หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

43
เฉลยแบบทดสอบกอ นเรียน

1 ข 7 ก 13 ก
2 ง 8 ง 14 ง
3 ง 9 ข 15 ก
4 ง 10 ก
5 ง 11 ค
6 ก 12 ข
เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี น
1 ค 7 ค 13 ก
2 ง 8 ข 14 ค
3 ข 9 ง 15 ง
4 ข 10 ง
5 ง 11 ค
6 ง 12 ง

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดบั ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพนื้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551

44

หนว ยการเรียนรทู ี่ 5 ชวี ติ ชาวนา

กลมุ สาระการเรียนรูวิชาภาษาไทย ระดับช้ันประถมศกึ ษาปที่ 4
รหสั วชิ า ท 14101 จำนวน 8 ช่ัวโมง

*****************************************************************************************************************

1. จุดประสงคก ารเรยี นรู
1. อธิบายความหมายของการอาน และหลกั การอา นไดถูกตอ ง
2. สามารถอา นออกเสียงบทรอยแกว ไดถ กู ตอง
3. สามารถจบั ใจความสำคญั จากการฟง และตอบคำถามได
4. สามารถเขียนสรุปขอคดิ จากการฟงเรื่องที่กำหนดได
5. สามารถบอกความหมาย และสวนประกอบของประโยคได
6. สามารถจำแนกประโยคได
7. สามารถแตง ประโยคพื้นฐานได
8. เห็นประโยชนข องการแยกประโยคจากกลมุ คำ และสามารถนำความรูไปประยกุ ตใ ชใน

ชีวติ ประจำวนั
9. รูและเขาใจหลักการเขียนเรื่องตามจินตนาการ
10. บอกขอ คดิ จากเร่ืองความพอเพียงของชาวนา
11. สามารถเขยี นเรือ่ งตามจินตนาการ ตามแนวคิด ชาวนาในอุดมคตขิ องฉนั
12. เห็นความสำคญั ของขอ คดิ ทไ่ี ดจ ากเร่อื งท่ีอา น และมสี ว นรวมในการทำกจิ กรรม

2. มาตรฐานการเรยี นรู
มาตรฐานการเรียนรู ท 1.1 ใชกระบวนการอานสรางความรูและความคิดเพื่อนำไปใชตัดสินใจ

แกปญ หาในการดำเนนิ ชวี ติ และมนี สิ ยั รกั การอา น
มาตรฐานการเรียนรู ท 2.1 ใชกระบวนการเขียน เขียนสื่อสาร เขียนเรียงความ ยอความ และเขียน

เร่อื งราวในรูปแบบตา ง ๆ เขยี นรายงานขอมลู สารสนเทศและรายงานการศึกษาคนควาอยา งมปี ระสทิ ธิภาพ
มาตรฐานการเรียนรู ท 3.1 สามารถเลือกฟงและดูอยางมีวิจารณญาณ และพูดแสดงความรู

ความคดิ ความรสู กึ ในโอกาสตาง ๆ อยา งมีวจิ ารณญาณ และสรา งสรรค
มาตรฐานการเรียนรู ท 4.1 เขาใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลง

ของ ภาษาและพลังของภาษา ภูมิปญ ญาทางภาษา และรักษาภาษาไวเปนสมบัติของชาติ
มาตรฐานการเรียนรู ท 5.1 เขาใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณวรรณคดีและวรรณกรรมไทย

อยา งเหน็ คณุ คา และนำมาประยกุ ตใ ชในชวี ติ จริง

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดับช้ันประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551

45

3. เนอ้ื หาสาระ หนวยการเรยี นรู เรอ่ื ง “ชวี ติ ชาวนา”
1. การอา นออกเสยี งและการอา นบทสรภญั ญะแบบปกติ
2. การฟงและการดกู ลอนลำ เรอื่ ง ชีวติ ชาวนา
3. ความหมายและสวนประกอบของประโยค
4. การเขยี นตามจนิ ตนาการ

4. แนวการจัดการเรียนรู
1. จัดกจิ กรรมกระตุนสมองโดยใชรปู แบบที่หลากหลาย การทำทา ทางตาง ๆ การดูบัตรภาพ

แผนภาพ การฟง การพูดแสดงความคิดเห็น
2. การฝกอา นบทอานรอยแกวโดยใชภาษาทอ งถ่ินตา ง ๆ
3. การจบั ใจความสำคญั จากบทอา น วดี ทิ ศั น รวมถงึ สื่ออื่น ๆ
4. พูดแสดงความคดิ สรปุ ขอ คิดเห็นเก่ยี วกับเรื่องที่ฟง และดู
5. เขยี นตามจนิ ตนาการเชงิ สรา งสรรคเกย่ี วกับเรื่องกำหนด

5. ผลงาน/การปฏบิ ัติ
1. ผลงานการสรุปจบั ใจความจากฟง เร่ือง ชวี ิตชาวนา
2. ใบงานการแยกสวนของประโยค
3. ผลไมห รรษานำพาประโยค
4. ใบงานการเขียนตามจนิ ตนาการ ตามแนวคิดในเรือ่ ง ชาวนาในอดุ มคติของฉัน

6. การวดั ประเมนิ ผลและแนวการตดั สนิ
1. การทำแบบทดสอบ
2. การสังเกตพฤตกิ รรมตาง ๆ เชน การเขา รว มกิจกรรมในชัน้ เรียน การทำกจิ กรรมกลมุ

คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค และสมรรถนะของผูเรียน มารยาทตา ง ๆ ในการเรยี น
4. การทำแบบทดสอบหลงั เรยี น เร่ือง การพูดรายงาน
5. การประเมนิ ผลงานที่ครูกำหนด

หลักสตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2551

46

แบบทดสอบกอนเรยี น
หนวยการเรียนรูที่ 5 “ชีวิตชาวนา”

คำช้ีแจง : ใหนกั เรยี นทำเคร่ืองหมาย X (กากบาท) ลงบนกระดาษคำตอบ โดยเลอื กตวั เลอื กท่ี
ถกู ตอ งท่ีสุด
1. การอานหนังสอื ในหอ งสมดุ ส่ิงใดไมควรทำ

ก. อา นอยา งมสี มาธิ
ข. อานในใจ
ค. อา นแลว เก็บเขาทเ่ี ดิม
ง. พับหนา กระดาษไวเ พอ่ื อานตอ
2. มารยาททดี่ ใี นการอานหนงั สือ คอื ขอใด
ก. ไมส ง เสยี งดงั รบกวนผอู ่ืน
ข. ชวนเพอ่ื นคยุ
ค. เลน กนั เสียงดงั
ง. แยงกันอาน
3. การอานหนงั สอื ใหส ามารถจดจำเน้ือหาไดตอ งอานอยางไร
ก. อา นออกเสียง
ข. อานในใจ
ค. อา นเสียงดงั ชดั เจน
ง. อานในใจอยา งมีสมาธิ
4. ขอ ใดไมใชป ระโยชนข องการสรุปความจากการฟง และการดู
ก. เพอ่ื ความเพลิดเพลนิ
ข. เพ่อื การนำไปใช
ค. เพ่อื ความจรรโลงใจ
ง. เพือ่ แสดงทัศนะและสนับสนนุ
5. หลกั การฟง และการดทู ด่ี ตี องมลี กั ษณะอยา งไร
ก. ฟงและดเู ฉพาะสวนทส่ี ำคญั เทา น้นั
ข. คิดฟุงซานในเรอื่ งอื่น ๆ ไปพรอมกับเรอื่ งนั้น ๆ
ค. มแี คสตปิ ญญาก็สามารถไดร ับประโยชนไ ด
ง. ตัง้ ใจฟง จดจอ อยูก บั เรอ่ื งทฟี่ ง หรือดู

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้ันประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

47

6. ส่อื มวลชนทกี่ ำลงั ไดรับความนิยมกนั ในปจจุบัน เปน สื่อชนดิ ใด
ก. สอ่ื จากวทิ ยุ
ข. สอื่ จากโทรทัศน
ค. ส่อื จากซีดี
ง. สื่อจากอินเทอรเนต็

7. ประโยคพน้ื ฐานสามารถจำแนกไดกส่ี วน
ก. 1 สว น ไดแ ก ภาคประธาน
ข. 2 สว น ไดแ ก ภาคประธาน และภาคแสดง
ค. 3 สว น ไดแก ภาคประธาน ภาคแสดง และกรรม
ง. 4 สว น ไดแ ก ภาคประธาน ภาคขยายประธาน ภาคแสดง และกรรม

8. ขอใดเปนประโยค 2 สว นทั้งหมด
ก. หมูเดนิ ชา เตาคลาน ดอกไมก ำลังบาน
ข. ฉันซอื้ อาหาร นอ ยไปตลาด แดงเลี้ยงไก
ค. โตงนอนหลับ พิมลา งรถ ฝนตก
ง. นอ งรอ งไห แมท อดปลา ฉนั กระโดด

9. “แมข องฉนั ถกั ผาพันคอ” จากประโยคขางตน คำไหนเปนภาคประธานและคำไหนเปน ภาคแสดง
ก. ภาคประธาน=แมข องฉัน, ภาคแสดง=ถัก
ข. ภาคประธาน=ถัก, ภาคแสดง=แมของฉนั
ค. ภาคประธาน=ผา พนั คอ, ภาคแสดง=แม
ง. ภาคประธาน=ถกั , ภาคแสดง=ผาพันคอ

10. ขอ ใดไมใชป ระโยค
ก. นกบนิ
ข. แจกนั แตก
ค. มาว่งิ
ง. แสนเพลิดเพลินใจ

11. ขอ ใดคอื ข้ันตอนแรกของการฝกเขียนตามจินตนาการ
ก. การสรุปแนวคดิ
ข. การเรยี บเรยี งความคิด
ค. การกำหนดเร่ืองของผูเขยี น
ง. การกำหนดรูปแบบการเขยี น

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับช้ันประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน พทุ ธศักราช 2551

48

12. ขอ ใดเขยี นตามจนิ ตนาการจากกลุมคำท่กี ำหนดใหไดเหมาะสม
ฉัน ทะเล พอ

ก. พอพาฉันไปเท่ียวทะเลในยามเชา ชา งสวยงามจริง ๆ
ข. ทะเลไมเคยหลับใหล เปรียบกับหวั ใจท่ไี มเคยหยดุ เตน
ค. โอทะเลแสนงาม ฟาสคี รามสดใส
ง. ฉนั รกั พอมากเพราะพอ ชอบพาฉนั ไปเที่ยวทะเล
13. ขอ ใดขาดไมไดในการเขยี นตามจินตนาการจากเสยี งเพลง
ก. ฟงเสียงเพลง
ข. เคร่อื งดนตรี
ค. คาราโอเกะ
ง. หนาจอโทรทศั น
14. เมอ่ื เขยี นนิทานเสรจ็ แลว ขน้ั สดุ ทายคอื ขอ ใด
ก. อา นทวบทวนแกไขสำนวน
ข. วางโครงเรอ่ื ง
ค. เขียนเร่อื ง
ง. เขยี นจุดประสงคการเขียนนทิ าน
15. “ภเู ขาเปนแหลง ตนนำ้ ลำธาร ทำใหสตั วปา อาศัยอยอู ยางมีความสขุ ตน ไมใหญท ำใหรูสกึ รม
รื่นเย็นสบาย กอหญาทขี่ ึ้นอยทู ัว่ ไป ทำใหด ินชุมชน้ื นกสองตัวเกาะอยบู นก่งิ ไม โดไมรูสกุ วา ถกู
ลอบทำราย เด็กคนหนึง่ กำลังใชห นังสตก๊ิ ยิงนกสองตัวดว ยใจท่ีโหดราย ทองฟา เตม็ ไปดว ยกอ นเมฆ
ดเู หมือนวาฝนกำลงั จะตก นกตางพากนั บินกลบั รงั เพ่อื พกั ผอ นและหลบั นอน” ควรต้ังชื่อเรอ่ื งตรง
กับขอใด
ก. ภูเขากบั ลำธาร
ข. ชีวิตและธรรมชาติ
ค. เดก็ ยงิ นกไดส องตัว
ง. กลบั รังแลวหลับนอน

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับช้ันประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พทุ ธศักราช 2551

49

แบบทดสอบหลงั เรยี น
หนวยการเรียนรูท่ี 5 “ชวี ิตชาวนา”

คำชี้แจง : ใหนักเรียนทำเครื่องหมาย X (กากบาท) ลงบนกระดาษคำตอบ โดยเลือกตัวเลือก
ที่ถูกตอ งท่ีสดุ
1. การอา นหนงั สอื ในหอ งสมดุ สิ่งใดไมควรทำ

ก. พบั หนา กระดาษไวเ พอ่ื อา นตอ
ข. อา นในใจ
ค. อา นแลวเกบ็ เขาทเี่ ดมิ
ง. อา นอยา งมสี มาธิ
2. มารยาททดี่ ีในการอา นหนังสอื คือขอใด
ก. ชวนเพอื่ นคยุ
ข. ไมส ง เสยี งดังรบกวนผูอ นื่
ค. เลนกนั เสยี งดงั
ง. แยง กนั อา น
3. การอานหนังสอื ใหส ามารถจดจำเนอ้ื หาไดต องอานอยางไร
ก. อา นในใจอยางมีสมาธิ
ข. อา นในใจ
ค. อา นเสยี งดงั ชัดเจน
ง. อา นออกเสยี ง
4. ขอ ใดไมใ ชป ระโยชนข องการสรุปความจากการฟง และการดู
ก. เพือ่ แสดงทัศนะและสนับสนุน
ข. เพ่อื การนำไปใช
ค. เพื่อความจรรโลงใจ
ง. เพื่อความเพลดิ เพลนิ
5. หลกั การฟง และการดทู ี่ดีตอ งมีลักษณะอยา งไร
ก. ตง้ั ใจฟง จดจอ อยูกับเรื่องทฟี่ งหรอื ดู
ข. คิดฟงุ ซานในเรอื่ งอ่นื ๆ ไปพรอมกับเรอ่ื งน้ัน ๆ
ค. มีแคสติปญญากส็ ามารถไดร ับประโยชนไ ด
ง. ฟงและดเู ฉพาะสวนที่สำคญั เทา นนั้

หลกั สูตรรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551

50

6. ส่ือมวลชนทกี่ ำลงั ไดรบั ความนิยมกันในปจ จบุ นั เปน สื่อชนดิ ใด
ก. ส่ือจากอนิ เทอรเน็ต
ข. สอ่ื จากโทรทัศน
ค. ส่อื จากซดี ี
ง. สื่อจากวทิ ยุ

7. ประโยคพนื้ ฐานสามารถจำแนกไดกส่ี ว น
ก. 1 สว น ไดแก ภาคประธาน
ข. 3 สวน ไดแ ก ภาคประธาน ภาคแสดง และกรรม
ค. 2 สว น ไดแก ภาคประธาน และภาคแสดง
ง. 4 สวน ไดแ ก ภาคประธาน ภาคขยายประธาน ภาคแสดง และกรรม

8. ขอ ใดเปนประโยค 2 สว นทั้งหมด
ก. ฉันซอ้ื อาหาร นอ ยไปตลาด แดงเล้ียงไก
ข. หมูเดนิ ชา เตา คลาน ดอกไมกำลงั บาน
ค. โตง นอนหลับ พมิ ลางรถ ฝนตก
ง. นอ งรอ งไห แมท อดปลา ฉนั กระโดด

9. “แมข องฉนั ถักผาพนั คอ” จากประโยคขา งตน คำไหนเปน ภาคประธานและคำไหนเปนภาคแสดง
ก. ภาคประธาน=ถกั , ภาคแสดง=แมของฉนั
ข. ภาคประธาน=แมของฉัน, ภาคแสดง=ถกั
ค. ภาคประธาน=ผาพันคอ, ภาคแสดง=แม
ง. ภาคประธาน=ถกั , ภาคแสดง=ผา พันคอ

10. ขอใดไมใ ชป ระโยค
ก. แสนเพลดิ เพลินใจ
ข. แจกนั แตก
ค. มา วิง่
ง. นกบนิ

11. ขอใดคือขัน้ ตอนแรกของการฝกเขยี นตามจนิ ตนาการ
ก. การสรุปแนวคดิ
ข. การเรยี บเรยี งความคดิ
ค. การกำหนดรูปแบบการเขียน
ง. การกำหนดเร่ืองของผูเขยี น

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับช้ันประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน พุทธศกั ราช 2551

51

12. ขอ ใดเขยี นตามจินตนาการจากกลมุ คำท่กี ำหนดใหไดเ หมาะสม
ฉนั ทะเล พอ

ก. ทะเลไมเ คยหลับใหล เปรียบกบั หวั ใจทไ่ี มเ คยหยดุ เตน
ข. พอ พาฉนั ไปเท่ียวทะเลในยามเชา ชา งสวยงามจริง ๆ
ค. โอทะเลแสนงาม ฟาสีครามสดใส
ง. ฉันรกั พอมากเพราะพอ ชอบพาฉันไปเที่ยวทะเล
13. ขอ ใดขาดไมไดในการเขียนตามจินตนาการจากเสยี งเพลง
ก. เครอ่ื งดนตรี
ข. ฟงเสียงเพลง
ค. คาราโอเกะ
ง. หนา จอโทรทศั น
14. เมื่อเขียนนทิ านเสร็จแลว ขั้นสุดทายคอื ขอใด
ก. วางโครงเรือ่ ง
ข. อานทวบทวนแกไขสำนวน
ค. เขียนเรื่อง
ง. เขียนจดุ ประสงคก ารเขยี นนทิ าน
15. “ภเู ขาเปนแหลง ตน นำ้ ลำธาร ทำใหส ัตวป าอาศยั อยูอยางมีความสขุ ตนไมใ หญทำใหรสู ึกรม
รนื่ เยน็ สบาย กอหญา ทีข่ นึ้ อยทู ั่วไป ทำใหดินชุมช้ืน นกสองตัวเกาะอยบู นกิ่งไม โดไมร สู กุ วา ถูก
ลอบทำราย เด็กคนหนง่ึ กำลงั ใชหนงั สติ๊กยงิ นกสองตวั ดว ยใจที่โหดราย ทอ งฟาเต็มไปดวยกอนเมฆ
ดเู หมือนวา ฝนกำลังจะตก นกตางพากนั บินกลบั รงั เพอ่ื พักผอนและหลบั นอน” ควรตั้งช่อื เรอ่ื งตรง
กับขอใด
ก. ภเู ขากบั ลำธาร
ข. เด็กยิงนกไดสองตัว
ค. ชีวติ และธรรมชาติ
ง. กลับรงั แลวหลับนอน

หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดับชนั้ ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2551

52
เฉลยแบบทดสอบกอ นเรยี น

1 ง 7 ข 13 ก
2 ก 8 ก 14 ก
3 ง 9 ก 15 ข
4 ง 10 ง
5 ง 11 ค
6 ข 12 ก
เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี น
1 ก 7 ค 13 ข
2 ข 8 ข 14 ข
3 ก 9 ข 15 ค
4 ก 10 ก
5 ก 11 ง
6 ค 12 ข

หลกั สูตรรายวิชาภาษาไทย ระดบั ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน พุทธศกั ราช 2551

53

หนวยการเรยี นรทู ี่ 6 สรภญั ญอสี านสามคั คี

กลมุ สาระการเรียนรูว ิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมศกึ ษาปท่ี 4
รหสั วชิ า ท 14101 จำนวน 10 ชั่วโมง

*****************************************************************************************************************

1. จุดประสงคก ารเรยี นรู
1. มคี วามรูความเขา ใจเกย่ี วกบั การคดั ลายมอื
2. เหน็ คุณคา ของการคัดลายมือ และนำไปประยุกตใชใ นชีวิตประจำวัน
3. สามารถบอกความเปนมาและความสำคญั ของสรภญั ญะ
4. สามารถอานอออกเสียงบทสรภญั ญะแบบปกตไิ ดถกู ตอง
5. เขา ใจหลกั การจดบันทกึ จากการศกึ ษาคน ควา
6. สามารถอา นเรื่องหรือฟงเรอ่ื งแลว บันทึกได
7. มีความรูค วามเขา ใจเกยี่ วกบั เพลงพ้ืนบา น
8. สามารถขบั รอ งบทสรภัญญะอสี านไดถ กู ตอง
9. ตระหนักถงึ ความสำคัญในการอานสรภญั ญะอีสาน และนำไปประยกุ ตใชในชีวิตประจำวันได
10. มคี วามรคู วามเขาใจเกยี่ วกับหลักการใชพ จนานุกรม
11. สามารถคน หาความหมายของคำจากพจนานกุ รมไดอยางถูกตอ ง

2. มาตรฐานการเรยี นรู
มาตรฐานการเรียนรู ท 1.1 ใชกระบวนการอานสรางความรูและความคิดเพื่อนำไปใชตัดสินใจ

แกปญ หาในการดำเนินชีวติ และมีนสิ ยั รกั การอาน
มาตรฐานการเรียนรู ท 2.1 ใชกระบวนการเขียน เขียนสื่อสาร เขียนเรียงความ ยอความ และเขียน

เรือ่ งราวในรปู แบบตา ง ๆ เขียนรายงานขอ มูลสารสนเทศและรายงานการศึกษาคนควาอยางมีประสิทธภิ าพ
มาตรฐานการเรียนรู ท 4.1 เขาใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลง

ของ ภาษาและพลงั ของภาษา ภูมิปญญาทางภาษา และรกั ษาภาษาไวเปนสมบตั ิของชาติ

3. เน้ือหาสาระ หนว ยการเรยี นรู เร่อื ง “สรภัญญอ ีสานสามัคค”ี
1. การคัดลายมอื ตัวบรรจงเต็มบรรทดั
2. หลกั การอานออกเสยี งบทสรภญั ญะอสี านแบบปกติ
3. เพลงพนื้ บา น
4. การอานสรภญั ญะอีสาน
5. การใชพ จนานกุ รมไทย

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดับช้ันประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

54
4. แนวการจัดการเรียนรู

1. จัดกจิ กรรมกระตนุ สมองโดยใชรปู แบบตาง ๆ เชน การเตน การชมวดี ิทัศน การพดู แสดงความ
คดิ เห็นในเรือ่ งตาง ๆ เพือ่ เชอื่ มโยงเขาสเู นอ้ื หาการเรียนการสอน

2. ศกึ ษาความเปนมาของสรภญั ญะรวมทงั้ การฝกหดั อา นบทสรภัญญะแบบไมใ สทำนอง
3. ลงพ้นื ท่ีสำรวจบทสรภัญญะในชุมชนของตนเอง หรือจากแหลง เรียนรทู ่สี ามารถคนหาไดแลว
เขียนบันทึก
4. ประกวดการอา นสรภัญญะอีสานโดยใชบทที่ครกู ำหนด บูรณาการกบั การคัดแยกขยะ
5. คนหาคำศพั ทภาษาทองถ่ินในบทสรภญั ญะโดยใชพจนานกุ รม
5. ผลงาน/การปฏบิ ตั ิ
1. ใบงานเรื่องการคดั ลายมอื
2. แผนภาพสรปุ องคค วามรูเ กี่ยวกบั การเขียนบันทกึ จากการศกึ ษาคนควา
3. บทสรภญั ญะจากการลงพ้ืนทสี่ ัมภาษณแ ละบนั ทกึ จากคนในชุมชน
4. วดี ิทัศนการประกวดสวดบทสรภญั ญะอสี าน (ครูเปนผบู นั ทึกวดี ทิ ัศน)
6. การวัดประเมินผลและแนวการตดั สนิ
1. การตรวจใบงาน
2. การทำแบบทดสอบหลังเรียน
3. การมีสว นรว มกิจกรรมในชนั้ เรยี น กิจกรรมกลมุ การเหน็ คณุ คาของสิง่ ทเ่ี รยี น คณุ ลักษณะอันพงึ
ประสงค สมรรถนะของผเู รียน
4. พฤติกรรม ทกั ษะทางดานภาษาไทยของผูเรียน ไดแก การฟง การพูด การอา น และการเขยี น

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

55

แบบทดสอบกอ นเรียน
หนวยการเรยี นรูท่ี 6 “สรภัญญอีสานสามคั คี”

คำชแ้ี จง : ใหนักเรียนทำเครอ่ื งหมาย X (กากบาท) ลงบนกระดาษคำตอบ โดยเลอื กตัวเลอื กที่
ถูกตองทส่ี ดุ
1. ขอ ใดไมใ ชจ ุดประสงคของการคัดลายมอื

ก. เพื่อฝก การเปน ผมู สี มาธิในการเขยี นตวั อกั ษรไทย
ข. เพอื่ สื่อความหมายชดั เจน
ค. เพ่ือใหเขยี นตวั อักษรไทยไดถ กู ตองตามหลักวิธกี ารตาง ๆ
ง. เพื่อใหร ูจ กั การจดั ระเบยี บ การเวน วรรคและเวนชองไฟไดประณีตและมีความสม่ำเสมอ ทำ
ใหอา นงา ย ดสู บายตา
2. ขอ ใดไมใชห ลกั การคัดลายมอื ที่ถกู ตอง
ก. ไมเ ขียนตวั อักษรแบบนงั่ เสน
ข. เวนระยะชอ งไฟระหวา งตัวอักษรใหหางเสมอกนั
ค. ขนาดความสูงของตัวอักษรดา นบนตอ งสงู เทากันโดยลอด
ง. สามารถเขียนตวั เอียงไดเพอ่ื ความสวยงาม
3. ใครปฏบิ ัติตามหลักการคัดลายมือไดถ ูกตองเหมาะสม
ก. ตอยลากเสน อักษรจากลา งขนึ้ บน เพราะทำตามถนดั
ข. ตอ มลากเสนตัวอักษรโยไ ปดานหลงั เพราะคิดวาสวย
ค. ตอมคัดลายมือโดยเวน ชองไฟหา งกนั มาก เพราะจะไดอ านงา ย
ง. ตุยตัง้ ใจเขียนตัวอักษรใหชดั เจน เพื่อไมใหเกิดความผดิ พลาด
4. สรภญั ญะหมายถึง
ก. การสวดและรอ งเพลงพืน้ บานประเภทหน่ึง
ข. การรองเพลงหรือการขบั รอ งประเภทหนึง่
ค. การสวดและรองเพลงประสานเสียง
ง. การรอ งเพลงหรอื การขับรองประสานเสยี ง
5. ความสำคญั และคุณคา ของสรภญั ญะเปน อยา งไร
ก. การจัดประกวด
ข. การถา ยทอดสเู ยาวชน
ค. ถกู ทงั้ ขอ ก และ ข
ง. ผดิ ทกุ ขอ

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชั้นประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

56

6. บทสวดจะมีลกั ษณะฉันทลกั ษณแ บบใด
ก. กลอนเปลา
ข. กลอนส่ี
ค. กลอนสภุ าพ
ง. ฉันทห รือกาพย

7. จดุ ประสงคข องการเขยี นบันทึกคืออะไรบาง
ก. เตอื นความจำ
ข. ขอนดั พบนดั หมาย
ค. เพอ่ื ใชเปน หลักฐานตา ง ๆ
ง. ถูกทกุ ขอ

8. หากเขยี นบันทกึ ถึงคุณครูควรใชคำขึน้ ตน ใดเหมาะสมทสี่ ุด
ก. สวสั ดีคะคณุ ครสู มใจ
ข. เรียนคณุ ครสู มใจ
ค. เรยี นคุณครสู มใจทเ่ี คารพ
ง. เรยี นคณุ ครูสมใจทเ่ี คารพและรกั

9. ขอ ใดคอื หลกั สำคัญในการจดบนั ทึก
ก. ตอ งจดบันทึกเฉพาะตอนเชาของทุกวัน
ข. ควรบอกแหลง ทีม่ า
ค. ควรระบเุ วลาในการจดบันทึก
ง. ถกู ทัง้ ข. และ ค.

10. ขอใดกลา วผิดเกย่ี วกบั เพลงพืน้ บาน
ก. เปนเพลงท่ีเกิดจากกลุม คนในทอ งถ่นิ ตา ง ๆ
ข. ใชภาษาเรยี บงายไมซ บั ซอ น
ค. เปนเพลงที่ระบุนามผแู ตง ไวช ดั เจน
ง. มีลักษณะเฉพาะตวั ในแตละทองถ่ิน

11. เพลงสำหรบั เดก็ และเพลงสำหรับผใู หญม ีขอ เหมอื นกันยกเวน ขอ ใด
ก. มีเนื้อหาสมั พันธกับวัฒนธรรม
ข. เปนเพลงที่มกั ไมปรากฏนามผแู ตง
ค. เปน เพลงเพื่อฝก ทักษะการออกเสยี ง
ง. เพ่ือความสนุกสนาน

หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน พทุ ธศักราช 2551

57

12. ขอใดกลา วถูกตองเก่ยี วกับเพลงสำหรบั เด็ก
ก. เปน เพลงท่เี ดก็ รองเลน กันเอง
ข. เปน เพลงที่ผูใหญรองใหเดก็ ฟง
ค. เพื่อประกอบการละเลน หรือ หยอกลอกัน
ง. ถูกทุกขอ

13. การเรยี งลำดบั คำในพจนานกุ รม เรยี งลำดับตามขอ ใด
ก. รูปสระ ตวั อกั ษร และวรรณยุกต
ข. ตัวอักษร รปู สระ และวรรณยุกต
ค. วรรณยกุ ต รปู สระ ตวั อักษร
ง. ตวั อกั ษร วรรณยุกต และรปู สระ

14. ขอใดเรยี งลำดับตามพจนานกุ รมไดถ กู ตอง
ก. จนั ทร ดาดฟา พบั ภาณี
ข. จันทร พบั ดาดฟา ภาณี
ค. จนั ทร ดาดฟา ภาณี พบั
ง. จนั ทร พบั ภาณี ดาดฟา

15. ขอ ใดกลา วไมถูกตองเกี่ยวกบั ประโยชนข องพจนานกุ รม
ก. พจนานุกรม ชว ยในเรอ่ื งการสะกดคำ
ข. พจนานกุ รม ชว ยในการคนหาความหมายคำศพั ท
ค. พจนานุกรม ทำใหท ราบประวัติของคำ
ง. พจนานุกรม ทำใหทราบประวัตกิ ารสรา งพจนานุกรม

หลักสตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551

58

แบบทดสอบหลังเรยี น
หนว ยการเรียนรูท ่ี 6 “สรภัญญอีสานสามคั คี”

คำชี้แจง : ใหนักเรียนทำเครื่องหมาย X (กากบาท) ลงบนกระดาษคำตอบ โดยเลือกตัวเลือก
ทถ่ี กู ตองทีส่ ุด
1. ขอ ใดไมใชจ ุดประสงคของการคัดลายมือ

ก. เพ่ือฝก การเปนผมู สี มาธิในการเขยี นตัวอักษรไทย
ข. เพ่อื ใหเ ขยี นตัวอักษรไทยไดถ ูกตอ งตามหลักวิธีการตาง ๆ
ค. เพื่อสือ่ ความหมายชดั เจน
ง. เพอื่ ใหร จู กั การจัดระเบียบ การเวน วรรคและเวนชองไฟไดประณตี และมคี วามสม่ำเสมอ ทำ
ใหอ านงาย ดสู บายตา
2. ขอใดไมใ ชห ลักการคัดลายมือทถ่ี ูกตอ ง
ก. สามารถเขยี นตวั เอียงไดเ พื่อความสวยงาม
ข. เวน ระยะชอ งไฟระหวา งตัวอกั ษรใหห า งเสมอกัน
ค. ขนาดความสูงของตวั อักษรดานบนตอ งสูงเทากันโดยลอด
ง. ไมเขียนตัวอกั ษรแบบน่งั เสน
3. ใครปฏิบตั ิตามหลกั การคัดลายมอื ไดถูกตอ งเหมาะสม
ก. ตยุ ตงั้ ใจเขยี นตวั อกั ษรใหชัดเจน เพอ่ื ไมใหเ กดิ ความผดิ พลาด
ข. ตอ มลากเสน ตวั อกั ษรโยไ ปดา นหลงั เพราะคดิ วาสวย
ค. ตอ มคดั ลายมอื โดยเวน ชอ งไฟหา งกันมาก เพราะจะไดอ า นงา ย
ง. ตอยลากเสน อักษรจากลางข้นึ บน เพราะทำตามถนดั
4. สรภัญญะหมายถงึ
ก. การรองเพลงหรอื การขับรอ งประเภทหนึ่ง
ข. การสวดและรอ งเพลงพน้ื บานประเภทหนึง่
ค. การสวดและรองเพลงประสานเสียง
ง. การรองเพลงหรอื การขบั รองประสานเสยี ง
5. ความสำคญั และคณุ คาของสรภญั ญะเปนอยา งไร
ก. การจดั ประกวด
ข. ถกู ทั้งขอ ก และ ค
ค. การถา ยทอดสเู ยาวชน
ง. ผิดทุกขอ

หลกั สูตรรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551

59

6. บทสวดจะมีลกั ษณะฉันทลักษณแบบใด
ก. ฉันทห รอื กาพย
ข. กลอนส่ี
ค. กลอนสภุ าพ
ง. กลอนเปลา

7. จุดประสงคข องการเขียนบันทึกคืออะไรบาง
ก. เตือนความจำ
ข. ขอนัดพบนัดหมาย
ค. เพ่ือใชเปน หลกั ฐานตา ง ๆ
ง. ถูกทกุ ขอ

8. หากเขยี นบันทกึ ถึงคุณครูควรใชค ำข้นึ ตน ใดเหมาะสมทสี่ ดุ
ก. สวัสดคี ะคณุ ครสู มใจ
ข. เรยี นคณุ ครสู มใจ
ค. เรยี นคุณครูสมใจท่เี คารพและรัก
ง. เรยี นคุณครสู มใจทเี่ คารพ

9. ขอ ใดคอื หลกั สำคัญในการจดบนั ทึก
ก. ตอ งจดบันทึกเฉพาะตอนเชา ของทุกวัน
ข. ควรบอกแหลง ทีม่ า
ค. ควรระบุเวลาในการจดบันทกึ
ง. ถูกทงั้ ข. และ ค.

10. ขอ ใดกลา วผิดเกี่ยวกบั เพลงพน้ื บา น
ก. เปนเพลงที่เกิดจากกลุมคนในทอ งถนิ่ ตาง ๆ
ข. ใชภาษาเรยี บงา ยไมซ ับซอ น
ค. มีลักษณะเฉพาะตัวในแตล ะทอ งถ่ิน
ง. เปน เพลงที่ระบุนามผแู ตง ไวช ัดเจน

11. เพลงสำหรับเดก็ และเพลงสำหรบั ผูใหญมขี อเหมือนกันยกเวน ขอ ใด
ก. มเี น้ือหาสมั พันธก ับวฒั นธรรม
ข. เปนเพลงท่มี กั ไมป รากฏนามผแู ตง
ค. เพอ่ื ความสนุกสนาน
ง. เปน เพลงเพอ่ื ฝก ทกั ษะการออกเสียง

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน พทุ ธศักราช 2551

60

12. ขอใดกลา วถูกตอ งเกี่ยวกบั เพลงสำหรับเดก็
ก. เปนเพลงท่เี ด็กรอ งเลนกันเอง
ข. เปนเพลงท่ผี ูใ หญรอ งใหเ ด็กฟง
ค. เพือ่ ประกอบการละเลน หรือ หยอกลอ กนั
ง. ถกู ทกุ ขอ

13. การเรียงลำดับคำในพจนานุกรม เรยี งลำดับตามขอ ใด
ก. รูปสระ ตวั อกั ษร และวรรณยุกต
ข. วรรณยุกต รปู สระ ตวั อักษร
ค. ตัวอกั ษร รปู สระ และวรรณยกุ ต
ง. ตัวอกั ษร วรรณยุกต และรปู สระ

14. ขอ ใดเรยี งลำดับตามพจนานุกรมไดถกู ตอง
ก. จันทร พับ ดาดฟา ภาณี
ข. จนั ทร ดาดฟา พบั ภาณี
ค. จันทร ดาดฟา ภาณี พบั
ง. จันทร พบั ภาณี ดาดฟา

15. ขอใดกลา วไมถูกตอ งเก่ยี วกับประโยชนของพจนานกุ รม
ก. พจนานุกรม ทำใหทราบประวัตกิ ารสรางพจนานกุ รม
ข. พจนานกุ รม ชวยในการคน หาความหมายคำศพั ท
ค. พจนานกุ รม ทำใหทราบประวัติของคำ
ง. พจนานกุ รม ชว ยในเรื่องการสะกดคำ

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

61
เฉลยแบบทดสอบกอ นเรียน

1 ข 7 ง 13 ข
2 ง 8 ค 14 ก
3 ง 9 ง 15 ง
4 ก 10 ค
5 ข 11 ค
6 ง 12 ง
เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี น
1 ค 7 ง 13 ค
2 ก 8 ง 14 ข
3 ก 9 ง 15 ก
4 ข 10 ง
5 ค 11 ง
6 ง 12 ก

หลกั สูตรรายวิชาภาษาไทย ระดับช้ันประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน พุทธศกั ราช 2551

แผนการจัดการเรียนรู

รายวิชาภาษาไทย ระดบั ชั้นประถมศกึ ษาปท่ี 4

ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน พทุ ธศักราช 2551

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับช้ันประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพนื้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551

63

ภาพ 2 วเิ คราะหหนว ยการเรยี นรทู ี่ 1
หนวยการเรียนรูท่ี 1 นทิ านทองถนิ่ อีสาน

แผนการจดั การเรยี นรทู ี่ 2
เร่ือง การอานจับใจความสำคญั
ท 1.1 ป.4/3, ป.4/6

บอกความหมาย วธิ กี ารอา นจบั ใจความ และสามารถอา นจบั ใจความจากนทิ าน
พ้นื บานทกี่ ำหนดได พรอมท้ังสามารถบอกขอ คิด คตเิ ตือนใจจากเรือ่ งที่อา น บอกคุณคา
ของเรือ่ งท่อี าน และแนวทางการนำไปปรบั ใชในชวี ติ ประจำวนั ไดอ ยางเหมาะสม

แผนการจัดการเรยี นรูท่ี 1 หนวยการเรียนรู นทิ านทอ งถน่ิ อีสาน แผนการจดั การเรยี นรูท่ี 3
เรอื่ ง นิทานพ้ืนบาน เรือ่ ง การเขยี นยอความ
ท 1.1 ป.4/7 ท 5.1 ป.4/1 การอานหนังสอื ตามความสนใจ อาทิ นทิ าน ท 1.1 ป.4/7 ท 2.1 ป.4/4 ป.
พน้ื บาน วรรณกรรมพ้นื บา น เรื่องตา ง ๆ ชวย 4/8
ศกึ ษาความหมาย ลกั ษณะ รปู แบบ ของ ใหน กั เรียนเกิดความบันเทงิ สนกุ สนานและเกิด
นทิ านพื้นบาน และสามารถบอก ทศั นคตทิ ด่ี ตี อการอา น จากนั้นฝกปฏบิ ตั ไิ ปสู ศึกษารูปแบบ วิธีการ ตัวอยาง
ความหมาย ลักษณะ รปู แบบของนิทาน การอานจบั ใจความและเขียนยอ ความจากเร่ือง การเขยี นยอความอยางถกู ตอ ง
พ้นื บาน และใหนักเรียนเลือกอา นนิทาน ท่ีอาน พรอมระบุขอ คิด คตเิ ตือนใจ จากเร่อื งท่ี จากน้ันเลือกอานนิทานตามความ
พื้นบานตามความสนใจ พรอ มระบุ อาน ตลอดจนมีการศกึ ษาคำศัพท ภาษาถน่ิ ท่ี สนใจและเขียนยอความจากนิทาน
ขอ คดิ จากนิทานพืน้ บา นทอ่ี า น พบในนิทานพ้ืนบานแลวนำมาเปรยี บเทียบ เร่ืองทีอ่ า น พรอ มทั้งมมี ารยาทใน
ความหมายกบั ภาษาไทยมาตรฐาน การเขียน

แผนการจัดการเรียนรทู ่ี 4
เรอื่ ง ภาษาถิน่ และภาษาไทยมาตรฐาน
ท 4.1 ป.4/7

ศกึ ษาคำในภาษาถนิ่ และเปรียบเทียบคำศัพทค วามหมายกบั ภาษาไทยมาตรฐาน
และอธิบายความเหมือน ความแตกตา ง พรอมทงั้ บอกคุณคาของภาษาถิ่นและภาษาไทย
มาตรฐาน

ชิน้ งาน/ภาระงาน สมรรถนะของผเู รยี น คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค
- ใบงาน เร่ือง นิทานพื้นบา น 1 ความสามารถในการส่ือสาร
- ใบงาน เร่ือง การอา นจบั ใจความ 2. ความสามารถในการคิด 1. รกั ชาติ ศาสน กษตั ริย
สำคญั 3. ความสามารถในการแกป ญ หา 2. ซื่อสัตยส จุ รติ
- ใบงานการเขียนยอความจากนิทานที่ 4. ความสามารถในการใชท ักษะชีวิต 3. มีวินัย
อา น 5. ความสามารถในการใชเทคโนโลยี 4. ใฝเรียนรู
- ผังมโนทัศนส รุปความรู 5. อยูอยางพอเพียง
ภาษาถิน่ และภาษาไทยมาตรฐาน 6. มงุ ม่นั ในการทำงาน
7. รักความเปน ไทย
8. มจี ิตสาธารณะ

หลกั สตู รรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

64

แผนการจดั การเรียนรวู ิชาภาษาไทย แผนท่ี 1

กลมุ สาระการเรียนรูวชิ าภาษาไทย ช้นั ประถมศกึ ษาปท่ี 4
รายวิชาภาษาไทย รหัสวชิ า ท 14101
หนวยการเรยี นรูที่ 1 แผนท่ี 1 เร่ือง นทิ านพื้นบาน จำนวน 2 ชวั่ โมง
ครูผูสอน : …………………………………………….....
วันที่.....................................

1. สาระสำคญั
นิทานพื้นบาน คือ เรื่องเลาที่เลาตอ ๆ กันมา จากคนรุนหนึ่งมาสูคนอีกรุนหนึ่ง โดยไมทราบวาใคร

เปนผูแตง สำหรับประเทศไทยนิทานพื้นบานมีอยูทั่วไปในทุกภูมิภาคและจะมีความแตกตางกัน
ตามสภาพแวดลอมและบริบทของแตละสังคม นิทานพื้นบาน จะเปนตัวสะทอนบงบอกวิถีชีวิต วัฒนธรรม
ความเช่อื คานยิ ม ของแตล ะทอ งถน่ิ ท่แี ตกตา งกนั

2. มาตรฐานการเรยี นรู
มาตรฐานการเรียนรู ท 1.1 ใชกระบวนการอานสรางความรูและความคิดเพื่อนำไปใชตัดสินใจ

แกป ญ หาในการดำเนินชีวิต และมนี สิ ัยรักการอาน
ตวั ชีว้ ัด
ป. 4/7 อานหนังสือที่มีคุณคาตามความสนใจอยางสม่ำเสมอและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับ

เร่อื งทอ่ี าน
มาตรฐานการเรียนรู ท 5.1 เขาใจและแสดงความคดิ เหน็ วิจารณว รรณคดแี ละวรรณกรรมไทยอยาง

เหน็ คณุ คา และนำมาประยกุ ตใ ชใ นชีวิตจริง
ตวั ช้วี ัด
ป. 4/1 ระบุขอ คดิ จากนทิ านพ้ืนบา นหรือนิทานคตธิ รรม

3. จดุ ประสงคก ารเรียนรู
1. บอกความหมาย ลกั ษณะและความสำคัญของนทิ านพ้ืนบา น (K)
2. เขียนระบุขอ คดิ จากนทิ านพืน้ บา นได (P)
3. รวมกจิ กรรมในช้นั เรยี น และเห็นคณุ คา ของนิทานพนื้ บาน (A)

4. สาระการเรยี นรู
1. ความหมายและลกั ษณะของนทิ านพนื้ บาน
2. การเขียนระบุขอ คิดจากเร่ืองท่อี าน
3. คณุ คา และความสำคญั ของนทิ านพื้นบา น

5. สมรรถนะของผูเรียน
1. ความสามารถในการสอ่ื สาร
2. ความสามารถในการคดิ
3. ความสามารถในการแกป ญ หา

หลกั สูตรรายวิชาภาษาไทย ระดับช้นั ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

65

6. คุณลกั ษณะอันพึงประสงค
1. รักชาติ ศาสน กษตั รยิ 
2. ซ่อื สัตยส จุ รติ
3. มีวนิ ยั
4. ใฝเรยี นรู

7. ผลงานท่ีตอ งการ
-

8. การจดั กิจกรรมการเรยี นรู
ขน้ั ที่ 1 นำเขาสบู ทเรยี น
1. ครูกลา วทักทายนักเรยี นจากนัน้ พดู คยุ เพ่ือสรางบรรยากาศที่เปนการเอง เชน
- พรอมท่ีจะเรยี นกันหรอื ยังคะนกั เรยี น กินขาวเชามาหรอื ยัง
- เมอื่ เชา กินขา วกับอะไรกันบาง
2. ครูแจง กตกิ าในการเรยี นใหน ักเรยี นไดท ราบ เพอ่ื ฝกใหน กั เรียนเปนคนมรี ะเบยี บวินัย

และรจู กั ใฝเ รยี นรู ดังน้ี
- หามคุยกนั เสียงดงั
- สงงานใหตรงเวลา
- ใหจดความรูท่คี รูอธบิ ายเพมิ่ เตมิ ลงในสมุดเพือ่ ทบทวนความรทู ี่เรียนมา
- นักเรยี นท่มี สี วนรวมในชัน้ เรยี น เชน การยกมอื ตอบคำถาม การมสี วนรว มในกจิ กรรม

3. ครูแจกแบบทดสอบกอนเรียน เรื่อง นิทานพื้นบาน แบบปรนัยชนิดเลือกตอบ 4 ตัวเลือก
จำนวน 10 ขอ

ขัน้ ที่ 2 นำเสนอความรู
1. ครูแจกใบความรู เรื่อง นทิ านพนื้ บา น
1.1 ครใู หนักเรียนอา นออกเสียงเนอ้ื หาในใบความรอู ยา งพรอ มเพรียงกัน
1.2 ครสู รปุ ความหมายและความสำคญั ของนิทานพ้ืนบา น
นิทานพ้นื บาน (folktales) หมายถึง เรือ่ งเลา ทเี่ ลาตอ ๆ กันมาจากคนรุนหน่งึ มาสูคนอกี

รุนหนึ่ง โดยไมทราบวา ใครเปนผูแตง ถายทอดโดยการเลาจากความทรงจำตอ ๆ กันมา เชน ปูยาตายายเลา
ใหพ อ แมฟง พอ แมเลาใหลกู หลานฟง หรอื มีการแพรกระจายจากทอ งถน่ิ หนึ่งไปสูอกี ทอ งถ่ิน

คุณคาและความสำคญั ของนทิ านพนื้ บาน
1. ใหค วามเพลดิ เพลิน
2. ใหความรเู ก่ยี วกับวฒั นธรรมของเจาของ
3. สอนหรอื สอดแทรกศีลธรรม จริยธรรม คณุ ธรรม

2. ครูใหนักเรียนยกตัวอยางนิทานพื้นบานที่นักเรียนรูจัก โดยใหยกมือตอบทีละคน จำนวน 4-5
คน แลว ครูจึงยกตัวอยางเพ่ิมเตมิ

3. ครูยกตัวอยางนิทาน เรื่อง ขุนแผนแสนสะทาน แลวถามนักเรียนวา “มีใครรูจักนิทานเรื่อง
ขุนแผนแสนสะทานหรือไม” หากนักเรียนตอบวารูจัก ครูใหนักเรียนเลาเรือ่ งยอใหเพื่อน ๆ ฟง แลวครูเพ่ิมเติม
เน้ือเรื่องใหส มบูรณ หากนกั เรียนไมร จู ัก ครูจึงเลา นทิ านพ้ืนบานเรอื่ งแกว หนา มา ใหฟ ง

หลักสตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน พุทธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

66

ข้นั ที่ 3 ลงมอื เรียนรู (เวลา 30 นาท)ี
1. ครใู หน กั เรียน ชมสอื่ วีดทิ ศั น เรอ่ื ง ขนุ แผนแสนสะทา น

https://www.youtube.com/watch?v=erM-BiurfpI&feature=youtu.be&fbclid=IwAR078GbNb18ClpAuZwXEvZ-
IbWtG2DMATIeoSvwO4vqQE4NcWP2mJe0V-tU

โดยมีเร่อื งยอ ดงั น้ี
นานมาแลวในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลายมีครอบครัวอยู 3 ครอบครัวคือครอบครัวของ

ขุนไกรพลพายมีอาชีพรับราชการทหารมีภรรยาชื่อนางทองประศรีมีลูกชายที่หนาตานารักชื่อวาพลายแกว
ครอบครวั ท่ี 2 คอื ครอบครัวของขนุ ศรวี ิชัยมภี รรยาชอ่ื นางเทพทองมีลูกชายท่หี นาตาขี้ร้วิ ข้ีเหรมาตั้งแตเ กิดแถม
หัวลานอีกตางหากมีชื่อวาขุนทางครอบครัวที่ตามคือครอบครัวของพันศรโยธามีภรรยาชื่อนางศรีประจันมีลูก
นา รกั ชื่อวา นางพมิ

อยูตอมาขุนไกรถูกประหารชีวิตดวยเขาไลตอนควายก็ไมยอมเขาคอก จึงถูกขนุ ไกรฆาตาย
ไปหลายตัว ทำใหสมเด็จพระพันวษาโกรธเปนอยางมากจึงสั่งประหารชีวิตขุนไกร พลายแกวเพราะอายุได 15
ปอยากรับราชการทหารเหมือนพอจึงพูดกับมารดา “ทานแมขอรับลูกอยากเรียนหนังสือ ลูกอยากเปนทหาร
เหมือนทานพอ” โดยที่พลายแกวไมไดโกรธแคนสมเด็จพระพันวษาเลย ถึงแมจะไดสั่งประหารชีวิตบิดาของ
ตนเองแตความจงรักภกั ดตี อสมเดจ็ พระพนั วษาและชาติบา นเมอื งหลายแกว จึงไดไปบวชเรียนทว่ี ดั สม ใหญ เณร
พลายแกวเรียนเกงมาก จนสมภารที่วัดหมดความรูที่จะสอน จึงใหเณรพลายแกวไปเรียนกับอาจารยที่วัดปา
เลไลยเมืองกาญจนบรุ ี

พอถึงฤดูกาลเทศนมหาชาติ พระรูปที่ขึ้นเทศนกัณฑมัทรี ไมสบาย เณรพลายแกวจึงข้ึน
เทศนแทน เสียงเทศนนั้นเพราะเสนาะเปนอยางยิ่ง ทำใหผูฟงชื่นชม รองสาธุการ รวมถึงนางพิม ซึ่งเปนสาว
งามประจำหมบู า น ถงึ กบั ปลดผาสไบถวายเปน กณั ฑเ ทศน คุณชา งทหี่ ลงรกั นางพิมอยกู ป็ ลดผาคลุมของตนเอง
ถวายทับผา ของนางพิม ทำใหนางพิมโกรธโมโหและเกลียดขนุ ชางมาก

ฝายเณรแกว พอเห็นนางพิมก็หลงรัก จนทนไมไดจึงบอกมารดา “ทานแมขอรับลูกจะขอ
ลาสิกขา แลวก็ขอใหทานแมไปสูขอนางพิมใหลูกดวย” นางทองประศรีไดฟงจึงบอกลูกวา “ลูกของแมบวชอยู
ตอ อกี สักสองสาม พรรษาเถอะนะลกู แลว คอยลาสิกขา”

เณรพลายแกว จงึ บอกมารดาวา “ โอยทา นแม ถา อยา งน้นั ลกู กข็ อลาตายหละ ขอรับ” นาง
ทองประศรีจึงไปขอนางพิมให เณรไทยแกวจึงไดลาสิขาแลวแตงงานกับนางพิมสมใจ สวนขุนชางที่หลงรักนาง
พมิ อยกู ผ็ ิดหวังและเสียใจมาก

ทางกรุงศรีอยุธยา ไดขาววากองทัพเมืองเชียงใหมจะไปตีเมืองเชียงทองที่เปนเมืองข้ึน
สมเด็จพระพันวษาใหทหารไปตางจังหวัดพลายแกวที่แตงตั้งใหเปนแมทัพออกรบ พลายแกวดีใจและภูมิใจ
อยางยิ่งที่จะไดรับใชบานเมือง โดยไมไดคิดแคนและเสียใจที่พระพันวษาสั่งประหารชีวิตบิดา และตนเองก็เพ่ิง
แตง งานกบั นางพิมได 3 วันก็ตอ งจากนางไป

หลกั สูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

67
ในการไปรบครัง้ นี้พลายแกวไดรบั ชยั ชนะอยางงายใด ขออภยั แกวเปน ผูท ม่ี ีความรเู ก่ียวกับ
เวทยมนตคาถามากมาย กลาวถึงนายบานแสนคำเมือง แหงหมูบานจอมทอง เห็นพลายแกวมีความรู
ความสามารถ มเี วทมนตรคาถามากมาย จึงยกลกู สาวชือ่ วา ลาวทอง ใหเปนภรรยาของพลายแกว อกี คน
ฝายนางพิมที่รอพลายแกวอยูบานดวยความกระวนกระวายใจ กังวลใจตอพลายแกวที่ไปรบ ก็มีอาการปวยไข
รักษาดวยวิธกี ารใดกไ็ มหาย จงึ เปลยี่ นช่ือเปนนางวันทอง พอเปลยี่ นชื่อแลวอาการปวยก็หายไป
นางศรีประจันทร กลัวลูกสาวจะเปนหมายหลวง จึงบังคับใหนางวันทองแตงงานกับขุนชาง “ลูกรักของแม
แตงงานกับขุนชางเถอะนะ ขุนชางนาจะทำใหลูกมีความสุขได เพราะขุนชางร่ำรวยเงินทอง ทาสบริวารก็มี
มากมาย” นางวันทองไมยอมแตงงานกับขุนชาง แตในที่สุดนางศรีประจันก็บังคับใหนางแตงงานกับขุนชางจน
ได
สวนพลายแกวพอรบชนะ ไดรับบรรดาศักดิ์เปน “ขุนแผนแสนสะทาน” และไดเดินทาง
กลับมาหานางวันทอง โดยที่พลายแกวไดพานางลาวทองกลับมาดวย นางวันทองกับนางลาวทองทะเลาะกัน
ถึงกับตกตีกัน ขุนแผนจึงพานางลาวทองไปอยูกับนางทองประศรีที่เมืองกาญจนบุรี สวนนางวันทองก็ได
แตง งานกบั คุณชางดว ยความไมเ ตม็ ใจ
เวลาตอ มา ขนุ แผนถกู เรยี กตวั ใหไปเขาเวรทว่ี ังหลวงโดยไมมีกำหนด ขนุ แผนไดข าววานาง
ลาวทองไมสบาย จึงฝากเวรไวกับขุนชางและไปหานางลาวทองที่กาญจนบุรี ขุนชางคิดทรยศขุนแผนจึงไป
กราบทูลพระพนั วษา “ขุนแผนหนีเรยี นไปหานางลาวทองท่ีกาญจนบรุ ี ปนกำแพงพระราชวังหนไี ปอีกตางหาก
พะยะคะ” สมเด็จพระพนั วษา กริ้วโกรธขุนแผนเปน อยา งย่ิง ความผิดครั้งนี้ใหญห ลวงยิง่ นกั จึงสั่งใหนำตวั ของ
นางลาวทองมาขังไวใ นวงั สวนขนุ แผนใหออกไปลาดตระเวนที่ชายแดน
ขุนแผนโกรธขุนชางมาก จึงออกหาของวิเศษ 3 อยาง คือ กุมารทอง ทองมาสีหมอก และ
ฟาฟนจนครบ แมกุมารทองไดรับจากภรรยาที่ชื่อวานางบัวคลี่ ขุนแผนไดนางเปนภรรยาและกำลังตั้งครรภ
นางกับบิดาคิดจะฆาขุนแผน แตขุนแผนรูทันจึงฆานาง แลวกรีดเอาลูกในทองมาทำเปนกุมารทอง จึงออก
เดนิ ทางตามหามาสหี มอก แลวเมือ่ ไดม า สหี มอกกต็ ดี าบฟา ฟนขนึ้ จนสำเรจ็
พอขนุ แผนไดข องวเิ ศษ 3 อยางแลว กไ็ ปรับตัวนางวันทองมาจากขุนชา งพานางไปตามปา
เขา ตัวนางวันทองทองโตลำบากมาก ขุนแผนจึงพานางเขามามอบตัวกับพระพันวษา สูคดีจนชนะ ขุนแผน
คิดถึงนางลาวทองจึงมาขออภัยโทษใหนาง ทำใหสมเด็จพระพันวษาโกรธมาก หาวาขนแผนกำเริบจึงสั่งจำคุก
ขุนแผน
ขนุ ชา งไดโอกาสท่ีขนุ แผนถูกจำคุก จึงพาพรรคพวกไปรับตวั นางวนั ทองกลับมาเปนภรรยา
นางวันทองคลอดบุตรใหชื่อวาพลายงาม ขุนชางรูวาพลายงามไมใชลูกของตนเอง จึงคิดกำจัดโดยจะฆาใหตาย
แตโหงพรายมาชวยชีวติ ของพลายงามไวแ ละพาไปอยูกับนางทองประศรีท่ีเมอื งกาญจนบรุ ี
ฝายพระเจาเชียงอินทรเจาเมืองเชียงใหม ไดมาชิงตัวนางสรอยทองลูกสาวของพระเจา
ลานชางในขณะที่พระเจาลานชางนำตัวมาถวายใหสมเด็จพระพันวษา เพื่อเชื่อมสัมพันธไมตรี สมเด็จพระ
พันวสั สาหาคนไปชว ยรบกไ็ มม ีใครอาสาไปรบ เปน โอกาสของพลายงามทจ่ี ะไดช วยเหลือ ขุนแผนทถ่ี ูกจองจำใน
คุก จึงอาสาออกรบในครั้งนี้ โดยขอใหสมเด็จพระพันวษาปลอยพอชื่อขุนแผนออกจากคุกไปเพื่อจะไดชวยกัน
รบ สมเด็จพระพันวษาตกใจตัดตอหนาขุนนางทั้งหลาย “ตาย ตาย เราลืมขุนแผนไปไดอยางไรนี่ ขุนแผนถูก
จองจำและขังลืมในคุกมา 15 ปแลว”จึงทำใหทหารไปนำตัวขุนแผนเอามาจากคุกขุนแผนพรายงามไดออกรบ
ชวยกัน โดยขุนแผนขอนักโทษจำนวน 35 คนไปชวยรบ การออกรบในครั้งนี้ขุนแผนกับพลายงามไดชัยชนะ
กลับมา พอมาถงึ กรงุ ศรีอยธุ ยาไดร ับการแตง ตั้งใหเ ปนพระยาสุรนิ ทร ไชยมไหศูรยภกั ดี เจา เมืองกาญจนบุรี

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

68
4. เมอื่ นิทานจบลง ครถู ามทบทวนเน้ือเรื่อง ขุนแผนแสนสะทา น แบบยอ
5. จากนั้นครูใหนกั เรียนแตละคนบอกขอคิดที่ไดจากการฟงนทิ านเร่ืองขุนชา งขุนแผน โดยยกมือ
ขน้ึ ตอบ จากนั้นครูเขียนขอคิดทีน่ ักเรยี นเสนอ ลงบนกระดานแลวใหนกั เรียนจดตาม
ขั้นท่ี 4 ขัน้ สรปุ ความรู
1. ครูใหนักเรียน ทำใบงานนิทานพื้นบานและ อธิบายขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนรูในขั้น
ตอ ไป ดงั นค้ี รูเสนอนทิ านพน้ื บาน จำนวน 4 เรื่อง ไดแก หัวลา นนอกครู ซิ่นสองตอน เซียงเมย่ี งเจาปญ ญา และ
นายดัน้ ครใู หนกั เรยี นแตละคนจบั สลาก เร่อื งทตี่ ัวเองจะไดอาน จากน้นั ใหน กั เรยี นวาดภาพประกอบนิทานตาม
จินตนาการ พรอ มเขียนบอกขอ คิดจากเร่อื งท่ีอาน
ข้ันท่ี 5 ขัน้ ประยกุ ตใชค วามรู
1. ครูทบทวนความรู เรื่อง นิทานพื้นบาน ทั้งความหมาย ลักษณะ ความสำคัญ ของวรรณกรรม
พ้ืนบา น
2. ครเู ปด โอกาสใหนกั เรยี นไดแสดงความิดเห็นและสอบถามขอสงสัย
3. ครใู หนักเรียนเสนอแนวทางการนำความรเู รอ่ื ง นทิ านพ้นื บา น ไปปรบั ใชใ นชีวติ ประจำวนั
ครูแจกแบบทดสอบหลังเรยี น เรื่อง นทิ านพ้ืนบา น แบบปรนยั ชนดิ เลือกตอบ 4 ตัวเลือก จำนวน 10 ขอ

9. ส่อื และแหลงการเรียนรู
สอ่ื การเรียนรู
1. ใบความรเู รอ่ื ง นิทานพ้นื บาน
2. วดี ิทัศน เร่อื ง ขุนแผนแสนสะทา น
แหลงการเรียนรู
1. ครผู สู อน
2. อินเทอรเนต็

10. การวัดและประเมนิ ผล วิธีการวัดและ เครื่องมอื วดั เกณฑก ารประเมิน
สิ่งทต่ี อ งการวดั ประเมนิ ผล แบบทดสอบหลงั เรียน ผานเกณฑ
การทดสอบความรู เร่ืองนิทานพ้ืนบา น แบบ รอยละ 80 ข้ึนไป
นกั เรยี นบอกความหมาย ความเขาใจ ปรนยั ชนิดเลอื กตอบ 4
ลกั ษณะและความสำคญั ของ การทำใบงาน ตวั เลือก จำนวน 10 ขอ ผา นเกณฑ
นทิ านพืน้ บาน เร่อื ง นิทานพื้นบา น แบบประเมนิ การเขยี น รอ ยละ 80 ขนึ้ ไป
นักเรียนสามารถเขียนระบุ การประเมินคณุ ลักษณะ ระบุขอ คิดจากเร่อื งท่ีอา น
ขอคดิ จากนทิ านพนื้ บา น อันพงึ ประสงค 3 คณุ ลักษณะ 3 ระดับ ผา นเกณฑ
คณุ ภาพ รอยละ 80 ข้นึ ไป
การมสี วนรวมกิจกรรม แบบประเมินคณุ ลักษณะ
ในช้ันเรียน และเหน็ คุณคา พงึ ประสงค 3
ของนิทานพ้นื บา น คุณลักษณะ 4 ระดับ
คุณภาพ

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

69
ความคิดเหน็ ของผบู รหิ ารสถานศกึ ษา/หรอื ผูทไ่ี ดรบั มอบหมาย
……………………………………………………………………………………………………….…………………………………………………
…………………………………………………….……………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………….……………………………………………………………………………

ลงช่อื ........................................................ผูตรวจ
(......................................................)

ตำแหนง.........................................................
วันท.ี่ ...........เดือน.........................พ.ศ. ..................
บนั ทึกผลหลงั สอน
ผลการจัดกจิ กรรมการเรียนร…ู ...………………………………………………………........…………..…………..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………
ปญ หาท่พี บระหวางเรยี น……………………………………………………………………………….…..…….……...
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………
วธิ ีแกป ญหา………………...……………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………
ผลของการแกป ญหา…………………………………………………….……………………….………………………
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………
ขอ เสนอแนะจากการจดั กจิ กรรม…………………………………………………..………………………………..
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………
ลงชื่อ.......................................................ผูส อน

(………………………………….............….)
วนั .........เดือน.....................พ.ศ. ........

หลกั สูตรรายวิชาภาษาไทย ระดับชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน พุทธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

นทิ านพื้นบา น

นิทานพื้นบาน (folktales) หมายถึง เรื่องเลาที่เลาตอ ๆ กันมาจากคนรุนหนึ่งมาสูคนอีก
รุนหนึ่ง โดยไมทราบวา ใครเปนผูแตง เชน เราไมสามารถบอกไดวา ใครแตงนิทานเรื่องสังขทอง
ปลาบูทอง โสนนอยเรือนงาม ไกรทอง นางสิบสอง เพราะนิทานเหลานี้ ถายทอดโดยการเลาจาก
ความทรงจำตอ ๆ กันมา เชน ปูยาตายายเลาใหพอแมฟง พอแมเลาใหลูกหลานฟง หรือมีการ
แพรกระจายจากทองถิน่ หน่ึงไปสูอ กี ทองถิ่นหนง่ึ
คุณคาและความสำคัญของนิทานพน้ื บา น

1. ใหความเพลิดเพลิน ในโลกของความจริง เราอาจมคี วามทกุ ขห รือมปี ญหามากมาย
แตในโลกของนทิ านทุกส่ิงสามารถเปนไปไดตามจินตนาการของเรา นทิ านจงึ ทำใหเ ราเพลิดเพลิน

2. ใหกำลังใจในการดำเนนิ ชวี ติ ตวั เอกในนิทานหลายเรอ่ื งมักประสบความทกุ ขยากลำบาก
แตก ็จะไดร บั ความสขุ สบายในท่ีสดุ

3. ใหความรูเกี่ยวกับวัฒนธรรมของเจาของนิทาน เชน ความรูเกี่ยวกับชีวิตความเปนอยู
จารตี ประเพณีความเช่อื คา นยิ ม สภาพเศรษฐกิจ ภมู ปิ ระเทศ และถ่ินฐานบา นเรอื น

4. สอนหรือสอดแทรกศีลธรรม จริยธรรม คุณธรรม หรือใหคติเตือนใจ เชน นิทานชาดก
นิทานอสี ป
ตวั อยา งของนทิ านพ้นื บา น

นิทานพน้ื บา นภาคกลาง เชน เรอ่ื งปลาบทู อง แมนากพระโขนง เปน ตน
นทิ านพน้ื บานภาคอสี าน เชน เรื่องปตู วั๋ หลาน เรื่องพญาไกป า ตำนานกดุ นางใย เปน ตน
นิทานพน้ื บานภาคเหนอื เชน เรอื่ งพระนางสาวผวิ ปยุ ลำไย ควายลงุ คำ เปน ตน
นทิ านพน้ื บา นภาคใต เชน เรอ่ื งพระสธุ นมโนหร า วนั คาร เกาะหนเู กาะแมว เปน ตน

ตวั อยา งนิทานพนื้ บา น

หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพนื้ ฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

ใบงาน เร่ือง นิทานพื้นบา น

คำชแี้ จง : ใหน ักเรยี นศกึ ษานิทานพน้ื บา น 1 เรื่องจากน้ันวาดภาพตามจินตนาการใหส อดคลอ ง
กับเร่อื ง พรอมเขียนบรรยายภาพ พรอ มบอกขอ คิดทีไ่ ดจ ากการอาน

นิทาน เรื่อง .................................................................................................

...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

ขอคดิ ทีไ่ ดจากเรอ่ื ง

...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดับช้ันประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

นิทานพน้ื บา น

เรือ่ ง หวั ลานนอกครู

ทิดทอง และ ทดิ ถม เปนเพื่อนรกั กนั ทั้งสองไดบวชเรียน ร่ำเรยี นตำรบั ตำรามาดว ยกัน ถงึ แมว าฐานะ
ของทั้งสองตางกัน แตทั้งสองก็ไมไดรังเกียจเดียดฉันทกันเลย เมื่อทั้งสึกออกมา ก็ชวยเหลือพอแมทำงานดวย
ความขยันขันแข็ง อยูมาวันหนึ่ง มีพอคาเรมาขายน้ำมันใสผมในหมูบาน ทิดทองกับทิดถมซึ่งไมรูเรื่องอะไร จึง
ไดซื้อน้ำมันใสผมมาใชคนละขวด ตอมาไมนานผมของทั้งสองก็รวงเรื่อย ๆ ทุกวัน นานวันเขาทั้งสองก็
กลายเปนคนหัวลาน ทั้งสองรูสึกเปนกังวลกินก็ไมไดนอนก็ไมหลับ และรูสึกอับอายจนไมอยากจะออกไปไหน
เลย เมื่อชาวบานรูเรื่องขาวก็ทำทีมาแกลง โดยแนะนำกับทั้งสองวาถาเอาไอโนน ไอนี่มาทา ผมก็จะงอกมา
ดังเดิม เชน บอกใหเอา หนวดเตา เขากระตาย น้ำลายยุง หรือแมกระทั่งขี้ไก มาทา ทั้งสองก็หลงเช่ือ
กลายเปนทข่ี ำขนั ของชาวบา นทง้ั หมูบาน

ท้ังสองอับอายเปนอันมาก จึงตดั สินใจไปขอความชว ยเหลือจากโยคที ีอ่ ยูกลางปา ดว ยความสงสารโยคี
จึงใหการชวยเหลือ โดยใหทั้งสองไปดำน้ำในสระน้ำขางอาศรม 3 ครั้ง ผมก็จะงอกออกมาทั่วทั้งหัวเหมือน
ดังเดิม ทั้งสองไมรอชา รีบทำตามคำแนะนำของทานโยคี เมื่อลงดำครั้งแรกแลวโผลหัวขึ้นมาปรากฏวาผมงอก
ขึ้นมานิดหนอย ครั้งที่ ๒ ผมงอกมาพอประมาณและครั้งที่ ๓ ผมของทั้งสองงอกเต็มหัวเปนปกติ แตเนื่องจาก
ทั้งสองมแี ผลเปนกลางหัวต้ังแตเ ด็ก ๆ ผมจึงขึน้ ตรงแผลเปนไมได แทนที่จะไปปรึกษากับโยคี ทิดทอง และ ทิด
ถม ไดปรกึ ษากนั เองวา หากดำครัง้ ท่ี ๔ ผมจะตองงอกตรงทเี่ ปน แผลเปนแนนอน ท้งั สองจึงตัดสนิ ใจดำน้ำลงไป
อกี คร้ัง แตท วาเหตกุ ารณไมคาดฝน ก็เกิดขน้ึ เมื่อทัง้ สองโผลหัวขึ้นมา กลบั กลายเปน คนหัวลานเชนเดิม คราวน้ี
แมแตโยคีเองก็ชวยอะไรไมไดแลว ทั้งสองเสียใจรองไหโวยวาย แลวเดินกมหนากลับหมูบานดวยความผิดหวัง
เปนท่มี าของสำนวนไทยท่วี า ” หัวลานนอกครู

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพนื้ ฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

นิทานพน้ื บา น

เรื่อง ซิน่ สองตอ น

นานมาแลว มีคูรักสองคน ฝายหญงิ ชื่อจำปา ฝายชายช่ือบุญหลาย ทั้งสองรักกันมาก แตพอแมข อง
ทั้งสองฝายกีดกัน เพราะพอแมเปนศัตรูกันมานานหลายสิบป เมื่อเปนเชนนั้น ทั้งสองจึงตองแอบคบกันลับ ๆ
ตลอดมา จนวันหนึ่งจำป ซึ่งเปนพี่สาวของจำปา ก็แอบรักบุญหลายอยูเชนกัน เมื่อเห็นจำปากับบุญหลายคุย
กนั จำปจึงไมพ อใจ จงึ นำความไปบอกพอแม พอแมแ คนใจมาก จึงจบั จำปาบวชชี คร้ันเวลาผานไปหลายเดือน
จำปาทบี่ วชชอี ยู ก็แอบหนจี ากการเปน ชี จำปาไดหนีไปอกี หมูบา นหนึ่งกับบุญหลาย เมอ่ื จำปท ราบวา จำปาหนี
ไปกับบญุ หลาย จำปก ไ็ ปบอกพอ แมของบุญหลาย เม่อื ทราบดงั นั้น ฝา ยแมข องบญุ หลายก็ตรอมใจตาย สว นพอ
บุญหลายไมเชอ่ื เลยจบั จำปขังไวท ่บี า นของตน แลว ไปบอกพอแมข องจำปา วา ใหหาบญุ หลายใหเ จอ แลว จะเอา
จำปคืนให พอแมของจำปาจึงแสรงมาพูดจาดี ๆ มาพรอมกับขาวหอหนึ่งใสยาพิษมาใหพอของบุญหลายกิน
พอบุญหลายก็กินแลวตายไป พอแมจำปก็พาจำปกลับบาน แตยังไมทันถึงบาน โจรก็มาปลนกลางทางแลวฆา
ทั้ง 3 ทิ้งเสีย สวนจำปากับบุญหลาย ครองรักกันไมนานก็ตั้งครรภแลวแทงลูก ทำใหจำปาเลยเปนบาเสียสติ
และวนั หน่งึ จำปาเห็นมีดวางอยใู นครวั จงึ หยิบมีดมาฟนหัวบญุ หลายตาย

หลกั สูตรรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

นทิ านพนื้ บา น

เรื่อง เซยี งเม่ยี งเจา ปญญา

กาลครั้งหนึ่งนานมาแลวในสมัยกอนเมืองเวียงจันทนกับไทยเปนศัตรูกัน ไทยยกทัพไปตีเวียงจันทน
หลายครั้งแตก็ไมชนะสักที ทั้ง ๆ ที่ฝายไทยมีกำลังมากกวา ที่เปนเชนนั้นก็เพราะวา เมื่อเจาเมืองเวียงจันทน
เห็นทหารไทยยกทัพมา เจาเมืองจะรีบไปตีกลอง เสียงกลองดังขึ้น ก็จะมีพญานาคโผลขึ้นมาจากน้ำ แลวพน
พิษใสทหารไทย ทำใหทหารไทยบาเจ็บลมตายเปนจำนวนมาก เมื่อฝายแมทัพของไทยทราบเรื่อง จึงวางแผน
ใหเชียงเมี่ยง ซึ่งเปนคนฉลาดหลักแหลม ปลอมเปนโหร เขาไปในเวียงจันทน เมื่อไดโอกาสก็ใหเขาพบเจา
อนวุ งศ เจา เมอื งเวยี งจันทน แลว ใหท ำนายวา เจาอนวุ งศจะไดรบั มรดกที่เปนเงินฝงไวท ค่ี รกมอง เม่ือเจาอนุวงศ
ไดยินดังนั้น จึงสั่งใหทหารไปขุดดูก็ไดพบสมบัติจริง ๆ ทำใหเกิดความเลื่อมใสศรัทธา เชื่อถือในตัวโหร(เชียง
เมี่ยง)คนนี้มาก สวนสาเหตุที่พบนั้น เนื่องจากเชียงเมี่ยงใหคนเอาไปฝงไวกอนแลว ในเวลาตอมา เชียงเมี่ยงให
คนทำวา วติดคันธนู(ซึ่งจะทำใหเ กิดเสียงดงั เวลาปะทะกับลม) แลว ปลอ ยข้นึ สงู มากจนมองไมเห็น ไดยินแตเสียง
เจาอนุวงศแปลกใจมากที่มีเสียงโหยหวนดังกองมาจากทองฟา อยางหาสาเหตุไมได จึงใหเรียกโหร(เชียงเมี่ยง)
มาทำนายดู โหรเชียงเมี่ยงก็ทำนายวาจะมีเรื่องเดือดรอนแกบานเมือง เพราะเสียงน้ันคือภูตผีปศาจที่รอง
โหยหวนจะลงมากนิ ผูค น เมื่อทราบเชนนั้นเจาอนุวงศ จึงถามถงึ วิธีแก เชียงเมี่ยงบอกวาจะตองไปตัดลิ้นกลอง
ใบนั้นที่วางอยู ไปอุดรูพญานาค เสียงนั้นก็จะหายไป และภูติผีปศาจที่รองโหยหวนจะไมลงมากินผูคน เจา
อนุวงศ หลงในกลอุบาย จึงสั่งใหทหารทำตามที่โหรบอก ฝายเชียงเมี่ยงก็ใหค นไปตัดสายวาว เสียงนั้นก็หายไป
จากนน้ั เชยี งเมย่ี งก็ใหสัญญาณ ใหก องทพั ของไทยทีร่ อสญั ญาณอยู เขาตีเวียงจนั ทน เจาอนวุ งศจึงรีบไปตีกลอง
เหมือนเชนเคย เพื่อใหพญานาคมาชวยในการศึก แตกลองก็ตีไมดัง เพราะสิ้นลิ้นไปแลว ประกอบกับพญานาค
กถ็ ูกอดุ รู พญานาคจงึ ไมไ ดย ินเสียง จึงไมไดขนึ้ มาชวย ทำใหเ มืองเวียงจนั ทนตอ งแพแ กไทย

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับชัน้ ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพนื้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

นิทานพนื้ บาน

เรอ่ื ง นายดั้น

นายดัน้ เปนคนตาบอดใส อยากไดนางริ้งไรเปน ภรรยา จึงสงคนไปสขู อและนัดวนั แตง โดยฝา ยนางริ้ง
ไรไมรูวาตาบอด เมอื่ ถงึ วันแตง งานนายด้ันพยายามกลบเกลอ่ื นความพกิ ารของตนโดยใชสตปิ ญญาและไหว
พรบิ ตาง ๆ แกป ญหา เมอื่ ขบวนขนั หมากมาถงึ บานเจา สาว เจาภาพข้ึนบนบาน นายดนั้ กลบั น่งั ตรงนอกชาน
เม่ือคนทกั นายดัน้ จึงแกต วั วา "ขอน้ำสักนอย ลางตนี เรียบรอย จงึ คอยคลาไคล ทำดมทำเชด็ เสร็จแลว ดวยไว
แลว จึงข้ึนไป ยอไหวซ า ยขวา"

ขณะอยกู นิ กับนางร้ิงไร วันหน่งึ นางร้ิงไรจดั สำรับไวใ หแ ลว ลงไปทอผา ใตถุนบาน นายดั้นเขา ครวั หา
ขา วกนิ เองทำขาวหกเรีย่ ราดลงใตถนุ ครัว นางร้ิงไรรองทกั วา เทขา วทำไม นายด้นั จงึ แกต ัววา "เปด ไกเ ล็กนอ ย
บา งงอ ยบางเพลยี ตัวผูต ัวเมีย ผอมไปส้นิ ท่ี อกเหมือนคมพรา แตเพยี งเรามา มีขน้ึ ดิบดี หวา นลงทกุ วัน ชงิ กัน
อึง่ ม่ี กลับวา เราน้ี ขึง้ โกรธโกรธา"

วนั หน่ึงนางรง้ิ ไรใหนายดน้ั ไปไถนา นายด้ันบงั คับวัวไมได วัวหักแอกหักไถหนเี ตลดิ ไป นายดั้นจงึ เทีย่ ว
ตามววั ไดยินเสยี งลมพดั ใบไมแ หงชายปา เขา ใจวาเปน วัว จึงวิดนำ้ เขา ใสเ พอ่ื ใหว วั เช่ือง นางริ้งไรมาเหน็ เขาจงึ
ถามวา ทำอะไร นายดั้นไดแกต ัววา "พ่เี ดินไปตามวัว ปะรังแตนแลนไมท นั จะเอาไฟหาไมไฟ วิดนำ้ ใสตาย
เหมอื นกนั ครนั้ แมบินออกพลนั เอารังมนั จมน้ำเสีย"

อยมู าวันหนงึ่ นายด้ันจะกินหมาก แตใ นเชย่ี นหมากไมม ีปนู จึงรอ งถามนางริง้ ไร นางบอกที่วางปนู ให
แตนายดน้ั หาไมพบ ไดร องถามอีกหลายครง้ั แตก ็ยังหาไมพบ นายดนั้ จงึ รองทา ใหน างร้งิ ไรข้ึนบา นมาดู หากปูน
มีตามที่บอก จะยอมใหนางร้งิ ไรเอาปูนมาทาขย้ตี า นางริง้ ไรจึงเอาปนู มาทาขยี้ตานายด้ัน นายดนั้ ถือโอกาสจึง
รอ งบอกวา ตาบอดเพราะปูนทา นางรงิ้ ไรจงึ ตองหายามารักษาจนตาหายบอดไดบวชเรียน

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

76

แบบทดสอบ เรือ่ ง นิทานพน้ื บาน

ช่อื - สกลุ .............................................................................................ชน้ั .................เลขท่ี ...........

คำช้ีแจง : ใหน ักเรยี นทำเคร่อื งหมาย X (กากบาท) ลงบนตัวเลือกทีถ่ ูกตองทส่ี ดุ
1. นิทานพนื้ บานมคี วามหมายตรงตามขอ ใดตอ ไปน้ี

ก. คำหรือขอ ความท่ีตัง้ เปน คำถาม คำตอบ เพ่อื ใหผูตอบไดทายหรือตอบปญ หา
ข. คำรองทถี่ า ยทอดสบื ตอกันมาในโอกาสตา ง
ค. เร่ืองเลา ทเ่ี ลา ตอ ๆ กันมาจากคนรนุ หนง่ึ มาสคู นอีกรนุ หนึง่
ง. คำสวดทีใ่ ชประกอบในพธิ ีกรรมตา ง ๆ
2. ขอ ใดตอ ไปน้ีคอื คุณคา และความสำคญั ของนทิ านพืน้ บานถกู ตองท่ีสุด
ก. ทำใหสามารถเลือกใชคำโดยคำนงึ ถงึ เสยี งสมั ผสั ไดเ ปนอยางดี
ข. สอนหรอื สอดแทรกศลี ธรรม จริยธรรม คุณธรรม หรอื ใหคตเิ ตอื นใจ
ค. ทำใหส ามารถเลียนแบบพฤตกิ รรมและนสิ ัยตวั ละครไดท ุกตวั
ง. เขาใจในเรอื่ งการเลอื กใชค ำพองเสียง คำซ้ำ
3. ขอใดไมใ ชนทิ านพ้นื บาน
ก. ปลาบูท อง
ข. รามเกยี รติ์
ค. แกว หนา มา
ง. ไกรทอง
4. ขอใดกลา วไมถ ูกตอ งเกย่ี วกบั นทิ านพ้นื บาน
ก. ปรากฏช่อื ผูแ ตงชดั เจน
ข. เนอื้ หาสว นใหญ สอดคลอ งกับวิถชี วี ติ ประจำวัน
ค. มกี ารสอดแทรกแงคดิ
ง. บางเรอื่ งกลาวถึงตำนานหรือความเปนมาของสถานท่ี
5. ขอ ใดไมใช ขอคิดทไี่ ดจ ากนิทาน เรอื่ ง แกว หนามา
ก. การเปนคนที่มคี วามมงุ ม่ันและอดทน
ข. การทำความดเี พ่อื สว นรวม
ค. รปู รางหนา ตาไมส ามารถตดั สนิ ลักษณะนิสยั ของบุคคลได
ง. การประหยัดอดออม

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

77

6. ขอ ใดคอื ขอ คดิ ที่ไดจ ากนิทาน เรื่อง นายดั้น
ก. การเลือกคบคน
ข. การมไี หวพริบ
ค. การทำความดีโดยไมห วังสง่ิ ตอบแทน
ง. การเคารพผูใหญ

7. จากนทิ าน เรื่อง หัวลา นนอกครู สอ่ื ใหเ ห็นวา ทดิ ทองและทิดถม เปน คนทม่ี ลี กั ษณะนิสัย
อยา งไร

ก. ไมพ อใจในสง่ิ ทีต่ นมี
ข. หเู บา เช่ือคนงา ย
ค. ไมมคี วามรอบคอบ
ง. ชอบโออวด
8. จากนิทานเรื่อง ซน่ิ สองตอ น ใหขอ คดิ ในเร่อื งใด
ก. จะทำการสิ่งใดคิดใหร อบคอบเสยี กอ น
ข. เปนคนทม่ี คี วามซ่ือสัตย
ค. การเปนคนทีม่ ีความมงุ มนั่ และอดทน
ง. เปนบุคคลท่ีมคี วามเสยี สละความสุขสว นตนเพ่ือสวนรวม
9. ขอใดเปนนทิ านพื้นบา นภาคกลาง
ก. ปลาบูท อง
ข. ตำนานนางผมหอม
ค. ควายลุงคำ
ง. เกาะหนเู กาะแมว
10. ตำนานกดุ นางใย เปน นทิ านทอ งถิ่น ประจำจังหวัดใด
ก. ยโสธร
ข. บรุ รี ัมย
ค. มหาสารคาม
ง. ขอนแกน

หลกั สตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพนื้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

78

เฉลยแบบทดสอบ เรอ่ื ง นทิ านพน้ื บา น ก
1ค7 ก
2ข8 ก
3ข9 ค
4 ก 10
5ง
6ข

หลกั สตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับช้นั ประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

79

แบบบันทกึ คะแนน การเขียนระบขุ อ คดิ จากเร่ืองท่ีอา น
ระดับชน้ั ประถมศึกษาปท ่ี 4 ภาคเรยี นท่ี .............

โรงเรียน ................................ จงั หวดั ......................................
..............................................................................................................................................................................
คำชี้แจง : ใหเ ขียนเครื่องหมาย / ถานกั เรยี นมพี ฤติกรรมตามรายการสังเกต

คะแนน 3. ความเปน
2. การใชภ าษา ระเบยี บ
รายการ ่ีท 11. ความ เรยี บรอย
ที่ ชอ่ื - สกลุ รายการ ่ีท 2สอดคลองกบั
รายการ ่ที 3
รายการที่ 1เนอ้ื หา
รายการท่ี 2
รายการ ่ีท 3
รายการที่ 1
รายการที่ 2

รวมคะแนน
(คะแนนเ ็ตม 24 คะแนน)

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

บนั ทกึ เพมิ่ เตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ........................................................ผูประเมิน
(......................................................)

ตำแหนง .........................................................
วันที.่ ...........เดือน.........................พ.ศ. ..................

หลกั สูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

80

เกณฑป ระเมนิ การเขียนระบขุ อ คดิ จากเรอื่ งทอี่ า น

คุณลักษณะ รายการประเมิน ดี ระดบั คะแนน
3 พอใช ควรปรบั ปรงุ
1. ความสอดคลอง 1. ใหข อคิดตรงประเดน็ และสอดคลอ งกับเน้อื หา
21

กับเนือ้ หา 2. ขอ คิดมคี วามสรางสรรคใ นดานดี
3. ขอคดิ มีความนา สนใจแปลกใหม
2. การใชภ าษา 1. ใชคำไดถ กู ตอ งและเหมาะสมกับเนือ้ ความ
2. ใชภาษากระชับเขา ใจงาย
3. ไมมคี ำผิดหรือการฉีกคำ
3. ความเปน 1. เขยี นตัวอักษรอานงา ย
ระเบียบเรียบรอย 2. สะอาดเรยี บรอ ย
หมายเหตุ : นกั เรียนผานเกณฑรอ ยละ 80 คอื ได 19 คะแนน เต็ม 24 คะแนน

หลักสตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้ันประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐาน พุทธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

81
แบบประเมนิ คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค
ระดับชนั้ ประถมศกึ ษาปที่ 4 ภาคเรยี นที่ .............
โรงเรียน ................................ จงั หวดั ......................................
..............................................................................................................................................................................

ชอื่ -สกุลนักเรยี น...........................................................................หอง..............................เลขท่ี...........................
คำชแ้ี จง : ใหผ สู อน สงั เกตพฤติกรรมของนกั เรียนในระหวา งเรยี นและนอกเวลาเรียน แลวขดี / ลงในชองที่
ตรงกับระดับคะแนน
คณุ ลกั ษณะ รายการประเมิน ระดบั คะแนน
อันพงึ ประสงค 3 2 10
1. รักชาติ ศาสน 1.1 มคี วามรกั และภูมใิ จในความเปนชาติ
กษตั ริย 1.2 ปฏิบตั ิตนตามหลักของศาสนา
1.3 แสดงออกถึงความจงรกั ภักดตี อ สถาบันพระมหากษตั ริย
2.ซอ่ื สตั ยส ุจรติ 2.1 ปฏบิ ัติตามระเบียบการสอน และไมล อกการบา น
2.2 ประพฤติ ปฏบิ ตั ิ ตรงตอ ความเปน จริงตอตนเอง
2.3 ประพฤติ ปฏบิ ัตติ รงตอ ความเปน จริงตอผอู ่ืน
3. มวี ินยั 3.1 เขา เรียนตรงเวลา
3.2 แตง กายเรยี บรอยเหมาะสมกับกาลเทศะ
3.3 ปฏิบตั ิตามกฎระเบยี บของหอ ง
4. ใฝหาความรู 4.1 แสวงหาขอ มลู จากแหลง เรยี นรูต า ง ๆ
4.2 มกี ารจดบันทึกความรูอยา งเปน ระบบ
4.3 สรปุ ความรูไดอ ยางมีเหตุผล

ลงช่อื ......................................................................ผปู ระเมิน สรปุ ผลการประเมนิ ผา น
(.....................................................................) ระดับ ดีเยยี่ ม ดี ผานเกณฑการประเมิน
........... /................................/......................
ไมผ า น ระดับ ปรับปรงุ

เกณฑการใหค ะแนน รอยละ 50 - 66 ระดบั คุณภาพ ดเี ยี่ยม (3)
- พฤตกิ รรมทปี่ ฏิบตั ชิ ดั เจนและสมำ่ เสมอ ให 3 คะแนน รอยละ 40 - 49 ระดบั คณุ ภาพ ดี (2)
- พฤติกรรมทป่ี ฏิบัติชัดเจนและบอ ยครัง้ ให 2 คะแนน รอ ยละ 20 - 39 ระดบั คุณภาพพอใช (1)
รอยละ 0 - 19 ระดบั คณุ ภาพ ปรับปรงุ (0)

- พฤตกิ รรมทปี่ ฏิบตั ิบางคร้งั ให 1 คะแนน
- พฤติกรรมทีไ่ มไดป ฏิบตั ิ ให 0 คะแนน

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพน้ื ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

82
แบบประเมนิ สมรรถนะของนักเรยี น
ระดบั ชน้ั ประถมศกึ ษาปท่ี 4 ภาคเรียนท่ี .............
โรงเรยี น ................................ จงั หวัด ......................................
..............................................................................................................................................................................

ช่อื -สกุลนกั เรียน...........................................................................หอง..............................เลขท่ี...........................
คำช้ีแจง : ใหผ สู อนสงั เกตพฤติกรรมของนักเรยี น แลว ทำเครือ่ งหมาย / ลงในชองทต่ี รงกบั ระดับคุณภาพ
ระดับคณุ ภาพ
ดี สรปุ ผล
สมรรถนะดา น รายการประเมนิ มาก ดี พอใช ปรบั ปรุง การ
(3) (2) (1) (0) ประเมนิ

1.ความสามารถ 1.1 มคี วามสามารถในการรบั -สงสาร
ในการสอื่ สาร 1.2 มคี วามสามารถในการถา ยทอด
ความรู
ความคดิ ความเขาใจของตนเอง  ดี
โดยใชภ าษาอยา งเหมาะสม มาก
1.3 ใชวิธกี ารสือ่ สารท่ีเหมาะสม  ดี
มีประสิทธิภาพ  พอใช
1.4 เจรจาตอ รอง เพ่ือขจัดและลดปญหา 
ความขัดแยงตา ง ๆ ได ปรบั ปรุง

1.5 เลอื กรบั และไมรับขอมลู ขา วสาร
ดว ยเหตุผลและถกู ตอ ง
สรปุ รวมคะแนน = ……………………………
2. ความสามารถ 2.1 มคี วามสามารถในการคดิ วเิ คราะห
ในการคิด สังเคราะห
2.2 มที กั ษะในการคดิ นอกกรอบอยา ง  ดี
สรางสรรค มาก
2.3 สามารถคดิ อยา งมวี จิ ารณญาณ  ดี
2.4 มคี วามสามารถในการสรา งองค  พอใช
ความรู 
2.5 ตัดสนิ ใจแกป ญหาเก่ียวกับตนเองได ปรับปรงุ

อยางเหมาะสม
สรปุ รวมคะแนน = ……………………………

หลกั สตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

83

ดี ระดบั คณุ ภาพ สรุปผล
มาก การ
สมรรถนะดา น รายการประเมิน (3) ดี พอใช ปรับปรุง ประเมนิ
(2) (1) (0)

3. ความสามารถ 3.1 สามารถแกป ญหาและอปุ สรรค  ดี
ในการแกปญ หา ตาง ๆ ที่เผชิญได
3.2 ใชเ หตุผลในการแกป ญหา มาก
3.3 เขาใจความสัมพนั ธ  ดี
และการเปล่ยี นแปลงในสงั คม  พอใช
3.4 แสวงหาความรู ประยุกตความรู 

มาใชในการปอ งกันและแกไขปญ หา ปรับปรุง
3.5 สามารถตัดสินใจไดเหมาะสมตามวยั
สรปุ รวมคะแนน = ……………………………

บันทกึ เพิ่มเตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชื่อ........................................................ผปู ระเมนิ
(......................................................)

ตำแหนง.........................................................
วนั ที.่ ...........เดือน.........................พ.ศ. ..................

เกณฑก ารใหค ะแนนระดับคณุ ภาพ ใหระดบั 3 คะแนน
ดีมาก หมายถึง พฤตกิ รรมที่ปฏิบัติน้ันชัดเจนและสม่ำเสมอ ใหร ะดับ 2 คะแนน
ดี หมายถึง พฤติกรรมทปี่ ฏิบตั นิ ั้นชดั เจนและบอยคร้ัง ใหระดับ 1 คะแนน
พอใช หมายถงึ พฤติกรรมท่ปี ฏิบตั บิ างครัง้ ใหระดบั 0 คะแนน
ตอ งปรบั ปรงุ หมายถึง ไมเ คยปฏบิ ตั พิ ฤติกรรมน้ันเลย

หลกั สูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้ันประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน พุทธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

84

แผนการจัดการเรียนรูว ชิ าภาษาไทย แผนท่ี 2

กลมุ สาระการเรยี นรูวิชาภาษาไทย ช้นั ประถมศึกษาปท่ี 4
รายวิชาภาษาไทย รหัสวิชา ท 14101
หนว ยการเรียนรูที่ 1 แผนที่ 2 เร่ือง การอานจับใจความสำคัญ จำนวน 2 ช่วั โมง
ครูผสู อน : …………………………………………….....
วนั ที่.....................................

1. สาระสำคญั
การอานจับใจความสำคัญ คือ การคนหาสาระสำคัญของเรื่องหรือของหนังสือที่อาน สวนนั้น

คือ ขอความที่มีสาระครอบคลุมขอความอื่น ๆ ในยอหนานั้นหรือเนื้อเรื่องทั้งหมด ขอความตอนหนึ่งหรือเรื่อง
หนึ่งจะมีใจความสำคัญทส่ี ุดเพยี งหนง่ึ เดียว ซงึ่ ใจความสำคญั กค็ ือสงิ่ ท่ีเปน สาระสำคัญของเร่ืองน่นั เอง

2. มาตรฐานการเรยี นรู
มาตรฐานการเรียนรู ท 1.1 ใชกระบวนการอานสรางความรูและความคิดเพื่อนำไปใชตัดสินใจ

แกปญ หาในการดำเนินชวี ติ และมนี สิ ยั รักการอา น
ตวั ชว้ี ดั
ป. 4/3 อา นเรอ่ื งสน้ั ๆ ตามเวลาทีก่ ำหนดและตอบคำถามจากเรอื่ งทีอ่ า น
ป. 4/6 สรุปความรูและขอคดิ จากเร่ืองทอี่ า น เพอ่ื นำไปในชีวิตประจำวัน

3. จุดประสงคก ารเรียนรู
1. นักเรียนสามารถบอกความหมาย และหลกั การอา นจบั ใจความสำคญั ได (K)
2. นักเรียนสามารถอานจบั ใจความสำคญั จากนิทานพ้ืนบานทกี่ ำหนดได (P)
3. นักเรียนมีมารยาทในการอา น (A)

4. สาระการเรยี นรู
1. ความหมายหลักการอา นจบั ใจความสำคญั
2. การอานจับใจความสำคญั
3. มารยาทในการอา น

5. สมรรถนะของผูเรยี น
1. ความสามารถในการสอื่ สาร
2. ความสามารถในการคิด
3. ความสามารถในการแกปญ หา

หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

85

6. คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค
1. รักชาติ ศาสน กษตั ริย
2. ซ่อื สตั ยส ุจรติ
3. มีวินัย
4. ใฝเ รยี นรู

7. ผลงานทต่ี อ งการ
-

8. การจดั กจิ กรรมการเรียนรู
ข้ันท่ี 1 นำเขา สบู ทเรยี น
1. ครูกลาวทกั ทายนกั เรยี นจากนน้ั พดู คยุ เพอื่ สรา งบรรยากาศที่เปนการเอง เชน
- ชว งนเ้ี ปน อยา งไรกันบาง มกี ารบานเยอะมยั้
- มใี ครฟงขาวบาง ชว งนไ้ี วรัสอะไรนะท่ีกำลังระบาดอยู
- ก็ขอใหนักเรียนทุกคนดูและสุขภาพ รักษาความสะอาด ไมเขาไปอยูในที่ ท่ีเสี่ยงจะติดโรค

กินรอ น ชอนกลาง ลางมอื กันดว ยนะคะ
2. ครแู จง กติกาในการเรียนใหน ักเรียนไดท ราบ เพื่อฝก ใหนักเรียนเปนคนมีระเบียบวนิ ยั

และรูจ ักใฝเ รียนรู ดงั น้ี
- หามคยุ กันเสียงดัง
- สงงานใหต รงเวลา
- ใหจดความรทู ่ีครอู ธิบายเพมิ่ เติมลงในสมดุ เพ่ือทบทวนความรทู เี่ รียนมา
- นกั เรียนทม่ี สี วนรวมในชั้นเรยี น เชน การยกมอื ตอบคำถาม การมสี วนรว มในกิจกรรม

3. กจิ กรรมเตรียมความพรอ มดว ยเพลง
3.1 ครูทักทายนักเรียนและใหนักเรียนทำกิจกรรม Brain gym เพื่อใหนักเรียนมีสมาธิ

ตลอดจนไดบริหารมือและสมอง เพื่อเตรียมความพรอมในการเรียน สำหรับวันนี้ครูก็มีวิธีการลางมือที่ถูกตอง
มาใหน ักเรยี นไดรจู ัก โดยเราจะทำทาทางประกอบดนตรีไปดว ย

“ มือทเี่ ปอ นอยูมเี ช้ือโรครหู รือเปลา (ซำ้ )
มาลางมือกนั เถอะพวกเรามาลางมือกนั เถอะ (ซำ้ )
7 ขัน้ ตอนในการลางมือ มา ๆ ๆ ลา งมอื กบั 7 ทาลางมือ
ทา ที่ 1 คือทาปลาเอามือมาถกู กัน ถู ทู ทู ทู ถู ถู ทู ทู ทู ทู ทู ทู ทู (ซำ้ )
ทาท่ี 2 ทาปลาดาวเอาฝามอื ถูหลงั มือและนวิ้ ถูซอกน้วิ ถู ทู ทู ทู ถู ถู ทู ทู ทู ทู ทู ทู ทู (ซ้ำ)
ทาท่ี 3 ทา หอยเชลลเ อาฝา มอื ถฝู ามอื และนว้ิ ถูซอกน้วิ ถู ทู ทู ทู ถู ถู ทู ทู ทู ทู ทู ทู ทู (ซำ้ )
ทา ที่ 4 ทาปลาโลมาเอา หลงั นิ้วมอื ถูฝา มอื ถู ทู ทู ทู ถู ถู ทู ทู ทู ทู ทู ทู ทู (ซ้ำ)
ถา ที่ 5 ถา สาหรายนิ้วหัวแมมอื ถู ทู ทู ทู ถู ถู ทู ทู ทู ทู ทู ทู ทู (ซ้ำ)
ทาที่ 6 ทา แมงกะพรนุ เอาปลายนิ้วถกู ขวางฝา มอื ถู ทู ทู ทู ถู ถู ทู ทู ทู ทู ทู ทู ทู (ซ้ำ)
ทาท่ี 7 ทาชางวนรอบๆขอ มือ ถู ทู ทู ทู ถู ถู ทู ทู ทู ทู ทู ทู ทู (ซ้ำ)

มาลา งมอื กนั เถอะพวกเรามาลา งมือกนั เถอะ
มาลา งมือกนั เถอะพวกเรามาลา งมือกนั อยา ลมื ลางออกดว ยน้ำสะอาดนะ”

หลกั สูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐาน พุทธศักราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

86
4. ครูใหนักเรียนกลับเขาที่ และถามคำถามเกี่ยวกับกิจกรรม เมื่อพวกเรารูจักทาลางมือที่ถูกตอง
ทั้ง 7 ทาแลวก็อยาลืมนำไปปฏิบัติใหถูกตองนะคะ การลางมือชวยใหเชื้อโรคถูกทำลาย และไมเกิดโรค ซึ่งครู
จะมเี ร่ืองเลาเกยี่ วกับผชู ายคนหนึ่งใหไดร จู ักครูจะยงั ไมบ อกวาเขาเปน ใคร แตแอบบอกใบวา เขาคือชายท่ีมีโรค
ซึ่งเปนโรคที่คนสวนใหญรังเกียจ แตกอนที่เราจะไปรูจักเรื่องของเขา ครูจะใหนักเรียนทำแบบทดสอบกอน
เรียนกอ นนะคะ”
5. ครูแจกแบบทดสอบกอนเรียน เรื่อง การอานจับใจความสำคัญ แบบปรนัยชนิดเลือกตอบ
4 ตวั เลอื ก จำนวน 10 ขอ
ขั้นท่ี 2 นำเสนอความรู
1. ครนู ำเสนอนทิ าน เรือ่ ง ทา วแสนปม

วันนี้ครูก็มีนิทานสนุก ๆ มาฝากนักเรียนอีกเชนเคย ซึ่งเร่ืองราวที่ครูจะเลาตอไปนี้เปนเรื่อง
ของชายคนหน่ึงท่ีเขามีโรคทางพันธุกรรมชนดิ หน่ึง ทำใหคนทวั่ ไปตางรังเกยี จเขา ซ่งึ โรคนั้นชื่อวา โรคทาวแสน
ปม ซึ่งก็ไดชื่อโรคมาจากนิทานเรื่องนี้แหละ เรื่องราวจะเปนอยางไรนั้น ครูจะใหนักเรียนได อานศึกษาดวย
ตนเอง โดยครใู หเวลาในการอานทำความเขาใจเรอื่ งราว 5 นาที

ทาวแสนปม
ที่เมืองแสนสุข ตาอิ่ม และ ยายเอิบ อยากมีลูกมาก ไปขอคำแนะนำจากหมอผีประจำ

หมูบาน หมอผีแนะนำใหตายายนำคางคกมาตมเปนยาบำรุงเพื่อใหมีลูก ตาและยายทำตามคำหมอจนไดลูก
ชายสมใจ แตอนิจจาเพราะกรรมที่ทำไวกับคางคก ทำใหลูกที่เกิดมามีตัวปุมป� ตาและยาย จึงตั้งชื่อลูกวา
“แสนปม”

ในวยั เดก็ เด็กชายแสนปม อยากมเี พอื่ นตามประสา แตก ลบั ถูกเดก็ คนอนื่ กล่นั แกลง เพราะ
รังเกียจที่ตัวเปนปุมป� แมแสนปมเห็นใจพยายามหาสมุนไพรมารักษาลูกแตก็ไมหาย แตกลับทำใหแสนปมมี
ความรูเรอื่ งสมุนไพรเพราะเรยี นรูจากตำรายาทแี่ มทำไว

วันนึงในหมูบานเกิดโรคระบาด แสนปมถูกหาวาเปนพาหะ ชาวบานตางพากันขับไล
ครอบครัวแสนปมไปอยูที่อื่น ดวยความที่ไมอยากใหพอแมเดือดรอนจากการถูกชาวบานรังแก แสนปมจึง
ตดั สินใจหนจี ากหมูบา นมาเพยี งลำพงั

เด็กชายแสนปมรอนแรมมาถึงเมืองไตรตรึงส ระหวางนั้น ทาวไตรตรึงสเจาเมือง เขามา
เที่ยว ปาลาสัตวและกำลังเพลิดเพลินชมนกชมไมอยูกับมเหสีจันทรสุดา แมเลี้ยงของพระธิดาเนตรนภา และ
เจาถุงทอง แมวของพระธิดาก็ไดหนีออกไปวิ่งเลน ทำใหพระธิดาตองว่ิงไปตามในปาเพียงลำพัง จนเจอเขากับ
เสอื โครง ท่จี ะมาทำราย โชคดที ่ีแสนปมชวยพระธิดาไว จนตวั เองไดร ับบาดเจ็บสาหัส
ทาวไตรตึงสเห็นสภาพแสนปมบาดเจ็บใกลตายและกลัววาจะเปนโรคราย จึงไมไดใหความชวยเหลือ แตกลับ
นำพระธิดากลับวงั โดยทนั ที

ฝายพระธิดารูวาแสนปม ยังไมตายจึงตั้งจิตอธิษฐาน ทำใหพระอินทรที่อยูบนสวรรคตอง
ลงมาชวยแสนปมใหรอดชีวิต และเสกพี่ตุกติ๊ก ตุกแกที่อยูในปาใหเปนตุกแกพูดได ไวเปนเพื่อนคอยดูแลแสน
ปมตอ ไป

วนั หน่ึง จอ ย เด็กในหมบู านถูกงูกดั บงั เอิญแสนปมไปพบเขา และใชวิชาสมนุ ไพรชวยชีวิต
ไว พอแมจอยสำนึกในบุญคุณของแสนปม จึงใหความชวยเหลือ นำผักและสมุนไพรที่แสนปมปลูกไวไปขายใน
ตลาด ดวยความที่รูเรื่องผัก สมุนไพรเปนอยางดี แสนปมจึงมีโอกาสชวยเหลือชาวบานอยูเสมอ จนเริ่มเปนที่
ยอมรบั ของคนในหมบู าน

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

87
ที่เมืองไตรตรึงส อยูดี ๆ พระธิดาก็อยากทานมะเขือเปนอยางมาก ทาวไตรตรึงสสั่งให
ทหารและนางสนมออกไปหามะเขือที่ดีที่สุดในนครมาถวาย จนไปเจอมะเขือของแสนปมที่มีขนาดใหญ จึงนำ
กลับมาใหพ ระธิดา และหลังจากเสวยมะเขอื ของแสนปมเขาไป พระธดิ ากต็ ั้งครรภ จนใหกำเนิดพระโอรส
เมื่อายุได 5 พระชันษา พระโอรสจึงถามหาพระบิดา ทาวไตรตรึงสอดสงสารไมได จึงคิดจัดพิธีเสี่ยงทายเพื่อ
ตามหาบิดาให ซึ่งการเสี่ยงทาย โดยมีขอแมวาผูเขารวมพิธีตองนำอาหารมาคนละ 1 อยาง ถาพระโอรสทาน
อาหารจากผใู ด ผูน้นั จะไดรับเลือกเปน บดิ าของพระโอรส รวมทั้งไดเ ปน พระสวามขี องพระธิดาทนั ที
ฝายพระมเหสีจันทรสุดา เมื่อทราบวาทาวไตรตรึงสจะจัดพิธีเสี่ยงทาย ก็รีบแจงขาวใหเจาชายไกรสิงห
หลานชายรูปงามแหงเมอื งรมจักร มาเขา รวมพิธี เพราะหวงั วา เจาชายจะไดรับเลอื ก และไดสมบัติแหงเมืองไตร
ตรึงสท้ังหมดมาเปนของตน
พอแสนปมเองไดทราบขาว ก็เขารวมพิธีเสี่ยงทาย โดยนำขาวมา 1 ปน พระอินทรก็ชวย
ดลใจใหพระโอรส เสวยขาวของแสนปม แสนปมจึงเปนราชบุตรเขยทันที แตเพราะรูปรางหนาตาที่อัปลักษณ
แสนปมจึงถูกทุกคนในวังรังเกียจ ยกเวนพระโอรส แสนปมโดนกลั่นแกลงตาง ๆ นา ๆ จนในที่สุดก็ไลออกจาก
วัง พระโอรสจงึ ขอออกจากวังไปดวย เมื่อลูกไป พระธิดาจึงตองออกไปดวย 3 คนพอแมลูกจึงตองระหกระเหนิ
ไปผจญภัยดวยกนั แสนปมใชวิชาสมนุ ไพรทีม่ หี าเลีย้ งครอบครัว
ทางดานเจาชายไกรสิงหยังผูกใจเจ็บจึงวางแผนจับพระธิดาเปนตัวประกันเพื่อตอรองเอา
เมืองกับทาวไตรตึงส แสนปมเขาไปชวยพระธิดาออกมาได และดวยความดีที่แสนปมทำใหกรรมเกาใกลหมด
พระอนิ ทรจึงสง กลองวิเศษมาให ซึ่งสามารถขอพรได 3 ขอ พรขอท่ี 1 ท่ี แสนปมขอคอื ขอใหต วั หลายจากการ
เปนปุม ปม ขอ ที่ 2 คือ ขอเมอื งเปน ของตัวเอง และขอ ท่ี 3 คืออทู องใหก ับพระโอรส
เมื่อแผน 1 ลมเหลว เจาชายไกรสิงหจึงงัดไมตาย ดวยการยกทัพไปตีเมืองไตรตรึงส
แสนปมจึงยกทัพไปชวย และชนะศึก ดวยความดีที่แสนปมทำใหมาตลอด พระธิดาจึงใจออน ยอมรับรักจาก
แสนปม และทง้ั หมดก็อยูด วยกันอยางมีความสุข
2. เม่ือครบเวลาทีก่ ำหนด ครใู หน ักเรียนตอบคำถามดังนี้
1. ตัวละครในเรือ่ งมใี ครบา ง
2. ตัวละครหลักของเรอื่ งคือใคร
3. ในเร่ืองมเี หตกุ ารณท ่ีสำคญั ทาวแสนปมทำอะไรบาง
4. เหตุการณเกิดข้ึนทีไ่ หน
5. ผลลพั ธจากการกระทำคอื อะไร
3. ครูอธิบายวาการที่เราสามารถบอกไดวา ใคร ทำอะไร ที่ไหน ผลเปนอยางไร จากการอานได
นั้น แสดงถึงการที่เราเขาใจเนื้อเรื่องที่เราอาน ซึ่งการทำความเขาใจเนื้อเรื่องที่เราอานนั้นเรียกวา การอานจับ
ใจความสำคญั ซ่ึงกค็ ือ อา นเพอื่ จับประเด็นสำคัญของเร่ือง เพ่ือใหง า ยตอ การจำและการสังเคราะหข อ มลู
ขน้ั ท่ี 3 ลงมือเรียนรู
1. ครูแจกใบความรเู ร่อื งการอานจับใจความสำคญั
การอานจับใจความสำคัญ คือ การคนหาสาระสำคัญของเรื่องหรือของหนังสือที่อาน สวนนั้น
คือ ขอความที่มีสาระครอบคลุมขอความอื่น ๆ ในยอหนาน้ันหรือเนื้อเรื่องทั้งหมด ขอความตอนหนึ่งหรือเรื่อง
หนึง่ จะมใี จความสำคญั ทีส่ ุดเพียงหนงึ่ เดียว ซึ่งใจความสำคญั กค็ ือสง่ิ ท่เี ปน สาระสำคญั ของเรอ่ื งนั่นเอง

หลกั สูตรรายวิชาภาษาไทย ระดับช้ันประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

88
หลกั การอานจับใจความสำคญั

1. อานผาน ๆ โดยตลอด เพื่อใหรูวาเรื่องที่อานเปนเรื่องเกี่ยวกับอะไร มีใคร ทำอะไร
ที่ไหน อยางไร เมื่อไร ไดผ ลอยางไร

2. อานใหร ายละเอียดอีกคร้งั หนง่ึ เพ่ือทำความเขา ใจเรื่องทอี่ า น
3. เขียนเรียบเรยี งใจความสำคัญของเร่อื งทีอ่ า นดวยสำนวนภาษาของตนเอง
4. อานทบทวนเพื่อตรวจสอบความถูกตอ งอกี ครง้ั หน่ึง
2. ครแู ละนกั เรยี นรว มตอบคำถามจากนทิ านเร่อื ง ทา วแสมปม เพือ่ ทบทวนเขา ใจของนกั เรยี น
2.1 ตวั ละครในเรื่องมีใครบา ง
ตาอ่ิม ยายเอบิ ทา วแสนปม ทา วไตรตรึงส มเหสจี ันทรสดุ า พระธิดาเนตรนภา
เจา ถงุ ทอง จอย พระอินทร เจา ชายไกรสงิ พระโอรส (ลูกทา วแสนปม)
2.2 ตวั ละครหลกั ของเร่อื งคอื ใคร
ทา วแสนปม ทาวไตรตรึงส พระธิดาเนตรนภา จอย พระอินทร เจาชายไกรสิงห
พระโอรส
2.3 ในเรอ่ื งมเี หตกุ ารณท ี่สำคญั ทา วแสนปมทำอะไรบาง
เกิดมามีผวิ หนงั เหมือนคางคก ผูคนรังเกยี จจึงถกู ชาวบานไลออกจากเมือง
จนมาเจอพระธดิ ากำลงั จะถูกเสอื ทำราย ทา วแสนปมจงึ เขา ไปชวยและโดนเสือ
ทำราย จอยจงึ ชว ยรักษา จากนนั้ พระธิดาอยากกินมะเขอื จึงไดมะเขอื ทา วแสนปมมากินจากน้นั ตง้ั ทอง
2.4 เหตกุ ารณเ กดิ ขึ้นท่ไี หน
เมืองไตรตรึงส
2.5 ผลลัพธจ ากการกระทำคืออะไร
ทาวแสนปมไดร ับพรจากพระอนิ ทรและขอพร 3 ขอ จากนนั้ เอาชนะเจา ชายไกรสงิ ห
ไดและอยกู บั พระธิดาเนตรนภา กับพระโอรสอยา งมีความสขุ
2.6 ขอ คิดท่ีไดจากนทิ าน
ทำดไี ดดี ทำชว่ั ไดชว่ั , อยาตัดสนิ คนทีภ่ ายนอก
ขน้ั ที่ 4 ขัน้ สรปุ ความรู
1. ครูใหนักเรียน ทำใบงานเรือ่ ง การอา นจับใจความสำคัญและรวมกันเฉลย
2. ครใู หน กั เรียนทำใบงานเรอื่ งการอา นจับใจความสำคัญ 10 นาที จำนวน 2 ใบงาน ใบงานละ 5
คะแนน รวม 10 คะแนน
ข้นั ที่ 5 ข้ันประยกุ ตใ ชค วามรู
1. ครูทบทวนความรู เรื่อง นิทานพื้นบาน ทั้งความหมาย ลักษณะ ความสำคัญ ของวรรณกรรม
พน้ื บาน
2. ครูเปด โอกาสใหน ักเรยี นไดแสดงความดิ เห็นและสอบถามขอสงสัย
3. ครใู หน กั เรยี นเสนอแนวทางการนำความรูเรื่อง การอานจบั ใจความสำคญั ไปปรบั ใช
ในชีวติ ประจำวนั
4. ครูแจกแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง การอานจับใจความสำคัญ แบบปรนัยชนิดเลือกตอบ 4
ตัวเลือก จำนวน 10 ขอ

หลกั สูตรรายวิชาภาษาไทย ระดับชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

89

9. สอ่ื และแหลงการเรียนรู
ส่ือการเรียนรู
1. ใบความรเู รอ่ื ง การอานจับใจความสำคญั
แหลงการเรยี นรู
1. คร/ู ผสู อน

10. การวัดและประเมินผล วิธกี ารวัดและ เคร่อื งมอื วัด เกณฑก ารประเมิน
สง่ิ ทตี่ อ งการวดั ประเมนิ ผล แบบทดสอบหลงั เรยี น ผานเกณฑ
การทำแบบทดสอบ เรื่องการอานจับใจความ รอ ยละ 80 ขนึ้ ไป
ความรเู รอื่ งการอานจบั การทำใบงานเรือ่ ง การ สำคญั แบบปรนัย ชนิด
ใจความสำคญั อา นจับใจความสำคัญ เลอื กตอบ 4 ตวั เลือก ผา นเกณฑ
จำนวน 10 ขอ รอ ยละ 80 ขน้ึ ไป
ทกั ษะการอานจบั ใจความ ใบงาน เรอ่ื ง การอานจับ
สำคัญ ใจความสำคญั

มารยาทการอา น สงั เกตพฤตกิ รรมการ แบบประเมินมารยาทใน ผานเกณฑ
อา นของนกั เรียน การอาน 3 คณุ ลกั ษณะ 3 รอ ยละ 80 ขนึ้ ไป
ระดับคุณภาพ

ความคิดเหน็ ของผบู รหิ ารสถานศกึ ษา/หรือผทู ไี่ ดร บั มอบหมาย
……………………………………………………………………………………………………….…………………………………………………
…………………………………………………….……………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………….……………………………………………………………………………

ลงชอ่ื ........................................................ผตู รวจ
(......................................................)

ตำแหนง .........................................................
วันที่............เดือน.........................พ.ศ. ..................

หลกั สตู รรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

90

บนั ทกึ ผลหลังสอน
ผลการจัดกิจกรรมการเรยี นร…ู ...………………………………………………………........…………..…………..

.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

ปญ หาทีพ่ บระหวางเรยี น……………………………………………………………………………….…..…….……...
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

วธิ ีแกปญ หา………………...……………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

ผลของการแกป ญหา…………………………………………………….……………………….………………………
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

ขอเสนอแนะจากการจดั กจิ กรรม…………………………………………………..………………………………..
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

ลงชื่อ.......................................................ผสู อน
(………………………………….............….)
วัน.........เดือน.....................พ.ศ. ........

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

ใบความรู เร่อื ง การอานจับใจความสำคญั

การอา นจับใจความสำคญั คือ การคน หาสาระสำคญั ของเรอ่ื ง
หรือของหนงั สอื ท่ีอา น สวนนัน้ คือ ขอความทีม่ สี าระครอบคลุมขอความ
อน่ื ๆ ในยอหนา นน้ั หรอื เน้ือเรอ่ื งทงั้ หมด ขอความตอนหน่ึงหรือ
เรื่องหนึ่งจะมีใจความสำคญั ทสี่ ดุ เพยี งหน่ึงเดยี ว ซงึ่ ใจความสำคญั กค็ อื
สงิ่ ท่ีเปน สาระสำคัญของเรื่องนน่ั เอง

ขอควรปฏบิ ตั ิในการอา นจบั ใจความสำคัญ
1. อานผา นๆ โดยตลอด เพือ่ ใหร ูว า เรือ่ งทอี่ านเปนเรอื่ งเกยี่ วกบั
อะไร มีใคร ทำอะไร ที่ไหน อยา งไร เมอ่ื ไร
2. อานใหร ายละเอียดอกี คร้งั หน่งึ เพื่อทำความเขาใจเรือ่ งท่อี า น
3. เขยี นเรยี บเรยี งใจความสำคญั ของเรื่องทอ่ี านดว ยสำนวนภาษา
ของตนเอง
4. อา นทบทวนเพอ่ื ตรวจสอบความถกู ตอ งอีกครงั้ หนึ่ง

หลกั สูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดับช้ันประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐาน พุทธศักราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

ใบงานท่ี 1 การอา นจับใจความสำคัญ

คำชแี้ จง ใหน กั เรยี นอา นนทิ าน เรื่อง หมากับเงา แลว ตอบคำถาม

หมากับเงา
หมาตัวหนง่ึ คาบกอ นเนือ้ มากอนหน่ึงมันเดินผานแมน ้ำ
เหน็ เงาตนเองคาบเนอ้ื อยู มันคดิ วาเงาของตนคาบเนือ้ ชิ้นใหญกวา
จงึ คิดแยง กอนเน้ือจากเงาน้นั เมอื่ มันอา ปากและกำลังกระโจนลง
น้ำ กอ นเนอ้ื ก็หลุดออกตกนำ้ ไปมันจงึ เสียกอนเนอื้ ไปท้งั หมด
นิทานเร่อื งนส้ี อนใหร วู า โลภมากลาภหาย

ใคร _________________________________________
ทำอะไร _________________________________________
ท่ีไหน _________________________________________
อยางไร _________________________________________

หลกั สตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]