หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

ใบงานท่ี 2 การอา นจบั ใจความสำคญั

คำชแ้ี จง ใหนกั เรยี นอา นเร่ือง คางคาว แลวตอบคำถามตอไปนี้

คา งคาว

คา งคาวเปน สัตวทอ่ี อกหากินในเวลากลางคนื มันสามารถบนิ
ผาดโผนไปมาโดยไมต องพง่ึ สายตา มันอาศยั เสยี งสะทอ นกลบั ของ
ตัวมันเอง โดยคา งคาวจะสงคลน่ื สญั ญาณพเิ ศษซึ่งสนั้ และรวดเรว็
เมอื่ สัญญาณไปกระทบสง่ิ กีดขวางดา นหนา กจ็ ะสะทอ นกลับเขา มาทำให
รวู ามอี ะไรอยูดานหนา มันจะบนิ หลบเล่ียงได มนั สามารถรับคล่นื สะทอ น
กลับไปไดใ นระยะใกล และบนิ วนกลับไดทันทวงที

ใคร ____________________________________________
ทำอะไร ____________________________________________
ที่ไหน/เม่ือไร___________________________________________
อยา งไร ____________________________________________
ผลไดอ ยางไร___________________________________________

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

94

แบบทดสอบ เรอื่ ง การอานจับใจความสำคัญ

ช่ือ - สกลุ .............................................................................................ชั้น.................เลขท่ี ...........

คำชีแ้ จง : ใหน กั เรยี นทำเครื่องหมาย X (กากบาท) ลงบนตัวเลือกทีถ่ กู ตอ งท่ีสดุ
1. ขอ ใดคือความหมายของการอา นจบั ใจความสำคญั ทถี่ กู ตอง

ก. การจับประเดน็ สำคัญเฉพาะตอนตนเร่อื ง
ข. การตดั ขอ ความสวนสำคัญของเร่อื งมาตอบ
ค. การอา นทค่ี น หาสาระสำคัญของเรือ่ ง
ง. การอา นเพื่อมุงหาประโยชนข องเรอื่ ง
2. ขอใดคอื ข้นั ตอนแรกในการอานจับใจความสำคญั
ก. อานผา น ๆ เพือ่ ใหรูเนอ้ื เรอื่ งครา ว ๆ
ข. อา นโดยละเอียดเพอื่ ใหเ ขา ใจเนื้อเรอ่ื ง
ค. เขยี นเรยี บเรียงโดยใชภ าษาของตนเอง
ง. การทบทวนเนอ้ื หาที่อา น
3. ขอใดไมใชจ ดุ ประสงคข องการอานจบั ใจความสำคัญ
ก. เพอื่ ใหท ราบวาตวั ละครในเร่ืองมีใครบาง
ข. เพ่ือใหท ราบวามีเหตุการณอะไรเกดิ ขนึ้ บาง
ค. เพอ่ื ใหทราบวาเหตกุ ารณเ กิดขน้ึ ท่ีไหน
ง. เพ่ือใหท ราบชื่อผแู ตงของเรือ่ ง
4. ขอใดคือมารยาทท่ีดใี นการอาน
ก. อา นออกเสียงดังชดั เจนเมื่ออยูใ นหอ งสมุด
ข. เม่อื อา นยงั ไมจ บควรพบั หนา ไวเ พอ่ื ใหจำไดเ มือ่ กลับมาอานอกี
ค. อา นในใจเมือ่ อยใู นที่สาธารณะ
ง. ควรมกี ารเนนจดุ สำคญั ดวยปากกาเนนคำเมือ่ อา นหนังสือของหองสมุดเพอื่ ใหคนท่ีอาน
ทหี ลังเขา ใจจุดสำคญั โดยไมตองอานอกี

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้ันประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

95

อา นขอความตอไปนี้แลว ตอบคำถามขอ 5- 6
“ นกนางนวลตัวหนึ่งเห็นปลาตวั ใหญในทะเล ดว ยความตะกละมันบนิ ลงไปกินปลาตวั นัน้
ดวยความทป่ี ลาตวั ใหญ จงึ ติดคอและมันไมสามารถกลืนปลาขนาดใหญเขาไปได
นกนางนวลจงึ นอนคอแตกตายอยูทีร่ ิมฝงนน้ั ”

5. ขอใดคอื ใจความสำคญั ของเรื่อง
ก. นกนางนวลเจอปลาในทะเลและกนิ ปลาดว ยความหิว
ข. นกนางนวลตายเพราะความหวิ
ค. นกนางนวลตายเพราะความตะกละ
ง. ปลาในทะเลเปน สัตวที่อดุ มสมบูรณ

6. ขอ ใดคือประเดน็ หลักท่ีผเู ขยี นตองการนำเสนอ
ก. สัญชาติญาณของสตั ว
ข. ระบบนเิ วศน
ค. ความโลภ
ง. เวรกรรม8

อา นขอความไปนีแ้ ลวตอบคำถามขอ 7-8
“เด็กชายแดงเปนเด็กทต่ี รงตอเวลามาก

เพราะไมเคยไปโรงเรียนสาย และทำการบานสง ครูตรงเวลาทุกคร้ัง”
7. ขอใดคือใจความสำคญั ของขอ ความ

ก. แดงไมเคยไปโรงเรียนสาย
ข. แดงเปนเด็กท่ตี รงตอเวลา
ค. แดงสง การบานทุกคร้ัง
ง. แดงเปน คนทีม่ ีความมงุ ม่ัน
8. ขอ ใดคอื ประเด็นหลกั ทผี่ ูเขียนตองการนำเสนอ
ก. การมาโรงเรยี น
ข. ความสนใจในการเรียน
ค. การทำการบาน
ง. ความมวี ินยั
9. ขอใดคอื หลกั การอานจบั ใจความสำคญั
ก. คนหาสาระ
ข. คนหาขอ คดิ เหน็
ค. คนหาขอเทจ็ จริง
ง. คน หาจดุ ประสงค

หลกั สูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

96

10. ขอใดกลา วถูกตองเกย่ี วกบั ใจความสำคัญ
ก. ครอบคลมุ ขอ ความอืน่ ๆ
ข. ทำใหเ กดิ เรอ่ื ง
ค. เดน เฉพาะตวั
ง. ถูกทุกขอ

หลกั สตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

97

เฉลยแบบทดสอบ เรอื่ ง การอา นจบั ใจความสำคัญ ข
1ค7 ง
2ก8 ก
3ง9 ก
4 ค 10
5ค
6ค

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดับช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

98

แบบบันทึกคะแนนแบบทดสอบและใบงาน
ระดับชน้ั ประถมศึกษาปท่ี 4 ภาคเรยี นท่ี .............
โรงเรียน ................................ จงั หวดั ......................................
..............................................................................................................................................................................
คำชแ้ี จง : ใหผ ูสอนกรอกคะแนนลงในชองวางตามคะแนนความเปน จริงของนักเรยี น
แบบทดสอบ ใบงานที่
เลขท่ี ชื่อ - สกุล หลงั เรียน ใบงานท่ี 1 2 รวม
(5) (5) (20)
(20)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

บันทกึ เพ่มิ เตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชื่อ........................................................ผปู ระเมนิ
(......................................................)

ตำแหนง.........................................................
วนั ท่ี............เดือน.........................พ.ศ. ..................

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน พุทธศักราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

99

แบบประเมนิ มารยาทการอา น
ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปที่ 4 ภาคเรียนที่ .............
โรงเรียน ................................ จงั หวดั ......................................
..............................................................................................................................................................................
คำช้แี จง : ใหผ สู อน สงั เกตพฤติกรรมของนกั เรียนในระหวา งเรยี นและนอกเวลาเรยี น แลวขดี / ลงในชอ งท่ี
ตรงกบั ระดับคะแนน

รายการประเมนิ

เลขที่ ชื่อ - สกุล รายการ ี่ท 1 รวม รอย สรปุ ผล
รายการ ่ีท 2 (20) ละ
รายการ ่ีท 3
รายการ ี่ท 4
รายการ ี่ท 5

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
บนั ทกึ เพม่ิ เตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชือ่ ........................................................ผูประเมิน
(......................................................)

ตำแหนง.........................................................
วันที่............เดือน.........................พ.ศ. ..................

หลกั สูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดับชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

100

เกณฑก ารประเมนิ มารยาทในการอา น

วิธกี ารประเมนิ : สังเกตพฤตกิ รรมของนักเรียนและตรวจผลงานของนกั เรียนแลว บันทึกคะแนนตามรายการ
ประเมนิ โดยเทยี บเกณฑก ารประเมนิ ดังนี้

ระดับคะแนน 4 หมายถึง ปฏิบตั เิ ปน ประจำ
ระดับคะแนน 3 หมายถงึ ปฏบิ ัติเปน บางครง้ั
ระดบั คะแนน 2 หมายถึง ปฏบิ ัตนิ อ ยคร้ัง
ระดับคะแนน 1 หมายถึง ปฏิบัตนิ อ ยมาก

รายการประเมนิ ระดบั คะแนน
4 3 21
รายการประเมิน

1. ไมอ านออกเสยี งดังจนรบกวนผูอนื่
2. ไมท ำลายหนงั สอื หรอื ทำหนงั สือใหช ำรุดเสียหาย
3. ไมแ ยงหนังสอื หรือชะโงกหนาไปยงั หนงั สอื ขณะผูอ่นื
กำลังอานอยู
4. วางทาทางทถี่ กู ตองเหมาะสมขณะอาน จักระยะหาง
จากสายตาใหเ หมาะสม
5. มีสมาธใิ จจดจอตอสงิ่ ทีอ่ าน ไมเ ลน กนั ขณะอา น
การแปรผล : นำคะแนนรวมรวยบุคคลทุกรายการหารดว ยจำนวนรายการประเมนิ แลว เทียบเกณฑด งั นี้
คะแนน 3.51 – 4 หมายถึง ดเี ย่ยี ม
คะแนน 2.51 – 3.5 หมายถงึ ดี
คะแนน 1.51 – 2.5 หมายถึง พอใช
คะแนน 0.51 – 1.5 หมายถงึ ควรปรับปรงุ

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดับช้ันประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

101
แบบประเมนิ คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค
ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปท่ี 4 ภาคเรียนท่ี .............
โรงเรยี น ................................ จงั หวดั ......................................
..............................................................................................................................................................................

ชื่อ-สกลุ นกั เรยี น...........................................................................หอ ง..............................เลขที่...........................
คำชีแ้ จง : ใหผ ูสอน สังเกตพฤตกิ รรมของนกั เรียนในระหวางเรียนและนอกเวลาเรียน แลวขดี / ลงในชองท่ี
ตรงกับระดบั คะแนน
คณุ ลกั ษณะ รายการประเมนิ ระดับคะแนน
อนั พึงประสงค 3 2 10
1. รักชาติ ศาสน 1.1 มคี วามรกั และภูมใิ จในความเปน ชาติ
กษตั รยิ  1.2 ปฏิบตั ิตนตามหลักของศาสนา
1.3 แสดงออกถึงความจงรักภักดตี อสถาบันพระมหากษตั ริย
2. ซอ่ื สัตยส ุจรติ 2.1 ปฏิบตั ติ ามระเบียบการสอน และไมล อกการบา น
2.2 ประพฤติ ปฏบิ ัติ ตรงตอ ความเปนจรงิ ตอตนเอง
2.3 ประพฤติ ปฏิบัติตรงตอ ความเปน จริงตอผอู ่นื
3. มวี นิ ัย 3.1 เขา เรียนตรงเวลา
3.2 แตงกายเรียบรอยเหมาะสมกบั กาลเทศะ
3.3 ปฏิบัตติ ามกฎระเบยี บของหอ ง
4. ใฝห าความรู 4.1 แสวงหาขอมลู จากแหลง เรยี นรูตาง ๆ
4.2 มกี ารจดบันทึกความรูอยางเปนระบบ
4.3 สรปุ ความรูไดอยา งมีเหตุผล

ลงชือ่ ......................................................................ผปู ระเมิน สรปุ ผลการประเมิน ผาน
(.....................................................................) ระดับ ดเี ย่ียม ดี ผานเกณฑการประเมิน
........... /................................/......................

ไมผ าน ระดับ ปรบั ปรุง

เกณฑการใหค ะแนน รอยละ 50 - 66 ระดบั คณุ ภาพ ดเี ย่ียม (3)
- พฤติกรรมทปี่ ฏบิ ตั ชิ ัดเจนและสมำ่ เสมอ ให 3 คะแนน รอยละ 40 - 49 ระดบั คุณภาพ ดี (2)
- พฤตกิ รรมทป่ี ฏบิ ตั ิชัดเจนและบอยครงั้ ให 2 คะแนน รอ ยละ 20 - 39 ระดับคุณภาพพอใช (1)
- พฤตกิ รรมทปี่ ฏิบัตบิ างครง้ั ให 1 คะแนน รอ ยละ 0 - 19 ระดบั คุณภาพ ปรับปรุง (0)

- พฤตกิ รรมทีไ่ มไดป ฏิบตั ิ ให 0 คะแนน

หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชน้ั ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

102
แบบประเมนิ สมรรถนะของนักเรยี น
ระดับชนั้ ประถมศึกษาปที่ 4 ภาคเรยี นท่ี .............
โรงเรยี น ................................ จังหวดั ......................................
..............................................................................................................................................................................

ชื่อ-สกลุ นักเรยี น...........................................................................หอ ง..............................เลขท่ี...........................
คำชแี้ จง : ใหผ สู อนสงั เกตพฤติกรรมของนักเรียน แลว ทำเคร่อื งหมาย / ลงในชองที่ตรงกบั ระดับคณุ ภาพ
ระดับคณุ ภาพ
ดี สรปุ ผล
สมรรถนะดาน รายการประเมนิ มาก ดี พอใช ปรับปรุง การ
(3) (2) (1) (0) ประเมนิ

1.ความสามารถ 1.1 มคี วามสามารถในการรบั -สงสาร
ในการส่ือสาร 1.2 มคี วามสามารถในการถายทอด
ความรู
ความคดิ ความเขาใจของตนเอง  ดี
โดยใชภ าษาอยางเหมาะสม มาก
1.3 ใชวิธกี ารสื่อสารท่ีเหมาะสม  ดี
มปี ระสทิ ธิภาพ  พอใช
1.4 เจรจาตอ รอง เพื่อขจัดและลดปญหา 
ความขัดแยง ตา ง ๆ ได ปรับปรุง

1.5 เลอื กรับและไมรบั ขอ มลู ขา วสาร
ดว ยเหตผุ ลและถูกตอ ง
สรปุ รวมคะแนน = ……………………………
2. ความสามารถ 2.1 มคี วามสามารถในการคดิ วเิ คราะห
ในการคิด สงั เคราะห
2.2 มที ักษะในการคิดนอกกรอบอยา ง  ดี
สรางสรรค มาก
2.3 สามารถคดิ อยา งมวี ิจารณญาณ  ดี
2.4 มคี วามสามารถในการสรา งองค  พอใช
ความรู 
2.5 ตัดสนิ ใจแกป ญหาเกี่ยวกบั ตนเองได ปรับปรุง

อยางเหมาะสม
สรุปรวมคะแนน = ……………………………

หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

103

ดี ระดบั คณุ ภาพ สรปุ ผล
มาก การ
สมรรถนะดาน รายการประเมิน (3) ดี พอใช ปรับปรงุ ประเมนิ
(2) (1) (0)

3. ความสามารถ 3.1 สามารถแกปญหาและอปุ สรรค  ดี
ในการแกป ญ หา ตาง ๆ ท่ีเผชิญได
3.2 ใชเหตุผลในการแกปญหา มาก
3.3 เขาใจความสัมพันธ  ดี
และการเปลีย่ นแปลงในสงั คม  พอใช
3.4 แสวงหาความรู ประยุกตค วามรู 

มาใชในการปอ งกันและแกไขปญ หา ปรับปรงุ
3.5 สามารถตดั สินใจไดเหมาะสมตามวยั
สรุปรวมคะแนน = ……………………………

บันทกึ เพิ่มเตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชือ่ ........................................................ผูประเมนิ
(......................................................)

ตำแหนง .........................................................
วันที.่ ...........เดือน.........................พ.ศ. ..................

เกณฑการใหค ะแนนระดบั คณุ ภาพ ใหระดบั 3 คะแนน
ดมี าก หมายถงึ พฤตกิ รรมที่ปฏิบัตนิ นั้ ชดั เจนและสมำ่ เสมอ ใหระดับ 2 คะแนน
ดี หมายถึง พฤติกรรมทป่ี ฏบิ ตั ินัน้ ชดั เจนและบอ ยครงั้ ใหระดบั 1 คะแนน
พอใช หมายถงึ พฤติกรรมทป่ี ฏบิ ตั บิ างคร้ัง ใหร ะดับ 0 คะแนน
ตอ งปรบั ปรงุ หมายถึง ไมเ คยปฏิบตั พิ ฤติกรรมนนั้ เลย

หลกั สตู รรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

104

แผนการจัดการเรยี นรูวิชาภาษาไทย แผนท่ี 3

กลมุ สาระการเรยี นรูวชิ าภาษาไทย ชน้ั ประถมศึกษาปที่ 4
รายวชิ าภาษาไทย รหัสวชิ า ท 14101
หนว ยการเรียนรูที่ 1 แผนท่ี 3 เร่อื ง การเขยี นยอ ความ จำนวน 2 ช่ัวโมง
ครผู สู อน : …………………………………………….....
วนั ที่.....................................

1. สาระสำคญั
การเขยี นยอความ คือ การนำใจความสำคัญของเร่ืองมาเรยี บเรียงใหม เพอื่ ใหสัน้ กระชบั และเขาใจ

งาย เพื่อใหสะดวกในการอาน การเขียนยอความเปนการเขียนจากการอานเก็บใจความสำคัญเรื่อง แลวนำมา
เรียบเรียงใหมเปนถอยคำสำนวนของผูเขียนเอง โดยเขียนในรูปแบบของยอความ หลังจากที่อานเนื้อหาที่ยอ
ความแลวยังสามารถทจี่ ะเขาใจเนื้อหาไดท้งั หมด

2. มาตรฐานการเรยี นรู
มาตรฐานการเรียนรู ท 1.1 ใชกระบวนการอานสรางความรูและความคิดเพื่อนำไปใชตัดสินใจ

แกป ญหาในการดำเนนิ ชีวิต และมีนสิ ัยรกั การอาน
ตวั ชีว้ ัด
ป. 4/7 อานหนังสือที่มีคุณคาตามความสนใจอยางสม่ำเสมอ และแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับ

เร่อื งทอี่ าน
มาตรฐานการเรยี นรู ท 2.1 ใชก ระบวนการเขยี น เขียนสือ่ สาร เขียนเรียงความ ยอ ความ และเขียน

เรื่องราวในรปู แบบตาง ๆ เขียนรายงานขอ มลู สารสนเทศและรายงานการศึกษาคน ควา อยา งมปี ระสิทธภิ าพ
ตัวชว้ี ดั
ป. 4/4 เขยี นยอ ความจากเรอ่ื งสน้ั ๆ
ป. 4/8 มารยาทในการเขยี น

3. จุดประสงคก ารเรียนรู
1. นกั เรียนสามารถบอกความหมาย จดุ มุงหมายและหลกั การเขียนยอ ความไดถ กู ตอง (K)
2. นกั เรยี นสามารถเขียนยอ ความไดอยา งถูกตอ ง (P)
3. นักเรียนมีมารยาทในการเขยี น (A)

4. สาระการเรยี นรู
1. ความหมาย จดุ มงุ หมายและหลกั การเขยี นยอความ
2. วิธกี ารเขยี นยอ ความ
3. มารยาทในการเขียน

หลกั สูตรรายวิชาภาษาไทย ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐาน พุทธศักราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

105

5. สมรรถนะของผเู รียน
1. ความสามารถในการสือ่ สาร
2. ความสามารถในการคิด
3. ความสามารถในการแกปญ หา

6. คุณลักษณะอนั พึงประสงค
1. รกั ชาติ ศาสน กษตั รยิ 
2. ซ่ือสตั ยส ุจรติ
3. มีวินยั
4. ใฝเ รียนรู

7. ผลงานที่ตอ งการ
-

8. การจดั กิจกรรมการเรยี นรู
ข้ันท่ี 1 นำเขา สูบทเรยี น
1. ครูกลาวทกั ทายนักเรียนจากนน้ั พูดคุยเพื่อสรา งบรรยากาศท่เี ปนการเอง เชน
- เมอื่ คนื ใครนอนแตหวั วนั บา ง
- ปรกตนิ อนกนั กที่ มุ ชวงน้ีละครเรือ่ งอะไรกำลังนยิ มกนั คะ
- เด็ก ๆ อยานอนดึกนะคะ การนอนดึกจะไปยับยั้งฮอรโมนในการเจริญเติบโตของเรา ดังน้ัน

เราควรนอนแตหัววัน จะตื่นเชาอยาสดชื่น งั้นเรามาเพิ่มความสดชื่นดวยการยืดเสนยืดสายกอนเริ่มเรียนกัน
ดกี วา

2. ครูแจงกติกาในการเรยี นใหน กั เรียนไดท ราบ เพอ่ื ฝกใหน ักเรยี นเปนคนมรี ะเบยี บวินยั
และรูจักใฝเ รียนรู ดังน้ี

- หามคยุ กันเสยี งดัง
- สงงานใหต รงเวลา
- ใหจ ดความรทู ค่ี รูอธบิ ายเพ่มิ เติมลงในสมุดเพ่อื ทบทวนความรูท่เี รียนมา
- นกั เรยี นทมี่ ีสว นรวมในชั้นเรียน เชน การยกมือตอบคำถาม การมีสว นรวมในกจิ กรรม
3. กจิ กรรมเตรยี มความพรอมดวยเพลง
3.1 ครูทักทายนักเรียนและใหนักเรียนทำกิจกรรม Brain gym เพื่อใหนักเรียนมีสมาธิ
ตลอดจนไดบริหารมือและสมอง เพื่อเตรียมความพรอมในการเรียน สำหรับวันนี้ครูก็มีเพลงสนุก ๆ มาใหพวก
เราไดเ ตน กนั เชอื่ วา หลายคนนาจะรูจกั เพลงน้ดี ี คาบนเ้ี อาใจวัยรนุ สกั 10 นาที

หลกั สูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

106

3.2 ครเู ปดเพลงสายยอ (สายยอ - Bie The Ska)

https://www.youtube.com/watch?v=hdqmNWTdmfw
4. ครใู หน ักเรยี นกลบั เขาที่ และถามคำถามเกีย่ วกบั กจิ กรรม

- หลายคนคงจะสงสยั นะคะวาเพลงสายยอ เกยี่ วอะไรกับเรอื่ งทีเ่ ราจะเรียนในวนั นี้
- เรื่องที่เราจะเรียนในวันนี้เกี่ยวกับ การยอ นี่แหละคะ แตจะยออะไรนั้นกอนอื่นครูจะใหเรา
ทำแบบทดสอบกอนเรียนกอ นทเ่ี ราจะเขาสูเน้ือหาสายยอกันคะ
5. ครูแจกแบบทดสอบกอนเรียน เรื่อง การเขียนยอความ แบบปรนัยชนิดเลือกตอบ 4 ตัวเลือก
จำนวน 10 ขอ
ขั้นท่ี 2 นำเสนอความรู
1. ครูแจกใบความรเู รอ่ื ง การเขยี นยอความ
2. สำหรับเรื่องที่เราจะเรียนวันนี้เปนเรื่องเกี่ยวกับการยอความ ซึ่งครูจะใหนักเรียนแตละคน ได
กลายเปนสายยอกันเหมือนในตอนตนชั่วโมง ที่หลาย ๆ คนยอกันสนุกสนาน วันนี้ครูก็จะพานักเรียนมาเขียน
ยอความแบบสนุกสนานเชนกัน และกอนที่เราจะกลายเปนสายยอแบบเชี่ยวชาญไดนั้นเราจะมาทำความรูจัก
กับการยอความเสียกอนวามันคืออะไรและมีหลักการอยางไร ซึ่งครูจะใหนักเรียนไดศึกษาจากใบความรูที่ครู
แจกให
3. ครูใหเวลานักเรียนในการทำความเขาใจใบความรู 10 นาที จากนั้นครูและนักเรียนรวมกัน
สรุปความหมาย จดุ มงุ หมาย และหลักการเขยี นยอ ความ
การเขียนยอความ หมายถึง การนำใจความสำคัญของเรื่องมาเรียบเรียงใหม เพื่อใหสั้น
กระชับ และเขาใจงาย เพื่อใหสะดวกในการอาน การเขียนยอความเปนการเขียนจากการอานเก็บใจความ
สำคัญเรื่อง แลวนำมาเรียบเรียงใหมเปนถอยคำสำนวนของผูเขียนเอง โดยเขียนในรูปแบบของยอความ
หลังจากทีอ่ า นเนอื้ หาทย่ี อความแลวยงั สามารถท่ีจะเขาใจเนอ้ื หาไดทงั้ หมด
จดุ หมายในการเขียนยอความ

1. เพือ่ นยิ ามความหมาย
2. เพ่ือสรุปยอ ความ
3. เพ่อื เลาเรือ่ งยอ

หลกั สูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพน้ื ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

107
หลักในการเขียนยอความ

1. อานเนื้อเรื่องโดยละเอียดอยางนอย 2 รอบ เพื่อทำความเขาใจเนื้อหา อะไร ใครทำ
อะไร กบั ใคร ท่ีไหน เม่อื ไร มีผลเปน อยา งไร และสดุ ทา ยเปน แบบใด

2. แยกวา เน้ือหาท่นี ำเสนอเปนงานเขยี นแบบใด ขอเท็จจริง ขอคดิ เห็น หรอื แสดงอารมณ
3. บันทึกเน้ือหาทส่ี ำคญั เปนถอ ยคำของผเู ขยี น
4. ตัดเน้อื หาท่ีไมจ ำเปนออก เชน การยกตัวอยา ง รายละเอยี ด สว นผสม การเปรียบเทยี บ
5. ถามีเนื้อหาเกี่ยวกับคำพูด ตองเปลี่ยนสรรพนามบุรุษที่ 1 และ 2 กลายเปนสรรพนาม
บุรษุ ที่ 3
6. ไมควรยอ ความเปนอักษรยอ ยกเวน คำท่เี ขา ใจดี เชน พ.ศ.
7. ใชคำส้นั ท่สี ุดและเขา ใจงาย
8. ใชค ำท่ีครอบคลมุ เชน ชาวสวน ชาวนา ชาวไร ใหใชค ำวา เกษตรกร แทน
9. ในกรณีทเ่ี ปน คำราชาศพั ทก ็ตอ งเขยี นใหถ ูกตอ ง หามยอ ความ
10. คำบางคำที่ตองแปลความหมายควรเปลี่ยนเปนคำที่อานงาย เชน มวลบุปผาชาติ
สมุ าลีสง กลิ่นขจรอบอวล ในไพรสณฑ ควรเขียนใหมวา เหลา ดอกไมในปาสงกล่ินหอม
ขน้ั ที่ 3 ลงมอื เรียนรู
1. ครใู หนกั เรียนดตู วั อยา งการเขียนยอความจากเร่ืองทอ่ี า น
2. นักเรยี นและครรู ว มกนั สงั เกตวธิ ีการยอความจากตัวอยา ง
3. ครใู หนกั เรียนแตล ะศกึ ษาบทความทีต่ นสนใจจากนน้ั นำบทความมาเขียนยอความ แลว ออกมา
นำเสนอหนา ชนั้ เรียน โดยใหนกั เรยี นออกแบบการนำเสนอใหน า สนใจ
ขนั้ ที่ 4 ขนั้ สรุปความรู
1. ครูใหนกั เรยี นนำเสนอบทความท่ตี นศกึ ษา
2. ครแู ละนักเรียนรว มกนั สรปุ ความรูจากการนำเสนอของเพอ่ื นหลังจากทีน่ ักเรียนทกุ คนนำเสนอ
เสร็จสิ้น
ขัน้ ที่ 5 ข้นั ประยุกตใ ชความรู
1. ครูใหนักเรียนแตละคนบอกความสำคัญของการเขียนยอความและการนำความรูเรื่องการยอ
ความไปปรับใชในชีวติ ประจำวนั
2. ครูและนกั เรียนรว มกนั สรุปองคความรูทีไ่ ดจ ากการเรียนเร่อื ง การยอ ความ
3. ครูแจกแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง การยอความ แบบปรนัยชนิดเลือกตอบ 4 ตัวเลือก
จำนวน 10 ขอ
9. ส่อื และแหลง การเรยี นรู
สือ่ การเรียนรู
1. ใบความรู เรอ่ื ง การยอ ความ
แหลงการเรียนรู
1. ครู/ผสู อน

หลักสตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

108

10. การวัดและประเมนิ ผล วิธกี ารวัดและ
ประเมนิ ผล
ส่ิงท่ตี องการวดั เครือ่ งมือวดั เกณฑการประเมิน

ความรเู รอ่ื งการเขียน การทำแบบทดสอบ แบบทดสอบหลงั เรียน ผานเกณฑ
ยอ ความ เรื่องการยอ ความ แบบ รอ ยละ 80 ขน้ึ ไป
ปรนยั ชนดิ เลอื กตอบ 4
ตัวเลอื ก จำนวน 10 ขอ
ทักษะการเขยี นยอ ประเมนิ ชนิ้ งานการเขยี น แบบประเมนิ ช้ินงาน ผา นเกณฑ รอยละ 80
ความ ยอ ความ การเขยี นยอความ ข้ึนไป
แบบรบู ิคสกอร 4 รายการ
ประเมิน 4 ระดบั คณุ ภาพ
มารยาทการเขยี น ประเมินชน้ิ งานการเขียน แบบประเมนิ มารยาทการ ผานเกณฑ รอยละ 80
ยอ ความ เขียน 5 รายการประเมิน ข้นึ ไป
4 ระดับคณุ ภาพ

ความคิดเหน็ ของผูบรหิ ารสถานศึกษา/หรือผทู ไี่ ดร บั มอบหมาย
……………………………………………………………………………………………………….…………………………………………………
…………………………………………………….……………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………….……………………………………………………………………………

ลงชอ่ื ........................................................ผูต รวจ
(......................................................)

ตำแหนง .........................................................
วันที.่ ...........เดือน.........................พ.ศ. ..................

หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้นื ฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

109
บันทึกผลหลงั สอน

ผลการจัดกิจกรรมการเรยี นร…ู ...………………………………………………………........…………..…………..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

ปญ หาที่พบระหวางเรียน……………………………………………………………………………….…..…….……...
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

วธิ แี กป ญ หา………………...……………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

ผลของการแกป ญ หา…………………………………………………….……………………….………………………
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

ขอเสนอแนะจากการจดั กจิ กรรม…………………………………………………..………………………………..
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

ลงชื่อ.......................................................ผูส อน
(………………………………….............….)
วัน.........เดือน.....................พ.ศ. ........

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้นื ฐาน พุทธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

ใบความรู เร่อื ง การเขียนยอความ

การเขียนยอความ หมายถึง การนำใจความสำคัญของเรื่องมาเรียบเรียงใหม เพื่อใหสั้น กระชับ
และเขาใจงาย เพื่อใหสะดวกในการอาน การเขียนยอความเปนการเขียนจากการอานเก็บใจความ
สำคัญเรื่อง แลวนำมาเรียบเรียงใหมเปนถอยคำสำนวนของผูเขียนเอง โดยเขียนในรูปแบบของยอ
ความ หลงั จากทอ่ี านเนอ้ื หาท่ยี อความแลวยังสามารถทีจ่ ะเขา ใจเน้ือหาไดทงั้ หมด
จดุ หมายในการเขียนยอ ความ

1. เพือ่ นิยามความหมาย
2. เพื่อสรปุ ยอความ
3. เพ่อื เลา เรือ่ งยอ
หลกั ในการเขยี นยอความ
1. อานเนอ้ื เรือ่ งโดยละเอยี ดอยา งนอย 2 รอบ เพือ่ ทำความเขา ใจเนื้อหา อะไร ใครทำอะไร
กบั ใคร ทไี่ หน เมอ่ื ไร มผี ลเปน อยางไร และสดุ ทา ยเปนแบบใด
2. แยกวา เนอื้ หาทน่ี ำเสนอเปนงานเขยี นแบบใด ขอเท็จจรงิ ขอคิดเหน็ หรอื แสดงอารมณ
3. บันทึกเนอ้ื หาท่สี ำคัญเปน ถอยคำของผูเขียน
4. ตัดเนอ้ื หาท่ไี มจำเปนออก เชน การยกตวั อยาง รายละเอียด สว นผสม การเปรยี บเทยี บ
5. ถามีเนื้อหาเกี่ยวกับคำพูด ตองเปลี่ยนสรรพนามบุรุษที่ 1 และ 2 กลายเปนสรรพนาม
บุรุษท่ี 3
6. ไมค วรยอ ความเปน อักษรยอ ยกเวนคำทเี่ ขา ใจดี เชน พ.ศ.
7. ใชคำส้ันท่ีสดุ และเขาใจงาย
8. ใชค ำท่ีครอบคลุม เชน ชาวสวน ชาวนา ชาวไร ใหใชค ำวา เกษตรกร แทน
9. ในกรณที ่เี ปนคำราชาศพั ทก ต็ องเขยี นใหถูกตอง หามยอ ความ
10. คำบางคำท่ีตอ งแปลความหมายควรเปลี่ยนเปนคำทีอ่ า นงาย เชน มวลบุปผาชาติสุมาลี
สง กลน่ิ ขจรอบอวล ในไพรสณฑ ควรเขียนใหมวา เหลา ดอกไมใ นปา สง กลิน่ หอม

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

ตวั อยา งการเขียนยอความ
กษตั รยิ น ักบรหิ าร

การปฏิรูปการปกครองในสมัยรัชกาลที่ ๕ นับเปนภารกิจอันยิ่งใหญและเปนรากฐานแหง
ระบบการปกครอง ระเบียบการบริหาร มาตราบจนทุกวันนี้ รูปแบบของการปกครองแบบใหมโดย
ยอคือ การยกเลิกการปกครองแบบจตุสดมภ โดยจัดระเบียบการบริหารเปนสวนกลางและสวน
ภูมิภาค สวนกลางไดจัดตั้งกระทรวง ทบวง กรมแบบตะวันตก มีเสนาบดีประจำแตละกระทรวง
รับผิดชอบและบังคับบัญชาการปฏิบัติราชการตามภาระหนาที่ซึ่งแตกตางกันออกไป สวนการ
บริหารสวนภูมิภาคนั้นไดจัดรูปแบบการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาล มีเทศาภิบาล (เทียบเทา
กับผูวาราชการจังหวัดในปจจุบัน) ซึ่งไดรับการแตงตั้งจากสวนกลางไปปฏิบัติหนาที่บังคับบัญชา
ระบบการบริหารแบบใหมน ยี้ อมตองอาศัยขาราชการที่มีประสิทธิภาพเปนกำลังสำคัญจึงจะบังเกิด
ผลสำเร็จในการปกครอง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกลาเจาอยูหัวทรงคำนึงถึงปญหาตัวบุคคล
โดยตลอดมา หากแตพระบรมราโชบาย ที่รอบคอบ การปฏิบัติพระราชภารกิจในฐานะหัวหนา
คณะบริหารที่ทรงอุทิศเวลาใหกับงานอยางเต็มที่ ทั้งความเอาพระทัยใสในการแกปญหาตาง ๆ
อยางละเอยี ดถถ่ี ว น ยงั ผลใหร ะบบการบริหารอยา งใหมสำเร็จสมพระราชประสงคใ นท่สี ุด
ยอ ความเร่อื ง กษัตริยนักบรหิ าร

การปฏิบัติระบบบริหารราชการแผนดินในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกลา-เจาอยูหัวเปน
รากฐานของระบบราชการในปจจุบัน โดยเฉพาะอยางยิ่งการแบงการบริหารแบบใหมเปนสวนกลางและสวน
ภมู ิภาค ดว ยเหตนุ ี้ พระองคจึงทรงใหความสำคญั กับการสรรหาบคุ คลเพื่อเขา รบั ราชการเปนอยา งยง่ิ

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับชนั้ ประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

ใบงานที่ 1
เรื่อง การเขยี นยอความ

คำช้แี จง : ใหน กั เรยี นศกึ ษาคนควานทิ านหรือบทความที่ตนสนใจแลวเขยี นยอ ความเรอ่ื งทศ่ี กึ ษา
โดยนักเรียนสามารถตกแตงใหส วยงามหรือแนบภาพประกอบได จากน้นั ออกมานำเสนอผลงาน
หนา ช้ันเรียน

ชื่อเร่ือง ....................................................................................................................................
ชื่อผูแ ตง ..................................................................................................................................
แหลง ท่มี า …………………………………………………………………………………………………………………..

เนอ้ื หาโดยสรุป

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....
..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพ้ืนฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

113

แบบทดสอบ เรอื่ ง การยอความ

ช่ือ - สกุล .............................................................................................ชั้น.................เลขที่ ...........

คำชแี้ จง : ใหน กั เรียนทำเครอื่ งหมาย X (กากบาท) ลงบนตวั เลือกท่ีถกู ตอ งทีส่ ดุ
1. ขอ ใดกลาวถกู ตองเก่ยี วกับหลกั การเขยี นยอ ความ

ก. หากคำใดที่ยาวเกินไป ควรใชอกั ษรยอ แทน
ข. ใชค ำท่ีเฉพาะเจาจงเพื่อใหท ราบวา คอื บุคคลใด เชน นายดำ นางแดง
ค. ยอ เนื้อหาใหเ ปนภาษาพูดเพอ่ื ใหเขา ใจงาย
ง. ใชภ าษาทีส่ นั้ กระชับและเขาใจงาย
2. ขอ ใดคอื ความหมายของการยอ ความ
ก. การสรปุ เน้ือเรื่องใหเกดิ เรอื่ งราวใหม ๆ
ข. การสรุปใจความสำคญั ใหเ ปน ภาษาพดู
ค. การนำใจความสำคญั ของเรอ่ื งมาเรียบเรยี งใหม เพือ่ ใหกระชบั และเขาใจงายและสะดวกใน
การอา น
ง. การเรยี บเรียงหรือเขยี นเนื้อเน้ือหาจากการอาน การฟง หรือการดูใหม คี วามละเอยี ดมากขึ้น
3. การเขียนยอ ความคือการเขยี นลกั ษณะใด
ก. การเขยี นสรปุ ใจความสำคัญของเรื่องท่ีไดอาน
ข. การเขยี นสรุปใจความสำคัญของเรือ่ งทไ่ี ดฟ ง
ค. การเขียนสรุปใจความสำคญั ของเรือ่ งท่ีไดดู
ง. ถูกทุกขอ
4. ขอ ใดไมใ ชห ลักเกณฑก ารยอความ
ก. คงคำราชาศพั ทไ ว
ข. คงคำสรรพนามเดิมไว
ค. ใชส ำนวนภาษาของผูยอเอง
ง. ถาเปน รอยกรองตอ งถอดคำประพนั ธก อ น
5. ยอ ความคอื อะไร
ก. การนำประโยคสำคัญๆ ของเรอ่ื งมาเรยี งติดตอกัน
ข. การจบั ใจความสำคัญของเร่ืองดว ยโวหารของเจา ของความเดิม
ค. การจับใจความสำคญั ของเร่อื งดว ยโวหารของเจาของผูยอเอง
ง. คอื รปู แบบการเขียนทีม่ ีคำนำเปน สาระสำคญั ของขอ ความ

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

114

6. ยอหนา ใดเปน ยอ หนาทบี่ อกถึงที่มาของเรอื่ งทีเ่ ราเขียนยอ ความ
ก. ยอ หนาแรก
ข. ยอ หนาทส่ี อง
ค. ยอ หนา ทสี่ าม
ง. ยอหนาใดกไ็ ด

7. ขอ ใดไมใชจ ุดประสงคของการเขยี นยอ ความ
ก. เพ่อื นยิ ามความหมาย
ข. เพอื่ สรุปยอความ
ค. เพ่ือเลา เรอ่ื งยอ
ง. เพื่อสรางเรื่องใหม

8. หากตอ งการยอความจากบทรอ ยกรอง ควรปฏบิ ตั อิ ยางไร
ก. อานและจบั ประเดน็ ใจความสำคัญ แลวจดบนั ทึกไว
ข. แบงวรรคตอนในการอานบทรอยกรองใหถ กู ตอง
ค. ควรยอจากภาษารอ ยกรองเปนภาษารอยแกว
ง. ถกู ทกุ ขอ

9. ขอควรทำในการเรยี บเรยี งยอ ความคือขอ ใด
ก. เรยี งลำดับเรื่องตามแบบเรือ่ งเดมิ เสมอ
ข. เรยี งใหกลับกันกบั เรอ่ื งเดมิ
ค. เรยี งลำดบั ตามความพอใจขอผยู อ
ง. เรียงใหสมั พันธต อ เนอื่ งกนั

10. การเขียนยอ ความควรใชว ธิ เี ขียนอยา งไรจึงจะดีทสี่ ดุ
ก. อา นวเิ คราะหไปพรอมกบั เขยี นยอ ไป
ข. ตีความแตล ะยอหนาแลวนำมาเขียนเรยี งลำดับดวยสำนวนของตนเอง
ค. อา นจบั ใจความสำคญั แลว จงึ เรียบเรียงเปน ขอ ความดวยสำนวนตนเอง
ง. ขีดเสน ใตขอ ความท่ีเปนใจความสำคัญแลว นำมาเรียบเรยี งเขยี นใหต อ เนือ่ งกนั

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

115

เฉลยแบบทดสอบ เร่ือง การอา นจบั ใจความสำคญั ง
1ง7 ง
2ค8 ง
3ง9 ค
4 ข 10
5ค
6ก

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

116

แบบประเมนิ การเขียนยอ ความ
ระดบั ชน้ั ประถมศึกษาปที่ 4 ภาคเรยี นที่ .............
โรงเรยี น ................................ จงั หวัด ......................................
..............................................................................................................................................................................
คำชแี้ จง : ใหผ ูสอนกรอกคะแนนลงในชอ งวา งตามคะแนนความเปน จรงิ ของนกั เรยี น
รายการประเมนิ คะแนน
รวมที่
หาร
เลขที่ ช่ือ - สกุล รายการ ่ีท 1 รวม ดว ย สรุปผล
รายการ ี่ท 2 (16) รายการ
รายการ ่ีท 3 ประเมนิ
รายการ ่ีท 4 (4)

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

บนั ทึกเพ่ิมเตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชื่อ........................................................ผูประเมนิ
(......................................................)

ตำแหนง .........................................................
วนั ท.่ี ...........เดอื น.........................พ.ศ. ....................

หลักสตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

117

เกณฑการประเมินการเขียนยอ ความ

วธิ กี ารประเมนิ : ใหคะแนนนักเรียนตามรายการประเมนิ โดยเทยี บเกณฑการประเมินดงั น้ี
ระดบั คะแนน 4 หมายถงึ ดีเย่ียม
ระดับคะแนน 3 หมายถึง ดี
ระดบั คะแนน 2 หมายถึง พอใช
ระดบั คะแนน 1 หมายถึง ควรปรับปรงุ

รายการประเมิน 4 ระดับคะแนน 1
32
1. การเขยี นเรอ่ื ง เขยี นเรอ่ื งราวมี
สาระ มีความ เขยี นเร่อื งราวมี เขียนเร่อื งราวมี เขยี นเรอ่ื งราวมี
สอดคลอ ง สาระ มีความ สาระ มีความ สาระแตไ มม คี วาม
มีความสมั พนั ธ สอดคลอ ง สอดคลอง
มีความตอ เน่อื ง มีความสัมพันธม ี มีความสัมพันธ สอดคลอ ง
ความตอเนอ่ื ง หรือสมั พนั ธกนั
ไมว กวน
2. การใชภาษา ใชคำถกู ตอ ง
เหมาะสมกบั ใชคำถูกตอง ใชไมคำถูกตอ ง
บริบทและมกี าร เหมาะสมกบั ใชไ มค ำถกู ตอง หรือไมเ หมาะสม
เรยี บเรียงและใช บริบทแตภาษาไม หรอื ไมเ หมาะสมกับ กบั บริบท 5 คำ
มคี วามสละสลวย
ภาษาอยา ง บรบิ ท 1-5 คำ ขน้ึ ไป

สละสลวย
3. การเขยี นสะกดคำ เขยี นสะกดคำ เขยี นสะกดคำ เขยี นสะกดคำ เขยี นสะกดคำ
ถูกตอ งทุกคำ ผิด 1- 3 คำ ผิด 4- 7 คำ ผิด 7 คำข้ึนไป
4. ความสะอาด เขยี นอา นงาย มี เขียนอานงา ย มี เขยี นอานงาย มี
เรียบรอ ย เขียนอา นงา ย มี ความสะอาด แต ความสะอาด แตมี ความสะอาด แตมี
ความสะอาด ไมม ี มรี อยขดู ขีด ลบ รอยขูดขดี ลบ ฆา รอยขูดขีด ลบ ฆา
รอยขูดขีด ลบ ฆา ฆา 1 – 3 แหง
4 – 7 แหง 7 แหง ข้ึนไป
การแปรผล : นำคะแนนรวมรวยบคุ คลทกุ รายการหารดว ยจำนวนรายการประเมินแลว เทยี บเกณฑดังนี้
คะแนน 3.51 – 4 หมายถงึ ดีเย่ียม
คะแนน 2.51 – 3.5 หมายถึง ดี
คะแนน 1.51 – 2.5 หมายถึง พอใช
คะแนน 0.51 – 1.5 หมายถึง ควรปรบั ปรงุ

หลกั สูตรรายวิชาภาษาไทย ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

118

แบบบันทกึ คะแนนแบบทดสอบและใบงาน
ระดับชนั้ ประถมศกึ ษาปท่ี 4 ภาคเรยี นท่ี .............
โรงเรียน ................................ จังหวัด ......................................
..............................................................................................................................................................................
คำชี้แจง : ใหผ ูส อนกรอกคะแนนลงในชอ งวา งตามคะแนนความเปนจรงิ ของนกั เรียน
ชิ้นงาที่ 1
เลขท่ี ชื่อ - สกลุ แบบทดสอบ การเขยี นยอ รวม
หลังเรียน (20)
ความ
(10) (10)

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

บันทกึ เพม่ิ เตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชือ่ ........................................................ผูประเมิน
(......................................................)

ตำแหนง.........................................................
วันท.ี่ ...........เดอื น.........................พ.ศ. ....................

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

119

แบบประเมินมารยาทการเขียน
ระดับชน้ั ประถมศึกษาปท่ี 4 ภาคเรียนท่ี .............
โรงเรียน ................................ จังหวัด ......................................
..............................................................................................................................................................................
คำช้แี จง : ใหผ สู อนกรอกคะแนนลงในชอ งวางตามคะแนนความเปนจรงิ ของนักเรียน

รายการประเมนิ

เลขท่ี ชอ่ื - สกลุ รายการ ี่ท 1 รวม รอย สรุปผล
รายการ ่ีท 2 (20) ละ
รายการ ่ีท 3
รายการ ี่ท 4
รายการ ี่ท 5

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
บนั ทกึ เพิ่มเตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชือ่ ........................................................ผูประเมิน
(......................................................)

ตำแหนง .........................................................
วันท่ี............เดอื น.........................พ.ศ. ....................

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน พุทธศักราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

120

เกณฑก ารประเมินมารยาทการเขยี น

วิธกี ารประเมนิ : สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนและตรวจผลงานของนักเรยี นแลวบนั ทึกคะแนนตามรายการ
ประเมินโดยเทียบเกณฑการประเมนิ ดงั น้ี

ระดับคะแนน 4 หมายถงึ ปฏิบตั ิเปน ประจำ
ระดับคะแนน 3 หมายถึง ปฏิบตั เิ ปนบางครงั้
ระดับคะแนน 2 หมายถงึ ปฏบิ ัตนิ อ ยครั้ง
ระดบั คะแนน 1 หมายถึง ปฏิบัตนิ อ ยมาก

รายการประเมนิ ระดบั คะแนน
4 3 21
1. เขียนหนังสอื ดว ยลายมอื อานงาย
2. เขียนถกู ตอ ง สะอาดไมขีดฆา หรือเมอ่ื มกี ารเขียนฆามี
การลบจนสะอาด
3. ไมขดี เขยี นเลน ตามโตะ เกา อี้ ฝาผนัง หรอื ทส่ี าธารณะ
4. ใชภ าษาในการเขียนเหมาะสมกบั บรบิ ท เวลาและ
สถานที่
5. ไมเขยี นลอ เลียนผอู ื่นหรือทำใหผ ูอ ื่นเกิดความเสียหาย
การแปรผล: นำคะแนนรวมรวยบุคคลทกุ รายการหารดวยจำนวนรายการประเมินแลว เทียบเกณฑด งั นี้
คะแนน 3.51 – 4 หมายถึง ดีเยย่ี ม
คะแนน 2.51 – 3.5 หมายถงึ ดี
คะแนน 1.51 – 2.5 หมายถงึ พอใช
คะแนน 0.51 – 1.5 หมายถงึ ควรปรบั ปรงุ

หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

121
แบบประเมนิ คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค
ระดบั ชนั้ ประถมศกึ ษาปท่ี 4 ภาคเรียนท่ี .............
โรงเรยี น ................................ จงั หวดั ......................................
..............................................................................................................................................................................

ชื่อ-สกลุ นกั เรยี น...........................................................................หอ ง..............................เลขที่...........................
คำชีแ้ จง : ใหผ สู อน สังเกตพฤตกิ รรมของนกั เรียนในระหวางเรียนและนอกเวลาเรียน แลวขดี / ลงในชองท่ี
ตรงกับระดบั คะแนน
คณุ ลกั ษณะ รายการประเมนิ ระดับคะแนน
อนั พึงประสงค 3 2 10
1. รักชาติ ศาสน 1.1 มคี วามรกั และภูมใิ จในความเปน ชาติ
กษตั รยิ  1.2 ปฏิบตั ิตนตามหลักของศาสนา
1.3 แสดงออกถึงความจงรักภักดตี อสถาบันพระมหากษตั ริย
2. ซอ่ื สัตยส ุจรติ 2.1 ปฏิบตั ติ ามระเบียบการสอน และไมล อกการบา น
2.2 ประพฤติ ปฏบิ ัติ ตรงตอ ความเปนจรงิ ตอตนเอง
2.3 ประพฤติ ปฏิบัติตรงตอ ความเปน จริงตอผอู ่นื
3. มวี นิ ัย 3.1 เขา เรียนตรงเวลา
3.2 แตงกายเรียบรอยเหมาะสมกบั กาลเทศะ
3.3 ปฏิบัตติ ามกฎระเบยี บของหอ ง
4. ใฝห าความรู 4.1 แสวงหาขอมลู จากแหลง เรยี นรูตาง ๆ
4.2 มกี ารจดบันทึกความรูอยางเปนระบบ
4.3 สรปุ ความรูไดอยา งมีเหตุผล

ลงชือ่ ......................................................................ผปู ระเมิน สรปุ ผลการประเมิน ผาน
(.....................................................................) ระดับ ดเี ย่ียม ดี ผานเกณฑการประเมิน
........... /................................/......................

ไมผ าน ระดับ ปรบั ปรุง

เกณฑการใหค ะแนน รอยละ 50 - 66 ระดบั คณุ ภาพ ดเี ย่ียม (3)
- พฤตกิ รรมทป่ี ฏบิ ตั ชิ ัดเจนและสมำ่ เสมอ ให 3 คะแนน รอยละ 40 - 49 ระดบั คุณภาพ ดี (2)
- พฤติกรรมทป่ี ฏบิ ตั ิชัดเจนและบอยครงั้ ให 2 คะแนน รอ ยละ 20 - 39 ระดับคุณภาพพอใช (1)
- พฤตกิ รรมทป่ี ฏิบัตบิ างครง้ั ให 1 คะแนน รอ ยละ 0 - 19 ระดบั คุณภาพ ปรับปรุง (0)

- พฤตกิ รรมทไ่ี มไดป ฏิบตั ิ ให 0 คะแนน

หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชน้ั ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

122
แบบประเมินสมรรถนะของนักเรยี น
ระดับชนั้ ประถมศึกษาปที่ 4 ภาคเรยี นท่ี .............
โรงเรยี น ................................ จังหวดั ......................................
..............................................................................................................................................................................

ชื่อ-สกลุ นักเรยี น...........................................................................หอ ง..............................เลขท่ี...........................
คำชแี้ จง : ใหผ สู อนสงั เกตพฤติกรรมของนักเรยี น แลว ทำเคร่อื งหมาย / ลงในชองที่ตรงกบั ระดับคณุ ภาพ
ระดับคณุ ภาพ
ดี สรปุ ผล
สมรรถนะดาน รายการประเมนิ มาก ดี พอใช ปรับปรุง การ
(3) (2) (1) (0) ประเมนิ

1.ความสามารถ 1.1 มคี วามสามารถในการรบั -สงสาร
ในการส่ือสาร 1.2 มคี วามสามารถในการถายทอด
ความรู
ความคดิ ความเขาใจของตนเอง  ดี
โดยใชภ าษาอยางเหมาะสม มาก
1.3 ใชวิธกี ารสื่อสารทีเ่ หมาะสม  ดี
มปี ระสทิ ธิภาพ  พอใช
1.4 เจรจาตอ รอง เพือ่ ขจดั และลดปญหา 
ความขัดแยง ตา ง ๆ ได ปรับปรุง

1.5 เลอื กรับและไมรับขอ มลู ขา วสาร
ดว ยเหตผุ ลและถูกตอ ง
สรปุ รวมคะแนน = ……………………………
2. ความสามารถ 2.1 มคี วามสามารถในการคดิ วเิ คราะห
ในการคิด สงั เคราะห
2.2 มที ักษะในการคิดนอกกรอบอยา ง  ดี
สรางสรรค มาก
2.3 สามารถคดิ อยา งมีวิจารณญาณ  ดี
2.4 มคี วามสามารถในการสรา งองค  พอใช
ความรู 
2.5 ตัดสนิ ใจแกป ญหาเก่ียวกบั ตนเองได ปรับปรุง

อยางเหมาะสม
สรุปรวมคะแนน = ……………………………

หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

123

ดี ระดบั คณุ ภาพ สรปุ ผล
มาก การ
สมรรถนะดาน รายการประเมิน (3) ดี พอใช ปรับปรงุ ประเมนิ
(2) (1) (0)

3. ความสามารถ 3.1 สามารถแกปญหาและอปุ สรรค  ดี
ในการแกป ญ หา ตาง ๆ ท่ีเผชิญได
3.2 ใชเหตุผลในการแกปญหา มาก
3.3 เขาใจความสัมพันธ  ดี
และการเปลีย่ นแปลงในสงั คม  พอใช
3.4 แสวงหาความรู ประยุกตค วามรู 

มาใชในการปอ งกันและแกไขปญ หา ปรับปรงุ
3.5 สามารถตดั สินใจไดเหมาะสมตามวยั
สรุปรวมคะแนน = ……………………………

บันทกึ เพิ่มเตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชอื่ ........................................................ผูประเมนิ
(......................................................)

ตำแหนง .........................................................
วันที.่ ...........เดือน.........................พ.ศ. ..................

เกณฑการใหค ะแนนระดบั คณุ ภาพ ใหระดบั 3 คะแนน
ดมี าก หมายถงึ พฤตกิ รรมที่ปฏิบัตนิ นั้ ชดั เจนและสมำ่ เสมอ ใหระดับ 2 คะแนน
ดี หมายถึง พฤติกรรมทป่ี ฏบิ ตั ินัน้ ชดั เจนและบอ ยครงั้ ใหระดบั 1 คะแนน
พอใช หมายถงึ พฤติกรรมทป่ี ฏบิ ตั บิ างคร้ัง ใหร ะดับ 0 คะแนน
ตอ งปรบั ปรงุ หมายถึง ไมเ คยปฏิบตั พิ ฤติกรรมนนั้ เลย

หลกั สตู รรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

124

แผนการจัดการเรียนรูว ชิ าภาษาไทย แผนที่ 4

กลมุ สาระการเรยี นรวู ิชาภาษาไทย ชน้ั ประถมศึกษาปท่ี 4
รายวิชาภาษาไทย รหสั วชิ า ท 14101
หนว ยการเรยี นรทู ี่ 1 แผนท่ี 4 เร่อื ง ภาษาถิ่น จำนวน 2 ชัว่ โมง
ครูผูส อน : …………………………………………….....
วนั ที่.....................................

1. สาระสำคญั
ภาษาถิ่น คือ ภาษายอยที่ใชพูดกันในทองถิ่นตาง ๆ ซึ่งเกิดจากการใชภาษาเพื่อการสื่อความหมาย

ความเขาใจกันระหวางผูคนที่อาศัยอยูตามทองถิ่นนั้น ๆ ซึ่งอาจจะแตกตางไปจากมาตรฐาน หรือภาษา
ท่คี นสวนใหญของแตล ะประเทศใชก นั และอาจจะแตกตางจากภาษาในทองถิ่นอื่นทั้งทางดานเสยี ง คำและการ
ใชคำภาษาถิ่น เปนภาษาที่มีลักษณะเฉพาะ ทั้งถอยคำและสำเนียง ภาษาถิ่นจะแสดงถึงเอกลักษณ ลักษณะ
ความเปนอยู และวิถีชวี ติ ของผคู น ในทองถน่ิ ของแตล ะภาค ของประเทศไทยบางทเี รยี กวา ภาษาทอ งถน่ิ

2. มาตรฐานการเรยี นรู
มาตรฐานการเรียนรู 4.1 เขาใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา

และพลังของภาษา ภมู ิปญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไวเปนสมบตั ขิ องชาติ
ตวั ชี้วัด
ป. 4/7 เปรยี บเทยี บภาษาไทยมาตรฐานกับภาษาถน่ิ ได

3. จดุ ประสงคก ารเรยี นรู
1. นักเรียนสามารถบอกความหมาย จดุ มงุ หมายและหลกั การเขียนยอ ความไดถ กู ตอง (K)
2. นักเรียนสามารถเขยี นยอความไดอ ยา งถูกตอง (P)
3. นกั เรยี นมมี ารยาทในการเขียน (A)

4. สาระการเรยี นรู
1. นกั เรียนสามารถบอกความหมาย ลักษณะ และประเภทของภาษาถนิ่ ได (K)
2. นกั เรยี นสามารถใชภ าษาถ่ินในการส่ือความหมายไดอยางถูกตอง (P)
3. นกั เรยี นมีความรว มมือในการทำกจิ กรรม (A)

5. สมรรถนะของผเู รยี น
1. ความสามารถในการสอื่ สาร
2. ความสามารถในการคดิ
3. ความสามารถในการแกปญหา

หลักสตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับชัน้ ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

125

6. คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค
1. มวี ินัย
2. ใฝเรยี นรู
3. มงุ มน่ั ในการทำงาน

7. ผลงานทต่ี อ งการ
-

8. การจัดกิจกรรมการเรยี นรู
ขนั้ ที่ 1 นำเขาสูบ ทเรยี น
1. ครกู ลา วทกั ทายนักเรยี นจากนน้ั พดู คุยเพอื่ สรางบรรยากาศทเี่ ปน การเอง เชน
- เม่ือคืนใครนอนดึกบา ง
- ครูกน็ อนดึกเหมือนกันเพราะครูพ่ึงกลบั จากดูหมอลำ
- มใี ครชอบดหู มอลำบาง
- นักเรยี นทำไมชอบ/ไมชอบดูหมอลำ
วันนีค้ รกู ็มนี ิทานสนกุ ๆมาฝากนักเรียนอีกเชน เคยแตเปนนทิ านจากการดหู มอลำของครูเอง
2. ครแู จง กตกิ าในการเรียนใหน กั เรียนไดท ราบ เพอ่ื ฝกใหนกั เรียนเปน คนมีระเบียบวินยั

และรจู กั ใฝเรียนรู ดงั น้ี
- หามคุยกันเสียงดงั
- สงงานใหตรงเวลา
- ใหจ ดความรูท คี่ รอู ธิบายเพ่มิ เตมิ ลงในสมุดเพอ่ื ทบทวนความรูทเ่ี รยี นมา
- นกั เรียนที่มสี ว นรว มในชั้นเรยี น เชน การยกมอื ตอบคำถาม การมีสว นรวมในกจิ กรรม

3. ครเู ปด ลำลองเลา นทิ าน เรื่องนางหมาขาว ใหนักเรียนไดชม (ชมเพยี งสว นหน่ึง)

https://www.youtube.com/watch?v=nsvKpwml_9I
4. ครูตงั้ คำถามเกี่ยวกับนิทานที่นกั เรียนไดดู

- มีใครเคยฟง เรอ่ื งน้บี า งคะ
- จากทว่ี ดี ิโอท่คี รูเปดใหด ูมใี ครจบั ประเด็นเรื่องไดบ าง

หลักสตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

126
- นักเรียนอยากฟงเรื่องราวตอไปมั้ยคะ กอนที่เราจะไปฟงนิทานกันตอครูจะใหนักเรียนทำ
แบบทดสอบกอ นเรียน กอ นนะคะ
5. ครูแจกแบบทดสอบกอนเรียน เรื่อง การเขียนยอความ แบบปรนัยชนิดเลือกตอบ 4 ตัวเลือก
จำนวน 10 ขอ
ข้นั ท่ี 2 นำเสนอความรู
1. ครแู จกใบความรเู รอื่ ง ภาษาถ่นิ
ในตอนตน ชั่วโมงนักเรยี นก็ไดฟงกลอนนลำเร่ืองนางหมาขาวไปแลวนักเรียนจะสังเกตวาภาษา
ท่ใี ชในการลำ เปนภาษาอะไรคะ (ภาษาอีสาน)
ซึ่งภาษาอีสานเปนภาษาที่ใชกันในทองถิ่นแถบภาคอีสานของเรา และในแตละภาคก็จะมี
ภาษาที่แตกตางกันไป เชน ภาคใต การแสดงหนังตะลุง สวนมากก็จะใชภาษาถิ่นประจำภาคใต และวันนี้ครูก็
จะพานักเรียนไปทำความรูจ ักกบั ภาษาถน่ิ ประจำภาคตา ง ๆ ซ่งึ มเี น้อื หาตามทคี่ รแู จกให
2. ครใู หนักเรยี นศึกษาเน้ือหาในใบความรู 15 นาที
3. ครูและนกั เรียนรวมกนั สรปุ องคความรูเรือ่ งภาษาถนิ่ จากใบงาน
ขนั้ ที่ 3 ลงมอื เรียนรู
1. ครใู หน กั เรยี นแบงกลุม ออกเปน 3 กลมุ ไดแ ก ภาคอสี าน ภาคเหนอื ภาคใต
2. ใหนกั เรยี นแตละกลุมสงตวั แทนออกมา 1 คน เพอื่ จับสลากเลอื กภาคท่ีกลมุ ตนเองจะได
3. เมื่อทุกกลุมรูภาคที่ตัวเองไดแลว จากนั้นใหแตละกลุมชวยกันเขียนคำ(ภาษาถิ่นที่ตนเองไดรับ
มอบหมาย) และความหมาย(ภาษากลาง)ลงในกระดานคำประจำภาคใหไดมากที่สุด โดยนักเรียนสามารถใชส่ือ
อนิ เทอเน็ตในการศึกษาได
4. ครูใหเ วลาในการเขียนคำ 10 นาที
5. จากนั้นใหแตละกลุมออกมานำเสนอผลงานหนาชั้นเรียน และเพื่อน ๆ ในชั้นเรียนรวมกัน
แลกเปลย่ี นความรแู ละแสดงความคิดเห็น
6. ครูใหนกั เรียนแตละกลมุ สรา งสถานการณจ ำลองเหตุการณโดยในสถานการณผแู สดงจะตองใช
ภาษาประจำภาคทีต่ นเองไดร ับมอบหมาย
ข้ันที่ 4 ขั้นสรปุ ความรู
1. ครูใหนักเรียนสรุปองคความรูเรื่อง ภาษาถิ่นทั้ง 4 ภาค โดยเขียนเปนแผนผังความคิด พรอม
ตกแตง ใหสวยงาม
2. ครูและนกั เรยี นรว มกันสรปุ องคความรูท ไ่ี ดจ ากการเรยี นเรอ่ื งภาษาถ่ิน
ขั้นที่ 5 ขั้นประยุกตใ ชความรู
1. ครูและนักเรียนรวมกันบอกความสำคัญของภาษาถิ่น และใหนักเรียนเสนอแนวการการรักษา
ภาษาถน่ิ ใหค งอยูสบื ไป
2. ครูแจกแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง ภาษาถิ่น แบบปรนัยชนิดเลือกตอบ 4 ตัวเลือก จำนวน
10 ขอ

หลกั สูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน พุทธศักราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

127

9. ส่อื และแหลง การเรยี นรู
สอ่ื การเรียนรู
1. ใบความรู เร่อื ง ภาษาถนิ่
2. สอื่ วิดิทศั น เรอื่ ง นางหมาขาว
3. กระดานคำประจำภาค
แหลง การเรียนรู
1. ครู/ผสู อน
2. https://www.youtube.com/watch?v=nsvKpwml_9I

10. การวัดและประเมินผล เคร่ืองมอื วัด เกณฑการประเมนิ
สิ่งทตี่ อ งการวดั วธิ ีการวดั และประเมนิ ผล
ความรเู รื่องภาษาถ่นิ การทำแบบทดสอบ แบบทดสอบหลังเรยี น เร่ือง ผา นเกณฑ
ภาษาถน่ิ แบบปรนัย ชนดิ รอ ยละ 80 ขึ้นไป
เลือกตอบ 4 ตวั เลือก
จำนวน 10 ขอ
การใชภ าษาถน่ิ ในการสือ่ ประเมนิ ผลงานการทำ แบบประเมนิ ผลงาน ผา นเกณฑ
ความหมาย กจิ กรรมกลมุ การสรา ง และการทำกจิ กรรม รอ ยละ 80 ขน้ึ ไป
สถานการณจำลอง การสรา งสถานการณจ ำลอง
เก่ยี วกับภาษาถิ่น เรอ่ื ง ภาษาถน่ิ ชนดิ รูบิค
สกอร 5 รายการประเมิน 3
ระดับคุณภาพ
การรวมกิจกรรม สังเกตพฤตกรรมการมี แบบประเมินการเขา รวม ผา นเกณฑ
สว นรว มในช้ันเรยี น กิจกรรมกลมุ ชนิดรูบิคสกอร รอ ยละ 80 ขน้ึ ไป
5 รายการประเมิน 3 ระดับ
คณุ ภาพ

ความคดิ เหน็ ของผูบรหิ ารสถานศึกษา/หรอื ผทู ี่ไดร ับมอบหมาย
……………………………………………………………………………………………………….…………………………………………………
…………………………………………………….……………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………….……………………………………………………………………………

ลงช่อื ........................................................ผูตรวจ
(......................................................)

ตำแหนง.........................................................
วันที.่ ...........เดือน.........................พ.ศ. ..................

หลักสตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

128
บันทึกผลหลงั สอน

ผลการจัดกิจกรรมการเรียนร…ู ...………………………………………………………........…………..…………..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

ปญ หาทพ่ี บระหวางเรียน……………………………………………………………………………….…..…….……...
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

วิธีแกปญหา………………...……………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

ผลของการแกป ญหา…………………………………………………….……………………….………………………
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

ขอ เสนอแนะจากการจดั กิจกรรม…………………………………………………..………………………………..
…………………………………………………………….…………………………………………………………………………….……..
.……………………………………………………………………...…………………………………………………………………………

ลงชื่อ.......................................................ผูส อน
(………………………………….............….)
วนั .........เดือน.....................พ.ศ. ........

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

ใบความรู
เร่ือง ภาษาถ่นิ

ภาษาถิ่น เปนภาษายอยที่ใชพูดกันในทองถิ่นตาง ๆ ซึ่งเกิดจากการใชภาษาเพื่อการสื่อความหมาย

ความเขาใจกันระหวางผูคนที่อาศัยอยูตามทองถิ่นนั้น ๆ ซึ่งอาจจะแตกตางไปจากมาตรฐาน หรือภาษาที่คน
สวนใหญของแตละประเทศใชกัน และอาจจะแตกตางจากภาษาในทองถิน่ อื่นทัง้ ทางดานเสียง คำและ การใช
คำ ภาษาถิ่น เปนภาษาที่มีลักษณะเฉพาะ ทั้งถอยคำและสำเนียง ภาษาถ่ินจะแสดงถึงเอกลักษณ ลักษณะ
ความเปนอยู และวิถีชีวิตของผูคน ในทองถิ่นของแตละภาค ของประเทศไทย บางทีเรียกวา ภาษาทองถิ่น
ภาษาถิ่นทุกภาษาเปนภาษาที่สำคัญในสังคมไทย เปนภาษาที่บันทึกเรื่องราว ประสบการณ และวัฒนธรรมทุก
แขนงของทองถิ่น เราจึงควรรักษาภาษาถิ่นทุกถิ่นไวใชใหถูกตอง เพื่อเปนสมบัติมรดกของชาติตอไป ซึ่งภาษา
ถน่ิ จะเปน ภาษาพดู หรอื ภาษาทา ทางมากกวาภาษาเขยี น

ภาษาถิ่นของไทย แบงตาม ภูมิศาสตรหรือทองถิ่นที่ผูพูดภาษา นั้นอาศัยอยูในภาค ตาง ๆ แบงได

เปน 4 ถ่ินใหญ ๆ คอื ภาษาถ่นิ กลาง ภาษาถิ่นเหนอื ภาษาถิ่นอีสานและภาษาถ่นิ ใต

ภาษาถิ่นกลาง

ภาษาถิ่นที่ใชสื่อสารอยูในบางจังหวัดของภาคกลาง เชน เพชรบุรี กาญจนบุรี สุพรรณบุรี ราชบุรี นครปฐม
อางทอง และพระนครศรีอยุธยา เปนตน ภาษาถิ่นที่ใชสื่อสารอยูในจังหวัดเหลานี้ มีสำเนียงพูดที่แตกตางกัน
ออกไป จะมีลกั ษณะเพ้ยี นเสยี งไปจากภาษากลางทเี่ ปนภาษามาตรฐาน

ภาษาถนิ่ เหนือ

ภาษาถิ่นพายัพ (คำเมือง) ไดแก ภาษาถิ่นที่ใชสื่อสารอยูในบางจังหวัดของภาคเหนือตอนบน หรือภาษาใน
อาณาจักรลานนาเดิม มักจะพูดกันมากในจังหวัดเชียงใหม แมฮองสอน เชียงราย พะเยา ลำปาง นาน ลำพูน
ตาก แพร เปนตน

ภาษาถิ่นอสี าน

ภาษาถิ่นอีสานของประเทศไทยมีลักษณะใกลเคียงกับภาษาที่พูดที่ใชกันในประเทศลาว แตภาษาอีสานก็ยังถือ
วาเปนภาษาถิ่นของภาษาไทย ภาษาถิ่นอีสานมีภาษาถิ่นยอยหลายภาษา ไดแก ภาษาที่ชนกลุมใหญในภาค
อีสานใชพูดจากัน ซึ่งใชสื่อสารอยูในจังหวัดตาง ๆ ของภาคอีสาน หรือภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เชน
สกลนคร หนองคาย นครพนม ขอนแกน อุดรธานี อบุ ลราชธานี รอยเอ็ด เลย ชัยภมู ิ มหาสารคาม กาฬสินธุ
เปนตน

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

ภาษาถ่ินใต

ภาษาถิ่นที่ใชสื่อสารอยูในจังหวัดตาง ๆ ของภาคใตของประเทศไทย ลงไปถึงชายแดนประเทศมาเลเซีย
รวม 14 จงั หวัด เชน ชุมพร ระนอง สุราษฎรธานี ภูเกต็ พทั ลุง สงขลา นครศรธี รรมราช เปนตน และบางสว น
ของจังหวัดประจวบคีรีขันธ ภาษาถิ่นใต ยังมีภาษาถิ่นยอยลงไปอีก เปนภาษาถิ่นใต ภาคตะวันออก
เชน ภาษาถิ่นที่ใชใน จังหวัดนครศรีธรรมราช พัทลุง สงขลา ปตตานี ตรัง สตูล ภาษาถิ่นใตตะวันตก
เชน ภาษาถิ่นที่ใชในจังหวัดกระบี่ พังงา ระนอง สุราษฎรธานีและชุมพร และภาษาถิ่นใตสำเนียงเจะเห
เชน ภาษาถ่ินท่ใี ชใ นจังหวดั นราธวิ าส และ ปตตานี ในแตล ะภาคกจ็ ะมีภาษาถิ่นใต เปนภาษาถิ่นยอยลงไป
อกี เชน ภาษาถ่ินระนอง ภาษาถนิ่ ภูเก็ต ภาษาถ่นิ พทั ลงุ ภาษาถิ่นสงขลา เปน ตน ภาษาถิ่นยอยเหลานี้อาจจะมี
เสียง และคำท่เี รียกส่งิ เดียวกนั แตกตา งกนั ออกไป

ตัวอยา ง ภาษาเหนอื ภาษาใต ภาษาอสี าน
ภาษากลาง กึดเตงิ แตๆ เนอ หวงั เหวิดจงั ฮู คดิ ฮอดหลายหลายเดอ
คิดถงึ มาก
กลับบาน ปก บา น หลบบาน เมยี บาน
อะหยังปะลำ้ ปะเหลอื หมา ยรูไอไหรกันนักหนา จั๊กอิหยงั กะดอ กะเด้ีย
ไมรูอะไรกนั นกั หนา
รถชน รถจน รถชน รถต๋ำ
เตา ใด เถาไหร ราคาจัก๊ บาท
ราคาเทาไร ต๋ำสม สม ตำ
สมตำ บาดีฟง อยา แขบ ตำบักหงุ
อยา รีบ อยากขา วยงั เนอื ยแลวมาย อยา ฟาว
ไปผอ หนังตวยกัน๋ กอ ไปแลหนัง กันหวา เอามาย หวิ เขา บ
หวิ ขา วหรอื ยงั ถา ยฮปู ก๋นั ถา ยรูปก๋นั มาตะ ไปเบิง่ หนังนำกันบ
ไปดหู นงั กันไหม ไปแอว กั๋นบอ ไปเทย่ี วกนั หวา มาถายฮปู กัน
ถา ยรปู กนั นะ บะหม้ัน, บะกลวยกาชมพู ชมพู ไปเลาะนำกันบ
ไปเทยี่ วกนั ไหม ลำแต แต หรอยจงั ฮู บกั สดี า
บะกลว ยเตด ลอกอ แซบอหี ลี
ฝรั่ง บกั หุง
อรอ ย
มะละกอ

หลกั สูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

นทิ าน
เรื่อง นางหมาขาว

ยงั มีสองผัวเมยี อาศยั อยใู นหมบู า นจันทคาม ซง่ึ ฝายเปนเมยี นน้ั ไดท อ งแกจวนคลอดแลวใน
ตอนนั้นเกิดโรคระบาด ผูคนลมตายเปนอันมาก สองผัวเมียจึงอพยพหนีจากหมูบานมาอยูกลาง
ปา ตอมาเมียคลอดลูกแลวก็ตาย ผัวเห็นก็ตรอมใจตายตามดวย ปลอยใหเด็กทารกเกิดใหม
รอ งไหอยูในปาอยางนนั้

ตอมายังมีหมาขาวตัวหนึ่งเปนตัวเมียออกมาหากิน มาเห็นเด็กทั้งสองก็เกิดสงสาร จึงเอา
ไปเลี้ยงเปนลูก ใหกินนมของตัวและหาอาหารเลี้ยงมาจนเติบโตเปนสาวสวย ทุกวันนางหมาขาว
ตวั น้จี ะพาลกู สาวทงั้ สองออกไปหากนิ ในปา

ในวันหนึ่งเกิดพายุพัดใหนางหมาขาวตองพลัดพรากจากลูกไป ลูกสาวทั้งสองก็โดนลมพัด
ไปถึงเขตบานนายพราน เมื่อนายพรานเห็นหญิงสาวทั้งสองงดงามมาก อยากไดรางวัลจึงนำหญิง
สาว ทั้งสองขึ้นถวายแกพระราชาซึ่งยังโสด พระราชามีพระอนุชาซึ่งยังโสดเหมือนกัน ฝาย
พระราชาก็ไดผ ูพ ี่เปน มเหสี ฝา ยอนชุ าก็รบั ผูนอ งเปน ชายา

กลาวถึงนางหมาขาว เมื่อพลัดพรากจากลูกแลว นางก็ติดตามหาลูก จนไดยินขาววา
นายพรานเปนผูอุปการะจึงมาหานายพรานเพื่อถามหาลูกสาว เมื่อนายพรานรูก็บอกความจริง
นางหมาขาวจึงขอรองใหนายพรานพาไปหาลูกสาวที่ในวัง เมื่อพามาถึงพระราชวัง นายพรานก็
ทูลพระราชาตามความจริง แตพระมเหสีนั้นอับอายขายหนาเกรงวาคนจะรูวาตนเปนลูกของหมา
ขาว จึงทูลเท็จตอพระสวามีไปวา ไมเปนความจริง พรอมทั้งขับไลนายพรานและหมาขาวตัวน้ัน
ไป แตนางหมาขาวไมยอมไป นางจึงเอาน้ำรอนเทสาดใสกลางหลังนางหมาขาว นางหมาขาวถูก
น้ำรอนลงกลางหลังทำใหนางบาดเจ็บสาหัส นางก็ซัดเซพเนจรไปลมลงที่วังของลูกสาวคนเล็ก
เมื่อลูกสาวคนเล็กมาพบมารดา ก็จำได จึงอุมมารดามาเพื่อจะรักษา แตนางทนพิษบาดแผลไม
ไหวจงึ สนิ้ ใจตาย กอนตายนางบอกวาหามเผาหรือฝง ใหเ กบ็ กระดกู ไวบ ชู าในวงั ลูกสาวก็ทำตาม

จากนั้นไมน านกเ็ กดิ เปนทองคำ ขา วนนั้ เล่ืองลอื ไปถึงผพู ีส่ าว พี่สาวกม็ าขอสว นแบง ทองคำ
แตนองไมยินยอมใหจึงเกิดโตเถียงกัน จนดังขึ้นไปถึงหูพระราชา พระราชาจึงไดเรียกทั้งสองเขา
มาถามความจริง ในที่สุดเรื่องจริงก็ปรากฏ พระราชาก็โกรธที่พระมเหสีของพระองคนั้นทูลเท็จ
และอกตญั ตู อ ผูมพี ระคณุ จึงตัดสนิ ใหป ระหารชวี ติ

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับช้ันประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

132

แบบทดสอบ เรื่อง ภาษาถิ่น

ชอ่ื - สกุล .............................................................................................ช้ัน.................เลขที่ ...........

คำชแี้ จง : ใหนกั เรยี นทำเครื่องหมาย X (กากบาท) ลงบนตัวเลือกท่ีถกู ตอ งที่สดุ
1. ขอใดคอื ความหมายของภาษาถนิ่

ก. เปน ภาษาทีใ่ ชสือ่ ความหมายกันในเฉพาะเขตจังหวัดของตน
ข. เปนภาษาที่ใชใ นการเขยี นสือ่ สารของคนในทองถ่นิ นัน้ ๆ
ค. เปน ภาษาทมี่ ีพัฒนาการมาจากภาษากลางแลว แยกยอ ยเปน ภาษาเฉพาะถ่ิน
ง. เปน ภาษายอ ยท่ีใชพ ูดกนั ในทอ งถิ่นตาง ๆ ซึง่ เกิดจากการใชภ าษาเพื่อการสื่อความหมาย
ความเขาใจกนั ระหวา งผคู นที่อาศัยอยตู ามทองถิน่ นัน้ ๆ
2. ขอใดคอื ความสำคัญของภาษาถ่นิ
ก. ชว ยสรางรายไดใหคนภายในหมบู า น
ข. เปน เอกลกั ษณของชาติ
ค. แสดงเอกลักษณของคนในทอ งถ่ิน
ง. เปน ภาษาทชี่ ว ยใหค นในแตละจงั หวัดเขาใจตรงกนั
3. ภาษาทอ งถ่ินในประเทศไทยแบงตามภมู ิศาสตรไดกีถ่ ิ่นใหญ ๆ
ก. 3
ข. 4
ค. 5
ง. 6
4. ภาษาถิ่น พายัพ เปน ชือ่ เรยี กของภาษาถ่นิ ภาคใด
ก. ภาคเหนือ
ข. ภาคใต
ค. ภาคตะวนั ออก
ง. ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
5. ภาษาอสี านมลี ักษณะใกลเคียงกับภาษาใดมากทสี่ ดุ
ก. ภาษาเขมร
ข. ภาษาลาว
ค. ภาษามลายู
ง. ภาษามอญ

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

133

6. ภาษาถ่ินภาคใดมคี วามใกลเคียงกบั ภาษาไทยมาตรฐานมากท่สี ดุ
ก. ภาคเหนอื
ข. ภาคกลาง
ค. ภาคใต
ง. ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

7. จากภาษาถน่ิ ถาคเหนอื บะกว ยเตด หมายถึงอะไร
ก. กว ยเต๋ียว
ข. กลวย
ค. บะหม่ี
ง. มะละกอ

8. หากจะบอกวา คิดถงึ เปนภาษาถ่ินภาคใต จะพูดวา อยา งไร
ก. หวงั เหวิดจังฮู
ข. เหวิดหวายจังฮู
ค. เหวิงหวังจังฮู
ง. เกดิ เต่ิงจังฮู

9. บกั สีดา มคี วามหมายตรงกับขอใด
ก. ยานดั
ข. ชมพู
ค. ลอกอ
ง. หมะตัน

10. ขอใดเปน ภาษาถ่นิ ภาคเหนือ
ก. นอยหนา
ข. บะแน
ค. บกั เขยี บ
ง. ขพี้ รา

หลักสตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

134

เฉลยแบบทดสอบ เร่อื ง ภาษาถนิ่ 7 ง
1ง 8 ก
2ค 9 ข
3ข 10 ข
4ก
5ข
6ข

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

135

แบบประเมนิ ผลงานและการทำกจิ กรรม เรือ่ งภาษาถ่ิน
ระดับชนั้ ประถมศกึ ษาปท ่ี 4 ภาคเรยี นท่ี .............

โรงเรยี น ................................ จังหวดั ......................................
..............................................................................................................................................................................
คำช้แี จง : ใหผ ูสอนกรอกคะแนนลงในชอ งวา งตามคะแนนความเปนจรงิ ของนักเรียน

รายการประเมนิ สรุป

กลมุ ชื่อ-สกลุ ความสวยงามของชิ้นงาน (3)
สรุปเน้ือหาไ ด ูถก ตอง (3)

ยก ัตวอยางคำไ ดนาสนใจ (3)
ีมความคิดสรางสรรค
ในการทำผลงาน (3)
การใชภาษา ่ทีเขาใจงาย
ในการนำเสนอ (3)

คะแนนรวม (15)
ผาน
ไ มผาน

1

2

บนั ทกึ เพม่ิ เตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชือ่ ........................................................ผปู ระเมนิ
(......................................................)

ตำแหนง.........................................................
วนั ท่.ี ...........เดือน.........................พ.ศ. ....................

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

136

เกณฑการประเมนิ ผลงานและการทำกจิ กรรม

รายการประเมิน ดี (3) คะแนน
ปานกลาง (2) ควรปรบั ปรงุ (1)
1.ความสวยงามของ ชิ้นงานมคี วามสวยงาม มรี ปู ภาพ
ช้ินงาน ท้ังรปู ภาพ และสีสนั และสสี นั นอย ไมมีรปู ภาพและสีสันเลย

2.สรุปเน้อื หาไดถูกตอง สรุปเนือ้ หาถูกตอง ครบ สรุปเน้ือหาถกู ตอ ง สรปุ เนือ้ หาไดไมต รง
ทุกประเดน็ แตเ นอ้ื หาไมครบ ประเด็น

3.ยกตวั อยา งคำได ทกุ ประเด็น
ยกตัวอยางคำศพั ทภ าษา ยกตวั อยา งภาษา ยกตัวอยา งภาษาถ่นิ ทยี่ าก
นา สนใจ ถิน่ ทคี่ นนยิ มใช ถ่นิ ทค่ี นรูจักอยแู ลว เกินไป และตนไมนยิ มใช
4.มีความคิดสรางสรรคใน สรางชน้ิ งานใหม ีความ ชิน้ งานมีความ
การทำผลงาน โดดเดน มีความคดิ สวยงาม มคี วามคดิ ชน้ิ งานมคี วามสวยงามและ
ความคิดสรางสรรคน อย
สรางสรรค สรางสรรคบา ง
5. การใชภาษาท่เี ขา ใจงา ย นำเสนอดว ยภาษาของ นำเสนอดวยถอยคำ อา นกระดาษตลอดการ
ในการนำเสนอ ตน ทเ่ี ปนทางการ นำเสนอ
เกณฑก ารใหคะแนน
3 หมายถึง ดี
2 หมายถึง ปานกลาง
1 หมายถึง ควรปรับปรงุ
เกณฑการประเมิน
คะแนน 12-15 คะแนน หมายถงึ ดี
คะแนน 8-11 คะแนน หมายถึง ปานกลาง
คะแนน 1-7 คะแนน หมายถงึ ควรปรับปรุง
หมายเหตุ ผผู า นเกณฑประเมนิ ตอ งได 12 คะแนนข้นึ ไป คิดเปน รอยละ 80

หลักสูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน พุทธศักราช 2551

ศริ วิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

137

แบบประเมินพฤตกิ รรมในการรวมกจิ กรรมกลมุ
ระดบั ชน้ั ประถมศกึ ษาปท่ี 4 ภาคเรยี นท่ี .............
โรงเรียน ................................ จังหวัด ......................................
..............................................................................................................................................................................
คำชแี้ จง : ใหผ ูส อนกรอกคะแนนลงในชองวางตามคะแนนความเปนจรงิ ของนกั เรียน

รายการประเมนิ สรุป

เลขท่ี ชือ่ -สกุล การแบงหนาที่ภายในกลุม (3)
การแสดงความคิดเ ็หนในกลุม (3)

การวางแผนการทำงาน
เปนขั้นตอน (3)

การทำงานใหเสร็จ ัทนเวลา (3)
การใหความรวม ืมอภายในกลุม (3)

คะแนนรวม (15)
ผาน
ไ มผาน

1
2

บนั ทกึ เพมิ่ เตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชือ่ ........................................................ผูประเมนิ
(......................................................)

ตำแหนง .........................................................
วนั ท่.ี ...........เดือน.........................พ.ศ. ....................

หลักสตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

138

เกณฑการประเมนิ พฤตกิ รรมกลุม

รายการประเมิน ดี (3) คะแนน ควรปรบั ปรงุ (1)
ปานกลาง (2) ไมมกี ารแบง หนาทภี่ ายใน
1.การแบง หนา ที่ มีการแบง หนา ที่ภายใน กลุม อยางชัดเจน และไม
ภายในกลมุ กลุม อยา งชดั เจน มกี าร มีการแบง หนาท่ีภายในกลมุ ทำงานตามบทบาทหนา ท่ี
แตไมท ำงานตามบทบาท
รับผดิ ชอบงานตาม ของตนเอง
บทบาทหนาที่ หนาท่ีของตน สมาชิกภายในกลุม ไมมี
การแสดงความคิดเห็น
2.การรูจักแสดงความ สมาชิกในกลมุ มกี าร สมาชิกในกลมุ มกี ารแสดง และการตอบคำถาม
คดิ เห็นและการตอบ แสดงความคิดเหน็ และ ความคิดเหน็ และการตอบ ไมม กี ารวางแผนและ
คำถาม การตอบคำถามทกุ คน คำถามบางคน ทำงานไมเปน ไปตาม
3.การวางแผนทำงาน
ตามขั้นตอน มกี ารวางแผนและ มีการวางแผนแตท ำงานไม ขั้นตอน
ทำงานตามขัน้ ตอน ตามขั้นตอน ทำงานเสรจ็ เกินเวลา 4

4.ทำงานเสรจ็ ทำงานเสรจ็ ทนั เวลา ทำงานเสรจ็ เกินเวลา 1-3 นาทีขึน้ ไป
ทนั เวลา นาที สมาชิกสวนใหญไมใ ห
5. การใหค วาม สมาชิกทกุ คนใหความ ความรวมมือในการทำทำ
รวมมอื ภายในกลุม รวมมือในการทำงาน สมาชิกบางคนไมใ หค วาม
รวมมือในการทำกจิ กรรม กจิ กรรม
กิจกรรมดมี าก
เกณฑก ารใหค ะแนน
3 หมายถงึ ดี
2 หมายถงึ ปานกลาง
1 หมายถึง ควรปรับปรงุ
เกณฑการประเมิน
คะแนน 12-15 คะแนน หมายถงึ ดี
คะแนน 8-11 คะแนน หมายถึง ปานกลาง
คะแนน 1-7 คะแนน หมายถงึ ควรปรบั ปรุง
หมายเหตุ ผผู า นเกณฑประเมินตองได 12 คะแนนขึน้ ไป คิดเปนรอ ยละ 80

หลกั สูตรรายวชิ าภาษาไทย ระดบั ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพนื้ ฐาน พุทธศักราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

139

เกณฑก ารประเมนิ การเขียนยอความ

วธิ กี ารประเมนิ : ใหค ะแนนนกั เรียนตามรายการประเมิน โดยเทียบเกณฑก ารประเมนิ ดังน้ี
ระดบั คะแนน 4 หมายถึง ดเี ย่ียม
ระดับคะแนน 3 หมายถงึ ดี
ระดับคะแนน 2 หมายถงึ พอใช
ระดบั คะแนน 1 หมายถงึ ควรปรับปรุง

รายการประเมนิ 4 ระดบั คะแนน 1
32
1. การเขียนเรอ่ื ง เขียนเรือ่ งราวมี
สาระ มีความ เขยี นเรอื่ งราวมี เขียนเรื่องราวมี เขียนเรื่องราวมี
สอดคลอ ง สาระ มีความ สาระ มีความ สาระแตไมม คี วาม
มคี วามสัมพนั ธ สอดคลอง สอดคลอ ง
มีความตอเนื่อง มคี วามสัมพนั ธม ี มคี วามสมั พันธ สอดคลอ ง
ความตอเนอื่ ง หรือสมั พนั ธกนั
ไมว กวน
2. การใชภ าษา ใชค ำถูกตอ ง
เหมาะสมกับ ใชค ำถูกตอง ใชไมคำถูกตอ ง
บรบิ ทและมีการ เหมาะสมกับ ใชไ มคำถกู ตอ ง หรือไมเหมาะสม
เรียบเรียงและใช บริบทแตภาษาไม หรือไมเ หมาะสมกับ กบั บริบท 5 คำ
มคี วามสละสลวย
ภาษาอยาง บรบิ ท 1-5 คำ ข้ึนไป

สละสลวย
3. การเขียนสะกดคำ เขยี นสะกดคำ เขยี นสะกดคำ เขยี นสะกดคำ เขียนสะกดคำ
ถกู ตองทกุ คำ ผดิ 1- 3 คำ ผิด 4- 7 คำ ผิด 7 คำข้ึนไป
4. ความสะอาด เขียนอานงา ย มี เขยี นอานงาย มี เขียนอานงาย มี
เรยี บรอ ย เขียนอานงาย มี ความสะอาด แต ความสะอาด แตมี ความสะอาด แตมี
ความสะอาด ไมมี มรี อยขดู ขดี ลบ รอยขูดขีด ลบ ฆา รอยขูดขดี ลบ ฆา
รอยขดู ขดี ลบ ฆา ฆา 1 – 3 แหง
4 – 7 แหง 7 แหง ขึ้นไป
การแปรผล : นำคะแนนรวมรวยบคุ คลทุกรายการหารดวยจำนวนรายการประเมินแลว เทยี บเกณฑดังนี้
คะแนน 3.51 – 4 หมายถงึ ดีเยีย่ ม
คะแนน 2.51 – 3.5 หมายถึง ดี
คะแนน 1.51 – 2.5 หมายถึง พอใช
คะแนน 0.51 – 1.5 หมายถึง ควรปรบั ปรงุ

หลักสูตรรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปที ่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศกึ ษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

140

แบบบันทกึ คะแนนแบบทดสอบและใบงาน
ระดับชน้ั ประถมศกึ ษาปท่ี 4 ภาคเรยี นที่ .............
โรงเรียน ................................ จงั หวัด ......................................
..............................................................................................................................................................................
คำชี้แจง : ใหผ ูสอนกรอกคะแนนลงในชองวางตามคะแนนความเปนจรงิ ของนักเรียน
ชิ้นงาท่ี 1
เลขท่ี ชอื่ - สกลุ แบบทดสอบ การเขียนยอ รวม
หลงั เรียน (20)
ความ
(10) (10)

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

บันทกึ เพม่ิ เตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชือ่ ........................................................ผูประเมนิ
(......................................................)

ตำแหนง.........................................................
วันท่.ี ...........เดือน.........................พ.ศ. ....................

หลกั สตู รรายวชิ าภาษาไทย ระดับช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน พทุ ธศักราช 2551

ศริ ิวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]

141

แบบประเมนิ มารยาทการเขยี น
ระดบั ชนั้ ประถมศกึ ษาปที่ 4 ภาคเรยี นที่ .............
โรงเรยี น ................................ จังหวดั ......................................
..............................................................................................................................................................................
คำช้แี จง : ใหผ สู อนกรอกคะแนนลงในชองวางตามคะแนนความเปน จริงของนักเรียน

รายการประเมิน

เลขที่ ช่อื - สกลุ รายการ ี่ท 1 รวม รอย สรุปผล
รายการ ่ีท 2 (20) ละ
รายการ ่ีท 3
รายการ ี่ท 4
รายการ ี่ท 5

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
บันทึกเพม่ิ เตมิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชื่อ........................................................ผปู ระเมิน
(......................................................)

ตำแหนง.........................................................
วันที่............เดอื น.........................พ.ศ. ....................

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดับชัน้ ประถมศึกษาปที ี่ 4 ตามหลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพ้นื ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศิรวิ รรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
[email protected]

142

เกณฑก ารประเมินมารยาทการเขียน

วิธกี ารประเมนิ : สงั เกตพฤติกรรมของนักเรียนและตรวจผลงานของนกั เรยี นแลวบนั ทกึ คะแนนตามรายการ
ประเมินโดยเทียบเกณฑการประเมนิ ดังน้ี

ระดบั คะแนน 4 หมายถงึ ปฏิบตั ิเปน ประจำ
ระดับคะแนน 3 หมายถึง ปฏิบตั เิ ปนบางคร้ัง
ระดับคะแนน 2 หมายถึง ปฏบิ ัตนิ อ ยครั้ง
ระดับคะแนน 1 หมายถงึ ปฏิบัตนิ อ ยมาก

รายการประเมนิ ระดบั คะแนน
4 3 21
1. เขยี นหนังสอื ดวยลายมอื อานงา ย
2. เขยี นถูกตอง สะอาดไมขีดฆา หรือเมอ่ื มกี ารเขียนฆามี
การลบจนสะอาด
3. ไมข ดี เขยี นเลน ตามโตะ เกาอี้ ฝาผนัง หรอื ทส่ี าธารณะ
4. ใชภาษาในการเขยี นเหมาะสมกับบรบิ ท เวลาและ
สถานที่
5. ไมเขยี นลอ เลยี นผอู ื่นหรอื ทำใหผ ูอ น่ื เกิดความเสียหาย
การแปรผล: นำคะแนนรวมรวยบุคคลทกุ รายการหารดว ยจำนวนรายการประเมินแลวเทียบเกณฑด งั น้ี
คะแนน 3.51 – 4 หมายถึง ดีเยย่ี ม
คะแนน 2.51 – 3.5 หมายถงึ ดี
คะแนน 1.51 – 2.5 หมายถงึ พอใช
คะแนน 0.51 – 1.5 หมายถงึ ควรปรบั ปรงุ

หลักสตู รรายวิชาภาษาไทย ระดบั ชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี 4 ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน พุทธศกั ราช 2551

ศิริวรรณ โพหะมาตร กศ.บ. ภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
[email protected]