ประวัตั ิิท่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภููริิทััตตเถระ
ประทานสาธุุการธรรมวิมิ ุุตติ์�ที่�หลุดุ พ้น้
หลัังจากท่่านเดินิ ทางถึึงแดนแห่่งวิิมุตุ ติแิ ล้ว้ คืนื ต่่อๆ มามีีพระพุทุ ธเจ้้าพร้อ้ ม
พระสาวกจำนวนมากเสด็็จมาอนุุโมทนาวิิมุุตติิธรรมกัับท่่านเสมอมิิได้้ขาด คืืนนั้้�น
พระพุุทธเจ้้าพระองค์์นั้้�นกัับพระสาวกบริิวารเป็็นจำนวนหมื่�นเสด็็จมาเยี่�ยม คืืนนั้้�น
พระพุุทธเจ้้าพระองค์์นั้้�นกัับสาวกบริิวารจำนวนแสนเสด็็จมาเยี่�ยม คืืนนั้้�น
พระพุุทธเจ้้าพระองค์์นั้้�นมีีสาวกเท่่านั้้�นเสด็็จมาเยี่�ยมอนุุโมทนา จำนวนพระสาวก
ที่�ตามเสด็็จพระพุุทธเจ้้ามาแต่่ละพระองค์์นั้้�นมีีจำนวนไม่่เท่่ากััน ทั้้�งนี้้�ท่่านว่่าขึ้�นอยู่�
กับั วาสนาของพระพุทุ ธเจ้า้ แต่ล่ ะพระองค์ไ์ ม่เ่ หมือื นกันั ที่�พระสาวกตามเสด็จ็ มาด้ว้ ย
แต่ล่ ะพระองค์น์ ั้้น� มิไิ ด้ต้ ามเสด็จ็ มาทั้้ง� หมดในบรรดาพระสาวกของแต่ล่ ะพระองค์ท์ี่�
มีอี ยู่� แต่ท่ี่�ตามเสด็จ็ มามากน้อ้ ยต่า่ งกันั นั้้น� พอแสดงให้เ้ ห็น็ ภูมู ิพิ ระวาสนาบารมีขี อง
แต่่ละพระองค์์นั้้น� ต่า่ งกัันเท่่านั้้�น
บรรดาพระสาวกจำนวนมากของแต่่ละพระองค์ท์ี่�ตามเสด็จ็ มานั้้น� มีสี ามเณร
ติดิ ตามมาด้ว้ ยครั้ง� ละไม่น่ ้อ้ ยเลย ท่า่ นสงสัยั จึงึ พิจิ ารณาก็ท็ ราบว่า่ คำว่า่ พระอรหันั ต์์
ในนามธรรมนั้้�นมิิได้้หมายเฉพาะพระ แต่ส่ ามเณรที่่�มีจี ิิตบริสิ ุทุ ธิ์ห� มดจดก็น็ ัับเข้้าใน
จำนวนสาวกอรหัันต์ด์ ้ว้ ย ฉะนั้้น� ที่�สามเณรติิดตามมาด้้วยจึงึ ไม่่ขััดกันั
ในพระโอวาทของพระพุุทธเจ้้าทั้้�งหลายที่่�ประทานอนุุโมทนาแก่่
พระอาจารย์ม์ั่่น� นั้้น� ส่ว่ นใหญ่ม่ ีวี ่า่ เราตถาคตทราบว่า่ เธอพ้น้ โทษจากอนันั ตรทุกุ ข์์
ในที่่�คุุมขัังแห่่งเรืือนจำของวััฏฏทุุกข์์ จึึงได้้มาเยี่�ยมอนุุโมทนา ที่่�คุุมขัังแหล่่งนี้้�
ใหญ่่โตมโหฬารและแน่่นหนามั่�นคงมาก และมีีเครื่�องยั่�วยวนชวนให้้เผลอตััว
และติิดอยู่�รอบตััวไม่่มีีช่่องว่่าง จึึงยากที่�จะมีีผู้�แหวกว่่ายออกมาได้้ เพราะสััตว์์โลก
จำนวนมากไม่ค่ ่อ่ ยมีผีู้�สนใจกับั ทุกุ ข์ท์ี่�เป็น็ อยู่่�กับั ตัวั ตลอดมา ว่า่ เป็น็ สิ่�งที่�ทรมานและ
เสียี ดแทงร่า่ งกายจิติ ใจเพียี งใด พอจะคิดิ เสาะแสวงหาทางออกด้ว้ ยวิธิ ีตี ่า่ งๆ เหมือื น
200
จิิตหลุุดพ้น้
คนเป็็นโรคแต่่มิิได้้สนใจกัับยา ยาแม้้มีีมากจึึงไม่่มีีประโยชน์์สำหรัับคนประเภทนั้้�น
ธรรมของเราตถาคตก็เ็ ช่น่ เดียี วกับั ยา สัตั ว์โ์ ลกอาภัพั เพราะโรคกิเิ ลสตัณั หาภายในใจ
เบีียดเบีียนเสีียดแทง ทำให้้เป็็นทุุกข์์แบบไม่ม่ ีจี ุุดหมายว่่าจะหายได้้เมื่�อไร
สิ่่ง� ตายตัวั ก็ค็ ืือโรคพรรค์น์ ี้้� ถ้า้ ไม่ร่ ับั ยาคืือธรรมจะไม่ม่ ีวี ันั หายได้้ ต้อ้ งฉุดุ ลาก
สัตั ว์โ์ ลกให้ต้ ายเกิดิ คละเคล้า้ ไปกับั ความทุกุ ข์ก์ ายทุกุ ข์ใ์ จ และเกี่ย� วโยงกันั เหมืือน
ลููกโซ่่ตลอดอนัันตกาล ธรรมแม้้จะมีีเต็็มไปทั้้�งโลกธาตุุ ก็็ไม่่สามารถอำนวย
ประโยชน์ใ์ ห้แ้ ก่ผ่ ู้ไ�้ ม่ส่ นใจนำไปปฏิบิ ัตั ิริ ักั ษาตัวั เท่า่ ที่่ค� วรจะได้ร้ ับั จากธรรม ธรรม
ก็็อยู่�แบบธรรม สััตว์์โลกก็็หมุุนตััวเป็็นกงจัักรไปกัับทุุกข์์ในภพน้้อยภพใหญ่่แบบ
สัตั ว์โ์ ลก โดยไม่ม่ ีจี ุดุ หมายปลายทางว่า่ จะสิ้น� สุดุ ทุกุ ข์ก์ ันั ลงได้เ้ มื่�อใด ไม่ม่ ีที างช่ว่ ยได้้
ถ้า้ ไม่ส่ นใจช่ว่ ยตัวั เองโดยยึดึ ธรรมมาเป็น็ หลักั ใจและพยายามปฏิบิ ัตั ิติ าม พระพุทุ ธเจ้า้
จะมาตรัสั รู้�เพิ่�มจำนวนองค์แ์ ละสั่�งสอนมากมายเพียี งไร ผลที่�ได้ร้ ับั ก็เ็ ท่า่ ที่�โรคประเภท
คอยรัับยามีีอยู่�เท่่านั้้�น ธรรมของพระพุุทธเจ้้าไม่่ว่่าพระองค์์ใด มีีแบบตายตััวอยู่�
อย่า่ งเดียี วกันั คืือสอนให้ล้ ะชั่่ว� ทำดีที ั้้ง� นั้้น� ไม่ม่ ีธี รรมพิเิ ศษและแบบสอนพิเิ ศษไป
กว่่านี้้� เพราะไม่่มีีกิิเลสตััณหาพิิเศษในใจสััตว์์โลกที่่�พิิเศษเหนืือธรรมซึ่่�งประกาศ
สอนไว้้ เท่่าที่�พระพุุทธเจ้้าทั้้�งหลายประทานไว้้แล้้วเป็็นธรรมที่�ควรแก่่การรื้�อถอน
กิิเลสทุุกประเภทของมวลสััตว์์อยู่�แล้้ว นอกจากผู้้�รัับฟัังและปฏิิบััติิตามจะยอมแพ้้
ต่่อเรื่�องกิิเลสตััณหาของตัวั เสีียเอง แล้ว้ เห็็นธรรมเป็็นของไร้ส้ าระไปเสียี เท่า่ นั้้�น
ตามธรรมดาแล้้วกิิเลสทุุกประเภทต้้องฝืืนธรรมดาดั้�งเดิิม คนที่�คล้้อยตามมััน
จึงึ เป็น็ ผู้้�ลืมื ธรรมไม่อ่ ยากเชื่�อฟังั และทำตาม โดยเห็น็ ว่า่ ลำบากและเสียี เวลาทำในสิ่�งที่�
ตนชอบ ทั้้ง� ที่�สิ่�งนั้้น� ให้โ้ ทษ ประเพณีขี องนักั ปราชญ์์ผู้�ฉลาดมองเห็็นการณ์์ไกล ย่่อม
ไม่่หดตััวมั่�วสุุมอยู่�เปล่่าๆ เหมืือนเต่่าถููกน้้ำร้้อนไม่่มีีทางออก ต้้องยอมตายในหม้้อ
ที่�กำลังั เดือื ดพล่า่ น โลกเดือื ดพล่า่ นอยู่่�ด้ว้ ยกิเิ ลสตัณั หาความแผดเผา ไม่ม่ ีกี าลสถานที่�
ที่�พอจะปลงวางลงได้้ จำต้้องยอมทนทุุกข์์ทรมานไปตามๆ กััน โดยไม่่นิิยมสััตว์์น้้ำ
201
ประวััติทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิิทััตตเถระ
สัตั ว์บ์ ก สัตั ว์อ์ ยู่�บนอากาศและใต้ด้ ินิ เพราะสิ่ง� แผดเผาเร่า่ ร้อ้ นอยู่่�กับั ใจ ความทุกุ ข์์
จึึงอยู่�ที่�นั่่�น ที่่�นี่่�เธอเห็็นพระตถาคตอย่่างแท้้จริิงแล้้วมิิใช่่หรืือ? พระตถาคตแท้้
คืืออะไร คืือความบริิสุุทธิ์�แห่่งใจที่่�เธอเห็็นแล้้วนั้้�นแล ที่่�พระตถาคตมาในร่่างนี้้�
มาในร่า่ งแห่ง่ สมมุตุ ิติ ่า่ งหาก เพราะพระตถาคตและพระอรหันั ต์อ์ ันั แท้จ้ ริงิ มิใิ ช่ร่ ่า่ ง
แบบที่่�มากัันนี้้� นี่่เ� ป็น็ เพียี งเรืือนร่า่ งของตถาคตโดยทางสมมติิต่่างหาก
ท่่านพระอาจารย์์กราบทููลว่่า ข้้าพระองค์์ทราบพระตถาคตและพระสาวก
อรหัันต์อ์ ันั แท้้จริิงไม่่สงสัยั ที่�สงสััยก็็คืือ พระองค์์ทั้้�งหลายกับั พระสาวกท่่านที่�เสด็็จ
ไปด้้วยอนุุปาทิิเสสนิิพพานไม่่มีีส่่วนสมมุุติิยัังเหลืืออยู่�เลย แล้้วเสด็็จมาในร่่างนี้้�ได้้
อย่่างไร? พระพุทุ ธเจ้้าตรััสว่่า ถ้้าอีีกฝ่า่ ยหนึ่่�งแม้้มีีความบริิสุทุ ธิ์ท� างใจด้้วยดีีแล้ว้
แต่่ยัังครองร่่างอัันเป็็นส่่วนสมมุุติิอยู่� ฝ่่ายอนุุปาทิิเสสนิิพพานก็็ต้้องแสดงสมมุุติิ
ตอบรับั กันั คืือต้อ้ งมาในร่า่ งสมมุตุ ิซิ ึ่ง่� เป็น็ เครื่อ�่ งใช้ช้ั่่ว� คราวได้้ ถ้า้ ต่า่ งฝ่า่ ยต่า่ งเป็น็
อนุุปาทิิเสสนิิพพานด้้วยกัันแล้้วไม่่มีีส่่วนสมมุุติิยัังเหลืืออยู่� ตถาคตก็็ไม่่มีีสมมุุติิ
อันั ใดมาแสดงเพื่อ่� อะไรอีกี ฉะนั้้น� การมาในร่า่ งสมมุตุ ินิี้้จ� ึงึ เพื่อ�่ สมมุตุ ิเิ ท่า่ นั้้น� ถ้า้ ไม่ม่ ีี
สมมุตุ ิิเสีียอย่่างเดียี วก็็หมดปัญั หา
พระพุุทธเจ้้าทั้้�งหลายทรงทราบเรื่�องอดีีตอนาคตก็็ทรงถืือเอานิิมิิต คืือสมมติิ
อันั ดั้ง� เดิมิ ของเรื่�องนั้้น� ๆ เป็น็ เครื่�องหมายให้ท้ ราบ เช่น่ ทรงทราบอดีตี ของพระพุทุ ธเจ้า้
ทั้้ง� หลายว่า่ ทรงเป็น็ มาอย่า่ งไรเป็น็ ต้น้ ก็ต็ ้อ้ งถือื เอานิมิ ิติ ของพระพุทุ ธเจ้า้ พระองค์น์ั้้น�
และพระอาการนั้้น� ๆ เป็น็ เครื่�องหมายพิจิ ารณาให้้รู้� ถ้า้ ไม่่มีสี มมุุติขิ องสิ่ง� นั้้น� ๆ เป็น็
เครื่อ่� งหมาย ก็ไ็ ม่ม่ ีที างทราบได้ใ้ นทางสมมุตุ ิิ เพราะวิมิ ุตุ ติลิ ้ว้ นๆ ไม่ม่ ีที างแสดงได้้
ฉะนั้้�น การพิจิ ารณาและทราบได้้ ต้้องอาศัยั สมมุตุ ิิเป็น็ หลัักพิิจารณา
ดัังที่�เราตถาคตนำสาวกมาเยี่�ยมเวลานี้้� ก็็จำต้้องมาในรููปลัักษณะอัันเป็็น
สมมุุติิดั้�งเดิิม เพื่�อผู้�อื่�นจะพอมีีทางทราบได้้ว่่า พระพุุทธเจ้้าพระองค์์นั้้�นๆ และ
202
จิิตหลุดุ พ้น้
พระอรหันั ต์อ์ งค์น์ั้้น� ๆ มีรี ูปู ลักั ษณะอย่า่ งนั้้น� ๆ ถ้า้ ไม่ม่ าในรูปู ลักั ษณะนี้้แ� ล้ว้ ผู้�อื่�นก็ไ็ ม่ม่ ีที าง
ทราบได้้ เมื่�อยังั ต้อ้ งเกี่�ยวกับั สมมุตุ ิิในเวลาต้้องการอยู่� วิมิ ุตุ ติิก็จ็ ำต้้องแยกแสดงออก
โดยทางสมมุุติิเพื่�อความเหมาะสมกััน ถ้้าเป็็นวิิมุุตติิล้้วนๆ เช่่นจิิตที่�บริิสุุทธิ์�รู้�เห็็นจิิต
ที่�บริิสุุทธิ์�ด้้วยกัันก็็เพีียงแต่่รู้�อยู่�เห็็นอยู่�เท่่านั้้�น ไม่่มีีทางแสดงให้้รู้�ยิ่�งกว่่านั้้�นไปได้้
เมื่อ�่ ต้อ้ งการทราบลักั ษณะอาการของความบริสิ ุทุ ธิ์ว� ่า่ เป็น็ อย่า่ งไรบ้า้ ง ก็จ็ ำต้อ้ งนำ
สมมุุติิเข้้ามาช่่วยเสริิมให้้วิิมุุตติิเด่่นขึ้้�น พอมีีทางทราบกัันได้้ว่่าวิิมุุตติิมีีลัักษณะ
ว่า่ งเปล่า่ จากนิมิ ิติ ทั้้ง� ปวง มีคี วามสว่า่ งไสวประจำตัวั มีคี วามสงบสุขุ เหนืือสิ่ง� ใดๆ
เป็น็ ต้น้ พอเป็น็ เครื่อ่� งหมายให้ท้ ราบได้โ้ ดยทางสมมติทิ ั่่ว� ๆ ไป ผู้ท้� ราบวิมิ ุตุ ติอิ ย่า่ ง
ประจักั ษ์ใ์ จแล้ว้ จึงึ ไม่ม่ ีที างสงสัยั ทั้้ง� เรื่อ่� งวิมิ ุตุ ติแิ สดงตัวั ออกต่อ่ สมมุตุ ิใิ นบางคราว
ที่่ค� วรแก่ก่ รณีี และทรงตััวอยู่่�ตามสภาพเดิมิ ของวิมิ ุุตติิ ไม่แ่ สดงอาการ
ที่่�เธอถามเราตถาคตนั้้�น ถามด้้วยความสงสััย หรืือถามพอเป็็นกิิริิยาแห่่ง
การสนทนากััน ท่่านกราบทููลว่่า ข้้าพระองค์์มิิได้้มีีความสงสััยทั้้�งสมมุุติิและวิิมุุตติิ
ของพระองค์ท์ั้้ง� หลาย แต่ท่ี่�กราบทูลู นั้้น� ก็เ็ พื่�อถวายความเคารพไปตามกิริ ิยิ าแห่ง่ สมมุตุ ิิ
เท่่านั้้�น แม้้พระองค์์กัับพระสาวกจะเสด็็จมาหรืือไม่่ก็็มิิได้้สงสััยว่่าพระพุุทธเจ้้า
พระธรรมและพระสงฆ์์อัันแท้้จริิงมีีอยู่� ณ ที่่�แห่่งใด แต่่เป็็นความเชื่�่อประจัักษ์์
ใจอยู่�เสมอว่่า ผู้้�ใดเห็็นธรรม ผู้้�นั้�นเห็็นเราตถาคต อัันแสดงว่่าพระพุุทธเจ้้า พระ
ธรรม และพระสงฆ์์ มิใิ ช่ธ่ รรมชาติอิ ื่น่� ใดจากที่่บ� ริสิ ุทุ ธิ์ห� มดจดจากสมมุตุ ิใิ นลักั ษณะ
เดียี วกันั กับั พระรัตั นตรัยั พระพุทุ ธเจ้า้ ตรัสั ว่า่ การที่่เ� ราตถาคตถามเธอ ก็ม็ ิไิ ด้ถ้ าม
ด้ว้ ยความเข้า้ ใจว่า่ เธอมีคี วามสงสัยั แต่ถ่ ามเพื่อ�่ เป็น็ สัมั โมทนียี ธรรมต่อ่ กันั เท่า่ นั้้น�
บรรดาพระสาวกที่�ตามเสด็็จพระพุุทธเจ้้ามาแต่่ละพระองค์์และแต่่ละครั้�งนั้้�น
มิิได้้กล่่าวปราศรััยอะไรกัับท่่านพระอาจารย์์มั่�นเลย มีีพระพุุทธเจ้้าประทาน
พระโอวาทพระองค์เ์ ดียี ว ส่ว่ นพระสาวกทั้้ง� หลายเป็น็ เพียี งนั่�งฟังั อยู่�อย่า่ งสงบเสงี่�ยม
น่่าเคารพเลื่�อมใสมากเท่่านั้้�น แม้้สามเณรองค์์เล็็กๆ ที่่�น่่ารัักมากกว่่าจะน่่าเคารพ
203
ประวัตั ิทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภููริทิ ัตั ตเถระ
เลื่�อมใส ก็็นั่�งฟัังอยู่�อย่่างสงบเสงี่�ยม เช่่นเดีียวกัับพระสาวกทั้้�งหลาย อัันเป็็นที่่�น่่า
เคารพเลื่�อมใสมากและน่่ารัักมากด้้วย ซึ่�่งยัังอยู่�ในวััยเล็็กมากก็็มีี อายุุราว ๙ ขวบ
๑๐ ขวบ ๑๑ - ๑๒ ขวบ ซึ่�่งน่่ารัักมาก ท่่านเล่่าว่่าพอเห็็นสามเณรอรหัันต์์แล้้ว
ท่า่ นเกิดิ ความรู้�สึกรักั มากและสงสารมาก ถ้า้ ตามภาษาของผู้�ใหญ่พ่ ูดู กับั เด็ก็ ธรรมดา
ทั่�วไปก็ว็ ่า่ เณรตัวั เล็ก็ ๆ ตาใสแจ๋ว๋ ใครเห็น็ แล้ว้ ก็อ็ ดที่�จะรักั ไม่ไ่ ด้้ ดีไี ม่ด่ ีถี ้า้ ไม่ท่ ราบไว้้
ก่อ่ นว่า่ ท่า่ นเป็น็ สามเณรอรหันั ต์แ์ ล้ว้ น่า่ กลัวั จะดื้อ� มือื ไปคว้า้ เอาศีรี ษะท่า่ นขยี้เ� ขย่า่
เล่น่ โดยมิิได้้สำนึกึ ในบาปแน่่
ท่่านพููดมาตอนนี้้�เลยนึึกคัันมืือขึ้�นมาว่่า ถึึงผู้�เขีียนก็็เถอะอาจเป็็นผู้�หนึ่�ง
ก่อ่ นใครที่�จะอดคว้า้ ไม่ไ่ ด้้ เป็น็ อะไรเป็็นกััน แล้้วค่อ่ ยขอขมาโทษท่่านทีีหลังั เพราะ
อดรัักอดเล่่นไม่่ได้้ ท่่านว่่าแม้้ท่่านจะเป็็นสามเณรองค์์เล็็กๆ ก็็ตาม แต่่มรรยาท
ท่่านเป็็นผู้�ใหญ่่สงบเสงี่�ยมสวยงามมากเหมืือนพระสาวกทั้้�งหลาย สรุุปแล้้วบรรดา
พระสาวกอรหัันต์์และสามเณรที่�ตามเสด็็จมากัับพระพุุทธเจ้้าแต่่ละครั้�ง ล้้วนมีี
มรรยาทอันั สวยงามน่า่ เคารพเลื่�อมใสมาก เหมือื นผ้า้ ที่่�ถูกู พับั และเก็บ็ ไว้เ้ ป็น็ ระเบียี บ
งามตา
ฉะนั้้�นเวลาท่่านเกิิดความสงสััยเกี่�ยวกัับระเบีียบขนบประเพณีีดั้�งเดิิม เช่่น
การเดินิ จงกรม นั่�งสมาธิิ ความเคารพต่อ่ กันั ระหว่า่ งผู้�อาวุโุ สกับั ภันั เต และการครองผ้า้
เวลานั่�งสมาธิิ หรืือเดินิ จงกรมจำเป็น็ ทุกุ ครั้ง� ไปหรืือไม่อ่ ย่า่ งไร ขณะนั่่�งภาวนาท่่าน
นึึกวิิตก อยากทราบความจริิงที่่�พระพุุทธเจ้้าและพระสาวกพาดำเนิินมาก่่อน
ท่่านทำกัันอย่่างไรดัังนี้้� ถ้้าไม่่ใช่่พระพุุทธเจ้้าเสด็็จมาแสดงวิิธีีให้้ดููเอง ก็็เป็็น
พระสาวกองค์์ใดองค์ห์ นึ่่ง� มาแสดงให้ด้ ููตััวอย่่างจนได้้ เช่น่ การเดินิ จงกรมจะควร
ปฏิิบััติิตััวอย่่างไรในขณะเดิินถึึงจะถููกต้้อง และเป็็นความเคารพธรรมตามหน้้าที่�
ของผู้�สนใจเคารพธรรมในเวลาเช่่นนั้้�น ท่่านก็็เสด็็จมาแสดงวิิธีีวางมืือ วิิธีีก้้าวเดิิน
วิธิ ีสี ำรวมตนในเวลาเดินิ ให้ด้ ูอู ย่า่ งละเอียี ด บางครั้ง� ก็ป็ ระทานพระโอวาทประกอบกับั
204
จิิตหลุดุ พ้น้
วิิธีีแสดงด้้วย บางครั้�งก็็แสดงเพีียงวิิธีีต่่างๆ ให้้ดูู แม้้พระสาวกอรหัันต์์มาแสดงให้้ดูู
ก็็ทำในลัักษณะเดีียวกััน การนั่�งทำสมาธิิทำอย่่างไร ควรหัันหน้้าไปทางทิิศใดเป็็น
การเหมาะกว่่าทิิศอื่�นๆ ท่่านั่�งจะตั้�งตััวอย่่างไรเป็็นการเหมาะสมในขณะนั้้�น ท่่าน
แสดงให้ด้ ููทุกุ วิิธีี
ความเคารพต่่อกัันระหว่่างอาวุุโสกัับภัันเต ตอนนี้้�ท่่านเล่่าแปลกอยู่่�บ้้าง
คืือขณะที่่�ท่่านนึึกวิิตกอยากทราบว่่า ครั้�งพุุทธกาลท่่านปฏิิบััติิต่่อกัันอย่่างไรที่�เป็็น
สามีีจิิกรรมต่่อกัันโดยชอบธรรม พอวิิตกไม่่นาน ก็็ปรากฏมีีพระพุุทธเจ้้าและ
พระสาวกทั้้ง� หนุ่�มทั้้ง� แก่แ่ ละแก่จ่ นหง่อ่ มศีรี ษะหงอกขาวไปหมด ตลอดสามเณรเล็ก็ ๆ
และโตพอประมาณ ซึ่่�งล้้วนอยู่�ในวััยที่่�น่่ารัักตามเสด็็จมามากมาย แต่่การเสด็็จมา
ของพระพุุทธเจ้้ากัับการมาของพระสาวกทั้้�งหลายมิิได้้มาพร้้อมกััน ต่่างองค์์ต่่างมา
องค์์ใดมาถึึงก่่อนองค์์นั้้�นก็็นั่�งอาสนะข้้างหน้้า องค์์มาที่�สองที่�สามก็็นั่�งรองกัันลงมา
ตามลำดับั ที่�มาถึงึ ไม่น่ ิยิ มวัยั และอาวุโุ สภันั เต แม้ส้ ามเณรมาถึงึ ก่อ่ นก็น็ั่�งข้า้ งหน้า้ พระ
จนถึงึ องค์ส์ ุดุ ท้า้ ย องค์แ์ ก่ๆ่ รุ่�นปู่�รุ่�นทวดสามเณร มาถึงึ ทีหี ลังั ก็ต็ ้อ้ งนั่�งอาสนะสุดุ ท้า้ ย
โดยมิไิ ด้ม้ ีอี งค์ใ์ ดแสดงกิริ ิยิ าขวยเขินิ กระดากอายต่อ่ กันั เลย แม้อ้ งค์พ์ ระพุทุ ธเจ้า้ เอง
เสด็็จมาถึึงลำดัับใดก็็ประทัับอาสนะนั้้น� ที่�ควรแก่่ผู้�มาถึึงทีีหลััง
ท่า่ นเห็น็ อาการอย่า่ งนั้้น� จึงึ เกิดิ ความสงสัยั ว่า่ พระครั้ง� พุทุ ธกาลไม่ม่ ีกี ารเคารพ
กัันบ้้างหรือื อย่า่ งไรถึงึ ได้้ทำอย่่างนี้้� ดูไู ม่ม่ ีรี ะเบีียบงามตาบ้า้ งเลย แล้้วพระพุุทธเจ้้า
และพระสาวกทรงประกาศพระศาสนาให้้ประชาชนเคารพนัับถืือได้้อย่่างไร เมื่�อ
พระศาสนาและผู้�นำของพระศาสนาตลอดผู้�ปฏิิบััติิศาสนาอย่่างใกล้้ชิิด ประพฤติิ
ต่่อกัันอย่่างไม่่มีีระเบีียบเช่่นนั้้�น สัักประเดี๋๋�ยวธรรมก็็ผุุดขึ้้�นมาในใจท่่านเอง โดย
พระพุทุ ธเจ้า้ และสาวกยังั มิไิ ด้ป้ ระทานโอวาทแต่อ่ ย่า่ งใด ว่า่ นี่่ค� ืือวิสิ ุทุ ธิธิ รรมล้ว้ นๆ
ไม่่มีีสมมุุติิเข้้าเจืือปนเลย จึึงไม่่มีีกฎข้้อบัังคัับหรืือระเบีียบใดๆ เข้้ามาเกี่�ยวข้้อง
ที่่แ� สดงอย่า่ งนี้้แ� สดงเรื่อ�่ งวิสิ ุทุ ธิธิ รรมที่่เ� ป็น็ ความเสมอภาคทั่่ว� กันั ไม่น่ ิยิ มว่า่ อ่อ่ น
205
ประวััติทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิทิ ััตตเถระ
ว่า่ แก่่ ว่า่ สูงู ว่า่ ต่่ำ อันั เป็น็ เรื่อ่� งของสมมุตุ ิิ นับั แต่พ่ ระพุทุ ธเจ้า้ ลงมาถึงึ สาวกอรหันั ต์์
องค์ส์ ุดุ ท้า้ ย จะเป็น็ พระหรืือเณรไม่จ่ ำกัดั แต่ม่ ีคี วามเสมอภาคกันั ด้ว้ ยความบริสิ ุทุ ธิ์�
ท่่านแสดงบุุคคลาธิิษฐานในลัักษณะนี้้� เป็็นเครื่�่องบอกถึึงความบริิสุุทธิ์�ของกััน
และกันั ว่่า ไม่ม่ ีใี ครยิ่�งหย่่อนกว่่ากัันบรรดาพระและเณรที่่เ� ป็น็ อรหันั ต์ด์ ้ว้ ยกััน
พอธรรมที่่แ� สดงขึ้้น� สงบลง ท่า่ นนึกึ วิติ กอีกี ว่า่ ท่า่ นเคารพกันั ตามสมมุตุ ินิ ั้้น�
เคารพกัันอย่า่ งไรบ้า้ งหนอ พอความคิดิ วิติ กระงับั ลง ภาพของพระพุุทธเจ้้าและ
พระสาวกทั้้�งหลายที่่�ประทัับนั่่�ง และนั่่�งกัันอย่่างไม่่มีีระเบีียบอยู่�ขณะนั้้�น ก็็ได้้
เปลี่่�ยนแปลงไปอย่่างรวดเร็็ว และเปลี่่�ยนท่่าประทัับและท่่านั่่�งใหม่่ทัันทีี คราวนี้้�
ปรากฏว่่า พระพุุทธเจ้้าประทัับนั่�งเป็็นประมุุขอยู่่�ข้้างหน้้าสงฆ์์ สามเณรองค์์เล็็กๆ
ที่�มาถึึงก่่อนและเคยนั่�งอยู่่�ข้้างหน้้า ก็็ได้้เปลี่�ยนเป็็นนั่�งอยู่่�สุุดท้้ายอย่่างมีีระเบีียบ
งามตาน่่าเคารพเลื่�อมใสมาก ขณะนั้้�นธรรมผุุดขึ้้�นในใจท่่านว่่า นี่่�คืือระเบีียบ
และขนบประเพณีขี องพระครั้ง� พุทุ ธกาลเคารพกันั ท่า่ นเคารพกันั อย่า่ งนี้้� แม้เ้ ป็น็
พระอรหัันต์์แล้้วแต่่ยัังอ่่อนพรรษาอยู่� ก็็จำต้้องเคารพพระอาวุุโสที่่�ปฏิิบััติิดีีทั้้�งที่่�
ยังั มีกี ิเิ ลสภายในใจอยู่�
ต่่อลำดัับนั้้�นพระองค์์ประทานพระโอวาทว่่า พระของเราตถาคตต้้องมีี
ความเคารพและสนิทิ สนมกันั ประหนึ่่ง� อวัยั วะอันั เดียี วกันั แต่ม่ ิไิ ด้ส้ นิทิ กันั แบบโลก
หากแต่ส่ นิทิ กันั ตามแบบของธรรมซึ่ง�่ เป็น็ ความเสมอภาคไม่ล่ ำเอียี ง พระของเรา
ตถาคตอยู่่�ด้้วยกััน แม้้จำนวนมากก็็ไม่่ทะเลาะกััน ไม่่มีีการเผยอเย่่อหยิ่�งต่่อกััน
พระที่�ไม่่เคารพกัันตามหลัักธรรมวิินััยที่�เป็็นองค์์ศาสดาแทนเราตถาคต มิิใช่่พระ
ของตถาคต แม้จ้ ะเลียี นแบบของลูกู ศิษิ ย์ต์ ถาคตก็ค็ ือื พระที่�เลียี นๆ อยู่�นั่�นแล ไม่จ่ ริงิ
ดังั คำประกาศอวดอ้า้ ง ถ้า้ พระยังั มีคี วามเคารพกันั ตามหลักั ธรรมวินิ ัยั คืือ ตถาคต
และเป็็นผู้้�มีคี วามจงรัักภักั ดีตี ่อ่ ธรรมวิินัยั ไม่ฝ่ ่า่ ฝืืน พระนั้้�นจะอยู่�ที่�ใด บวชเมื่่�อไร
เป็น็ ชาติชิ ั้้น� วรรณะและออกมาจากสกุลุ ใด ก็ค็ ืือพระลูกู ศิษิ ย์เ์ ราตถาคตอยู่�นั่น� แล
206
จิติ หลุุดพ้น้
ชื่�่อว่่าผู้�้เดิินตามเราตถาคต ต้้องปรากฏความสิ้�นสุุดทุุกข์์ในวัันหนึ่่�งแน่่นอน พอ
ประทานพระโอวาทย่อ่ จบลง นับั แต่พ่ ระพุทุ ธเจ้า้ ลงมาต่า่ งองค์ต์ ่า่ งหายไปในขณะนั้้น�
ท่่านอาจารย์์เองก็็สิ้น� สงสััยลงในขณะที่่�นิมิ ิติ มาแสดงบอกอย่า่ งชัดั เจนนั้้น� เช่่นกันั
แม้้การครองผ้้าในเวลานั่�งสมาธิิหรืือเดิินจงกรม พระสาวกก็็ได้้มาแสดงให้้ดูู
ตามลำดัับที่�เกิิดความสงสััยไม่่แน่่ใจ ว่่าไม่่จำเป็็นต้้องครองผ้้าทุุกครั้�งไป โดยท่่าน
มาแสดงการนั่ �งสมาธิิและเดิินจงกรมในท่่าครองผ้้าและไม่่ครองผ้้าให้้ดููจนสิ้ �น
ความสงสััยทุุกกรณีีไป ตลอดสีีผ้้าสบง จีีวร สัังฆาฏิิอัันเป็็นเครื่�องนุ่�งห่่มของพระ
ท่่านก็็แสดงให้้ดูู โดยแสดงผ้้าสีีกรััก คืือสีีแก่่นขนุุนออกเป็็นสามสีี คืือ สีีกรัักอ่่อน
สีกี รักั ขนาดกลาง และสีกี รักั แก่ใ่ ห้โ้ ดยละเอียี ด เท่า่ ที่่พ� ิจิ ารณาตามท่า่ นเล่า่ ให้ฟ้ ังั แล้ว้
ก็็พอทราบได้้ว่่า ท่่านทำอะไรลงไปมัักมีีแบบฉบัับมาเป็็นเครื่่�องยืืนยัันรัับรอง
ความแน่ใ่ จในการทำเสมอ มิไิ ด้ท้ ำแบบสุ่่�มเดาที่่เ� รียี กว่า่ เอาตนเข้า้ ไปเสี่ย� งต่อ่ กิจิ การ
ที่่ไ� ม่แ่ น่ใ่ จ ฉะนั้้น� ปฏิปิ ทาท่า่ นจึงึ ราบรื่น่� สม่่ำเสมอตลอดมา ไม่ม่ ีขี ้อ้ ที่่น� ่า่ ตำหนิแิ ละ
กระทบกระเทืือนใดๆ มาแต่ต่ ้น้ จนอวสาน ซึ่ง่� จะหาผู้เ�้ สมอได้ย้ ากในสมัยั ปัจั จุบุ ันั
บรรดาสานุศุ ิษิ ย์ท์ ี่่ย� ึดึ เอาปฏิปิ ทาท่า่ นไปปฏิบิ ัตั ิิ ย่อ่ มเป็น็ ความงามเสมอต้น้
เสมอปลายแบบลูกู ศิษิ ย์ม์ ีีครูู นอกจากที่่�ชอบแหวกแนวแบบผีไี ม่ม่ ีปี ่า่ ช้้า ลููกไม่ม่ ีี
พ่อ่ แม่่ ศิษิ ย์ไ์ ม่ม่ ีอี าจารย์ซ์ ึ่ง�่ อาจมีไี ด้เ้ ท่า่ นั้้น� ปฏิปิ ทาที่่ท� ่า่ นพาดำเนินิ มาจึงึ อาจถูกู
ดัดั แปลงไปตามความคิดิ เห็น็ นอกนั้้น� ปฏิปิ ทาท่า่ นนับั ว่า่ ราบเรียี บมาก ทั้้ง� นี้้ท� ่า่ น
รู้้�สึึกมีีอะไรๆ ที่่พ� ูดู ไม่่ออกบอกไม่ถ่ ูกู อยู่่�ภายในอย่่างลึกึ ลัับ เป็็นเข็ม็ ทิศิ พาดำเนินิ
ซึ่�่งผู้้�ปฏิบิ ัตั ิิทั้้�งหลายไม่่อาจมีีได้อ้ ย่่างท่่าน
207
วัดั เจดียี ์ห์ ลวงว2ร0วิิห8าร จ.เชียี งใหม่่
พิงิ คนครสมััย
การจำพรรษาของท่่านในจัังหวััดเชีียงใหม่่ทราบว่่าท่่านจำที่�หมู่่�บ้้านจอมแตง
อำเภอแม่ร่ ิมิ ๑ พรรษา ที่่�บ้า้ นโป่ง่ อำเภอแม่แ่ ตง ๑ พรรษา ที่่�บ้า้ นกลอย อำเภอพร้า้ ว
๑ พรรษา ในเขาอำเภอแม่่สวย ๑ พรรษา ที่่�บ้้านปู่�พระยาอำเภอแม่่สวย ๑ พรรษา
ที่่�วััดเจดีีย์์หลวง ๑ พรรษา ที่่�บ้้านแม่่ทองทิิพย์์ อำเภอแม่่สาย จัังหวััดเชีียงราย
๑ พรรษา ที่่�จังั หวัดั อุตุ รดิติ ถ์์ ๑ พรรษา ส่ว่ นที่่�ท่า่ นเที่�ยวบำเพ็ญ็ สมณธรรมในที่่�ต่า่ งๆ
ตามบ้้านป่่าบ้้านเขานั้้�นจำไม่่ได้้ทุุกสถานที่�ไป และไม่่สามารถนำมาเรีียงลำดัับ
พรรษาก่่อนและหลัังกัันได้้ เพราะท่่านเที่�ยวอยู่�แถบจัังหวััดเชีียงใหม่่และเชีียงราย
นานถึงึ ๑๑ ปีี
ต่่อไปจะขอระบุุเฉพาะหมู่่�บ้้านที่่�ท่่านพัักซึ่�่งเกี่�ยวกัับเหตุุการณ์์เป็็นแห่่งๆ ไป
ที่�ไม่่จำเป็็นจะไม่่ขอกล่่าวถึึง ท่่านพัักอยู่�ในที่�นั้�นๆ ไม่่ว่่าจำพรรษาหรืือเที่�ยววิิเวก
ธรรมดา เว้้นวััดเจดีีย์์หลวง นอกนั้้�นทราบว่่าเป็็นป่่าเป็็นเขาซึ่่�งเป็็นที่�เปลี่�ยวๆ แทบ
ทั้้ง� นั้้น� และเป็น็ การเสี่�ยงต่อ่ ภยันั ตรายหลายอย่า่ งมาตลอดระยะที่่�ท่า่ นเที่�ยวบำเพ็ญ็
ฉะนั้้�นประวััติิท่่านจึึงเป็็นประวััติิที่่�สำคััญมาก ทั้้�งการเที่่�ยวธุุดงคกรรมฐาน และ
การรู้�เห็น็ ธรรมประเภทต่า่ งๆ เป็น็ เรื่อ่� งแปลกและพิสิ ดารผิดิ กับั ประวัตั ิขิ องอาจารย์์
ทั้้ง� หลายที่่�เป็น็ นัักท่อ่ งเที่่ย� วบำเพ็็ญเหมืือนกันั อยู่�มาก
209
ประวัตั ิทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภููริทิ ััตตเถระ
เริ่�มแรกที่่�ท่า่ นออกปฏิบิ ัตั ิใิ นเขตจังั หวัดั เชียี งใหม่่ ท่า่ นไปเที่�ยวและพักั อยู่�เพียี ง
องค์์เดีียว ถ้้าเป็็นแบบโลกก็็นัับว่่าเปล่่าเปลี่�ยวที่่�สุุด ความหวาดหวั่�นพรั่�นพรึึงคง
แทบไม่่หายใจ เพราะความกลััวบัังคัับอยู่�ทั้�งวัันทั้้�งคืืน ไม่่เป็็นอัันกิินอยู่�หลัับนอนได้้
แต่่สำหรัับท่่านแล้้วในอิิริิยาบถทั้้�งสี่ �ซึ่�่งเป็็นเรื่�่องของบุุคคลผู้้�เดีียว ท่่านถืือว่่ามีี
ความสุุขทางจิิตใจและสะดวกทางความเพีียรมาก เพราะการถอดถอนกิิเลส
ท่า่ นก็ถ็ อดถอนได้ด้ ้ว้ ยอำนาจความเพียี รของบุคุ คลผู้เ�้ ดียี วดังั ที่่ก� ล่า่ วผ่า่ นมาแล้ว้
ต่่อมาค่่อยมีีพระทยอยไปหาท่่าน มีีท่่านเจ้้าคุุณเทสก์์ อำเภอท่่าบ่่อ จัังหวััด
หนองคาย ท่่านอาจารย์์สาร ท่่านอาจารย์์ขาว วััดถ้้ำกลองเพล เป็็นต้้น แต่่อยู่่�กัับ
ท่า่ นชั่�วระยะกาลเท่า่ นั้้น� ท่า่ นก็ส็ั่�งให้อ้ อกหาที่่�วิเิ วกตามที่่�ต่า่ งๆ แถบหมู่่�บ้า้ นชาวเขา
ที่�ตั้�งอยู่่�ห่่างๆ กันั ที่�ชายเขาบ้า้ ง บนหลังั เขาบ้า้ ง หมู่่�บ้้านละ ๔ - ๕ หลังั คาเรือื นบ้้าง
๙ - ๑๐ หลัังคาเรืือนบ้้าง พอได้้อาศััยเขาไปเป็็นวัันๆ ท่่านเองก็็ชอบอยู่�ลำพััง
องค์เ์ ดียี วตามนิิสัยั
พระกรรมฐานสมััยท่่านเป็็นผู้�้นำพาดำเนิินครั้�งนั้้�นปรากฏว่่าเด็็ดเดี่่�ยว
อาจหาญมาก เที่่ย� วแสวงหาธรรมกันั แบบเอาชีวี ิติ เข้า้ ประกันั จริงิ ๆ ไม่อ่ าลัยั ชีวี ิติ
ยิ่�งกว่่าธรรม ที่่�ใดมีีสััตว์์เสืือชุุม ท่่านชอบสั่่�งให้้พระไปอยู่�ที่�นั้้�น เพราะเป็็นที่่�ช่่วย
กระตุ้�นเตืือนสติิปััญญามิิให้้นิ่่�งนอนใจ ความเพีียรก็็จำต้้องติิดต่่อกัันไปเอง และ
เป็็นเครื่่�องหนุุนจิติ ใจให้ม้ ีีกำลังั ขึ้้น� อย่่างรวดเร็็วกว่่าปกติทิ ี่่�ควรจะเป็็น
ท่่านเองก็็พัักบำเพ็็ญเป็็นสุุขวิิหารธรรมอยู่�สบาย ในป่่าในเขาที่�สงััดปราศจาก
ผู้�คนทั้้�งกลางวัันกลางคืืน การติิดต่่อกัับพวกกายทิิพย์์ เช่่น เทวบุุตร เทวดา อิินทร์์
พรหม พญานาค ภููตผีีที่�มาจากที่่�ต่่างๆ ท่่านถืือเป็็นธรรมดา เช่่นเดีียวกัับมนุุษย์์
ติิดต่่อกัับพวกมนุุษย์์ชาติิต่่างๆ ที่�รู้�ภาษากััน เพราะท่่านชำนิิชำนาญในทางนี้้�มา
ช้้านานแล้ว้
210
พิงิ คนครสมััย
ท่่านพัักอยู่่�ที่่�ป่่าที่�เขา โดยมากก็็ทำประโยชน์์แก่่พวกกายทิิพย์์นี้้� และ
พวกชาวเขาซึ่ง�่ เป็น็ คนซื่�อสัตั ย์ส์ ุจุ ริติ ไม่ค่ ่อ่ ยมีแี ง่ง่ อนต่า่ งๆ เวลาเขารู้้�นิสิ ัยั และซาบซึ้ง�
ในธรรมท่่านแล้้ว เขาเคารพเลื่�อมใสท่่านมากแบบเอาชีีวิิตเข้้าประกัันได้้เลย คำว่่า
ชาวป่่าชาวเขา เช่่น พวกอีีก้้อ ขมุุ มููเซอ แม้้ว ยางเหล่่านี้้� ตามความคาดหมาย
ของคนทั่�วไป เข้้าใจว่่าเขาเป็็นคนป่่าคนเขา รููปร่่างทั้้�งหญิิงทั้้�งชายต้้องขี้�ริ้�วขี้�เลอะ
ตัวั ดำกำโคลนราวกับั ตอตะโกแน่่ๆ แต่ท่ ่า่ นว่่าคนพวกนี้้�รููปร่่างหน้้าตาสวยงาม และ
ขาวสะอาดสะอ้า้ น กิิริยิ าเรียี บร้อ้ ย มีีระเบียี บขนบธรรมเนียี มดีี เคารพนับั ถือื ผู้�ใหญ่่
และผู้�เป็น็ หััวหน้้าในหมู่่�บ้า้ นดีีมาก สามััคคีีกันั ดีี ไม่ค่ ่่อยมีีประเภทแหวกแนวแฝงอยู่�
ในหมู่่�บ้้านเหล่่านั้้�นในสมััยนั้้�น มีีความเชื่�อถืือผู้�ใหญ่่และหััวหน้้าบ้้านมาก หััวหน้้า
พููดอะไรชอบเชื่�อฟังั และทำตาม ไม่่ดื้อ� ดึึงฝ่่าฝืนื สั่�งสอนก็ง็ ่า่ ยไม่่ค่่อยมีที ิฐิ ิิมานะ
คำว่า่ ป่า่ แทนที่่จ� ะเป็น็ ป่า่ เถื่อ่� นแบบสัตั ว์์ แต่ก่ ลับั เป็น็ ป่า่ แห่ง่ คนดีมี ีสี ัตั ย์ม์ ีศี ีลี
ไม่่มีีการฉกลัักขโมยปล้้นจี้�กัันเหมืือนป่่ามนุุษย์์ล้้วนๆ ป่่าไม้้ป่่าสััตว์์เป็็นป่่า
ที่่�ไม่่ค่่อยได้้ระเวีียงระวัังมากเหมืือนป่่ามนุุษย์์ล้้วนๆ ที่่�เต็็มไปด้้วยภััยนานาชนิิด
กิิเลส ความโลโภ โทโส โมโห เป็็นป่่าลึึกลัับชนิิดที่่�โดนเอาๆ ไม่่เว้้นแต่่ละเวลา
เมื่่�อโดนเข้้าแล้้วต้้องเป็็นแผลลึึกอยู่่�ภายใน และคอยทำลายสุุขภาพทางร่่างกาย
และจิิตใจให้้เกิิดทุุกข์์เสีียหายไปนานๆ ไม่่ค่่อยมีีวัันหายได้้เหมืือนแผลชนิิดอื่�่นๆ
และไม่ค่ ่อ่ ยสนใจหายามาระงับั หรืือกำจัดั กันั ด้ว้ ยแผลลึกึ ที่่ก� ิเิ ลสเหล่า่ นี้้ต� ำ จึงึ มักั
จะเป็็นแผลเรื้อ� รังั ผู้้�ถูกตำก็ม็ ักั ปล่อ่ ยทิ้้ง� ไว้ใ้ ห้ห้ ายไปเอง
ป่า่ ประเภทนี้้ม� ีอี ยู่�ในใจของมนุษุ ย์ห์ ญิงิ ชายพระเณรทุกุ คนไม่เ่ ลือื กหน้า้ ถ้า้ เผลอ
ก็็เสีียท่่าให้้มัันจนได้้ ท่่านว่่าเท่่าที่่�ท่่านพยายามอยู่�ในป่่าก็็เพื่�อ จะกำจััดตััดป่่า
เสืือร้้ายภายในตััวคึึกคะนองและโหดร้้ายทารุุณไม่่มีีวัันสงบซบเซาลงบ้้างเลยนี้้�
ให้้สงบหรืือตายไปจากใจ พอได้้อยู่�สบายหายวุ่�นบ้้าง สมกัับมนุุษย์์เป็็นสััตว์์ฉลาด
แสวงหาความสุขุ ใส่ต่ นในเวลาที่�ได้เ้ กิดิ มาเป็น็ คนทั้้ง� ชาติิ ไม่ข่ าดทุนุ สูญู อำนาจวาสนา
211
ประวััติทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิิทัตั ตเถระ
แห่่งความเป็็นมนุุษย์ไ์ ปเปล่่าๆ
ท่่านอยู่่�ป่่าอยู่�เขาเช่่นนั้้�น เวลามีีหมู่่�คณะไปอาศััยท่่าน การอบรมสั่�งสอน
ก็เ็ ด็ด็ เดี่่ย� วไปตามสถานที่่แ� ละผู้ไ้� ปเกี่ย� วข้อ้ ง เพราะผู้้�ที่ไ� ปหาท่า่ นโดยมากมักั มีแี ต่่
ผู้ก้� ล้า้ ตายแบบเสียี สละทุกุ อย่า่ งแล้ว้ ทั้้ง� นั้้น� การสั่ง� สอนจึงึ ทำให้ส้ มภูมู ิทิ ั้้ง� สองฝ่า่ ย
จะตายก็ย็ อมให้ต้ ายไปด้ว้ ยความเพียี ร เมื่อ่� ชีวี ิติ ยังั เป็น็ ไปอยู่่�ก็ข็ อให้รู้้�ให้เ้ ห็น็ ธรรม
และหลุุดพ้้นจากทุุกข์์ภายในใจ ไม่่ต้้องกลัับมาเกิิดตายและทนทุุกข์์ซ้้ำซากอยู่�
ในโลกไม่่มีีขอบเขตแห่่งความสิ้ �นสุุดนี้้�
การอบรมสั่�งสอนพระในคราวอยู่�เชีียงใหม่่ผิิดกัับแต่่ก่่อนอยู่� ไม่่มีีการอนุุโลม
ผ่่อนผัันใดๆ เลย แม้้พระที่�ไปอบรมกัับท่่านโดยมากก็็เป็็นพระประเภทปฏิิโลม
ฟัังกัันแบบปฏิิโลม คืือคอยจ้้องมองดููกิิเลสของตััวจะแสดงขึ้�นมาอย่่างไรบ้้าง เพื่�อ
ปราบปรามให้้หายพยศลดกำลัังโดยถ่่ายเดีียว มิิได้้ไปสนใจคิิดว่่าท่่านเทศน์์หนัักไป
เผ็็ดร้้อนไป ยิ่�งท่่านเทศน์์เผ็็ดร้้อนเท่่าไร ธรรมก็็ยิ่�งสููงขึ้้�นเป็็นลำดัับ ใจก็็ยิ่�งสงบ
แนบแน่่นดีีสำหรัับผู้้�ที่�อยู่�ในขั้้�นสงบ ผู้้�อยู่�ในขั้้�นปััญญาจิิตก็็พยายามคิิดค้้นตาม
คำเทศน์์ท่่านไปเรื่�อ่ ยไม่่ลดละ ท่า่ นอยู่�เชียี งใหม่เ่ ทศน์ธ์ รรมสูงู มาก เพราะความรู้�
ท่า่ นก็เ็ ต็ม็ ภูมู ิิ ผู้ไ้� ปศึกึ ษาอบรมก็ม็ ีภี ูมู ิจิ ิติ สูงู และเป็น็ ไปด้ว้ ยความหมายมั่่น� ปั้้น� มืือ
ที่่�จะให้้รู้�ให้้เห็็นขั้้�นสููงขึ้้�นไปเป็็นลำดัับจนสุุดภููมิิ นอกจากเทศน์์ธรรมดาแล้้ว
ยิ่�งมีีธรรมแปลกๆ คอยดัักใจผู้้�คิิดออกนอกลู่�นอกทางอีีกด้้วย ประเภทหลัังนี้้�มีี
อำนาจมากในการดัักจัับและปราบโจรภายในของพระที่ �ชอบขโมยสิ่ �งของเก่่งแบบ
ไม่่เลือื กกาลสถานที่� คืือขโมยคิิดเรื่�องร้อ้ ยแปดตามนิสิ ััยของคนมีีกิเิ ลส มิิใช่่แบบเขา
ขโมยกันั ทั่�วๆ ไป
มาถึึงตอนนี้้�มีีเรื่�องแปลกๆ ที่�ไม่่น่่าจะมีีได้้ แต่่ก็็ได้้มีีแทรกขึ้�นในวงกรรมฐาน
มาแล้้วสมััยท่่านพัักอยู่�ในเขาที่�เชีียงใหม่่ จึึงขออภััยเขีียนไว้้บ้้างตามที่�ได้้ยิินมา
212
พิิงคนครสมัยั
เพื่�อเป็น็ ข้อ้ คิดิ และเป็น็ คติเิ ตือื นใจแก่ช่ าวเราต่า่ งก็ก็ ำลังั ตกอยู่�ในภาวะทำนองเดียี วกันั
เรื่�องนี้้�คิิดว่่าเป็็นเรื่�องกรรมกัันโดยมาก บรรดาที่�ได้้ทราบกัันในวงใกล้้ชิิดมีีท่่าน
พระอาจารย์์มั่�น เป็็นต้้น ผู้�ให้้ข้้อวิิพากษ์์วิิจารณ์์เรื่�องนี้้�พอได้้เป็็นข้้อคิิดตลอดมา
พระอาจารย์์รููปหนึ่�งซึ่�่งเคยอยู่่�กัับท่่านอาจารย์ม์ั่�นเล่า่ ให้ฟ้ ัังว่า่
บ่่ายๆ วัันหนึ่�งท่่านกัับพระอีีกรููปหนึ่�งไปอาบน้้ำที่�แอ่่งหิิน ใกล้้กัับหนทาง
ไปไร่่ไปสวนของชาวบ้้านแถบนั้้�น แต่่อยู่่�ห่่างไกลจากหมู่่�บ้้านมาก ขณะลงอาบน้้ำ
เผอิญิ มีพี วกสีกี ามาจากไร่่ เดินิ ผ่า่ นมาที่�ตรงนั้้น� ซึ่ง�่ แต่ก่ ่อ่ นไม่เ่ คยมีเี ลย พอพระรูปู นั้้น�
เจอเข้้าจิิตก็็เกิิดแปรปรวนขึ้�นมาทัันทีีทัันใด โดยไม่่ทัันได้้มีีสติิยัับยั้�งเอาเลย จึึงเกิิด
เป็น็ ไฟราคะตัณั หาเผาลนตัวั เองขึ้น� ในขณะนั้้น� และร้อ้ นสุมุ อยู่�ตลอดไป พยายามแก้ไ้ ข
เท่า่ ไรก็ไ็ ม่ต่ ก ทั้้ง� กลัวั ท่า่ นอาจารย์จ์ ะทราบก็ก็ ลัวั ทั้้ง� กลัวั เจ้า้ ตัวั จะเสียี ไปเพราะเรื่�องนี้้�
ก็็กลัวั เลยทำให้้พระรูปู นั้้น� ตั้ง� ตัวั ไม่ต่ ิดิ
นัับแต่่ขณะนั้้�นไปถึึงกลางคืืน จนตลอดคืืนที่่�พิิจารณากัันอยู่�อย่่างไม่่หยุุดยั้�ง
ลดละ เพราะความไม่่เคยเป็็นมาก่่อนเลย เพิ่�งมาเจอเอาขณะนั้้�น ท่่านจึึงรู้้�สึึกเป็็น
ทุกุ ข์์มาก
ในคืืนนั้้�นท่่านอาจารย์์ก็็พิิจารณาทราบเช่่นกัันว่่า พระรููปนี้้�ไปเจอเอาของดีี
เข้้าแล้้ว กำลัังเกิิดความกระวนกระวายด้้วยความรัักและความกลััว ตลอดคืืนมิิได้้
หลัับนอนด้้วยความพยายามแก้้ไขอย่่างสุุดกำลััง ตื่�นเช้้าขึ้�นมาท่่านก็็มิิได้้ว่่าอะไร
เพราะทราบว่่าเจ้้าตััวกำลัังกลััวท่่านมากแล้้ว ถ้้าไปว่่าเข้้าเดี๋�ยวเกิิดเป็็นอะไรไป
ก็็ยิ่�งจะแย่่เข้้าไปอีีก ท่่านแสดงอาการยิ้�มต่่อพระองค์์นั้้�นขณะที่�มาพบกัันตอนเช้้า
ดููอาการของเธอทั้้�งอายทั้้�งกลััวท่่านมากแทบตััวสั่�น ท่่านก็็ทำอาการเป็็นไม่่รู้�ไม่่ชี้�
เฉยๆ ไปเสียี พอถึงึ เวลาบิิณฑบาต ท่า่ นเลยหาอุุบายพููดเพื่�ออะไรก็็ยากจะเดาได้้ถููก
ว่า่ “ท่า่ น…..กำลังั เร่ง่ ภาวนาอย่า่ งเอาจริงิ เอาจังั จะเร่ง่ ต่อ่ ไปไม่ต่ ้อ้ งไปบิณิ ฑบาตก็ไ็ ด้้
213
ประวัตั ิิท่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิิทััตตเถระ
ไปแต่พ่ วกเราก็็ยังั ได้้ พระเพีียงองค์เ์ ดียี วจะเลี้ย� งไม่่ได้้อย่่างไร ท่่านอยากภาวนาต่่อ
ก็็ไปภาวนาเสีีย ภาวนาเผื่�อหมู่�คณะด้ว้ ยนะ”
แต่่ท่่านมิิได้้มองดููพระรููปนั้้�นเลย เพราะท่่านทราบดีียิ่�งกว่่าพระรููปนั้้�น
จะทราบเรื่�องของตัวั อยู่�แล้ว้ ว่า่ แล้ว้ ท่า่ นก็น็ ำหมู่�คณะออกบิณิ ฑบาต ส่ว่ นพระรูปู นั้้น�
ก็็จำใจเข้้าทางจงกรมทำความเพีียร ทั้้�งนี้้�ท่่านทำเพื่�ออนุุเคราะห์์พระที่�เป็็นขึ้�น
ด้ว้ ยความบังั เอิญิ ไม่ม่ ีเี จตนา แต่ส่ ุดุ วิสิ ัยั จะห้า้ มได้้ ท่า่ นก็ท็ ราบว่า่ พระรูปู นั้้น� พยายาม
อยู่�อย่่างเต็็มใจที่�จะแก้้เรื่�องของตััว จึึงต้้องหาอุุบายช่่วยด้้วยวิิธีีต่่างๆ โดยมิิให้้
กระทบกระเทืือนจิิตใจเธอแต่่อย่า่ งใด
เวลากลับั จากบิณิ ฑบาตมาถึงึ ที่่�พักั แล้ว้ ก็พ็ ร้อ้ มกันั จัดั อาหารใส่บ่ าตรเธอ และ
สั่�งให้พ้ ระไปนิมิ นต์เ์ ธอมาฉันั หรือื จะฉันั ณ ที่�อยู่�ของตนก็ไ็ ด้ต้ ามแต่ส่ ะดวก พอทราบ
เธอก็็รีีบมาฉัันร่่วมหมู่�คณะ ขณะเธอเดิินมาท่่านก็็ทำเป็็นไม่่รู้�ไม่่เห็็นไม่่มอง แต่่พููด
อย่า่ งนิ่�มนวลอ่อ่ นหวาน เพื่�อประสานใจที่�เป็น็ รอยร้า้ วตลอดมานั้้น� ไม่ป่ รารภเรื่�องที่�
จะทำให้้เสีียใจใดๆ เลย แม้เ้ ธอจะมาฉันั ร่ว่ มหมู่�คณะ แต่ก่ ็ฉ็ ัันได้น้ ิดิ เดียี ว พอเป็็นพิิธีี
ไม่ใ่ ห้้เสียี มรรยาทเท่า่ นั้้�น
วันั นั้้น� พระที่�อยู่่�ด้ว้ ยกันั สองรูปู คือื รูปู ที่�เล่า่ นี้้ด� ้ว้ ย เพราะแต่ก่ ่อ่ นท่า่ นยังั ไม่ท่ ราบ
เรื่�อง พากันั เกิดิ ความสงสัยั โดยคิดิ ว่า่ แต่ก่ ่อ่ นท่า่ นอาจารย์ไ์ ม่เ่ คยทำอย่า่ งนี้้ก� ับั ใครเลย
แต่่มาคราวนี้้�ท่่านทำไมถึึงทำอย่่างนี้้�กัับท่่าน……นี้้� ชะรอยท่่านคงภาวนาดีีแน่่ๆ
ท่่านถึึงได้้ช่่วยสนัับสนุุน พอได้้โอกาสก็็แอบไปหาท่่าน…..นั้้�น ถามถึึงการภาวนาว่่า
ท่่านอาจารย์์ว่่า “ท่่านกำลัังเร่่งความเพีียรจึึงไม่่ให้้ไปบิิณฑบาต แต่่ท่่านมิิได้้บอก
ว่่าท่่านภาวนาดีี ที่�นี่�การภาวนาท่่านเป็็นอย่่างไรบ้้าง นิิมนต์์เล่่าให้้ผมฟัังบ้้าง?”
พระรูปู นั้้น� ก็ย็ิ้ม� แห้ง้ ๆ แล้ว้ ตอบว่า่ “ผมจะภาวนาดียี ังั ไง ท่า่ นอาจารย์เ์ ห็น็ คนจะตาย
ท่่านก็็ทำท่า่ ช่่วยเสริิมไปตามอุบุ ายแห่ง่ ความฉลาดของท่า่ นอย่า่ งนั้้�นเอง”
214
พิิงคนครสมััย
ผู้้�ถามเซ้า้ ซี้ใ� ห้เ้ ล่า่ ให้ฟ้ ังั ตามความจริงิ ต่า่ งก็ไ็ ล่ก่ ันั ไปเลี่�ยงกันั มาอยู่่�พักั หนึ่�ง และ
ถามว่า่ ที่่�ว่า “ท่า่ นอาจารย์เ์ ห็น็ คนจะตายท่า่ นก็ช็ ่ว่ ยเสริมิ ไว้น้ั้้น� จะตายอย่า่ งไร และช่ว่ ย
เสริมิ อย่า่ งไร?” เมื่�อทนไม่ไ่ หวเธอก็ก็ ำชับั ว่า่ “ไม่ใ่ ห้เ้ ล่า่ ถวายท่า่ นอาจารย์ท์ ราบ เพราะ
ท่่านทราบเรื่�องของผมละเอีียดแล้้ว ยิ่�งกว่่าผมทราบเรื่�องของตััวเป็็นไหนๆ ฉะนั้้�น
ผมจึงึ กลัวั และอายท่า่ นมาก” แล้ว้ พูดู ต่อ่ ไปว่า่ “วานนี้้เ� ราไปอาบน้้ำด้ว้ ยกันั ที่�แอ่ง่ หินิ
ท่่านได้้เห็็นอะไรบ้้างขณะกำลัังจะอาบน้้ำ?” รููปที่่�ถามตอบว่่า “ก็็ไม่่เห็็นเห็็นอะไร
นอกจากผู้�หญิงิ ที่�พากันั มาจากไร่ผ่ ่า่ นไปบ้า้ นตอนพวกเรากำลังั จะอาบน้้ำนั้้น� เท่า่ นั้้น� ”
พระที่่�ถูกู ถามตอบว่า่ “นั่�นแลท่า่ นที่�ผมจะตายอยู่�ขณะนี้้� จนถึงึ กับั ท่า่ นอาจารย์์
ไม่ย่ อมให้ผ้ มไปบิณิ ฑบาต ท่า่ นกลัวั จะไปสลบหรือื ตายอยู่�ในบ้า้ นขณะที่�จะไปเจอเข้า้
อีกี อย่า่ งไรเล่า่ ผมจะภาวนาดีอี ย่า่ งไร ท่า่ นทราบหรือื ยังั ว่า่ คนจะตายนั้้น� หรือื คือื คน
ภาวนาดี”ี องค์ท์ ี่่�ถามตกตะลึงึ “โอ้โ้ ฮตายจริงิ ท่า่ นไปเป็น็ อะไรกับั เขาพวกนั้้น� เข้า้ ล่ะ่ ?”
รูปู นั้้�นตอบว่่า “ผมจะไปเป็็นอะไรกัับเขา นอกจากไปขโมยรักั เขาเข้้าโดยไม่ร่ ู้้�สึกึ ตัวั
จนกรรมฐานแตกกระเจิิงไปหมด ปรากฏแต่่ความสวยงามกัับความบ้้ารัักของผม
เท่่านั้้�น เหยีียบย่่ำทำลายหััวใจผมแทบตายทั้้�งคืืนเมื่�อคืืนนี้้� แม้้เดี๋�ยวนี้้�ก็็ยัังไม่่ลดละ
เรื่�องบ้้านั่�นเลย ไม่่ทราบว่่าจะทำอย่่างไรกัับมััน ท่่านช่่วยผมหน่่อยได้้ไหม นัับว่่า
เมตตาเอาบุญุ ”
องค์์ถาม “เวลานี้้�ก็็ยัังไม่่ลดลงบ้้างหรืือ?” “เปล่่า” เธอตอบ ซึ่่�งเป็็นคำที่่�น่่า
สงสารเอามากมาย องค์์ถาม “ถ้้าอย่่างนั้้�นผมจะช่่วยให้้อุุบายท่่าน คืือถ้้าท่่านไม่่
สามารถระงับั มันั ได้้ ท่า่ นฝืนื อยู่�ที่�นี่�ต่อไปก็ไ็ ม่เ่ กิดิ ประโยชน์อ์ ะไรนอกจากมันั จะกำเริบิ
ขึ้น� เท่า่ นั้้น� ผมว่า่ ท่า่ นควรหลีกี จากที่�นี่�ไปหาภาวนาเสียี ที่�อื่�นจะดีกี ว่า่ ถ้า้ ท่า่ นไม่ส่ ามารถ
กราบเรียี นท่า่ นอาจารย์ไ์ ด้้ ผมจะช่ว่ ยกราบเรียี นท่า่ นให้้ ว่า่ ท่า่ นประสงค์จ์ ะไปแสวงหา
ที่่�วิเิ วกใหม่่ เพราะอยู่�ที่�นี่�ไม่ส่ บาย เข้า้ ใจว่า่ ท่า่ นคงจะอนุญุ าตทันั ทีี เพราะท่า่ นก็ท็ ราบ
เรื่�องท่่านดีีอยู่�แล้้วโดยปริิยาย เป็น็ แต่ท่ ่า่ นยัังไม่พ่ ูดู เท่่านั้้�น เกรงท่า่ นจะอายท่า่ น”
215
ประวัตั ิิท่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภููริทิ ััตตเถระ
เธอก็็เห็็นดีีด้้วยและตกลงกัันในขณะนั้้�น พอตกเย็็นท่่านที่�จะช่่วยอนุุเคราะห์์
ก็็เข้้าไปกราบเรีียนท่่านอาจารย์์ ท่่านก็็อนุุญาตทัันทีี แต่่มีีปััญหาเหน็็บแนมมาด้้วย
อย่่างลึึกลัับว่่า โรคกรรมนี้้�มัันหายยาก โรคที่่�มีีเชื้�อเดิิมอยู่�แล้้วติิดต่่อลุุกลามได้้เร็็ว
เท่า่ นี้้ท� ่่านก็ห็ ยุุดไม่่พููดอะไรต่่อไปอีกี แม้ผู้้�ไปกราบเรีียนก็็ไม่เ่ ข้า้ ใจปัญั หาท่่าน
เรื่�องนี้้�ต่่างคนต่่างปิิดกััน คืือผู้�เป็็นก็็ปิิดท่่านอาจารย์์ ผู้�อนุุเคราะห์์ช่่วยเหลืือ
ก็็ปิิดท่่านอีีก แม้้ท่่านอาจารย์์เองก็็ปิิด ทั้้�งที่�ทราบอย่่างเต็็มใจแล้้วก็็ทำเป็็นเหมืือน
ไม่ท่ ราบ ต่า่ งคนต่า่ งไม่ย่ อมบอกความจริงิ ต่อ่ กันั แต่ต่ ่า่ งฝ่า่ ยต่า่ งก็ร็ู้�เรื่�องได้ด้ ีดี ้ว้ ยกันั
วัันหลัังเธอก็็เข้้าไปกราบนมััสการลาท่่าน ท่่านก็็อนุุญาตให้้ไปด้้วยดีี โดยมิิได้้
พููดเรื่�องเธอแต่่อย่่างใด เธอไปพัักอยู่�ในหมู่่�บ้้านแห่่งหนึ่�งซึ่่�งไกลจากหมู่่�บ้้านนั้้�นมาก
ถ้้ามิิใช่่กรรมดัังท่่านอาจารย์์ว่่าจริิงๆ ก็็คงหวัังพ้้นภััยได้้แน่่ ไม่่มีีอะไรเกิิดขึ้�นได้้อีีก
แต่ก่ ็เ็ จ้า้ กรรม อนิจิ จาเป็น็ ดังั ท่า่ นว่า่ ไม่ผ่ ิดิ แม้ก้ ระเบียี ดเดียี ว พอเธอหายหน้า้ ไปจาก
บ้้านนั้้�นไม่่นานนััก ลููกศรที่�อยู่�ทางนี้้�ก็็คงเจ้้ากรรมอย่่างเดีียวกัันอีีก อุุตส่่าห์์ด้้นดั้�น
เปะปะไปหาจนเจอเข้า้ จนได้้ ซึ่ง่� ธรรมดาผู้�หญิงิ ป่า่ ไม่เ่ คยเป็น็ ไปอย่า่ งนั้้น� แต่ก่ ็ไ็ ด้เ้ ป็น็
ไปแล้ว้ จึงึ เป็น็ เรื่�องน่่าคิิดอย่่างยิ่�ง
หลัังจากท่่านอาจารย์์และหมู่�คณะจากหมู่่�บ้้านนั้้�นไปไม่่นานนััก ก็็ทราบว่่า
พระองค์์นั้้�นสึึกเพราะดมยาสลบซ้้ำๆ ซากๆ จนทนไม่่ไหว สุุดท้้ายกรรมก็็พาหมุุน
กลับั มาได้้เสียี เป็น็ คู่่�ผััวตัวั เมียี กััน กัับสาวงามชาวเขาเผ่่ามููเซอคนนั้้น� ที่่�บ้้านนั่�นเอง
นัับว่่ากรรมเอาเสีียจริิงๆ ถ้้าไม่่กรรมแล้้วจะเป็็นไปได้้อย่่างไร เพราะเท่่าที่�
พระองค์์นั้้�นเล่่าให้้ฟัังขณะที่�ใจเริ่�มกำเริิบทีีแรก ก็็เพิ่�งเริ่�มพบกัันขณะเดีียวเท่่านั้้�น
มิไิ ด้เ้ คยพบเห็น็ และพูดู จาพาทีกี ันั ที่�ไหนมาก่อ่ นเลย ข้อ้ นี้้บ� รรดาพระที่�อยู่�ร่วมกันั มา
ก็็ยอมรัับว่่าเป็็นความจริงิ เพราะอยู่่�ด้้วยกัันในวัดั ตลอดเวลา มิไิ ด้ไ้ ปไหนมาไหนพอ
216
พิงิ คนครสมัยั
จะหลวมตััว ทั้้�งก็็อยู่่�กัับท่่านพระอาจารย์์เสีียเอง อัันเป็็นสถานที่�ให้้ความปลอดภััย
ตลอดมาไม่่มีีข้้อที่่�น่่าสงสััย นอกจากเจ้้ากรรมหรืือคู่�บาปคู่่�บุุญมาถึึงเข้้าเท่่านั้้�น
เธอเล่า่ ให้พ้ ระเคยอนุเุ คราะห์ฟ์ ังั ว่า่ เพียี งประสาททางตากระทบกันั เท่า่ นั้้น� มันั เหมือื น
ดมยาสลบเข้้าไปไม่่ได้้สติิสตัังเอาเลย ปรากฏแต่่ความรัักความผููกพัันมััดจิิตใจจน
แทบจะหายใจไม่่ออก ทำให้้จิิตใจเซ่่อซ่่าไปตามอารมณ์์นั้้�นจนตััวไม่่เป็็นตััวของตััว
และไม่ม่ ีเี วลาลดหย่อ่ นผ่อ่ นคลายลงบ้า้ งเลย เมื่�อเห็น็ ท่า่ ไม่ไ่ ด้ก้ ารก็พ็ ยายามปลีกี ตัวั
หนีีไป เจ้้าของยาก็็ตามไปเยี่�ยมคนไข้้อีีก เรื่�องก็็เสร็็จกัันเท่่านั้้�นเองจะไปที่�ไหนรอด
ใครไม่่เคยถููกก็ด็ ูยูิ้�มได้้ ถ้้าถููกเข้้าก็็รู้�เอง เพราะมิิใช่พ่ ระสุุนทรสมุทุ รพอจะเหาะออก
จากทางทวารบนแห่ง่ บ้้านได้้
ตามปกติพิ วกนี้้ไ� ม่คุ่้�นกับั พระแต่ห่ ากกรรมพาเป็น็ ไปเอง เรื่�องกรรมนี้้จ� ึงึ ไม่ส่ิ้น� สุดุ
อยู่่�กับั ผู้�ใด เพราะกรรมมีอี ำนาจเหนือื ใครในโลกที่�สร้า้ งกรรม พระอาจารย์ท์ ่า่ นทราบ
อย่า่ งเต็ม็ ใจจึงึ ต้อ้ งมีอี ุบุ ายปฏิบิ ัตั ิติ ่อ่ เธออย่า่ งนั้้น� ทั้้ง� ๆ ที่�ไม่เ่ คยทำต่อ่ ผู้�ใดมาก่อ่ นเลย
แต่ก่ ็ค็ งสุดุ วิสิ ัยั ท่า่ นจึงึ มิไิ ด้แ้ นะอุบุ ายอะไรเพื่�อเธอให้ย้ิ่�งไปกว่า่ ที่�อนุเุ คราะห์ม์ าแล้ว้ นั้้น�
เรื่�องก็็ลงเอยกัันตรงที่�เมื่�อไปไม่่รอดก็็จำต้้องจอดเรืือ ซึ่่�งเป็็นคติิธรรมของโลกที่�อยู่�
ใต้้อำนาจของกรรม ดัังนั้้�นจึึงได้้นำเรื่�องนี้้�มาลงไว้้เพื่�อเป็็นคติิเตืือนใจพวกเราที่�อาจ
เป็็นได้้ หากเป็น็ การไม่ส่ มควรประการใดก็ห็ วังั ได้้รัับอภัยั จากท่า่ นผู้้�อ่า่ นตามเคย
ก่่อนจะมาถึึงเรื่�องนี้้� ได้้กล่่าวถึึงความรู้้�พิิเศษของท่่านพระอาจารย์์มั่�นที่�เคย
ดัักจัับขโมยพระได้้ผลดีี และเป็็นเครื่�องมืือดัักใจทายใจที่่�คิิดออกนอกลู่�นอกทางให้้
รู้้�สึึกและระมััดระวัังตัวั ได้ด้ ีี เวลาท่่านพักั อยู่�ที่�เชีียงใหม่่ เมื่�อมีีพระปฏิิบััติิที่�เด็็ดเดี่�ยว
อาจหาญทางความเพีียรไปหา ท่่านมัักจะใช้้วิิชาแขนงนี้้�ช่่วยในการสั่�งสอนเสมอ
ไม่ค่ ่อ่ ยระวังั ว่า่ จะเกิดิ ผลเสียี หายตามมาดังั ที่�ใช้ก้ ับั ผู้�ไม่ต่ั้ง� ใจจริงิ จังั โดยมากพระที่�ไป
อบรมเป็น็ ผู้�มุ่�งต่อ่ อรรถต่อ่ ธรรมจริงิ ๆ พอรู้้�ตัวั ว่า่ ผิดิ และท่า่ นตักั เตือื น จะเป็น็ ทางตรง
หรืือทางอ้้อม ก็็พร้้อมที่�จะแก้้ไขความผิิดของตนอย่่างเต็็มสติิกำลััง ไม่่ละอายและ
217
ประวัตั ิทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภููริิทัตั ตเถระ
กลัวั ท่่านในสิ่�งที่�ตนพลั้�งเผลอ เมื่�อได้ร้ ับั คำตักั เตืือนจากท่า่ นโดยอุบุ ายต่่างๆ
การอบรมสั่ �งสอนท่่านเมตตาแสดงอย่่างถึึงใจผู้้�ฟัังจริิงๆ ไม่่ปิิดบัังลี้�ลัับ
ทั้้ง� ความรู้้�ภายใน และการชี้้แ� จงก็ช็ี้้แ� จงไปตามความบกพร่อ่ งของผู้ม�้ าศึกึ ษา ผิดิ ถูกู
อย่่างไรก็ว็ ่า่ กล่่าวสั่่�งสอนกัันไปตามเรื่่อ� ง เจตนาหวัังสงเคราะห์จ์ ริงิ ๆ ผู้�้มาศึึกษา
ก็็ไม่แ่ สดงอาการกระด้า้ งวางตััวในลักั ษณะผู้ไ้� ม่่ยอมรัับความจริงิ หรืือหยิ่่�งในภูมู ิิ
ว่า่ ตนได้ร้ ับั การศึกึ ษามามาก ซึ่�ง่ ตามธรรมดามักั มีแี ทรกอยู่�เสมอ
การอธิิบายธรรมของท่่านกำหนดแน่่นอนไม่่ได้้ ต้้องขึ้�นอยู่่�กัับผู้�ไปศึึกษาเป็็น
รายๆ ไป ผู้�ไปศึกึ ษามีภี ูมู ิธิ รรมขั้น� ใด ก็อ็ ธิบิ ายให้ฟ้ ังั ตามจุดุ ที่�สำคัญั ๆ ทั้้ง� จุดุ ที่�เห็น็ ว่า่
ถููกต้้องแล้้วเพื่�อส่่งเสริิมให้้ยิ่�งขึ้�นไป ทั้้�งจุุดที่�เห็็นว่่าไม่่ถููกและล่่อแหลมต่่ออัันตราย
เพื่�อผู้�นั้�นจะมีีทางลดละปล่่อยวางไม่่ดำเนิินต่่อไป การแสดงธรรมแก้้จิิตใจของ
นัักปฏิิบััติิธรรมที่่�ไปศึึกษาไต่่ถาม นัับว่่าท่่านอธิิบายอย่่างมั่่�นเหมาะตามจุุดแห่่ง
ความสงสััยไม่่ผิดิ พลาด
ผู้้�ไปศึึกษาไม่่ผิิดหวัังเท่่าที่�ทราบมา ซึ่�่งควรจะพููดได้้ว่่า ร้้อยทั้้�งร้้อยต้้องมีีหวััง
ถ้้าเป็น็ ทางจิติ ตภาวนา เพราะท่า่ นชำนิชิ ำนาญทางจิติ ตภาวนามาก นับั แต่ข่ั้น� ต่่ำถึึง
ขั้�นสููงสุุดไม่่มีีอะไรบกพร่่อง การแสดงออกแห่่งธรรมแต่่ละประโยคจึึงจัับใจไพเราะ
หาทางเสมอได้้ยากในสมััยปััจจุุบััน แสดงเรื่�่องศีีลก็็น่่าฟััง แสดงสมาธิิทุุกขั้้�นและ
ปััญญาทุุกภููมิิก็็ถึึงใจอย่่างยิ่�ง ฟัังแล้้วทำให้้อิ่ �มเอิิบเพลิิดเพลิินไปหลายวััน กว่่า
ความรู้้�สึกึ นั้้น� จะจางลง
ปกติทิ ี่่�ท่า่ นอยู่�ในป่า่ ในเขาโดดเดี่�ยวแต่ผู่้�เดียี ว ในเวลาบำเพ็ญ็ เพื่�อธรรมเบื้้อ� งสูงู
ท่า่ นว่า่ ท่า่ นอยู่่�กับั ความเพียี รทางใจแทบตลอดเวลา จะมีเี วลาว่า่ งเฉพาะเวลาหลับั นอน
เท่า่ นั้้น� นอกนั้้น� เป็น็ ความเพียี รล้ว้ นๆ โดยมิไิ ด้ก้ ำหนดอิริ ิยิ าบถใดๆ เลย การพิจิ ารณา
218
พิงิ คนครสมัยั
ธรรมภายในเพื่อ่� ถอดถอนกิเิ ลสมีสี ติปิ ัญั ญาเป็น็ เพื่อ่� นสอง คืือ ท่า่ นพูดู คุยุ โต้ต้ อบ
กัับกิิเลสด้้วยสติิปััญญา มีีความมุ่�งมั่่�นเพื่่�อแดนพ้้นทุุกข์์เป็็นสื่่�อชวนให้้คุุยกัับ
สิ่ง� เหล่่านั้้น� แต่่มิไิ ด้้พูดู คุุยด้ว้ ยปากเหมืือนเราคุยุ กัันหลายคน หากแต่่พูดู คุยุ ด้ว้ ย
การคิิด การไตร่ต่ รองการโต้ต้ อบกัับกิเิ ลสภายในด้ว้ ยสติิปััญญา กิิเลสผู้�คอยหาช่อ่ ง
หาทางออกตััวจะออกทางใดช่่องใด หรืือตบต่่อยผููกมััดท่่านด้้วยกลอุุบายใด ท่่านก็็
ใช้ส้ ติิปัญั ญาตามต้อ้ นตบตีขี ยี้ข� ยำกิิเลสโดยอุุบายต่า่ งๆ จนเอาชนะไปได้้เป็น็ พักั ๆ
จุุดใดที่่�ท่่านทราบว่่ากิิเลสยัังเหนืือกว่่าอยู่่�ก็็พยายามส่่งเสริิมอาวุุธ คืือ
สติปิ ัญั ญาศรัทั ธาความเพียี รให้ม้ ีกี ำลังั กล้า้ ขึ้้น� โดยลำดับั จนกว่า่ จะเหนืือกว่า่ กำลังั
ของกิิเลสที่่�เป็็นฝ่่ายข้้าศึึก จนเอาชนะไปได้้โดยตลอดถึึงขั้้�นโลกธาตุุหวั่่�นไหว
ภายในใจ ขณะเจ้้าผู้�้ครองวััฏฏจิิตถููกทำลายลงด้้วยมรรคญาณ ดัังที่่�เขีียนผ่่าน
มาแล้้ว นี่่เ� ป็น็ วิิธีีดำเนิินความเพีียรท่า่ นในขั้้�นสุุดท้้าย
คืือการเดิินจงกรม การนั่่�งสมาธิิภาวนา ท่่านมิิได้้กำหนดเวลา แต่่ถืือเอา
ความเพีียรเพื่�่อชััยชนะเป็็นที่่�ตั้้�งไปตลอดสาย มีีสติิปััญญาเป็็นเครื่�่องดำเนิิน
พอพ้้นจากดงหนาป่่าทึึบไปได้้แล้้ว ท่่านว่่าเครื่�่องมืือเข้้าสู่�สงครามคืือสติิปััญญา
ประเภทนั้้น� ย่อ่ มหมดปัญั หาไปเอง เหลืือแต่ส่ ติปิ ัญั ญาที่่ใ� ช้อ้ ยู่่�ประจำขันั ธ์เ์ ท่า่ นั้้น�
เวลาต้อ้ งการใช้เ้ พื่อ�่ คิดิ อรรถคิดิ ธรรมลึกึ ตื้้น� หยาบละเอียี ด หรืือธุรุ ะอย่า่ งอื่น�่ ก็น็ ำมา
ใช้เ้ ป็น็ คราวๆ ไป พอสิ้น� เรื่อ่� งแล้ว้ ก็ร็ ะงับั ไปในที่่น�ั้้น� เอง ไม่ม่ ีกี ารเตรียี มรุกุ เตรียี มรบ
กับั อะไรดังั ที่่เ� คยเป็น็ มา ถ้า้ ไม่ม่ ีขี ้อ้ อรรถข้อ้ ธรรมมาสัมั ผัสั จิติ พอจะให้ค้ ิดิ อ่า่ นไตร่ต่ รอง
ไปตาม ก็อ็ ยู่�ไปเหมือื นคนไม่ม่ ีสี ติปิ ัญั ญา หรือื เหมือื นคนโง่แ่ บบไม่เ่ อาเรื่�องเอาถ่า่ นกับั
อะไรที่�เคยเกี่�ยวข้อ้ งกันั มาอย่า่ งชุลุ มุนุ วุ่�นวายนั่�นเลย ปรากฏมีแี ต่ค่ วามสงบสุขุ เด่น่ อยู่�
ในใจประเภท อกาลิโิ ก เท่า่ นั้้น� ไม่ม่ ีอี ะไรมายุ่�งเกี่�ยว ถ้า้ อยู่�ลำพังั ใจที่�สงบราบคาบจาก
สิ่�งทั้้ง� หลาย ไม่ค่ ิดิ ไปถึงึ เรื่�องเคยมีเี คยเป็น็ ที่�อยู่�ตามธรรมชาติขิ องเขาทั่�วไตรโลกธาตุุ
ก็เ็ ป็็นเหมือื นไม่ม่ ีีอะไรเหลืืออยู่�เลย ประหนึ่�งดับั ไปพร้้อมกัับกิเิ ลสโดยสิ้น� เชิงิ
219
ประวััติิท่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภููริทิ ัตั ตเถระ
นิิมิติ เห็น็ พระเป็็นนักั มวยเก่า่ มาตีีเข่า่ ตีีศอกต่อ่ หน้้าต่อ่ ตา
เวลามีีหมู่�คณะเข้้าไปอาศััยอบรมด้้วยก็็มีีการประชุุมให้้โอวาทสั่�งสอน คอย
ตัักเตืือนว่่ากล่่าวในเวลาที่�เห็็นว่่ารายใดไม่่สู้�งามตางามใจ หรืือทราบเรื่�องของใคร
ในทางจิติ ตภาวนา โดยการแสดงภาพนิมิ ิติ ของผู้�นั้น� ให้ป้ รากฏเป็น็ ความไม่ด่ ีไี ม่ง่ ามก็ด็ ีี
โดยการรู้�ขณะจิติ ที่่�คิดิ ไปนอกลู่�นอกทางก็ด็ ีี ก็ต็ ้อ้ งแสดงอุบุ ายเป็น็ เชิงิ เปรียี บเปรยให้้
เจ้้าตัวั รู้� เพื่�อทำความสำรวมระวังั ต่่อไป
การแสดงภาพนิิมิิตให้้ปรากฏแก่่จิิตตภาวนานั้้�น จะขอยกตััวอย่่างมาให้้ท่่าน
ผู้้�อ่่านทราบพอเป็็นเครื่�องเทีียบเคีียงกัับนิิมิิตทั้้�งหลาย ที่�เคยปรากฏแก่่จิิตตภาวนา
ของท่า่ นพระอาจารย์ม์ั่�นเสมอมา ซึ่ง่� มีลี ักั ษณะต่า่ งๆ กันั ตามรูปู การณ์ข์ องผู้�เป็น็ ต้น้ เหตุุ
แห่่งนิิมิิตนั้้�นๆ คืือมีีพระรููปหนึ่�งเมื่�อเป็็นฆราวาสเธอเคยเป็็นนัักมวยที่่�มีีชื่�อเสีียง
ในวงการมวย เวลาบวชแล้้วเกิิดความเลื่�อมใสอยากออกปฏิิบััติิธุุดงคกรรมฐาน
ได้้ทราบกิิตติิศััพท์์กิิตติิคุุณของท่่านพระอาจารย์์มั่�นว่่า เป็็นพระปฏิิบััติิดีีและ
เชี่�ยวชาญทางจิิตตภาวนาน่่าเคารพเลื่�อมใสมาก จึึงออกเดิินทางมุ่�งหน้้าไปสำนััก
ท่่านพระอาจารย์์มั่�น แต่่ขณะที่�จะออกเดิินทางไปหาท่่าน มิิได้้นึึกเฉลีียวใจเรื่�อง
ของตััว คืือเธอได้้ถ่่ายภาพนัักมวยชกกัันท่่าต่่างๆ ไว้้ในกระเป๋๋าราว ๑๐ กว่่าแผ่่น
ติดิ ย่่ามไปด้้วย แต่่ตอนเธอถ่่ายภาพนั้้น� จะถ่่ายแต่่เมื่�อไรท่า่ นมิิได้้เล่า่ ให้้ฟังั
เวลาเธอออกเดิินทางจากพระนครไปเชีียงใหม่่หาท่่านพระอาจารย์์มั่�นที่�อยู่�
ในภููเขาลึกึ จึึงนำติิดตััวไปด้้วย พอไปถึึงก็็กราบรายงานตััวและความประสงค์ถ์ วาย
ท่่านให้้ทราบ ขณะนั้้�นท่่านก็ม็ ิิได้้พููดเป็น็ เชิงิ ตำหนิิหรืือชมเชยแต่อ่ ย่า่ งใด เป็น็ อันั ว่า่
ท่า่ นรับั ให้อ้ ยู่�ในสำนักั ด้ว้ ย ตกกลางคืนื ท่า่ นคงพิจิ ารณาเรื่�องพระรูปู นั้้น� อย่า่ งละเอียี ด
แน่่นอน พอตอนเช้้าเวลาพระมารวมกันั ที่�บริิเวณที่่�ฉััน ท่่านก็็ออกมาพอดีี และเริ่�ม
พูดู เรื่�องพระรูปู นั้้น� ออกมาทัันทีวี ่่า
220
พิิงคนครสมัยั
“ท่่าน…..นี้้�ตามเจตนาเดิิมก็็มุ่�งมาเพื่�อศึึกษาอรรถธรรม มองดููอากััปกิิริิยาที่�
แสดงออกก็็ไม่่แสลงหููแสลงตา เป็็นกิิริิยาที่่�น่่าสงสาร แต่่คืืนนี้้�ทำไมท่่านนี้้�แสดง
กิริ ิยิ าน่า่ กลัวั พิลิ ึกึ คือื ผมกำลังั นั่�งภาวนาอยู่� ปรากฏว่า่ ท่า่ น…..เดินิ มาอยู่�ตรงหน้า้ ผม
ห่่างกัันประมาณหนึ่�งวาเศษ แล้้วตั้�งหมััดตั้�งมวยออกท่่านั้้�นท่่านี้้�ให้้ผมดููอยู่่�พัักใหญ่่
แล้ว้ ค่อ่ ยถอยห่า่ งออกไป จากนั้้น� ก็เ็ ดินิ ชกลมชกแล้ง้ เตะเมฆเตะหมอก เตะซ้า้ ยถีบี ขวา
ไปจนลัับสายตา ท่่านนี้้�เคยเป็็นนัักมวยมาหรืืออย่่างไรก่่อนจะมาบวช ถึึงได้้แสดง
ลวดลายนักั มวยให้ด้ ููเป็น็ การใหญ่่”
ขณะนั้้น� พระที่�อยู่่�กับั ท่า่ นและพระที่�เป็น็ นักั มวย ต่า่ งนั่�งนิ่�งเงียี บด้ว้ ยความฉงน
สนเท่่ห์์ เฉพาะรูปู นั้้�นมองดููหน้้าซีดี เซียี วไปหมด
“ว่า่ อย่า่ งไรท่า่ น…… ท่า่ นเป็น็ อย่า่ งไรในความรู้้�สึกึ ถึงึ ได้ม้ าทำอย่า่ งนั้้น� ให้ผ้ มดูู
แต่ด่ ีอี ยู่�หน่่อยที่�ไม่่มาต่อ่ ยเอาผมเข้า้ ”
เช้้าวัันนั้้�นท่่านพููดเพีียงเท่่านั้้�นก็็ยุุติิเพราะได้้เวลาออกบิิณฑบาต หลัังจากนั้้�น
ก็็มิิได้้พููดอะไรต่่อไปอีีก ตกกลางคืืนท่่านอบรมพระเสร็็จแล้้วต่่างก็็แยกย้้ายกัันไป
เรื่�องก็ไ็ ม่ม่ ีอี ะไร พอตกกลางคืนื ท่า่ นคงพิจิ ารณาพระรูปู นั้้น� อีกี จึงึ ได้เ้ รื่�องพระรูปู นั้้น�
มาพููดอีกี ในเช้้าวันั ต่่อมาว่่า
“ท่่าน…..นี้้�ท่่านมาหาผมเพื่�ออะไรแน่่ คืืนนี้้�ท่่านก็็มาตั้�งหมััดตั้�งมวยโดดโน้้น
เตะนี้้�ให้้ผมดููเกืือบตลอดคืืน เรื่�องท่่านแสดงความผิิดปกติิของพระผู้�มาด้้วย
เจตนาหวัังดีีมาได้้สองคืืนแล้้ว ท่่านมีีความรู้้�สึึกอย่่างไร ทั้้�งก่่อนจะมาหาผมและ
ขณะที่�มาอยู่่�กับั ผมขณะนี้้� นิมิ นต์ท์ ่า่ นเล่า่ ความจริงิ ให้ผ้ มฟังั ด้ว้ ย ไม่เ่ ช่น่ นั้้น� ผมเห็น็ จะ
รัับท่่านไว้้ในสำนัักไม่่ได้้ เพราะเป็็นมาได้้สองคืืนแล้้ว ที่�ผมไม่่เคยปรากฏลัักษณะนี้้�
มาก่่อนเลย ”
221
จิติ หลุุดพ้น้
พระรููปนั้้�นนั่�งตััวสั่�นเทาๆ มองดููหน้้าซีีดไปหมดเหมืือนคนจะเป็็นลมและ
จะล้ม้ ลงในขณะนั้้น� พอดีมี ีพี ระรูปู หนึ่�งท่า่ นเห็น็ ท่า่ ไม่ด่ ีี เลยรีบี กราบเรียี นขอโอกาส
ท่่านอาจารย์ม์ั่�นพูดู กับั เธอ ซึ่่ง� กำลังั จะสลบอยู่�ในขณะนั้้น� ว่่า
นิมิ นต์ท์ ่า่ นกราบเรียี นท่า่ นอาจารย์โ์ ดยตรงตามเรื่�องที่่�ท่า่ นมีคี วามรู้�สึกอย่า่ งไร
เพราะเท่่าที่่�ท่่านอาจารย์์ถามก็็เพื่�อทราบความจริิงเท่่านั้้�น มิิได้้มุ่�งความเสีียหาย
แก่่ท่่านแม้้น้้อยแต่่อย่่างไร เท่่าที่�พวกผมอยู่่�กัับท่่านมาก็็ใช่่อยู่่�กัันด้้วยความบริิสุุทธิ์�
หลุุดพ้้นจากกิิเลสโดยไม่ม่ ีคี วามผิดิ ที่�จะมิใิ ห้้ท่า่ นดุุด่่าว่า่ กล่า่ วอะไรได้้ แต่อ่ ยู่่�ด้้วยกันั
ในฐานะลูกู ศิษิ ย์ก์ ับั อาจารย์ซ์ ึ่ง่� เหมือื นพ่อ่ แม่ก่ ับั ลูกู อยู่่�ด้วยกันั ย่อ่ มมีกี ารดุดุ ่า่ ว่า่ กล่า่ วกันั
ตลอดมา ในเมื่�อผู้�ใดทำผิิดหููผิิดตาท่่านในฐานะที่่�ท่่านเป็็นครููอาจารย์์ผู้�สอดส่่อง
มองดููเพื่�อความดีีงามของบรรดาศิิษย์์ ก็็จำต้้องมีีการสอบถามและว่่ากล่่าวสั่�งสอน
ไปตามเหตุุการณ์์
พวกผมเคยถูกู ดุดุ ่า่ ว่า่ กล่า่ วจากท่า่ นมาเป็น็ ประจำยิ่�งกว่า่ ที่่�ท่า่ นว่า่ ให้ท้ ่า่ นเสียี อีกี
ขนาดไล่ห่ นีจี ากวัดั ในเดี๋ย� วนั้้น� ก็ย็ ังั มีี แต่ก่ ็ย็ ังั อยู่่�กับั ท่า่ นมาได้จ้ นทุกุ วันั นี้้� เมื่�อรู้�สึกึ โทษ
และยอมตนว่่าผิิดแล้้ว ท่่านเองก็็ไม่่เห็็นขัับไล่่ไสส่่งไปไหนอีีก คงอยู่่�ด้้วยกัันมาดัังที่�
ท่่านเห็็นอยู่�ขณะนี้้�แล คำที่่�ท่่านกำลัังเตืือนท่่านอยู่�ขณะนี้้�ขอนิิมนต์์พิิจารณาด้้วยดีี
ตามที่�พวกผมฟังั ดูแู ล้ว้ รู้�สึกว่า่ ไม่ม่ ีอี ะไรพอจะกลัวั ท่า่ นจนเลยขอบเขตแห่ง่ ความพอดีี
ถ้้าท่า่ นมีอี ะไรก็น็ ิิมนต์ก์ ราบเรีียนท่่านตามความจริงิ เมื่�อไม่ม่ ีีอะไรผิดิ หรืือสุดุ วิิสััยที่�
จะคิิดค้้นมาเล่่าถวายได้้ ก็็กราบเรีียนท่่านโดยตรงว่่าสุุดวิิสััยที่�จะตามรู้�ในเรื่�องอดีีต
ที่่�ล่่วงมาแล้ว้ ท่่านจะฆ่่าก็ย็ อมตาย ท่า่ นจะขายก็็ยอมเป็็นสินิ ค้า้ ท่่านจะขัับไล่่ไสส่ง่
ไปไหนก็ส็ ุุดแต่ก่ รรมของตัวั จะพาให้เ้ ป็็นไป ดัังนี้้�แล้้วเรื่�องก็็จะยุุติลิ งได้้
พอท่า่ นองค์น์ั้้น� พูดู จบลง ท่า่ นอาจารย์ก์ ็ถ็ ามเธอซ้้ำอีกี ว่า่ “ว่า่ อย่า่ งไรเล่า่ ท่า่ น?
ผมเองก็็มิิได้้คิิดจะหาเรื่�องหาราวอะไรใส่่ท่่านโดยไม่่มีีสาเหตุุ แต่่พอหลัับตาลงไป
222
พิงิ คนครสมััย
ก็เ็ ห็น็ แต่เ่ รื่�องท่า่ นมาขวางหน้า้ อยู่�แทบทั้้ง� คืนื จนเกิดิ ความสลดสังั เวชใจว่า่ พระทั้้ง� องค์์
ทำไมมาเป็็นได้้อย่า่ งนี้้� และเป็็นได้ท้ ุุกคืืนที่่�ท่่านมาอยู่่�กัับผมที่�นี่�แล้ว้ ก็็ต้้องถามท่่าน
ผู้�เป็็นต้้นเหตุุว่่า ท่่านจะมีีอะไรที่�ไม่่ดีีไม่่งามอยู่่�บ้้างจึึงมาแสดงเหตุุอย่่างนั้้�นไม่่ยอม
ลดละ หรืือว่่าความรู้�ผมซึ่�่งเคยเชื่�อแน่่ในใจตลอดมานั้้�นมัันหลอกลวงผมและทำให้้
ท่า่ นเสื่�อมเสียี ไปด้ว้ ย จึงึ ขอให้ท้ ่า่ นพูดู ตามความสัตั ย์จ์ ริงิ ให้ผ้ มฟังั ถ้า้ ท่า่ นยังั บริสิ ุทุ ธิ์�
ดีีอยู่� เป็็นแต่่ความรู้�ผมมัันพาให้้เป็็นบ้้าไปเอง ก็็เท่่ากัับผมก็็เป็็นพระบ้้าองค์์หนึ่�ง
ซึ่ง่� ไม่ค่ วรอยู่่�กับั หมู่�คณะต่อ่ ไป จะทำให้ห้ มู่�พวกล่ม่ จมไปด้ว้ ย ต้อ้ งหนีไี ปเที่�ยวซุกุ ซ่อ่ นตัวั
อยู่�ตามแบบบ้า้ ของตน และต้อ้ งระงับั การอบรมสั่�งสอนใครๆ ทันั ทีี ขืนื สั่�งสอนต่อ่ ไป
โลกจะฉิบิ หายล่ม่ จมไปเสียี หมด เพราะความรู้้�บ้า้ ๆ ของผมเพียี งคนเดียี วเป็น็ สาเหตุ”ุ
ท่่านที่�เคยเตืือนๆ เธอซ้้ำอีีก เธอจึึงเริ่�มกราบเรีียนเรื่�องราวต่่อท่่านอาจารย์์
ด้ว้ ยน้้ำเสียี งสั่�นเครือื แทบไม่เ่ ป็น็ เสียี งผู้�เสียี งคนว่า่ “ผมเป็น็ นักั มวย” เท่า่ นี้้ก� ็ห็ ยุดุ เอา
อย่่างห้้วนๆ ท่่านถามย้้ำอีีกว่่า “ท่่านเป็็นนัักมวยใช่่ไหม” เธอตอบว่่า “ใช่่” เพีียง
คำเดียี วเท่า่ นั้้น� ท่า่ นถามว่า่ “ก็ท็ ่า่ นกำลังั เป็น็ พระอยู่�แล้ว้ ไปเป็น็ นักั มวยได้อ้ ย่า่ งไรกันั
หรือื เวลาท่า่ นมาที่่�นี่่�ก็็ชกมวยหาเงิินมาตามทางด้้วยอย่า่ งนั้้น� หรือื ?”
ท่่านถามอะไรเธอเป็็นเหมืือนไม่่มีีสติิรัับทราบเรื่ �องผิิดถููกดีีชั่ �วอะไรเลย
มีแี ต่ค่ รับั เอาเสียี เรื่�อย ท่า่ นที่�เคยพูดู กับั เธอจึงึ ถามเป็น็ เชิงิ ชักั จูงู ให้เ้ ธอได้ส้ ติริ ับั ทราบ
บ้้างว่า่ มิใิ ช่ท่ ่า่ นเคยเป็็นนักั มวยแต่่คราวเป็น็ ฆราวาสโน้น้ เวลามาบวชเป็น็ พระแล้้ว
มิไิ ด้เ้ ป็็นอย่่างนั้้น� อีกี มิใิ ช่ห่ รืือ? เธอตอบว่่า “ใช่่ เป็็นนักั มวยมาแต่ค่ ราวเป็น็ ฆราวาส
แต่่เวลามาบวชเป็็นพระแล้้วมิิได้เ้ ป็น็ อีกี ”
ท่่านอาจารย์ม์ั่�นเห็น็ อาการไม่ด่ ีี จึึงหาอุุบายว่่าได้เ้ วลาบิณิ ฑบาต หลังั จากนั้้�น
ท่่านก็็สั่�งพระให้้ไปสอบถามเธอโดยเฉพาะ เพราะเธอพููดกัับท่่านอาจารย์์ไม่่ได้้เรื่�อง
เนื่�องจากเธอกลััวท่่านมาก หลัังจากฉัันเสร็็จแล้้วพระที่�เคยพููดกัับเธอจึึงถืือโอกาส
223
ประวัตั ิทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิทิ ััตตเถระ
ไปสอบถามเธอโดยเฉพาะ ก็็ได้้ความว่่าเธอเคยเป็็นนัักมวยสวนกุุหลาบผู้้�มีีชื่�อเสีียง
มาหลายปีี เกิิดความเบื่�อหน่่ายทางฆราวาสจึึงออกบวชเป็็นพระ มุ่�งหน้้ามาหา
ท่า่ นอาจารย์์
พอได้้ทราบความชััดเจนจากเธอแล้้ว ก็็มากราบเรีียนท่่านอาจารย์์ให้้ทราบ
ตามเรื่�องที่�เป็็นมา ท่่านก็็มิิได้้ว่่าอะไรต่่อไป เรื่�องของเธอก็็เป็็นอัันผ่่านไป นึึกว่่าจะ
เสร็จ็ สิ้น� เรื่�องของเธอไปเรียี บร้อ้ ยแล้ว้ เพราะตอนกลางคืนื ท่า่ นให้โ้ อวาทเธอองค์น์ ั้้น�
บ้้างแล้้วก็็คงจะไม่่ปรารภอะไรอีีก แต่่ที่�ไหนได้้ ตอนกลางคืืนท่่านพิิจารณาเรื่�อง
ของเธออีกี ตอนเช้้าก็็ได้้เรื่�องเธอมาพูดู ในท่่ามกลางหมู่�คณะอีกี ตามเคยว่่า
“เรื่�องท่า่ น…..นี้้ย� ังั ไม่ม่ ีแี ต่ค่ วามเคยเป็น็ นักั มวยเท่า่ นั้้น� แต่ย่ ังั มีอี ะไรแฝงอยู่่�อีกี
ขอให้ท้ ่า่ นไปพิจิ ารณาให้ด้ ีอี ีกี ทีี เพียี งเคยเป็น็ นักั มวยมาแต่ฆ่ ราวาสเท่า่ นั้้น� เรื่�องก็ค็ วร
ยุตุ ิิไปแล้ว้ ไม่่ควรมาปรากฏซ้้ำๆ ซากๆ อีกี ทำนองนี้้”� พูดู เพีียงเท่า่ นั้้น� ก็ห็ ยุุด
พอได้้โอกาสพระองค์์ที่�คุ้�นเคยกัับเธอก็็ไปหาเธอและถามเรื่�องราวนั้้�นอีีก
ก็ท็ ราบว่า่ เธอมีรี ูปู ภาพคนชกมวยท่า่ ต่า่ งๆ ติดิ มาด้ว้ ย จึงึ ให้เ้ ธอเอาออกมาดูู ก็ไ็ ด้เ้ ห็น็
ภาพมวยท่า่ ต่า่ งๆ ราว ๑๐ กว่า่ แผ่น่ พระที่�ไปดูกู ็ป็ ักั ใจลงว่า่ ต้อ้ งเป็น็ ภาพนี้้แ� น่น่ อน
ที่�ทำให้้ท่่านเดืือดร้้อนอยู่�ไม่่หยุุด จงเอาไปทิ้้�งหรืือเผาไฟเสีีย เธอก็็ปฏิิบััติิตามและ
พากันั เอาภาพนั้้น� ไปเผาไฟทิ้้�งจนหมด
จากนั้้น� ก็ม็ ิไิ ด้ม้ ีเี รื่�องทำนองนี้้เ� กิดิ ขึ้น� อีกี ต่อ่ ไป ต่า่ งอยู่่�ด้ว้ ยความสงบสุขุ เธอเอง
ก็เ็ ป็น็ พระปฏิบิ ัตั ิดิ ีมี ีมี รรยาทที่่�น่า่ เลื่�อมใส ท่า่ นอาจารย์เ์ องก็เ็ มตตาเธอมากตลอดมา
โดยมิิได้้พููดถึึงเรื่�องอดีีตของเธออีีกต่่อไป จากนั้้�นเธอก็็อยู่่�ด้้วยความผาสุุก เวลามีี
โอกาสพระก็็ถามเป็็นเชิิงล้้อเล่่นกัับเธอเกี่�ยวกัับเรื่�องอดีีต เธอพููดให้้พระฟัังถึึงเรื่�อง
ท่่านอาจารย์์ดุุเธอว่่า เธอตายไปครึ่�งหนึ่�งแทบไม่่มีีความรู้้�สึึกรัับรู้�เรื่�องดีีชั่�วอะไรเลย
224
พิิงคนครสมัยั
จึึงได้้ตอบท่่านไปแบบคนตายครึ่�งมิิใช่่คนเต็็มเต็็ง ถ้้าท่่านไม่่ช่่วยเมตตาอนุุเคราะห์์
แล้้วคงจะเป็็นบ้้าไปเลย (คำว่่าท่่านหมายถึึงพระองค์์ที่่�ช่่วยพููดแทน) ไม่่มีีวัันกลัับ
เป็น็ คนดีไี ด้แ้ น่ๆ่ แต่ท่ ่า่ นอาจารย์เ์ องท่า่ นก็ฉ็ ลาดมาก พอเห็น็ เราจะเป็น็ บ้า้ และตาย
ต่อ่ หน้า้ ท่า่ น ท่า่ นก็ร็ ีบี ระงับั เรื่�องลงทันั ทีี แล้ว้ พูดู เรื่�องอื่�นมากลบเสียี ทำเป็น็ เหมือื น
ไม่่มีีเรื่�องนี้้�อยู่�ในใจท่่านเลย นี้้�คืือภาพที่่�ปรากฏทางนิิมิิตภาวนาที่่�ท่่านเคยใช้้เป็็น
คู่�เคีียงกัันตลอดมามิิได้้ลดละ เพราะเป็็นธรรมจำเป็็นไม่่ด้้อยกว่่าปรจิิตตวิิชชา
การกำหนดรู้้�วาระจิติ ของผู้้�อื่�น
ท่่านเล่่าว่่า ท่่านพัักอยู่�ที่�เชีียงใหม่่มีีประสบเหตุุการณ์์ทั้้�งภายในโดยเฉพาะ
และเกี่ �ยวกัับสิ่ �งภายนอกมากมายกว่่าที่ �ทั้ �งหลายที่ �เคยผ่่านมาในชีีวิิตแห่่งนัักบวช
สิ่�งที่�ไม่เ่ คยรู้�เคยเห็็นก็ร็ู้�เห็น็ ขึ้�นมาเป็็นขึ้น� มา ทั้้ง� น่า่ ตื่�นเต้น้ อัศั จรรย์์ตลอดมา ยิ่�งเวลา
พักั อยู่�คนเดียี วด้ว้ ยแล้ว้ ก็ย็ิ่�งพบเห็น็ สิ่�งต่า่ งๆ ที่�เป็น็ ของลึกึ ลับั มากมาย แม้ต้ ัวั เองก็ไ็ ม่่
อาจจะประมาณได้้ เพราะจิิตที่่�เป็็นธรรมชาติิรู้�เห็็นตามวิิสััยของตนหากรู้�เห็็นอยู่�
ทำนองนั้้�น รู้�เห็็นในเวลาเข้้าที่่�ก็็มีี เวลาธรรมดาก็็มีี จึึงน่่าแปลกประหลาดและ
อัศั จรรย์์ จิติ ดวงที่่เ� คยโง่แ่ ละมืืดมิดิ ปิดิ ทวารมาแต่ก่ ่อ่ น ซึ่ง�่ ไม่ค่ าดฝันั ว่า่ จะสามารถ
รู้�เห็น็ ได้ด้ ังั ที่่ร�ู้�ๆ เห็น็ ๆ อยู่่�กับั เหตุกุ ารณ์ท์ ี่่ม� าเกี่ย� วข้อ้ งในปัจั จุบุ ันั ประหนึ่่ง� สิ่ง� ที่่ม� า
เกี่ย� วข้อ้ งนั้้�นๆ เพิ่่ง� จะมีีขึ้้น� ในปััจจุบุ ััน ทั้้ง� ที่่�เคยมีอี ยู่�ดั้ง� เดิมิ แต่ก่ าลไหนกาลไรมา
นอกจากเวลาจิิตเข้้าพัักสงบเต็็มที่่� ล่่วงเลยเหตุุการณ์์ต่่างๆ ที่่�จะเข้้าไป
เกี่�ยวข้้องถึงึ เท่่านั้้�น จึึงไม่ม่ ีีอะไรปรากฏในเวลานั้้น� จิติ พัักอยู่่�ด้ว้ ยธรรม ธรรมอยู่�
ด้ว้ ยจิิต จิิตเป็็นธรรม ธรรมเป็น็ จิิต เป็็นเอกภาพ คืือธรรมกับั จิติ เป็น็ อัันเดีียวกันั
ไม่ม่ ีสี องกับั อะไร ไม่ม่ ีสี มมุตุ ิใิ ดๆ เข้า้ ไปเกี่ย� วข้อ้ ง กาลไม่ม่ ีี สถานที่่ไ� ม่ป่ รากฏ ขันั ธ์์
ไม่ม่ ีใี นความรู้้�สึกึ สุขุ ทุกุ ข์ท์ ี่่เ� ป็น็ สมมุตุ ิไิ ม่ป่ รากฏ ถ้า้ จิติ ไม่ถ่ อนขึ้้น� มาจะอยู่�ไปกี่่ว� ันั
กี่�เดืือน กี่ป� ีี หรืือกี่�กััป กี่�กัลั ป์์ ก็ไ็ ม่ป่ รากฏสมมุุติิ มีี อนิจิ ฺฺจํํ ทุกุ ฺขฺ ํํ อนตฺตฺ า เป็็นต้้น
เข้า้ ไปรบกวน เพราะเป็น็ ความดับั สมมุตุ ิอิ ย่า่ งสนิทิ แม้ส้ มมุตุ ิทิั้้ง� หลายมีขี ันั ธ์ท์ี่่ก� ำลังั
225
ประวััติิท่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิิทััตตเถระ
ครองตัวั อยู่�เป็น็ ต้น้ เกิดิ ขโมยแตกสลายไป ในขณะที่่จ� ิติ กำลังั พักั อยู่�ในนิโิ รธธรรม
คืือความดับั สมมุุติทิ ั้้�งหลายก็ค็ งไม่ม่ ีีทางทราบได้้ จิิตคงเป็น็ สภาพนั้้�นไปเลย
นี่่�เป็็นเพีียงพููดตามความเป็็นของจิิตในเวลาเข้้าพัักระงัับดัับสมมุุติิชั่ �วคราว
คงไม่่พัักตลอดไปเป็็นปีีๆ ดัังที่่�ว่่านั้้�น เช่่นเดีียวกัับคนนอนหลัับสนิิทย่่อมหมด
การรัับทราบในขัันธ์์ แม้้จะหลัับไปกี่่�วัันก็็คงเป็็นทำนองคนนอนหลัับอยู่�นั่�นเอง
นอกจากเวลาตื่�นนอนขึ้�นมาแล้ว้ ถึงึ จะรัับทราบความสุุขทุุกข์ไ์ ปตามหน้า้ ที่�ที่�เคยรับั
แต่่การเข้้าพัักสงบจิิต จะเป็็นพัักสงบธรรมดาหรืือพัักในนิิโรธสมาบััติิ ก็็เป็็น
สมมุุติิอยู่�โดยดีี เป็็นแต่่ผู้�เข้้าพัักเป็็นผู้้�พ้้นจากสมมติิแล้้วเท่่านั้้�น กิิริิยาแห่่งสมมุุติิ
ทั้้ง� ปวงจึงึ ไม่ส่ ามารถทำวิิสุทุ ธิจิ ิติ นั้้น� ให้ก้ ำเริบิ เป็น็ อื่�นได้้ คงเป็น็ วิมิ ุตุ ติิจิติ อยู่�ตามเดิมิ
ในฐานะเป็็นอกาลิิกจิิต คืือจิิตที่่�พ้้นจากกาลสถานที่�เป็็นต้้นไปแล้้ว เป็็นจิิตที่�หมด
ความคาดหมายด้้นเดาใดๆ ทั้้�งสิ้�น จึึงไม่่ควรคาดหมายด้้นเดาให้้เสีียเวลาและ
ลำบากเปล่่า ขณะจิิตที่่�พัักตััวอยู่�ในความสงบลบสมมุุติิทั้้�งมวลแล้้ว ไม่่รัับธุุระ
หน้า้ ที่่ใ� ดๆ ฉะนั้้น� สิ่ง� ที่่ค� วรเข้า้ ไปเกี่ย� วข้อ้ งให้รู้้�เห็น็ จึงึ ระงับั ดับั สูญู ไปหมดเวลานั้้น�
ต่่อเมื่่�อถอนออกจากสมาธิิสมาบััติิออกมาอยู่�ขั้�นอุุปจารสมาธิิ หรืือเป็็นวิิสุุทธิิจิิต
ธรรมดาแล้ว้ ถ้า้ มีเี หตุคุ วรรู้� จิติ ควรรู้�และรับั ทำธุรุ ะไปตามหน้า้ ที่่แ� ละกำลังั ของตน
ต่่อไปตามกาลอัันควร ท่่านว่่าจิิตท่่านเปิิดเผยต่่อเหตุุการณ์์อยู่�เสมอ ทั้้�งอยู่�ใน
อุุปจารสมาธิิและอยู่�ปกติิธรรมดา ต่่างกัันเพีียงลึึกตื้�นหยาบละเอีียดหรืือกว้้างแคบ
เท่่านั้้น� ถ้้าต้้องการความละเอียี ดและกว้้างขวางต้อ้ งเข้า้ อุปุ จารสมาธิิพิจิ ารณา
เรื่�องเกี่�ยวกัับตาพิิเศษ หููพิิเศษก็็เช่่นกััน ต้้องเข้้าอุุปจารสมาธิิสงบอารมณ์์
น้้อยๆ แล้้วคอยรัับทราบ จะทราบทางรููปคนเสีียงคน หรืือรููปสััตว์์เสีียงสััตว์์ หรืือ
มากไปกว่่านั้้�น ตามแต่่ความประสงค์์จะทราบก็็ทราบได้้ เหมืือนเห็็นด้้วยตาเนื้้�อ
ฟังั ด้้วยหููหนััง
226
พิิงคนครสมััย
เขาเข้้าใจว่า่ เราเป็็นเสืือเย็น็
ชีีวิิตจึงึ ลำ�ำ เค็็ญอััตคััดขาดแคลน
เรื่องท้ังนี้ท่านเคยเล่าให้ฟังเวลาท่านไปพักอยู่กับพวกชาวเขา ซึ่งไม่เคยเห็น
พระสงฆ์เป็นส่วนมาก นอกจากผู้มีโอกาสได้ลงมาเมืองหรือหมู่บ้านท่ีมีพระสงฆ์
ถึึงจะมีโี อกาสได้เ้ ห็น็ บ้้าง
ขณะท่่านไปถึึงทีีแรกสององค์์ด้้วยกััน ก็็พากัันพัักอยู่�ชายภููเขา ห่่างจาก
หมู่่�บ้า้ นชาวเขาราวสองกิโิ ลเมตร พักั อยู่�ร่มไม้ธ้ รรมดา ตอนเช้า้ พากันั เข้า้ ไปบิณิ ฑบาต
คนชาวเขาเห็็นท่่านเข้้าไปบิิณฑบาตก็็ถามท่่านว่่า ตุ๊�เจ้้ามาธุุระอะไร ท่่านก็็บอกว่่า
มาบิณิ ฑบาต เขาถามว่า่ มาบิิณฑบาตอย่่างไร? เพราะพวกเขาไม่เ่ ข้า้ ใจ ท่า่ นบอกว่า่
บิณิ ฑบาตข้า้ ว เขาถามว่า่ ข้า้ วสุกุ หรือื ข้า้ วสาร ท่า่ นบอกว่า่ ข้า้ วสุกุ เขาก็บ็ อกกันั ให้ห้ า
ข้้าวสุุกมาใส่บ่ าตรท่่าน ได้้แล้ว้ ก็็กลับั มาที่่�พััก และฉันั แต่่ข้า้ วเปล่่าๆ อยู่�นาน
ขณะไปพักั อยู่�ที่�นั้น� ทีแี รกชาวบ้า้ นเขาไม่ม่ ีคี วามเลื่�อมใสและไว้ว้ างใจท่า่ นเลย
ตกกลางคืืนหััวหน้้าบ้้านตีีเกราะนััดให้้ชาวบ้้านมาประชุุมรวมกัันและประกาศว่่า
ขณะนี้้ม� ีีเสือื เย็น็ สองตัวั (หมายถึงึ ท่า่ นอาจารย์์กัับพระที่�อยู่่�ด้ว้ ยกัันสององค์์) มาพักั
อยู่�ในป่่าแห่่งนั้้�น จะเป็็นเสืือเย็็นประเภทใดก็็ยัังทราบไม่่ได้้ พวกเราไม่่ไว้้ใจเสืือเย็็น
สองตััวนั้้�น จึึงห้้ามไม่่ให้้เด็็กและผู้�หญิิงเข้้าไปในป่่านั้้�น แม้้ผู้�ชายจะไปก็็ควรมีีพวก
มีีเพื่�อนและมีีเครื่�องมืือติิดตััวไปด้้วย ไม่่ควรไปคนเดีียวและไปแต่่ตััวเปล่่าๆ เดี๋�ยว
เสืือเย็็นสองตัวั นั้้�นเอาไปกิินจะว่่าไม่่บอก
ขณะที่�เขากำลัังประชุุมประกาศเรื่�องเสืือเย็็นให้้ชาวบ้้านทราบ ก็็เป็็นเวลาที่�
ท่า่ นอาจารย์ก์ ำลังั เข้า้ ที่�ภาวนาอยู่�พอดีี เรื่�องที่�เขาประกาศให้ช้ าวบ้า้ นทราบทั้้ง� หมด
จึงึ เป็น็ เหมือื นประกาศให้ท้ ่า่ นซึ่ง�่ กำลังั ตกอยู่�ในคำกล่า่ วหาว่า่ เป็น็ เสือื เย็น็ ทราบด้ว้ ย
227
ประวััติิท่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิทิ ััตตเถระ
โดยตลอด ท่่านเกิิดความสลดสัังเวชใจอย่่างยิ่ง� ที่่ไ� ม่เ่ คยคาดฝัันมาก่่อนว่่า ตนจะ
เป็็นพระประเภทเสืือเย็็นดัังคำกล่่าวหา ขณะนั้้�นแทนที่่�ท่่านจะโกรธและเสีียใจ
ในคำกล่า่ วหาของเขา แต่ก่ ลับั เกิดิ ความเมตตาสงสารเขาอย่า่ งบอกไม่ถ่ ูกู กลัวั เขา
ผู้้�ไม่รู่้�เรื่อ�่ งอะไรเลยก็็มีจี ำนวนมาก จะพลอยเชื่�อ่ ตามคำเหลวไหลนั้้�น และพลอย
เป็น็ บาปหาบกรรมไปตามๆ กันั เมื่�อ่ ตายจากชาติินี้้ไ� ปแล้้ว เขาจะไปเกิิดเป็็นเสืือ
กันั ทั้้ง� บ้า้ น
พอตื่�นเช้้าท่่านก็็รีีบบอกกัับพระที่�อยู่่�ด้้วยว่่า คืืนนี้้�พวกชาวบ้้านเขาประชุุม
ประกาศกัันว่่า เราทั้้�งสององค์์เป็็นเสืือเย็็นที่�ปลอมแปลงตััวเป็็นพระมาหลอกลวง
อย่า่ งแยบยลลึกึ ลัับ เพื่�อให้้เขาตายใจเชื่�อถืือ แล้ว้ กลัับทำลายชีวี ิิตและทรััพย์์สิินเขา
ด้้วยวิิธีตี ่า่ งๆ ฉะนั้้�นเขาจึึงไม่เ่ ลื่�อมใสและไว้้ใจพวกเราทั้้�งสองเลยเวลานี้้� หากว่่าเรา
ทั้้�งสองหนีีไปจากที่่�นี่่�เสีียในเวลาที่่�เขากำลัังคิิดไม่่ดีีอยู่�ขณะนี้้� เวลาเขาตายไป
จะพากัันไปเกิิดเป็็นสััตว์์เป็็นเสืือกันั ทั้้�งบ้า้ น ซึ่ง่� นัับว่่าเป็็นกรรมเก่า่ เขาไม่่เบาเลย
เพื่อ่� ความอนุเุ คราะห์เ์ ขาซึ่ง่� ควรแก่ส่ มณกิจิ ที่่พ� อทำได้้ จึงึ ควรอดทนอยู่�ที่น� ี่่ไ� ปก่อ่ น
แม้้จะทุุกข์์ลำบากก็็พยายามอดทนไปจนกว่่าเขาจะพากัันกลัับใจได้้ แล้้วจะไป
ที่่ไ� หนค่อ่ ยไปกันั ดังั นี้้�
นอกจากเขาไม่ไ่ ว้้ใจและเลื่�อมใสแล้ว้ พวกผู้�ชายยัังพากันั มาคอยสัังเกตการณ์์
ตามสถานที่่�ที่่�ท่า่ นพักั อยู่่�บ่อ่ ยๆ ครั้ง� ละ ๓- ๔ คนโดยมีเี ครื่�องมือื ติดิ ตัวั มาด้ว้ ย มายืนื
ลอบๆ มองๆ อยู่�แถวบริิเวณใกล้้ๆ บ้้าง มายืืนอยู่่�ข้้างทางจงกรมบ้้าง มายืืนอยู่�
ที่่�หััวจงกรมบ้้าง มายืืนอยู่�กลางทางจงกรมบ้้าง ในเวลาท่่านกำลัังเดิินจงกรมทำ
ความเพียี รอยู่� ต่า่ งคนต่า่ งจ้อ้ งและสอดส่า่ ยสายตามองมายังั ท่า่ นและเหลือื บมองไป
รอบๆ บริเิ วณ เขาใช้เ้ วลาสังั เกตการณ์ด์ ้ว้ ยความไม่ไ่ ว้ใ้ จอยู่�ทำนองนั้้น� นานประมาณ
ครั้�งละ ๑๐ นาทีีบ้้าง ๑๕ นาทีีบ้้างแทบทุุกวััน และไม่่พููดจาไต่่ถามอะไรกัับท่่าน
ในระยะเริ่�มแรก แล้้วก็็พากัันกลัับไป วัันหลัังได้้โอกาสก็็พากัันมาใหม่่ เขาใช้้เวลา
228
พิงิ คนครสมััย
สังั เกตท่่านอยู่�นานวัันพอสมควร
ส่่วนอาหารปััจจััยเครื่ �องอาศััยเป็็นอยู่ �หลัับนอนของพระเสืือเย็็นทั้้�งสองตััว
จะขาดตกบกพร่่องหรืือจะเป็็นจะตายอย่่างไรบ้้างนั้้�น เขามิิได้้พากัันสนใจคิิดและ
ขวนขวายกันั เลย ฉะนั้้น� การเป็น็ อยู่�ของท่า่ นทั้้ง� สองที่�เขาให้น้ ามว่า่ เสือื เย็น็ จึงึ ลำบาก
อัตั คัดั มาก อาหารบิณิ ฑบาตอย่า่ งมากก็ไ็ ด้ข้ ้า้ วเปล่า่ ๆ มาฉันั บางวันั รวมทั้้ง� ฉันั น้้ำ
ด้้วยก็็อิ่�มพอเบาะๆ บางวัันรวมทั้้�งฉัันน้้ำก็็ไม่่พอ ที่่�อยู่่�หลัับนอนก็็อาศััยโคนไม้้
เป็น็ ประจำทั้้ง� แดดทั้้ง� ฝนก็ท็ นเอา เพราะที่่น� ั้้น� ไม่ม่ ีถี ้ำ้ หรืือเงื้อ� มผาพอได้อ้ าศัยั ถ้า้
ฝนตกชุกุ มาก ในบางวันั ตกทั้้ง� วันั พอฝนเบาลงบ้า้ งก็พ็ ยายามเที่่ย� วเก็บ็ ใบไม้แ้ ห้ง้
หญ้า้ แห้ง้ มาทำเป็น็ จากมุงุ พอบังั แดดบังั ฝนไปพลาง พอประทังั ชีวี ิติ ไปวันั หนึ่่ง� ๆ
ด้้วยความทุุกข์ล์ ำบากมากมาย
ขณะฝนตกก็เ็ ข้้าหลบซ่่อนอยู่�ในกลดในมุ้�งพอบรรเทาความหนาว เวลาลมพัดั
จากภููเขามาอย่่างแรง ฝนก็็สาด กลดก็็จะปลิิวหลุุดมืือ องค์์ท่่านและบริิขารก็็เปีียก
ตัวั สั่�นเหมือื นลูกู นกลูกู กา ถ้า้ เป็น็ ตอนกลางวันั ก็พ็ อทำเนา มองเห็น็ ที่�ไป ที่�หลบซ่อ่ น
และที่�เก็็บบริิขารต่่างๆ บ้้าง แต่่ฝนตกเอาตอนกลางคืืนรู้้�สึึกลำบากมาก ตาก็็มอง
ไม่่เห็็นอะไรทั้้�งฝนกระหน่่ำลง ลมกระหน่่ำมาประดัังกััน กิ่�งไม้้ที่่�ถููกลมพััดอย่่างแรง
ต่า่ งก็ข็ าดตกลงข้า้ งหน้า้ ข้า้ งหลังั ตูมู ตามๆ ไม่แ่ น่ใ่ จว่า่ ชีวี ิติ จะต้า้ นทานฝน ต้า้ นทานลม
ต้า้ นทานความเหน็บ็ หนาวหรือื จะต้า้ นทานกิ่�งไม้น้ ้อ้ ยใหญ่ท่ ี่่�หักั ตกลงและโหมกันั มา
จากทิศิ ต่า่ งๆ ในขณะนั้้�น
เมื่�อชีวี ิติ ยังั อยู่่�ก็ท็ นกันั ไป ร้อ้ นก็ท็ นไป หนาวก็ท็ นไป หิวิ ก็ท็ นไป กระหายก็ท็ นไป
อดบ้้างอิ่�มบ้้างก็็ทนไป จนกว่่าจะหมดกลิ่�นแห่่งความระแวงสงสััยของชาวบ้้าน
ที่�หวาดระแวงต่่อท่่าน ว่่าเป็็นเสืือเย็็นคอยหลอกลวงกิินเนื้้�อกิินหนัังเขา การขบฉััน
แม้เ้ พียี งข้า้ วเปล่า่ ๆ ก็อ็ ดมื้้อ� อิ่�มมื้้อ� สิ่�งอื่�นนั้้น� ไม่จ่ ำต้อ้ งพูดู ถึงึ ว่า่ เขาจะมีคี วามสนใจไยดีี
229
ประวัตั ิทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิิทััตตเถระ
ให้ท้ ่่าน ที่่�พัักที่�อยู่่�ก็แ็ บบคนอนาถาหาที่�เกาะที่�พึ่�งไม่่ได้้เราดีๆี นี่�เอง น้้ำก็็หิ้้�วกาน้้ำลง
ไปในคลองซึ่ง�่ อยู่่�ตีนี เขา กรองให้เ้ ต็ม็ กาแล้ว้ ก็ห็ิ้้ว� ขึ้น� มาฉันั มาใช้้ หลังั จากสรงเสร็จ็ แล้ว้
แต่่ทำความเพียี รสะดวกดีมี าก หมดกัังวลทุกุ ด้้านไม่ม่ ีีอะไรเกาะเกี่�ยว
ตอนกลางคืืนยามดึึกสงััดทำภาวนาฟัังเสีียงเสืือกระหึ่�มไปมาทีีละหลายๆ ตััว
ใกล้้ๆ บริิเวณที่่�ท่่านพัักใต้้ร่่มไม้้ แต่่แปลกอยู่�อย่่างหนึ่�งที่�เสืือไม่่เข้้ามาหาท่่านเลย
ล้ว้ นเป็น็ เสือื โคร่ง่ ใหญ่ล่ ายพาดกลอนทั้้ง� นั้้น� ท่า่ นว่า่ ท่า่ นเพลิดิ เพลินิ ไปกับั เสียี งสัตั ว์์
ชนิดิ ต่่างๆ แต่่บางทีีเสืือก็เ็ ข้า้ มาหาท่่านและลููกศิิษย์์ท่่านเหมืือนกันั เขาคงสงสัยั
ว่่าเป็็นสััตว์์ซึ่�่งควรจะเป็็นอาหารได้้บ้้าง แล้้วแอบเข้้ามาดูู พอคนกระดุุกกระดิิก
ลุุกขึ้้�นเขาร้้องโก้ก้ พร้้อมกัับกระโดดเข้้าป่่าไป วันั หลังั ไม่่เห็็นเขามาหาอีกี เลย
พอตกบ่่ายๆ ก็็มีีชาวบ้้านราว ๓ - ๔ คนออกมาสัังเกตการณ์์แทบทุุกวััน
แต่่เขาไม่่พููดจาอะไรกัับท่่าน ท่่านก็็มิิได้้สนใจกัับเขา เฉพาะพวกเขาเองบางครั้�งมีี
การพูดู กระซิบิ กระซาบกันั ขณะที่�พวกเขามาที่�นั่�นท่า่ นกำหนดจิติ ดูจู ิติ ใจเขาที่่�คิดิ ปรุงุ
อยู่่�ทุุกขณะและทุุกเวลาที่�เขามา ส่่วนพวกเขาเองก็็คงไม่่สนใจคิิดว่่า ท่่านจะรู้�เรื่�อง
ความคิดิ ปรุงุ ทางใจตลอดคำพูดู เขาที่�ระบายออกจากใจผู้�บงการอะไรเลย คงเข้า้ ใจว่า่
ตนมีคี วามลับั ที่�ไม่ม่ ีใี ครสามารถสอดรู้�อยู่�ภายใน จึงึ สนุกุ คิดิ เรื่�องต่า่ งๆ อย่า่ งเพลินิ ใจ
ซึ่่�งโดยมากก็็เป็็นความคิิดคอยจัับผิิดท่่านอยู่�ภายใน ท่่านกำหนดดููใจของใครที่่�มา
ด้ว้ ยกันั กี่ค� น ก็ม็ ีคี วามรู้้�สึึกนึึกคิิดที่่�คอยจับั ผิิดอยู่่�ภายในเช่น่ เดีียวกัันหมด สมกัับ
เขาประกาศสั่่ง� พวกเขาให้้มาสัังเกตการณ์์จริงิ ๆ
ท่า่ นเองแทนที่่จ� ะคิดิ ระวังั ตัวั กลัวั เขาจะจับั ผิดิ แต่ก่ ลับั คิดิ สงสารเขาเป็น็ กำลังั
ว่่าคนในบ้้านนั้้�นมีีไม่่กี่ �คนที่่�เป็็นผู้้�ชัักนำชาวบ้้านซึ่่�งมีีหลายคนให้้เห็็นผิิดไปด้้วย
ท่่านพัักอยู่�ที่�นั้้�นเป็็นเดืือนๆ ยัังไม่่เห็็นเขาลดละความพยายามคอยจัับพิิรุุธ
ความผิิดพลาดท่่าน พวกใดมาหาล้้วนมีีความจ้้องมองหาแต่่ความผิิดกัับท่่าน
230
พิิงคนครสมัยั
เช่น่ เดียี วกันั ท่า่ นว่า่ เขาช่า่ งพยายามเอาเสียี จริงิ ๆ แต่ย่ ังั ดีอี ยู่�อย่า่ งหนึ่�งที่�เขาไม่พ่ ร้อ้ มใจ
กัันมาขัับไล่่ท่่านให้้หนีีจากที่�นั้�น เป็็นเพีียงจััดวาระกัันมาควบคุุมโดยทางลัับเท่่านั้้�น
เมื่�อท่า่ นอยู่�นานไป ทั้้ง� พวกเขาก็ม็ าสังั เกตดูอู ยู่�หลายครั้ง� เฉพาะพวกหนึ่�งๆ ยังั ไม่อ่ าจ
จับั ความเคลื่�อนไหวที่่�ผิดิ พลาดท่า่ นได้้ เขาคงแปลกใจอยู่�มาก
ในเวลาต่อ่ มาคืนื วันั หนึ่�งท่า่ นกำลังั นั่�งภาวนาอยู่� ได้ย้ ินิ หรือื ทราบขึ้น� ภายในใจว่า่
หัวั หน้า้ บ้า้ นประชุมุ สอบถามผลของการสังั เกตการณ์ว์ ่า่ ได้ผ้ ลคืบื หน้า้ ไปเพียี งใดบ้า้ ง
ชาวบ้้านบรรดาที่�มาสัังเกตให้้คำตอบเป็็นเสีียงเดีียวกัันว่่า ไม่่มีีผลอะไรตาม
ความคิิดเห็็นของพวกเราที่่�คิิดกััน ไปทำอย่่างนั้้�นดีีไม่่ดีี น่่ากลััวจะเป็็นโทษมากกว่่า
ผลที่�คาดกััน ผู้�สงสััยซัักขึ้�น ทำไมว่่าอย่่างนั้้�น เขาตอบกัันว่่า ก็็เท่่าที่่�สัังเกตดููแล้้ว
ตุ๊�เจ้้าสองตนนั้้�น (ตุ๊�เจ้้าหมายถึึงพระ) ไม่่เห็็นมีีกิิริิยาท่่าทางใดๆ ที่่�เป็็นไปดัังที่่�
พวกเราคาดกันั ไปสังั เกตดูทู ีไี รก็เ็ ห็น็ แต่ท่ ่า่ นนั่่ง� หลับั ตานิ่่ง� อยู่่�บ้า้ ง ท่า่ นเดินิ กลับั ไป
กลัับมาในท่า่ สำรวม ไม่ม่ องโน้้นมองนี้้�อย่่างคนทั่่�วๆ ไปบ้า้ ง
คนที่�จะเป็็นเสืือเย็็นตั้�งท่่าคอยฉีีกสััตว์์กััดคนคงไม่่ทำอย่่างนั้้�น ต้้องมีีอาการ
แสดงออกให้พ้ อจัับได้้บ้า้ ง แต่่ตุ๊�เจ้้าสองตนนี้้�ไม่ม่ ีกี ิิริยิ าเช่น่ นั้้น� แฝงอยู่่�บ้า้ งเลย ถ้้าขืนื
ไปทำอย่่างที่�พากัันทำอยู่่�ทุุกวัันนี้้� จึึงน่่ากลััวเป็็นบาป ทางที่่�ถููกควรไปศึึกษาไต่่ถาม
ท่า่ นดูใู ห้้รู้�เหตุุผลต้น้ ปลายก่อ่ น อยู่�ๆ ก็ไ็ ปเหมาว่่าท่่านไม่่ดีเี อาเลยตามความคิิดเห็็น
เฉยๆ อย่่างนี้้�น่่ากลััวเป็็นบาป บรรดาพวกที่่�ไปสัังเกตท่่านมาแล้้ว พููดเป็็นเสีียง
เดีียวกัันว่่า ท่่านเป็็นตุ๊�เจ้้าดีียากจะหาได้้ พวกเราก็็เคยเห็็นตุ๊�เจ้้ามาบ้้างพอจะรู้�
ของดีีของไม่่ดีี บางรายก็็ว่่า เคารพเลื่�่อมใสท่่านมากกว่่าจะคิิดแส่่หาโทษท่่าน
ถ้า้ อยากทราบรายละเอียี ดก็ค็ วรไปศึกึ ษาไต่ถ่ ามท่า่ นดูบู ้า้ งว่า่ การนั่่ง� หลับั ตานิ่่ง� ๆ ก็ด็ ีี
การเดิินกลับั ไปกลัับมาก็ด็ ีี ท่่านนั่่�งเพื่อ่� อะไร และท่า่ นเดินิ หาอะไร
ท่า่ นว่า่ สุดุ ท้า้ ยแห่ง่ การประชุมุ ของชาวป่า่ ได้ค้ วามว่า่ ให้ค้ นไปไต่ถ่ ามท่า่ นดูู
231
ประวััติทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภููริิทัตั ตเถระ
ตามที่่�ตกลงกััน ตื่�่นเช้้ามาท่่านก็็พููดกัับพระที่่�อยู่่�ด้้วยว่่า เขาเริ่�มกลัับใจมาทางดีี
แล้ว้ คืืนนี้้เ� ขาประชุมุ กันั เกี่ย� วกับั การมาสังั เกตดูพู วกเรา ตกลงกันั ว่า่ จะจัดั ให้ค้ น
มาไต่ถ่ ามข้อ้ ข้อ้ งใจกับั พวกเรา พอวันั หลังั ตอนบ่า่ ยๆ เขาพากันั มาจริงิ ๆ ดังั ที่่ร�ู้�ไว้้
ในจำนวนที่่ม� ามีคี นหนึ่่ง� ถามขึ้้น� ว่า่ ตุ๊�เจ้า้ นั่่ง� หลับั ตานิ่่ง� ๆ และเดินิ กลับั ไปกลับั มานั้้น�
ตุ๊�เจ้า้ นั่่�งและเดินิ หาอะไร ท่า่ นตอบเขาว่า่ พุุทโธเราหาย เรานั่่�งและเดิินหาพุุทโธ
เขาถามท่า่ นว่า่ พุทุ โธเป็น็ ตัวั อย่า่ งไร พวกเราจะช่ว่ ยตุ๊�เจ้า้ หาได้ไ้ หม? ท่า่ นตอบว่า่
พุทุ โธเป็น็ ดวงแก้ว้ อันั ประเสริฐิ เลิศิ โลกในไตรภพ เป็น็ ดวงฉลาดรอบรู้�ทั่�วไตรโลกธาตุุ
ถ้้าสููจะช่่วยเราหาก็็ยิ่�งดีีมาก จะได้้เห็็นพุุทโธเร็็วๆ ง่่ายๆ ด้้วย (สููเป็็นคำที่�ชาวเขา
นับั ถืือกันั ว่่าดีมี ากสนิิทกันั มาก) เขาถามว่า่ พุทุ โธตุ๊�เจ้า้ หายมานานแล้้วหรืือ ท่่าน
ตอบว่า่ ไม่น่ าน ถ้า้ สููช่ว่ ยหาให้ย้ิ่�งจะพบเร็ว็ กว่่าเราหาเพียี งคนเดีียว
เขาถามว่า่ พุทุ โธเป็น็ ดวงแก้ว้ ใหญ่ไ่ หม? ท่า่ นตอบว่า่ ไม่ใ่ หญ่ไ่ ม่เ่ ล็ก็ พอดีกี ับั เรา
และกับั พวกสูดู ีๆี นี่�เอง ใครหาพุทุ โธพบคนนั้้น� ประเสริฐิ มองเห็น็ อะไรได้ต้ ามใจหวังั
เขาถาม มองเห็็นนรกสวรรค์์ได้้ไหมตุ๊�เจ้้า? ท่่านตอบว่่า มองเห็็นซิิ ไม่่เห็็นจะว่่า
ประเสริิฐได้้อย่า่ งไร ลูกู เมีียผัวั ตายมองเห็็นได้้ไหมตุ๊�เจ้า้ ? ท่่านตอบว่่า เห็็นหมด ถ้า้
ต้อ้ งการอยากเห็น็ เมื่อ�่ ได้พ้ ุทุ โธแล้ว้ เขาถาม สว่า่ งมากไหม? ท่า่ น สว่า่ งมากยิ่ง� กว่า่
พระอาทิติ ย์ต์ั้้ง� ร้อ้ ยดวงพันั ดวง เพราะพระอาทิติ ย์ไ์ ม่ส่ ามารถส่อ่ งเห็น็ นรกสวรรค์ไ์ ด้้
แต่่ดวงพุุทโธสามารถส่่องเห็็นหมด เขาถาม ผู้�หญิิงช่่วยหาได้้ไหม? เด็็กๆ ช่่วยหา
ได้ไ้ หม? ท่า่ น ได้ท้ ั้้ง� นั้้น� ไม่น่ ิยิ มว่า่ หญิงิ ว่า่ ชาย ว่า่ เด็ก็ หรืือผู้ใ้� หญ่ใ่ ครหาก็ไ็ ด้ท้ ั้้ง� นั้้น�
เขาถามท่่านว่่า พุุทโธนั้้�นประเสริิฐในทางใดบ้้าง กัันผีีได้้ไหม? ท่่านตอบว่่า พุุทโธ
ประเสริิฐ และใช้้ได้้หลายทางจนนัับไม่่ถ้้วน ในโลกทั้้�งสาม คืือกามโลก รููปโลก
อรูปู โลก โลกทั้้ง� สามต้อ้ งยอมกราบพุทุ โธทั้้ง� นั้้น� ไม่ม่ ีใี ครยิ่ง� ใหญ่ก่ ว่า่ พุทุ โธ ผีกี ็ก็ ลัวั
พุทุ โธมาก ต้้องกราบพุุทโธ ใครหาพุุทโธแม้้ยัังไม่่พบ ผีีเริ่ม� กลััวผู้้�นั้�นแล้ว้
เขาถามท่า่ น พุทุ โธเป็น็ แก้ว้ สีอี ะไรตุ๊�เจ้า้ ท่า่ นตอบ พุทุ โธเป็น็ แก้ว้ ดวงสว่า่ งไสว
232
พิิงคนครสมัยั
และมีหี ลายสีีจนนัับไม่ไ่ ด้้ พุทุ โธนี้้เ� ป็น็ สมบััติิอัันวิเิ ศษของพระพุุทธเจ้้า พุุทโธนั้้�น
เป็น็ องค์แ์ ห่ง่ ความรู้�ความสว่า่ งไสวไม่เ่ ป็น็ วัตั ถุุ พระพุทุ ธเจ้า้ ท่า่ นมอบให้พ้ วกเรา
ไว้้หลายปีีแล้้ว แต่่เราเองยัังหาพุุทโธที่่�ท่่านมอบให้้ยัังไม่่เจอ ไม่่ทราบว่่าอยู่�ที่�
ตรงไหน แต่่จะอยู่�ที่�ไหนไม่่สำคัญั นััก ที่่ส� ำคัญั ก็ค็ ืือถ้า้ สููจะพากัันช่่วยเราหาพุุทโธ
จริิงๆ ให้้พากัันนั่่�งหรืือเดิินนึึกในใจว่่าพุุทโธๆ อยู่่�ภายในโดยเฉพาะ ไม่่ให้้จิิตส่่ง
ออกไปนอกกาย ให้รู้้�อยู่่�กับั คำว่า่ พุทุ โธๆ เท่า่ นั้้น� ถ้า้ ทำอย่า่ งนี้้พ� วกสูอู าจเจอพุทุ โธ
ก่่อนเราก็็ได้้ เขาถามท่่านว่่าการนั่�งหรืือเดิินหาพุุทโธจะให้้นั่�งหรืือเดิินนานเท่่าไร
ถึึงจะพบพุทุ โธแล้้วหยุุดได้้ ท่า่ นตอบ ให้้นั่่�งหรืือเดิินเพียี ง ๑๕ หรืือ ๒๐ นาทีีก่อ่ น
สำหรับั ผู้้�ตามหาพุทุ โธทีแี รก พุทุ โธท่า่ นยังั ไม่อ่ ยากให้พ้ วกเราตามหาท่า่ นนานนักั
กลััวจะเหนื่่�อยแล้้วตามพุุทโธไม่่ทััน เดี๋๋�ยวจะขี้้�เกีียจเสีียก่่อน ทีีหลัังจะไม่่อยาก
ตามหาท่า่ นแล้ว้ เลยจะไม่พ่ บท่า่ น เอาเพียี งเท่า่ นี้้ก� ่อ่ น ถ้า้ อธิบิ ายมากกว่า่ นี้้� จะจำ
วิิธีีไม่่ได้แ้ ล้้วตามหาพุทุ โธไม่่พบ
เสร็็จแล้้วเขาพากัันกลัับบ้้าน การลาท่่านสำหรัับเขาแล้้วไม่่ต้้องพููดถึึง
เพราะเขาไม่เ่ คยลาใคร ว่า่ จะไปเขาลุกุ ขึ้น� แล้ว้ ก็ไ็ ปทันั ทีที ันั ใด ไม่ส่ นใจคำลาใครทั้้ง� นั้้น�
พอไปถึึงบ้้านแล้้ว ชาวบ้้านต่่างมารุุมถามเป็็นการใหญ่่ เขาอธิิบายให้้ฟัังตามที่่�ท่่าน
สั่�งสอนเขาแต่่โดยย่่อไว้้ก่่อนนั้้�น นอกจากนั้้�น เขายัังอธิิบายเรื่�องท่่านพระอาจารย์์
ให้้ชาวบ้้านฟัังว่่า ที่่�สงสััยการนั่่�งหลัับตานิ่่�งๆ และการเดิินกลัับไปกลัับมานั้้�น
ท่า่ นนั่่ง� และเดินิ หาพุทุ โธดวงเลิศิ ต่า่ งหาก มิไิ ด้น้ั่่ง� และเดินิ แบบเสืือเย็น็ ดังั ที่่พ� วกเรา
เข้า้ ใจกันั พอชาวบ้า้ นทราบวิธิ ีตี ามที่่พ� วกมาถามท่า่ นนำไปเล่า่ ให้ฟ้ ังั แล้ว้ ต่า่ งคน
ต่า่ งสนใจฝึึกหััดนึึกพุทุ โธภายในใจโดยทั่่�วกันั นัับแต่่หัวั หน้้าบ้้านลงมาถึงึ ผู้้�หญิงิ
และเด็็กๆ ที่่�พอรู้�วิิธีนี ึึกพุทุ โธได้้
เป็็นที่่�อััศจรรย์์ไม่่คาดฝัันว่่า จะมีีผู้�รู้�เห็็นธรรมของพระพุุทธเจ้้าภายในใจ
อย่า่ งประจักั ษ์โ์ ดยไม่เ่ นิ่�นนานนักั คือื ผู้�ชายคนหนึ่�งซึ่ง่� ตามหาพุทุ โธ แล้ว้ ประสบธรรม
233
ประวัตั ิทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิทิ ััตตเถระ
คืือความสงบสุุขทางใจจากการนึึกบริิกรรมพุุทโธตามวิิธีีที่่�ท่่านบอกเขา ท่่านเล่่าว่่า
ก่่อนหน้้า ๓ - ๔ วัันที่�เขาจะประสบผลจากพุุทโธ เขานอนหลัับฝัันถึึงท่่าน
พระอาจารย์ม์ั่่น� ว่า่ ท่า่ นเอาเทียี นใหญ่ท่ี่่จ� ุดุ ไฟอย่า่ งสว่า่ งไสวแล้ว้ ไปติดิ ไว้บ้ นศีรี ษะ
เขา พอท่่านติิดเทีียนเสร็็จแล้้วนัับแต่่ศีีรษะลงมาถึึงตััวเขาปรากฏว่่าสว่่างไสว
ไปโดยตลอด เขาดีีใจมากว่่าตนได้้ของดีีมีีความสว่่างไสวแผ่่ออกไปนอกกาย
ตั้้�งหลายๆ วา พอจิิตเขาเป็็นขึ้้�นมาก็็รีีบมาหาท่่านพระอาจารย์์ และเล่่าเรื่�่อง
ความเป็็นและความฝัันให้้ท่่านฟัังอย่่างน่่าอััศจรรย์์ จากนั้้�นท่่านก็็ได้้อธิิบาย
เพิ่่ม� เติมิ ให้เ้ ขาไปทำต่อ่ ปรากฏว่า่ ได้ผ้ ลอย่า่ งรวดเร็ว็ และยังั สามารถรู้้�ใจของผู้้�อื่น�
ได้อ้ ีีกด้้วย ว่่าใจของใครยัังมีเี ศร้า้ หมองและผ่่องใสเพียี งใด เขาพููดกับั ท่า่ นอย่่าง
ไม่่มีีการสะทกสะท้า้ นเลย ซึ่�ง่ ตรงกับั จริิตคนป่า่ ที่่�มีนี ิสิ ัยั พููดตรงไปตรงมาอยู่�แล้ว้
ในเวลาต่่อมาเขาออกมาเล่่าธรรมให้้ท่่านฟัังว่่า เขาได้้พิิจารณารู้�เห็็นจิิต
ท่า่ นอาจารย์แ์ ละพระที่�อยู่่�กับั ท่า่ นได้อ้ ย่า่ งชัดั เจน ท่า่ นเองก็ถ็ ามเขาบ้า้ งเป็น็ เชิงิ เล่น่ ๆ
ว่า่ จิิตของท่า่ นเป็น็ อย่า่ งไร มีีบาปมากไหม? เขาตอบท่่านทัันทีีเลยว่า่ จิติ ของตุ๊�เจ้้า
ไม่่มีีจุุดมีีดวงเหลืืออยู่�แล้้ว มีีแต่่ความสว่่างไสวอัันเป็็นที่่�อััศจรรย์์อย่่างยิ่�ง
อยู่่�ภายในเท่า่ นั้้น� ตุ๊�เจ้า้ เป็น็ ผู้้�ประเสริฐิ สุดุ ในโลกไม่ม่ ีใี ครเสมอเหมืือน เฮาไม่เ่ คยเห็น็
(คำว่า่ เฮาเทียี บกับั คำว่า่ ผม) ตุ๊�เจ้า้ มาพักั อยู่�ที่น� ี่่ต� ั้้ง� นานร่ว่ มปีแี ล้ว้ ทำไมไม่ส่ อนเฮา
บ้า้ งก๊า๊ แต่แ่ รกมาอยู่� (ก๊า๊ เท่า่ กับั “เล่า่ ” หรือื “ไหม” ก็ไ็ ด้้ แปลได้ห้ ลายนัยั มากพอดูู
มีตี ิดิ ท้้ายประโยคได้้ทั้้�งคำถาม คำตอบ)
ท่่านตอบ จะให้้เราสอนอย่่างไร ก็็ไม่่เคยเห็็นพวกสููมาศึึกษาไต่่ถามเรานี่�นา
เขาตอบท่่านว่่า ก็็เฮาบ่่ฮู้้�ก๊๊า (บ่่เท่่ากัับไม่่) ว่่าตุ๊�เจ้้าเป็็นผู้้�วิิเศษ ถ้้าฮู้้�จะทนอยู่�ได้้
อย่่างไร ต้้องมาแน่ๆ่ ทีีนี้้�พวกเฮาฮู้�แล้ว้ ก๊า๊ ว่่าตุ๊�เจ้้าเป็น็ ผู้้�ฉลาดมาก เวลาพวกเฮา
มาถามว่า่ ตุ๊�เจ้า้ นั่่ง� หลับั ตานิ่่ง� ๆ และเดินิ กลับั ไปกลัับมานั้้น� ทำทำไม หรืือหาอะไร
ตุ๊�เจ้า้ ก็บ็ อกพวกเฮาว่า่ พุทุ โธหาย ให้พ้ วกเฮาช่ว่ ยหา เมื่อ�่ ถามถึงึ พุทุ โธเป็น็ ลักั ษณะ
234
พิิงคนครสมัยั
อย่่างไร ก็็บอกไปว่่าเป็็นแก้้วดวงสว่่างไสว ความจริิงจิิตตุ๊๊�เจ้้าเป็็นพุุทโธอยู่�แล้้ว
มิิได้้สููญหายไปไหน แต่่เป็็นอุุบายฉลาดของตุ๊�เจ้้าที่่�เมตตาสงสารพวกเฮาให้้
ภาวนาพุุทโธ เพื่�่อให้้จิิตพวกเฮาสว่่างไสวเหมืือนจิิตตุ๊๊�เจ้้าต่่างหาก เฮาฮู้�แล้้วว่่า
ตุ๊�เจ้้าเป็็นผู้้�ประเสริิฐและเฉลีียวฉลาด ปรารถนาให้้พวกเฮาได้้บุุญ มีีความสุุข
และพบพุทุ โธดวงประเสริฐิ ที่่�ใจตัวั เอง มิิใช่่หาพุุทโธให้ตุ้๊�เจ้า้
นับั แต่เ่ ขาคนนั้้น� ได้เ้ ห็น็ ธรรมภายในใจเพียี งคนเดียี วเท่า่ นั้้น� เรื่�องก็ก็ ระจายไป
ทั่�วบ้า้ นในไม่ช่ ้า้ คนในบ้า้ นต่า่ งก็เ็ กิดิ ความสนใจและพากันั ภาวนาพุทุ โธไปตามๆ กันั
ตลอดเด็็กเล็็กๆ และเกิิดความเชื่�อถืือและเลื่�อมใสท่่านพระอาจารย์์มั่�นมาก เรื่�อง
เสืือเย็็นเลยหายซากไป ไม่่มีีใครกล่่าวถึึงเลย นัับแต่่นั้้�นมาเวลาท่่านกลัับจาก
บิิณฑบาต คนที่่�ภาวนาเป็็นนั้้�นต้้องตามส่่งบาตรและศึึกษาธรรมกัับท่่านทุุกวััน
ถ้้าวัันไหนเขามีีธุุระไม่่ได้้ตามส่่งบาตรท่่านก็็สั่�งกัับคนไว้้ ในหมู่่�บ้้านนั้้�นทราบว่่า
มีีคนภาวนาเป็็นอยู่่�หลายคนมีีทั้้�งชายและหญิิง ที่่�เก่่งกว่่าเพื่�่อนนั้้�นก็็คืือเขา
คนเป็็นก่อ่ นนั่่น� เอง
คนเราเมื่�อความพอใจมีีแล้้ว สิ่�งอื่�นๆ ก็็ค่่อยเป็็นไปเอง เช่่นคนพวกนี้้�แต่่ก่่อน
เขาไม่เ่ คยสนใจกับั ท่า่ นเลยว่า่ ท่า่ นได้อ้ ยู่�ได้น้ อนได้ข้ บฉันั อย่า่ งไรบ้า้ ง แม้จ้ ะเป็น็ หรือื
จะตายเขาไม่่สนใจทั้้�งนั้้�น พอเขาเกิิดความเชื่�่อถืือและเลื่�่อมใสแล้้ว ทุุกสิ่ �งที่่�เคย
ขาดแคลนก็็กลัับกลายเป็็นความสมบููรณ์์ขึ้้�นมาเป็็นลำดัับ ทางจงกรม กุุฏิิที่่�พััก
ที่่�ฉััน เขาพร้้อมกัันมาทำถวายท่่านเองจนเรีียบไปหมดโดยมิิได้้บอกกล่่าวเลย
มิหิ นำเขายังั มาตำหนิทิ ่า่ นเป็น็ เชิงิ ชมเชยอยู่�อย่า่ งลึกึ ลับั ด้ว้ ยว่า่ ทางจงกรมอย่า่ งนั้้น�
ตุ๊�เจ้า้ ก็เ็ ดินิ ได้้ ดูแู ล้ว้ มีแี ต่ต่ ้น้ ไม้เ้ ครืือเขาเถาวัลั ย์เ์ ต็ม็ ไปหมด ตุ๊�เจ้า้ มิใิ ช่ห่ มูพู อจะเดินิ
บุกุ ป่า่ ฝ่า่ ดงไปอย่า่ งนั้้น� แต่ท่ ำไมยังั อุตุ ส่า่ ห์เ์ ดินิ บุกุ ไปได้้ เมื่อ่� เฮาถามว่า่ นี่่ท� างอะไร
ก็็บอกว่่าทางเดินิ หาพุุทโธ พุทุ โธเราหาย เมื่่�อเฮาถามว่่า นั่่ง� หลับั ตาอยู่�นิ่�งๆ นั้้น�
นั่่ง� ทำไม ก็บ็ อกว่า่ นั่่�งหาธรรมบ้้าง นั่่ง� หาพุทุ โธบ้้าง พููดอย่า่ งนั้้�นก็็ได้้
235
ประวัตั ิทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภููริิทัตั ตเถระ
ตุ๊�เจ้้านี้้�แปลกกว่่าคนทั้้�งหลาย ตุ๊�เจ้้าวิิเศษเลิิศโลกเท่่าไรก็็มิิได้้บอกว่่าวิิเศษ
ตุ๊�เจ้้าคนนี้้�แปลกมาก เฮาชอบนิิสััยตุ๊�เจ้้าตนนี้้�มาก ที่�หลัับที่�นอนก็็มีีแต่่ใบไม้้ปููเต็็ม
พื้้น� ดินิ จนจะเหม็น็ เน่า่ อยู่�แล้ว้ ท่า่ นทนนอนมาตั้ง� หลายเดือื นทำไมทนได้้ เฮาดูทูี่�นอน
ตุ๊�เจ้า้ แล้ว้ เหมือื นที่�นอนหมูู เห็น็ แล้ว้ เฮาสงสารตุ๊�เจ้า้ มากจนเกืือบร้อ้ งไห้้ พวกเฮาเอง
ก็็โง่่จริิงๆ โง่่กัันทั้้�งบ้้าน ไม่่รู้�จัักของดีี มิิหนำบางคนยัังหาว่่าตุ๊�เจ้้ามาอยู่�เพื่่�อ
หลอกลวงชาวบ้า้ นแล้ว้ เขาก็พ็ ากันั รังั เกียี จระแวง แต่เ่ วลานี้้พ� วกเขาพากันั เชื่อ่� ถืือ
และเลื่�อ่ มใสตุ๊�เจ้า้ กัันทั้้�งบ้้านแล้ว้ เพราะเขาทราบเรื่่อ� งของตุ๊�เจ้า้ จากเฮาก๊า๊ ดังั นี้้�
ท่่านว่่าคนพวกนี้้�ถ้้าลงเขาได้้เชื่�อและเคารพนัับถืือแล้้ว ต้้องนัับถืือแบบถึึงใจ
จริิงๆ และถึึงไหนถึึงกััน เป็็นก็็เป็็นด้้วยกัันตายก็็ตายด้้วยกััน แม้้ชีีวิิตก็็ยอมสละได้้
เราพููดอะไรเขาเชื่�อฟัังและเคารพนัับถืือมาก การบริิกรรมภาวนาหาพุุทโธของเขา
ท่่านก็็สอนให้้เขยิิบเวลาขึ้�นไปตามความเคยชิินและผู้�ชำนาญเป็็นลำดัับ ปีีนั้้�นท่่าน
ต้้องจำพรรษากัับพวกเขารวมแล้้วเป็็นเวลาปีีกว่่า ท่่านไปอยู่่�กัับพวกเขา ตั้�งแต่่ต้้น
เดืือนกุุมภาพัันธ์์จนถึึงเดืือนเมษายนปีีหลัังจึึงได้้จากเขาไป ก่่อนจะจากเขาไปได้้
ก็น็ ับั ว่า่ ทุลุ ักั ทุเุ ลด้ว้ ยความสงสารเขาเอาการอยู่� เนื่�องจากเขาไม่ย่ อมให้ท้ ่า่ นหนีไี ปไหน
เอาเลย เขาบอกท่า่ นว่า่ แม้ท้ ่า่ นตายลงไปในที่่น�ั้้น� เขาทั้้ง� บ้า้ นจะรับั รองเผาศพท่า่ น
แม้เ้ ขาเองก็็มอบชีีวิิตไว้ก้ ัับท่่านด้้วย เพราะความรักั และเคารพเลื่่อ� มใสท่่านมาก
ผลดีีก็็เห็น็ ประจักั ษ์์ตาประจัักษ์ใ์ จ
น่่าชมเชยเขาที่่�มีีความฉลาดระลึึกในความผิิดได้้ พอเห็็นพระที่�ปฏิิบััติิดีี
น่่าเลื่�อมใสจริิงๆ แล้้วก็็กลัับมาเห็็นโทษความผิิดของตนที่่�คิิดไม่่ดีีแต่่ก่่อน แล้้ว
พร้้อมกัันมาขอขมาโทษท่่านให้้อโหสิิกรรมให้้ ก่่อนจากพวกเขาท่่านได้้พููดกัับพระ
ที่�อยู่่�ด้ว้ ยว่่า ที่�นี่�เขาหมดโทษแล้้ว เราจะไปที่�ไหนก็็ได้ไ้ ม่่ขััดข้้องแล้ว้ แต่ส่ ำคััญตอน
ลาเขาออกจากที่่น� ั้้น� ท่า่ นว่า่ น่า่ สงสารสังั เวชกับั ความรักั ความนับั ถืือความเคารพ
เลื่�่อมใสและคำวิิงวอนเขาจนบอกไม่่ถููก พอพวกเขาทราบว่่าท่่านจะจากเขาไป
236
พิิงคนครสมััย
เท่า่ นั้้น� เขาพากันั ออกมาทั้้ง� บ้า้ นมาร้อ้ งไห้ว้ ิงิ วอนกันั อย่า่ งชุลุ มุนุ วุ่�นวายไปทั้้ง� ป่า่
เหมืือนคนร้้องไห้้คิิดถึึงคนตายนั่่�นเอง ท่่านก็็พยายามแสดงเหตุุผลที่่�จำต้้องจาก
เขาไป และปลอบโยนพวกเขาไม่ใ่ ห้เ้ สียี ใจจนเลยขอบเขตแห่ง่ ธรรม คืือความพอดีี
จนเขาเป็น็ ที่่ล� งใจแล้้วก็็ออกจากที่่พ� ัักอันั แสนสำราญนั้้น�
สิ่�งที่�ไม่ค่ าดฝันั กลับั เกิดิ ขึ้น� อีกี คือื ทั้้ง� เด็ก็ และผู้�ใหญ่ต่ ่า่ งคนต่า่ งวิ่�งออกไปรุมุ ล้อ้ ม
ท่า่ นและเข้า้ แย่ง่ เอาบริขิ าร กลด บาตร กาน้้ำ กับั ผู้�ตามส่ง่ ท่า่ น และฉุดุ ชายสบงจีวี ร
กอดแข้ง้ กอดขาท่า่ นดึงึ กลับั มาที่่�พักั อีกี เหมือื นเด็ก็ ๆ โดยไม่ย่ อมให้ท้ ่า่ นไป ท่า่ นต้อ้ ง
กลับั มาแสดงเหตุผุ ลและปลอบโยนใจให้ส้ งบเย็น็ อีกี พักั หนึ่�งแล้ว้ ค่อ่ ยพากันั ปล่อ่ ยให้้
ท่่านไป พอท่่านก้้าวออกจากที่่�พัักเดิินไปได้้ประมาณ ๔-๕ วาเท่่านั้้�น ต่่างก็็ร้้องไห้้
แล้้วพากัันตามฉุุดเอาท่่านกลัับมาอีีก ทำเอาท่่านเสีียเวลาไปหลายชั่�วโมง ฟัังเสีียง
ร้อ้ งไห้ร้ ะเบ็ง็ เซ็ง็ แซ่ฉ่ ุกุ ละหุกุ วุ่�นวายไปทั่�วทั้้ง� ป่า่ ซึ่ง่� เป็น็ ที่่�น่า่ สมเพชเวทนาเอานักั หนา
คำว่่า “เสืือเย็น็ ” ที่่เ� กิิดขึ้้น� ในตอนแรกๆ จึงึ หมดความหมายไปทั้้�งสองฝ่่าย
ที่่ย� ังั เหลืืออยู่่�จึงึ มีแี ต่ค่ วามเคารพเลื่อ่� มใสความอาลัยั อาวรณ์ใ์ นท่า่ นผู้ท�้ รงคุณุ ธรรม
อัันสููงส่ง่ ที่่�สุุดจะอดกลั้น� ไว้ไ้ ด้้ ขณะที่่�ท่่านจากไปจึงึ มีแี ต่เ่ สีียงร้้องไห้้ระทมทุุกข์ข์ อง
พวกชาวเขาที่่�พิไิ รรำพันั ทั้้ง� เสียี งร้อ้ งไห้แ้ ละสั่�งเสียี ว่า่ “เมื่�อตุ๊�เจ้า้ ไปแล้ว้ ให้ร้ ีบี กลับั คืนื
มาหาพวกเฮาอีีก อย่่าอยู่�นาน พวกเฮาคิิดถึึงตุ๊�เจ้้าแทบอกจะแตกตายอยู่�เดี๋�ยวนี้้�
แล้้วก๊๊า” จนไม่่ทราบว่่าเป็็นเสีียงเด็็กหรืือเสีียงผู้�ใหญ่่ ที่่�ต่่างคนต่่างร้้องไห้้ไว้้ทุุกข์์
ในคราวท่่านจากไปเวลานั้้น�
นัับว่่าท่่านไปอยู่ �ในท่่ามกลางแห่่งความระแวงสงสััยไม่่พอใจของเขา
ในครั้�งแรก แต่่จากไปในท่่ามกลางแห่่งความอาลััยเสีียดายของเขาในภายหลััง
จึงึ นับั ว่า่ ท่า่ นเที่�ยวชะล้า้ งสิ่�งสกปรกรกรุงุ รังั ให้ก้ ลายเป็น็ ของสะอาดปราศจากมลทินิ
ควรแก่่ความเป็็นของมีีคุุณค่่าขึ้�นได้้ สมกัับท่่านบวชมาเป็็นลููกศิิษย์์ของพระตถาคต
237
ประวััติิท่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิทิ ัตั ตเถระ
ผู้�ไม่่ถืือโกรธถืือโทษกัับผู้�ใดจริิงๆ ใครรัังเกีียจท่่านก็็พยายามอนุุเคราะห์์ด้้วย
ความเมตตาสงสาร ไม่ย่ ึดึ เอาความผิดิ พลาดของเขามาเป็น็ อารมณ์เ์ ครื่อ่� งขุ่�นข้อ้ ง
หมองใจให้เ้ ป็น็ ภัยั แก่ต่ นและผู้้�อื่น� มีใี จที่่เ� ต็ม็ เปี่่ย� มด้ว้ ยเมตตา อันั เป็น็ ที่่เ� จริญิ ศรัทั ธา
ของโลกผู้้�ร้อนด้ว้ ยกิเิ ลสตัณั หาวิ่ง� เข้า้ มาอาศัยั ให้ไ้ ด้ร้ ับั ความไว้ว้ างใจและเย็น็ ฉ่่ำ
ทั่่ว� หน้้ากันั นัับว่า่ เป็น็ ผู้้�อัศจรรย์ด์ ้้วยคุุณธรรมอัันหาที่่�เปรีียบได้ย้ าก
ขณะนั่�งฟัังท่่านเล่่า ผู้�ฟัังเกิิดความสัังเวชสลดใจอดวาดภาพไปตามไม่่ได้้
ปรากฏในมโนภาพขณะนั้้�น เหมืือนดููภาพยนตร์์ที่�แสดงเรื่�องชุุลมุุนวุ่�นวายของชาว
บ้้านป่่าที่่�มีีศรััทธาแรงกล้้า สละเลืือดเนื้้�อชีีวิิตดวงใจต่่อท่่านผู้้�วิิเศษด้้วยคุุณธรรม
ขอให้ท้ ่า่ นประพรมโสรจสรงด้ว้ ยพรหมวิหิ าร ประทานเมตตาแก่พ่ วกเขาให้ม้ ีชี ีวี ิติ ชีวี า
เจริิญวาสนาสืืบต่่อไป ด้้วยการวิิงวอนและร้้องไห้้วิ่�งกอดแข้้งกอดขา ฉุุดผ้้าสัังฆาฏิิ
สบงจีีวรบาตรบริิขารท่่านกลัับมาสู่�บรรณศาลาหลัังเล็็กๆ ของฤๅษีีที่่�มุุงด้้วย
เปลืือกไม้้ใบหญ้้าอัันแสนสำราญ ซึ่่�งเป็็นที่่�น่่าสงสารอย่่างประทัับใจ แต่่เป็็นสิ่�งที่่�
สุุดวิิสััยของโลก อนิิจฺฺจํํ จำมาต้้องจำจาก เพราะการพลััดพรากแปรผัันเป็็น
สายทางเดิินแห่่งคติิธรรมดา ไม่่มีีท่่านผู้้�ใดสามารถปิิดกั้�นหรืือทำลายได้้ ดัังนั้้�น
ท่่านพระอาจารย์์มั่่�น แม้้จะทราบอััธยาศััยของชาวศรััทธาที่่�เกี่�ยวพัันหนัักแน่่น
กับั ท่า่ นอยู่�อย่่างเต็็มใจก็จ็ ำต้อ้ งจากไป ในเมื่อ่� กาลมาถึึงแล้ว้
เป็็นที่�ทราบกัันว่่า ท่่านพระอาจารย์์มั่�นที่�ชาวบ้้านในเขาเคยให้้นามท่่านว่่า
“เป็น็ เสือื เย็น็ ” แต่ท่ ่า่ นเป็น็ วิสิ ุทุ ธิบิ ุคุ คลอยู่�ในข่า่ ยแห่ง่ ปุญุ ฺญฺ กฺเฺ ขตฺตฺ ํํ โลกสฺสฺ ของโลก
ท่า่ นได้้จากชาวเขาไปเพื่�อบำเพ็ญ็ ประโยชน์์แก่โ่ ลกต่่อไปตามอััธยาศััยไม่ม่ ีปี ระมาณ
เรื่�่องทั้้�งนี้้�นัับว่่าเป็็นคติิแก่่อนุุชนรุ่�นหลัังได้้เป็็นอย่่างดีี ซึ่่�งเวลานี้้�พุุทธศาสนิิกชน
ผู้้�รักความสงบ กำลังั วิิตกห่ว่ งใยทั้้ง� ตนและพุุทธศาสนาอันั เป็็นสมบัตั ิิล้น้ ค่่า และ
เป็็นคู่�เคีียงแห่่งชีีวิิตจิิตใจตลอดมา ที่่�อาจถููกเพ่่งเล็็งกล่่าวหาอย่่างลึึกลัับว่่าเป็็น
“เสืือเย็น็ ” ทำนองที่่ท� ่า่ นพระอาจารย์ม์ั่่น� ถูกู มา แล้ว้ กำจัดั ทำลายอย่า่ งเปิดิ เผยก็ไ็ ด้้
238
พิิงคนครสมััย
จากฝ่า่ ยใดก็ต็ ามที่่ม� ีคี วามรู้�ความเห็น็ เป็น็ ปรปักั ษ์ต์ ่อ่ หลักั พระศาสนาและคตินิ ิสิ ัยั
ของพุุทธศาสนิิกชน ซึ่�่งเวลานี้้�ก็็เริ่�มไหวตััวบ้้างพอให้้รู้้�สึึกว่่าไม่่ควรนอนใจ
ถ้า้ นอนหลับั ทับั สิทิ ธิ์จ� นเกิินไปอาจเสียี ใจในภายหลััง
ท่่านพระอาจารย์์มั่่�นท่่านดำเนิินตามแบบสุุคโต ไปอยู่�ในป่่าในเขาก็็เป็็น
ประโยชน์์แก่่ชาวป่่าชาวเขา เทวบุุตร เทวธิิดา อิินทร์์ พรหม ภููตผีี นาค ครุุฑ
ไม่ว่ ่า่ งงาน ท่า่ นมีเี มตตาสงสารอนุเุ คราะห์โ์ ลกอยู่่�ตลอดเวลา ออกมาเมือื งมนุษุ ย์ม์ นา
ก็โ็ ปรดมนุษุ ย์ม์ นา พระ เณร ชีี คหบดีที วยข้้าประชาชนคนทุุกชั้น� ไม่เ่ ว้น้ แต่ล่ ะเวลา
มีีมนุุษย์์มนาไปมาหาสู่่�ศึึกษาอบรมอรรถธรรมกัับท่่านเป็็นประจำ นัับว่่าท่่าน
ทำประโยชน์ม์ หาศาลแก่ส่ ่ว่ นรวม ซึ่ง่� ยากจะมีผีู้�ทำได้ล้ ะเอียี ดลออกว้า้ งขวางเหมือื น
อย่่างท่่าน
เวลาพักั อยู่�ในภูเู ขา ตอนบ่่ายๆ เย็็นๆ พวกชาวป่า่ ก็พ็ ลอยได้้รัับความแช่ม่ ชื่�น
เบิิกบานจากธรรมที่่�ท่่านแสดงโสรจสรง ตกตอนดึึกก็็แก้้ปััญหาและแสดงธรรม
แก่เ่ ทวดาที่�มาจากชั้น� และที่่�ต่า่ งๆ ฟังั เรื่�องเช่น่ นี้้น� ับั ว่า่ เป็น็ ภาระอันั หนักั ที่่�ท่า่ นต้อ้ งทำ
ซึ่่�งหาตััวแทนยาก ไม่เ่ หมืือนการสั่�งสอนมนุษุ ย์ม์ นาที่่�ใครๆ สั่�งสอนก็็พอรู้�เรื่อ�่ งกััน
นอกจากจะฟังั และปฏิบิ ัตั ิติ ามหรืือไม่เ่ ท่า่ นั้้น� การเกี่ย� วข้อ้ งกับั เทพเจ้า้ ทั้้ง� เบื้้อ� งบน
เบื้้อ� งล่า่ งนับั ว่า่ เป็น็ เรื่อ่� งสำคัญั มากสำหรับั ท่า่ นพระอาจารย์ม์ั่่น� ฉะนั้้น� ประวัตั ิขิ อง
ท่า่ นจึงึ มักั มีเี รื่อ�่ งเกี่ย� วกับั เทพสับั ปนกันั ไปเสมอตามประสบการณ์ใ์ นสถานที่่แ� ละ
เวลาต่่างๆ กันั จนกว่า่ จะจบประวัตั ิิท่่าน เรื่อ�่ งทำนองนี้้�ถึงึ จะสิ้�นสุดุ ลง
เมื่�อไม่่นานมานี้้�ผู้�เขีียนได้้ไปกราบนมััสการท่่านพระอาจารย์์ผู้�ทรงคุุณธรรม
อันั สูงู ซึ่ง�่ เป็น็ อาจารย์ท์ างวิปิ ัสั สนากรรมฐาน มีปี ระชาชนและพระเณรเคารพนับั ถือื
ท่่านมากแทบทั่�วประเทศไทย พอไปถึึงก็็เป็็นเวลาที่่�ท่่านกำลัังสนทนาธรรมอยู่�
กัับพระ ๓ - ๔ องค์์ ซึ่ง�่ เป็็นลูกู ศิษิ ย์ท์ ่า่ นภายในวัดั เราพลอยได้โ้ อกาสเข้้าผสมด้ว้ ย
239
ประวััติิท่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิิทััตตเถระ
ท่่านแสดงอััธยาศััยด้้วยความเมตตาอย่่างยิ่�ง เราเริ่�มสนทนาธรรมภาคปฏิิบััติิแขนง
ต่า่ งๆ จนเตลิดิ ไปถึงึ เรื่�องของท่า่ นพระอาจารย์ม์ั่�นซึ่ง่� เป็น็ อาจารย์ท์ ่า่ น ระยะนั้้น� ท่า่ น
ไปศึึกษาอบรมอยู่่�กัับท่่านพระอาจารย์์มั่�นที่่�จัังหวััดเชีียงใหม่่ ในภููเขาลึึกห่่างจาก
ตัวั อำเภอมาก เดิินด้ว้ ยเท้้าเปล่า่ เป็น็ วันั ๆ จึึงจะถึึงอำเภอ ท่า่ นเล่่าให้้ฟัังหลายเรื่�อง
ซึ่่�งล้้วนเป็็นเรื่�องที่�ฟัังแล้้วสะดุุดใจ และเกิิดความอััศจรรย์์ชนิิดบอกไม่่ถููก แต่่จะนำ
มาเล่า่ ให้ท้ ่า่ นฟังั เท่า่ ที่�เห็น็ ว่า่ อยู่�ในเกณฑ์ท์ี่�ควร นอกนั้้น� จึงึ ขอผ่า่ นไป ตามที่�เคยเรียี น
ให้้ทราบมาแล้้ว
ท่่านเล่่าว่่าท่่านพระอาจารย์์มั่�น นอกจากจะเป็็นที่�แน่่ใจอย่่างยิ่�ง ว่่าท่่านเป็็น
ผู้�บริสิ ุุทธิ์�หมดจดในสมัยั ปัจั จุุบัันแล้้ว ท่า่ นยัังมีคี ุุณธรรมพิเิ ศษหลายประการอีกี ด้้วย
ทั้้�งน่่ากลััว ทั้้�งน่่าเคารพ ทั้้�งน่่าเลื่�อมใส ทั้้�งทำให้้เราระวัังตััวอยู่�ตลอดเวลา ความรู้�
แปลกๆ ที่่�ท่่านเล่่าให้้ฟัังนั้้�น ผมเองก็็จำไม่่ได้้หมด ผู้�เขีียนเรีียนถามท่่านว่่า ส่่วนที่�
จำไม่่ได้้ก็็สุุดวิิสััย แต่่ที่�พอจำได้้ก็็ขออาราธนาเล่่าให้้กระผมฟัังบ้้าง พอได้้ยึึดไว้้เป็็น
ขวััญใจและเป็็นที่�ระลึึกบููชาไปนานๆ ท่่านพููดว่่า ก็็เราคิิดอะไรขึ้้�นมาภายในใจ
ท่่านรู้�เอาเสียี หมด จะว่า่ อย่า่ งไรล่่ะ ผมเองเหมืือนถูกู มัดั ไว้้ทั้้�งวัันทั้้�งคืืนเลย ด้้วย
การระวังั รักั ษาจิติ ถึงึ ขนาดนั้้น� ท่า่ นยังั เอาเรื่อ่� งความคิดิ ของเราไปเทศน์ใ์ ห้เ้ ราและ
หมู่่�เพื่อ�่ นฟังั จนได้้ แต่จ่ ิิตผมก็ร็ ู้้�สึึกว่่าดีอี ยู่�ไม่น่ ้้อยในระยะที่่�อยู่่�กัับท่่านนั้้น� เป็น็ แต่่
รัักษาใจไม่ใ่ ห้้คิดิ ไปทุกุ แง่่ทุุกมุุมไม่่ได้้เท่า่ นั้้น� เอง
ใครๆ ก็็ทราบว่า่ ใจเป็็นของเล่่นเมื่�อไร มันั คิดิ ได้ท้ ั้้�งวัันทั้้ง� คืนื ใครจะไปทนตาม
ทนห้า้ มมันั หวาดไหว ฉะนั้้น� จึงึ โดนท่า่ นเทศน์เ์ สียี เรื่�อย บางทีเี ราคิดิ และหลงลืมื ไปแล้ว้
พอมาหาท่่าน ท่่านเทศน์เ์ รื่�องนั้้�นขึ้�น เราถึึงระลึกึ ได้้ว่่า เราได้้หลวมตััวคิดิ อย่่างท่า่ น
ว่า่ จริงิ ๆ อย่า่ งนี้้� ท่า่ นดุใุ ห้ท้ ่า่ นอาจารย์ด์ ้ว้ ยหรืือ? ผู้เ้� ขียี นถาม บางทีที ่า่ นดุเุ อาบ้า้ ง
แต่่บางทีีแนะนำไปทีีเดีียว โดยยกเอาเรื่�่องที่่�เราคิิดนึึกฝัันไปนั่่�นเองมาเป็็นธรรม
แสดงแก่่เราเอง บางครั้�งก็็มีีพระไปนั่่�งฟัังอยู่่�ด้้วย เรานึึกอายพระที่่�ไปได้้ยิินด้้วย
240
พิงิ คนครสมัยั
แต่่ดีีอยู่�อย่่างหนึ่่�ง เวลามีีพระไปนั่่�งฟัังอยู่่�ด้้วยนัับแต่่หนึ่่�งองค์์ขึ้้�นไป ท่่านไม่่ระบุุ
ชื่�อ่ ผู้้�เป็น็ ต้้นเหตุุคิิด เป็น็ แต่่อธิบิ ายเรื่�่องความคิดิ นึกึ ดีีชั่่�วนั้้น� ๆ ไปเรื่อ่� ยๆ เท่า่ นั้้น�
ท่า่ นอาจารย์์คิิดอย่่างไรบ้้าง ท่า่ นถึงึ ได้ด้ ุุบ้า้ งสั่ง� สอนบ้้าง ผู้เ�้ ขียี นเรียี นถาม
ฟังั แต่่คำว่า่ ปุถุ ุุชนเป็็นไร มันั หนายิ่�งกว่่าภูเู ขาหินิ และชนดะไปหมด ไม่เ่ ลืือกว่่าดีี
ว่า่ ชั่่ว� ว่า่ ผิดิ ว่า่ ถูกู มันั คิดิ ไปได้ท้ั้้ง� นั้้น� พอดีกี ับั เรื่อ�่ งที่่ค� วรดุทุ ่า่ นถึงึ ได้ด้ ุุ ท่า่ นอาจารย์์
กลััวท่่านมากหรืือเปล่่าเวลาท่่านดุุ ผู้้�เขีียนเรีียนถาม ทำไมจะไม่่กลััว ตััวไม่่สั่�น
แต่่หััวใจมันั สั่�นอยู่่�ภายใน บางทีีแทบลืืมหายใจก็็ยังั มีี การรู้้�วาระจิิตของผู้้�อื่น� นั้้น�
ท่า่ นรู้้�จริงิ ๆ ผมไม่ส่ งสัยั เลย เพราะเรื่อ�่ งมันั บอกอยู่่�กับั ตัวั เรา ทุกุ อย่า่ งที่่�คิดิ ออกไป
ท่่านตามเก็็บเอามาเทศน์์สอนเราเสีียสิ้�น บางครั้�งผมคิิดว่่าจะไปเที่�ยวตามภาษา
ความโง่่ของตน ถ้้าคิิดตอนกลางคืืน พอตื่�นเช้้ามาไปทำข้้อวััตรอุุปััฏฐากท่่าน ท่่าน
ก็เ็ ก็บ็ เอาเทศน์ท์ ันั ทีีที่่�ไปถึงึ ท่่านว่า่ ท่่านจะไปเที่่ย� วที่่�ไหนอีีก ที่่�นั้้น� ไม่ด่ ีีสู้�ที่น� ี่่�ไม่ไ่ ด้้
อยู่�ที่�นี่่�ดีีกว่่าทำนองนี้้� ทุุกๆ ครั้�งที่่�เราคิิดปรากฏว่่าไม่่ยอมให้้ผ่่านพ้้นไปได้้ ท่่าน
ว่า่ อยู่�ที่น� ี่่�สนุุกฟัังเทศน์์ ดีีกว่า่ อยู่�ที่น� ั้้�น แล้ว้ ก็ไ็ ม่อ่ นุญุ าตให้เ้ ราไปที่่น� ั้้�นจริงิ ๆ ด้้วย
เท่า่ ที่่ส� ังั เกตดูทู ่า่ นคงเป็น็ ห่ว่ งเรามาก กลัวั จิติ เราจะเสื่อ่� มเสียี และท่า่ นก็พ็ ยายาม
อบรมอยู่่�ตลอดเวลา
ที่่ผ� มกลัวั ท่า่ นมากก็ค็ ืือ ไม่ว่ ่า่ กลางคืืนหรืือกลางวันั พอเรากำหนดพิจิ ารณา
ดููท่า่ นเมื่่อ� ไร ก็ป็ รากฏเห็็นท่า่ นจ้้องมองเราอยู่�แล้้ว ประหนึ่่�งท่่านไม่่ยอมพักั ผ่อ่ น
เอาเลย บางคืืนผมไม่ก่ ล้า้ นอนเพราะมองดูทู ่า่ นแล้ว้ เหมืือนท่า่ นนั่่ง� อยู่่�ตรงหน้า้ เรา
และเพ่ง่ ตาจับั จ้อ้ งอยู่�ที่เ� ราทุกุ ขณะ เรากำหนดจิติ ออกไปข้า้ งนอกทีไี รก็เ็ ห็น็ แต่ท่ ่า่ น
มองดููเราอยู่�แล้้ว ฉะนั้้�นการเคลื่�อนไหวทุุกอาการ จึึงเป็็นไปด้้วยความสำรวมระวััง
อยู่�เสมอ เวลาไปบิิณฑบาตตามหลังั ท่่าน ต่า่ งองค์์ต่่างระวัังสำรวมใจไม่่ให้พ้ ลั้ง� เผลอ
ออกนอกกายได้้ ไม่เ่ ช่น่ นั้้�นขากลัับออกมาถึงึ วััดหรือื ยังั ไม่่ถึึงด้ว้ ยซ้้ำ ในบางครั้ง� โดน
เทศน์์จนได้้
241
ประวัตั ิิท่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภููริิทััตตเถระ
ไม่่ว่่าจะอยู่�ที่�ใดทั้้�งกลางวัันและกลางคืืน ต้้องมีีสติิระวัังตััวตลอดเวลา
แม้เ้ ช่น่ นั้้น� ยังั มีเี รื่อ�่ งให้ท้ ่า่ นนำมาเทศน์จ์ นได้แ้ ละก็จ็ ริงิ ดังั ที่่ท� ่า่ นเทศน์เ์ สียี ด้ว้ ย คือื
ต้อ้ งมีอี งค์ใ์ ดองค์ห์ นึ่�งที่่�อุปุ โลกน์ไ์ ปคิดิ เรื่�องขึ้น� มาให้ท้ ่า่ นจำต้อ้ งนำมาเทศน์์ บางครั้ง�
ขณะนั่�งฟัังเทศน์์ได้้ยิินเสีียงท่่านเทศน์์ดุุเรื่�องแปลกๆ ซึ่่�งเราเองมิิได้้คิิดทำนองนั้้�น
พอเลิิกประชุุมฟัังเทศน์์แล้้ว ออกมากระซิิบถามกัันว่่า วัันนี้้�ท่่านเทศน์์ถููกใครบ้้าง
เสีียงเทศน์์รู้้�สึึกชอบกล ต้้องมีีองค์์หนึ่่�งสารภาพตััวให้้เราฟัังจนได้้ว่่า วัันนี้้�ท่่าน
เทศน์ถ์ ูกู ผมเอง เพราะผมอุตุ ริไิ ปคิดิ อย่า่ งนั้้น� จริงิ ๆ ดังั นี้้� แต่อ่ ยู่่�กับั ท่า่ นรู้้�สึกึ ดีมี าก
เพราะมีสี ติิอยู่่�กับั ตััวแทบตลอดเวลาเนื่�อ่ งจากกลัวั ท่่าน
ท่่านเล่่าว่่าขณะไปถึึงเชีียงใหม่่ทีีแรกและเข้้าไปพัักวััด…….ได้้ไม่่ถึึงชั่ �วโมง
เห็น็ รถยนต์ว์ิ่�งเข้า้ มาในวัดั ที่�ผมพักั อยู่� และตรงเข้า้ มาจอดที่�หน้า้ กุฏุ ิผิ มพอดีี พอมอง
ลงไปเป็น็ ท่า่ นพระอาจารย์ม์ั่�น ผมก็ร็ ีบี ลงไปต้อ้ นรับั ท่า่ นและเรียี นถามถึงึ เรื่�องการมา
ของท่า่ น ท่่านก็็บอกทัันทีีว่่าผมก็็มารับั ท่่านนั่่�นเอง เพราะทราบว่า่ ท่า่ นจะมาที่่น� ี่่�
ตั้้�งแต่่เมื่�่อคืืนนี้้�แล้้ว เราเรีียนถามท่่านว่่า มีีใครเล่่าถวายท่่านอาจารย์์หรืือว่่า
กระผมจะมาที่่�เชีียงใหม่่ ท่า่ นตอบว่า่ ใครจะบอกหรืือไม่ก่ ็็ไม่เ่ ป็็นปััญหา ถ้า้ ทราบ
และอยากมาก็็มาเองได้้ดัังนี้้� พอได้้ยิินคำนั้้�นแล้้ว จิิตผมเริ่�มนึึกกลััวขึ้�นมา และยััง
ทำให้้เรานึึกพิิสดารไปต่่างๆ ซึ่�่งจะทำให้้กลััวท่่านมากขึ้�น เวลาไปอยู่่�กัับท่่านจริิงๆ
เรื่�องก็็เป็น็ ดัังที่่�คิดิ ไว้้ทุุกประการ
ขณะประชุุมฟัังเทศน์์ถ้้าใจคิิดเป็็นธรรมแบบสละทิิฐิิมานะเสีียจริิงๆ ก็็
รู้้�สึึกสนุุกเพลิิดเพลิินในธรรมท่่าน เพราะท่่านเทศน์์เป็็นธรรมล้้วนๆ ทำให้้จิิตใจ
เพลิิดเพลิินไปตามยิ่�งกว่่าอะไรที่่�เคยผ่่านมา ถ้้าจิิตไม่่ค่่อยเป็็นธรรมและหาบหาม
โลกไปทัับถมท่่าน จะได้้ยิินเสีียงเทศน์์เป็็นไฟไปทีีเดีียว และผู้�ฟัังแบบหามโลกไป
หาท่า่ นก็ร็ู้้�สึกร้อ้ นเป็น็ ไฟไปเช่น่ เดียี วกันั ทั้้ง� นี้้ท� ่า่ นมิไิ ด้ส้ นใจว่า่ การเทศน์จ์ ะไปโดน
กิเิ ลสของใครเข้า้ ตรงไหนที่่ม� ีเี รื่อ่� งมีกี ิเิ ลสชุกุ ชุมุ มาก ท่า่ นจะพุ่�งธรรมเข้า้ ไปตรงนั้้น�
242
พิิงคนครสมัยั
ไม่่ยอมแสดงไปที่่�อื่�่นเลย บางครั้�งถึึงกัับระบุุตััวบุุคคลออกเลยว่่า คืืนนี้้�ท่่าน….
ภาวนาทำไมอย่่างนั้้�น นั้้�นมัันไม่่ถููก ที่่�ถููกต้้องทำอย่่างนั้้�น และเมื่�่อเช้้านี้้�ท่่าน…..
คิิด…….อะไรอย่่างนั้้�น ถ้้าไม่่อยากฉิิบหายเพราะการทำลายตััวด้้วยความคิิด
ประเภทสัังหารนั้้�นแล้้ว อย่่าหาญคิิดต่่อไป สิ่�งที่่�พระพุุทธเจ้้าให้้คิิดให้้ทำ ทำไม
ไม่่คิิดไม่่ทำ แหวกไปคิิดหาอะไรอย่่างนั้้�น ที่่�นี่่�เป็็นสถานที่่�อบรมศีีลธรรมเพื่่�อแก้้
ความเห็็นผิิด คิดิ ผิดิ มิิใช่่สถานที่่�สั่ง� สมความคิดิ เพื่อ่� ก่่อไฟเผาตัวั ทำนองที่่�คิิดนั้้�น
ผู้้�ที่่�ยอมรับั ความจริงิ ทางใจจะรู้้�สึกึ เย็น็ สบาย ท่า่ นเองก็ไ็ ม่ค่ ่อ่ ยว่า่ อะไร สำคัญั
ที่่�มีีอะไรไปตะขิิดตะขวงใจท่่านอยู่่�ภายในอย่่างลึึกลัับนั้้�น รู้้�สึึกจะเหมืือนเอาไฟ
ไปเผาลนท่่าน และจะได้้ยิินคำแปลกๆ ออกมาทัันทีี แต่่ถ้้าผู้�นั้�นรู้้�สึึกตััว รีีบแก้้ไข
ความคิดิ เห็็นเสียี ใหม่่ก็ไ็ ม่่มีอี ะไรต่อ่ ไปอีีก เรื่�องก็็สงบไป
คาถาพุทุ โธ ธััมโม สังั โฆ นี้ก้� ันั ผีีดีีนักั แล
คืืนหนึ่�งมีีพวกชาวเขาพููดกันั ว่่า ตุ๊�เจ้้าหลวง (พระอาจารย์์ใหญ่)่ ที่�มาพักั อยู่่�กัับ
พวกเรา ท่า่ นจะมีคี าถากันั ผีขี ับั ไล่ผ่ ีหี รือื เปล่า่ ก็ไ็ ม่ท่ ราบ พรุ่�งนี้้พ� วกเราลองพากันั ออก
ไปขอท่า่ นดูู ท่า่ นจะพอมีใี ห้พ้ วกเราบ้า้ งไหม? พอตื่�นเช้า้ มา ท่า่ นอาจารย์ม์ั่�นก็ร็ ีบี บอก
กับั พระทันั ทีวี ่า่ คืนื นี้้น�ั่�งภาวนาอยู่�ได้ย้ ินิ พวกชาวเขาในหมู่่�บ้า้ นนี้้พ� ูดู กันั ว่า่ พวกพระเรา
จะมีีคาถากัันผีีไล่่ผีีบ้้างไหม เขาจะมาขอคาถานั้้�นกัับพวกเรา ถ้้าเขามาขอคาถา
ดังั ที่่ว� ่า่ นั้้น� ให้เ้ อาคาถาพุทุ โธ ธัมั โม สังั โฆ ให้เ้ ขาไปภาวนา คาถานี้้ก� ันั ผีดี ีนี ักั ผีใี น
โลกนี้้ก� ลัวั แต่่ พุทุ โธ ธัมั โม สังั โฆ เท่า่ นั้้น� ไม่ม่ ีผี ีตี ัวั ใดจะกล้า้ ต่อ่ สู้้�กับั ธรรมเหล่า่ นี้้ไ� ด้้
พอตอนเช้้าพวกชาวเขาพากัันมาจริิงๆ ดัังที่่�ท่่านบอกไว้้ และพร้้อมกัันมา
ขอคาถากัันผีีไล่่ผีีกัับท่่านจริิงๆ ท่่านก็็บอกคาถา พุุทโธ ธััมโม สัังโฆ ให้้แก่่เขาไป
243
ประวััติิท่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิิทัตั ตเถระ
โดยบอกวิธิ ีที ำให้เ้ ขา คืือนึกึ พุทุ โธ ธัมั โม สังั โฆ บทใดบทหนึ่่ง� ไว้ใ้ นใจ และบอกว่า่
ผีีกลััวนัักหนา พอเขาได้้พุุทโธ ธััมโม สัังโฆไปแล้้ว ต่่างก็็เริ่�มทำพิิธีีกัันผีีตามที่่�
ท่า่ นสั่ง� โดยที่�เขาไม่รู่้�ว่าท่า่ นให้เ้ ขาภาวนา พอเขาพากันั ทำแบบที่่�ท่า่ นสั่�งสอน ใจเลย
รวมสงบลงเป็็นสมาธิิในขณะนั้้น� รุ่�งเช้้าเขาก็็รีีบออกมาหาท่า่ นและเล่่าอาการที่�เป็็น
ให้้ท่่านฟััง ท่่านบอกว่่านั่่น� เป็น็ วิธิ ีที ี่่�ถููกต้้องแล้้ว ผีีแถวๆ นี้้จ� ะต้้องกลัวั และพากััน
วิ่�งหนีหี มด อยู่�ที่�นี่่�ต่อ่ ไปไม่่ได้้ เพราะธรรมของพวกแกแก่่กล้้าแล้ว้ ต่อ่ ไปพวกแก
ไม่ต่ ้อ้ งกลััวผีีอีีกแล้้ว แม้้พวกที่่ภ� าวนากันั ผีียังั ไม่่เป็็น ผีกี ็็เริ่ม� กลััวอยู่�แล้้ว
จากนั้้�นท่่านสอนให้้เขาทำทุุกวััน ตามปกติิคนชาวเขาเป็็นคนซื่�อสััตย์์สุุจริิต
มาดั้�งเดิิมจึึงสั่�งสอนง่่ายอยู่่�บ้้าง เขาพากัันทำทุุกวัันอย่่างเอาจริิงเอาจััง ต่่อมาไม่่ช้้า
คนในบ้า้ นนั้้�นบางคนภาวนาเป็น็ จริงิ ๆ จนจิิตเกิดิ ความสว่่างไสวสามารถรู้้�จิติ ใจของ
คนอื่�นได้้ ตลอดจิิตพระที่�อยู่�ในวััด เช่่นเดีียวกัับคนบ้้านเสืือเย็็นที่�กล่่าวผ่่านมาแล้้ว
เวลาเขาออกมาวัดั มาเล่า่ เรื่�องภาวนาให้พ้ ระอาจารย์ฟ์ ังั และเรื่�องที่่�จิติ สามารถรู้้�เห็น็
สิ่�งต่า่ งๆ อย่า่ งน่า่ จับั ใจนั้้น� พระในวัดั เกิดิ ความอัศั จรรย์แ์ ละกลัวั เขาจะรู้�เห็น็ จิติ ของตัวั
ที่่�คิดิ ไปต่า่ งๆ พระบางองค์ท์ ี่่�มีนี ิสิ ัยั ขี้ข� ลาดแต่อ่ ยากรู้�เรื่�องต่า่ งๆ อดทนไม่ไ่ ด้ก้ ็ถ็ ามเขา
เขาก็เ็ ล่า่ ให้ฟ้ ังั ตามเป็น็ จริงิ ยังั ทนต่อ่ ความอยากถามไม่ไ่ ด้อ้ ีกี พยายามแคะไค้ไ้ ล่เ่ บี้้ย�
สอบถามเขาเข้า้ มาหาเรื่�องของตัวั โดยจะขาดทุนุ ก็ไ็ ม่ย่ อมรู้�สึกึ ตัวั ราวกับั ใจมีฝี าปิดิ ไว้้
ร้้อยชั้�นอย่่างมิิดชิิด ไม่่มีีอะไรจะสามารถเอื้�อมเข้้าไปสััมผััสแตะต้้องได้้ พอถามเขา
เขาก็็บอกอย่่างตรงไปตรงมาตามภาษาของคนป่่าซึ่�่งไม่่สนใจกัับสัังคมว่่านิิยมกััน
อย่่างไร พระที่�ฟัังแล้้วชอบใจว่่า ถููกกัับปมด้้อยของตััว และกลััวในเวลาคิิดปรุุงไป
ต่า่ งๆ ว่า่ เขาจะรู้�ทำนองที่�เขาเคยรู้�แล้้วนั้้�น
นอกจากเขาจะรู้�สิ่�งต่่างๆ ดัังที่่�ว่่านั้้�น เขายัังพููดกัับท่่านพระอาจารย์์มั่�น
อย่่างหน้้าตาเฉยด้ว้ ยว่่า จิติ ตุ๊๊�เจ้้าหลวง เฮาก็ฮ็ ู้้�ก๊า๊ (เรารู้�ครับั ) เพราะเฮาดููและฮู้้�จิิต
ตุ๊�เจ้า้ หลวงก่อ่ นใครๆ ท่า่ นก็ถ็ ามบ้า้ งว่า่ จิติ เราเป็น็ อย่า่ งไร กลัวั ผีไี หม? เขายิ้ม� แล้ว้ ก็็
244
พิิงคนครสมััย
ตอบท่า่ นว่า่ จิติ ของตุ๊�เจ้า้ หลวงหมดดวงสมมุตุ ิแิ ล้ว้ เหลืือแต่น่ ิพิ พานในร่า่ งมนุษุ ย์์
อย่่างเดียี ว และไม่่กลััวอะไรเลย จิติ ตุ๊๊�เจ้า้ วิเิ ศษสุุดแล้ว้ เรื่�องผีสี างอะไรเขาเลยไม่่
กล่่าวถึึง แม้ค้ นในบ้า้ นนั้้�นก็็หัันมาเลื่�อมใสศาสนาและท่่านพระอาจารย์์มั่�นเสียี หมด
ไม่่สนใจกัับผีีกัับสางอะไรอีีกต่่อไป เพราะคนที่�ภาวนาเก่่งคนนั้้�นเป็็นผู้�ประกาศให้้
ชาวบ้้านทราบเรื่�องของศาสนา และเรื่�องของท่่านพระอาจารย์์อยู่่�ทุุกวััน
เวลาใส่่บาตรเขาพร้้อมกัันมารวมใส่่ในที่�แห่่งเดีียว พอเสร็็จจากการใส่่บาตร
เวลาจะอนุุโมทนา ท่่านพระอาจารย์์บอกให้้เขาพร้้อมกัันสาธุุดัังๆ เผื่�อเทวดาจะได้้
อนุโุ มทนาด้ว้ ย เขาจะมีสี ่ว่ นบุญุ กับั พวกเราอีกี ส่ว่ นหนึ่�ง เขาเชื่�อท่า่ นพร้อ้ มกันั สาธุดุ ังั ๆ
ทุุกวััน ที่่�ท่่านให้้เขาสาธุุดัังๆ นี้้� ทราบว่่าเวลากลางคืืนยามดึึกสงััด มัักมีีเทวดา
มาเยี่�ยมและฟัังเทศน์์ท่่านเสมอ บางพวกก็็บอกว่่าได้้ยิินเสีียงสาธุุดัังไปถึึงเขา
เขาจึึงทราบว่่าพระคุุณเจ้้าพัักอยู่�ที่�นี่่� ถึึงได้้พากัันมาเยี่�ยม ตามธรรมดาทุุกครั้�งที่�
พวกเทพมาเยี่�ยม จะต้้องมีีหััวหน้้านำมาเสมอ และพวกเทวดานั้้�นๆ ก็็มีีภููมิิที่�อยู่�
ต่า่ งๆ กันั บางพวกก็เ็ ป็น็ รุกุ ขเทวดามาจากที่�ใกล้บ้ ้า้ งไกลบ้า้ ง บางพวกก็เ็ ป็น็ พวกเทวดา
บนสวรรค์ช์ั้น� นั้้�นๆ ดัังที่�แสดงไว้ใ้ นตำรา
ก่อ่ นเวลาเขาจะมาในคืนื ใด คืนื นั้้น� ท่า่ นต้อ้ งทราบล่ว่ งหน้า้ ไว้ก้ ่อ่ นเสมอ ว่า่ เขา
จะมาประมาณตีี ๒ หรืือตีี ๓ ท่่านก็็พัักผ่่อนเสีียก่่อน พอจวนถึึงเวลาก็็ลุุกขึ้�นเข้้าที่�
คอยต้้อนรัับ ถ้้าทราบว่่าเขาจะมาราวเที่�ยงคืืนหรืือตีี ๑ ท่่านก็็เข้้าที่�คอยต้้อนรัับ
แต่ก่ ารเข้า้ ที่�คอยนั้้น� มีสี องประเภท คือื ภาวนาไปตามลำพังั จนจิติ ลงสู่�ความสงบแล้ว้
พัักอยู่�หนึ่�ง พอควรแก่่กาลแล้้วถอนขึ้�นมาอยู่�ระดัับพอดีีกัับภููมิิของแขกจะรัับทราบ
กันั ได้ห้ นึ่�ง ถ้า้ แขกยัังไม่ม่ าก็ด็ ีี กำลัังมาก็็ดีี หรืือมารออยู่่�ก่อ่ นแล้้วก็็ดีี ย่่อมรับั ทราบ
กัันได้้กัับจิิตที่�อยู่�ในระดัับนี้้� มีีอะไรก็็สนทนากัันไปจนกว่่าจะยุุติิลงด้้วยเหตุุการณ์์
อัันควร ถ้้าจิิตลงไปอยู่�ในสมาธิิเสีียจริิงๆ ภููมิิของแขกที่่�มาเยี่�ยมก็็เข้้าไม่่ถึึง
ถ้า้ ถอนออกมาเป็น็ จิติ ธรรมดาเสียี หากจิติ ไม่ม่ ีคี วามชำนาญในทางนี้้จ� ริงิ ๆ ก็ไ็ ม่อ่ าจ
245
ประวัตั ิทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภููริิทััตตเถระ
รัับทราบกัันได้้ทุุกระยะกัับสิ่่�งที่่�มาเกี่�ยวข้้อง แม้้ทราบได้้ก็็ไม่่ถนััดเหมืือนจิิตที่่�อยู่�
ในขั้้น� เตรียี มรับั ฉะนั้้น� จิติ ที่่อ� ยู่�ภูมู ิอิ ุปุ จาระ คืืออยู่�ที่ป� ากประตูู จึงึ เป็น็ ภูมู ิทิ ี่่เ� หมาะ
กับั เหตุุการณ์์แทบทุุกกรณีี
ท่่านพระอาจารย์์มั่�นท่่านเชี่�ยวชาญในทางนี้้�มานาน เริ่�มแต่่สมััยท่่านพัักอยู่�
ถ้้ำสาริิกา นครนายกเป็น็ ต้้นมา ซึ่่ง� ระยะนั้้น� ทราบว่า่ ท่า่ นได้้ ๒๒ พรรษา จากนั้้น� มา
จนถึงึ วันั ท่า่ นมรณภาพพรรษาก็ร็ ่ว่ ม ๖๐ แล้ว้ ท่า่ นจึงึ มีคี วามชำนิชิ ำนาญในทางนี้้ม� าก
โลกมนุุษย์์เราต่่างก็็มีีใจเป็็นของคู่�ควรกัับสิ่่�งเหล่่านี้้� เช่่นเดีียวกัับท่่านที่่�สามารถ
ปฏิิบััติิจนรู้�เห็็นได้้ แต่่ยัังไม่่ค่่อยมีีผู้้�สามารถปฏิิบััติิจนรู้�เห็็นได้้อย่่างท่่าน พอเป็็น
พยานแก่่ตััวเอง แม้้ไม่่มากเหมืือนท่่านที่่�เชี่่�ยวชาญ นอกจากไม่่เห็็นแล้้ว
ยังั อาจเข้า้ ใจว่า่ สิ่ง� เหล่า่ นี้้ไ� ม่ม่ ีอี ยู่�ในโลกสมมุตุ ิอิ ีกี ด้ว้ ย จึงึ เป็น็ เรื่อ�่ งลำบากที่่จ� ิติ ไม่ม่ ีี
ระดัับความพอดีีเป็็นธรรมเครื่�่องอยู่� ถ้้าจิิตมีีความสามารถด้้วยการปฏิิบััติิตน
ตามหลักั ธรรม ซึ่ง่� เป็น็ หลักั รับั รองความรู้้�จริงิ เห็น็ จริงิ เท่า่ ที่่ค� วรแล้ว้ สิ่ง� ที่่ไ� ด้รู้้้�ด้ว้ ยใจ
อย่า่ งประจักั ษ์แ์ ล้ว้ แม้ค้ ำคัดั ค้า้ นทั้้ง� แผ่น่ ดินิ ว่า่ ไม่จ่ ริงิ มาลบล้า้ ง ก็เ็ ป็น็ คำคัดั ค้า้ นที่่�
เป็น็ โมฆะโดยประการทั้้ง� ปวง สิ่ง� ที่่ย� ังั คงอยู่่�ก็ค็ ืือความจริงิ ของผู้้�รู้้�จริงเห็น็ จริงิ นั่่น� แล
ไม่่มีีสิ่�งใดจะสามารถมาลบล้้างได้้ เพราะความจริิงย่่อมไม่่ขึ้้�นอยู่่�กัับคำเสกสรร
และติิชมใดๆ นอกจากเป็น็ สิ่ง� ที่่จ� ริงิ อยู่�อย่า่ งตายตัวั ตามหลักั ธรรมชาติเิ ท่า่ นั้้น�
ตามป่า่ ตามเขาของอำเภอต่า่ งๆ ในจังั หวัดั เชียี งใหม่่ ปรากฏว่า่ ท่า่ นพระอาจารย์ม์ั่�น
ได้้ท่่องเที่�ยวซอกแซกทุุกซอกทุุกมุุมกว่่าจัังหวััดอื่�นๆ เพราะท่่านอยู่�ที่�จังหวััดนั้้�นมา
หลายปีี และนานกว่่าที่�อื่�นๆ การบำเพ็ญ็ ธรรมก็็สะดวก ความรู้�ที่�เกี่�ยวกับั เหตุกุ ารณ์์
ต่า่ งๆ ก็็มีมี ากกว่า่ ที่�อื่�นๆ ท่่านว่า่ ท่า่ นอยู่�ที่เ� ชียี งใหม่่นานเพราะเหตุหุ ลายประการ
คืือสถานที่่บ� ำเพ็ญ็ เหมาะสมมากหนึ่่ง� ชาวป่า่ ผู้้�มีภี ูมู ิจิ ิติ ที่่น� ่า่ สงสารควรอนุเุ คราะห์์
มีีอยู่�มาก ความผิิดปกติิของคนในเขาที่่�มีีจำนวนน้้อย ซึ่�่งควรได้้รัับการอบรม
ส่ง่ เสริมิ เพื่อ่� ความมั่่น� คงต่อ่ ไป ดีกี ว่า่ จะปล่อ่ ยทิ้้ง� ไว้อ้ ันั อาจมีกี ารเสื่อ�่ มถอยลงได้ห้ นึ่่ง�
246
พิงิ คนครสมััย
และเพื่่�อสงเคราะห์พ์ วกเทวดาทั้้ง� หลายหนึ่่�ง
พวกกายทิพิ ย์น์ี้้ช� อบมาถามปัญั หาและฟังั เทศน์ท์ ่า่ นเสมอ อย่า่ งน้อ้ ยวันั พระ
ละสองครั้�ง นอกจากนั้้�นยัังมีีพวกนาคพาบริิวารมาฟัังธรรมท่่านอยู่�เสมอเช่่นกััน
ท่า่ นว่า่ กลางคืนื ท่า่ นไม่ค่ ่อ่ ยว่า่ งจากการรับั แขกจำพวกกายทิพิ ย์เ์ ลย บางคืนื พวกเทพ
จากเบื้้�องบนชั้�นนั้้�นๆ มาเยี่�ยม บางคืืนพวกรุุกขเทพมาเยี่�ยม บางคืืนพวกพญานาค
มาเยี่�ยม พวกเทพเบื้้�องบนชั้�นนั้้�นๆ มาแต่่ละครั้�ง หััวหน้้าเขาประกาศให้้ท่่านและ
เทวดาทั้้ง� หลายทราบก่อ่ นจะถามปัญั หาและฟังั ธรรมว่า่ มีจี ำนวนหมื่�นบ้า้ ง แสนบ้า้ ง
พวกรุกุ ขเทพมาแต่ล่ ะครั้ง� หัวั หน้า้ ประกาศว่า่ มีจี ำนวนพันั บ้า้ ง หมื่�นบ้า้ ง พวกพญานาค
พาบริิวารมาแต่ล่ ะครั้�งประกาศว่่า มีีจำนวนห้้าร้้อยบ้้าง หนึ่�งพันั บ้้าง
เวลาท่า่ นลงเดินิ จงกรมตอนเย็น็ จิติ จะรับั ทราบความนัดั หมายแห่ง่ การมา
ของพวกเทพเหล่่านั้้�นแทบทุุกเย็็น บางครั้�งก็็ปรากฏเอาเวลาเข้้าที่่�ภาวนาว่่า
เทวดาชั้้�นนั้้�นจะมาเยี่�ยมเวลาเท่่านั้้�น ชั้้�นนั้้�นจะมาเวลาเท่่านั้้�น รุุกขเทพพวกนั้้�น
จะมาเวลาเท่่านั้้�น และพวกนั้้�นจะมาเวลาเท่่านั้้�น พวกนาคจะมาเวลาเท่่านั้้�น
บางคืืนมีถี ึงึ สองสามพวก ท่า่ นต้อ้ งนัดั เวลาไม่ใ่ ห้ม้ าตรงกันั โดยพวกหนึ่�งนัดั ให้ม้ า
ราวห้า้ ทุ่�มบ้า้ ง พวกหนึ่�งนัดั ให้ม้ าราวหกทุ่�มบ้า้ ง อีกี พวกหนึ่�งนัดั ให้ม้ าราวเจ็ด็ ทุ่�มบ้า้ ง
ตามแต่เ่ ห็น็ ควร ไม่ใ่ ห้เ้ วลาตรงกันั เพราะพวกเทพแต่ล่ ะชั้น� ละภูมู ิิ มีพี ื้้น� เพทางจิติ ใจ
และธรรมที่�ควรแก่ต่ นต่า่ งกันั พวกหนึ่�งมาต้อ้ งการฟังั ธรรมประเภทหนึ่�ง อีกี พวกหนึ่�ง
ต้้องการฟังั ธรรมอีกี ประเภทหนึ่�ง เพื่�อความเหมาะสมกับั ภูมู ิิของเทวดาที่่�มีปี ระเภท
ต่า่ งๆ กันั ท่า่ นจำต้อ้ งนัดั ให้ม้ าในเวลาต่า่ งกันั เพื่อ�่ สะดวกแก่ก่ ารแสดงและการฟังั
ทั้้�งสองฝ่า่ ย เพราะความจำเป็น็ ดังั กล่า่ วนี้้� ทำให้้ท่า่ นพัักอยู่�ที่เ� ชีียงใหม่่นาน
เฉพาะพวกเทพทั้้ง� เบื้้อ� งบนเบื้้อ� งล่า่ ง ปรากฏว่า่ มาเกี่�ยวข้อ้ งกับั ท่า่ นเป็น็ ประจำ
ยิ่�งกว่่ามนุุษย์์และนาคครุุฑภููตผีีทั้้�งหลาย ทั้้�งนี้้�เนื่�องจากผู้�เข้้าถึึงจำพวกกายทิิพย์์
247
ประวััติทิ ่า่ นพระอาจารย์ม์ ั่่น� ภูรู ิทิ ััตตเถระ
ในทางจิิตใจมีีจำนวนน้้อยมาก จึึงเป็็นความจำเป็็นมากในการทำประโยชน์์
แก่พ่ วกเทวดา แม้เ้ ทวดาเองก็เ็ คยพูดู กับั ท่า่ นแล้ว้ แทบทุกุ จำพวกเกี่�ยวกับั ผู้�ไม่รู่้�เรื่�อง
ไม่เ่ ข้า้ ใจกับั พวกเทวดา และไม่ส่ นใจว่า่ เทวดาก็เ็ ป็น็ กำเนิดิ ชนิดิ หนึ่�งที่่�มีโี ลกอยู่�อาศัยั
ตามกรรมของตน และมีีความหวังั ในสิ่�งที่่�พึึงพอใจเช่่นเดีียวกัับสัตั ว์โ์ ลกทั่�วๆ ไป
ฉะนั้้�น เทวดาจึึงไม่่มีีความหมายสำหรัับมนุุษย์์ประเภทดัังกล่่าวนั้้�น
เมื่่�อมาพบท่่านผู้้�ทรงคุุณธรรมอัันสููงสุุดที่่�มีีญาณหยั่่�งทราบว่่า สััตว์์เป็็นสััตว์์
คนเป็น็ คน เทวดาเป็็นเทวดา และอะไรเป็น็ อะไรไม่ป่ ฏิิเสธ อัันเป็็นการให้เ้ กียี รติิ
แก่่ภพกำเนิิดของสััตว์์นั้้�นๆ เช่่นนี้้� ซึ่�่งนานๆ จะเจอสัักครั้�งหนึ่่�ง จึึงอดที่่�จะเกิิด
ความปีตี ิยิ ินิ ดีอี ย่า่ งซาบซึ้้ง� มิไิ ด้้ และพากันั มากราบไหว้ถ้ ามปัญั หาข้อ้ ข้อ้ งใจและ
ฟังั ธรรมเสมอ เพื่�อดื่�มโอชารสพระสัทั ธรรมเข้า้ ไปหล่อ่ เลี้ย� งเชิดิ ชูจู ิติ ใจ ความเป็น็ อยู่�
แห่่งภพชาติิของตนให้้มีีความสุุขสมบููรณ์์ยิ่�งขึ้�น ดัังนั้้�นเทวดาทั้้�งหลายจึึงเคารพ
เลื่�อมใสท่่านผู้้�มีีคุณุ ธรรมสูงู มาก ทั้้�งรู้�เรื่�องและเห็็นอกเห็็นใจพวกเทวดาว่า่ เป็น็ สัตั ว์์
ที่่�มีีความหวัังอะไรๆ ที่�เป็็นสิิริิมงคลแก่่ตน และมีีความหมายเช่่นเดีียวกัับสััตว์์โลก
ทั่ �วไป
ท่่านเล่่าว่่า สััตว์์จำพวกกายทิิพย์์ในกำเนิิดต่่างๆ ที่�พอมีีทางตะเกีียกตะกาย
ช่ว่ ยตัวั เอง ได้ม้ าติดิ ต่อ่ เกี่�ยวข้อ้ งกับั ท่า่ นเพื่�อขอความอนุเุ คราะห์ช์ ่ว่ ยเหลือื มีจี ำนวน
มากกว่า่ มนุษุ ย์ห์ ลายเท่า่ แต่เ่ ป็น็ สิ่�งลี้ล� ับั สำหรับั พวกเราผู้้�ยังั ไม่ส่ ามารถรู้้�เห็น็ ได้ใ้ นทาง
จิติ ใจ สิ่�งเหล่า่ นี้้จ� ึงึ กลายเป็น็ ปัญั หาต่อ่ สังั คมมนุษุ ย์ช์ นิดิ ไม่ม่ ีที างแก้ใ้ ห้ต้ กได้้ แต่ท่ ั้้ง� นี้้�
มิไิ ด้เ้ ป็น็ อุปุ สรรคต่อ่ การรู้�เห็น็ ของทุกุ รายไป ผู้้�มีคี วามสามารถในทางจิติ ใจ สิ่�งเหล่า่ นี้้�
ย่่อมกลายเป็็นเรื่�องธรรมดา เช่่นเดีียวกัับเรื่�องธรรมดาทั่�วๆ ไปที่�มนุุษย์์สามารถ
สำหรับั ท่า่ นพระอาจารย์ม์ั่่น� รู้้�สึกึ จะถืือเป็น็ เรื่อ�่ งธรรมดา ท่า่ นจึงึ สามารถทำหน้า้ ที่่�
เกี่ย� วกับั พวกกายทิพิ ย์ต์ ลอดมา ไม่ว่ ่า่ จะอยู่�ที่ไ� หนท่า่ นจำเป็น็ ต้อ้ งมีกี ารเกี่ย� วข้อ้ ง
เสมอ ในเวลาที่่�เขาต้อ้ งการความช่ว่ ยเหลืือจากท่า่ น
248
พิงิ คนครสมััย
เฉพาะจัังหวััดเชีียงใหม่่ ท่่านว่่าท่่านได้้ทำการเกี่�ยวข้้องกัับพวกกายทิิพย์์ที่่�มีี
ภพภูมู ิติ ่า่ งๆ กันั มากกว่า่ ที่�ทั่�วไป โดยที่่�สัตั ว์จ์ ำพวกเหล่า่ นี้้ส� ่ว่ นมากชอบมาติดิ ต่อ่ กับั
ท่่าน ขณะที่่�พัักอยู่�ในที่�เปลี่�ยวๆ อันั สงัดั ปราศจากผู้�คนพลุกุ พล่า่ นหรืือสัญั จรไปมา
ประกอบกับั เชียี งใหม่เ่ ป็น็ ทำเลที่�เหมาะสมอย่า่ งยิ่�งเพราะมีปี ่า่ มีเี ขามาก ท่า่ นเองขณะ
พัักอยู่�ที่�เช่น่ นั้้น� ก็็มีเี วลาว่า่ งจากภาระภายนอกมากกว่่าที่�อื่�นๆ จึงึ เป็น็ โอกาสที่�พวก
กายทิิพย์์จะเข้้าถึึงได้ง้ ่่าย
นี่่ก� ็เ็ ป็น็ เรื่อ�่ งที่่แ� ปลกอยู่�เรื่อ่� งหนึ่่ง� ในบรรดาเรื่อ�่ งที่่เ� กี่ย� วกับั เทวดาที่่ท� ่า่ นเคย
สงเคราะห์เ์ รื่อ�่ ยมา เทวดาพวกนี้้ม� าจากประเทศเยอรมันั มาขอฟังั เทศน์ท์ ่า่ นขณะ
ที่่พ� ักั อยู่่�หมู่่�บ้า้ นอีกี ้อ้ กับั พวกมูเู ซอในเขาลึกึ โดยเขาแสดงความประสงค์อ์ อกมา
เลยว่า่ อยากฟังั เทศน์ช์ ัยั ชนะคาถา ท่า่ นกำหนดหาบทธรรมที่�ตรงกับั ความต้อ้ งการ
ของเขา ธรรมก็็ผุุดขึ้�นมาภายในว่่า อกฺฺโกเธน ชิิเน โกธํํ เป็็นต้้น บอกความหมาย
ขึ้�นมาพร้้อม และแสดงให้้พวกเทวดาฟัังว่่า ธรรมนี่่�แลเป็็นยอดแห่่งธรรมที่่�ผู้้�หวััง
ความชนะจะพึงึ เจริญิ ให้ม้ าก โลกที่่ม� ีคี วามร่ม่ เย็น็ เป็น็ สุขุ ต่อ่ กันั ตลอดมาก็เ็ พราะ
ธรรมนี้้� เป็น็ เครื่อ�่ งปราบปรามความชั่่ว� ทั้้ง� หลาย มีคี วามโกรธเป็น็ ต้น้ ให้เ้ สื่อ่� มสิ้น�
อำนาจในการทำลายสังั คมมนุษุ ย์แ์ ละเทวดาทั้้ง� หลาย ทำให้โ้ ลกมีคี วามเจริญิ และ
สงบสุขุ โดยทั่่ว� กันั เทวดาควรมีีธรรมนี้้เ� ป็็นเครื่่อ� งยึึดเหนี่่ย� วประสานกันั
โลกถ้า้ ขาดชัยั ชนะธรรมนี้้แ� ล้ว้ อย่า่ งน้อ้ ยก็เ็ กิดิ ความไม่ส่ งบสุขุ มากกว่า่ นั้้น�
ก็็สัังหารทำลายกัันให้้ฉิิบหายย่่อยยัับโดยถ่่ายเดีียว โลกจะเอาความโกรธแค้้น
มาปราบปรามข้้าศึึกทั้้�งภายในภายนอก ทั้้�งใกล้้และไกล ทั้้�งวงแคบและวงกว้้าง
ด้ว้ ยความโกรธแค้น้ อันั เป็น็ ของไม่ด่ ีแี ละเป็น็ เครื่อ่� งทำลายตนและผู้้�อื่น� จึงึ ไม่ม่ ีที าง
สำเร็็จได้้ตลอดกาล ถ้้าขืืนปราบด้้วยความโกรธแค้้นมากขึ้�นเพีียงไร โลกก็็ยิ่�งจะ
เป็็นไฟประลััยกััลป์์เผาผลาญกัันให้้ย่่อยยัับจนไม่่มีีอะไรเหลืืออยู่�เพีียงนั้้�น เพราะ
ความโกรธแค้้นเป็็นไฟอยู่�แล้้วโดยธรรมชาติิ แต่่นำไปทำการหุุงต้้มอะไรไม่่สำเร็็จ
249