอยูแลว ที่
พระคมั ภรี ยนื ยันวา พระโสดาบนั เปน ผูเ ท่ียงจะเขา ถึงพระนพิ พานน้ันไมเปน ท่ีนา สงสัยเลยสาํ หรับเขา ก็ในเมอื่ ใจอยใู นกระแสสญุ ญตา แม
ไมเ พง ก็สง่ั สมความเห็นอนจิ จงั ทกุ ขัง อนตั ตาไปเรอ่ื ย ๆ อยา งน้ี แนนอนวาที่สดุ จะคิดเบอ่ื และเกดิ ใจตีจากวันยงั คํ่า
๔๖๔
เรยี กวา ถาไดโ สดาปตตผิ ลแลว ไมปฏิบัติกเ็ หมือนปฏบิ ตั ิ จะเนนิ่ ชาหรือตดั ตรงเทานน้ั โสดาปตตผิ ลจงึ ถูกสรรเสริญไววาใคร
ไดแลว ยิ่งกวา ความเปนพระเจาจักรพรรดิ ย่งิ กวาเปน เทวดา ยงิ่ กวาเปน อะไร ๆ ทั้งหมด เพราะเขา ถึงความปลอดภยั อยางลอยลาํ ปด ฉาก
สังสารวัฏสําเร็จในทีส่ ดุ แน ๆ
เขาเหนื่อยมาตั้งมาก เขาเสน ชยั แรกสมใจ ขอพกั หนอ ยจะเปน ไร
แพตรไี มใชธิดาพญามาร หลอ นเองเสยี อีก ทคี่ รัง้ หนึง่ เคยเปนผูปลูกฝง เมล็ดพนั ธุแหงความดีงามไวในหวั ใจเขา กระทง่ั ไดเ ตบิ
ใหญขึ้นในทางธรรม หากอยกู บั หลอ น เขาจะพยายามชกั นําหลอ นเขา กระแสเปนการตอบแทนใหจงได
ใจท่ียังดอ้ื ยังไมอบรมจนแกกลา บอกกับตนเองวา อยางแพตรีไมใชตนเหตุทุกขไดห รอก
มตคิ ดิ เชน นัน้ ทั้งทเี่ พง่ิ พดู ไปบนเวทีวา กเิ ลสเปน เหตุแหงทกุ ข
คดิ ตกแลวก็ปลงใจ…เขาเลือกท่จี ะยงั ไมไ ปไหน ยังอยกู ับแพตรี ถาไปไหนก็จะพาหลอนไปดว ย
สงั สารวฏั มเี ครอ่ื งมอื พิสดารหลากหลายไวกักคนคิดหนี ไมใชเ ฉพาะดว ยกิเลสตนื้ ๆเชนความโลภ ความโกรธ ความหดหู ความ
ฟงุ ซา น ความชา งสงสัย ความชอบหนา ทกี่ ารงาน ความชา งคุย ความชอบนอน ความติดการคลุกคลเี ทา นั้น ในอญั ญสตู รพระมหากสั สปะ
เคยสอนสานศุ ิษยของทา นไว วา นอกจากเคร่ืองถวงดังกลา วขา งตน แลว แมอาการทอดธรุ ะ ไมเ พียรตง้ั สติภาวนาใหถึงมรรคผลเบ้ืองสูง
เพราะถือวา บรรลุมรรคผลชน้ั ตนแลว ปลอดภัยแนแ ลว ก็จัดเปนความเสอ่ื มจากความเจรญิ ในธรรมของพระพทุ ธองคชนดิ หนึง่
เพราะยงั มีความไมร แู จง ตลอดสายถงึ ท่ีสดุ ทกุ ข จึงกลาววา อริยบุคคลช้นั ตน ยงั เปนผทู ีต่ องศกึ ษา…
ศึกษาใหเหน็ จริงวาสงั สารวฏั นน้ั วนิ าทีเดยี วกไ็ มพ งึ หลงพอใจเลย จะนบั โดยสภาพ ฐานะ หรอื โอกาสใด ๆ ก็ตามที
๔๖๕
บทท่ี ๒๘ วังวน
เมอ่ื ผูรับรางวัลปลอบใจคนที่ย่ีสบิ เจด็ ลงจากเวที และไฟหลักถูกเปด สวางพรอมการกลา วอาํ ลาของพิธกี ร ทุกคนก็ลุกขึน้ จากท่ี
น่งั ซง่ึ มองกวาดแลวยงั คงเหลอื กวา คอ นของเม่ือเริ่มพธิ ีแจกรางวลั ผไู มม ีสว นไดสว นเสียจาํ นวนหนึ่งเทา นั้นที่ยอย ๆ กลบั ไปกอน
โดยมากศลิ ปน ทง้ั หลายจบั กลมุ คยุ กนั เองในแวดวงเพอ่ื นฝงู ทร่ี ูจ กั บางกต็ ระเวนดภู าพไปเรือ่ ย หากปราศจากการติดโบว
ประกนั คณุ ภาพวาไดร ับรางวัลใหญน อยแลว ก็คงตอ งใชเ วลาอีกวันกวา จะกวาดเกบ็ ภาพและเน้ือหาครบ จนแยกแยะถูกวามีภาพใดเขาขน้ั
ควรนยิ มบาง
ถกเถยี งกันอยา งหนา ช่ืนบาง หนา ง้าํ บาง วา ใครเปนใคร เจาของผลงานไหน ทาํ ไมถึงเชิดเงิน ทําไมจึงชวดรางวลั บางคนก็
เอะอะมะเทง่ิ ช้โี บชีเ้ บ บอกวางานน้นั งานน้ีฝมือไมนา จะถึงข้นั ทําไมไดรางวลั ชมเชยบาง รางวลั ปลอบใจบาง สวนของตนดีกวาต้ังเยอะ
กลบั ปว
ประเภทนี้นาฝก ระงบั โทสะใหไ ดก อนแลวคอ ยลองสรา งผลงานชวนเยน็ ใจใหมในปห นา
อยางนอยวนั นี้กเ็ ปน แรงบนั ดาลใจใหศิลปนหลายคนมองยาวไปถึงปห นา แลว ตางไดแนวคดิ และหลักสรางผลงานกันถวนทัว่
นยี่ อมเปน เรอื่ งธรรมดา การระดมสมองของผูม ีฝมอื หลายรอ ยคนใหผ ลเปน ความรงุ เรอื งกวางขวางทางปญ ญาแนนอน
เจา ของรางวลั ใหญทง้ั สามถกู ขอรอ งใหไ ปยนื ประจาํ ภาพของตน เพ่อื เปดโอกาสใหผ ูเ ขารว มนิทรรศการไดพูดคยุ ซักถาม
รวมทง้ั ใหผสู ือ่ ขาวสมั ภาษณเปนรายบคุ คล มตเิ ดนิ ผานตรอกซอยมาจนพบทฆี ายุจากระยะไกล ยนื เดน เห็นหนาบานเปน จานเชงิ ทามกลาง
การสมั ภาษณจากกลมุ นกั ขา ว ใจหนึง่ อยากอนโุ มทนากบั เพื่อน แตอ กี ใจไมเ ปน ปต ิลน พน เหมือนอยา งท่ีเหน็ ใครตอ ใครมะรุมมะตมุ กฤตยิ า
ผรู บั รางวัลเหรยี ญทอง กับขวญั หลา ผรู บั รางวัลเหรยี ญทองแดง สองคนน่ันนา จะพดู แทนชาวพทุ ธไดเตม็ ปากเตม็ คาํ ทางดา นการปฏิบตั อิ นั
เปน เสนทางเขา สูแกน แทของพระศาสนา
แตส าํ หรบั ทีฆายุ มติกลัวอยใู นสวนลกึ วาจะพูดผดิ พลามเพี้ยนเลอะเทอะ โดยเฉพาะเกย่ี วกบั ประเด็นลกึ ดว ยภาพลกั ษณท ่ีทฆี ายุ
ถูกดันขน้ึ ไปยนื บนแปนอันทรงเกยี รติ มีภาระเสมอื นตัวแทน หรือภาพแทนชาวพทุ ธเชนนี้ พูดอะไรออกมายอ มมนี า้ํ หนกั โดยเฉพาะอยา ง
ย่ิงเปนน้ําหนักที่เกดิ จากระดบั สติปญ ญา รจู กั คิด รจู ักพูดฉลาดเฉลยี วฉะฉานเสียดวย
เทา ที่คบหากับทฆี ายมุ า แมค อนขางหา งเหนิ มติกท็ ราบไดวาฝา ยนัน้ มอี คตอิ ยา งรนุ แรงเกี่ยวกับหลายประเด็นทางศาสนา นับแต
บาปบุญคณุ โทษ นรกสวรรค ชาติกอ นชาตหิ นา ย่ิงประเด็นเก่ยี วกับนิพพานดวยแลว ทฆี ายุเคยประกาศชดั วา ตายเมือ่ ไหรท กุ คนก็คง
นพิ พานเหมอื นกันหมด เพราะกายดบั ใจดบั แลว จะเหลืออะไรใหท ุกขต อ
วางเปลาและสาบสญู แนนอน…
เร่อื งของส่งิ ที่เห็นไมไดด วยตา พสิ ูจนไ มไดดวยผัสสะของสามัญมนุษย หากมใี ครสักคนทีท่ รงปญญา พดู ไดแ ยบคาย จุดพลุ
ขึ้นมาดังๆแบบฟน ธงวาไมม ี ไมตองกงั วล ไมค วรสนใจ เราศึกษามาแลว อา นพระไตรปฎกมาหมดตแู ลว ก็แนน อนวาอตั โนมัตขิ องคน
สวนใหญย อมคลอ ยตามโดยงา ย เพราะการปดหูปด ตาไมยอมรับนัน้ ยอ มงา ยกวา การพยายามเปดหูเปดตามองใหเหน็ จรงิ ผานการพิสูจน
มากนัก
๔๖๖
ผลงานของทีฆายุมคี วามเปน กลาง งานศพเปน สง่ิ ปรากฏตอ ตาเปลา ไดทกุ เมอื่ เชอ่ื วนั ทีฆายอุ าศยั สํานวนโวหารของกวี และ
ทักษะช้ันสูงของจติ รกรมากลา วถงึ งานศพไดอยางมพี ลัง อีกทงั้ งานศพและความตายกเ็ ปนขอ ธรรมเตอื นสตหิ น่งึ ของพุทธศาสนาจรงิ ๆ
อยางไรกต็ าม การตระหนกั วาทุกคนอยใู นเงอ้ื มมือมรณา อาจแยกสายเปน ปญ ญาและโมหะไดเทา ๆ กัน คนหนงึ่ อาจคิดวา ใน
เมื่อตอ งตายแลวก็ไมควรประมาท เรงทาํ ความดหี นนี รก เรงเขานพิ พานเอาตวั รอดจากทะเลทกุ ข แตอกี คนอาจคิดวา ไหน ๆ กต็ องตายแน
แลว เรง กนิ เรงโกย เรง กามใหจ ใุ จ อยาคดิ อะไรใหหนกั หัวจะดกี วา
มติพยายามวางใจเปน กลาง ขณะนั้นตอ งยอมรบั วาไมอ าจอนโุ มทนากบั ความสําเร็จ ความสมหวงั ของทีฆายไุ ดเต็มรอ ย แต
ขณะเดยี วกนั ก็เรงสาํ รวจจติ ใจวามคี วามอิจฉารษิ ยาปนอยใู นความไมอ นโุ มทนาบา งหรอื เปลา พบวา เมอื่ ตรวจในแงนั้น ใจตนเงยี บสนทิ
ความตารอ นสกั แมนอยไมเกดิ กับเขาเลย จึงคอยสบายอกขน้ึ
ถอนใจเฮือกหนง่ึ นึกอยากขยายความคดิ เกยี่ วกับทีฆายใุ หแ พตรีฟง แตกเ็ หน็ วานัน่ เหมอื นนินทาโดยไมยงั ผลใหเ กิดประโยชน
กบั ใคร โดยเฉพาะในจงั หวะน้ัน ถา ปลอยคําตฉิ ินใหหลดุ จากปาก แมแพตรีกอ็ าจเขาใจผดิ ไดว าเขากลาวดวยความรษิ ยา
ดว ยเหตดุ ังนั้น ความคิดปรุงแตงคาํ พูดทเ่ี กดิ ขึ้นในหวั จึงกลายเปน สง่ิ ระคาย มตริ ะงบั ไวไมพ ูดบน ทําใจเสียวา นี่อาจเปนงาน
เดียวท่ีทีฆายจุ ะเขามาขอ งเก่ยี วในแวดวงพุทธศาสนา พอขา วรางวลั งานประกวดซาแลวกแ็ ลว กัน
ผูเขาถงึ กระแสธรรมยอ มรกั ท่ีจะพดู แตในเรื่องอนั ชวนสงบ เยน็ ใจ สอดคลองกับความโปรงโลง ประณีตในอกตนเอง ทั้งนมี้ ใิ ช
วา คดิ เรอื่ งกิเลส ๆ ไมได หรอื พดู จาเปน อกศุ ลไมออกเสียทเี ดยี ว ยังคิดได พดู ไดต ามนสิ ยั เดมิ ของเจา ตวั แตจะรสู กึ ขดั ๆ ไมส บายใจอยา ง
แรง ยิง่ พดู คอยิ่งแหง พูดนานเทา ไหรใ จย่งิ มวั เทานั้น หากมนี ิสยั เกาเปน พวกพูดมาก ชอบคิดฟุงซา นเลอะเทอะ พอนานเขา กจ็ ะคอ ยปรบั ตวั
ใหสมภมู ิจิต เชน เดยี วกับคนเคยผิวกรา นหนาเหมือนชา งมา ชอบเดนิ เลน ในดงหมามุย กไ็ มแ สบระคายมากนกั อาจคัน ๆ สะใจดว ยซาํ้
ตอ มาพอผิวบางลง เม่อื กลบั ไปเดินเลนในดงหมามยุ อกี ก็ไมส นกุ แลว ไมอยากเอาอีกแลว ปวดแสบปวดรอนจะเปนจะตายออกอยางนนั้
สาํ หรับปุถชุ นธรรมดา นิสยั เคยเสยี อยา งไร ก็อาจเสยี อยา งนน้ั หรอื กระทง่ั หนกั หนว งเขมขน ขน้ึ เรื่อย ๆ ตามทฐิ ิแหงอายุ ตางกบั
ผเู ขาถงึ ธรรม ถานสิ ยั เคยเสยี กเ็ ท่ยี งทจ่ี ะถกู ปรับแตง ใหดีขน้ึ เรื่อยเปน แนแท
เดมิ ทมี ตไิ มใ ชค นชอบพูดใหรา ยสอเสยี ดอยแู ลว โดยนิสัย เมื่อไดดวงตาเห็นธรรม นสิ ัยสวนนจ้ี ึงกลืนกันสนทิ กับภมู ิจติ โดยไม
จาํ เปน ตองใหจ ิตขัดเกลาตนเองแรมเดือนแรมปแตอยางใด
พาแพตรีเยีย่ มชมงานท่ยี งั ไมผา นตาดวยความเพลดิ เพลนิ เหน็ แพตรียังมคี วามสุขดี ไมเบอ่ื หนายหรอื เหนด็ เหนือ่ ยกเ็ ดนิ เรอ่ื ย
ขณะเดนิ เปล่ยี นซอย ในอารมณหนึ่ง แพตรีนึกพอใจจะยกมือขน้ึ สอดเกาะแขนเขา และเบยี ดไหลใกลเ ขามา พอมตริ สู ึกตัวก็
หนาแดง เดนิ เกรง็ ขึ้นหนอ ยหนงึ่ ภาคภมู ปิ รีดาทีแ่ พตรียอมแสดงความชิดเชื้อชนิดน้ันใหใ ครตอ ใครเห็น
“เฮ! มติ!”
จาํ ไดวา นัน่ เปน เสยี งของบางกอกเพอื่ นรวมคณะ เมือ่ หันไปก็พบกบั เพื่อนรว มรนุ ท้งั หญิงชายกลุม ใหญ มอี าจารยสมบูรณซ ่ึงเขา
เคารพนบั ถอื ยืนอยดู วย อาจารยย ิม้ ยงิ ฟนโรเ พราะไดร ับรางวัลชมเชยเหมอื นกนั ทกุ คนมองมาทเี่ ขากบั แพตรีเปนตาเดยี ว
๔๖๗
มตกิ ลนื นํ้าลายลงคอดว ยความรสู กึ ขดั ๆ พะวา พะวังขนึ้ มาเล็กนอ ย หากเขาอยูต ัวคนเดยี วคงเดนิ ตรงไปหาเพื่อนและสวัสดี
อาจารย แตนีม่ ีแพตรีควงแขนอยู เลยประดักประเดิดเกอ เขิน เรื่องของเรือ่ งคอื เกรงแพตรจี ะอดึ อัดกบั การเขาวงใหญ อกี อยางเขาหาเพื่อน
ทัง้ ที่คนสวยควงแขนอยางนี้ ก็คลายจะเปนเชิงเปด ตัวคูใจผูเปนสาวเดนอวดเพือ่ นฝูงอยางไรชอบกล
พดู งา ย ๆ แพตรีสวยเกินคูควรนายกระจอกอยางเขา ชกั รูสกึ ผิดฝาผิดตัวจนขดั เขนิ ทจี่ ะเอาไปอวดใครตอ ใครวา น่ีแฟนฉัน แค
เห็นแววสดุ พิศวงของพวกนั้นก็ฝอแลว
หันมาทางหลอน กระซบิ วา
“ผมขอตวั ไปทกั ทายเพื่อนหนอยนะ”
แพตรีพอจะเดาความรสู กึ ของอีกฝายออก เพราะเขาเกรง็ และเสยี งแหบผิดปกติ เลยแกลงถามหว น ๆ
“ทาํ ไม ถา แพขอตามไปดว ยนจี่ ะมอี ะไรนา รงั เกยี จรึเปลา ?”
“ปลา ว…” รบี ปฏิเสธเพราะไมเ ทา ทนั มายาหญิง นึกวาแพตรีเคืองจรงิ ๆ “เผือ่ พ่ีแพรําคาญเพ่ือน ๆ ผม เออ …”
เขาพยายามหาคําอธิบายอํา้ อึ้งตะกกุ ตะกัก
“ออ! แลว ไป นกึ วากลัวสาวเห็น ถา ไมมเี หตุผลอืน่ ก็ไปดว ยกนั เดีย๋ วนเ้ี ลย…เรว็ ”
แพตรกี ระซิบดุ และใชมือที่เกาะแขนเขาอยนู ัน้ รุนไปขา งหนา หลอ นทาํ ไปดว ยความนกึ สนุกและเอ็นดอู ีกฝา ย แตพ อทําแลวก็
รสู กึ วา อยา งนเ้ี ปน ความเคยชนิ ทเ่ี ห็นเขาอยใู นอาณัติ มองมติเปนเด็กในคาถาหรอื กระทัง่ ลกู ไลอยตู ลอดเวลา จงึ ต้งั ใจวา ตอไปจะเลิกส่งั โนน
ส่งั นแ่ี บบพ่ีสาวเสียที
ฝายเพอื่ นพอ งทย่ี ืนชมุ นุม ตางมองคูควงทก่ี าํ ลังกาวเดินเขา มาดวยความรูสึกรว มเดียวกันหมด คอื เหมือนเหน็ เจาหญงิ กับทาสรบั
ใช นางงามกับนายขเี้ หร หรอื อยา งดที ส่ี ุด ถาวัดในแงความเขากันไดอ ยบู าง คอื ดมู ีกริ ิยาสุภาพเรยี บรอยกลมกลืนกัน ก็นา จะใหศกั ด์หิ รอื
ฐานะไดแ คพี่กบั นอ ง แตน เ่ี ดินเกาะแขนประกาศสมั พันธภาพฉนั ชายหนุมหญงิ สาว จงึ ดูขดั ลูกตาพิลึก โดยเฉพาะสาํ หรบั ลกู ตาชายขีอ้ จิ ฉา
ท้งั หลาย
มติเปน คนรางเลก็ คอ นขางผอมบาง สงู เทาแพตรีพอดี หนาตาแมพ อไปวดั ไปวา ออกสวา งดวยราศใี สอยบู า ง ทวาการแตงกายก็
มลี กั ษณะซาํ เหมา กินขาวแกง ขึน้ รถเมล และเดินเขาบา นดว ยรองเทา ขาด ๆ แบบที่ผหู ญิงทงั้ หลายเห็นปราดเดยี วก็พรอมจะเมนิ แตแวบ
แรก สาํ คัญคือทกุ คนรูวา มตพิ ูดนอ ย เรือ่ งจะใหราวีกับหมูภมรนับรอ ยนบั พันทจี่ องจะเชยสาวสวยระดับนี้ เห็นทีความสาํ เรจ็ นาจะเปน เรอ่ื ง
เหลวไหล จงึ นาแปลกใจเอามากกับความยนิ ยอมสนิทสนมกลมเกลียวของฝา ยหญงิ ที่มีใหอยางตอ เน่ืองเปน เวลายาวนานในความรบั รขู อง
เพ่อื นฝูงที่เคยเหน็ คนู ้เี ดินดวยกันมากอน
และความสวยหวานของแพตรีกเ็ ปน สิ่งบาดหวั ใจชายทุกคน ยง่ิ เห็นนานเทา ไหรยิ่งวาวนุ กระสับกระสา ย ชวนใหอ ยากแสดง
อะไรแผลง ๆ ออกนอกหนา เพ่ือเรยี กรอ งความสนใจจากหลอนเสยี บาง
อยางเชนท่ีตั้งทพั เดนิ ปราดเขามา ยกแขงยกขาคลายอยากเตะหยอกมตริ าวกบั รกั ปานจะกลืน ทวา วนั นม้ี ติดมู ดี ีบางอยา งแปลก
ไปจากเม่ือกอ น ตัง้ ทพั คิดในใจวา อาจเพราะสงาราศีของเจา ของรางวัลส่แี สนก็เปนได งางแลว เตะไมล ง แคไ กต บไหลสง เสยี งดงั
๔๖๘
“ยนิ ดีดว ยโวย ! รบั รางวัลชมเชยเปน คนแรกเลยเชยี ว”
วาแลว ก็ยกแขนโอบไหลเพอ่ื น แบบทอ่ี ยากโอบเลยไปถงึ สาวผูอ ยอู ีกฝง แพตรปี ลอยมือจากแขนมติทันที ดว ยความระคาย
ผสั สะท่ีมากับหนมุ หนาแหลม
“ขอบใจ”
มตฝิ นตอบตั้งทัพ แลว ยกมือไหวอ าจารยส มบูรณเ พราะเพงิ่ พบเปน ครง้ั แรก และแนะนาํ ใหแพตรที ราบวาเปนอาจารยส อนเขาท่ี
มหาวทิ ยาลัย หลอ นจึงไหวตาม
“เดี๋ยวตอ งฉลองกันหนอยละ นัดกบั พวกนีไ้ วแลว ไปดวยกันนะ”
อาจารยส มบูรณชวน มติอึกอกั เกือบตอบปฏิเสธ เพราะมากับแพตรี แตก็เกรงใจอาจารยผ ูเปนทีน่ ับถือ เพราะทที าทา นไมได
ชวนโดยหวงั จะรบั การบายเบีย่ ง จงึ หันมาทางหญิงสาวดวยสหี นา หนักใจหนอ ย ๆ
แพตรเี หน็ เขาจะปฏเิ สธพรรคพวกเพราะเกรงใจหลอ น ก็ยืน่ หนาเขามากระซิบ
“ไปเถอะ พอดวี ันนปี้ ูคางบานคุณพอ แพไมต องรีบกลบั ”
นั่นเองจึงทาํ ใหเ ขาหนั กลับมาตอบรับอาจารย แพตรมี ีปฏิสันถารเปนอันดกี บั ทุกคน มติจงึ เบาใจลง แตก็ไมวายนกึ หวงขน้ึ มา
หนอ ยๆ เน่ืองจากหนุมมากหนา กระตือรือรนเกินงามที่จะทําความรจู กั กบั หลอน ชนิดทักสองคําจะตีสนิทใหเ ทยี บเทาเขาเองทีเดียว
ทฆี ายุพารางสูงเขา มาสมทบหลงั จากเสรจ็ สิน้ ภารกิจของตนท่มี ตี อ ผูส่ือขา ว เพอ่ื นและอาจารยพากันแสดงความช่ืนชม ลูบหนา
ลบู หลัง และหวงั ใหทาํ หนา ทเี่ ลย้ี งมือ้ ใหญแ ตเ พียงผเู ดยี ว ซ่งึ ทีฆายุกใ็ จปา รบั โดยไมอิดเออ้ื น เนอ่ื งจากกําลังอารมณด ี รับมาทง้ั เงินและทงั้
กลอ ง
เมอื่ รบั เปน เจาภาพ ความเคลอ่ื นไหวจึงไปตกอยูทท่ี ีฆายุ หลงั จากเฮฮารา เริงอยตู รงจุดนั้นอกี พัก เขากเ็ ปน คนกาํ หนดทห่ี มาย
รวมทัง้ เปน คนพยักหนานําเคล่ือนขบวน
เงินรางวัลทําใหมติดรู วยขน้ึ ทนั ตา ยงิ่ มแี พตรมี าดวยก็ยิ่งทําใหห ลายคนไมนึกรังเกยี จทชี่ ักชวนใหนงั่ รถไปดว ยกนั แตข ณะท่ี
ทีฆายเุ สยี งใหญกวา ใครในฐานะเจา ภาพงานเลี้ยง เมอื่ เอย ปากเสนอใหม ติไปรถเขา ทกุ คนจงึ เงยี บยนิ ยอม ไมย ้อื แยงแตประการใด มิไยฟอง
ชลจะทําหนา มยุ ดว ยรแู กววา แฟนหนุมของตนพุงความสนใจไปทสี่ าวนอ ยหนาหวาน ไมใ ชหวงั เอื้อเฟอ มติเชน ไรเลย
เน่ืองจากเปน วันหยดุ วนั นี้ทีฆายุจงึ ขอยืมรถคันละเกือบสบิ ลานของพอ มา จนไดย ืดเปน พเิ ศษเมอ่ื นาํ แพตรีกับมตขิ นึ้ รถ นึก
เสียดายอยใู นใจ ถา ทาํ ไดก็อยากใหคา แทก็ ซี่ฟองชลกบั มติเหลอื เกิน ราชรถจะไดม ีแตก ่ิงทองกบั ใบหยกประทบั อยู
ฝา ยมตกิ ็เพ่ิงมโี อกาสข้นึ รถหรูระดับนั้น โครงภายนอกของตัวเรอื นเหล็กกลาข้ึนเงาเปน มนั วับ รับกับภายในท่ีโออ าประดบั
ประดาดวยเฟอรน ิเจอรงามลวน เบาะน่มิ แนนเนียนสัมผสั ความกวา งขวางกบั เครอ่ื งกรองทําใหอ ากาศเย็นรนื่ ชนดิ ท่ีหายใจแลว รสู ึกสะอาด
ปลอดโปรง และแมเครื่องยนตรแ ปดสูบจะเรง พลงั ฉุดกบั สง แรงขับเคล่อื นไดมหาศาล ทวาก็นุมนวลดจุ เล่อื นไปบนรางเมฆดวยระบบกนั
สะเทือนเหนอื ช้นั แมส ะดุดปุมปมหลุมบอ เขาบา งก็แทบไมร สู ึก
๔๖๙
ความโออ าในระดบั ชวี ิตคนรวยทีส่ ะทอ นดวยตัวอยา งเชน พาหนะเลิศหรชู นดิ น้ัน บนั ดาลใจใหม ตินกึ คิดถึงการกอรา งสรา งตวั
คดิ ถึงการใชเ งนิ รางวลั ลงทุนใหแตกดอกออกผล จะไดม อี ะไรอยา งน้กี บั เขาบา งในวันหนา
เดมิ ทีเคยคิดอยากสรางเน้อื สรา งตัวเสยี ทีไ่ หน ท่ีระอุไฟฝนขน้ึ มาในบัดน้ีก็ดวยชนวนเดยี วคือแพตรี เห็นเลยวาความรักมีพลงั
บันดาลใจเพียงใด เขาพรอมจะเปลย่ี นตัวเองใหเ ปนคนรวย ขอเพยี งหลอ นแสดงตัวยืนยนั วา จะอยูเ คยี งขางตลอดไป
คงมีความสขุ หากไดข ึ้นมาบนรถระดับเดยี วกนั น้กี ับหลอ นตามลําพังเพียงสองคนในฐานะเจาของครองทน่ี ง่ั ตอนหนา มิใช
ขึ้นมาในฐานะผูโดยสารตดิ ตามทา นเจา ของอยางนี้
“ภาพของนายเขาทา ดีนมี่ ต”ิ
ทฆี ายุเอย ชมมาจากดานหนา น้ําเสยี งบอกใหรวู าเปน การแสดงความยินดแี บบชวนคยุ ดวยมากกวา จะชืน่ ชมจริงจัง
“ขอบใจ”
มติตอบสั้นดว ยสําเนียงราบเรยี บอยางคนทข่ี าดสสี ัน คิดเงยี บ ๆ วา ท่ีแททีฆายุรับรางวลั เหรยี ญเงินแลว กค็ งมัวแตเริงสขุ
สนกุ สนาน จอกับแฟนสาวอยา งลิงโลดเนอื้ เตน ไมเ หลือแกใ จสนผลงานของผรู บั รางวัลท่เี หลือเปน แน
ฟองชลเสรมิ ทีฆายุ แตว จิ ารณแบบตรงไปตรงมา
“ซวี า มติใชส อ่ื ทางภาพนอ ยไปหนอยนะ ไปใหนา้ํ หนักเนนท่รี อยกรองเสียมากกวา”
ผูนัง่ ตอนหลังเงยี บเหมือนยอมรบั คําติกลาย ๆ นนั้ อยูในที
“ภาพเขาดูมีพลังดีออก แลว วันนี้ก็เพ่งิ รูนะวามตฝิ กใฝธ รรมะขนาดไหน ตอบคลองเชียว”
ทีฆายชุ ว ยแกตา งนดิ หนอ ย พอแสดงใหรูหรอกวารับทราบความเปน ไปบนเวทีอยูบา ง เขาทบทวนผลงานของมติอยูใ นใจ ภาพ
แสงนฤพานเปน ท่ีวพิ ากษว จิ ารณใ นหมูเพือ่ นฝงู และผเู ขาชมหลายคนวา ‘เลน งาย’ แตกลบั รบั รางวลั ชมเชย แถมเขาอนั ดบั แรก เรียกวา
ถูกใจคณุ โภไคยเปน ทห่ี น่งึ อกี ตา งหาก จึงถกกันตา ง ๆ นานา สุดแตว าใครยืนอยตู รงไหน มองมาจากมมุ ใด
ชวงทม่ี ติข้ึนพูดบนเวทีนั้น ทีฆายฟุ ง อยูบา ง ทวา กเ็ หน็ เปน ความพดู เกง และเรยี นรูมาก เชน เดยี วกับตนและผเู ขารวมประกวดคน
อื่น ๆ น่ันเอง แถมในสว นของภาพ กเ็ พียงออกแรงใชฝ ม ือในการเลนสีและเทคนคิ ขับเนน ความสวางจัดจา ณ ใจกลางเทา นัน้ ตา งจากงาน
ท่วั ไปท่คี ดิ กนั หวั แทบแตกวา จะส่อื หรือซอนความหมายอะไรดใี หร ับงา ยและมีแรงปะทะใจผชู มมากที่สดุ
ตามความเหน็ ของทฆี ายุแลว หากใหคะแนนท่มี ติประพนั ธรอ ยกรองไวเย่ยี มยอด ก็นาจะไดอยา งมากแคร างวลั ปลอบใจอนั ดบั
ทา ย ๆ นา สงสยั วา เหตุใดจึงเขา วินเปน อันดับหนึง่ สําหรบั คนตาถึงอยา งคณุ โภไคย สนั นิษฐานวา อาจมีรหสั เรน ลับแฝงอยชู นดิ ทคี่ นทั่วไป
มองไมเหน็
“เราอยากรูอ ยาง ทนี่ ายตอ งการสอ่ื นคี่ อื การบรรลุธรรมหรอื เปลา ?”
ทีฆายยุ ิงคาํ ถามเพื่อไขความตดิ คา งคาใจ มตินงิ่ คดิ เปนครู กอ นตอบอยางระมดั ระวงั
๔๗๐
“ใช เราไดแรงบนั ดาลใจจากพาหยิ สตู รนะ พระพทุ ธองคต รสั เทศนน ดิ เดยี ว ชายผูหนง่ึ ชอ่ื พาหยิ ะก็สามารถเปนพระอรหันต
อยา งฉบั พลนั กลายเปน เอตทคั คะทางบรรลุธรรมเร็วไป”
นึกวา จบความอยากรขู องเพือ่ นไปแลว แตก เ็ ปลา ทฆี ายุถามอีก
“แลวภาพท่สี ื่อดวยแสงสวา งน่เี ปน จินตนาการลว น ๆ หรอื วาประสบการณภ ายในจรงิ ๆ ?”
“เออ นั่นซ”่ี ฟองชลหันมายิ้มสํารวจหนาตาเพ่ือนชาย “อาจารยส มบรู ณยังบอกเลยนะ ตอนเจอผลงานเธอนะ อา นแลว เหมือน
เธอไปบรรลอุ ะไรมา สรุปแลว ผลงานน้ีกลน่ั มาจากประสบการณต รงของเธอใชไ หม?”
มตเิ บนหลบไมส บตาฟองชลตรง ๆ เมื่อยืนอยูบนเวที ถูกพธิ ีกรซักถามตอหนาคนนบั รอ ยนบั พัน เขาอาจหาญตอบไดอยา งไม
ตองลงั เลสะดุดเลย โดยเฉพาะอยางยิ่งประเด็นคําถามท่ียิงมาเพือ่ ทราบประโยชนข องการบรรลมุ รรคผล หรือการปฏิบัติเพ่ือเขา ใหถ งึ มรรค
ผล เขาสามารถตอบไดอยา งเนยี นร่ืนเยีย่ งผคู วรเปนตัวแทนพระศาสนา
แตท ่นี ี่ เดยี๋ วน้ี เปนอกี เรอื่ งหนึง่ ทีฆายุกับฟองชลกาํ ลงั ถามแบบเพ่ือนฝงู ซักไซไ ลเรียง ชนิดทไ่ี มเ อาไปเปน ประโยชนอนั ใด
นอกจากไวกลา วขานกบั เพอื่ นอ่ืน ๆ ภายหลงั มติจงึ ปดปากเงยี บสนิท
แตค นเราถึงคราวจะหาบาปใสต ัว อยางไรกต็ อ งดึงดนั ด้นิ รนจนได ฟองชลเหน็ มตเิ งียบเชน นัน้ กถ็ ามเรงเรา มาอีก
“ไฮ! ทาํ ไมเงยี บละ แสดงวาตองเกบ็ ไตไวแ น ๆ เอาอยา งนแี้ ลวกนั แคบอกวาใช หรือไมใชคาํ เดียวพอ”
ฟองชลตอรองดว ยเงอื่ นไขพเิ ศษ ความจรงิ หลอ นเปนคนไมจรงิ จังกับเร่อื งรอบตวั เทาไหรนกั กแ็ คสาวนอยหนา ตานา รกั คน
หนึ่งทสี่ นุกสนานเบิกบานกับชีวิตไปวัน ๆ ขอเพยี งมติตอบสง ๆ หลอ นก็เลกิ ใหความสนใจ ซึ่งเร่อื งจะงา ยมากเพยี งพูดปดอยา งส้ันวา
‘ไมใช’
คาํ วา ‘ไมใ ช’ นัน้ ขยับปากพูดกันแคสองพยางค นาจะงา ยแสนงาย
แตสาํ หรบั ผมู จี ิตเปนวิสทุ ธิ์ศลี ซึ่งเกิดขน้ึ โดยอัตโนมตั ิหลังเขา กระแสนพิ พาน การขยับปากเพอื่ พดู สง่ิ ที่รูอยูแกใ จวา เปนตรง
ขามกบั จริง แมเ พยี งสองพยางคนนั้ กเ็ หมอื นตองออกแรงงางขากรรไกรเปนสบิ เทาเพ่อื ใหเ ผยอ ความยากไมไ ดอ ยทู ฝ่ี น ปาก แตเปน ท่ีฝนใจ
ตางหาก
คนธรรมดาอบั อายท่จี ะแกผาเดินกลางถนนปานใด ผูมีดวงตาเหน็ ธรรมกล็ ะอายทจ่ี ะกลาวเทจ็ ปานนั้น
ความรูสกึ มนั ประมาณเดยี วกนั ระหวา งใหพ ดู โกหกกับลอนจอนตอ หนา ฝงู ชน ทําได แตคงไมทาํ แน ๆ ถาสติยงั ดีอยู ที่สําคญั
คือน่ไี มใชเจตนารกั ษาศีล ทวา เปน เรอื่ งของใจที่ละอายตอ การพดู บดิ เบือนความจรงิ ละอายขนาดแคคดิ จะทํา นํา้ ลายก็ปร่ขี นึ้ มาจกุ คอหอย
ลิน้ แข็งจนเหมอื นเจอยาชา
มติเมม ปาก ในท่สี ุดกต็ ดั สินใจตอบแบบยาว
๔๗๑
“ซีใหเ ราตอบแคใชห รอื ไมใ ชน ี่ยากนะ เราเหมือนซแี ละคนอื่นทตี่ องการสอื่ ขอ ธรรมท่ถี นดั ทีส่ ดุ เราเขา ใจหลายขอ ธรรมใน
พุทธศาสนา แตก ็ยังมดื มนอยอู กี มาก และความทย่ี งั มืดอยมู ากนน้ั เองทาํ ใหพ ูดไดเต็มปากวา หากการ ‘บรรลุธรรม’ ในใจซีคือการลา งกเิ ลส
อยา งเดด็ ขาด สาํ หรับเรานับวายงั หา งนกั ”
ฟองชลกะพริบตาปริบ ๆ กอนหนั ไปหาแฟนหนุม พึมพําวา
“ฟง ไมรูเร่ืองอะ ”
ทฆี ายหุ ัวเราะพรืด
“เหมอื นกนั เลย คงเพราะพวกเราบญุ นอยนัน่ เอง”
แลวทฆี ายุก็เปนฝา ยเบนหวั ขอ โดยจบั จังหวะโยงมาเปด ฉากเสวนากับแพตรบี า ง
“แพมีงานสง เขาประกวดดว ยหรอื เปลา ครับน่?ี ”
พดู แลว ก็เชิดคางเหลอื บตามองเงาสะทอ นของหญงิ สาวท่ีปรากฏคร่ึงรา งในบานกระจกสองหลัง
“เปลาคะ ”
หลอนตอบดว ยน้าํ เสยี งของคนพดู นอ ยเหมอื นมติ สบตากบั ทีฆายเุ พียงแวบเดยี ว
“น่ันสิ ดทู าทางแพไมตสิ ตเ ทาไหรน ะ พวกเรากไ็ มไ ดเ รยี นจติ รกรรมกันทุกคนหรอก อยา งซีนี่เรยี นมัณฑนศลิ ป แตมีฝม อื วาด
ยง่ิ กวาเดก็ จิตรกรรมบางคนเสยี อีก แลว…”
กอ นทีท่ ฆี ายจุ ะตอ ความยาวกับแพตรี ฟองชลกข็ ดั จังหวะขนึ้ เสยี กอนดว ยการตะแคงราง หนั หนาเอย กบั ทีฆายแุ บบแขง เสียง
“อุย ! ขอบใจยะ ที่ชม นเี่ ปน รางวัลปลอบใจพิเศษทที่ า นประธานฝากมาหรอื เปลา ?”
แลว กเ็ อย สบื ตอเปน การตกี นั ไมใ หแฟนหนุมไดเ ปด ฉากโอภาปราศรยั กบั สาวสวยยดื ยาวไปกวา น้นั
“ตอนท่เี ธอกลา วอทุ ศิ สวนกศุ ลใหพ ่แี อแลว ไฟดบั เนี่ย ซงี ข้ี นลุกไปหมด สงสยั พแี่ อคงลงมาแสดงความรบั รจู ริง ๆ ”
ทฆี ายแุ คน ยิม้ เลก็ นอ ย นกึ ราํ คาญและอยากใหฟ องชลหายหนไปชว่ั คราว เขาเคยชินกับการแสดงทา ทหี ึงหวงอยางออกหนา
ออกตาของหลอ น แตไมอยากใหเปนเดี๋ยวนี้เลย ถา ลอ งหนไปแบบแมมดไดจ ะขอบคณุ มาก
“ไฟบังเอญิ ดับนะ ซี่ อยาทึกทักเหลวไหลอยางคนอ่ืนเลย”
โตต อบไปแบบเนอื ยนาย ความจรงิ เมอื่ ครมู ีนกั ขา วเลา ใหเขาฟงวาอปุ กรณท่ใี ชแบตเตอร่กี ็พลอยหยดุ ทาํ งานไปดวย ใชแตไ ฟ
หลกั ในหอ งเทาน้นั ท่ถี กู กระชากวูบไป ทวา ทฆี ายุยงั คงเหน็ เปน เรอ่ื งบงั เอิญ หรอื มเี หตุผลทางกายภาพสักอยา งทอ่ี ธิบายได จะแมเหล็กโลก
รบกวนหรอื อยางไรก็ไมร ลู ะ เพียงแตเขาและคนสวนใหญข าดความเขาใจ เลยแตกตื่นขวัญหนีดฝี อกันใหญ
๔๗๒
เทวดานางฟา ตองไมม ีแน ๆ เขาพอใจท่จี ะเชือ่ ของเขาอยางน้ี และไมเ ห็นเหตผุ ลทจ่ี ะเปลีย่ นความเช่อื ดว ยประการใดทงั้ ส้ิน กี่
เจา กศ่ี าลทด่ี งั นักดังหนา พอโดนหนังสอื พิมพขุดคยุ มาแฉ จับคาหนงั คาเขาเขาหนอ ยก็เจอแตของเกท ้งั น้ัน ถาลอยเขียว ๆ มาจากอากาศให
พิสูจนกบั ตตอนกลางวนั แสก ๆ ไดเถอะคอยวากันใหม
อยา งไรกต็ าม หากคนทว่ั ไปจะพิจารณาวา ผลงานของเขามีความขลงั ศกั ดิ์สิทธ์ิยง่ิ ใหญขนาดเทวดาลงมารว มรบั รู นน่ั กเ็ ปนเรอื่ ง
นาพอใจอยูใชห ยอก
ฟองชลไมเคยมีโอกาสพบตวั จริงของเรือนแกว ขณะยังมชี วี ติ แตทฆี ายกุ ็เลา เร่อื งตา ง ๆ ใหฟ งพอควร คอื นบั แตเ ปน ขา วตึงตังท่ี
สิงคโปร ทฆี ายกุ ็ชี้ใหดรู ูปทีพ่ าดหราหนา หนึง่ วาเปนลกู ผูพี่ พอตกเปนขา วอีกทตี อนตาย คราวน้ีเลยไดค ยุ กนั ยาวเหยยี ด หลอนเองมีโอกาส
ไปงานศพของเรือนแกว วันหนึ่งดวย
“แลว ตกลงหาตัวคนรายทีย่ ิงพีแ่ อไดหรือยัง?”
“ยัง…” ทฆี ายุสา ยหนา “ตํารวจสันนษิ ฐานวาอาจเปน คนรา ยรายเดียวกับทพี่ ่ีแอไปมีเร่ืองดวยที่สิงคโปรนะ ซึ่งถาใช อีตาพเี่ ขย
ของเราก็คงรอ นตวั หลบหนี หรอื มา ยก็เดด ไปแลว แคแจง มาทางนา สายชลใหร ับศพท่ีนิติเวชแลว เงียบสนิท งานศพกไ็ มม าเลยซกั วนั ”
สาํ หรับมติ เมือ่ ไดย ินแลวผานเฉย เพราะชว งหลังเขาไมไ ดพ บปะพูดคยุ กับทฆี ายุเลย อีกทง้ั เก็บตวั ปฏบิ ัตธิ รรมเตม็ กําลัง ไมอ า น
หนังสือพิมพ ไมดโู ทรทศั น ไมฟง วทิ ยุ จงึ ขาดการสือ่ สารกับโลกภายนอกในชว งทม่ี ขี าวของเกาทณั ฑก ับเรือนแกว
แตสาํ หรับแพตรี เมื่อไดย นิ ทฆี ายพุ ูดเชน นัน้ กค็ ลา ยถูกไฟชอ็ ต…
ประการแรก เพ่ิงแนใ จวา ‘พ่แี อ’ ของทีฆายุคือเรอื นแกวนน่ั เอง หลอนผานตาเห็นชื่อนามสกลุ ของเรือนแกวบอย ๆ ในหนา
หนงั สอื พมิ พ เม่ือไดย นิ นามสกุล ‘ธารเมธา’ ของทฆี ายตุ อนพิธีกรประกาศขน้ึ รับรางวัลกไ็ มค ิดอะไรมาก กระท่งั ทีฆายุคยุ พาดพิงถงึ พแี่ อ
ของเขาในบดั น้ี ทกุ อยา งจึงสอดคลอ งลงตัวอยางปราศจากขอ สงสัย ไมวาเปน การระบตุ วั บคุ คล เหตุการณ หรอื สถานที่
ประการท่ีสอง ขอสนั นษิ ฐานของทีฆายุเกย่ี วกบั การหายตวั ไปของเกาทัณฑ ทาํ ใหหลอ นเหนบ็ หนาวขึ้นมาในใจ อาจเปนไดวา
เขา…ตามเรอื นแกว ไปแลวจรงิ ๆ ดว ยนา้ํ มอื ยมทูตตนเดยี วกัน
แพตรไี ดแตเ งยี บอง้ึ ตง้ั ใจสดบั ฟง ทฆี ายุกับแฟนสาวสนทนากันตอ โดยหวงั วา จะเกบ็ ตกรายละเอยี ดอันใดเก่ียวกับเกาทณั ฑ
เพม่ิ เติมไดบ า ง
แตเ ปลา ทฆี ายเุ บี่ยงแนวสนทนาเฉไปเรอ่ื งอ่ืนท่ีรกู นั โดยเฉพาะกบั ฟองชล
คาํ วา ‘พี่เขย’ ท่ีทฆี ายุใชเ ปน สรรพนามแทนเกาทณั ฑ ยินแลว เหมอื นน้ําเกลอื ท่รี าดลงไปบนแผลสดใหเ กิดความแสบรอนสดุ
ทน คนรอบขางของเรือนแกวและเกาทัณฑท าทางจะรบั รคู วามสัมพันธฐ านคูหมายเปนอันดี โดยเฉพาะอยา งยงิ่ จากการขยายผลดวยขา ว
ครึกโครมผานสื่อมวลชน ขณะทค่ี นรอบขางหลอ นซึ่งรบั รูวาเขากาํ ลงั จะขอหมัน้ มีจํานวนนอยจนนบั ไดถวนดว ยนว้ิ มือ
ชัดหรือยงั วาบญุ หลอ นท่ีจะคูก ับเขานอ ยกวาเรอื นแกวเพยี งใด?
๔๗๓
เหมือนกาํ ลงั ถูกกดั กนิ ดวยเขย้ี วขยํ้าของสิ่งโหดรา ยท่ีมองไมเ ห็น แพตรีหนาหมองลง ใจหนึ่งนึกเปน หว งเขา แตส มั ผสั ภายใน
บอกวา เขานา จะยงั มชี วี ติ เพยี งดวยเหตผุ ลบางประการทําใหตอ งเรนกายหายหนา ไปจากทกุ คน ซึ่งเหตผุ ลนัน้ จะเปน อะไรก็ตาม ในสายตา
ของเขา หลอ นมีคาหรอื ความหมายนอ ยเกนิ กวา จะรวมรบั รู…
เมมปากแนน ในเมอ่ื ตัวเองสาํ คัญสาํ หรับเขานอยขนาดน้ี ทําไมหลอ นจะตองใหความสาํ คญั กบั เขามากมายไมเ ลิกราดว ย?
มติหันมาดว ยสาํ เหนียกกระแสเศรา หงอยขา งกาย เหน็ แพตรสี ีหนา หมองลงแลวสนเทห เฝา พนิ ิจหลอนเงยี บ ๆ ครูหนงึ่ จนแนใ จ
วามสี ิ่งผดิ ปกติไป
แพตรคี อื ตวั อยางความสงบกายสงบใจมาแตเลก็ นอ ยครัง้ ทเี่ หน็ หลอนเศราสรอ ย หลุดจากจุดยืนของตนเอง แตเหน็ อยา งน้ที ีไร
ก็วนไปเวยี นมาอยเู รอ่ื งเดียวทกุ ที คอื ปมฝง หัวใจชวนหมนอันยากที่ใครจะเขา ถึง กปี่ ๆ ก็เร่ืองเกานแ่ี หละ ราวกบั ถูกจองจาํ ในกรงขังชนดิ
หนึง่ ทงั้ ชีวิต
จู ๆ คงคิดถึงเขาคนนนั้ ข้ึนมานน่ั เอง ไมมเี รื่องอ่นื หรอก…
เหนื่อยใจแทน มตบิ อกตนเองข้นึ มาวบู หนึ่ง วาหากแกะรูปรางหนาตานา หลงใหลของแพตรีออกไป สง่ิ ทเี่ หลอื คอื วญิ ญาณอนั
ชมุ กเิ ลส เปนทกุ ขเ ปน รอ นไดดวงหนึง่ ดูนา สงสารเพราะเปน ดวงวิญญาณดี ๆ ทีค่ วรมีสิทธพ์ิ นทุกขไดแลว แตกลบั ถกู ผกู ยึดอยูก ับอปุ าทาน
บางอยา งไมเ ลิกรา ไปไหนไมร อดเสยี ที
“เปน อะไรไปฮะพแ่ี พ?”
หญงิ สาวขบฟน ขมความรูส ึกภายในเปนครู กอ นหนั มาฝนยมิ้ ตอบ
“ยังไงเหรอ?”
“อยู ๆ เหมือนเศราขน้ึ มา”
เขาบอกตามตรงฉนั ผูใกลช ดิ สนทิ นานนม ทัง้ สองสื่อสารกนั ดวยการเอยี งหนา กระซิบพอไดย นิ ตามลําพัง
“เธอน่นั แหละ อยู ๆ หาวา คนอ่นื เขาเศรา เอาอะไรมาตดั สนิ ?”
“อยา อาํ ผมเลย เมื่อก้ยี ังหนา ใสอยูดี ๆ ตอนนห้ี มองเหมือน…”
“เหมอื นอะไร?”
ถามเม่ือเห็นเขาเวนชว งนาน
“เหมือนลืมลางหนามาจากบา น”
แพตรีหวั เราะ ทาํ หนาแจม ใสข้ึนได การเยาแหยหยกิ แกมหยอกของมติดซู ่ือ เจตนาเพยี งดแู ลเอาใจใสเ พื่อใหลมื ความขนุ ขอ ง
กังวล ไมโ ฉบเฉ่ียวโลดโผนเรา ความรูสกึ แรงอยา งเกาทัณฑ แตก ็ทําใหเ ปน สุขเยน็ ใจกวา บางครง้ั ขณะหัวเราะเพลนิ เพราะถูกเกาทณั ฑย วั่
ใหข ํา หลอ นอดคิดไมไดว ามีผหู ญงิ กคี่ นที่เพลินดวยมขุ หรือลูกเลน เดยี วกนั นัน้ อกี
๔๗๔
ความซือ่ ทีข่ าดเสนห นาจะดกี วาเสนหทขี่ าดความซือ่ มากนกั
“ทาํ ไม? มากับคนหนาหมองแลวอับอายนกั ใชไหม? จะไดขยับหนไี ปหา ง ๆ ”
แพตรที ําเปนครึ่งยมิ้ ครงึ่ บ้ึง ตอ ปากตอ คําอยา งพยายามจาํ นรรจา
“เปลา ฮะ…”
มติทําหนาตกอกตกใจเพราะตคี วามผดิ เหน็ แตอ าการขึงขังอยางเดยี ว แปลยมิ้ แฝงทีฉ่ าบหนาไมออก
“ผมเปน หวงตา งหาก โธ”
รอยยมิ้ ของหญงิ สาวเจื่อนลงใหกบั ทา ทตี ืน่ ๆของมติ ความจริงตลอดชวี ิตสาว หลอนแทบไมเคยมีโอกาสหัดใสจ ริตจะกาน
เทาไหรน กั ทง้ั กิริยาวาจา ถูกรีดใหเรียบดวยใจเสงี่ยมมาชา นาน แตพอถงึ คราวที่ควรใช ก็ทา ทางจะกรอยสนทิ เพราะเจอหนุมนอยผไู ร
เดยี งสากบั วถิ โี ลกคนน้ีเขา
แพตรยี ม้ิ เยน็ ดว ยธาตเุ ดมิ ประจาํ ตน เออื้ มมอื วางบนหลงั มือเขา
“ขอบใจทีเ่ ปนหวง คอยเตอื นแพใหผอ งใสไดสม่ําเสมอเหมอื นอยา งเธอดว ยนะ”
ความละมุนนุมนวลในมอื แพตรแี ปรตัวเปนกระแสสุขขน้ึ เออทนใจฉับพลนั มติอยากพลิกมือกุมกลบั แตไ มกลา กลัวหลอ นหด
หนหี รอื ทําตาเขยี วใส ความสองจติ สองใจยงั ผลใหเ กร็ง ท่ีสดุ ก็แสรงทาํ เปนเหน็ ปายโฆษณาสะดุดตา ชะเงอ ชะแงเ พงมองออกนอกรถเสีย
ไกล
ทฆี ายุนดั มาเลย้ี งทภ่ี ัตตาคารหรแู หงหนึง่ สมน้ําสมเน้ือพอจะเรียกไดว าเลย้ี งฉลองรางวลั สองลาน มติรูสกึ เหมือนตนเองและแพ
ตรีมาน่งั เปน สักขพี ยานกบั ความสาํ เรจ็ กา วแรกใหก ับเพ่ือนมากกวา อยา งอ่นื อาจดว ยงานนีท้ ีฆายเุ ปน เจาภาพ กระแสความช่ืนชมยินดจี งึ พุง
ตรงไปใหทฆี ายผุ รู ับรางวัลใหญแตเพยี งผูเดียว
สมุ เสียงของทีฆายทุ ่เี คยเดนอยแู ลว บดั นี้ยิ่งหา วกงั วานเปน พิเศษราวกับนกั รบใหญจ ากสมรภมู ิ ท้งั หนา ตา รอยยิ้ม เสียงหัวเราะ
อากปั กริ ยิ า ลวนรวมกนั บง ถึงภาวะของผูยนื เหยียบหลงั คาโลกท้ังส้นิ เม่ือทฆี ายุเอย คําใด ทกุ คนจะตองเงยี บฟง และแมใครโตตอบเลนหวั
ฉนั เพอื่ นสนิทมิตรสหาย ก็แฝงอยูดวยความพินอบพเิ ทาในทีเสมอ
สองลานบาทนบั เปน เงนิ กอนโตท่ีสดุ ทที่ ีฆายเุ คยไดม าดว ยฝม ือและนํา้ พักนาํ้ แรง นอ ยนักท่ีรุนราวคราวเดียวกนั จะเทยี บเทา ตวั
เงนิ จึงคลายเปนกอ นกาํ ลังใจอนั ใหญ หนนุ ใหอตั ตาแรงและเหอเหิมลาํ พองสดุ สภาพ
ขนาดยงั ไมท ันเริม่ กาวเขาสูความเปน มอื อาชีพ ยังประสพความสําเรจ็ ระดบั นี้ ถงึ เวลาจรงิ จะย่งิ สาํ เร็จเปน ทวีคณู แคไหน?
นน่ี ับเปน สิ่งเสริมฐานอัตตาเดิมทเ่ี ข่อื งอยูแลว ใหเ บง บานเขา ไปใหญ ในกลุมเดก็ รวยดว ยกนั ทีฆายหุ ลอทีส่ ดุ ขบั รถแพงท่สี ุด
ควงแฟนนา รักทสี่ ดุ แถมมีเสนทางแนน อนวาจะไปเอาดีทางจิตรกรรมหรือประตมิ ากรรมระดบั นานาชาติมากท่ีสดุ เน่อื งจากมฝี ม ือและ
ทกั ษะอนั เท่ยี งตองานศลิ ปหลากหลาย หวั คดิ แหวกแนวกวา ใคร ทง้ั ยงั ประกอบเขา กบั สัญชาตญาณหรอื พรสวรรคพิเศษเชิงการสรา งสอ่ื
๔๗๕
กระทบใจ เหนี่ยวนาํ อารมณม นษุ ยใหเ ปน ไปตาง ๆ ตามเจตนา จนอาจารยสมบรู ณเ คยทาํ นายไววา หากทีฆายหุ าแหลงแจง เกิดดี ๆ ในงาน
ใหญท่ตี า งประเทศได กอ็ าจมชี อ่ื เสยี งระดับโลกไปโนนเลยทีเดยี ว
หากเพ่ือนคนอ่นื ทน่ี ัง่ ลอ มโตะ อยดู ว ยกนั ไดร ับรางวลั เหรียญเงนิ แทนทฆี ายุ คงไมแ คลว ถกู รษิ ยาและจองจบั ผดิ หาท่ตี ิ เจอ
วิพากษวจิ ารณเละ ทวา น่เี ปนทีฆายุซง่ึ ทกุ คนใหความยอมรบั อยูแ ลวในทุกดา น จงึ พรอมใจกันยกยอ งช่นื ชมเปน อันหนง่ึ อนั เดียว หรือถา จะ
มีกระแสรษิ ยารินๆไหลๆอยูบา ง กค็ งถกู ซอ นไวในหลบื เรนลกึ ลับทส่ี ดุ ในหวั ใจแตล ะคน
ไดเวลาเลือกสั่งอาหาร ทุกคนไดรับเมนมู ากม หนา กมตาเปด ดแู ละทยอยสงั่ บรกิ รกันตามอัธยาศัย หลังจากประชุมแลวไดค วาม
วาไมต อ งการอาหารชดุ หรอื กบั ขาวรวม
มติทานไดท ุกอยา ง แตกส็ มัครใจเลือกสลัดผักกับอาหารเบาท่ปี ราศจากเน้อื สตั วเ พ่ือเปนเพื่อนแพตรี เขาทานมังสวริ ตั ิเปน เพอ่ื น
หลอ นทกุ คร้งั ทกุ งาน จนบางทชี ิน หรือกระทงั่ ชอบ แตก ็ยังทานเนื้อสัตวเ ลก็ อยูเร่ือย ๆ เยย่ี งผูไ มร ไู มเหน็ วา สตั วใดจะถูกฆาเพอ่ื นํามาให
ตนทาน แตก็นกึ อยูตลอด คือถา มีการโหวตเสยี งเพอื่ เลิกฆา สตั วมาทาํ เปนอาหารพรอมกนั ทงั้ โลก เขาจะอยูข า งใหเ ลกิ จะไมยินดีใหมกี าร
เอาชวี ติ อ่นื มาตอชวี ิตตนแน ๆ และคดิ อยางน้ีมานานแลว ไมใชเพิ่งคดิ หลงั เหน็ ธรรม
ลกั ษณะความบริสทุ ธิข์ องศลี ตอ งเลง็ ตรงเขา มาถึงระดับความคดิ อยางน้ี
ระหวางสมาชิกในโตะ เลอื กอาหาร ทฆี ายุกข็ อเมนไู วนจ ากบรกิ ร และแมเขาจะอยใู นฐานะเจาภาพ กใ็ หเกยี รตอิ าจารยส มบูรณ
เปน คนดูเมนเู ลือกสงั่ ไวน แกวไวนท รงสงู ถกู นํามาวางเรยี งตามลําดับ มติมองดวยความรูส กึ ไมด นี กั ปกติแตไ หนแตไรมาเขาไมพ ศิ วาส
นํา้ เมาเทาไหร เคยตอ งทานเหลา บางตามโอกาสชนดิ นานทีปหน เชนในงานวนั เกดิ เพือ่ นสนิท หรือดื่มตามพรรคพวกรวมอาสาพฒั นา
ชนบท ซึง่ บางคร้งั อยใู นเขตหนาวเหน็บ ไดดกี รีเหลา มาชวยเพ่มิ ความอนุ ภายในรางกายบาง กอนดมื่ จะตงั้ ความคดิ ตง้ั สตริ ตู ัววา ‘แกวน้ี
เพอื่ เพอื่ น’ หรือ ‘แกวนี้เพ่ือเปนยา’ และแนใจอยางหนงึ่ คอื ไมเคยด่ืมดวยความอยากสนุกคกึ คะนองแตอยางใด
ยิ่งถาชว งตงั้ ใจถือศลี ใหบริสุทธิ์ กจ็ ะเวน ขาดสนิท ไมใหเหลาแตะเลยแมปลายลิน้
วนั นค้ี งเปนอกี วันหน่งึ ทต่ี อ งต้ังสติรตู ัววา ‘แกวนี้เพอื่ สังคม’
คิดแควา ตองทาํ ตัวเอาใจสงั คม ก็บังเกดิ ความเบอ่ื หนายการเขา พรรคเขา หมูข น้ึ มากะทันหนั เบอ่ื ชนดิ ทจ่ี ติ ขอหลบเขา ขา งใน
ขาดจากความรสู ึกในตัวตนชั่วคราว ฉายวา งออกมาจนจอตารบั ความเคลอ่ื นไหวของผคู นมากหนา หลายตารอบโตะเสมือนภาพเชงิ ซอ น
คอื ภาคหนงึ่ เห็นเขาและเธอท้ังหลายสรวลเสเฮฮาเปน ปกติ รบั รวู าใครเปนใคร ชอ่ื อะไร แตอ ีกภาคหน่ึงรูส ึกเหมือนสักแตเ ปนสสี นั และ
ความเคลอื่ นไหวหลอก ๆ
เมอ่ื ใจวา งจากตวั ตน สง่ิ ท้งั หลายทเ่ี ห็นก็วา งจากตัวตนไปดวย
คลา ยกับใจเปลาๆเลง็ มองสรรพสงิ่ มาจากอกี มติ ิ ทุกอยางปรากฏราวกับเปน หุนเชดิ หนุ กระบอกกะโหลกกะลา ทงั้ ดวงหนา
ดวงตา รหู ู รจู มกู ของใครตอใครปรากฏครบพรอ มตอ จกั ขุประสาท แลดปู ระหลาดราวกับไมเ คยเห็นมากอ น ทงั้ นีก้ เ็ นอื่ งจากเมือ่ ความรสู กึ
ในตวั ตนขาดสายหายหนไป ก็เหลอื แตใ จรเู ปลา ๆ ทเี่ ปนเอกเทศจากอดตี ความกําหนดหมายแบบเดมิ ๆ เหลอื ติดอยูเพียงนอ ยเทานอ ยใน
ช่ัวขณะนั้น
๔๗๖
ราวกับดาํ นํ้าลงไปแลว นําหนา กากกระจกมาสวม ทาํ ใหเห็นทกุ สิ่งใตน า้ํ ชดั เจนระยะหนง่ึ น่นั คอื ขณะแหงการรูทวั่ พรอ ม จะ
เรียกมหาสติก็ได แตแ ลวก็เหมือนถกู ดึงหนากากกระจกออก ทําใหเ หน็ พรา มัวไปอกี นั่นคือขณะแหง การรเู พียงบางสว นเหมอื นปกติสามญั
จะเรยี กสติธรรมดากไ็ ด
ในวบู ทีค่ ืนกลับมาสคู วามรสู ึกเปน ตวั เปน ตน และแกว ไวนถูกวางประจําที่เขา ใจหนงึ่ อดึ อัดอยากบอกปฏเิ สธ แตอ ีกใจก็คดิ ลอง
อนุโลมตามโลก หรืออนโุ ลมตามสมมตุ ิ เพราะเคยทานเหลา ใหเ พ่อื นกลมุ นี้เห็นมากอ น อยู ๆ วันนีบ้ อกจะไมท าน เดี๋ยวถูกหาวาทาํ
ตวั แปลกแยก เยาะหยันถากถางหรือคะยั้นคะยอแกมบังคบั ขึน้ มา ก็เกดิ บาปเกิดกรรมฐานยัดเยยี ดพษิ ใหผูไมป ระสงคจ ะรับเปลา ๆ
แตเมอื่ บริกรจะวางแกวใหแ พตรี มตกิ ็รีบยกมอื หา ม
“ทน่ี ี้ไมต อ งครับ”
เขาเอย แทนหลอ นโดยไมห นั ถามความสมัครใจ เพราะรวู า แพตรีไมด ่มื แน ๆ จะเพือ่ อนุโลมตามสงั คม หรือเพื่อเห็นแกเ ขาก็
ตามที พอบริกรชะงักมอื มตกิ เ็ งยหนาสัง่
“ขอนํา้ สมใหแ ทนแลว กนั ”
ทุกคนในโตะมองมานดิ หน่งึ แลว ผาน เน่ืองจากบคุ ลิกของแพตรีคอนขา งบง บอกอยใู นตัวเองทาํ นองมักนอย รักสันโดษ หรอื
กระทงั่ ชอบถอื ศลี แปด อีกอยางหลอ นเปน คนนอกที่ติดตามมตมิ ารว มโตะ จึงดูธรรมดาและไมทาํ ใหเ หน็ แปลกแยกเทา ไหร
“เฮ! ชนกนั หนอ ยเพ่อื นยาก”
ทฆี ายุยกแกวใหมตซิ ่งึ เปนหน่งึ ในผไู ดรบั รางวลั เชน เดยี วกับตน มติย้มิ และยกแกวข้ึนกระทบกับใบของเพือ่ นกริ๊กหน่ึง แลว
นาํ มาจบิ เปน ปกติ
กล่ินเหม็นและรสเอยี นท่ัวชองปากชอ งคอของเหลา กอ ความรูสึกผดิ จัดข้นึ มาพิลึก เหมอื นยอมรบั สง่ิ แปลกปลอมบางอยางเขา สู
รางกาย แตกย็ งั กลืนไดดวยเจตนารกั ษามติ รภาพ
มติ รภาพตามบรรทัดฐานของสังคม ชนแกว แลวตองด่ืม
คุย ๆ กนั พกั หน่งึ อาจารยส มบูรณกช็ แู กวไวนใ นมอื พูดยกยอ งและกลาวถงึ ความสําเรจ็ จากงานประกวดของทฆี ายุ ทาํ ใหท กุ
คนตองชูแกวเชียรแ ละกระดกเขาคอตาม
รอบน้มี ตริ สู ึกเหมอื นกินยาพษิ
เดก็ หนมุ ขมวดค้ิวยน เหลอื บมาสบกบั แพตรี เห็นหลอ นปรายตามองรออยูก อ น กล่ินไวนท ่ีเขามาเปนสวนหนง่ึ ในรา งกายเขาไม
ผดิ แปลกจากท่เี คยล้ิมรสมาหลายตอ หลายครัง้ ทวา ความรอ นในกายสิชอบกลนกั เพราะไมร อนแบบกระตนุ เลือดลมอยางเคย เปนความ
รอนแบบทรมาน ไลซา ชาเหอมาตามใบหนา และเน้ือตัวคลา ยคนเปนลมพษิ ออ น ๆ
รูสึกวากาํ ลงั ทําผดิ อยา งแรง
๔๗๗
กลนื นํ้าลายตามลงไปหลายอึกอยางไมส บายใจ เขานัง่ ฟง และคยุ โตตอบกบั เพือ่ นบางคน พออาหารมาเสริ ฟ กท็ านเปน ปกติ เมื่อ
ไวนหมดและบริกรมารนิ เตมิ ใหก ป็ ฏเิ สธไมทนั ดังนน้ั จังหวะหนึ่งเม่อื อาจารยสมบูรณย นื่ แกวมาใหชนดว ยเปนสว นตัว จงึ หลีกเล่ียงไมไ ด
อีกเชน เคย
สาํ เหนียกความสะเทือนท่กี อตัวข้นึ ในกาย และแผออกมาเปนความส่นั ท่ีมอื ไม พอชนแลวก็คือตองด่ืม มติพยายามหนว ง
จงั หวะไว โดยทําเปน นํามาจอดมเอากลิน่ เสยี กอนลมิ้ รส
กลิน่ แอลกอฮอลฉุนเขาจมกู รบั รูวาน่นั คอื ท่ถี กู ปรุงขึน้ เพอ่ื เปนนาํ้ เมา ปรุงขึน้ ดวยเจตนาปรบั ประสาทใหท ํางานอกี แบบหนง่ึ
ตา งจากขณะมีสติครองตัวเตม็ รอ ย กบั ทั้งเกดิ ความเห็นภาวะรา งกายตน วาถาดม่ื มากกวา นั้น ประสาทและสาํ นึกจะเรมิ่ แปรปรวนไป
ตัวหามเกดิ ข้นึ กล่ินเหลา กลายเปนกลิ่นนํา้ นรกในสํานกึ ชว่ั ขณะจติ นนั้ เอง
เปนสมั ผสั นรกจรงิ ๆ ไมใ ชอปุ มาอุปไมย นั่นคอื สัญชาตญาณรูของผปู ด ประตูอบายไดเ ดด็ ขาดแลว นับแตเกดิ มรรคผล
แตก อ นเขาไมรูเ หตผุ ลอยา งแทจ ริงเลยวาทาํ ไมการกินเหลาจึงเปน ขอหามของศลี หา ตอ เม่ือใจเปน ศลี มีความวิสุทธสิ์ ะอาดจาก
ทางนรกในบดั นี้ จึงเขา ใจแจม แจง เทียบไดก ับคนสติดธี รรมดาเมอื่ เหน็ ไฟลกุ ทวม ยอมไมเ ดินเขาไปยา งสดตนเองเปนแน
เคยสงสยั อยเู หมอื นกันวาเม่ือเปนอรยิ บคุ คลแลว จะตองทาํ หรือไมท าํ อะไรบา ง เปนไปอยางตาํ ราวา ไวเ ปะเลยหรือเปลา ผถู ึง
ธรรมทกุ ทานจะเสพหรืองดเสพส่ิงตาง ๆ เหมือนกันหมดโดยไมตองนัดหมายเลยจรงิ ๆ ละหรือ?
ตอนนีห้ ายสงสยั แลว เมอื่ เปนศลี ดวยตวั เอง ระบบทง้ั หมดโดยองคร วมไมวา จิตหรอื กาย ตา งรวมกันปฏิเสธสิง่ แปลกปลอม
กลา วคอื ตอ ไปน้สี ารใด ๆ กต็ ามทเ่ี ขา สรู างกายแลว มีฤทธิก์ ดประสาท แปรสตไิ ปในทํานองมนึ เมา เหน็ ผิดเปน ชอบทงั้ ปวง เปนอนั ถูก
ปฏิเสธทัง้ สนิ้ ใชแตจะหมายเพียงสุราเทานนั้
เขายกแกว แตะรมิ ฝป าก จบิ นดิ หน่ึงสักแตเ ปน ละครตามมารยาท ทวาปลอยให ‘น้าํ นรก’ ซมึ ล้นิ เพยี งนิดเดยี ว ไมล ว งผา นลาํ คอ
อกี
เหลา ที่ลวงผา นลําคอไปกอ นหนา บดั น้ีเร่ิมออกฤทธ์ิเปนที่รู คนธรรมดาน้ันไวนแ กวเดียวจะไมเ กดิ อาการผิดแปลกเลย แต
สาํ หรับมติ นอกจากรอนปุดอยใู ตผวิ หนงั อดึ อดั ไมส บายท้ังกายและใจแลว จิตยังเร่มิ แผลงสภาพไปเอง คอื เกดิ อาการหลบใน ต้ังม่ันแนนิ่ง
อยกู บั ท่ี ไมเขา มายงุ เก่ียวกับกายเตม็ ๆ กลาวคอื ตง้ั ปอ มรูเฉยเมย มองดูไฟนรกมันลุกโชติอยูโ ดยรอบ ไมเ ฉียดเขา ไปแตะตอง หากกลาว
ตามนัยของความเขา ใจปกติ กต็ องวา ทกุ ขทรมาน ไมย ินดกี ับเหลา ทเ่ี ขา ปากแมเพียงเสย้ี วแหง เสยี้ วใจ
มตพิ ยายามลดดีกรรี ุมรอนในกายลงดว ยสติกําหนดลมหายใจ จงึ คอยยงั ชวั่ ขนึ้ บา ง แมซ าเหอตามผิวหนังไมหยดุ เกิดความ
เขาใจตอ เนือ่ งตลอดสาย วาสําหรับศีลขอ อ่ืนจะถกู รกั ษาไวเองทาไหน
หากมสี ถานการณบีบค้ันใหฆ า สตั วต ัดชวี ิตหรอื ลกั ขโมย มอื ไมคงแข็งท่อื เปน ทอนเหลก็ หมดทางขยับเขย้อื น เพราะชีวะของ
สัตวแ ละทรพั ยของผอู นื่ ยอมมีกระแสหา มในตนเองทอี่ ริยเจา สัมผสั ได ฉะนน้ั แนน อนวา ตอไปนีห้ มดสิทธ์ปิ ระกอบอาชีพเชน พรานหรอื
คนงานโรงฆา สตั ว อนั นม้ี ีตวั อยา งบันทกึ ไววา ในสมยั พระพทุ ธองคย งั ทรงพระชนม พรานปา ผบู รรลุโสดาปต ติผลหันหลงั ใหอ าชพี เกา
ทนั ทดี ว ยตนเอง ไมมีใครบังคับ และไมไดเ รียนรพู ระธรรมวินยั หรอื กฎเกณฑท ว่ี า อรยิ บคุ คลตองทาํ นน่ั ทาํ น่ี หรือไมทาํ อยา งนน้ั อยา งนี้
๔๗๘
หากมีสถานการณบบี คั้นใหผิดลกู ทย่ี ังอยูในปกครอง เลย้ี งตัวเองไมไ ด หรือเมยี ใครท่ีผวั เขายังไมห ยา ขาดดว ยกาย วาจา ใจ ก็จะ
ไมม คี วามพรอ มในการทาํ อกุศลกิจดวยประการใด ๆ
หากมีสถานการณบีบค้นั ใหมุสา อนั นเ้ี ขาผานเหตกุ ารณส อบใจมาแลวเมือ่ อยใู นรถของทีฆายุ เขาจะอาขากรรไกรดวยเจตนา
ตอบเปนตรงขา มกับความจริงไมได อยางมากที่สุดคือพดู เฉพาะความจรงิ สวนท่พี ดู ได หรือเล่ยี งเปน อ่นื หรอื เลอื กทางสุดทายคือเงียบเสีย
ดือ้ ๆ
แท็กซแี่ ลน มาจอดหนาบานปูชนะ มตคิ วกั กระเปา สตางคอ อกมาจายตามมเิ ตอร แลว ลงจากรถพรอ มแพตรี ยงั คงมีความขมของ
เหลาและความรสู กึ ผิดตดิ ตามตัวไมเลกิ นึกในใจวา ตอ ไปน้เี หลาหยดเดียวกอ็ ยา ไดมาแตะปลายลน้ิ เขาเปรยี บเหมือนคนเปนโรคแพสรุ า
ถาวร คงตองประกาศตามน้นั ถา สังคมไมเ ห็นใจ เขากไ็ มจ ําเปน ตองเหน็ แกส ังคมเชนกนั
แพตรีลว งกญุ แจออกมาไขประตู แตม ตเิ รยี กรง้ั ไว
“พแี่ พ”
หญิงสาวเหลียวมา เลิกคว้ิ สงู เปน เครื่องหมายคําถามวา มีอะไร
“พ่จี ะไปนง่ั ดูทะเลกบั ผมจริงหรอื เปลา ?”
“จริงสิ แพเคยหลอกเธอสกั ครง้ั เหรอ” แลว หลอนก็เหลอื บตาคดิ “พรงุ นี้เลยไหมละ ไปเชา กลับเยน็ ทนั ใชไหม?”
“ฮะ ทัน ไปใกล ๆ แถวชลบุรี พัทยานกี่ ็ได”
“ถา งน้ั จะรอท่ีบา นนะ ออกสกั เจ็ดโมงเชา เปนไง”
“ฮะ” แลว เขากจ็ อ งตาหลอ นน่งิ “พแี่ พ ผมอยาก เออ …ถามอยางตรงไปตรงมาสกั อยางหนง่ึ คอื …”
พดู ตะกุกตะกักจนตอ งกลืนนาํ้ ลายลงคอฝด ๆ กม หนา ลงและรวู า ใจแขง็ ไมพ อจะเอย ถามตามตอ งการ
“คอื อะไรละ?”
มตถิ อนใจเฮือก รวบรวมความกลา ทงั้ หมดมาไวทร่ี ิมฝป าก
“พแ่ี พจะแตง งานกับผมไดไหมฮะ?”
แพตรรี ับฟง ดว ยสีหนา เรยี บเฉย ไมส ะดุดวบู แตอยางใดทง้ั สน้ิ หลอนมองหนา มตพิ ักหน่ึง เขาสบสานดวยเปน ครู กอ นเหลือบ
หลบลงตาํ่ คลา ยกลัวถกู หลอ นดุ หญงิ สาวตระหนักในบัดนั้นวา เขาไมม คี วามพรอ มจะเปน เจาของหลอ นเลย มีแตค วามปรารถนาท่ีจรงิ จงั
และจรงิ ใจเทา นัน้
๔๗๙
คาํ ถามท่มี มี าเรว็ เกนิ ไปของมตนิ ั้นเอง ทําใหแ พตรีรูสึกวา ตนยงั คงเปน ผหู ญงิ ของเกาทัณฑ คลายทาสรักโง ๆ ซ่ือ ๆ ที่ไปไหน
ไมรอดสกั ที ถึงฉลาดคิด มสี ตปิ ญญาดา นอืน่ เพยี งใด กเ็ หมอื นเปน เอกเทศ คนละสวนกันกบั หวั จิตหวั ใจอยางส้ินเชงิ หลอนเพยี รพยายาม
มานานป ทีจ่ ะผกู ความคดิ เปนเหตเุ ปน ผล ศึกษาและทําใจใหร กั วิทยาศาสตรเ พอื่ กลบเกลอ่ื นอาการฝงใจผูกมดั กับเร่ืองล้ลี บั ทวาน่ันก็เปน
ความพยายามที่สญู เปลา ความรกั ทเี่ กิดจากบุพเพสนั นวิ าสในชาติใกลนน้ั รนุ แรงและแนนเหนียวย่งิ กวาโซตรวนทม่ี ดั รา งไมให
กระดกุ กระดกิ ใหทาํ อยา งไรกด็ ิ้นไมห ลดุ
เหมอื นของตายในมือเขา
โดยเฉพาะในชว งหลังท่ีเขาขอหลอนแตง งาน และบอกผใู หญเตรยี มหม้ันหมายไวอยางดบิ ดี กส็ ิน้ ความเคลอื บแคลง ปลอ ยให
ความรักลํ้าลกึ เขา ครองจิตใจเทา แตก อ นเกา ทุกประการ
พอรวู าเขารักคนอนื่ เทาหลอ น ก็เหมือนถกู ฆาทั้งเปน
ยังรักและคดิ ถงึ เขาอยทู ุกวนิ าที ทั้งเสยี ใจ ท้งั นอ ยใจ กลางวันดูยมิ้ แยม แจม ใสเปนทน่ี า นบั ถอื ของเด็กๆ แตกลางคืนบางทนี อน
รองไหหมดทา แมปรบั สติทาํ สมาธิ อา นหนังสอื ใหใจมีท่ีจับบาง ก็แคช ่ัวประเด๋ยี วประดาว ยิ่งอยากลมื ก็ยิ่งเหมือนย้ําใหจาํ ชัดขน้ึ ทกุ ที
บดั นค้ี งถึงเวลาตองทบทวนตนเอง หลอ นเอาเคราะหม าฟาดมตหิ รอื เปลา ? หลอนใชเขาเปนส่ิงยดึ เหนยี่ วแทนเกาทณั ฑอ ยา งไม
เปน ธรรมหรอื เปลา? ผลท่ีไดจะคมุ เสียหรอื เปลา ?
คิดงายๆตามประสาคนไมรู คือเปนผหู ญิงของใครก็คงไปกบั คนนัน้ เสนทางไปนิพพานของเกาทัณฑยดื ยาวเยน่ิ เยอ จนชกั นึก
กลัวความไมแ นน อนอนั ดํามืดในภายภาคหนา แตเ สนทางของมตอิ ยูสนั้ เหมอื นแคเออ้ื มถึง สวางกระจา งแจงเห็นชัดยิ่ง
หลอ นวา หลอ นขยาดกบั การเกิดตายเตม็ ที ระลกึ ไดช าติเดยี ว เห็นความไมแ นน อนแคน ี้ ก็เหลือจะพอกบั สาํ นกึ ลึกซ้ึงถึงแกน
โทษภยั ความไมน า พิสมยั ของชาติภพ ถา ยังตดิ อยู ยังของอยู กเ็ วียนเกดิ ตายอยกู ับความไมร ู แตกลับเกิดอุปาทานหลอกตัวเองวา รูๆๆเยยี่ งน้ี
ไปเร่อื ย
แมปลงคิดเปล่ียนใจมาหามตแิ ลว ก็ตาม แตอยา งหนึ่งที่รูกค็ ือวนั น้ี เดยี๋ วนี้ หลอ นคงรกั เขาอยา งชนิดทจี่ ะใหม าครองกายครองใจ
ไมไหวแนๆ พอเขาชวนแตง งานแลวเหน็ เปนเรือ่ งเลื่อนลอยไกลตวั เหลือเกนิ
“เราคบกันมานานมากนะมติ” แพตรีคอ ยๆพูด “และอยูก นั มาอยา งพอี่ ยา งนอ ง ถาอยากใหท ุกอยางเปลย่ี นแปลงไป เราคงตอ ง
ชวยกันพูดถึงส่งิ ทพ่ี อดีกับความรสู ึก ชว ยกันทาํ สงิ่ ทเ่ี กิดขึ้นไดใ นวนั นี้วนั พรุง ไมใ ชกระโดดไปคุยกนั เรือ่ งไกลเกนิ ตวั ”
มติกะพริบตา พยกั หนาอยางเขา ใจ
“ทีพ่ ีแ่ พ…ยอมใหโ อกาสเปล่ยี นแปลง เพราะ…เพราะเขาทาํ ไมดีกับพี่แพใชไ หม?”
แพตรีสะอกึ อ้ึง แตกช็ ั่วครูเทานน้ั
“ใช!” หลอนตอบตรงไปตรงมา “เธอรบั ไดไ หมละ ?”
๔๘๐
มติน่งิ ซมึ แพตรีนกึ สะใจข้นึ มาขณะจติ หนงึ่ ประสาคนทยี่ งั รกดว ยกเิ ลสในสว นลึก เหมือนไดท ล่ี งเพอื่ ระบายความคบั แคน
ออกมาเสยี บาง ทวา วบู เดยี วกส็ ํานกึ ผดิ ดวยเห็นชดั วาพฤติกรรมดานลบถายทอดถึงกนั อยางทเี่ รยี ก ‘ตดิ เช้ือราย’ ไดอยา งไร หากปราศจาก
สตแิ ละความมัน่ คงในตนเองแลว คนเรารบั เช้ือรา ยจากบุคคลแวดลอ มเขา มาเทาไหรก ็ย่งิ รา ยขน้ึ เรอ่ื ย ๆ เทาน้ัน
เมม ปากกอ นเอยแผว
“ยอมรบั วาคิดใชเ ธอเปนเครื่องลบเขาออกจากใจ ถาเหน็ วา นั่นเปน ความผิด ก็อยามาสนใจกันเลย”
มติสา ยหนา
“ถา อยา งนน้ั ผมกผ็ ิดดว ยคร่ึงหนึ่งทเ่ี จยี มตัวนอยไป”
แพตรนี ิ่งไปพักใหญ กอ นเอยนุม
“พจี่ ะไมห ลอกตวั เองแลว ”
หลอนคนื ฐานะเดิม เมื่อตระหนักวา ตนเองอึดอัดมาทงั้ วนั กบั การลองพยายามผันสมั พนั ธภาพเปน อนื่ แบบปุบปบ
“วนั ไหนเราเหน็ กนั และกันเปลย่ี นเปน อนื่ ไดจริง คอยรวมรูแ ละยอมรับตามน้ัน ตกลงไหม?”
เด็กหนุม พยักหนา
“ฮะ…” แลวก็ถามใหหายของใจ “วา แต ทพี่ ่แี พรับปากวา พรงุ นจ้ี ะไป…”
แพตรหี วั เราะถอนฉิวกอนทเี่ ขาจะถามจบ ทําใหม ติชะงักคา ง
“บอกวาไปก็ไปสิ เอ…”
หญิงสาวแกลง แหว เห็นเขาตกใจแลวก็อดขําไมได เพิ่งประจกั ษชดั จากตวั ตนของนองชายตรงหนา วาภมู ิธรรม ภูมปิ ญญา และ
วุฒิภาวะความเปนผูใ หญนั้น ไมจ าํ เปนตอ งควบคมู าดวยกันเสมอไป มติยังคงเปน เดก็ ชายผูออ นเยาวตลอดกาลเมอื่ อยตู อ หนาหลอน หาก
เขาขาดความเชอ่ื มน่ั อยอู ยา งน้ี หลอนกค็ งเห็นเขาเปน นอ งชายเร่อื ยไปเชน กนั ไมมวี ันเหน็ เปนอ่ืนไดเลย แมในสว นลกึ จะเคารพธรรม
ภายในของเขาก็ตาม
“พอจะเลา ใหฟ งถงึ เรื่องทเี่ กิดขนึ้ ระหวา งเขากับพแ่ี พไดไ หมฮะ?”
หญงิ สาวนิ่งไปพกั ใหญ กอ นเอย เนิบ
“ไวน กึ อยากเลาแลว จะเลานะ เขา บานละ ”
ในความเงียบเชยี บของค่ําคืน มตกิ ลน้ั ใจดงึ มอื หลอ นมากุมดว ยทา ทีเชื่อมน่ั
“พรุง นีเ้ จด็ โมงผมมารับนะ”
๔๘๑
แพตรกี ระตุกมือกลับและเผลอดุ
“ไมเ อานา ”
นัน่ ทําใหม ตคิ อตกวบู ไปอีก แพตรีเห็นแลว อดสงสารไมไ ด ลังเลเปนครกู อนยกมือไลแกมเขานิดหนึ่งแลวตบเบา ๆ
“กลับไปนอนซะนะหนมุ นอ ย จะไดรบี ฝนดลี วงหนา ”
สัมผสั นุมนวลชวนหลงนัน้ ทาํ ใหมติไมอยากปลอยใหหลอ นจากไปไหน แตกจ็ นใจเมอ่ื แพตรีกาวเขา บานหายไปโดยไมเหลียว
กลับมาใหความสนใจเขาอกี
แพตรีอาบนํา้ เสร็จก็ปด เรือนแนนหนาและเขาหอ งนอนดว ยความคิดจะหลบั ใหสนทิ สมกบั ความเหน่อื ยออ นทั้งรา งกายและ
จิตใจ
หลอ นปด ไฟหอ งนอนไวมดื เม่ือเปดประตูเปดไฟจึงตกใจจนเกือบหลดุ หวดี กับรางสูงท่ลี กุ เนบิ จากทา นัง่ ขยบั เดินใกลเขา มา
ปรบั สติไดรวดเรว็ เพราะเกาทณั ฑเ คยทาํ อยา งน้หี นหนงึ่ แลว จงึ สรางความประหลาดใจไดนอ ยลง ตาสานตานิ่ง ฝา ยหนึง่ ทอด
ออ นอยางเตรยี มขอทาํ ความเขา ใจ อกี ฝา ยเย็นชาอยา งเจตนาประกาศความเปนอืน่
เขาคงมาซมุ ในบริเวณบานนานแลว เมื่อหลอ นเปด เรอื นเพือ่ ขน้ึ มาบนหองและยอ นลงไปอาบนา้ํ จึงถอื โอกาสบกุ รุกอุกอาจ
อยา งน้ี
“พีเ่ ต” แพตรที ักเสียงเยน็ “เคยมมี ารยาทผดู กี ับเขาบางไหมคะ?”
หลอ นวาเอาตรง ๆ เพราะไมต องการใหเ ขาไดใ จอกี และอกี อยางนกึ วาหลอนเห็นเปน เรื่องธรรมดา
“พี่แคอ ยากใหแ นใจวา เราจะไดคยุ กัน ขอโทษทเ่ี สยี มารยาท”
เกาทัณฑต อบเรยี บ แพตรกี อดอกย้มิ ซอ นความเจ็บแปลบเหมือนถูกเข็มแทงเอาไวอยา งมดิ ชดิ
“คะ ครงั้ น้ยี กให แตถา จะกรุณา กข็ อกุญแจบานคืนดวยเถอะ พ่ถี ือสนทิ เกนิ ขอบเขตแบบนีร้ สู กึ จะมากไปแลว ”
พดู จบกเ็ ปด ประตกู วา ง
“ถามธี ุระดว นขน้ั คอขาดบาดตายกล็ งไปคยุ กนั หนาบาน แตถ าไมถ งึ ข้นั นน้ั กเ็ ชญิ กลับ”
เกาทัณฑเดนิ มาดว ยทาทีคลา ยจะปฏบิ ตั ติ ามทห่ี ลอ นตอ งการ คอื สายตามองไปนอกหองเหมอื นตัง้ ใจเดนิ ออก แตพ อไดระยะ ก็
กลับยกมือปดประตลู งหนา ตาเฉย
๔๘๒
“คยุ กับพีท่ ่ีนเ่ี ถอะ ถาภายในครง่ึ ช่ัวโมงน้ยี ังรวู าแพจงเกลยี ดจงชงั จนยอมรบั นับถือกันไมไดอ กี ตอไป กส็ ัญญาวา จะไมม าหาให
รําคาญใจอีกแลว ”
แพตรใี จออ นยวบ นกึ อยากรองไหข ้นึ มาเฉย ๆ ไดแตส ะกดกลนั้ ไวภายใตส ีหนา เรียบราบเย็นชา
“ทจี่ รงิ เราไมนาจะมเี รอ่ื งตองพดู กนั อีกแลวน่คี ะ”
เสยี งหลอ นเครือสนั่ เกินควบคมุ
“มี แลวก็มากดว ย”
“ถาอยางน้ันกเ็ รมิ่ พดู เลย แตถ ายาวเกินไปนักอาจทนฟงไดไ มจ บนะ พรุงนแี้ พตอ งตน่ื เชา มนี ดั ”
เกาทัณฑยิ้มละไมอยางจะตรงึ หลอนไวด ว ยเสนหแ หง ผเู ปนทร่ี กั แพตรอี ดมองไมได แตท่ีสดุ กส็ ะบัดหนา หนี กาวเดินไปน่งั บน
เกา อ้หี นา โตะ ทํางาน ปดปากสนิท
“ทําไมแพไมใ ชรถเลย?”
“ถามก็ดี ชว ยเอาคนื ไปเสยี ทําหนังสอื โอนกลับเปน ชือ่ พดี่ วย เราหมดพันธะตอกันแลว ”
“พนั ธะระหวา งเราคืออะไร?” ชายหนุมถามเสียงเนิบ ยืนอยทู ี่เดิม “อะไรทีม่ นั หมดไปหรอื แพ ใจหรือวา ขอผูกมดั ชนดิ ไหน?”
คาํ ถามสัน้ ๆ น้นั เหมอื นสะกดใหหลอนมองยอนเขา มาในใจ เหน็ เยอ่ื ใยอยทู ี่น่นั ม่ันคงไมเคยเปล่ียนแปลงเลย และเพราะเห็น
ความจรงิ เชนนนั้ จงึ เจ็บสุดทน
“อยาพูดวกวนเลยคะ ใหจ บกนั แบบตรงไปตรงมาดีกวา พม่ี ธี รุ ะอะไร?”
เกาทัณฑร ะบายลมหายใจยาว สาวเทา มานง่ั บนขอบเตยี งหลอน แพตรีปรายตามองตาม แลว เมินไปทางอน่ื เพราะเครือ่ งเรอื น
ในหอ งหลอนมีนอยชนิ้ หาทน่ี งั่ ไดก แ็ ตเกา อี้ประจําโตะ ทาํ งานและเตยี งนอนเทานน้ั
“กอ นอน่ื ปรับความเขาใจสกั นดิ เถอะนะ แพกําลังโกรธพอี่ ยหู รอื ?”
“คะ”
“เรอื่ งอะไร?”
แพตรยี ้มิ เย็น โคลงศีรษะนิดหน่ึงอยางออ นใจ
“ถา ไมร กู ช็ า งเถอะคะ พ”่ี
“พ่ีหายหนา ไปหลายอาทติ ย ไมบ อกไมกลาว แพคงนกึ เคอื ง”
๔๘๓
หญิงสาวใชน้าํ หนักตัวหมนุ เกาอหี้ ันมองอกี ฝา ยในแนวตรง กลา วสมา่ํ เสมอดว ยอารมณค งที่
“อยาเรยี กวาทําใหเ คืองเลยคะ เอาเปน ทําใหรดู ีกวา วาแพมีความหมายสาํ หรับพี่ในระดับไหน ถาหากจะนกึ เคือง ก็คงเปนเร่ือง
เกา ทีย่ อนคิดทบทวนเทา ไหรก เ็ ห็นแตความหลายใจ มีคนทพ่ี ีร่ กั อยกู อนหนา แลว ยงั มาหลอกขอแพกับผใู หญ ถา ไมต กเปน ขา วใหร ไู สพุง
ปา นนี้คงหนักใจกันทุกฝา ย”
“เรื่องน…้ี พ่นี กึ วาคร้ังสุดทายเราเขา ใจกันแลว”
“คะ เขา ใจวา พ่มี าหาแพในวนั น้นั เพือ่ จองจะรกั ษาแพไว ในขณะทไี่ มค ดิ จะทอดทงิ้ อกี คนไปไหน วันน้ันสมองแพหนกั จนลืม
บอกคะ วา…อยามาใหเ หน็ หนา กันอกี ”
เกาทณั ฑย ิ้มนดิ หนง่ึ โครงสรา งความสัมพันธระหวา งเขากับแพตรีปราศจากฐานใดรองพนื้ ถา ไมใชคนรกั ก็กลายเปน อืน่ ไปเลย
แตกตางจากเรือนแกว ที่แมไมใชคนรักกย็ งั เปนเพอ่ื นกันได แพตรคี อนขางปด ตนเอง ทําใหมีใจม่ันเปนหน่งึ เดยี วยากจะเปลี่ยน สว นเขา
และเรอื นแกว เปนตรงขาม คอื คอนขา งเปด เสยี จนมองอีกแงไ ดว า เผอ่ื ใจไวม ากเกินไป
“หลายอาทิตยน พ้ี อ่ี ยไู กลเมือง ไกลคน และเม่ือกลับมาก็ตรงหาแพเปนคนแรก อยากรเู หตุผลไหมวา ทาํ ไมพถี่ งึ หายหนา แมแต
พอ แมกไ็ มบ อกกลาว?”
“พอเดาไดค ะวา ถกู เจากรรมนายเวรตามลาอย”ู
“ฟงดไู มมีเยือ่ ใยเลยนะ ถา พ่โี ดนฆาตายแพคงตบมือดีอกดใี จอยูในหอ งนี่เอง”
“คงไมถ ึงขน้ั นัน้ หรอกคะ”
สมุ เสียงหลอ นยังชาเย็นคงเสน คงวา แมเขาจะหาทางตดิ ตลก หลอ นก็ปด ใหเ ขา ทางเปนงานเปนการอีก
“ตลอดมาพี่กด็ กี บั แพ ทาํ ใหแ พหลงใหลไดปลืม้ จนรบั จะรวมทกุ ขรว มสขุ ดว ย แพคงเศรา บา ง แตเ ม่อื นึกวาความตายของพีค่ ือ
ทางไปหาคนท่ีพ่รี กั กค็ งสมเพชตวั เองมากกวา จะอาลยั ไยดีใคร”
“แพ…” เกาทัณฑถอนใจ “เช่อื เถอะวา ตอใหต ายดับ พกี่ ล็ มื ความรักระหวางเราไมไ ด ไปหาคนอน่ื ก็ไมเปนสุขหรอก”
“นา ขาํ !” แพตรีพยายามสะกดอารมณ “ลองดแู ลวหรอื คะถึงร?ู ”
“ใช พีร่ ”ู ตอบเนบิ กอนจะเร่ิมประโยคสืบสานดวยกังวานลกึ กวา เดิม “เหมือนทคี่ รั้งหนง่ึ พเี่ คยถอื พรตรกั ษาพรหมจรรย เพ่ือรอ
พบแตเธอคนเดยี วไงละ…ล”ี
แพตรีชาวาบไปท้ังราง ตะลงึ ตะไลตาคางขณะจบั จอ งเกาทณั ฑราวกับเขากลายเปนใครอีกคนทห่ี ลอ นจําผิดตวั เขาแยม ยิม้ แนน ่งิ
นัยนตาทรงอาํ นาจผิดแผกจากเมอ่ื กอนเปน คนละคน มองหลอนดวยทา ทีสงบ เนน่ิ นานจนแพตรีกลบั สติ
“อะไร…สบั สนหรือเปลา เรยี กชื่อใครออกมานะ ?”
“จะใหเ ลา ไหมวา พล่ี ําบากตามหมอกเี่ มอื ง ใชเงนิ ไปเทา ไหรเพอ่ื รกั ษาเธอกอ นทเ่ี ราจะหมดหวัง ยอมใหความตายมาพราก?”
๔๘๔
ชัดพอ เขาจาํ ได…
สภาวะอารมณแปรเปลีย่ นไปสิน้ ราวกบั ถกู กระชากจากหันหลงั เปน หนั หนา น้ําตาเออ ข้นึ หลอรนื้ ฉับพลนั แพตรจี ับมองรปู งาม
ของชายหนมุ ดวยแววโหยหารุนแรง ภาพรา งตรงหนาอนั เปนปจ จุบนั ประทับกลางคลองเนตรแจม ชดั ตรงึ จิต ท้ังคุน เคย ท้งั แปลกใหม
ยงั ผลใหต กภวงั คป ระหลาด เอยเอือ้ นคาํ ใดไมไดเ ลย
เกาทัณฑคอย ๆ เ อย เหมือนรินน้ํา
“เธอระลึกไดชาตเิ ดยี วยังนอ ยนัก เพราะเราไมไ ดเ กือ้ กลู ไมไ ดพ ิสจู นใจกนั ขนาดยอมหมดตวั ลม จมแคค รง้ั เดยี ว ถาเธอยอ นจํา
ลึกพอ จะเหน็ วา แมชีวิตพีก่ ใ็ หเ ธอได และใหม านบั ครงั้ ไมถวนแลว ดวย”
สบตาเขา เหน็ แววอาทรเดิมแททีร่ อคอยมาแสนนาน ประกายกลา ในแกวตาสเี หลก็ นาํ้ เสยี งทุม นุมนวลเปน กงั วานใสลึก
ประกอบกบั ทว งทเี นบิ นง่ิ เปน สงา เยย่ี งสุขมุ าลชาติ รวมกันนาวใจหลอ นใหออนยอบลง คลา ยเดก็ หลงทางตะลอนหนาวมาพบความอบอนุ
ของปราสาทสวยแพรวย่งิ ใหญ ที่เปด ประตูโอฬารอาพรอมรับผูกลบั สูบานเกาเสมอ
ชายหนมุ ลุกขนึ้ และกาวเดินเขา มาหา พอถูกแตะตนแขนเพยี งแผว แพตรีกล็ ืมหมดสนิ้ วา เคยต้ังใจเลกิ รา งหางหายจากเขาให
เดด็ ขาดอยางไร ลกุ ข้นึ กระหวดั กอดรา งสูงเตม็ ออ ม ยิ้มปติและปลอ ยใหเ ม็ดนา้ํ คอย ๆ กลอกกลง้ิ ลงมาตามผวิ แกม กระทั่งระลอกหลงั
ตามมาเปนสายยาวหลง่ั รินลงเปย กเส้อื เขา เกาทณั ฑก อดรบั และยนื ตรงแนนิ่งดจุ เสาหลักที่พรอ มจะใหหลอนเกาะยดึ ตลอดกาล
สัมผัสภาวะความเปนคูครองอนั แนน แฟน ไมเ ปนอ่นื ตอกนั สงู เหนอื กระแสรกั สวา งไสวพ้ืน ๆ เพราะประกอบพรอมดว ยความ
ตระหนกั ตามจรงิ วาอตั ภาพอนั สานรับเขากันสนทิ นี้ สืบเนอ่ื งมาจากสายสัมพนั ธในอดีตเชน ไร บพุ เพสนั นวิ าสมิไดป รากฏเปน เพียงคลื่น
ความสะเทอื น สะกิดใจเพยี งแผว เลือนเหมือนคแู ทอ ืน่ ๆ ทวา หนกั แนนดว ยการรองรบั ทางความรแู จง และปญ ญากระจา งถงึ เบือ้ งหลงั
เปน มาเปนไป
เสพรสอมฤตอนั ทอดเงายาวเปนอมตะ ดุจจะชนะความตายได…
ความรกั ชนิดนี้มิไดเ กิดขนึ้ ลอย ๆ แตต องผา นความเจ็บ ผานทะเลนา้ํ ตา ผา นสารพดั ทุกขส ุขรวมกัน รว มบญุ รวมอธษิ ฐานจน
เกนิ จะนับ
ใจเกาในรา งใหม ความรักเดมิ บนพ้ืนเพผดิ แผก สนิทคุน เคยทา มกลางความแปลกเปลี่ยนซบั ซอ น ทรงมนตข ลังดงึ ดดู ให
ปฏิพัทธสุดตาน
ธรรมชาติของผรู ะลกึ ไดเพยี งภพเดยี วทีผ่ กู พันสดุ ใจน้นั เมอื่ มีบุคคลหรือสถานท่มี าสะกดิ เตือนใหห วนนกึ ถงึ จะสาํ คญั ไปวาตน
ยงั มคี วามเปน เชน นนั้ ไมตายจากความเปนเชน นนั้ ยง่ิ ถา หากนิสัยใจคอใกลเคยี งกบั ตวั ตนเดิม กแ็ ทบไดค วามกําหนดหมายท้งั หมดกลับคืน
มา ถึงแมร ูปรางหนาตาจะแปลกเปล่ยี นไปมากก็ตาม
เชน สาํ หรบั หญิงสาวยามน้ี ไมเ ห็นเปนอื่นเลยนอกจากตนเปนเมยี เขา…
เกาทัณฑชอ นรางออ นเหมือนหยดนาํ้ ลอยข้นึ เดินเนิบมาวางบนเตียง ชดุ นอนแมรดั กมุ กย็ ังแบบบางยวนสมั ผัส เนียนเนอื้ อดั อ่มิ
ของหลอนชา งนากอดรัดไปท้ังตวั เกนิ หกั ใจทน เขาโนม หนา ลงเยยี่ งภมรทป่ี รารถนารสหวานจากเกสรดอกไม
๔๘๕
ทแี รกแพตรีเคลมิ้ ในรสรักสนิทใจแหงความเปนคูแทไ ปกับเขา จะยอมโอนออ นผอนตามเชน ผไู มอาจทนกระแสสังสารวัฏอัน
วจิ ิตรพสิ ดารพนั ลึก ทวา เม่ือนึกไดถงึ คาํ สอนของปู ท่ีวา งานแตงเปนพธิ ยี กระดับจิตใจใหม องการไดเสียกันเปนเร่อื งสูงกวาความตองการ
ทางเพศธรรมดา เมอ่ื เริ่มตนดวยการใหเกียรติ เหน็ เหมอื นสมบัตทิ ี่ไดมายาก การมองชีวิตคจู ะเปน ไปแบบผใู หญเ ต็มตวั ตางจากเด็กทีช่ ิงสุก
กอนหามเปน คนละเรื่อง
คิดเชนนั้นแพตรีจึงกระถดตวั หลบ พรอ มผลกั มือเขาทิง้ จากเรือนกายอนั เปน เขตตอ งหา มไปทุกตารางน้ิว และใชเ สียงเขมเตอื น
“ไหนสญั ญาแลว ไงคะวากอ นพธิ แี ตง จะไมทาํ อะไร”
เกาทณั ฑง นุ งงเลก็ นอย เพราะแนใ จวาในภาวะอารมณด ูดดม่ื แนนแฟนเหน็ ปานนี้ แพตรีคงเลกิ ขดั ขืนแลว ท่ีไหนได ยงั หวงตัว
จนวนิ าทีสุดทาย ชายหนุมหวั เราะเบา ๆ อยางพยายามทาํ ความเขาใจ เดมิ ทกี ไ็ มคดิ ลงมือจริงจังนัก เพราะผานทุกรสมาหมดแลว ไมสงสยั
แสวงอยากรุกรอนอันใดส้ินแลว เมอ่ื หลอ นปรามจงึ ยง้ั ไวแ คน้นั แตกย็ ังคดิ กลอม
“แครใ คร ในเม่อื เราเปน ของกันและกนั เขาพธิ ีกนั มาต้งั เทาไหร”
“ปไู งคะ ถึงตอนนแ้ี พทํางานแลว นับวาปกครองตวั เองได ไมถ อื วาพผี่ ิดลกู ใครเขา ก็นา จะเกรงใจ เพราะแพยงั อาศยั เรอื นทา น
อยู และนก่ี ไ็ มใชเรือนหอของเรา”
ชายหนุมยิ้มเบะ
“ปนู ะเหรอ? รวู าพ่ีมาเอาแพไปเสียทกี ็โลง อกเทานน้ั กพ็ ี่เปน คนฝากแพกบั มอื น!่ี ทุกวนั นที้ า นกร็ อพี่มาเอาภาระคืนจากอกทา น
ไปนน่ั แหละ เพิง่ มองออกวาปูรูอะไรไปหมดมาตง้ั แตต น อยา งท่ีทานไมอยูวนั น้ีนะ นึกวา บังเอญิ เหรอะ?”
แพตรีอึ้ง เชอ่ื แลววา เขารูกระจาง พอเกาทณั ฑเ ห็นหลอ นนิง่ ก็สําทับอยางเปน ตอ
“เอาละ มเี หตุผลอีกไหม จะเสียเวลารอพิธไี ปเพือ่ อะไร?”
หญิงสาวกะพริบตาคดิ กอนพดู วอน
“เพือ่ สามญั สํานึก เพอ่ื เกียรตภิ มู ิของความเปนมนุษยผูห ญงิ และเพ่ือแสดงใหรวู าพเ่ี ห็นคาของแพสูงกวา กรวดทรายในบานเกา
ท่ีเกบ็ เลน หรอื ปาท้ิงเม่ือไหรกไ็ ด ไวเ ราเกดิ ในภูมิท่ตี ่าํ กวาน้ี ถาพ่อี ยากใชส ัญชาตญาณนาํ ความรสู กึ ใหเ กยี รติ เวลานน้ั แพคงไมวา ”
ชายหนุมฟงแลวแกลง ทําตาโตอา ปากคา ง พอแพตรีหัวเราะขบขนั ทา แสรง อึง้ ของเขา เกาทณั ฑกจ็ ับคางหลอนส่นั ไปมา
“ชา งพูดนักนะ”
แลวเขาก็ลงนอนเทา ศอกตะแคงขาง ยตุ ิทาทรี กุ รานลงสนิท เหลอื แตการดึงมือนอยมากมุ ไวอยางแสนถนอมดจุ กาํ กลีบกหุ ลาบ
โดยระวังมิใหเสยี รูป
“คิดถงึ แพมากเลย”
“พีไ่ ปไหนมาละ ?”
๔๘๖
หญงิ สาวถามดวยสําเนียงเงา งอน
“เขา ปา”
“จริงเหรอ?”
“จรงิ ”
แพตรีปดตาลง ยอมใหเขาประทบั ริมฝปากลงบนหนาผาก กอ นลืมขนึ้ มองดว ยแววพศิ วง และพอจะไดคําตอบวากระแสจติ ทด่ี ู
เขมขลังผิดปกติของเขาในยามนี้มีท่ีมาอยา งไร และเหตใุ ดจู ๆ จงึ ‘จํา’ เรอ่ื งราวหนหลังเขาได
นน่ั เปน ประเดน็ ท่หี ลอนจะเอาไวถ ามทหี ลัง เบื้องแรกทีอ่ ยากรมู ากกวาคอื ภัยทจ่ี อตดิ ประชดิ ตวั ในบดั นี้
“ทอี่ อกมาแปลวา แนใ จในความปลอดภัยแลวหรอื คะ?”
“ยัง…”
คราวน้นี ้ําเสียงเขาออกวติ ก หวั ควิ้ ขมวด หนา เครง ลงนดิ หน่งึ
“เรอื่ งเปนยงั ไง เลาใหแ พฟง บาง”
เกาทัณฑเ มมปากอยูพักใหญเ พ่อื เรยี บเรยี งถอยคํา มองตาหลอ น เกดิ ความตนื้ ตนั ลนอกเมอื่ เห็นแพตรีมองตอบนง่ิ ๆ ปราศจาก
วี่แววกร่งิ เกรงเง้ือมเงาภัยรา ยที่เกาะติดหลังเขามาแตอ ยางใดทง้ั ส้นิ
“พีม่ าเพราะทนคดิ ถึงแพไมไ ด และคอ นขา งแนใ จวา คนื น้ี เดีย๋ วน้ี ที่น่ี จะยงั คงปลอดภัย”
“ทตี่ ามลา พ่อี ยู คอื คนรายทต่ี ํารวจบอกวาแหกคุกหนมี าไดใชไหม?”
ชายหนุมพยกั หนา แพตรถี ามอีก
“พแ่ี นใจไดย ังไง?”
เกาทณั ฑย ม้ิ มมุ ปาก ตอบเทาท่ีจะสามารถตอบ
“เรอื นแกวไมม ศี ตั รกู ับใคร ทรัพยส นิ กอ็ ยคู รบ แสดงถงึ เจตจาํ นงแกแคน แคน้ันนาจะเพยี งพอแลว “
เวนจังหวะครหู นงึ่ กอนเอยปลง ๆ
“และเหตุการณรนุ แรงในหองพักคืนน้นั คนทก่ี อความแคน สรางความเจ็บกายเจ็บใจใหกับไซ…ฆาตกรทเี่ รากําลังพูดถงึ กนั
นาจะเปนพโ่ี ดยตรง ไมใชเ รือนแกวหรอก”
“แลว ทาํ ไมเปา หมายแรกถึงเปน พเ่ี รือนแกว ?”
๔๘๗
เกาทัณฑโ คลงศีรษะ
“เรือนแกวถูกเอาชวี ติ กอ น เปาหมายก็คอื พเ่ี องนัน่ แหละ”
พูดจบก็ดึงตัวขึน้ นงั่ ทําใหแ พตรีลุกข้นึ นง่ั พับเพยี บตาม ความอยากรูเ รอ่ื งตลอดสายทาํ ใหล มื ไปชว่ั คราววา เรอื นแกวมี
ความสําคัญอยา งไรตอ คนรักของหลอน
“ยงั ไงคะ?”
ชายหนุมโคลงศีรษะอกี ครงั้ ทอดตาออกสคู วามมดื นอกหนา ตาง
“พ่ีรูสึกถึงกระแสความอาฆาตท่ีรนุ แรงมาก กระทัง่ เด๋ยี วนก้ี ย็ งั รสู กึ เหมือนมีกระไอวิญญาณรายหอหลงั อยตู ลอดเวลา เวรกรรม
เหลือเกินที่ไปเจอพวกนรกนเ่ี ขา แถมเรือนแกว ยิงขาตัวหวั หนาจนหวิดจะพกิ าร คงยงิ่ เรง ความแคน เปน ทวีคณู ตลอดชวี ิตท่ีสะอาดหมดจด
ของแพคงไมเ คยเฉยี ดใกลพวกน้หี รอก ผูหญงิ ไมม ที างสมู ันยังยงิ ไดอยางเลือดเย็น เพยี งตองการเปนตวั อยา งใหพีร่ ูตวั วาจะถงึ ฆาตบา ง คง
อยากลอบมองพี่ทรมานอยกู บั ความหวาดผวา เปนโรคประสาท หรอื เหตุผลสะใจบา ๆ สักอยางของมัน”
แพตรนี ึกสงสารเรือนแกวขึน้ มาจับใจดว ยความเปนเพศออ นแอดว ยกัน เกาทณั ฑกมหนา กอ นเงยขน้ึ พูดตอ
“ถา ใหส นั นษิ ฐานจากการปะตดิ ปะตอ ไซคงรูทีอ่ ยูเรือนแกว จากส่อื มวลชน เพราะเรอื นแกว ใหสมั ภาษณไปคอนขา งละเอียด
สวนพปี่ ฏเิ สธการใหขาวแตแ รก เพราะฉะนนั้ ถา ไซจะรอู ะไร ก็คงรูแตว าทํางานท่ไี หน เพราะอยทู เี่ ดียวกนั แตเ มื่อกลา ฆาเรือนแกวท่ีเปน
สะพานเช่ือมโยงมาถงึ พี่ ก็คงแนใ จแลว วาตอ งเสร็จมันแน
พี่อยูในทส่ี วา ง ไซอยูในที่มืด ไมรูว า ถกู ดักจบั จดจองรอสบโอกาสเหมาะทีไ่ หนอยางไรบาง นั่นเปนเหตผุ ลใหไมกลาตดิ ตอใคร
เลย คนแหกคุกออกมาไดใ นเวลาแคไมกีส่ บิ ชว่ั โมงนะ นา จะเกง จนทําอะไรก็ไดท้ังน้นั พถ่ี ึงตดั สนิ ใจเนรเทศตัวเองออกไปไกล ๆ ถาถกู
ตดิ ตามกข็ อใหโดนคนเดยี วพอ ตลอดทางกไ็ ดแ ตปลงชวี ิต ถา จะตายคงตองสุดแลวแตเ วรกรรม”
แลวชายหนุมกห็ วั เราะเม่อื ยอนนึกถึงขณะหนหี วั ซกุ หวั ซนุ
“พีอ่ อกมากบั กระเปา เลก็ ใบเดียว เกอื บตวั เปลาเลยนะ ตอ งทาํ ตวั ลกึ ลบั เหมอื นในหนัง เร่มิ จากลงทางบนั ไดหนไี ฟ ใสแ วนดํา
สวมชดุ ทับหลาย ๆ ชนั้ จนหนาเตอะ ไปถอดช้นั นอกในหองนา้ํ ของรานกว ยเต๋ยี ว ปนออกทางประตหู ลัง ตดั ออกทางชอ งแคบระหวา ง
ตึกแถว ลดั เลาะจนถงึ อีกฝง ถนนแลว ถงึ โบกแท็กซีไ่ ปสงเอกมยั และคิดเอาสด ๆ เด๋ยี วนั้นวาจะหนีใหไกลถงึ ไหน…”
เกาทัณฑเ ลกิ ควิ้ เมือ่ ยอนระลกึ ถึงนาทวี กิ ฤตในอดีต
“ตอนคนเราไมร ูวา อะไรเปน อะไรนี่ เหมอื นกาํ ลังโงท ีส่ ุด ไมมีตาหลังก็ไมรูวามใี ครตามมาขางหลงั บางหรอื เปลา จะเขาหา
เพือ่ นขอพักพิงเสยี หนอยก็กลัวเขาจะเดือดรอน แพคงนึกออกนะ เราไมรวู า ขณะหนี มเี งาใครประกบติดอยูบา ง รูแตวา ตอนนั้นมีศัตรูท่ี
โหดเหี้ยมและมคี วามสามารถไลล า ไดแบบพลกิ แผน ดนิ อยคู นหนง่ึ หรืออาจจะกองทัพหนง่ึ …”
“ทําไมพี่ไมข อความชว ยเหลอื จากตาํ รวจ?”
๔๘๘
“เปน ผูตองหาคดียาเสพยต ิดท่ีสงิ คโปร ยงั หลบหนีออกมาไดอยา งน้ี แพคิดวาเปนมือระดับไหน แลวใครจะยอมสงตาํ รวจมือดี
คุมกันพีต่ ลอดยี่สิบสีช่ ั่วโมง”
หญิงสาวอึ้งไปอดึ ใจ กอนพยกั หนา นอ ย ๆ เปน เชงิ ขอใหเลา ตอ
“ตอนน้ันพ่ีวา วนุ เหมือนคนประสาท อยู ๆ กเ็ กดิ คิดขน้ึ มาวาเขา ปาดกี วา …”
แพตรเี ปน คนมสี มั ผัสละเอียดออ น หลอนสําเหนยี กไดถงึ วแ่ี ววพิรุธบางอยา งในประโยคนั้น เพยี งแตอานไมอ อกวา เกาทัณฑ
กําลังมคี วามในใจอยา งไร
“ถาเขาปาถกู ฆา หมกอยูใ นนน้ั กไ็ มเดอื ดรอ นใคร อกี อยา งถือเสียวาไดเ วลาเกบ็ ตวั บําเพญ็ เพียร เพราะตั้งใจมานานแตไ มม ี
โอกาสเสยี ที เลยหาซอ้ื อุปกรณ เสบยี ง แลว ตดั สินใจเด็ดขาดทําตามทค่ี ิด พเ่ี คยเดนิ ปามาบา ง มีความรพู อเอาตวั รอดไดน านแหละนะ
กระท่งั …”
เกาทัณฑยักไหล
“นกึ ไมถงึ วา นัน่ กลายเปน จังหวะทองไปได พี่ไดใชช วี ติ อยางฤาษีชีไพร ทําสมาธิ เปนอยสู มถะปราศจากความรบกวนจากโลก
ภายนอก เพยี งเกาวนั เทานั้น กร็ ูจักการผนกึ รวมกระแสจิตอยา งใหญเปนคร้งั แรก”
เขาหมายถึงปฐมฌาน อนั มีการหนว งนึกและเกาะตดิ อารมณเ ชนลมหายใจสายยาว เกิดปต ิแหลมซา น สขุ สงบเหมอื นลอ งทะเล
ทิพยไพศาล จติ ฉายเดน จัดจา ดจุ ดวงไฟใหญก ลางฟา
“ตอนนัน้ ลมื โลกหมดเลย กนิ แตนํ้า ขา วกินมอื้ เดยี ว แลว ลดลงเปนวันเวนวนั เอาแตเ พลนิ อยใู นสมาธสิ ลบั กับเดินจงกรม ขนาด
ลมื ตายังเห็นสวางได
พอจติ ถงึ ฌานแรก ทรงตัวเปน ปกตแิ ลว ก็เกิดความรูเ องเหน็ เอง จติ ในชาติกอ นมาสอนตัวเองตอนหลบั บาง หรือตอนเพิ่งออก
จากสมาธใิ หญลงมาอยูในสมาธิกลางบา ง อยา งเชน เรอ่ื งระลึกชาต…ิ ”
เขาเมม ปาก ตาเปนประกายกอนสบื ตอ
“หลวงตาแขวนทานเคยเมตตาใหท างลัดไวแลว พอถงึ จดุ หนง่ึ จติ มนั ฉายหนงั ใหดูเองเลย ไมตอ งเสียเวลาฝกไลย อ นเอาเหมือน
คนอ่นื สวนหน่งึ เพราะเราเคยชํานาญของพรรณนมี้ ากอ น พอเขาล็อกก็จาํ แมน วา ตอ งกําหนดจติ ยังไงถงึ จะดงึ ภาพเกา ๆ ใหไ หลยอ นกลบั
มาเปนสาย”
แพตรีกะพริบตาสองคร้งั
“ยินดดี ว ยคะ เหตุการณรา ยบังคบั ใหพี่กลับเขา ลูด ที ส่ี ดุ ของตวั เองอยางนไ้ี ด”
เกาทณั ฑพ ยักหนา
“อยากใหแ พเห็นเหมอื นทพี่ ี่เห็นนะวาเราผูกพันกนั มานานขนาดไหน เผชญิ เร่อื งดรี ายแปลกประหลาดเกนิ จินตนาการมามาก
เทาไหร มันทาํ ใหโ ลกทัศนเดิมท่เี คยมมี าตลอดชีวติ พลิกเปลีย่ นไปหมด ตอนนี้รสู กึ เหมอื นอยูในหอ งหนง่ึ เทา นน้ั มหี องกอนหนา ทเ่ี รา
๔๘๙
กระโดดผานมานบั ไมถว น และมหี องถัดไปอีกมากมายทจี่ ะตองกระโดดเขา ไป แตละหองมีฉากและสีสันของตัวเองทร่ี วม ๆ กนั แลว
พสิ ดารจนเหลอื จะเชอ่ื ใหห มด”
หญิงสาวเบนวิถีสายตาไปทางอ่ืน
“แพนา จะไมไ ดตามพี่ไปทุกหอ งใชไ หมคะ? คงมีใครอกี เยอะทผ่ี ลัดกนั ”
ชายหนุมฝน กลนื นา้ํ ลายอยา งฝดคอ ไมกลา โกหกทํานองวา มีแตห ลอนคนเดียวทเ่ี ขาผูกพนั อยูดว ย เพราะทราบดวยจติ วา มีใคร
ตอใครอีกมากมายในเสนทาง สวนใหญเขา มาแลวหายไป บางรายชาติหนึ่งเปนหญิง อีกชาติเปน ชาย มีกแ็ พตรกี ับเรอื นแกวนี่แหละเปน
หญิงตลอดและสลับกนั อยกู บั เขามาเรือ่ ย
สว นใหญอ ยกู ับแพตรี
โลกทัศนแ ละมมุ มองเกย่ี วกบั ชวี ติ เคยแปลกเปลี่ยนอยา งรุนแรงมาแลว นับแตคร้งั แรกที่ฝกกรรมฐานกับหลวงตาแขวน ทวา
คราวนีย้ ง่ิ กวา น้ัน ความรสู กึ เก่ียวกับตัวตนไมไดผ ูกไวก บั รา งปจจุบันอีกตอไป ทวา ผูกอยูก ับสายอตั ภาพอันยดื ยาวทค่ี ล่ีคลายมาตามลําดบั
กรรมวิบาก นบั จากหนหลงั ทเี่ กินจะประมาณกาลไดถ ูก ยอนไปกพ่ี นั ชีวิตกไ็ มท ราบ
นา้ํ หนกั ความผูกพนั จึงวัดชั่งกนั ดว ยจาํ นวนครง้ั ที่พบเจอและเหตกุ ารณดีรายรว มกนั
ทราบจากตาํ ราและครูบาอาจารยว า ยงั มชี าติภพใหยอนอกี เร่อื ย ๆ มีกาํ ลังเพง ไปไดเ ทา ไหรก็เหน็ ไปไดไ กลเทานนั้ เพราะ
สังสารวฏั ไมมีตน กาํ เนิด เนือ่ งจากตกอยูใตกฎปฏจิ จสมปุ บาท กลา วเพียงสน้ั คือชาตภิ พเกิดจากอวชิ ชา สว นอวชิ ชาก็ไหลมาจากความมีชาติ
ภพ ทาํ นองเดียวกับปญ หาอจินไตยเชนไกกับไขอ ันไหนเกดิ กอนกนั คดิ แลวหวั แตกเปลา
แมพ ระพุทธเจาก็ไมท รงพยากรณตนกําเนดิ ของสังสารวฏั เม่อื ใครถามถึง จะทรงใหคดิ ตามสายปฏิจจสมุปบาทวาเริ่มจาก
อวชิ ชา เรยี กวา หามคดิ เปน เวลาซ่งึ ไมม ที างประมาณ ไมม ใี ครหยง่ั ไดถ งึ แตใหคดิ เปนวงกลมเหตปุ จจัยอาศยั กันและกนั เกิด และสามารถ
พิสจู นไดด ว ยญาณหยัง่ รูอันเกิดแตวิปสสนากรรมฐาน
ในระดบั ที่เกาทณั ฑป ฏิบัตไิ ด ยงั ไมเ คยถึงจติ แทท ่ีปราศจากอวชิ ชา แตก ็เคยถงึ จิตท่เี ห็นกายทว่ั พรอ มและตระหนักชดั ถงึ ความ
เปน ชาตนิ ้ภี พน้ี หน่ึงชาตคิ ือหนง่ึ กายนเ้ี อง และกายก็แตกดบั เปน ขณะ ๆ จติ ทเี่ ฝา ดเู องก็แตกดับเปน ขณะ ๆ เชน กัน นัน่ ทําใหเ ขามีมมุ มอง
ตอ สังสารวฏั เปนสายความแตกพงั ของรปู นามเชน กายใจท่กี ําลงั ปรากฏอยู ไมใชสายมโนภาพชาติกอ น ชาตนิ ี้ ชาติหนาในจินตนาการ
เหมือนอยางนกั ศกึ ษาธรรมทั่วไป
สงั สารวัฏถูกเรยี กเปน ‘วังวน’ ไมใชเพราะเกิดเหตุการณซ ํ้าไปซ้ํามา แตเพราะมเี หตปุ จ จัยวนเวยี นใหเกดิ ทกุ ขใ นภพชาติอัน
สลับมาเปนเหตุใหเกิดอวชิ ชาหอหมุ จิตเดมิ แท เปน ไปไมไ ดท จี่ ะหาจุดเริ่มตน แตเปน ไปไดทจ่ี ะตัดตนเองออกจากวงจรอบุ าทว
สงั สารวัฏไมม หี ลกั ประกันความแนน อน เพราะความคดิ เกี่ยวกบั ตัวเองในอตั ภาพหนงึ่ ๆ พรอ มจะแปรเปน อนื่ ทีอ่ าจตรงขาม
สดุ ขัว้ ชาตหิ นงึ่ เปน นักบุญ ชาติถดั ๆ มาอาจเปนคนบาป ดงั เชนพญามารน้นั กเ็ ปนนิยตโพธิสัตวผ เู คยใหค วามเคารพพระพุทธเจาในอดตี
ขนาดบัน่ ศรี ษะตนเองถวายได แตเม่ือเกิดเปน เทวดาก็กลบั ลมื ศรทั ธาเดมิ พบพระพทุ ธเจา องคป จ จบุ ันกลบั รบกวน เหน็ กงจักรเปน ดอกบวั
กอ บาปมหันตเปน ภัยใหญแกตนเอง
๔๙๐
สังสารวัฏเปนส่งิ นากลัว เพราะเวลาสว นใหญท่วี ญิ ญาณทองเท่ียวเกิดตาย หมดเปลอื งไปกบั กิเลสและความไมร ู กอ กรรมทาํ
เข็ญจนชมุ บาป ตอ งทนทกุ ขป ระการตา ง ๆ ผลักไสใหต กตํา่ ลงเปน เดรจั ฉาน เปนเปรต เปนอสรุ กาย เปน สัตวน รกในอบาย นาสงั เวชตรงท่ี
สา่ํ สัตวต า งถูกสงั สารวัฏแกลงปด หูปด ตา ถกู กดใหลมื สนิท ขนาดเคยผานรอนผานหนาวมากนั ถวนหนา แท ๆ ยงั อตุ สาหหัวเราะเยาะ เห็น
นรกสวรรคเปน เรือ่ งหลอกเดก็ ไปได
สงั สารวฏั จดั เตรยี มความทุกขไวใหทกุ รูปแบบ ทุกชน้ั ภูมิ แมใ นภพอนั ประณีตเชนเทวโลก ไรทุกขเทาเศษเสย้ี วยองใย กม็ คี วาม
แปรปรวนจากพรากจากภพภูมิน่ันเองเปน ทกุ ขรอนสาหสั สากรรจ เคยครอบครองสุขชวนหลงถวิลเพียงใด เมอ่ื ตอ งหลุดมือไปก็โหยหา
อาลัยใจจะขาดเพยี งนนั้ อยา ตองนับมาในชนั้ ภูมิมนษุ ย จะเปนบุคคลระดบั แนวหนา เสวยสุขในสายตาภายนอกเพยี งใด เจาตัวยอมรูแกใจ
วามรี ปู แบบทุกขพสิ ดารชนิดตา งเกาะกมุ ชวี ติ ตนอยูบางเสมอ
สงั สารวฏั ยืดเย้ือไรท ่ีจบสน้ิ เพราะแนน อนวามสี ัตวประเภท ‘นิยตมจิ ฉาทิฏฐิ’ หรอื วิญญาณกลุมหน่ึงซึง่ เท่ยี งตอการเวยี นวาย
ตายเกดิ ตลอดกาล ไมมสี ิทธ์ิดนิ้ หนเี ขา นพิ พาน เน่อื งจากทุม เถียงคัดงา งอริยบุคคลเกย่ี วกับสวรรค-นิพพานไวม าก กับท้ังมวี ิญญาณกลุม
ใหญที่ไมเคยพบพานพุทธศาสนา ไมเคยไดย ินเกยี่ วกบั เรอื่ งสังสารวฏั และการหนีสงั สารวัฏ แมพระพทุ ธองคใ ชก ําลงั สพั พญั ุตญาณอันมี
ขอบขายกวางขวางสูงสุดในอนนั ตจักรวาล กย็ งั ตรสั วา ที่สุดของสงั สารวัฏไมป รากฏใหเ หน็ เลย
เกาทณั ฑน น้ั แมยอนระลกึ ไดน บั พนั ชาติ ก็ไมห ลงคดิ วา จุดท่ีหมดกาํ ลงั ระลึกตอ นั้นคือชาตแิ รก เหตุเพราะศึกษาพระไตรปฎกไว
กอ น เหมอื นดูแผนทม่ี าลว งหนา ตางจากผมู ีพรสวรรคใ นการระลกึ ธรรมดา ที่หยดุ แคไหนก็คดิ วา ชาติน้นั คือชาตแิ รก ถา ระลึกไดรอ ยชาติ
แลวหยดุ ก็บอกวาตนเกิดมารอยชาติ ระลึกไดส บิ ชาตกิ บ็ อกวาตนเกิดมาสบิ ชาติ
และเพราะต้งั ความเหน็ ไวช อบแลวน้นั เอง ทําใหต ระหนักวาส่งิ ทีต่ นประจกั ษ เปน เพยี งคาบเวลาชวงใกล มิใชส ิ่งยนื ยงมาอยาง
น้ีแตแ รก ทุกส่ิงถูกสรางข้ึนดว ยกรรมรว มกนั รบั ผลรว มกัน ประจบกนั บา ง แยกจากกันบา งตามเหตปุ จจยั อันเหมาะสมยตุ ธิ รรมทง้ั ส้นิ
“พ่รี กั แพ…”
ศลี ท่คี ้ําคอทําใหไ มอ าจหยอดทายวา ‘มากกวา ใครทั้งหมด’ ตามท่เี ห็นวา ควรจะกลาวในจงั หวะน้ัน
“ขอความเหน็ ใจเกยี่ วกับเรอื่ งของเรือนแกว เถอะนะ เปนเหตุสุดวิสัยทพ่ี รี่ จู ักเขามากอน แตตอ ไปน้จี ะอยใู นวิสัยควบคุมได
สาบานวา จนตายจากกนั พ่จี ะมแี พเพยี งคนเดียว!”
คาํ พดู หนักแนน ชนิดนน้ั สะเทือนเขาไปถงึ ไหนตอไหน แพตรีอ้ันอึ้งดว ยความต้นื ตันอยูพกั ใหญ กอนจะถูกเขารวบมือท้ังสอง
ขน้ึ กมุ และแตะรมิ ฝปากลงที่ปลายขอ นว้ิ เพียงแผว
“เช่อื พ…ี่ ”
แพตรถี อนใจ มีความรูส กึ คา งคาบางอยา งเกินกวาจะออยองิ่ ใหเขาออนเพลนิ
“แลวจะทําอยา งไรตอ ไปคะ ถาศัตรูพย่ี ังตามไมเ ลกิ จรงิ ๆ ?”
เกาทณั ฑล ุกขึน้ เดินไปทีห่ นา ตา งบานหนึ่ง ทอดสายตามองยาวไกล
๔๙๑
“อยางทีบ่ อกแตแรก พี่ออกจากปา เพราะทนคดิ ถงึ แพไมไ ด กอ นออกมากต็ ง้ั สัจจาธิษฐาน วา ทีเ่ ขาปากเ็ พราะเปนหว งความ
ปลอดภยั ของคนรอบขาง กบั ทงั้ เขาปา แลวสามารถเปล่ียนวิกฤตของชีวติ ใหกลายเปนมหคั ตกุศล บําเพญ็ สมาธิจนเขา ถงึ ฌานสมาบัติ ขอ
ความจริงทง้ั หมดจงกลายเปน พลังชวยชี้อนาคตวาถาออกจากปา จะตายเร็วเพราะนํ้ามอื ศัตรหู รือเปลา หากจะตอ งตายเรว็ หรอื ทําความ
เดอื ดรอนใหญ าติพี่นองและคนรกั ก็ขอใหจ งอางกดั ตายในวนั น้ันไปเลย…”
แพตรีมองแผนหลังเปน ปก วีสมสวนเขา รูปของอีกฝาย คิดตามแลว เบิกหนวยตากวาง
“พี่ไปอยใู กลเ ขตจงอางหรือ?”
ชายหนุมพยกั หนา
“เผอญิ เปนจงอางทก่ี ําลงั วางไขเสยี ดวย! ตอนน้นั หมดอาลยั ไยดีชวี ติ จริงๆ คดิ วา ขอตายชดใชเจา กรรมนายเวรไปเสียใหหมด
เรือ่ ง แตขณะเดยี วกนั กแ็ ผเ มตตาใหงู อโหสไิ วลวงหนา คอื ถามเี วรตอกนั มา ก็จงเอาชีวติ เราไป หมดเวรเทา น้ี พี่น่ังหลับตาดักใกลปาก
ทางเขาออกของมันอยูหน่ึงวนั ทาํ สมาธเิ จริญมรณสติเต็มกําลงั กระทง่ั สัจจาธษิ ฐานใหผ ลในขณะทรงจิตเปนสมาธิน้นั เอง พีเ่ หน็ นมิ ิตซง่ึ จิต
บอกวาเปน เหตกุ ารณท่จี ะเกดิ ข้ึนในอนาคต…”
เกาทัณฑย กมือกอดอก นึกยอ นไปถึงนมิ ิตทีช่ ัดเจนดุจภาพในหว งฝน แตส ญั ชาตญาณทางสมาธบิ อกวา เปนจริงเปน จงั เสมอื น
เหตุการณเ กดิ ขึ้นแลว เพยี งแตตองรอการคลคี่ ลายไปถึงตามลําดบั กาลเทานัน้
เขาเห็นตนเองแขนซา ยหกั เลอื ดชุม โชก สะบักสะบอมและเหนื่อยออนเต็มทน แตมอื ขวาถอื ปน ส้นั ขน้ึ จอเล็งไปยังคูอาฆาตท่ี
นัง่ กองอยูกบั พื้น นัยนตาลุกโชนดว ยประกายฉานจา เย่ยี งปรปก ษผ สู มคั รใจจองเวรไปช่ัวกัปปชวั่ กลั ป
นั่นเปนภาพท่นี า กลัวและไมอ ยากใหเกิดข้ึนจริงเลย แตต ัวรูในสมาธกิ บ็ อกวานั่นแหละทจ่ี ะตองเกิดขึน้ เขา ใจเกีย่ วกับเรือ่ งทาง
แยกในชวี ิตก็ในบัดน้นั เอง หากเขาเลอื กบําเพญ็ พรตอยูในปา ไปเรื่อย ๆ ก็จะไดว ถิ ีทางใหเกิดสายเหตุการณแ บบฤาษี หมดความของเกย่ี ว
กนั อยางส้นิ เชิงกบั ศตั รูในชาติน้ี แตหากออกจากปา เขาเมอื ง กไ็ มแคลว ตอ งถูกตามราวใี นวันหน่ึง
ไซคงไมย อมใหเ ขาตายงายเหมอื นที่สง เรอื นแกว ขนึ้ สวรรค อาจมลี ีลาทรมานคูอ าฆาตตามแรงแคน คั่งอก ทวา พลาดเสียเอง จบั
พลดั จบั ผลูกลับกลายเปนฝา ยเขายนื จงั กาเตรียมฆา เสยี แทน ตามความรูสกึ ในนมิ ติ ดวงเขาแขง็ กวาไซเปนคนละชน้ั แมไซจะเกิดใตฤกษ
เพชฌฆาต ก็หาไดมตี บะขมขีม่ ากพอจะเอาชีวิตเขาสาํ เรจ็
เมือ่ ปะติดปะตอ เขากับคําเตือนของเรือนแกว ผูบัดนอ้ี ยูในภาวะเหน็ ลว งหนา ดวยอภญิ ญาแหงเทวดา ขอรอ งใหเขาตง้ั จติ อโหสิ
แกศัตรู อยาฆาแกงผกู เวรตอเนื่อง ก็ยิง่ เกิดความเชอ่ื ม่ันวา ภยั ถงึ ชวี ิตจะไมมีแกตน แตเขาเองนนั่ แหละจะมสี ิทธิเ์ ลือกระหวา งใหอภยั ทาน
กับทําตนเปนมจั จุราชลา งกงั วล
เมอื่ พนกาํ หนดเสี่ยงชวี ติ ตามสจั จาธษิ ฐาน เขายังไมถูกจงอางทาํ รา ย ทัง้ ทีน่ ัง่ ดักใกลท างเขา ออกแท ๆ ก็เช่ือมน่ั วา หากกลบั เมอื ง
แลว จะตองเจอะเจอกับไซ ญาติพนี่ อ งและคนรักคงไมพลอยติดรา งแหบาปเคราะหไ ปดวยเปนแน
เหน็ เกาทัณฑน ง่ิ เงยี บอยูนาน แพตรกี ็เตือนวา
“กาํ ลังรอฟง อยูนะคะ พ่ีเหน็ นมิ ิตอะไร?”
๔๙๒
ชายหนมุ หนั กลบั มา เคยไดย ินมาวา ถาบอกเลานมิ ิตในอนาคต เหตกุ ารณจ ะเคลอื่ น จึงตัดบท
“เอาเปนวา ส่ิงทีพ่ ่รี บั รูนนั้ อยเู หนือสงั หรณธ รรมดา แตไมถึงอนาคตังสญาณหยัง่ รูอนาคตเต็มข้นั พีเ่ ชือ่ วา กลับมาคร้งั น้ีปลอดภัย
พอสําหรบั ตวั เองและคนรอบขา ง”
ทอดถอนใจดวยความหนักอก
“พที่ ิ้งทกุ รองรอยทไี่ ซนาจะใชสืบสาวมาถงึ ตัวได งานก็จะหาใหม หอ งพกั เดมิ กจ็ ะไมกลบั ไปอีก นนั่ นาจะเพียงพอแลว ”
กลาวจบกเ็ มมปาก คอ ย ๆ กา วเดนิ กลบั มานัง่ เคียงคนรัก สีหนาวติ กขณะดึงมือหลอ นมากุม
“เราเกดิ มาเพ่ืออยดู ว ยกนั …”
พูดดวยนัยนต าทอดสนิททรงอทิ ธิพล ขนาดทแี่ พตรใี จออ นใหอีกจนตอ งหลบ
“ถึงแมมั่นใจในความปลอดภัยพอ พ่กี ย็ นิ ดใี หแ พเลอื กทกุ อยา ง จะเรนหายไปอยูไกลๆดว ยกัน จะอยูท่ีเดิมอยางเปดเผย หรือ
อยากไลพ่ไี ปใหพน ก็จะไมข ัดเลย ทุกอยา งใหแพเลอื กดว ยสทิ ธิ์เดด็ ขาด สญั ญาวา ถึงแพเลือกขอใหจากล้ีหนีหาย พก่ี จ็ ะรกั และซื่อสัตยก ับ
แพคนเดยี วอยูอยา งน้ี พจ่ี ะเขาใจวา แพกป็ รารถนามีชวี ิตเพ่ือหนา ทท่ี ตี่ วั เองตอ งการเหมอื นกนั ไมใชเ อาแตจมจอ มกบั พจี่ นลืมสิ่งอื่นหมด”
หญงิ สาวกม หนา คิด ในเมอื่ เลือกอยกู บั เขากต็ อ งพรอมจะรับทัง้ เงามืดและเงาสวางท่ตี ามตดิ ตวั เขามาดว ย เหน็ จากหางตาและ
สมั ผัสดว ยใจ เขามสี ตบิ ริบรู ณท ฉี่ ายบารมีแกกลา นาอบอุน ไรก ังวลพอจะบนั ดาลใจใหห ลอ นกลาวนม่ิ ๆ
“รคู ําตอบดอี ยูแลว ก็อยา ทาํ เปน แกลงลองใจเลย”
มตติ ่ืนเชา ขึ้นมาดวยความชมุ ช่ืนใจ อาบนา้ํ แตงตวั อารมณแ จมใสเปนลนพน เหน็ อะไร ไดยินอะไรดูนาบนั เทงิ เรงิ ร่นื ไปหมด
นบั แตเสียงนกรอง สายนํ้าจากฝก บวั หรอื กระทง่ั กิริยาเคลื่อนไหวกระฉบั กระเฉงของตนเอง
เขาเลอื กใสเ สื้อเชิ้ตสีเหลืองสดทม่ี ักใชไปเที่ยวหรอื ออกงานเลี้ยงกบั เพื่อนฝูง ยิ้มมุมปากใหเ งาในกระจกขณะหวีผมอยางบรรจง
ตัง้ ใจเต็มทว่ี า วันน้จี ะทาํ ใหแพตรีหัวเราะเบกิ บาน จะพาหลอ นไปนั่งดูขอบฟา จรดนํ้า เดนิ เลน ชวยกนั สรางรอยเทาบนผนื ทรายสวย
กา วออกจากบานดวยความยิ้มกรม่ิ มาดหมาย พลกิ ขอมอื ดนู าฬิกา เห็นเข็มบอกเวลาเจ็ดโมงเปะ
มายนื กดกร่งิ และชะเงอหาหลอ นที่ประตูหนา เห็นเงาหลอนไหว ๆ อยบู นเรอื นคลา ยติดธรุ ะบางอยางงวนอยู แตเพียงครหู นง่ึ ก็
เปดประตมู ุงลวดกาวลงมาหา
แปลกใจทเี่ หน็ หลอ นอยูในชุดเสื้อกระโปรงยาวลําลอง ทาทางยังไมเตรยี มตัวแตอ ยา งใด
“สงสัยตนื่ สาย”
มตทิ ักดว ยการทาย แตใบหนา เปอ นยิม้ อยา งประกาศวา พรอ มจะรอสักก่ชี วั่ โมงกไ็ ด
๔๙๓
แพตรียม้ิ รับทกั ซึม ๆ มาถึงประตแู ละไขกุญแจเปดกวางใหน อ งชาย
“น่งั กอ น มติ…”
แพตรีเช้อื เชญิ เขามาท่โี ตะหนิ ใตรมไมใหญซ่งึ ใชเปน มมุ สนทนาเสมอนบั แตอ ยใู นวัยเยาว หญิงสาวกม หนา ตลอดเวลา และไม
สบตาเขาแมแตแ วบเดียว ทวามตเิ ห็นสหี นาเซียวซดี แลว ก็คิดเพยี งวา นน่ั คงเปนเพราะหลอนเพงิ่ ต่ืน
“ผมรอไดฮะพแ่ี พ อาบนํ้าทานขาวตามสบายนะ อยา รบี ”
แพตรีผินหนาไปแสนไกล ดหู ลอ นเศรา ไมช อบตอนจติ ใจหลอนมัวหมองเลย ราวกบั เขาตองรวมรับผดิ ชอบแกไ ข แตก็ขาด
กาํ ลงั ท่เี พยี งพอ จะในอดตี หรอื ปจจุบันกต็ าม
“มีอะไรหรอื เปลา ฮะ?”
เดก็ หนุมเอยแผวอยา งเร่ิมจบั ไดถ ึงความไมช อบมาพากลอนั มีผลกระทบมายังตน หญงิ สาวน่งิ ไปนาน กอนพยักหนารบั
“ใช… ม”ี
แพตรยี นั ศอกเทาคาง อันเปน ลักษณาการเหมอซมึ ท่ียากจะเกดิ ข้ึน สายตาของหลอ นยงั ทอดไปในทศิ ที่ไมม เี ขา มตกิ ังขา จะเปน
อปุ าทานไปเองหรอื เปลาที่รสู ึกวาหลอ นกําลังสงสารเขา สงสารจนตองหรีซ่ อนแมแตแววในตา
ขณะแหง ความเงยี บอันมนึ ซึม เดาทางยาก เงารางใครคนหน่ึงปรากฏใกลประตบู นเรอื นมาตอ งหางตาเขา มตเิ งยหนาข้ึนมอง
แลว กต็ กตะลงึ จงั งงั คางเม่ือพบรางสงู เดน แลผงาดเงื้อมหลอกตาในบัดน้ัน
เกาทัณฑยืนนง่ิ กับที่ครูใหญ สบตากบั มติเขม็งในระยะไกล กอนผละจากไปแบบเลิกแยแสสน ท้งิ ความพิศวงงงงวยไวก บั ผเู ห็น
เบ้ืองลา งทยี่ ังคางนง่ิ ในทาเดิม
เปนนานกวาทม่ี ติจะดงึ หนา กลบั มามองแพตรอี ยางไมเ ขาใจอะไรเลย หรือเขาใจแตก เ็ กนิ กวาจะคดิ เช่ือวาเมอื่ ครูมไิ ดตาฝาด แพ
ตรียังคงนั่งนงิ่ จบั สายตา ณ จุดเดิมทีเ่ ลอื่ นลอยไรห ลกั ทงั้ รวู า นอ งชายเพิ่งเหน็ ใครไป รังสที รงอํานาจจากจิตตานภุ าพของเกาทัณฑท ่แี ผ
ความเปน เจาขาวเจา ของครอบครองมายงั หลอ นน้ัน เขมจดั เสยี จนสัมผสั ไดราวกับใครเอาผานวมหนาหนักมาหม หลงั
“พี่แพ…”
มติหอ ปากครางเสียงสงู
“มต…ิ พ่ีขอโทษ”
แพตรีหลดุ คําออกมาผะแผว เศรา เพราะรวู าสิง่ ที่ปรากฏไดทาํ ความเจ็บใหกบั นองชายขนาดไหน
”ขอโทษจริง ๆ ”
เดก็ หนมุ ยงั จองตะลงึ งนั จับใบหนาซดี ขาวคลา ยคนเปนไขข องอีกฝาย
๔๙๔
“เม่ือคืน…พ่อี ยูกับเขาทง้ั คืน?”
หญิงสาวกะพรบิ ตาทหี นงึ่ ความคิดแรกอยากแกความเขา ใจของนอ ง แตแลว ก็เปล่ียนเขม็ เพียงพยกั หนา ทหี น่งึ แลวนง่ิ เปนดุษณี
ปลอยใหม ตสิ รุปเอาจากภาพท่ปี รากฏตามครรลองโลก
มตริ สู กึ คลา ยมมี อื ไรต นผลักหนา พยายามยนั ใหลม เขาไดแ ตขืนตัวตาน จึงผงะแลวคืนกลบั แตก ็เหมือนจะผงะอกี ทงั้ ที่อยู
ทา มกลางความเงียบและอากาศเซาซึมระหวางตนกับหญิงสาว มไิ ดม สี ่งิ ใดออกแรงผลักเขาเลย
หัวเราะออกมาท้ังถอนสะอนื้ พยายามหักหาม สะกดอารมณตนเองจนสดุ ฤทธิ์ สายหนา อยางไมเ ขาใจอะไรทงั้ สน้ิ
“ทําไมถึง…ถึงคืนดกี ับเขางา ยนักละ ฮะ ทาํ ไมถงึ ไมจาํ วา เจบ็ มายังไง?”
พูดแลวเทา ศอกยกมอื ยนั หนา ตนเองไมใหค ว่าํ ลม ลง
“เธอไมเ ขา ใจหรอกมต”ิ
แพตรีหนามอ ย พึมพาํ ตอบเพียงเทาน้ัน
“ใชฮะ! ผมไมเขาใจพี่แพเลย!!”
แผดเสยี งตะโกนใสหลอนอยา งเหลืออด เลกิ เกรงวาใครบานไหนจะไดยนิ บาง เผอิญมีเพ่ือนรวมซอยสองคนเดนิ ผานหนา รว้ั
และเขา ทางตาแพตรี ท้งั คูเหลยี วมาอยา งสนใจเหตุการณผดิ ปกติของชาวบาน โดยเฉพาะเร่ืองขน้ึ เสยี งระหองระแหงในเขตบานปูชนะที่
สงบสขุ มาชา นาน ดูมีความดึงดูดใหหนั ชมเปน พิเศษ แพตรตี องกมหนาหลบหนอย ๆ เพราะอายเปน แตก ็อยากใหมติระบายความโกรธถึง
ทสี่ ุด จะตบตีหลอ นกย็ อม เพราะรตู ัววาเมอื่ คนื ใหค วามหวังกับเขาไวมาก เสร็จแลวมากลบั หัวเปนกอย กลบั ฝนเปนต่ืนในชวั่ เวลาขามหน่ึง
นทิ ราอยางน้ี
มตหิ ูตาแดงก่าํ จกุ อก หนามืดดว ยแรงอัดของโทสะ รอนวบู วาบไปท้งั ตวั เห็นตนยอมโงใหผหู ญิงหลอกซ้ําแลวซ้ําเลา ไมร ูจัก
เขด็ เสยี ที
ท่ีสดุ กล็ กุ พรวดราวกบั ดดี ข้ึนดว ยระเบดิ ไฟแหงโทสะ แตแลว ตอ งแปลกใจตนเองที่จู ๆ ไฟในอกมันมอดดับวูบหายไปเฉย ๆ
คลายเทนํ้าท้งั กะละมังลงราด หรือทะล่ึงตวั โผลข้ึนพน บอ ตมสกปรก แมย งั คงมีความขุนระคายเปนสายกรุน ความคดิ ปน ปวนระสา่ํ ระสาย
ไมเ ลิก ก็เห็นชัดวาตวั โกรธมนั จางจืดลง ขนาดทีร่ สู ึกวา ถา เขายงั ขนื แสดงทาทฮี ึดฮัดตอ ก็จดั เปน การแสดงละคร เปน เรอ่ื งเสแสรง ไปแลว
มติถอนใจยาว พอถงึ ธรรมแลวกด็ อี ยางนเี้ อง เม่ือครูเขาไมไ ดออกแรงขม ใจแมแตน ิดเดยี ว จติ แคเ หน็ อาการพลุงพลา นเกนิ ขีด
ข้ึนมา ทุกอยา งก็คนื ตัวสงบลงโดยอตั โนมตั ิ เหมือนน้ําพรุ อนทพ่ี งุ พรวดจนสุดแรงสง แลวก็ไดเวลาตกกลับสูแผนน้าํ อันราบเรยี บตามเดมิ
ยมิ้ ใหหลอน แมใ จยงั ส่ันหวิว หนา หมองจนรสู ึกไดจ ากภายในอยบู า ง
“พแ่ี พ…”
แพตรเี งยหนา ขึ้น และน่ันเปนครง้ั แรกท่ีขลาดเม่อื ตอ งสบตากบั นอ งชาย
๔๙๕
“ผมไมรวู า เขาทํารา ยจติ ใจพ่แี พไวยงั ไงบาง แตข ออวยพร ขออยา ใหเขาทาํ อยา งน้นั อีก…”
เวลาทค่ี วรโมโหโกรธาทสี่ ุด มตกิ ลบั เยือกเย็นมเี มตตาเจอื อยใู นนํา้ เสยี งอยา งน้ี นีไ่ มใ ชเรื่องนาแปลกใจนักสาํ หรบั ผกู า วลว ง
ความเปนปถุ ุชนไปแลว
สอบผา นชนั้ แรกไปแลว
แพตรหี ันหลบไปซอ นหนา นิด ๆ เมม ปากเงียบ
“ผมไปกอนนะ”
หญงิ สาวยังคงนงิ่ อยใู นมุมของหลอ น ทงั้ ที่ใจอยากกลา ว อยากแสดงกิริยาอยางใดอยางหนึ่งออกไปบา ง แตเจา กรรมรางกายไม
กระดุกกระดิกแมแ ตน อย ร่าํ ติเตียนตนเองอยูในภายในวา ไมควรดวนใหความหวังกับเขาอยางทแี่ ลว ไปแลวเลย
เกาทัณฑรสู ึกไดว า นอนกอดแพตรเี ฉย ๆ โดยไมลว งเกินแมแตนอย ก็เพียงพอแลว ทจ่ี ะกอความเพลนิ สุขไดทั้งวัน
เหมือนชีวติ ถูกยกระดับข้นึ เมอื่ เขาใจภาวะนั้น กอ นสวมกอดแพตรีไวในออ มแขนจากเบอ้ื งหลัง เขารูส กึ ถึงแรงปรารถนาอัน
แสนสะอาด ปราศจากหยากเยือ่ แหงราคี และขณะกระชับกอด ใจกส็ มั ผัสรสสขุ ท่ีซา นฉายถงึ กนั ราวกบั ผิวเน้ือแตล ะฝา ยแปรสภาพเปนปุย
หมิ ะนุมทปี่ กคลุมธารปตอิ ันไหลรินๆเบ้อื งใตไ วเพยี งบาง
ฝงจมกู ลงบนกลมุ ผมหอมรมิ กระหมอม สูดกล่นิ รืน่ ช่ืนใจลน อก แลวดันศอกตะแคงขาง เหลือบมองเสย้ี วหนาชาเฉยทม่ี องเลย
ไปไกล เหน็ เคากังวลไมสรางเสียที แมเดก็ หนุมคนน้นั จะออกจากบา นไปนานนบั ช่ัวโมงแลว
นกึ ในใจวาหลอนก็มีคนของหลอ นใหเ วทนาอาทรอยูขา งหลงั ถือวาเสมอภาคกนั กับเขา
รักแทนะ มจี รงิ แตทจ่ี รงิ กวา น้ันคือกิเลส
กิเลสมากกท็ ุกขมาก กเิ ลสนอ ยก็ทกุ ขน อย สมดังท่ีพระพทุ ธองคต รัสวาท่ใี ดมีรกั ทนี่ ัน่ มีทกุ ข
เขารักหลอน นน่ั คือใจจรงิ ของแท มิใชส่งิ ลวง แสรงหลอกดวยมายา แตข ณะเดียวกันก็รกั เรือนแกว และหลงใหลไดปลมื้ กบั
อัตภาพใหมของหลอนชนิดโงหัวไมข น้ึ นบั จากคืนแหง ‘ฝน เนรมติ ’ ครั้งน้นั
เรื่องทงั้ หมดทเ่ี ลา ใหแ พตรีฟง ลว นตรงตามจริง ไมถกู บดิ เบือนแมเพยี งนิดนอ ย แตเกาทณั ฑก ไ็ มไดแยมเลย วาเหตบุ ันดาลใจ
แทจรงิ ใหเ ลอื กเขา ปา เพอื่ บําเพ็ญตบะเยีย่ งฤาษีชีไพรนนั้ …
กเ็ พราะเขาปรารถนาท่ีจะละอตั ภาพหยาบของมนุษย ไปเสวยสขุ ในวมิ านทพิ ยรวมกับเรือนแกวบนสรวงสวรรค!
ธรรมดามนษุ ยท ีเ่ หน็ นิมติ เทวนารีอันเปน ของจรงิ โดยปราศจากกําลังอเุ บกขาชัน้ สูงคมุ ครองนั้น เทากบั เจอเคราะหร ายประการ
หนงึ่ คือใจจะถอนจากความลมุ หลงแทบเปนบา เปนหลงั ไมได ย่งิ นี่บวกเขาดวยบพุ เพสันนวิ าส ใหตระหนกั ถึงสทิ ธ์อิ ันชอบธรรมแหงตนท่ี
จะครอบครองรางทพิ ยอ นั แสนโสภาน้นั ดวยจติ ทย่ี งั ปฏพิ ัทธต อ กันชดั เจน เน่ืองจากเพง่ิ พรากกนั สด ๆ รอน ๆ
ใจเกา ในรางใหมดึงดูดเหลอื ทนอยแู ลว นส่ี ะสวยเหนอื โลกเขา ไปอีก
๔๙๖
การดึงดันเรียกรองขอเห็นสภาพทพิ ย นับเปน ความผดิ มหันต แตตระหนักไดกส็ ายเสยี แลว เขาเคยรูจกั ความฟุง ซา นจอจดคดิ ถึง
ผหู ญิงมานักตอ นกั ทวายังพอคุมสตกิ ระทําการทัว่ ไปในชวี ิตประจําวันไดบา ง แมกระพรองกระแพรง กเ็ ถอะ แตใ จที่ตดิ อยกู บั นางฟาตวั
จรงิ นั้น แนบแนน จนแกะอยางไรกไ็ มอ อก แทบหตู าพราเลอื น หมดความคดิ อาน หมดความสัมผสั สัมพันธก บั ส่งิ รอบตวั ไปอยา งสิ้นเชิง
เลยทเี ดยี ว
เคยฟงตํานานโบราณที่มนุษยเผยออาจเออื้ มขอเห็นเทพ พอสมใจแลวเปนบา เปนบอ เขายงั หัวเราะเยาะ ดวยเห็นขนั วา ถา เทพมี
จรงิ ก็คงเปนแคภ าพๆหน่ึง วิจิตรพิสดารปานใดกค็ งไมถ งึ ขนาดเปน ศรเสียบใจใหค ลุม คลัง่ ขนาดนน้ั
แตนีร่ ูด ว ยตัวเองทีเดียว จติ อนั มีกิเลสน่ีเอง เมอ่ื ถูกปรงุ แตงครอบงาํ ถงึ ขีดหน่งึ แลว มันปนตวั ไดยง่ิ กวา คล่ืนมว นอลเวง ก็ขนาด
ผูหญิงธรรมดาท่ีครองกายหยาบ ปราศจากรัศมีอาภาพลิ าส ยังมตี วั อยา งนางมนุษยผ อู าจแกลง ใหชายคลมุ คล่ังไดเ พยี งดวยการชมา ยชาํ เลือง
ตา หรือเจา หญิงในอดตี บางองคท งี่ ามรดั รงึ ใจ กระทง่ั แมประทบั นงิ่ อยูก บั ทเี่ ฉย ๆ ยังลากเอาบุรษุ โงม ากมายมายอมตายตอพระพักตร ขอ
เพยี งไดลกั ยลโฉม ท้งั รูวา โทษถึงประหารกช็ าง
นางฟา ชน้ั สามัญน้นั แนง นอยและงามงอนเกนิ เจา หญงิ ทกุ องคในโลกหลา อยแู ลว เกินกวาจะหามใจทนอยแู ลว ตอใหราชนิ ใี น
ตํานานที่เลือ่ งช่ือลอื ชาวา เชดิ องคในเครอ่ื งทรงวิจติ รไดหวานชัดปานไหน ก็หาบาดตากินใจเทียบไมม เี ทาเลย แตน ่ีเขาดนั เจอเทวนารี
ระดับกลาง สวา งมายาฤทธิ์ลวงอิตถชี น้ั ฟา สามัญข้ึนไปอกี จะยงั มีตบะอะไรเหลอื ไวต า นไหวเลา ?
นบั เปน เคราะหอ นั ซอ นเขามาในเคราะห ใหเขาตองเจอเขากับศรเสียบแทงใจถอนยากทสี่ ดุ ในสงั สารวัฏ ไดเหน็ แลว มีแตจ ะ
คลุมคล่ังถา ไมเ ห็นอีก
เขาเขา ปา ใจหนึ่งกห็ วงั ไปตายเอาดาบหนา หนโี จร แตอีกใจก็มาดหมายบําเพ็ญตบะแบบยอมอดตาย เพอื่ วา เมือ่ ละรา งแลว จะ
กาํ หนดจติ อันทรงกุศลหนักเลอื กท่ีเกดิ ได
ดาวดึงสเทวโลก! และตอ งอยใู นฐานะสงู เหนือเรือนแกว ดว ย!
เพราะเหตแุ หงเจตนาอนั ไมเปน ไปเพอ่ื ดับทุกข ชว งแรกแหง การภาวนาจึงนับเปนมจิ ฉาสมาธโิ ดยแท ความเงยี บของปา ความ
นาสะพรึงกลัวของความเปลย่ี ว และมรณภยั อันเรียงรายอยรู อบดาน เปน ตวั บบี บงั คบั ใหจิตตกสกู ระแสสมาธิไดเ ร็ว ไดน านก็จรงิ ทวาเมื่อ
ถอนสมาธิแลวกย็ งั วนั และคืนใหล ว งไปดว ยความหมกมนุ หวงั ขอใหเรอื นแกว มาปรากฏเปน กําลงั ใจตลอดเวลา
ผลคอื ทําใหก าํ ลังใจตก แทนท่ีเวลาลว งไปจิตจะยง่ิ แนบแนนเขาสูองคฌ าน ก็กลบั กลดั กลมุ รุม รอนยง่ิ ขึน้ ทุกที เพราะไมไ ดรบั
การสนองตอบจากเบ้ืองบน เพยี รเพงจจี้ ิตนึกถงึ รูปทิพยของหลอนกระทั่งหนวงแนว เขาขั้นอุคคหนมิ ิต คอื เหน็ ชดั ไมค ลาดเคลอ่ื นก็แลว
ออนวอนเพยี งใดเรอื นแกว ก็ไมม าปรากฏ ทัง้ ตอ ตาเนือ้ และตาใน
ตอนทีร่ ูตวั วามาผิดทาง กห็ วดิ ๆ จะวิปลาส ตะโกนเรยี กเรือนแกวในความสงัดของราวไพรเปนวรรคเปน เวร โทษหลอ นทีใ่ จ
ราย ดาวาเปน นางววั ลืมตีน อยสู งู หนอยก็หมดแกใจหว งใยเหลยี วหลงั เขาสูบากบนั่ บาํ เพญ็ เพียรเพือ่ ใหพบหลอ น ยงั ใจดําเฉยเมยไมเหน็ คา
ไดล งคอ
ทันทที ีก่ น ดาดว ยจติ อนั ทรงกําลัง กบั ทัง้ แนนหนาดวยโทสะและโมหะ ปฏิกริ ยิ าตีกลบั จากสิง่ ศักดิ์สทิ ธเิ์ บือ้ งบนจงึ กลาแข็ง
เหมอื นตีกลองเพลไปตงุ หนึง่ ในอากาศวางท่ีสะทอนความคร้มึ มืดสวนวาบมาปะทะ กวา จะสํานึกไดก เ็ กอื บสาย เม่ือเปน ไข หนาวสน่ั อยา
วาแตทาํ สมาธิใหแ ข็ง เอาแคต้ังสติบังคับไมใหมือไมส่ันกย็ ากเต็มทน นน่ั เองความกลวั จึงเขาครอบงาํ หวาดหว่นั วาจะตองตายท้งั ระบมพิษ
๔๙๗
ไข จิตจะแกวงไปทางหวั หรอื กอยกไ็ มรู เขาเคยเฉยี ดประตมู รณะมาแลว ทราบดวี า จติ เหมอื นเรือที่ถกู ทําลายหางเสอื ตอ งปลอยแลน ไป
ตามยถาในหวงทะเลกรรมที่ส่ังสมมาตลอดทั้งชาติ
ในความคร่งึ หลับครงึ่ ตื่นมวั มน เขาเหน็ เหมือนหลวงตาแขวนมานั่งตรงหนา เขาพยายามพนมมอื จะกราบ แตช าดิกไปหมด
ขยบั เขย้ือนเคลื่อนทไี่ มได หลงเหลอื อยูกแ็ ตส ตพิ อจะฟง ทา นเทศนด ุ
“ชวี ิตเปน ของสงู มนษุ ยทว่ั ไปไมผ ดิ ทีเ่ หน็ เปนของเลน ใชช วี ิตกันเลน ๆ อยากไดอะไรกด็ ึงดันเอามนั อยา งนัน้ แตเ อง็ นะรูอรรถ
รธู รรมขนาดน้ี ยงั ทาํ เปน เลนบา ใบอ ยอู กี สมควรจะไปนรกรยึ งั ?”
เกาทัณฑบ งั เกิดความสลดสุดประมาณ แตก ็รสู ึกเหมือนสายเกินแกเสยี แลว
“บําเพ็ญตบะหวงั สวรรคนะ เขาไมไดท ํากันอยา งน้ี เขาหวังไวต อนเริ่มอธษิ ฐาน แลวมงุ มัน่ เอาความสะอาดบริสุทธ์ิ หนักแนน
เปน อารมณเดียวของจิต สลัดวางกเิ ลสใหหมด เพยี รเรื่อยไปจนกวา ชวี ิตจะหาไมเ องตามอายขุ ัย”
ในนิมติ นน้ั เกาทณั ฑส าํ เหนียกวา หลวงตาทา นเอด็ เอาดวยความออ นใจเหลอื จะกลา ว เขาไดแตหดหใู นความเขลาของตนเองอยู
เชน นัน้
“กลบั ลําซะใหมน ะ เอง็ มาไกลจนเกนิ ถอนตัว เหมอื นข่หี ลงั เสือแลว ตองคมุ เสอื ใหเ ชอื่ ง เด๋ยี วพอต่ืนข้นึ ไขจ ะสรา งลง มงุ มัน่ ทาํ
สมาธิใหแกก ลาขน้ึ มาดวยใจบริสุทธิ์ แลวไขจะหาย อยาไปรํา่ รอ งหาใครเขาอกี ”
พอตืน่ ขึน้ กท็ เุ ลาปว ยลงจรงิ ๆ ดว ยกาํ ลังปติอนั เกิดจากสมั มาสมาธิ เพราะคราวนีเ้ ขามุงมน่ั เอาความบรสิ ุทธใิ์ นขณะยงั ดํารงชีวิต
มใิ ชพราํ่ เพอ ละเมอหาสวรรคเ หมือนแตแ รก
เห็นดว ยความสงั เวชอยางแทจ รงิ วาใจมนุษยน นั้ ราํ่ รอ ง จะเอา จะเอา แบบเด็ก ๆ ไปจนชั่วลมหายใจเฮอื กสุดทาย เม่อื กายเติบ
ใหญขึ้นกส็ นองความรองรํา่ พร่ําเพอ ดวยวถิ ตี าง ๆ นกั ธรุ กิจแสวงวิธดี ดู เงิน นกั การเมืองแสวงอํานาจ ฤาษแี สวงตบะ กระทง่ั ปลงเหน็
หนาตาความอยากชัดเจนวาเหมอื นทารกนอ ยท้งั นั้น จงึ เลกิ อยากเลิกเพอ ไดห มดทกุ รปู แบบ
เมอ่ื ทุกอยา งเขา ทาง เลกิ ปฏิบัตแิ บบละเมอ ๆ ของเกา ก็ปรากฏ จิตออนควรแกการเขาถงึ ฐานสมาธิอยูแ ลว เนอื่ งจากเปน ฌาน
ลาภบี ุคคล หรือบุคคลผูมีสิทธิถ์ งึ ฌาน อกี ทง้ั เคยสําเร็จฌานสมาบัติมากอ นนบั ภพนบั ชาติไมถว น จึงไมแตม สี ิทธเ์ิ ทานัน้ ยังงายยิง่ อกี ดวย
และแมจะทาํ ถึงเพยี งปฐมฌาน ยงั ไมใชฐ านของอภญิ ญาทแ่ี ทจริง อภิญญาอนั แกก ลา ท่ตี ิดจติ ติดวิญญาณมาก็ปรากฏแสดงตวั
เขาเหน็ กลมุ ญาณแตล ะประเภทวางเรยี งเปน ช้ัน ๆ หอหุม ดวงจติ พอเลือกหยบิ ฉวยเอาไดบา งดว ยกาํ ลงั ในขณะน้นั อยา งเชน ความสามารถ
ดงึ อดตี มาสสู ํานึกปจจุบัน เพียงตรกึ ระลกึ ถึงอัตภาพฤาษีเกาทห่ี ลวงตาแขวนเคยเมตตาฉายใหดูทหี นงึ่ กเ็ หมือนทาํ นบเข่อื นพังภนิ ท ภาพ
เหตุการณข องตัวตนมากมายทะลักหล่ังทยอยเรียงลําดบั มาใหเ หน็ จนจําแนกแทบไมทนั คลายคนธรรมดาระลึกไดแบบเรว็ ๆ วาเม่ือวาน
เกิดเหตกุ ารณใดบาง โดยคดั เฉพาะที่ประทับขนึ้ ใจ ตา งแตค วามหมายรคู มชดั เปน นมิ ิตและทราบเนอ้ื ความละเอยี ดลออนกั
บัดนเ้ี ขาเปน ผูหนง่ึ ทปี่ ระจักษวาสังสารวัฏนัน้ พิสดารพันลกึ เสียจนเลา ไมได ไมม สี ง่ิ ใดเกิดขนึ้ เปน คร้ังแรก ไมมใี ครเปนผสู รา ง
ไมมใี ครเปนเจาของ ทุกคนเดินทางอยา งโดดเด่ียวไปตามยถากรรมแหงตน ทําอะไรไวก ร็ ับผลอยา งนั้น ปรับเปลย่ี นภาวะหยาบประณตี ของ
วญิ ญาณไปเรอ่ื ย ขน้ึ ลงเหมือนลูกคลืน่ ไมมใี ครรกั ษาสภาพสูงสง ไวไ ดต ลอด เพราะแรงเหวี่ยงทัง้ ดรี ายนน้ั ซับซอนนัก อกี ทั้งกิเลสแตล ะ
ขณะก็ไมแ นน อน เดี๋ยวบันดาลใหป ระเสริฐ เดยี๋ วกดดนั ใหชั่วชาติ
๔๙๘
วิญญาณที่แลนคกู ันมา หรอื เกาะกลมุ กนั มา ก็ลวนตางคนตา งกมหนาเสวยกรรมของตน มิใชจะตีคูก อดคอรว มทกุ ขรวมสขุ เคยี ง
ขา งกันจากตน ทางยันปลายทาง ความสมั พันธใ นฐานะสงู ตํา่ ลํา้ เหล่อื มทแี่ นน อนก็ไมมี รักกนั หวานซึ้งตรงึ ใจแบบมาราธอนขามชาตกิ ็ไมม ี
ทุกอยางถกู บบี คน้ั ใหแ ปรไปเรอ่ื ยตามเหตปุ จจยั ท่ีเกดิ ขึน้ เฉพาะหนา หรอื เฉพาะชาติ
เอาแคโ ลกมนษุ ยนี่ เม่อื เปลี่ยนยุคเปล่ียนสมัยไป หรอื ขามวัฏจักรเผาพันธุแ ตละครง้ั ก็เลาใหเช่อื ยากแลว วา มีความแตกตา งใน
รายละเอียดนาอศั จรรยอ นั ใดบา ง
ขนาดอยูในโลกใบเดียวกนั รว มสมัยเดยี วกัน แคขามพรมแดนคนจนคนรวยเขาหนอ ย ก็ตะลงึ ตาคางหลุดปากอุทานกันแลววา
‘มีอยางน้ดี ว ยหรือ’ หากไดเหน็ ถว นทวั่ ครอบคลมุ เผา พันธมุ นษุ ยท ่มี วี ิทยาการสงู สง หรือทม่ี ีศลี สัตยเ ปน สรณะ หรอื ทมี่ อี ายุยนื ยาวพันป ก็
คงเลิกอุทานแบบเดมิ และเปลีย่ นความเหน็ กันแบบปฏิวัติ นน่ั คือสังสารวฏั นี้ ‘มที ุกแบบ’
ทีพ่ ระพทุ ธเจา ตรสั วาพระองคป ระทานใบไมเ พยี งกาํ มอื เดยี ว จากส่ิงทีพ่ ระองคร ูท้ังหมดเทา ใบไมในปา เขาอนุมานไดแลว วา
เปน อยางไร เพราะแมฌ านญาณอันคบั แคบจาํ กัดของฤาษธี รรมดา กอ็ าจแทงทะลเุ ขาไปเห็นหนาเหน็ หลงั อนั สดุ จะรวบรวมมากลา วได
หมดขนาดนี้ แลว พระสพั พญั ุตญาณแหง องคสมั มาสัมพุทธเจา ที่ใหญหลวงจนเปดแจง แทงถึงตลอดสายอนนั ตภาพเลา จะเอาความ
มโหฬารของสือ่ ชนดิ ใดมาบนั ทึกหรือถา ยทอดได
ถอนใจเฮอื กใหญ ทบทวนแลวนึกรวู า ชาตินีเ้ ปน อกี คร้งั หนงึ่ ที่เขาลิม้ รสหวานในรกั ไดเต็มเม็ดเต็มหนว ย บันเทงิ ในสตปิ ญญา
และความสามารถรอบดานอยา งถงึ พรกิ ถงึ ขิง แตก ็ตองประสบพบเจอกบั ศตั รเู กา รูจ กั ความขมขนื่ แหงการจากพราก ปวยไขป างตาย เฉียด
จะลงนรกมาก็แลว
ชาตอิ ่ืนที่วิบากดีใหผลนอยกวานมี้ ยิ ิ่งทรมานทรกรรมเปน สิบเทา รอ ยเทา หรอกหรือ?
เหน็ ชดั ๆ แลววา ภาพสังสารวัฏยืดเยือ้ นาหวาดผวาเพียงใด ใครจะอยากอยตู อ เขา ไปลง ใครบอกวา ชวี ติ ฉนั ดี เปน ปกตสิ ขุ
ราบรื่น คนนนั้ ยงั รจู กั พระอนิจจงั นอ ยไป
แตกน็ นั่ แหละ บารมีอันนอยนดิ ในปจ จุบันชาตทิ ี่คูควรเปน กําลังแกพ ระอนตุ ตรสมั มาสัมโพธญิ าณเบือ้ งหนา กเ็ หน็ อยูเพยี งหน่งึ
เดยี ว คอื อธษิ ฐานบารมที ี่กระทาํ ไปตอ หนา พระอภิญญา ทัง้ รูวา จะตองฝารอยสวรรคพ ันนรก ก็ยนื ยนั จะดั้นดน ไปอยางปราศจากความเกรง
กลัว ดว ยหวงั กรุณาโปรดเวไนยสัตวใหพ นจากสงั สารวฏั ดวยกําลังตน สวนบารมอี นื่ นบั วายงั ออ น ไมวา จะเปน ทาน ศลี การออกจากกาม
ปญญา วริ ยิ ะ ขนั ติ สจั จะ เมตตา และอเุ บกขา
ยังตองเพยี รสง่ั สมอกี ยาวยืดสดุ หยั่งในขบวนอัตภาพหยาบละเอียดทจ่ี ะสบื เนอื่ งตอไป ซ่งึ กค็ งเวียนวนซา้ํ ซากเหมอื นเชนทเ่ี ห็น
แลว ในอดีตกาล
จําสภาวจิตที่ ‘ไมใชมนษุ ย’ ไดช ดั เจน เขาเคยเปนอสุรกายชนดิ ทไ่ี รส ติคดิ อานเปน เหตุเปนผล เนอื้ ตัวเตม็ ไปดวยหนามแหลม มี
สํานกึ อยอู ยา งเดยี วคอื ว่งิ อาละวาดบาเลอื ดดวยความคึกคะนองในกําลังอนั ยงิ่ ยง ในภาวะน้ันเมอื่ จะเอย ปากรอ งกไ็ ดย นิ แผดออกมาเปน เสยี ง
กรดี แบบคลมุ คลง่ั เมอ่ื ขยับเขยื้อนไหวกายกก็ รอบแกรบเจ็บเสยี ดไปทั่วสรรพางคอนั เทอะทะ อาศัยในสภาพแวดลอมอึมครมึ หมน มืด
เหมอื นยามโพลเ พลอยตู ลอดเวลา อยากหนีหรอื คิดจบชีวิตแบบท่ีคนในโลกทาํ กนั งา ย ๆ ก็ไมได
แตเมือ่ กอนเกดิ เปนมนษุ ยนเี้ อง เขาเคยเปน อะไรอยา งหนงึ่ ทป่ี ระณีตลออองคส ุดพรรณนา เปนตรงขา มสดุ ขวั้ กับอตั ภาพ
อสรุ กายเมอื่ หลายรอ ยชาติกอ น
๔๙๙
พระพรหม!
สภาพนนั้ จติ ผนกึ เปนดวงใหญอ ยางฌานอยูท ุกขณะ ทวาแยกช้ันกันเปนตา งหากจากสํานึกคิดอาน เปนความคดิ อานอีกแบบ
แตกตางจากระบบความคดิ ของมนุษยอ ยา งส้ินเชงิ พนวสิ ยั จะบรรยายดวยภาษาใด ๆ แมเทพยดาเชน เรือนแกวก็ดูกระจอยรอยเมอื่ เทียบกับ
อัตภาพอันนาปรารถนายงิ่ ชนดิ นนั้
ผา นภูมติ ่าํ ภูมิสงู คลีค่ ลายมาเปน อตั ภาพน้ี ขยบั แขนขาในกายหยาบน้ี เกดิ มาแบบไมรูอ ิโหนอ ิเหนเยยี่ งมนุษย ทรงฤทธิ์ทางโลก
และทางธรรม เหมิ เกรมิ ตามประสากเิ ลสแบบมนุษย
เขาเพลิดเพลนิ อยูในความรูเห็นเรน ลับไดเ พยี งอาทิตยเ ศษ ใจก็เรมิ่ พะวงถึงแพตรีข้นึ มา เม่ือคนื หนึ่งฝน เห็นตนเองดุมเดนิ ไป
ตามทางรอบไหลเขา หนทางเต็มไปดวยหินแลง แหง ผาก หอบห้วิ เสบยี งติดตวั พะรงุ พะรงั ขา งกายคือแพตรสี ีหนาอิดโรย ขะมกุ ขะมอมมอ
ซอ เส้ือผา เปรอะเปอ นและมีรวิ้ รอยฉกี ขาดเยย่ี งคนเพงิ่ ผานปาหนามมาหยก ๆ
ในฝน บอกตนเองวา หลอ นสทู นลําบากตดิ ตามเขามาดว ยความภกั ดี ยอมผา นรอนผา นหนาวบุกนํ้าลยุ ไฟ กเ็ พราะใจเดียวบชู ารัก
เขาเสยี อกี มีความแขง็ แรงบกึ บึน ทนฝาฟน ก็ดว ยความมุงม่ันของตนเอง
ครงั้ หน่ึงในฝน เขาเงยหนา ข้นึ มองยอดเขาทก่ี าํ ลงั ดมุ เดินขน้ึ ไป รูส กึ คลายเลอื ดเขา ตา ดูเหมือนตนกําลังบาบ่ินแกมดันทุรงั ทาํ ใน
สง่ิ เปนไปไมไ ด เพราะเมือ่ แหงนหนาดูดี ๆ แลว เบ้ืองสูงที่สุดนนั้ เสียดขนึ้ ไปถงึ ยอดฟา ชัด ๆ !
ยังจาํ ภาพนนั้ ติดตา ปลายทางอยทู ี่ยอดฟา
เขาตองดนั้ ดน อีกกกี่ ัปปก ี่กัลปไ มอาจรูได รูแ ตวา ตอนนย้ี งั ไกลแสนไกล เกินทจ่ี ะเออื้ มถงึ ทวา ใจในขณะนนั้ เหมิ หาญ บอก
ตนเองวา ยอดฟากย็ อดฟา แสนกัปปเ หมอื นเดอื นเดยี ว ด้ันเดนิ ปนปาย ใชกาํ ลงั บกุ บั่นไมห ยดุ หยอน เดี๋ยวกล็ ุแลว
สงสารกแ็ ตผ ูตดิ ตามเขามา แพตรดี อู อนโรยระโหยแรงเตม็ ทน ไมไดม กี าํ ลงั ใจอยา งใหญ ไมไดเห็นแสนกัปปเ หมอื นเดือนเดียว
อยา งเขา ทวาเสน ทางวิบากน้ันไกลเกินหวนกลับ และสงู เกินโดดด่งิ ขา งทางเหมือนทงิ้ ตัวจากรถไฟ จะใหห ลอ นขี่หลงั เขาสบาย ๆ หรอื ก็
เหลือวิสยั ไดแ ตชว ยฉดุ ชวยประคองตามมตี ามเกิด จงู มอื กระชับชดิ บา ง ปลอยมือตางคนตา งเดนิ บา งสลับกนั
สาํ นึกวา แพตรีเปนความชมุ ช่นื กลางทางกันดาร เปนทะเลกวา งกลางโลกแคบ เปน ความงดงามกลางความนา ชัง เปน ความสวาง
สบายกลางคํ่าคนื เยอื กหนาว เปน ความร่าํ รวยกลางความขดั สน เปน ความหรรษากลางความนาเหนด็ หนา ย เปน ดนตรีออนหวานกลางความ
เงียบงนั วงั เวงใจ เปนเพื่อนคทู กุ ขแตเ พยี งเดียวกลางความอา งวางรอบราย…
หลอนเปน ทุกส่ิงทดี่ ที ่สี ุด
ชวงหนึง่ เขาเกดิ เหมอ เผลอสตอิ ยางไรชอบกล เหมือนหลง ๆ ลมื ๆ ไปวามแี พตรตี ะเกียกตะกายตามมา ยนิ หลอ นอุทานคลา ย
สะดดุ หินลม กลง้ิ ลง โหยไหเ สยี งหลงรองเรียกเขาอยูทเ่ี บอื้ งหลงั แตเรยี กเทา ไหร ๆ เขาก็มวั เพลนิ เดินรดุ ไปไมเหลยี วแล อันเนอื่ งจากมวี หิ ค
นกฟาบนิ โฉบลงมาลอตาชักชวนใหหลงเขา สอู ุทยานอันรมครึม้ ดว ยแมกไมเ ขียว สดช่ืนบรรเจิดตาดวยหลากไมดอกหลากสีนานาพนั ธุ
เพลินอยูนานพอดู กวาจะนึกข้ึนไดก เ็ ม่อื ดอกไมใ นสวนพรอ มใจกันเหี่ยวเฉา เบอื้ งสูงมืดครึ้ม ยนิ เสียงฟา คํารณจากระยะไกล
แลวสะดงุ คลา ยตืน่ จากภวังคลกึ เหลียวหาแพตรีกไ็ มเหน็ เสยี แลว รสู กึ ผิดอยางแรงวาตนไดย ินเสยี งรอ งไหครํา่ ครวญของหลอน แตคลา ย
แกลง ไมไดย ิน เอาหูทวนลมอยา งคนใจดํา ทิง้ ลมื ไวขา งหลงั ปา นนี้จะเปน อยา งไรบา งก็ไมรู