ความรู้เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ตลาดทุน ตราสารทั่วไป

มูลคาทรัพยสินสุทธิของกองทุนรวม (net asset value หรือ NAV)

เมอ่ื ผลู งทนุ นาํ เงนิ มาลงทนุ ในกองทนุ รวม และ บลจ. ไดน าํ เงนิ ลงทนุ ไปแสวงหาผลตอบแทนจนงอกเงย
เพ่ิมขึ้น มูลคาเงินลงทุนโดยรวมก็อาจจะมากขึ้นกวาวันแรกๆ ที่เร่ิมลงทุน เมื่อมีการคํานวณมูลคาทรัพยสิน
ของกองทุนรวม1นั้นใหมอีกครั้ง บลจ. จะตีราคาหลักทรัพยหรือทรัพยสินแตละชนิดที่กองทุนรวมลงทุน
ไปตามราคาตลาด (mark to market) ในแตละวัน รวมกับผลประโยชนท่ีกองทุนไดรับ แลวหักดวยคาใชจาย
หรือคาธรรมเนียมตางๆ ก็จะไดมูลคาทรัพยสินสุทธิของกองทุนรวมน้ัน และเม่ือนํามูลคาทรัพยสินสุทธิ
ดังกลาวมาหารดวยจํานวนหนวยลงทุนท่ีออกจําหนายแลวทั้งหมดของกองทุนรวมก็จะไดมูลคาทรัพยสินสุทธิ
ตอหนวยลงทุน หรือเรียกอีกอยางหน่ึงวา “มูลคาหนวยลงทุน” ซ่ึงมูลคาหนวยลงทุนน้ีอาจจะเพิ่มข้ึนหรือ
ลดลงไดในแตละวัน หรือแตละงวดท่ีมีการคํานวณ ท้ังนี้ข้ึนอยูกับมูลคาของทรัพยสินที่กองทุนรวมนั้น
ลงทุนอยูวามีราคาตลาดเพ่ิมข้ึนหรือลดลงไปเพียงใด ผูถือหนวยลงทุนหรือผูลงทุนทั่วไปจึงสามารถนํา
มูลคาหนวยลงทุนมาคํานวณเพ่ือหาผลตอบแทนของเงินลงทุนของตนเองได โดยนํามูลคาหนวยลงทุน
ณ วันปจจุบันมาเทียบกับมูลคาหนวยลงทุนที่ตนเองซื้อ หากมูลคาหนวยลงทุนเพิ่มขึ้นก็แสดงวามีผลตอบแทน
เปนบวกหรือมีกําไร แตหากมูลคาหนวยลงทุน ณ วันปจจุบันลดลงจากมูลคาหนวยลงทุนที่ตนเองซ้ือมา
ก็แสดงวามีผลตอบแทนเปนลบหรือขาดทุน

9.1.2 ความสําคัญและประโยชนของกองทุนรวม
ระบบเศรษฐกิจ

กองทุนรวมเปรียบเสมือนเคร่ืองมือในการรวบรวมเงินออมจากผูลงทุน นําไปกระจายเขาสูระบบ
แกผูท่ีตองการเงินทุนหรือหนวยธุรกิจเพื่อนําไปลงทุน ซ่ึงการลงทุนนี้เปนสวนสําคัญในทางเศรษฐศาสตร
โดยเปนตัวแปรหนึ่งในผลิตภัณฑมวลรวมในประเทศ (GDP) การลงทุนท่ีเกิดข้ึนยอมสงผลใหมีการจางงาน
เกิดขึ้นในระบบเศรษฐกิจทําใหมีการกระจายรายได โดยหนวยธุรกิจท่ีลงทุนจะชวยในการกระจายทรัพยากร
ที่มีจํากัดไปสูระบบเศรษฐกิจอีกดวย ฉะนั้นกองทุนรวมจึงมีสวนสําคัญในการชวยพัฒนาเศรษฐกิจโดยตรง
เพราะเงินที่นําเขาสูระบบผานกองทุนรวมน้ี จะทําใหเกิดการลงทุน การจางงาน และการบริโภคท่ีสูงขึ้น
กอใหเกิดผลกระทบเปนลูกโซในระบบเศรษฐกิจอยางตอเน่ือง

ตลาดการเงิน

กองทุนรวมชวยพัฒนาตลาดการเงิน ในดานการเพ่ิมความหลากหลายของเครื่องมือและผลิตภัณฑ
การลงทุนตางๆ ในตลาดการเงิน ท้ังนี้ ประเภทกองทุนท่ีมีหลากหลายมากข้ึนจะชวยขยายกลุมผูลงทุนที่มี
เงินออมสวนเกินใหมาลงทุนผานกองทุนรวมมากยิ่งขึ้น ซึ่งยอมสงผลดีตอตลาดการเงินของประเทศใหมีการ

1 การคํานวณมูลคาทรัพยสินของกองทุนรวม : จะนําเสนอรายละเอียดในบทท่ี 10

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 339

ความรูŒเบื้องตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

ขยายตัวย่ิงข้ึน นอกจากน้ีธุรกิจกองทุนรวมยังชวยพัฒนาระบบโครงสรางพ้ืนฐาน ตลอดจนกฎระเบียบที่
เก่ียวของตอการทําธุรกรรมใหดีย่ิงขึ้น

ผูลงทุน

การลงทุนในกองทุนรวมชวยลดปญหาในเร่ืองของเวลาสําหรับการติดตามขาวสารทางการเงินอยาง
ใกลชิด ท้ังยังสะดวกตอการลงทุนแมมีเงินจํานวนจํากัดและตองการลงทุนในหลักทรัพยหรือทรัพยสินตางๆ
ใหมีความหลากหลายประเภทเพ่ือกระจายความเส่ียงท่ีอาจเกิดขึ้นจากการลงทุนกระจุกตัวในหลักทรัพยหรือ
ทรัพยสินอยางใดอยางหนึ่ง และตองการลดตนทุนที่อาจสูงเกินไปจากการท่ีตองตัดสินใจลงทุนในหลักทรัพย
หรือทรัพยสินตางๆ เนื่องจากการลงทุนในกองทุนรวม บลจ. จะมีทีมงานที่มีความรูความชํานาญในการลงทุน
ทําหนาที่ติดตามขาวสาร และตัดสินใจลงทุนแทนผูลงทุนในหลักทรัพยหรือทรัพยสินประเภทตางๆ โดย
ผูลงทุนสามารถเลือกลงทุนในกองทุนที่มีนโยบายการลงทุนตางๆ ไดอยางเหมาะสมตามความตองการ

นอกจากน้ี บลจ. ยังมีระบบงานรองรับท่ีโปรงใสและเชื่อถือได การลงทุนในกองทุนรวมยังชวยเพ่ิม
ความมั่นใจในการลงทุนใหกับผูลงทุน เน่ืองจากกองทุนรวมนั้นจะมีผูดูแลผลประโยชน (trustee) ท่ีทําหนาท่ี
เปนตัวแทนของผูถือหนวยลงทุนในการดูแลรักษาผลประโยชนตางๆ เชน การดูแลตรวจสอบการบริหาร
จัดการกองทุนใหเปนไปตามวัตถุประสงคและนโยบายการลงทุนท่ีระบุไวในหนังสือช้ีชวน หรือการสอบทาน
ความถูกตองของมูลคาทรัพยสินของกองทุนรวม ฯลฯ และยังมีการเปดเผยขอมูลที่จําเปนตอการตัดสินใจ
ลงทุนใหแกผูลงทุน นอกจากนี้ยังมีสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. เปนผูกํากับดูแลและกําหนดกฎเกณฑ
สําหรับธุรกิจจัดการลงทุนอีกดวย

9.1.3 ขŒอดีและขŒอจํากัดของกองทุนรวม
ขอดีของการลงทุนในกองทุนรวม

• มีผูจัดการกองทุนมืออาชีพบริหาร
การลงทนุ ผา นกองทนุ รวมนนั้ ผลู งทนุ จะไดร บั บรกิ ารบรหิ ารเงนิ ลงทนุ จาก บลจ. ซงึ่ มผี จู ดั การกองทนุ รวม
(fund manager) ที่มีคุณสมบัติและผานการทดสอบความรูดานการลงทุน กฎหมายและจรรยาบรรณ
ทางวชิ าชพี พรอ มทงั้ เปน ผทู ไี่ ดข นึ้ ทะเบยี นกบั สาํ นกั งานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ทาํ หนา ทเี่ ปน ผบู รหิ ารเงนิ ลงทนุ
ใหเปนไปตามนโยบายการลงทุน ตลอดจนขอจํากัดการลงทุนท่ีไดระบุไวอยางชัดเจนในหนังสือช้ีชวน ซ่ึงการ
ตัดสินใจลงทุนของผูจัดการกองทุนรวมตางๆ จะนําขอมูลที่เปนประโยชนรวมทั้งปจจัยตางๆ มาพิจารณา
อยางรอบคอบกอนดําเนินการลงทุน ซึ่งเปนไปตามหลักวิชาการลงทุนอยางมีเหตุและผล ทําใหมั่นใจได
ระดับหน่ึงวาเงินของผูถือหนวยลงทุนจะไดรับการดูแลอยางดีและบริหารโดยผูมีความรูความสามารถ รวมทั้ง
มีประสบการณดานการลงทุน

340 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

• มีการกระจายความเส่ียงจากการลงทุน
เนื่องจากกองทุนรวมแตละกองนั้น จะมีการลงทุนในหลักทรัพยหรือทรัพยสินท่ีออกโดยกิจการตางๆ
หลากหลาย ในลักษณะการกระจายความเสี่ยงในการลงทุน (risk diversificaion) เชน ถาเปนกองทุนรวม
หุนทุนก็อาจจะลงทุนในหุนของบริษัทตางๆ มากกวา 20–30 บริษัท หรือถาหากเปนกองทุนรวมตราสารหนี้
ก็อาจจะลงทุนในตราสารหน้ีที่ออกโดย ทั้งภาครัฐและเอกชน ดังน้ัน หากราคาหลักทรัพยหรือทรัพยสินใด
ท่ีกองทุนรวมนั้นไปลงทุนมีราคาเปล่ียนแปลงลดลงก็อาจจะมีหลักทรัพยหรือทรัพยสินอ่ืนๆ ที่มีราคาเพิ่มขึ้น
มาหักลางหรือลดผลขาดทุน ซึ่งถือเปนการลดความเส่ียงในการลงทุนอยางหนึ่ง หากเปรียบเทียบกับ
การลงทุนที่ไมมีการกระจายการลงทุน โดยลงทุนในหลักทรัพยหรือทรัพยสินประเภทใดประเภทหน่ึงแลว
ราคาหลักทรัพยนั้นเปลี่ยนแปลงลดลง ก็จะกอใหเกิดผลเสียกับผูลงทุนไดมากกวา

• มีนโยบายการลงทุนหลากหลาย
การลงทุนในกองทุนรวมมีทางเลือกใหลงทุนท้ังกองทุนรวมตราสารทุน กองทุนรวมตราสารหน้ี
กองทุนรวมตลาดเงิน กองทุนรวมผสม กองทุนรวมที่ลงทุนในตางประเทศ กองทุนรวมเพ่ือการเล้ียงชีพ
กองทุนรวมหุนระยะยาว กองทุนรวมอสังหาริมทรัพย กองทุนรวมโครงสรางพ้ืนฐาน เปนตน ผูลงทุนควร
เลือกลงทุนใหเหมาะสม โดยพิจารณาวาผูลงทุนตองการผลตอบแทนรูปแบบใด รับความเสี่ยงไดมากนอย
เพียงใด ตองการลงทุนระยะยาวหรือระยะสั้น ตองการสภาพคลองหรือไม

• สะดวกและประหยัดเวลาในการลงทุน
การไดรับบริการบริหารเงินลงทุนทําใหผูลงทุนหรือผูถือหนวยลงทุนไมตองเสียเวลาในการวิเคราะห
หลักทรัพยตางๆ ดวยตนเอง รวมท้ังไมจําเปนตองใชเงินลงทุนจํานวนมากก็สามารถซ้ือหลักทรัพยได
หลายๆ ตัวในคราวเดียว เนื่องจากกองทุนรวมมีการบริหารจัดการลงทุนแบบกระจายการลงทุน นอกจากนี้
การท่ี บลจ. มีการคํานวณมูลคาหนวยลงทุนอยางสมํ่าเสมอทําใหผูถือหนวยลงทุนสามารถติดตามผล
การดําเนินงานของกองทุนรวมท่ีตนลงทุนอยูไดอยางสะดวกสบาย

• มีสภาพคลอง
การซ้ือขายหลักทรัพยหรือทรัพยสินบางประเภท อาจประสบปญหาการมีสภาพคลองนอย เชน
หุนสามัญบางบริษัทซ่ึงไมเปนท่ีนิยมซ้ือขาย ทําใหผูลงทุนท่ีตองการลงทุนโดยตรงอาจจะขาดสภาพคลอง
ในการซ้ือหรือขายหลักทรัพยรายการนั้น หรือหากทําไดก็อาจจะมีผลตอราคาที่จะซื้อหรือจะขาย อยางไรก็ดี
หากผูลงทุนนําเงินไปลงทุนในกองทุนรวมท่ีอาจจะมีการนําเงินไปลงทุนในหลักทรัพยหรือทรัพยสินท่ีมี
ลักษณะดังกลาวบางสวน และหากผูถือหนวยลงทุนตองการขายคืนหนวยลงทุนก็สามารถทําไดโดยการ
ขายหนวยลงทุน ซึ่งจะทําไดงายกวาการลงทุนโดยตรง อยางไรก็ดี ผูถือหนวยลงทุนควรทราบวาการลงทุน
ผานกองทุนรวมบางประเภท เชน กองทุนรวมตราสารแหงทุนน้ัน เปนการลงทุนระยะยาวมิใชเปนการ
ฝากเงินระยะสั้น ท้ังน้ี เพ่ือมิใหผูถือหนวยลงทุนนําเงินระยะส้ันมาลงทุนในกองทุน เนื่องจากในบางสถานการณ
การขายคืนหนวยลงทุนอาจจะทําไมไดทันทีเพราะขาดสภาพคลองโดยรวมของตลาด

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 341

ความรูŒเบื้องตŒนเกี่ยวกับการลงทุนในกองทุนรวม

• มีสิทธิประโยชนทางภาษี
■ ไดรับการยกเวนภาษี
สืบเนื่องจากกองทุนรวมเปนชองทางหน่ึงในการเขาไปลงทุนในตลาดการเงินสําหรับผูลงทุนท่ีอาจ

จะมีเงินลงทุนจํานวนไมมาก ดังน้ัน เพ่ือเปนการสงเสริมใหผูลงทุนทั่วไปลงทุนผานกองทุนรวม กรมสรรพากร
ไดยกเวนภาษีเงินไดจากการลงทุนในกองทุนรวม ผูลงทุนบุคคลธรรมดาไมจําเปนตองเสียภาษีกรณีไดรับ
กําไรจากการขายหนวยลงทุนกองทุน หรือกรณีผูลงทุนไดรับเงินปนผลจากกองทุนรวม ผูลงทุนสามารถ
เลือกใหหักภาษี ณ ท่ีจาย 10% ของจํานวนเงินปนผลท่ีไดรับและไมจําเปนตองนําไปรวมกับเงินไดอ่ืนๆ
เพ่ือคํานวณภาษีเงินไดบุคคลธรรมดาอีก รวมท้ังกองทุนบางประเภทที่รัฐตองการสนับสนุนการลงทุน เชน
กองทุนรวมโครงสรางพื้นฐาน รัฐบาลตองการสงเสริมใหมีการลงทุนในโครงสรางพ้ืนฐานที่เปนรากฐานใน
การพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ จึงใหสิทธิประโยชนทางภาษีเพิ่มข้ึนสําหรับกองทุนรวมดังกลาว กลาวคือ
ผูลงทุนที่ลงทุนในกองทุนโครงสรางพื้นฐานจะไดรับยกเวนภาษีจากเงินปนผลที่ไดรับในชวง 10 ปแรกของ
การตั้งกองทุน

■ ลดหยอนภาษี
ในกรณีท่ีเปนบุคคลธรรมดาท่ีลงทุนในกองทุนรวมเพ่ือการเลี้ยงชีพ หรือกองทุนรวมหุนระยะยาว
ผูถือหนวยลงทุนสามารถนําคาซื้อหนวยลงทุนในกองทุนรวมดังกลาวมาหักเปนคาลดหยอนภาษีเงินไดใน
ปท่ีตนเองซ้ือหนวยลงทุน ซึ่งมีผลใหสามารถประหยัดภาษีเงินไดของตนมากข้ึนเมื่อเทียบกับผูลงทุนท่ีไมได
ซื้อหนวยลงทุนกองทุนรวมเพ่ือการเลี้ยงชีพ หรือกองทุนรวมหุนระยะยาว แตทั้งน้ีผูถือหนวยลงทุนจะไดรับ
สิทธิลดหยอนภาษีก็ตอเมื่อสามารถปฏิบัติไดตามเงื่อนไขที่กําหนดโดยกรมสรรพากร ซ่ึงสามารถศึกษา
รายละเอียดเพิ่มเติมเก่ียวกับเง่ือนไขการลงทุนในกองทุนเพื่อการเลี้ยงชีพ และกองทุนรวมหุนระยะยาวเพื่อ
ใหไดรับสิทธิประโยชนทางภาษีไดในบทท่ี 11

• มีกลไกปกปองผูลงทุน
ผูลงทุนจะสามารถมั่นใจไดวา การลงทุนในหนวยลงทุนของกองทุนรวมน้ันมีกลไกในการคุมครอง
ผูถือหนวยลงทุน เน่ืองจากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ทําหนาที่กํากับดูแลผูเก่ียวของทุกฝายโดย
กําหนดโครงสรางใหมีผูเกี่ยวของหลายๆ ฝายในการทําหนาท่ีตรวจสอบการทํางานกันได

ขอจํากัดของการลงทุนในกองทุนรวม

• ผูลงทุน/ผูถือหนวยลงทุน ไมสามารถกําหนดและควบคุมการลงทุนได
เน่ืองจากการจัดต้ังกองทุนรวมจะตองไดรับอนุมัติจากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ดังน้ัน
การแกไขเพ่ิมเติมรายละเอียดของโครงการ จะตองไดรับมติเสียงขางมากจากผูถือหนวยลงทุนรายอื่นๆ และ
ไดรับความเห็นชอบจากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. เสียกอน ตางจากการลงทุนดวยตนเอง ที่สามารถ
เปล่ียนแปลงนโยบายการลงทุนไดตามความตองการ

342 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

• มีคาธรรมเนียมและคาใชจายตอเนื่อง
เน่ืองจากการบริหารกองทุนรวมเปนบริการอยางหนึ่ง ดังน้ัน ผูถือหนวยลงทุนจึงมีภาระคาใชจาย
หรือคาธรรมเนียมในการดําเนินการเกิดขึ้น คือ คาธรรมเนียมจากการซ้ือหรือขายหนวยลงทุน และ
คาธรรมเนียมบริหารกองทุน หากภาระคาธรรมเนียมหรือคาใชจายน้ันไมสูงมากจนเกินไปก็จะไมสงผลตอ
อัตราผลตอบแทนท่ีผูถือหนวยลงทุนจะไดรับจากการลงทุน แตหากกองทุนรวมนั้นไดรับผลตอบแทนจาก
การลงทุนท่ีไมมากและยังมีภาระคาใชจายหรือคาธรรมเนียมในอัตราท่ีสูง ผูถือหนวยลงทุนอาจจะไดรับ
ผลตอบแทนจากการลงทุนตํ่ากวาเมื่อเทียบกับกองทุนรวมอ่ืนที่มีนโยบายการลงทุนเดียวกันแตคิดอัตรา
คาธรรมเนียมหรือคาใชจายที่ตํ่ากวา

• ขอมูลเกี่ยวกับการลงทุนในกองทุนรวมไมเปนปจจุบัน
โดยท่ัวไป การเปดเผยขอมูลเกี่ยวกับการลงทุนของกองทุนรวมแตละกองทุนอยางละเอียดนั้น
จะกระทําผานการจัดสงรายงานประจํารอบ 6 เดือน หรือรอบ 12 เดือน ซึ่งกวา บลจ. จะรวบรวมจัดทําและ
จัดสงใหแกผูถือหนวยลงทุนหรือผูสนใจไดแลวเสร็จ ขอมูลดังกลาวก็ไมทันสมัยหรือลาชาไปจากวันที่ใน
รายงานนั้นๆ พอสมควร ดังนั้น ผูถือหนวยลงทุนหรือผูสนใจอาจจะไมสามารถนําขอมูลเกี่ยวกับการลงทุน
ท้ังหมดมาใชประกอบการตัดสินใจลงทุนได อยางไรก็ตาม ในปจจุบัน บลจ. บางแหงก็มีการเปดเผยรายงาน
การลงทุนโดยสังเขปเปนรายสัปดาหหรือรายเดือนใหกับผูถือหนวยลงทุนหรือผูสนใจเพื่อใชเปนขอมูล
เบ้ืองตนในการตัดสินใจลงทุน

• ไมมีสิทธิออกเสียงในฐานะผูถือหุนโดยตรง
ผูลงทุนในกองทุนรวมหุนจะไมไดรับสิทธิตามกฎหมายในฐานะผูถือหุนในบริษัทท่ีกองทุนรวมไปลงทุน
แตจะไดรับสิทธิออกเสียง หรือลงมติในเรื่องสําคัญของกองทุนรวมเทาน้ัน อยางไรก็ตาม บลจ. จะมีการกําหนด
นโยบายการใชสิทธิออกเสียงในท่ีประชุมผูถือหุนในนามกองทุน และการเปดเผยขอมูลการใชสิทธิออกเสียง
ดังกลาวเพื่อใหเปนไปตามประกาศของสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. โดยคํานึงถึงผลประโยชนสูงสุด
ในระยะยาวตอกองทุนเปนสําคัญ

9.1.4 วิธีการบริหารการลงทุนของกองทุนรวม

การบริหารกองทุนรวมโดยทั่วไปของผูจัดการกองทุนสามารถแบงไดเปน 2 รูปแบบ คือ การบริหาร
แบบเชิงรุก (active management) และการบริหารแบบเชิงรับ (passive management) ดังน้ี

การบริหารแบบเชิงรุก (active management)

การบริหารแบบเชิงรุก เปนกลยุทธในการบริหารการลงทุนที่ผูจัดการกองทุนรวมกําหนดวิธีการลงทุน
เองโดยอาศัยขอมูลในการวิเคราะหและคาดการณในการตัดสินใจซ้ือขาย โดยมีจุดมุงหมายที่ตองการใหกองทุน
ไดรับผลตอบแทนที่สูงกวาผลตอบแทนของตลาด

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 343

ความรูŒเบื้องตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

ท้ังนี้ แนวคิดการบริหารกองทุนแบบ Active Management นั้น เชื่อวาตลาดไมมีประสิทธิภาพตาม
ทฤษฎีความมีประสิทธิภาพของตลาด (efficient market hypothesis) จึงเช่ือวามีความเปนไปไดท่ีจะสามารถ
ไดรับผลตอบแทนจากการลงทุนท่ีดีกวาผลตอบแทนเฉล่ียของตลาดโดยรวม ผานกลยุทธการลงทุนของ
ผูจัดการกองทุนท่ีมีความเชี่ยวชาญในการวิเคราะหหาหลักทรัพยที่มีราคาตลาดไมสอดคลองกับมูลคาที่แทจริง
(intrinsic value) ของหลักทรัพยนั้นๆ ซึ่งจะทําใหไดรับผลตอบแทนโดยเปรียบเทียบท่ีดีกวาผลตอบแทน
โดยเฉล่ียของตลาด

การบริหารแบบเชิงรับ (passive management)

การบริหารแบบเชิงรับ เปนกลยุทธในการบริหารการลงทุนที่ผูจัดการกองทุนรวมพยายามให
ผลตอบแทนของกองทุนเทากับผลตอบแทนของตลาด ซ่ึงแตกตางกับการบริหารกองทุนแบบเชิงรุกที่ตองการ
ชนะตลาด กองทุนรวมที่มีกลยุทธแบบเชิงรับ คือ กองทุนรวมประเภทกองทุนรวมดัชนี (index funds) และ
กองทุน ETF (Exchanged Traded Funds) ซึ่งมีวัตถุประสงคท่ีจะสรางผลตอบแทนของกองทุนใหใกลเคียง
กับดัชนีอางอิง เชน กองทุนรวมท่ีเลือกดัชนี SET50 Index ในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย หรือดัชนี
S&P 500 ของตลาดหุนสหรัฐอเมริกาเปนดัชนีอางอิง ก็จะพยายามสรางผลตอบแทนใหใกลเคียงกับดัชนีนั้นๆ

ท้ังน้ี แนวคิดการบริหารกองทุนแบบเชิงรับ เชื่อวาตลาดมีประสิทธิภาพในระดับสูงตามทฤษฏี
ความมีประสิทธิภาพของตลาด กลาวคือราคาหลักทรัพยของตลาดจะสะทอนขาวสารขอมูลทั้งหมดไวแลว
ทําใหไมมีความไดเปรียบในเร่ืองขอมูลของผูจัดการกองทุนกับตลาดโดยรวม จึงไมมีใครสามารถทํากําไร
ไดเกินกวาคาเฉล่ียของตลาดได การคัดเลือกหลักทรัพยลงทุนเปนรายตัว (securities selection) จึงอาจ
ไมมีความคุมคาในการลงทุน กลยุทธการลงทุนที่ดีท่ีสุดจึงเปนการลงทุนในหลักทรัพยหรือสินทรัพยที่เปน
องคประกอบของดัชนีอางอิง

ขอแตกตางของการบริหารการลงทุนแบบเชิงรุกและเชิงรับ

ขอแตกตางสําคัญของการบริหารทั้ง 2 วิธี ไดแก เปาหมายการลงทุน กลาวคือ การบริหารแบบ
เชิงรับเนนการลงทุนใหไดผลตอบแทนเปนไปตามการเคล่ือนไหวของดัชนีราคาหลักทรัพยอางอิงที่กําหนดไว
รวมทง้ั เพมิ่ ประสทิ ธภิ าพการลงทนุ โดยการควบคมุ ตน ทนุ ในการบรหิ ารจดั การใหอ ยใู นระดบั ตา่ํ เชน คา นายหนา
ภาษี คาใชจายในการทําบทวิเคราะห รวมถึงเวลาท่ีใชในการบริหารจัดการ ขณะที่การบริหารแบบเชิงรุก
เนนการหาผลตอบแทนท่ีสูงกวาผลตอบแทนของดัชนีอางอิง ทั้งนี้ ยังไมมีขอพิสูจนวาการบริหารวิธีใด
ที่ใหผลตอบแทนไดดีกวา เน่ืองดวยสภาวะตลาดและปจจัยภายนอกอาจเอื้อประโยชนใหแตละวิธีการบริหาร
ณ ชวงเวลาท่ีตางกัน

344 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

9.2 โครงสรŒางการบริหารและผูŒเกี่ยวขŒองกับกองทุนรวม

9.2.1 โครงสรŒางการบริหารจัดการกองทุนรวมในประเทศไทย

บริษัทจัดการ หรือ บลจ. ซ่ึงเปนบริษัทหลักทรัพยท่ีไดรับใบอนุญาตจากกระทรวงการคลังใหประกอบ
ธุรกิจหลักทรัพยประเภทจัดการกองทุนรวมจะดําเนินการยื่นขออนุมัติจัดต้ังโครงการจัดการกองทุนรวมตอ
สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. เมื่อไดรับอนุมัติจัดตั้งโครงการจัดการกองทุนรวมจากสํานักงานคณะกรรมการ
ก.ล.ต. แลว บลจ. จะสามารถออกหนวยลงทุนเพื่อเสนอขายใหกับผูลงทุน และเม่ือมีผูลงทุนซ้ือหนวยลงทุน
จนครบ 35 รายตามที่กฎหมายกําหนดแลว บลจ. จึงจะสามารถจดทะเบียนจัดตั้งกองทุนรวมน้ันได

จากนั้น บลจ. จะนําเงินท่ีไดจากการระดมทุนไปลงทุนโดยผูจัดการกองทุน ซ่ึงจะสามารถลงทุนได
เฉพาะในหลักทรัพยและทรัพยสินที่กําหนดไวในโครงการหรือหนังสือชี้ชวนเทานั้น และกองทุนรวมไมสามารถ
ใหกิจการใดกูยืมแบบมีภาระผูกพันได โดยผลกําไรที่ไดจากการลงทุน (ถามี) จะถูกนํามาจายเปนเงินปนผล
ใหแกผูถือหนวยลงทุนตามสัดสวนของจํานวนหนวยลงทุนที่ผูถือหนวยลงทุนไดลงทุนไว หากกองทุนรวม
ไมมีนโยบายในการจายเงินปนผล ผลกําไรจากการลงทุนจะถูกสะสมและเพิ่มคาอยูในมูลคาทรัพยสินของ
กองทุนรวม

ท้ังนี้ บลจ. ตองคํานวณมูลคาหลักทรัพยและทรัพยสินสุทธิที่กองทุนรวมถือไวในขณะน้ันๆ ตาม
มูลคาตลาด หรือตามมูลคายุติธรรมที่สมาคมบริษัทจัดการลงทุนกําหนดในกรณีที่ทรัพยสินนั้นไมสามารถ
หาราคาตลาดในขณะน้ันได รวมทั้งตองประกาศมูลคาทรัพยสินสุทธิและมูลคาหนวยลงทุนเปนรายวันสําหรับ
กองทุนเปด และรายเดือนสําหรับกองทุนปด เพื่อใหผูลงทุนรับทราบถึงมูลคาปจจุบันของทรัพยสินสุทธิ
ของกองทุน เน่ืองจากมูลคาทรัพยสินสุทธิของกองทุนรวมอาจสูงข้ึนหรือลดลงไดตามราคาตลาดของ
หลักทรัพยหรือทรัพยสินท่ีกองทุนรวมถือไว

นอกจากนี้ กองทุนรวมจะตองมีผูดูแลผลประโยชน ซึ่งเปนสถาบันการเงินท่ีมีคุณสมบัติตามที่กําหนด
และไดรับความเห็นชอบจากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. โดยผูดูแลผลประโยชนตองไมมีความสัมพันธ
ท้ังทางตรงและทางออมกับ บลจ. ที่จัดต้ังและจัดการกองทุน ท้ังนี้ เพื่อใหผูดูแลผลประโยชนสามารถทําหนาที่
ปกปองผลประโยชนใหกับผูถือหนวยลงทุนไดอยางเต็มท่ี เชน ดูแลให บลจ. จัดการกองทุนใหเปนไปตาม
วัตถุประสงคและนโยบายการลงทุนที่ไดรับอนุมัติจากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. และที่ไดจดแจงไวใน
หนังสือชี้ชวนเสนอขายหนวยลงทุน (หนังสือชี้ชวน) หาก บลจ. ปฏิบัติหนาที่โดยมิชอบ ผูดูแลผลประโยชน
สามารถดําเนินคดีฟองรองแทนผูถือหนวยลงทุนได รวมทั้ง ยังทําหนาท่ีเปนผูเก็บรักษาทรัพยสินท้ังหมด
ของกองทุนรวม ตลอดจนเปนผูชําระราคาซื้อและราคาขายทรัพยสินนั้นๆ อีกดวย รวมท้ัง ตรวจนับทรัพยสิน
และติดตามสิทธิประโยชนจากการลงทุน เชน เงินปนผล การใชสิทธิซื้อหุนเพ่ิมทุน เปนตน ใหถูกตอง
ครบถวน ตรวจทานและรับรองการคํานวณมูลคาทรัพยสินสุทธิ มูลคาหนวยลงทุน ราคาขาย ราคารับซื้อคืน
หนวยลงทุน ทั้งนี้ ผูดูแลผลประโยชนจะตองแยกทรัพยสินของกองทุนรวมออกจากทรัพยสินของตน

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 345

ความรูŒเบ้ืองตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

ดังน้ัน จึงสามารถสรุปภาพรวมของกระบวนการทํางานของกองทุนรวมไดดังรูปท่ี 9-1
รูปที่ 9-1 การทํางานของกองทุนรวม

=ę) < '6&&1Ę &

A è ĝ ).Ę+ Ę6 1 < '+% ;J1/ +Ę &) <

6 6'E Ę 1 ) <
A è ĝ ) 1 A 9&J .Ę+ 6Ę
– 7E'/'ë1 6 < I9A 8
6
6' 6& '6.6' 6 6'A è —

)6 6'A è

9.2.2 บทบาทและหนŒาท่ีของผูŒท่ีเก่ียวขŒองกับกองทุนรวม

ในการจัดการกองทุนรวมมีผูเก่ียวของมากมายตั้งแตผูลงทุน ตลอดจนหนวยงานตางๆ ที่เก่ียวของ
ท้ังที่เปนองคกรภาครัฐ สถาบันการเงิน และผูเก่ียวของอื่นๆ มากมาย ซ่ึงสามารถแบงไดดังนี้

บริษัทหลักทรัพยจัดการกองทุนรวม (บลจ.)

เปนบริษัทหลักทรัพยประเภทหน่ึงท่ีไดรับใบอนุญาตจากกระทรวงการคลังใหทําธุรกิจการจัดการ
กองทุนรวม และอยูภายใตการกํากับดูแลของสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. โดย บลจ. จะทําหนาที่ในการ
เสนอขายหนวยลงทุนใหกับผูลงทุน ในการดําเนินธุรกิจการจัดการกองทุนรวมน้ัน บลจ. จะตองดําเนินการ
ใหอยูภายใตพระราชบัญญัติหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย โดย บลจ. มีหนาที่เปนผูจัดต้ังและจัดการ
กองทุนรวมใหเปนไปตามรายละเอียดโครงการที่ยื่นไวกับสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ตลอดจนจัดทํา
หนังสือช้ีชวนท่ีแจกจายใหกับผูลงทุน

346 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

บลจ. จะตองมีหนวยงานบริหารหรือจัดการกองทุนที่มีผูจัดการกองทุนรวมซ่ึงเปนผูมีความรูและ
ประสบการณในดานการลงทุน และท่ีสําคัญตองเขารับการฝกอบรมและทดสอบความรูทางดานกฎหมายและ
จรรยาบรรณในการเปนผูจัดการกองทุน พรอมทั้งข้ึนทะเบียนเปนผูจัดการกองทุนกับสํานักงานคณะกรรมการ
ก.ล.ต. โดย บลจ. จะไดรับคาธรรมเนียมในการจัดการกองทุนเปนคาตอบแทนในการจัดการลงทุน

ปจ จบุ นั (วนั ท่ี 22 มนี าคม พ.ศ. 2560) มี บลจ. ทไี่ ดร บั อนญุ าตใหป ระกอบธรุ กจิ การจดั การกองทนุ รวม
จํานวน 25 บริษัท ดังแสดงในตารางที่ 9-1

ตารางท่ี 9-1 บริษัทท่ีไดŒรับอนุญาตใหŒประกอบธุรกิจการจัดการกองทุนรวม

ลําดับที่ รายช่ือบริษัทท่ีไดŒรับอนุญาต ลําดับที่ รายช่ือบริษัทท่ีไดŒรับอนุญาต

1 บมจ. บลจ. กรุงไทย 14 บลจ. เพื่อผูลงทุนตางดาว จํากัด
2 บลจ. กรุงศรี จํากัด 15 บลจ. ฟลลิป จํากัด

3 บลจ. กสิกรไทย จํากัด 16 บลจ. ภัทร จํากัด

4 บลจ. แคปปตอล ล้ิงค จํากัด 17 บลจ. เมอรช่ัน พารทเนอร จํากัด

5 บลจ. ซีไอเอ็มบี-พรินซิเพิล จํากัด 18 บลจ. แมนูไลฟ (ประเทศไทย) จํากัด

6 บลจ. โซลาริส จํากัด 19 บลจ. ยูโอบี (ประเทศไทย) จํากัด

7 บลจ. ทหารไทย จํากัด 20 บลจ. แลนด แอนด เฮาส จํากัด

8 บลจ. ทาลิส จํากัด 21 บลจ. วรรณ จํากัด
9 บลจ. ทิสโก จํากัด 22 บลจ. สยามไนท ฟนดแมเนจเมนท จํากัด
10 บลจ. ไทยพาณิชย จํากัด 23 บลจ. อเบอรดีน จํากัด

11 บลจ. ธนชาต จํากัด 24 บมจ. บลจ. เอ็มเอฟซี

12 บลจ. บัวหลวง จํากัด 25 บลจ. แอสเซท พลัส จํากัด

13 บลจ. บางกอกแคปปตอล จํากัด

ท่ีมา : สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต.

ตัวแทนสนับสนุนการขายหรือรับซื้อคืน

เปนตัวแทนของ บลจ. ในการแจกจายหนังสือชี้ชวน และเสนอขายหนวยลงทุนแกประชาชน หรือ
รับซื้อคืนหนวยลงทุนจากผูถือหนวยลงทุน ตัวแทนสนับสนุนอาจจะเปนสถาบันการเงิน บริษัทหลักทรัพย
นิติบุคคล หรือบุคคลธรรมดา ที่จัดตั้งโดยมีวัตถุประสงคเพื่อสนับสนุนการขายหนวยลงทุน ทั้งน้ี หากเปน
ตัวแทนสนับสนุนประเภทสถาบัน ก็จะตองจัดใหมีเจาหนาที่ท่ีผานการสอบและข้ึนทะเบียนกับสํานักงาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต. มาทําหนาที่ใหคําแนะนําการลงทุนในกองทุนรวม และในกรณีที่เปนบุคคลธรรมดา

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 347

ความรูŒเบ้ืองตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

บุคคลดังกลาวก็ตองผานการสอบและข้ึนทะเบียนกับสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. เพื่อทําหนาที่เสนอขาย
หนวยลงทุนเชนกัน สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ไดกําหนดใหบุคคลที่ประสงคจะทําหนาท่ีเปนตัวแทน
สนับสนุนจะตองสอบผานหลักสูตรผูแนะนําการลงทุน เพื่อนําไปใชประกอบการข้ึนทะเบียนกับสํานักงาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต. ตอไป สําหรับสถาบันการเงิน บริษัทหลักทรัพย และนิติบุคคลที่จะทําหนาท่ีเปนตัวแทน
สนับสนุนจะตองไดรับใบอนุญาตนายหนาเพื่อคา/จัดจําหนายหลักทรัพย หรือ ใบอนุญาตนายหนาเพื่อคา/
จัดจําหนายหนวยลงทุน (limited brokerage/dealing/underwriting) นอกจากน้ัน เพ่ือปองกันความขัดแยง
ทางผลประโยชน ผูทําหนาท่ีตัวแทนสนับสนุนจะตองเปดเผยอัตราคาธรรมเนียมในการเปนตัวแทนสนับสนุน
ของกองทุนรวมตางๆ เพ่ือใหผูลงทุนรับทราบดวย

ผูแนะนําการผูลงทุน

เปนพนักงานของ บลจ. หรือพนักงานของตัวแทนขายท่ี บลจ. แตงตั้ง หรือ บลจ. สามารถแตงต้ัง
ตัวแทนขายท่ีเปนบุคคลธรรมดาก็ได โดยบุคคลเหลานี้จะตองเปนบุคคลที่ไดรับความเห็นชอบจากสํานักงาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต.

ผูถือหนวยลงทุนของกองทุนรวม

เปนผูท่ีเขามาซ้ือหนวยลงทุนหรือมาลงทุนในกองทุนรวม ผูถือหนวยลงทุนอาจจะเปนบุคคลธรรมดา
หรือนิติบุคคล และจะถือสัญชาติใดก็ได ผูถือหนวยลงทุนมีสิทธิท่ีจะไดรับผลตอบแทนจากการลงทุนหรือ
มีสิทธิออกความเห็นในกรณีท่ีมีการขอมติผูถือหนวยลงทุนเพ่ือที่จะแกไขเปลี่ยนแปลงใดๆ ท่ีเกี่ยวกับการ
จัดการกองทุนรวม โดยผูถือหนวยลงทุนทุกคนมีสวนในการเปนเจาของหลักทรัพยหรือทรัพยสินที่กองทุน
รวมลงทุนอยูรวมกัน ซึ่งสิทธิของผูถือหนวยลงทุนแตละรายจะมากหรือนอยเพียงใด ข้ึนอยูกับสัดสวนในการ
ถือหนวยลงทุนของผูถือหนวยลงทุนรายนั้นๆ

ผูจัดการกองทุน

เปนผูที่ไดรับมอบหมายจาก บลจ. ที่ใหทําหนาท่ีในการตัดสินใจลงทุนภายใตวัตถุประสงคและนโยบาย
การลงทุนตามที่กําหนดไวในโครงการ โดยตองเปนบุคคลท่ีไดรับความเห็นชอบจากสํานักงานคณะกรรมการ
ก.ล.ต. มีคุณสมบัติ คือ อายุครบ 20 ปบริบูรณขึ้นไป สอบผานหลักสูตร CFA หรือ CISA level 1 และ
มีประสบการณทํางานที่เกี่ยวของไมนอยกวา 2 ใน 5 ปลาสุด หรือสอบผานหลักสูตร CFA หรือ CISA
level 3 หรือ ไดรับอนุญาตจากองคกรกํากับดูแลในตางประเทศใหทําหนาที่ผูจัดการกองทุน และผานการ
อบรมและทดสอบหลักสูตรความรูดานกฎหมาย กฎระเบียบ จรรยาบรรณ และมาตรฐานการประกอบวิชาชีพ
ที่จัดโดยสมาคมบริษัทจัดการลงทุน รวมทั้งตองไมมีลักษณะตองหามตามที่กฎหมายกําหนด รวมทั้งยังตอง
เขา รบั การอบรมหลกั สตู รทบทวนความรู (refresher course) เกย่ี วกบั กฎหมายหลกั ทรพั ยแ ละตลาดหลกั ทรพั ย
กฎระเบียบที่เก่ียวของ รวมท้ังจรรยาบรรณและมาตรฐานในการประกอบวิชาชีพ ทุกๆ 2 ป

348 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

ผูดูแลผลประโยชน

บลจ. จะตองแตงตั้งผูดูแลผลประโยชนเพ่ือทําหนาที่เสมือนตัวแทนของผูถือหนวยลงทุนในการ
ติดตามดูแลการจัดการกองทุนรวม ตรวจทานและรับรองการคํานวณมูลคาทรัพยสินสุทธิ มูลคาหนวยลงทุน
ราคาขาย และราคารับซ้ือคืนหนวยลงทุน ผูดูแลผลประโยชนยังมีหนาท่ีเก็บรักษาทรัพยสินของกองทุน
ตรวจสอบความถูกตอง ตรวจนับทรัพยสิน รับจายเงิน หรือรับสงมอบทรัพยสินของกองทุนรวม ซึ่งการ
เก็บรักษาทรัพยสินของกองทุนรวมนั้น ผูดูแลผลประโยชนจะตองแยกทรัพยสินของกองทุนรวมจากทรัพยสิน
ของตน นอกจากนี้ผูดูแลผลประโยชนยังมีหนาท่ีจัดทําทะเบียนทรัพยสิน ติดตามสิทธิประโยชนจากการลงทุน
และดําเนินคดีฟองรองแทนผูถือหนวยลงทุน หาก บลจ. ปฏิบัติหนาที่โดยมิชอบ โดยตองเปนสถาบันการเงิน
ที่ไดรับความเห็นชอบจากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ท้ังนี้ ผูดูแลผลประโยชนตองไมมีสวนเก่ียวของ
ท้ังทางตรงและทางออมกับ บลจ. และไมมีความเกี่ยวของในการจัดการกองทุนรวมในลักษณะที่อาจทําให
ขาดความเปนอิสระในการทําหนาที่เปนผูดูแลผลประโยชน

นายทะเบียนหนวยลงทุน

ทําหนาที่เปนผูบันทึกชื่อ ที่อยู จํานวนหนวยลงทุนคงเหลือ และขอมูลสําคัญตางๆ ของผูถือ
หนวยลงทุนแตละราย นายทะเบียนจะตองมีหนาท่ีในการแกไขโดยการเพิ่มหรือลดจํานวนหนวยลงทุน
ในบัญชีกองทุนของผูถือหนวยลงทุน พรอมท้ังออกหนังสือรับรองยืนยันการถือหนวยลงทุนใหกับผูถือ
หนวยลงทุน ในกรณีที่ผูถือหนวยลงทุนซ้ือหรือขายคืนหนวยลงทุน บลจ. อาจจะทําหนาท่ีเปนนายทะเบียน
หนวยลงทุนของกองทุนรวมที่ตนเองเปนผูจัดต้ังหรือจัดการก็ได ทั้งนี้ สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ได
กําหนดใหผูที่สามารถดําเนินการยื่นขออนุญาตในการใหบริการเปนนายทะเบียนหลักทรัพยจะตองเปน
ธนาคารพาณิชย บริษัทเงินทุน บริษัทหลักทรัพย (ซึ่งหมายความรวมไปถึง บลจ. ดวย) บริษัทเงินทุน
หลักทรัพย ศูนยซ้ือขายหลักทรัพย และสถาบันการเงินที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นตามท่ีสํานักงาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต. ไดประกาศไว สําหรับกรณีการออกหลักทรัพย ผูออกหลักทรัพยรายน้ันสามารถ
ทําหนาที่เปนนายทะเบียนของหลักทรัพยตนเองไดโดยไมตองขออนุญาตกับสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต.
อีกครั้งหนึ่ง อยางไรก็ตาม ในปจจุบันนี้ทางสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ไดขยายขอบเขตผูสามารถเปน
นายทะเบียนหลักทรัพยใหครอบคลุมไปถึงบริษัทจํากัด บริษัทมหาชนจํากัด ดวย

ผูสอบบัญชีของกองทุนรวม

บลจ. จะตอ งมกี ารแตง ตง้ั ผสู อบบญั ชรี บั อนญุ าตเปน ผสู อบบญั ชขี องกองทนุ รวม ซง่ึ ตอ งเปน ผสู อบบญั ชี
ที่ข้ึนทะเบียนไวกับสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. โดยผูสอบบัญชีจะตองสอบทานและรับรองงบการเงิน
ของกองทุนรวมเปนประจําทุกป กอนที่ บลจ. จะจัดทําเปนรายงานประจําปเพ่ือเสนอตอผูถือหนวยลงทุน

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 349

ความรูŒเบื้องตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

ผูชําระบัญชีของกองทุนรวม

เมื่อมีการเลิกกองทุนรวม เชน ครบอายุโครงการหรือถูกไถถอนจนมีมูลคากองทุนรวมต่ํากวา
มูลคาข้ันตํ่าที่กฎหมายกําหนด เปนตน บลจ. จะตองดําเนินการแตงตั้งผูชําระบัญชีกองทุนรวมเพ่ือทําหนาที่
จําหนายหรือขายทรัพยสินที่ยังคงคางอยูในกองทุนรวมและแจกจายเงินท่ีไดจากการชําระบัญชีคืนใหแก
ผูถือหนวยลงทุนที่มีชื่อปรากฏในทะเบียนผูถือหนวยลงทุน ณ วันเลิกกองทุนรวม หลังจากชําระหน้ีและหัก
คาใชจายตางๆ เปนที่เรียบรอยแลว

สํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย
(สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต.)

เปนหนวยงานอิสระที่ออกกฎระเบียบ ขอบังคับ ประกาศ หรือขอกําหนดตามความในกฎหมาย
วาดวยหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย พรอมท้ังทําหนาที่กํากับดูแลให บลจ. ปฏิบัติหนาท่ีในการจัดการ
ลงทุนใหกับกองทุนรวมเปนไปตามพระราชบัญญัติหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย ประกาศสํานักงาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต. รวมถึงประกาศกฎเกณฑตางๆ อยางเครงครัด หากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต.
ทําการตรวจสอบและพบวา บลจ. หรือพนักงานของบริษัทจัดการไมปฏิบัติตามกฎหมายตางๆ ที่เก่ียวของ
กับการจัดการกองทุนรวม สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. สามารถกลาวโทษ พิจารณาความผิด และลงโทษ
บุคคลน้ันๆ ไดอยางเต็มท่ี นอกจากบทบาทขางตนแลว สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ยังมีหนาท่ีในการ
พัฒนาธุรกิจการจัดการกองทุนรวมใหเจริญกาวหนาตอไปอีกดวย

ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย

ทําหนาท่ีเปนตลาดรองใหกับผูลงทุนท่ีจะเขามาซ้ือหรือขายหนวยลงทุนของกองทุนรวม ทั้งกองทุนปด
ท่ียังไมครบอายุโครงการและกองทุนอีทีเอฟ โดยบริษัทจัดการกองทุนปดนั้นจะตองนําหนวยลงทุนมา
จดทะเบียนเปนหลักทรัพยจดทะเบียน และผูลงทุนจะตองเปดบัญชีหลักทรัพยกับบริษัทหลักทรัพยที่มี
ใบอนุญาตนายหนาคาหลักทรัพยหรือโบรกเกอรกอนท่ีจะเขามาทําการซ้ือขายหนวยลงทุนได

สมาคมบริษัทจัดการลงทุน

บริษัทที่ไดรับใบอนุญาตทําธุรกิจหลักทรัพยจัดการกองทุนไมวาจะเปนกองทุนรวม กองทุนสวนบุคคล
หรือกองทุนสํารองเล้ียงชีพ จะตองเปนสมาชิกของสมาคมบริษัทจัดการลงทุน (Association of investment
management companies หรือ AIMC) ซ่ึงสมาคมมีหนาที่ในการสงเสริมจรรยาบรรณในการดําเนินธุรกิจ
และพัฒนาธุรกิจการจัดการลงทุน ตลอดจนใหความรวมมือกับสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ในการกําหนด
มาตรฐานตางๆ ที่จําเปนในการดําเนินธุรกิจการจัดการลงทุน เชน การวัดผลการดําเนินงาน การตีราคา
ทรัพยสินเพื่อคํานวณมูลคาทรัพยสินสุทธิของกองทุน เปนตน นอกจากการกําหนดมาตรฐานตางๆ ที่เกี่ยวของ
กับการจัดการกองทุนแลว สมาคมยังมีอํานาจในการลงโทษสมาชิกที่ไมปฏิบัติตามประกาศสมาคมอีกดวย

350 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

ผูจัดอันดับกองทุนรวม

สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ไดอนุญาตใหมีผูทําหนาท่ีในการจัดอันดับกองทุนรวมจํานวน 4 แหง
ไดแก บริษัท ฟทซ เรทติ้ง (ประเทศไทย) จํากัด (Fitch Rating (Thailand) Limited) บริษัทรอยเตอร
(ประเทศไทย) จํากัด (Reuters (Thailand) Limited) และ บริษัท มอรนิ่งสตาร รีเสริช (ประเทศไทย) จํากัด
(Morning Star Research (Thailand) Limited) บริษัท ทริสเรทติ้ง จํากัด โดยไดรับใบอนุญาตจากสํานักงาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต. ใหประกอบธุรกิจการจัดอันดับกองทุนรวม

9.3 การจัดต้ัง และการเสนอขายกองทุนรวม
9.3.1 การขออนุมัติจัดต้ังกองทุนรวม

การจัดตั้งกองทุนรวม จะตองขออนุมัติจัดต้ังกับสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. โดยย่ืนคําขออนุมัติ
จัดต้ังกองทุนรวมพรอมท้ังเอกสารหลักฐานประกอบคําขออนุญาตตามหลักเกณฑท่ีกําหนด ไดแก รายละเอียด
ของโครงการจัดการกองทุนรวม รางขอผูกพันระหวางผูถือหนวยลงทุนกับ บลจ. รางสัญญาแตงตั้งผูดูแล
ผลประโยชนของกองทุนรวม และรางหนังสือช้ีชวน

9.3.2 กระบวนการจัดต้ังกองทุนรวม

ในกระบวนการจัดตั้งกองทุนรวม บริษัทจัดการจะตองจัดทําโครงการจัดการกองทุนรวม ยื่นขออนุมัติ
จัดตั้งกองทุนรวมตอสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. และเม่ือสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. อนุมัติการ
จัดตั้งกองทุนรวมเรียบรอยแลว บริษัทจัดการจึงจะสามารถนําหนวยลงทุนไปเสนอขายตอผูลงทุนและ
จดทะเบียนกองทรัพยสินเปนกองทุนรวมไดตามรูปท่ี 9-2

รูปท่ี 9-2 กระบวนการจัดต้ังกองทุนรวม

)
œ
5 7C ' 6'
5 6' 1 < '+%

)
œ & ;I 11 %< 5
8 5 J5 1 < '+% Ę1 œ)œ œ

œ)œ œ 1 %< 5 8
5 5J 1 < '+%

)
œA. 1 6& 1 < '+%

)
œ
4A 9& 1 '5"&Ĝ. 8 A ğ 1 < '+%

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 351

ความรูŒเบื้องตŒนเกี่ยวกับการลงทุนในกองทุนรวม

1. จัดทําโครงการลงทุน

ในการยื่นคําขอจัดตั้งกองทุนรวม บลจ. ตองแสดงรายละเอียดท่ีสําคัญของโครงการจัดการกองทุนรวม
อยางนอยดังตอไปน้ี

■ ชื่อโครงการจัดการกองทุนรวม
■ ช่ือ บลจ.
■ ช่ือผูดูแลผลประโยชนของกองทุนรวม
■ ประเภท วัตถุประสงค และอายุของกองทุนรวม
■ ลักษณะของโครงการ เปนโครงการท่ีเสนอขายผูลงทุนทั่วไปหรือผูลงทุนประเภทสถาบัน
■ จํานวนเงินทุนโครงการ นโยบายเกี่ยวกับการเพิ่มเงินทุนโครงการภายหลังจดทะเบียนกอง

ทรัพยสินเปนกองทุนรวม และข้ันตอนการดําเนินการ (ถามี)
■ มูลคาที่ตราไวของหนวยลงทุน
■ การแบงชนิดของหนวยลงทุน ตองมีรายละเอียดอยางนอยดังตอไปนี้

(ก) ชนิดของหนวยลงทุน โดยใหแสดงวามีชนิดเดียวหรือหลายชนิด ท้ังน้ี ในกรณีท่ีมีการแบง
หนวยลงทุนออกเปนหลายชนิด ใหแสดงหลักเกณฑและวิธีการแบงชนิดของหนวยลงทุนดวย

(ข) สิทธิประโยชนหรือผลตอบแทนที่ผูถือหนวยลงทุนจะไดรับ ตลอดจนนโยบายในการจาย
เงินปนผล ท้ังนี้ ในกรณีที่มีการแบงหนวยลงทุนออกเปนหลายชนิด ใหแสดงขอมูลตามชนิด
ของหนวยลงทุน

■ ชื่อผูประกัน (ถามี)
■ นโยบายการลงทุนของกองทุนรวม
■ นโยบายการจายปนผล
■ การขายและรับซ้ือคืนหนวยลงทุน

2. จัดทําหนังสือชี้ชวน

หนังสือช้ีชวนเสนอขายหนวยลงทุน คือ เอกสารสําคัญที่ บลจ. จะตองจัดทําขึ้นตามกฎของสํานักงาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต. และตองเผยแพรใหผูลงทุนทราบ หรือแจกจายใหแกผูลงทุน (เม่ือถูกรองขอ) ทุกคร้ัง
ท่ีมีการเสนอขายหนวยลงทุน หนังสือช้ีชวนตองมีขอมูลท่ีถูกตองครบถวน และเพียงพอตอการตัดสินใจลงทุน
โดยตองมีการใชขอความท่ีสามารถเขาใจไดงาย และไมแสดงขอความหรือขอมูลที่เปนเท็จ เกินความจริง
หรืออาจกอใหเกิดความเขาใจผิด ท้ังน้ี หนังสือช้ีชวนสวนสรุปขอมูลสําคัญ ซึ่งบริษัทจัดการตองจัดทําขึ้น
จะมีรายละเอียดตามแบบท่ีสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. กําหนด ดังน้ี

■ คุณกําลังลงทุนอะไร
■ กองทุนรวมนี้เหมาะกับใคร

352 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

■ คุณตองระวังอะไรเปนพิเศษ
■ สัดสวนของประเภทสินทรัพยท่ีลงทุน
■ คาธรรมเนียม
■ ผลการดําเนินงาน
■ ขอมูลอ่ืนๆ
ทั้งน้ี สามารถดูรายละเอียดเพ่ิมเติมไดในบทที่ 11 หัวขอ 11.3.1

3. เสนอขายหนวยลงทุน

การเสนอขายหนวยลงทุนตอประชาชน จะกระทําไดตอเม่ือ บลจ. ไดจัดสงหรือแจกจายหนังสือช้ีชวน
พรอมท้ังระบุวันท่ีที่ไดรับอนุมัติใหจัดต้ังและจัดการกองทุนรวมไวดวย

4. จดทะเบียนกองทรัพยสินเปนกองทุนรวม

เงินที่ไดรับจากการจําหนายหนวยลงทุนในแตละโครงการใหรวมเขาเปนกองทรัพยสิน และให บลจ.
จดทะเบียนกองทรัพยสินดังกลาวเปนกองทุนรวมกับสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ตามหลักเกณฑและ
วิธีการที่สํานักงานประกาศกําหนด เมื่อกองทุนรวมไดจดทะเบียนแลว จะมีฐานะเปนนิติบุคคล ซ่ึงมี
วัตถุประสงคเพ่ือให บลจ. นําทรัพยสินของกองทุนรวมไปลงทุนตามโครงการจัดการกองทุนรวมตามที่ไดรับ
อนุมัติ รวมถึงเปนผูรับผิดชอบในการดําเนินการของกองทุนรวม

9.3.3 การเสนอขายหน‹วยลงทุน
การเสนอขายหนวยลงทุนครั้งแรก

การเสนอขายหนวยลงทุนครั้งแรกของกองทุนรวม เปนการขายหนวยลงทุนใหมของกองทุนรวม
โดย บลจ. ซ่ึงโดยปกติหนวยลงทุนท่ีเสนอขายคร้ังแรกจะมีมูลคาที่ 10 บาทตอหนวย ระยะเวลาในการ
เสนอขายครั้งแรกตองไมนอยกวา 2 วัน และกรณีท่ีมีการกําหนดเงื่อนไขการซ้ือหนวยลงทุนขั้นต่ําของผูลงทุน
แตละราย สามารถกําหนดไดแตไมสูงกวา 50,000 บาท สําหรับกองทุนรวมท่ีขายผูลงทุนทั่วไป (ในกรณี
ท่ีขายผูลงทุนที่มีเงินลงทุนสูงอาจกําหนดมูลคาข้ันตํ่าในการลงทุนสําหรับผูลงทุนแตละรายสูงกวา 50,000
บาทได) ทั้งน้ี บลจ. มีหนาท่ีจัดสงหรือแจกจายหนังสือชี้ชวนใหแกผูลงทุนเพ่ือใชประกอบการตัดสินใจลงทุน
ในหนวยลงทุน โดยหลังจากไดรับเงินจากผูลงทุน เงินจํานวนนั้นจะถูกบริหารจัดการตามนโยบายการลงทุน
ท่ีหนังสือชี้ชวนไดระบุไว

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 353

ความรูŒเบื้องตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

การเสนอขายภายหลังการเสนอขายคร้ังแรก

เปนการเสนอขายหนวยลงทุนภายหลังจากการเสนอขายหนวยลงทุนครั้งแรก ซ่ึงจะมีการเสนอขาย
เฉพาะกองทุนรวมเปด โดยสามารถซ้ือหนวยลงทุนไดที่ บลจ. หรือตัวแทนจําหนายตามท่ีระบุในหนังสือ
ช้ีชวน ซึ่งราคาขายหนวยลงทุนจะข้ึนอยูกับมูลคาทรัพยสินสุทธิในวันนั้นๆ ซึ่งจะเปล่ียนแปลงไปตามผล
การดําเนินงานของกองทุน โดยมูลคาหนวยลงทุน ราคาขายหนวยลงทุน ตองเปนมูลคาและราคาที่ไดรับ
การรับรองโดยผูดูแลผลประโยชนแลว

9.4 ประเภทของกองทุนรวม

การแบงประเภทกองทุนรวมนั้นสามารถแบงไดหลายมิติ เชน แบงตามวิธีการขายคืนหนวยลงทุน
แบงตามนโยบายและหรือประเภททรัพยสินท่ีลงทุน แบงตามลักษณะพิเศษ แบงตามการลงทุนในประเทศ
หรือตางประเทศ และแบงตามการจายผลตอบแทน ดังรายละเอียดตอไปนี้

9.4.1 แบ‹งตามการขายคืนหน‹วยลงทุน
กองทุนปด หรือ กองทุนรวมที่ไมรับซ้ือคืนหนวยลงทุนกอนครบอายุโครงการ
(close-ended fund)

เปนกองทุนรวมท่ี บลจ. ซ่ึงเปนผูจัดต้ังกองทุนจะไมรับซื้อคืนหนวยลงทุนจนกวากองทุนรวมนั้น
จะถึงวันครบกําหนดอายุโครงการ โดยการเสนอขายหนวยลงทุนจะกระทําเพียงคร้ังเดียวเพ่ือระดมเงินลงทุน
และจะระบุไวอยางชัดเจนวากองทุนปดน้ันมีอายุโครงการกี่ป ดังน้ัน หากพนกําหนดการเสนอขายหนวยลงทุน
ครั้งแรกและ บลจ. นั้นสามารถขายหนวยลงทุนไดจํานวนเทาไร จํานวนหนวยลงทุนที่สามารถจําหนายได
ก็จะคงท่ีไปตลอดอายุโครงการ และเม่ือครบอายุโครงการ บลจ. จะดําเนินการรับซ้ือคืนหนวยลงทุนจาก
ผูถือหนวยลงทุน โดยใชเงินที่ไดรับจากการขายทรัพยสินในกองทุนและเลิกกองทุนปดน้ัน อยางไรก็ดี
บางกองทุนปดมีการกําหนดเงื่อนไขให บลจ. สามารถเปลี่ยนประเภทกองทุนปดเปนกองทุนรวมประเภท
รับซ้ือคืนหนวยลงทุนได โดย บลจ. น้ันอาจจะดําเนินการเปล่ียนประเภทของกองทุนรวมโดยแจงใหผูถือ
หนวยลงทุนทราบ เพื่อใหผูถือหนวยลงทุนตัดสินใจวาจะลงทุนในกองทุนนั้นตอไปหรือตองการจะขายคืน
หนวยลงทุน ณ วันครบอายุกองทุนปดก็ยอมทําได ทั้งนี้ ในระหวางท่ียังไมครบอายุกองทุนปดน้ัน บลจ. จะ
นํากองทุนปดไปจดทะเบียนซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยฯ หรือศูนยซ้ือขายหลักทรัพย เพ่ือใหผูถือหนวยลงทุน
ท่ีประสงคจะขายหนวยลงทุนกอนครบอายุโครงการสามารถนําหนวยลงทุนของตนไปขายใหกับผูสนใจ
ลงทุนอ่ืนๆ ได อยางไรก็ดี ราคาซื้อขายหนวยลงทุนของกองทุนปดในตลาดรองน้ันอาจจะสูงหรือต่ํากวา
มูลคาหนวยลงทุนก็ได ทั้งนี้ ข้ึนอยูกับความตองการซ้ือหรือขายหนวยลงทุนนั้น ในกรณีที่ราคาตลาดสูงกวา
มูลคาหนวยลงทุน เรียกวา Premium แตหากราคาตลาดตํ่ากวามูลคาหนวยลงทุน เรียกวา Discount ทั้งนี้

354 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

กองทุนปดท่ีเสนอขายในปจจุบัน ไดแก กองทุนรวมอสังหาริมทรัพย ทรัสตเพ่ือการลงทุนในอสังหาริมทรัพย
กองทุนรวมโครงสรางพ้ืนฐาน

กองทุนเปด หรือกองทุนรวมที่รับซื้อคืนหนวยลงทุนกอนครบอายุโครงการ
(open-ended fund)

เปนกองทุนรวมที่ บลจ. สามารถขายหนวยลงทุนเพิ่มเติมหลังจากเสนอขายคร้ังแรกหากมีผูสนใจจะ
เขามาลงทุนกับกองทุนเปดน้ัน และ บลจ. ก็จะรับซ้ือคืนหนวยลงทุนหากผูถือหนวยลงทุนประสงคท่ีจะขายคืน
หนวยลงทุนที่ตนถืออยู ดังน้ัน จํานวนหนวยลงทุนของกองทุนเปดอาจจะเปลี่ยนแปลงเพ่ิมข้ึนหรือลดลง
ก็ไดขึ้นอยูกับวากองทุนเปดนั้นมีผูลงทุนซ้ือหนวยลงทุนเพิ่มขึ้นหรือขายคืนหนวยลงทุนออกไป กองทุนเปด
แตละกองทุนอาจจะมีนโยบายการลงทุนท่ีแตกตางกัน เชน กองทุนรวมตราสารทุน กองทุนรวมตราสารหน้ี
หรอื กองทนุ รวมผสมกไ็ ด และกองทนุ เปด อาจจะมกี ารกาํ หนดอายโุ ครงการหรอื ไมก ไ็ ด แตโ ดยทวั่ ไปกองทนุ เปด
มักจะไมมีกําหนดอายุโครงการ เนื่องจากในการซื้อขายหนวยลงทุนของกองทุนเปดนั้น สามารถกระทําไดที่
สํานักงานของ บลจ. หรือตัวแทนสนับสนุนของ บลจ. ดังกลาว จึงไมมีความจําเปนท่ีจะตองนํากองทุนเปด
ไปจดทะเบยี นซอื้ ขายในตลาดหลกั ทรพั ยฯ แตอ ยา งใด ทง้ั น้ี ในทกุ วนั ทาํ การ บลจ. จะคาํ นวณมลู คา หนว ยลงทนุ
ราคาขาย ราคารับซื้อคืนหนวยลงทุน พรอมทั้งประกาศใหผูลงทุนไดทราบ เมื่อผูลงทุนซ้ือหนวยลงทุน
บลจ. ก็จะคํานวณวาผูลงทุนจะไดรับหนวยลงทุนจํานวนกี่หนวย โดยใชมูลคาซื้อหนวยลงทุนหารดวย
ราคาขายหนวยลงทุน แตหากผูถือหนวยลงทุนขายคืนหนวยลงทุน บลจ. จะคํานวณวาผูถือหนวยลงทุน
จะไดรับเงินคืนเทาไร โดยการนําจํานวนหนวยลงทุนมาคูณดวยราคารับซื้อคืนหนวยลงทุน กองทุนเปดจะ
เลิกกองทุนเมื่อมีจํานวนผูถือหนวยลงทุนลดลงเหลือนอยกวา 35 รายในวันทําการใด หรือมีการขายคืน
หนวยลงทุน ณ วันใดวันหน่ึงเกินกวา 2 ใน 3 ของจํานวนหนวยลงทุนที่จําหนายไดแลวท้ังหมด หรือมี
ยอดรวมการขายคืนหนวยลงทุนในชวงระยะเวลา 5 วันทําการซ้ือขายหนวยลงทุนใดติดตอกันคิดเปนจํานวน
เกินกวา 2 ใน 3 ของจํานวนหนวยลงทุนท่ีจําหนายไดแลวท้ังหมด ท้ังนี้ ไมรวมถึงกรณีท่ีเปนการขายคืน
หนวยลงทุนของกองทุนรวมตลาดเงิน และกองทุนรวมท่ีลงทุนในตางประเทศประเภทกองทุนรวมหนวยลงทุน
และกองทุนรวมฟดเดอร

ในปจจุบัน กองทุนจะเปดใหผูถือหนวยลงทุนสามารถซื้อหรือขายคืนหนวยลงทุนตามเวลาท่ีกําหนด
ทุกวันทําการ แตก็อาจจะมีกองทุนเปดบางกองทุนที่กําหนดชวงระยะเวลาในการซื้อหรือขายคืนหนวยลงทุน
เปนรายสัปดาห รายเดือน รายไตรมาส หรือกําหนดเปนวันท่ี ซึ่งเรียกกองทุนเปดแบบนี้วา “กองทุนเปด
ท่ีรับซื้อคืนเปนชวงระยะเวลา (interval open - ended fund)” ซ่ึงผูถือหนวยลงทุนควรทราบและเขาใจถึง
เงื่อนไขในการขายหรือรับซื้อคืนหนวยลงทุนท่ีกองทุนเปดนั้นๆ กําหนดไวดวย

เพื่อใหเกิดความเขาใจเก่ียวกับความแตกตางระหวางกองทุนปด และกองทุนเปด ตารางดังตอไปน้ี
จะแสดงการเปรียบเทียบลักษณะสําคัญท่ีแตกตางกันของกองทุนปด และกองทุนเปด

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 355

ความรูŒเบ้ืองตŒนเกี่ยวกับการลงทุนในกองทุนรวม

ตารางที่ 9-2 เปรียบเทียบความแตกต‹างของกองทุนปดและกองทุนเปด

กองทุนปด กองทุนเปด

1. สวนใหญมีอายุโครงการแนนอน เชน 5 ป 7 ป 1. อาจจะมีอายุโครงการหรือไมก็ได ในกรณีที่
เปนตน ไมมีกําหนดอายุโครงการ กองทุนเปดจะเลิกกองทุน
เมื่อมีจํานวนผูถือหนวยลงทุนลดลงนอยกวาท่ี
กฎหมายกําหนด หรือเขาเงื่อนไขอ่ืนตามท่ี
กฎหมายกําหนด

2. จํานวนหนวยลงทุนคงท่ีเพราะเสนอขายเพียง 2. จํานวนหนวยลงทุนเพิ่มขึ้นหรือลดลงได
คร้ังเดียว หากมีผูมาซ้ือหรือขายคืนหนวยลงทุน

3. ผูถือหนวยลงทุนสามารถขายคืนหนวยลงทุนได 3. ผูถือหนวยลงทุนสามารถขายคืนหนวยลงทุนได
ตามมูลคาหนวยลงทุนเม่ือครบอายุโครงการ กอนครบอายุโครงการ โดยสามารถซ้ือหรือขายคืน
แตในระหวางอายุโครงการ บลจ. จะไมรับซื้อคืน หนวยลงทุนกับ บลจ. หรือผานตัวแทนได
หนวยลงทุน แตสามารถเอาหนวยลงทุนไป
จดทะเบยี นเพอ่ื ใหผ ลู งทนุ ซอ้ื ขายในตลาดหลกั ทรพั ย

4. ราคาซ้ือหรือขายในแตละวันขึ้นอยูกับความ 4. ราคาซื้อขายคํานวณตามมูลคาหนวยลงทุน
ตองการของผูซ้ือหรือผูขาย (กรณีจดทะเบียน ในแตละวันที่ทํารายการ
ในตลาดหลักทรัพย)

9.4.2 แบ‹งตามนโยบายและหรือประเภททรัพยสินท่ีลงทุน
กองทุนรวมตราสารหน้ี (fixed income fund)

เปนกองทุนรวมท่ีมีนโยบายนําเงินลงทุนไปลงทุนในตราสารหนี้และเงินฝากเทาน้ัน สําหรับตราสารหนี้
ที่กองทุนรวมสามารถลงทุนได ไดแก พันธบัตร หุนกู ตั๋วแลกเงิน ตั๋วสัญญาใชเงิน เปนตน โดยจะไมนําเงิน
ไปลงทุนในตราสารทุน เน่ืองจากการลงทุนในตราสารหนี้นั้นกองทุนรวมจะไดรับผลตอบแทนในรูปของดอกเบ้ีย
และกําไร (ขาดทุน) สวนเกินทุน จากการเพ่ิมขึ้น (หรือลดลง) ของราคาตราสารหนี้ แมวามูลคาหนวยลงทุน
ของกองทุนรวมตราสารหน้ีจะมีการเปลี่ยนแปลงขึ้นลงไดเหมือนกับกองทุนรวมประเภทอื่นๆ แตเหมาะกับ
ผูลงทุนท่ีตองการผลตอบแทนท่ีคอนขางสมํ่าเสมอและมีความเส่ียงในการลงทุนไมมากนัก กองทุนรวม
ตราสารหนี้สามารถแบงออกเปน 3 ประเภทยอยๆ ดังนี้

1. กองทุนรวมตราสารหนี้ทั่วไป
จะมุงเนนกระจายการลงทุนในตราสารหนี้หลากหลายประเภท โดยไมมีการกําหนดกรอบการลงทุน
เก่ียวกับอายุตราสารหน้ีท่ีกองทุนจะไปลงทุน โดยผูจัดการกองทุนจะเปนผูกําหนดอายุเฉล่ียของตราสารหน้ี
ท่ีอยูในกองทุนใหเหมาะกับสภาพตลาดตราสารหนี้ และสภาวะดอกเบี้ยในขณะนั้น

356 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

2. กองทุนรวมตราสารหน้ีระยะสั้น
เปนกองทุนรวมตราสารหน้ีท่ีเนนการลงทุนในตราสารหน้ีระยะสั้นเปนหลัก โดยกําหนดกรอบการ
ลงทุนไววา portfolio duration เฉล่ียของกองทุนรวมจะตองไมเกิน 1 ป เชน กองทุนรวมตลาดเงิน มีแบบแผน
การลงทุนท้ัง 100% ในตราสารหน้ีที่มีอายุนอยกวา 1 ป โดยท่ัวไปกองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้นจะให
ผลตอบแทนการลงทุนไมสูงนัก สวนใหญจะสูงกวาการฝากเงินออมทรัพย แตมูลคาหนวยลงทุนก็ไมผันผวน
มากเชนกัน ดังนั้น จึงเหมาะกับการลงทุนที่ตองการสภาพคลองสูงมาก หรือลงทุนในชวงที่แนวโนมของ
สภาวะดอกเบ้ียอยูในชวงขาขึ้น เนื่องจากกองทุนรวมจะไดรับผลตอบแทนการลงทุนในอัตราท่ีเพ่ิมขึ้นเรื่อยๆ
เม่ือตราสารหนี้ที่ลงทุนนั้นทยอยครบอายุ

3. กองทุนรวมตราสารหนี้ระยะยาว
เปนกองทุนรวมตราสารหนี้ที่เนนการลงทุนในตราสารหนี้ระยะยาวเปนหลัก โดยกําหนด Portfolio
Duration เฉลี่ยของกองทุนจะตองไมนอยกวา 1 ป การลงทุนในตราสารหน้ีระยะยาวซึ่งจะมีดอกเบ้ีย
หรืออัตราผลตอบแทนท่ีสูงกวาตราสารหนี้ระยะส้ัน ประกอบกับราคาตราสารหน้ีจะเพ่ิมข้ึน เม่ือแนวโนม
อัตราดอกเบี้ยในทองตลาดปรับตัวลดลง จึงทําใหผูถือหนวยลงทุนกองทุนรวมตราสารหน้ีระยะยาวในชวงที่
แนวโนมทิศทางดอกเบ้ียเปนขาลงจะไดรับผลตอบแทนท่ีดีกวาการลงทุนในตราสารหนี้ระยะสั้น อยางไรก็ดี
หากอัตราดอกเบ้ียในทองตลาดมีความผันผวนหรือเกิดความไมแนนอนวาจะมีการปรับอัตราดอกเบ้ียขึ้น
หรือไม มูลคาหนวยลงทุนของกองทุนรวมตราสารหนี้ระยะยาวก็จะมีความผันผวนมากกวามูลคาหนวยลงทุน
ของกองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้น ดังน้ัน กองทุนรวมตราสารหนี้ระยะยาวจึงเหมาะกับผูลงทุนท่ีคาดวา
อัตราดอกเบี้ยในทองตลาดจะปรับตัวลดลงในอนาคต เพราะนอกจากผูถือหนวยลงทุนจะไดดอกเบ้ียจาก
การลงทุนในตราสารหน้ีแลว ยังมีโอกาสไดรับผลตอบแทนในรูปของสวนเกินมูลคาจากการท่ีราคาตราสารหน้ี
ปรับตัวขึ้นอีกดวย
ท้ังนี้การลงทุนในกองทุนรวมตราสารหน้ีควรพิจารณาถึงความเสี่ยงของตราสารหน้ีที่กองทุนนําเงิน
ไปลงทุนดวย หากมีตราสารหน้ีที่มีความเสี่ยงสูงในสัดสวนท่ีมากในกองทุนรวมน้ัน อาจทําใหความเส่ียง
ดาน credit risk โดยรวมของทรัพยสินในกองทุนอยูในระดับสูงซึ่งจะสงผลกระทบตอความเส่ียงโดยรวม
ของกองทุนตราสารหนี้น้ันๆ ได หากตราสารหน้ีที่กองทุนรวมไปลงทุนเกิด default ไมสามารถจายชําระ
ดอกเบ้ีย หรือเงินตนได ก็จะสะทอนมายังมูลคาของกองทุนรวมตราสารหนี้ทําใหมูลคาลดลง

กองทุนรวมตราสารทุน (equity fund)

เปนกองทุนรวมที่มีนโยบายหลักในการแสวงหาผลตอบแทนการลงทุนในหลักทรัพยประเภท
ตราสารทุนเปนหลัก ไดแก หุนสามัญ ใบสําคัญแสดงสิทธิในหุนสามัญ เปนตน โดยเงินลงทุนในตราสารทุน
เพื่อใหมีสถานะการลงทุนในหุน (net exposure) เฉลี่ยรอบปบัญชีจะตองไมนอยกวารอยละ 80 ของมูลคา
ทรัพยสินสุทธิของกองทุนรวม สวนที่เหลืออาจจะมีการลงทุนในตราสารหน้ีหรือเงินฝากหากผูจัดการกองทุน
รวมเห็นวาเหมาะสม แตโดยท่ัวไปผูจัดการกองทุนรวมประเภทนี้มักจะลงทุนในตราสารทุนในสัดสวนท่ี

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 357

ความรูŒเบ้ืองตŒนเกี่ยวกับการลงทุนในกองทุนรวม

คอนขางมาก โดยเฉพาะในสภาวะที่การลงทุนในตลาดหลักทรัพยฯ ใหผลตอบแทนการลงทุนที่ดี กองทุนรวม
ประเภทนี้จึงเหมาะกับผูลงทุนท่ีตองการนําเงินไปแสวงหาผลตอบแทนการลงทุน ท้ังในรูปของเงินปนผล
และการเพ่ิมขึ้นของราคาจากการซื้อตราสารทุนในตลาดหลักทรัพยฯ ซึ่งการเคล่ือนไหวของมูลคาหนวยลงทุน
ในแตละวันจะมีการแกวงตัวไปตามราคาตลาดของหลักทรัพย หากชวงระยะเวลาใดท่ีราคาตลาดของ
หลักทรัพยมีความผันผวน มูลคาหนวยลงทุนของกองทุนรวมตราสารทุนก็จะมีความผันผวนคลายคลึงกัน
ดังนั้น ผูลงทุนในกองทุนรวมตราสารทุนจะตองเขาใจความเสี่ยงของการลงทุนในตราสารทุน ซึ่งโดยธรรมชาติ
จะมีราคาปรับตัวข้ึนลงในแตละชวงระยะเวลาหน่ึงๆ ไดมากกวาหลักทรัพยประเภทอ่ืนๆ นอกจากนี้
เงินลงทุนที่จะนํามาลงทุนในกองทุนรวมประเภทนี้ควรจะเปนเงินลงทุนท่ีสามารถลงทุนไดในระยะยาว
เม่ือเทียบกับการลงทุนในกองทุนรวมประเภทอื่นๆ ทั้งน้ี เนื่องจากการลงทุนในตราสารทุนแมจะมีความ
ผันผวนในระยะส้ันและปานกลาง แตในระยะยาวแลวจะใหผลตอบแทนการลงทุนท่ีดีและมีโอกาสนอยลง
ที่จะขาดทุน โดยกองทุนรวมตราสารทุนเหมาะกับผูลงทุนท่ีตองการผลตอบแทนจากการเติบโตของเงินลงทุน
ที่สูงและรับความเสี่ยงในการลงทุนไดมาก

กองทุนรวมทรัพยสินทางเลือก (alternative investment fund)

เปนกองทุนรวมที่มีนโยบายการลงทุนซ่ึงจะสงผลใหมีสถานะการลงทุน (net exposure) ในทรัพยสิน
ดังนี้ หนวยลงทุนของกองทุนรวมอสังหาริมทรัพย หนวยลงทุนของกองทุนรวมโครงสรางพ้ืนฐาน ทองคําแทง
สัญญาซ้ือขายลวงหนา หรือตราสารหนี้ที่มีอนุพันธแฝง (structured note) ที่มีสินทรัพยอางอิงเปนสินคา
โภคภัณฑ เชน นํ้ามันดิบ ทองคํา โดยเฉลี่ยในรอบปบัญชีมากกวาเทากับรอยละ 80 ของมูลคาทรัพยสินสุทธิ
ของกองทุนรวม ตัวอยางของกองทุนรวมทรัพยสินทางเลือก ไดแก

กองทุนรวมสินคาโภคภัณฑ (commodity fund)
เปนหนึ่งในกองทุนรวมทรัพยสินทางเลือก กองทุนรวมสินคาโภคภัณฑเปนกองทุนรวมที่เนนลงทุน
ในสินคาโภคภัณฑ เชน ทองคํา น้ํามันดิบ หรือสินคาทางการเกษตร ซ่ึงเปนทางเลือกหน่ึงในการลงทุน
ที่ชวยเพิ่มผลตอบแทนใหกับผูลงทุนไดเปนอยางดี นอกจากน้ันแลว ความผันผวนของราคาสินคาโภคภัณฑ
สวนใหญ มิไดเปนไปในทิศทางเดียวกันกับราคาหุนหรือตราสารหน้ี ดังนั้น ผูลงทุนอาจจัดสรรเงินลงทุน
บางสวนไปยังสินคาโภคภัณฑเพ่ือชวยกระจายความเสี่ยงในการลงทุน อยางไรก็ตาม ราคาของสินคา
โภคภัณฑมีความผันผวนของราคาสูง อาจกลาวไดวาการลงทุนในสินคาโภคภัณฑไมวาโดยตรงหรือลงทุน
ผานกองทุนรวมก็มีความเสี่ยงท่ีราคาหรือมูลคาหนวยลงทุนจะเพ่ิมข้ึนหรือลดลงในจํานวนท่ีสูงไดเชนกัน
กองทุนรวมสินคาโภคภัณฑ อาจจะเปนการลงทุนในสินคาโภคภัณฑโดยตรง (physical asset) เชน
กองทุนทองคํา แตโดยสวนใหญการลงทุนในสินคาโภคภัณฑมักจะเปนการลงทุนในสัญญาซ้ือขายลวงหนา
(futures) หรือหลักทรัพยอ่ืนๆ ที่อางอิงกับราคาสินคาโภคภัณฑแทนที่จะเปนการลงทุนในสินคาโภคภัณฑ
โดยตรง เพ่ือลดความยุงยากในการจัดเก็บสินคาโภคภัณฑ รวมถึงลดคาใชจายในการจัดเก็บและดูแล

358 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

สินคาโภคภัณฑซ่ึงคอนขางสูง เชน นํ้ามัน สินคาเกษตร หรือสินแรตางๆ เปนตน อีกท้ังการลงทุนใน
สัญญาซื้อขายลวงหนาจะมีสภาพคลองที่สูงกวา อยางไรก็ดี กองทุนสินคาโภคภัณฑของเมืองไทยในปจจุบัน
สวนใหญจะเปนกองทุนรวมท่ีลงทุนในตางประเทศ (foreign investment fund: FIF) โดยจะเปนกองทุน
ที่มีนโยบายการลงทุนในกองทุนสินคาโภคภัณฑในตางประเทศอีกทอดหนึ่ง ทั้งนี้ กองทุนสินคาโภคภัณฑที่
กองทุนไทยไปลงทุนนั้นสวนใหญเปนกองทุนที่มีนโยบายบริหารแบบ passive หรือ กองทุนอีทีเอฟ (exchange
traded fund) ท่ีมุงสรางผลตอบแทนใหสอดคลองกับราคาสินคาโภคภัณฑท่ีกองทุนอางอิงอยู

ลักษณะสําคัญของสินคาโภคภัณฑ คือ เปนวัตถุดิบท่ีสามารถนํามาใชผลิตสินคาเพ่ือการอุปโภค
บริโภคได ไมวาจะเปนโลหะมีคา เชน ทองคํา หรือพืชผลการเกษตร รวมถึงสินคากลุมพลังงาน อยางเชน
นํ้ามันดิบ ผูท่ีลงทุนในสินคาโภคภัณฑอาจเปนไดท้ังผูท่ีประกอบธุรกิจที่ตองการใชสินคาโภคภัณฑน้ันๆ
เปนวัตถุดิบในการผลิต เชน บริษัทน้ํามัน โรงงานเครื่องประดับ หรือเปนผูท่ีซ้ือขายสินคาโภคภัณฑเพ่ือ
เก็งกําไรจากการเปลี่ยนแปลงของราคาสินคาโภคภัณฑ อยางไรก็ดี การลงทุนในสินคาโภคภัณฑโดยตรงนั้น
ผูลงทุนอาจประสบกับความยุงยากและมีภาระคาใชจายในเร่ืองการขนสงและเก็บรักษาสินคา และดวยเหตุท่ี
สินคาโภคภัณฑมีมาตรฐานเดียวกันทั่วโลก ทําใหราคาของสินคาโภคภัณฑถูกกําหนดโดยอุปสงคและอุปทาน
ของตลาดโลก สงผลใหราคาสินคาโภคภัณฑมีการเปล่ียนแปลงไปในทิศทางเดียวกันท่ัวโลก ตัวอยางท่ีชัดเจน
คือ ราคาทองคําท่ีซื้อขายที่เยาวราชจะข้ึนลงโดยอิงกับราคาทองคําท่ีซ้ือขายในตลาดโลก

สินคาโภคภัณฑโดยทั่วไปแบงเปน 5 กลุม ประกอบดวย 1. สินคาดานพลังงาน (energy) ไดแก
นํ้ามันดิบ น้ํามันเตา กาซธรรมชาติ เปนตน 2. โลหะอุตสาหกรรม (industrial metals) ไดแก อลูมิเนียม
ทองแดง ตะก่ัว เปนตน 3. โลหะมีคา (precious metals) ไดแก ทองคํา และเงิน 4. สินคาเกษตร (agricultural)
ไดแก ขาวโพด ถ่ัวเหลือง กาแฟ นํ้าตาล เปนตน 5. สินคาปศุสัตว (livestock) ไดแก Feeder Cattle,
Live Cattle, Lean Hogs เปนตน

การลงทุนในกองทุนรวมสินคาโภคภัณฑเปนการชวยกระจายความเสี่ยงจากการลงทุน เพราะ
ความเคล่ือนไหวของราคาสินคาโภคภัณฑมักจะมีความสัมพันธ (correlation) กับราคาพันธบัตรหรือ
ราคาหุนคอนขางตํ่า ในชวงเวลาที่ตลาดพันธบัตรและตลาดหุนตกตํ่า กองทุนรวมควรจะไดรับผลตอบแทน
เปนบวกจากการลงทุนในสินคาโภคภัณฑมาชดเชย โดยปกติราคาสินคาโภคภัณฑท่ีมีอุปทานจํากัดใน
ระยะยาวมีแนวโนมปรับเพ่ิมขึ้นตามสภาวะเงินเฟอ (ท้ังน้ีอาจมีสินคาโภคภัณฑบางชนิดที่ราคาไมปรับ
เพ่ิมขึ้นตามสภาวะเงินเฟอได) และผูลงทุนยังมีโอกาสท่ีจะไดรับกําไรจากมูลคาหนวยลงทุนที่เพิ่มข้ึน หรือ
สวนเกินทุน หากผูลงทุนขายคืนหนวยลงทุน ณ ราคาท่ีสูงกวาราคาที่ซ้ือหนวยลงทุน ซ่ึงผูลงทุนที่เปน
บุคคลธรรมดาจะไดรับการยกเวนภาษีจากเงินกําไรของสวนเกินทุนดวย

ถึงแมวาการลงทุนในสินคาโภคภัณฑ รวมถึงการลงทุนผานกองทุนรวมจะถือเปนการกระจาย
ความเส่ียงจากการลงทุนในทรัพยสินอ่ืนๆ ผูลงทุนควรมีความรูความเขาใจถึงสินคาโภคภัณฑรวมถึง
ความเสี่ยงตางๆ จากการลงทุนในสินคาโภคภัณฑเปนอยางดี ท้ังน้ี ความเส่ียงหลักของการลงทุนใน
กองทุนรวมสินคาโภคภัณฑ คือ ราคาสินคาโภคภัณฑมีความผันผวนสูงและแปรเปล่ียนไดงายตอขาวหรือ

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 359

ความรูŒเบื้องตŒนเกี่ยวกับการลงทุนในกองทุนรวม

เหตุการณที่มีผลกระทบตอสินคาโภคภัณฑนั้นๆ และเนื่องจากกองทุนรวมสินคาโภคภัณฑสวนใหญใน
ประเทศไทยเปนกองทุนรวมท่ีลงทุนในกองทุนรวมสินคาโภคภัณฑตางประเทศ ความเสี่ยงจากการผันผวน
ของอัตราแลกเปล่ียนเงินตราตางประเทศจึงมีความสําคัญมาก เพราะผลตอบแทนของกองทุนรวมที่ลงทุน
ในตางประเทศสวนหน่ึงมาจากการเปล่ียนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราตางประเทศเชนกัน ดังนั้น
ผูลงทุนควรศึกษารายละเอียดใหครบถวนกอนการลงทุนวากองทุนรวมสินคาโภคภัณฑท่ีจะลงทุนนั้นมี
นโยบายในการปองกันความเส่ียงจากการผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราตางประเทศดวยหรือไม

ผูที่เหมาะกับการลงทุนในกองทุนรวมสินคาโภคภัณฑนั้นคือผูลงทุนที่ตองการผลตอบแทนที่ใกลเคียง
กับการเคลื่อนไหวของราคาในสินคาโภคภัณฑชนิดนั้นๆ และสามารถรับความเสี่ยงไดคอนขางสูง เนื่องจาก
สินคาโภคภัณฑโดยสวนใหญมีความผันผวนของราคาคอนขางมาก รวมทั้งยังมีความเสี่ยงจากอัตรา
แลกเปล่ียนหากกองทุนรวมนั้นไปลงทุนในกองทุนรวมสินคาโภคภัณฑตางประเทศ

กองทุนรวมอสังหาริมทรัพย (property fund)
เปนกองทุนรวมท่ีมีนโยบายการลงทุนในอสังหาริมทรัพยเพื่อแสวงหาผลตอบแทนในรูปของคาเชา
เปนหลัก เนื่องจากการซื้อขายเปลี่ยนมืออสังหาริมทรัพยนั้นทําไดลําบาก ดังนั้น กองทุนรวมอสังหาริมทรัพย
จะเปนกองทุนปดที่อาจจะมีการกําหนดอายุโครงการหรือไมก็ได การลงทุนในกองทุนรวมอสังหาริมทรัพยนั้น
จะใหผลตอบแทนคลายคลึงกับกองทุนรวมตราสารหนี้ เนื่องจากกองทุนมักจะไดรับผลตอบแทนที่คอนขาง
สมํ่าเสมอจากคาเชา อยางไรก็ดี กองทุนอาจจะไดรับผลตอบแทนในรูปของกําไรสวนเกินทุน หากมีการ
จําหนายอสังหาริมทรัพยออกไปจากกองทุนไดในราคาที่สูงกวาราคาทุน และเม่ือครบงวดบัญชีก็จะมีการ
พิจารณาการจายเงินปนผลจากกองทุนรวมอสังหาริมทรัพยใหกับผูถือหนวยลงทุน ในกรณีท่ีบริษัทจัดการ
กองทุนรวมอสังหาริมทรัพยน้ันนําเอาหนวยลงทุนของกองทุนไปจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพยฯ ผูลงทุน
หรือผูถือหนวยลงทุนก็สามารถทําการซื้อขายหนวยลงทุนน้ันในตลาดหลักทรัพยฯ ไดเชนกัน ซ่ึงการซ้ือขาย
หนวยลงทุนอาจจะมีผลกําไรหรือขาดทุนได ท้ังน้ี ขึ้นอยูกับความตองการซื้อขายหนวยลงทุนนั้น กองทุนรวม
ประเภทนี้มีรูปแบบการลงทุนในอสังหาริมทรัพยที่หลากหลาย เชน โรงแรม เซอรวิสอพารทเมนท อาคาร
สํานักงาน อาคารโรงงาน อาคารศูนยการคา เปนตน โดยกองทุนรวมอาจซื้ออสังหาริมทรัพยน้ันมาเปน
กรรมสิทธิ์ (freehold) หรือลงทุนในสิทธิการเชาของอสังหาริมทรัพย (leasehold) ก็ได
อยางไรก็ตาม ต้ังแตป พ.ศ. 2557 เปนตนไป กองทุนรวมอสังหาริมทรัพยเดิมจะไมสามารถเพิ่มทุน
ไดอีก สวนกองทุนใหมก็จะเปนการจดทะเบียนในรูปแบบของกองทรัสตเพื่อการลงทุนในอสังหาริมทรัพย
(real estate investment trust: REITS) แทน

360 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

• ประเภทของกองทุนรวมอสังหาริมทรัพย

■ เปนเจาของกรรมสิทธิในอสังหาริมทรัพย (freehold)
คือ กองทุนซื้อและไดกรรมสิทธ์ิในอสังหาริมทรัพยนั้นๆ ซึ่งรายไดของกองทุนรวมจะมาจาก
การใหเชาอสังหาริมทรัพยน้ันๆ และรายไดจากการจําหนายอสังหาริมทรัพยเมื่อเลิกกองทุน
โดยกองทุนจะนํารายไดจากการปลอยเชาพ้ืนที่มาจายเปนเงินปนผลใหผูถือหนวยลงทุน
และหากมูลคาการขายสังหาริมทรัพยที่กองทุนถือกรรมสิทธิ์อยูมีมูลคาสูงข้ึนกวาตอนท่ี
กองทุนเขาไปซื้อในตอนแรก มูลคาหนวยลงทุนท่ีผูลงทุนจะไดรับคืนจะเพ่ิมสูงข้ึนดวย เทากับ
วาจะมีโอกาสไดรับผลตอบแทนในรูปกําไรท่ีเกิดจากสวนตางของราคาซ้ือขายอสังหาริมทรัพย
(capital gain) ดวยอีกทางหนึ่ง

■ เปนเจาของสิทธิการเชาในอสังหาริมทรัพย (leasehold)
คือ กองทุนไมไดซื้อสิทธิการเปนเจาของอสังหาริมทรัพยแตซ้ือสิทธิการเชาอสังหาริมทรัพย
จึงไมมีกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพยท่ีลงทุน จะมีเพียงสิทธิในการนําอสังหาริมทรัพยนั้น
ไปหาผลตอบแทนในชวงระยะเวลาของสัญญาเชา เชน 20 ป 30 ป ซึ่งถาครบกําหนด
สัญญาเชาก็ตองคืนอสังหาริมทรัพยใหเจาของ ดังน้ัน เมื่อหมดอายุสัญญาเชาแลว มูลคา
หนวยลงทุนก็จะเปนศูนย เพราะไมมีการจําหนายอสังหาริมทรัพยออกไป ดังน้ัน กองทุนจะ
ไดรับรายไดคาเชาในชวงที่อยูในระยะเวลาสิทธิการเชาเทาน้ัน ซึ่งผลตอบแทนหลักที่ผูลงทุน
จะไดนั้นจะมาจากเงินปนผลท่ีกองทุนน้ันๆ ไดจายออกมา อยางไรก็ตาม ผูลงทุนอาจไดกําไร
จากการขายหนวยลงทุนในตลาดหลักทรัพยฯ เชนกัน หากกองทุนน้ันๆ มีราคาสูงข้ึน ผูลงทุน
ในกองทุนรวมแบบ Leasehold อาจจะไดรับเงินลงทุนคืนในกรณีที่กองทุนรวมมีการลดทุน
ซึ่งเกิดจากการประเมินมูลคาสิทธิการเชาท่ีลดลงทุกป จึงทําใหเกิดตัวเลขขาดทุนทางบัญชี
ท่ียังไมเกิดข้ึน (unrealized loss)

ตารางที่ 9-3 เปรียบเทียบความแตกต‹างระหว‹าง Freehold vs Leasehold

ประเด็น Freehold Leasehold
ไมมี
1. กรรมสิทธ์ิ มี เงินปนผล +เงินจากการลดทุน
(ถามี)
2. ผลตอบแทน เงินปนผล + อาจได Capital Gain ตอน
เลิกกองทุน (ขึ้นกับมูลคาอสังหาริมทรัพย มูลคาหนวยลงทุนเปนศูนย
ท่ีขายออกไปตอนเลิกกองทุน)

3. ณ ตอนเลิกกองทุน มีโอกาสไดรับเงินคืนตามมูลคาหนวยลงทุน
โดยอาจเพิ่มขึ้นหรือลดลงจาก ณ ตอนเริ่ม
กองทุน

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 361

ความรูŒเบ้ืองตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

• ผลตอบแทนและความเสี่ยงของกองทุนรวมอสังหาริมทรัพย
เม่ือกองทุนรวมไดรับรายไดจากการนําอสังหาริมทรัพยนั้นไปบริหารและหักคาใชจายแลว หากมีกําไร
จะจายเงินปนผลใหผูถือหนวยลงทุนไมนอยกวารอยละ 90 ของกําไรสุทธิ ซึ่งจะจายเปนประจําทุกปหรือ
ทุกไตรมาส แลวแตนโยบายการจายเงินปนผลของกองทุนรวม และผลตอบแทนอีกประเภทหน่ึง คือ กําไร
จากการขายหนวยลงทุนในตลาดหลักทรัพยฯ (หนวยลงทุนของกองทุนรวมอสังหาริมทรัพยตองถูกนําไป
จดทะเบียนในตลาดรองเพ่ือเพ่ิมสภาพคลอง) สําหรับความเส่ียงของกองทุนรวมอสังหาริมทรัพย อาจพิจารณา
ไดเปนความเสี่ยงจากปจจัยภายนอกและภายในดังนี้

■ ความเสี่ยงจากปจจัยภายนอก
1. ความเส่ียงท่ัวๆ ไป เชน ภัยธรรมชาติ ภาวะเศรษฐกิจ และความไมแนนอนทางการเมือง
เปนตน ความเส่ียงเหลาน้ีสงผลกระทบตอความตองการในการเชาอสังหาริมทรัพย เชน
ในกรณีโรงแรม สภาวการณตางๆ อาจสงผลตอการทองเท่ียวและทําใหผูเขาพักโรงแรม
ลดลง เปนตน
2. ภาวะการแขงขันในแตละอุตสาหกรรมท่ีสูงข้ึน เชน การมีผูประกอบการรายใหมใน
อุตสาหกรรมเซอรวิสอพารทเมนท อุตสาหกรรมโรงแรม เปนตน อาจทําใหผูเชาหรือ
ผูใชบริการลดลง ซ่ึงสงผลตอรายไดของกองทุนรวม

■ ความเส่ียงจากปจจัยภายใน
1. กองทุนรวมอสังหาริมทรัพยสวนใหญจะลงทุนในอสังหาริมทรัพยเพียงช้ินเดียว หรือหาก
ลงทุนหลายช้ินก็จะเปนอสังหาริมทรัพยประเภทเดียวกันที่ไมมีการกระจายการลงทุน
เทาที่ควร ดังนั้น หากเกิดปจจัยใดๆ ท่ีมีผลกระทบตออสังหาริมทรัพยช้ินน้ันหรือหมวด
อุตสาหกรรมอสังหาริมทรัพยน้ัน ก็จะสงผลคอนขางมากตอรายไดและผลประกอบการ
ของกองทุนรวม
2. ความเส่ียงจากผูเชา กรณีที่มีผูเชาอสังหาริมทรัพยจากกองทุนรวมเพื่อนําไปบริหารตอ
รายไดของกองทุนจะมาจากคาเชาจากผูเชารายน้ันเทานั้น ดังนั้น หากผูเชาไมสามารถ
จายคาเชาและปฏิบัติตามเงื่อนไขสัญญาเชาตามที่ไดตกลงกันไวจนทําใหกองทุนรวม
ตองหาผูเชารายใหมมาบริหารอสังหาริมทรัพยตอ ก็จะมีผลกระทบใหกระแสรายไดของ
กองทุนรวมตองหยุดชะงักหรือลดลงได
3. ประสิทธิภาพในการบริหารอสังหาริมทรัพย และความจําเปนในการปรับปรุงหรือบูรณะ
ซอมแซมทรัพยสิน ซ่ึงอาจกระทบตอการหารายไดในบางชวงของกองทุนรวม
4. ความเส่ียงจากการขาดสภาพคลอง เนื่องจากกองทุนรวมอสังหาริมทรัพยเปนกองทุนปด
และแมวาจะมีขอบังคับใหนําหนวยลงทุนของกองทุนประเภทน้ีไปจดทะเบียนไวใน
ตลาดหลักทรัพยฯ เพ่ือเพ่ิมสภาพคลองแลว แตปริมาณการซื้อขายหนวยลงทุน

362 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

อสังหาริมทรัพยในตลาดหลักทรัพยฯ ก็ยังมีนอยและเกิดขึ้นไมบอย ดังนั้น ผูลงทุนอาจ
มีปญหาในเรื่องสภาพคลองในการขายหนวยลงทุนได
• กองทุนรวมอสังหาริมทรัพยเหมาะกับผูลงทุนประเภทใด
กองทุนรวมอสังหาริมทรัพยเหมาะกับผูลงทุนที่ตองการลงทุนระยะยาว และตองการผลตอบแทน
ที่สมํ่าเสมอ สามารถยอมรับความเส่ียงท่ีอาจเกิดขึ้นจากความผันผวนของตลาดอสังหาริมทรัพย ซ่ึงอาจ
กระทบตอรายไดจากคาเชาของกองทุน อยางไรก็ตาม ความผันผวนของคาเชาซึ่งเปนแหลงรายไดหลัก
ของกองทุนรวมอสังหาริมทรัพย ยังนอยกวาเมื่อเปรียบเทียบกับความผันผวนซ่ึงอาจไดรับจากการลงทุน
ในหุนสามัญ

กองทรัสตเพื่อการลงทุนในอสังหาริมทรัพย (real estate investment trusts: REITs)
เปนกองทรัพยสินที่ลงทุนในอสังหาริมทรัพยแตมีลักษณะเปนกองทรัสต ไมใชนิติบุคคลเหมือน
กองทุนรวมอสังหาริมทรัพย โดยกองทรัพยสินตองลงทุนในอสังหาริมทรัพยไมนอยกวา 500 ลานบาท
ถือกรรมสิทธิโดยทรัสตี (trustee) ซ่ึงทรัสตีมีอํานาจดูแลและบริหารจัดการทรัพยสินในกองทรัสตรวมท้ังดูแล
การปฏิบัติหนาที่ของผูจัดการกองทรัสต (REITs Manager) เพ่ือประโยชนของผูถือใบทรัสต โดยผูถือใบทรัสต
จะเปนผูรับประโยชนในทรัพยสินของกองทรัสต โดย REITs จะอยูภายใตการกํากับดูแลของสํานักงาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต.
• ผลตอบแทนและความเส่ียงของกอง REITs
ผลตอบแทนจากการลงทุนในกอง REITs น้ันเหมือนผลตอบแทนจากการลงทุนในกองทุนรวม
อสังหาริมทรัพย กลาวคือ เมื่อ REITs ไดรับรายไดจากการนําอสังหาริมทรัพยนั้นไปบริหารและหักคาใชจาย
แลว บวกกับกําไรหรือขาดทุนจากการขายอสังหาริมทรัพย หากมีกําไรจะจายเงินปนผลใหผูถือหนวยลงทุน
ไมนอยกวารอยละ 90 ของกําไรสุทธิ ซ่ึงจะจายเปนประจําทุกปหรือทุกไตรมาส แลวแตนโยบายของกอง
REITs และผลตอบแทนอีกประการหน่ึง คือ กําไรจากการขายหนวยลงทุนในตลาดหลักทรัพยฯ สําหรับ
ความเสี่ยงของกอง REITs ก็จะใกลเคียงกับความเส่ียงของกองทุนรวมอสังหาริมทรัพย แตจะมีความเสี่ยง
ท่ีเพ่ิมเติมจากความเส่ียงของกองทุนรวมอสังหาริมทรัพยเน่ืองจากลักษณะเง่ือนไขในการจัดการของกองทุน
REITs นั้นมีความยืดหยุนกวากองทุนรวมอสังหาริมทรัพย ซ่ึงสามารถระบุความเสี่ยงของกอง REITs ได
ดังน้ี

■ ความเสี่ยงจากปจจัยภายใน
1. ความเส่ียงจากปญหาท่ีเกิดจากทรัพยสินท่ีนําเงินไปลงทุน ธุรกิจบางประเภทมีโครงสราง
รายไดที่ไมสมํ่าเสมอ เชน โรงแรมมีรายไดเฉพาะในชวงเทศกาลปใหมสูงกวาชวงที่เหลือ
ของป หรือสนามกอลฟจะไมคอยมีคนเขาไปใชบริการชวงหนาฝน ทําใหรายไดและ
ผลตอบแทนที่ผูลงทุนจะไดรับไมสมํ่าเสมอ หากเปนอาคารสํานักงาน หรือโรงงาน รายได

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 363

ความรูŒเบื้องตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

จะมีความสมํ่าเสมอมากกวา เนื่องจากผูเชาสวนใหญจะทําสัญญาเชาเปนระยะเวลานาน
อีกมุมหนึ่งที่จะตองพิจารณาคือ ทําเลของอสังหาริมทรัพยที่กอง REITs นําเงินไปลงทุน
กรณีท่ีกอง REITs มีทรัพยสินเพียงแหงเดียวแลวต้ังอยูในพ้ืนท่ีที่เกิดปญหาข้ึน เชน เกิด
สึนามิหรือไฟไหมจนไมมีผูเขาไปใชบริการก็อาจจะทําใหกอง REITs นั้นขาดรายไดจนกวา
ภัยพิบัติจะหมดไป และทรัพยสินตองถูกซอมแซมใหสามารถกลับมาใชงานไดอีกครั้ง
อยางไรก็ตาม หากกอง REITs มีการลงทุนในอสังหาริมทรัพยหลายแหงก็จะเปนการ
กระจายความเส่ียงไดดีขึ้น
2. ความเสี่ยงจากการกูยืมเงิน ในกรณีที่กอง REITs กูยืมเงินในอัตราสวนที่สูง และ REITs
Manager สามารถบริหารเงินที่กูยืมมาลงทุนทํากําไรไดงอกเงยกวาอัตราดอกเบ้ียเงินกู
ก็จะทําใหกอง REITs มีกําไรที่สูงข้ึน และมีโอกาสจายเงินปนผลในจํานวนท่ีสูงข้ึน
เชนเดียวกัน อยางไรก็ตาม หาก REITs Manager บริหารผิดพลาด ก็มีโอกาสทําให
กอง REITs เกิดการขาดทุนไดงายกวากอง REITs ท่ีไมมีการกูยืมเงินหรือกูยืมมาเปน
สวนนอย ดังน้ัน จึงควรพิจารณาถึงสัดสวนการกูยืมเงิน หากไมสามารถรับความเสี่ยง
ที่เพ่ิมขึ้นจากการกูยืมเงิน ก็ควรลงทุนในกอง REITs ที่ไมมีการกูยืมเงิน แตหากมั่นใจ
REITs Manager วาสามารถบริหารเงินกูมาลงทุนไดดี เพื่อกําไรและเงินปนผลที่สูงข้ึน
ก็แนะนําใหลงทุนในกอง REITs ที่มีการกูเงินมาลงทุนเพิ่มไดตามความเหมาะสม
3. การรับประกันรายได กอง REITs อาจมีการรับประกันรายได โดยอยางนอยตองมีผูรับ
ประกันรายได 1 รายที่เปนนิติบุคคล ยกตัวอยางเชน ในชวงแรกหลังจากกอง REITs เขา
ทาํ การซอ้ื ขายในตลาดหลักทรัพยฯ อาจมผี ูรับประกันรายไดมารบั ประกนั การจายเงนิ ปน ผล
ขั้นตํ่า ซ่ึงชวยใหผูลงทุนมั่นใจวาจะมีรายไดท่ีแนนอน อยางไรก็ตาม ผูลงทุนควรพิจารณา
ถึงเครดิตของผูรับประกันรายไดดวย และศักยภาพท่ีแทจริงของกอง REITs ในระยะยาว
มากกวาท่ีจะดูเพียงการรับประกันในชวงสั้นๆ เพียงไมก่ีป
4. อัตราการจายเงินปนผลและโอกาสการเติบโตของเงินปนผลในอนาคต อัตราเงินปนผล
ท่ีคํานวณไดมาจากสูตร “จํานวนเงินปนผลตอหนวย หารดวย ราคาซ้ือหนวยลงทุน”
น้ันจะแสดงใหเห็นวากอง REITs นั้นมีความนาสนใจลงทุนในแงของการลงทุนเพ่ือใหได
กระแสเงินสดรับ ยิ่งมากก็ย่ิงดี ความเส่ียงท่ีราคาในตลาดจะตํ่าลงไปหลังจากซื้อก็นอยลง
นอกจากน้ีโอกาสการเติบโตของเงินปนผลในอนาคตก็ควรตองนํามาพิจารณารวมดวย
กอง REITs ที่มีการจายปนผลเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทุกปยอมนาจูงใจใหมีเงินเขามาลงทุน
มากกวากอง REITs ท่ีมีอัตราเงินปนผลปรับตัวข้ึนชาหรือไมขึ้นเลย อยางไรก็ตาม
หากกอง REITs มีอัตราการจายเงินปนผลลดลงจนอยูในระดับต่ําเกินไป อันเน่ืองมาจาก
ราคาตลาดท่ีสูงข้ึนอยางรวดเร็ว หรือกอง REITs เกิดปญหาจนจายเงินปนผลนอยลง
ราคาตลาดก็มีโอกาสท่ีจะปรับตัวลงมาแรงไดเชนกัน

364 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

• กอง REITs เหมาะกับผูลงทุนประเภทใด
กอง REITs นั้นเหมาะกับผูลงทุนท่ีสนใจการลงทุนในอสังหาริมทรัพย แตไมตองการใชเงินลงทุน
จํานวนมากเหมือนกับการลงทุนโดยตรงในอสังหาริมทรัพย มีสภาพคลองที่สูงกวาพรอมทั้งยังมีทางเลือก
ในการลงทุนในอสังหาริมทรัพยไดหลากหลายประเภทมากข้ึน (เชน ศูนยการคา อาคารสํานักงาน โรงแรม
ศูนยแสดงสินคาและการประชุม ฯลฯ) ในขณะเดียวกัน ผูลงทุนก็จะมีโอกาสไดรับผลตอบแทนในระดับที่ดี
ภายใตการบริหารจัดการอสังหาริมทรัพยของผูเชี่ยวชาญและมีประสบการณ การลงทุนใน REITs จะเปน
ทางเลือกในการลงทุนที่เนนการไดรับผลตอบแทนในรูปสวนแบงกําไรท่ีมีความสม่ําเสมอในระยะยาว รวมถึง
มีโอกาสไดรับกําไรจากการเพิ่มขึ้นของราคาประเมิน (appraised value) ของอสังหาริมทรัพยท่ีกอง REITs
ลงทุน

ตารางท่ี 9-4 เปรียบเทียบความแตกต‹างระหว‹างกองทุนรวมอสังหาริมทรัพยและ REITs

หัวขŒอความแตกต‹าง กองทุนรวมอสังหาริมทรัพย REITs

1. จัดตั้งข้ึนตามกฎหมาย กฎหมายวาดวยหลักทรัพยและ กฎหมายวาดวยทรัสตเพ่ือธุรกรรม
ตลาดหลักทรัพย ในตลาดทุน

2. สถานะของกองทุน นิติบุคคล กองทรัพยสิน

3. ผูรับผิดชอบบริหารจัดการ บริษัทจัดการ ทรัสตี

4. ผูมีชื่อเปนเจาของทรัพยสิน กองทุนรวมอสังหาริมทรัพย ทรัสตี

5. ผูมีชื่อเปนคูสัญญาในการลงทุน กองทุนรวมอสังหาริมทรัพย ทรัสตี

6. ผูเก็บรักษาทรัพยสิน ผูดูแลผลประโยชน ทรัสตี

7. การลมละลายเน่ืองจากการ ลมละลายไดเพราะเปนนิติบุคคล ลมละลายไมได
จัดการกองทุน

8. การคุมครองทรัพยสิน ถาผูดูแลลมละลาย ทรัพยสิน ถาทรัสตีลมละลาย กองทรัสต
บางประเภทท่ีฝากไว อาจถูก จะถูก ring fence ออกจาก
รวมเขาไวในกองลมละลาย กองลมละลาย

ขอมูลจากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต.

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 365

ความรูŒเบื้องตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

กองทุนรวมโครงสรางพ้ืนฐาน (infrastructure fund)
คือ กองทุนรวมประเภทหน่ึงท่ีต้ังข้ึนเพ่ือระดมทุนจากผูลงทุนทั่วไปท้ังรายยอยและสถาบัน สําหรับ
นําไปใชพัฒนากิจการโครงสรางพ้ืนฐานเพื่อประโยชนสาธารณะของประเทศ ไมวาจะเปนโครงการของรัฐ
หรือเอกชน ท้ังหมด 12 ประเภท คือ ระบบขนสงทางรางหรือทางทอ ไฟฟา ประปา ถนนทางพิเศษหรือ
ทางสัมปทาน ทาอากาศยานหรือสนามบิน ทาเรือนํ้าลึก โทรคมนาคมหรือโครงสรางพ้ืนฐานดานเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร พลังงานทางเลือก ระบบบริหารจัดการนํ้าหรือการชลประทาน ระบบปองกัน
ภัยธรรมชาติ ระบบกําจัดของเสีย และกิจการโครงสรางพ้ืนฐานหลายกิจการประกอบกัน โดยกองทุนรวม
ที่จะจัดต้ังนั้น จะตองระบุเฉพาะเจาะจงวาจะนําเงินไปลงทุนในกิจการโครงสรางพ้ืนฐานประเภทใด ทั้งนี้
สวนใหญโครงสรางพื้นฐานเปนโครงการท่ีบริหารและพัฒนาโดยรัฐบาลและรัฐวิสาหกิจ ซึ่งตองการเงินลงทุนสูง
การรอการจัดสรรงบประมาณหรือการกูเงินจึงอาจตองใชเวลานาน ดังนั้น การระดมทุนผานกองทุนรวม
โครงสรางพื้นฐานจะทําใหกิจการที่เกี่ยวของกับสาธารณูปโภคสามารถนําเงินไปเร่ิมทําและพัฒนาโครงการ
ไดรวดเร็วย่ิงข้ึน อีกท้ังยังเปนทางเลือกในการระดมทุนของภาคเอกชนในการพัฒนากิจการโครงสรางพื้นฐาน
เหลานี้ไดเชนกัน
• ผลตอบแทนกองทุนรวมโครงสรางพื้นฐานอยูใน 2 รูปแบบ คือ

1. เงินปนผล (dividend) คือ สวนแบงกําไรจากรายไดของกิจการโครงสรางพื้นฐานที่มาจาก
คาเชา คาบริการ และอื่นๆ หักดวยรายจาย นํามาจายปนผลใหกับผูถือหนวยลงทุน ซ่ึง
สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. กําหนดใหจายปนผลไมตํ่ากวารอยละ 90 ของกําไรสุทธิที่
ปรับปรุงแลว (รายการท่ีปรับปรุง คือ กําไรท่ียังไมเกิดข้ึน (unrealized gain) จากการประเมิน
ราคาทรัพยสิน เงินสํารองท่ีกันไวเพื่อซอมแซม บํารุงรักษา หรือปรับปรุงกิจการโครงสราง
พ้ืนฐาน เงินสํารองท่ีกันไวเพื่อจายชําระหน้ีเงินกูยืมหรือภาระผูกพันของกองทุนรวม ตาม
นโยบายการกูยืมเงิน เปนตน) โดย บลจ. ตองจายเงินปนผลอยางนอยปละครั้ง (หรืออาจ
กําหนดจายปละหลายครั้ง เชน จายทุกไตรมาส หรือจายทุก 6 เดือนก็ได) ท้ังนี้ กิจการ
โครงสรางพ้ืนฐานบางโครงการที่กองทุนเขาลงทุนจะมีผลประกอบการที่ชัดเจนและไมคอย
ผันผวน ผูลงทุนจึงสามารถลงทุนระยะยาวเพ่ือรับเงินปนผลไดอยางตอเนื่อง ท้ังนี้ ผูลงทุน
บุคคลธรรมดาจะไดรับยกเวนภาษีเงินปนผลท่ีไดรับจากการลงทุนในกองทุนรวมโครงสราง
พ้ืนฐาน เปนเวลา 10 ปนับแตปภาษีที่มีการจดทะเบียนจัดตั้งกองทุนรวม ภายหลังครบกําหนด
10 ป เงินปนผลดังกลาวจะถูกหักภาษี ณ ท่ีจายอัตราปกติรอยละ 10

2. กําไรจากสวนตางราคา (capital gain) เน่ืองจากกองทุนเขาจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพยฯ
ผูลงทุนมีโอกาสไดรับกําไร (หรือ ขาดทุน) จากสวนตางราคาท่ีซื้อขาย ท้ังนี้ การเพ่ิมขึ้นหรือ
ลดลงของราคาซื้อขายจะข้ึนกับผลการดําเนินงานของกองทุน และสภาวะตลาด

366 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

• ความเส่ียงที่ควรพิจารณากอนการลงทุนในกองทุนรวมโครงสรางพื้นฐาน มีดังน้ี
1. ผูลงทุนควรพิจารณาถึงประเภทของกิจการที่กองทุนรวมโครงสรางพ้ืนฐานไปลงทุน ซึ่งกิจการ
แตละประเภทมีความเสี่ยงของการสรางรายไดและใหผลตอบแทนที่ตางกันออกไป นอกจากนี้
กองทุนรวมโครงสรางพ้ืนฐานยังไดรับอนุญาตใหลงทุนในโครงการที่ยังไมแลวเสร็จ (greenfield
project) ผูลงทุนจึงควรใหความสําคัญกับความคืบหนาการกอสรางของโครงการดวย เพราะ
โครงการที่ยังไมแลวเสร็จมีความเสี่ยงที่จะเกิดความลาชา และอาจกอใหเกิดตนทุนของ
โครงการท่ีมากขึ้น หากเทียบกับโครงการที่สรางเสร็จและมีกระแสรายรับแลว (brownfield
project)
2. ความเส่ียงดานสภาพคลองในการซื้อขาย และราคาหนวยลงทุนท่ีอาจลดลง เน่ืองจาก
หนวยลงทุนของกองทุนรวมโครงสรางพ้ืนฐาน (สําหรับโครงการท่ีสรางเสร็จและมีกระแส
รายรับแลว) ตองเขาจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพยฯ ผูลงทุนอาจเผชิญกับความเส่ียงในดาน
ของสภาพคลองในการซ้ือขายของหนวยลงทุน นอกจากนี้ ราคาซื้อขายหนวยลงทุนของ
กองทุนรวมโครงสรางพื้นฐานที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพยฯ เปนราคาที่เกิดจากกลไก
ตลาด ซึ่งข้ึนอยูกับความตองการของผูซ้ือและผูขาย และปจจัยอีกหลายดานเชน ภาวะ
เศรษฐกิจ การเมือง หรือแนวโนมของอุตสาหกรรมของกิจการท่ีกองทุนรวมโครงสรางพ้ืนฐาน
เขาไปลงทุน ตลอดจนการคาดการณผลการดําเนินงานในอนาคตของกองทุนรวมโครงสราง
พื้นฐาน
3. กองทุนรวมโครงสรางพื้นฐานยังมีความเส่ียงตอการเปลี่ยนแปลงดานเทคโนโลยี การแขงขัน
การเสื่อมสภาพของทรัพยสิน รวมถึงความเส่ียงที่เกิดจากการกระจุกตัวของทรัพยสินท่ี
กองทุนรวมโครงสรางพื้นฐานไปลงทุน ดังนั้น ผูลงทุนควรพิจารณาวากองทุนรวมโครงสราง
พื้นฐานท่ีจะลงทุนมีนโยบายและมาตราการเพ่ือปองกันความเสี่ยงเหลานี้อยางดีหรือไม

• กองทุนรวมโครงสรางพื้นฐานเหมาะกับผูลงทุนประเภทใด
กองทุนรวมโครงสรางพ้ืนฐานเหมาะกับผูลงทุนท่ีนิยมการลงทุนระยะยาว เนนการรับผลตอบแทน
ในรูปของเงินปนผลและมีเวลาศึกษารายละเอียดของขอมูลอยางครบถวนเนื่องจากโครงสรางพ้ืนฐาน
แตละประเภทมีรายละเอียดของธุรกิจและความเส่ียงท่ีแตกตางกันออกไปคอนขางมาก
ท้ังน้ี กองทุนรวมโครงสรางพื้นฐานมีรูปแบบการลงทุนที่คลายคลึงกับกองทุนรวมอสังหาริมทรัพย
แตแตกตางกันที่กองทุนรวมอสังหาริมทรัพยเนนการลงทุนที่มีรายไดจากการปลอยเชาอสังหาริมทรัพย
ในขณะที่เงินลงทุนในกองทุนรวมโครงสรางพื้นฐาน จะนําไปลงทุนในโครงการพัฒนาโครงสรางพ้ืนฐานตางๆ
ของรัฐวิสาหกิจ เอกชน หรือสวนราชการ ตามท่ีนโยบายการลงทุนของแตละกองกําหนดไว โดยรายไดของ
กองทุนจะมาจากกระแสรายรับที่จะไดมาจากการดําเนินงานในอนาคตของโครงการเหลาน้ี เชน เงินจาก
การเก็บคาทางดวน คาขายกระแสไฟฟา ซ่ึงจะมาจายเปนผลตอบแทนคืนใหแกผูลงทุน ตามจํานวน และ
ระยะเวลาท่ีกําหนด นอกจากน้ี กองทุนรวมโครงสรางพื้นฐาน ยังไดรับอนุญาตใหนําเงินไปลงทุนในทรัพยสิน

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 367

ความรูŒเบื้องตŒนเกี่ยวกับการลงทุนในกองทุนรวม

ของโครงการท่ียังอยูในข้ัน Greenfield Projects ได ขณะที่กองทุนรวมอสังหาริมทรัพยกําหนดใหตองลงทุน
ในอสังหาริมทรัพยที่สรางเสร็จแลว หรือถายังสรางไมเสร็จ ก็ตองกอสรางไปแลวไมนอยกวารอยละ 70 ของ
มูลคาโครงการ

กองทุนรวมผสม (mixed fund)

กองทุนรวมท่ีมีนโยบายการลงทุนในตราสารทุน ตราสารหนี้ หรือสินทรัพยทางเลือก ตามท่ีสํานักงาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต. กําหนด โดยไมกําหนดสัดสวนการลงทุนในทรัพยสินแตละประเภทไวอยางชัดเจน
แนนอนในโครงการจัดการกองทุนรวม หรือมีการกําหนดสัดสวนการลงทุนในทรัพยสินแตละประเภทใน
ขณะใดๆ ไวอยางชัดเจนแนนอนในโครงการก็ได

9.4.3 แบ‹งตามลักษณะพิเศษ
กองทุนรวมตลาดเงิน (money market fund)

เปนกองทุนรวมท่ีมีนโยบายการรับซื้อคืนหนวยลงทุนทุกส้ินวันทําการ โดยมีนโยบายการลงทุนท่ี
ลงทุนในเงินฝากของธนาคาร หรือตราสารหน้ี เชน ตั๋วเงินคลัง ต๋ัวแลกเงิน ตั๋วสัญญาใชเงิน หรือพันธบัตร
และหุนกูเอกชน ซ่ึงตราสารหนี้ท่ีลงทุนตองมีอายุคงเหลือไมเกิน 397 วันนับต้ังแตวันท่ีลงทุน ท้ังน้ีตราสารหน้ี
ที่ลงทุนตองไมเปนหุนกูดอยสิทธิ รวมถึงตองดํารงอายุถัวเฉลี่ยแบบถวงน้ําหนักของกระแสเงินสดที่ไดรับ
จากสินทรัพยที่กองทุนรวมลงทุน (portfolio duration) ในขณะใดขณะหน่ึงไมเกิน 92 วัน ท้ังน้ี กองทุนรวม
ตลาดเงินสามารถลงทุนในทรัพยสินท่ีเปนสกุลเงินบาท หรือสกุลเงินตางประเทศได ซึ่งหากมีการลงทุน
ในทรัพยสินท่ีเปนสกุลเงินตางประเทศจะตองมีสัดสวนไมเกินรอยละ 50 ของมูลคาทรัพยสินสุทธิของ
กองทุนรวม รวมถึงตองมีการปองกันความเส่ียงดานอัตราแลกเปล่ียนเต็มจํานวนตลอดเวลาท่ีมีการลงทุนใน
ทรัพยสินนั้น

เงนิ ฝากและตราสารหนที้ ก่ี องทนุ รวมตลาดเงนิ ลงทนุ ไดจ ะมอี นั ดบั ความนา เชอื่ ถอื สงู (อยใู น 2 อนั ดบั แรก
จากการจัดอันดับความนาเช่ือถือระยะส้ัน หรืออยูใน 3 อันดับแรกจากการจัดอันดับความนาเช่ือถือระยะยาว)
รวมทั้งกองทุนรวมตลาดเงินจะมีการลงทุนในทรัพยสินที่มีสภาพคลองสูงในขณะใดๆ รวมกันมากกวาเทากับ
รอยละ 10 ของมูลคาทรัพยสินสุทธิ ทําใหกองทุนรวมตลาดเงินเปนกองทุนท่ีมีสภาพคลองสูง และมีโอกาส
ผิดนัดชําระหนี้จากตราสารที่ลงทุนต่ํามาก

กองทุนรวมประเภทน้ีจึงเหมาะสําหรับผูลงทุนที่ตองการใชเปนที่พักเงินเพ่ือบริหารจัดการสภาพคลอง
ในชวงระยะเวลาสั้นๆ หรือตองการลงทุนในระยะสั้น และเปนผูที่ยอมรับความเสี่ยงไดในระดับต่ําใกลเคียง
กับการฝากเงินท่ัวๆ ไป ขอดีของกองทุนรวมตลาดเงินคือ มีสภาพคลองสูง และมีความผันผวนของ
มูลคาหนวยลงทุนนอย โดยท่ีผลตอบแทนของกองทุนรวมตลาดเงินในรูปของกําไรสวนเกินมูลคาไดรับการ
ยกเวนภาษี ในขณะเดียวกันกองทุนรวมตลาดเงินมีความเสี่ยงอยูในระดับท่ีต่ํากวากองทุนรวมตราสารหน้ี

368 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

กองทุนรวมมุงรักษาเงินตน (capital protected fund)

คือ กองทุนรวมท่ีมีนโยบายการลงทุนโดยมีการกําหนดแผนการลงทุนเพื่อมุงใหเกิดการรักษาเงินตน
ของผูลงทุนท้ังจํานวนตามที่ระบุไวในโครงการ โดยเปนการลงทุนในทรัพยสินท่ีมีความเส่ียงตํ่าอยางใด
อยางหนึ่งหรือหลายอยาง ดังน้ี ตราสารภาครัฐไทย เงินฝากหรือบัตรเงินฝาก ท่ีออกโดยธนาคารออมสิน
หรือตราสารภาครัฐตางประเทศ เงินฝาก บัตรเงินฝาก หรือ P/N ท่ีออกโดยสถาบันการเงิน ท่ีมีอันดับ
ความนาเช่ือถืออยางใดอยางหน่ึง เชนเดียวกับกองทุนรวมตลาดเงิน

นอกจากน้ีกองทุนรวมมุงรักษาเงินตน จะมีการระบุอัตราสวนการลงทุนข้ันตํ่าในทรัพยสินที่ลงทุน
ไวในโครงการเพื่อแสดงวาอัตราสวนการลงทุนท่ีกําหนดน้ันสามารถรักษาเงินตนท้ังจํานวนไดตามระยะเวลา
ที่ระบุไวและระบุรายละเอียดเกี่ยวกับการรักษาเงินตนไวอยางชัดเจน

ในกรณีท่ีกองทุนรวมมุงรักษาเงินตนมีการลงทุนซึ่งมีความเส่ียงเกี่ยวกับตางประเทศ กองทุนจะตอง
มีมาตรการปองกันความเส่ียงจากอัตราแลกเปลี่ยนเต็มจํานวนตลอดเวลา

ผลตอบแทนของกองทุนรวมประเภทนี้จะไดรับอยางสมํ่าเสมอแตในจํานวนท่ีไมมากนัก เนื่องจาก
กองทุนรวมสามารถลงทุนในประเภททรัพยสินที่จํากัด ซึ่งเปนทรัพยสินที่มีความเสี่ยงต่ํา

กองทุนรวมประเภทน้ีจะเหมาะกับผูลงทุนท่ีรับความเส่ียงไดคอนขางจํากัด และไมตองการที่จะ
สูญเสียเงินตนเกินกวาที่ระบุไวในโครงการลงทุน หากการลงทุนไมไดผลอยางท่ีผูลงทุนคาดหวังไว

กองทุนรวมหมวดอุตสาหกรรม (sector fund)

เปนกองทุนรวมท่ีมุงลงทุนโดยเฉพาะเจาะจงเพียงบางหมวดอุตสาหกรรม หรือ Sector Fund เชน
ลงทุนเฉพาะหมวดพลังงานหรือธนาคารพาณิชย ซ่ึงเปนกองทุนที่มีความเสี่ยงสูงกวากองทุนตราสารทุนทั่วไป
เน่ืองจากเปนกองทุนที่มีนโยบายการลงทุนเฉพาะในหมวดอุตสาหกรรมท่ีกําหนดเอาไวเทานั้น ยกตัวอยาง
เชน ในป พ.ศ. 2555 แมวาดัชนีตลาดหุนไทยจะเพิ่มขึ้นประมาณ 35% และกองทุนรวมตราสารทุน (หุน)
ทําผลตอบแทนเฉล่ียไดประมาณ 40% แตผลตอบแทนของหุนกลุมพลังงานกลับทําไดเพียงรอยละ 8–9
เทาน้ัน เน่ืองจากกองทุนรวมประเภทน้ีไมมีการกระจายการลงทุน มูลคาของกองทุนรวมหมวดอุตสาหกรรม
อาจปรับข้ึนสูงมากอยางมีนัยสําคัญหากอุตสาหกรรมท่ีกองทุนรวมไปลงทุนมีอัตราการเติบโตที่เพิ่มข้ึน
อยางมีนัยสําคัญ ในทางตรงกันขาม มูลคาของกองทุนรวมหมวดอุตสาหกรรมอาจลดลงอยางมากหรือ
อาจประสบกับผลตอบแทนขาดทุนหากหมวดอุตสาหกรรมที่กองทุนรวมไปลงทุนอยูในสภาวะชะลอตัว
ดังนั้น ผูลงทุนที่เลือกลงทุนในกองทุนรวมหมวดอุตสาหกรรมจึงควรมีความรูความเขาใจใหสอดคลองกับ
ระดับความเส่ียงดวย

ความเสี่ยงหลักของกองทุนรวมหมวดอุตสาหกรรมจึงเปนการกระจุกตัวของการลงทุนในหมวด
อุตสาหกรรมใดอุตสาหกรรมหนึ่ง ซ่ึงหากหมวดอุตสาหกรรมน้ันๆ ที่กองทุนรวมไปลงทุนไวประสบวิกฤติ
อันเน่ืองจากปจจัยภายนอกที่ไมสามารถควบคุมได เชน วิกฤติเศรษฐกิจ หรือปญหาอันเน่ืองมาจากความ
ไมสมดุลของอุปสงคและอุปทานของตลาด มูลคาและผลตอบแทนจากกองทุนรวมนั้นอาจลดลงได แต

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 369

ความรูŒเบ้ืองตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

ในทางตรงกันขาม หากสภาวะเศรษฐกิจเอ้ือตอหมวดอุตสาหกรรมท่ีกองทุนรวมไดลงทุนไว มูลคาและ
ผลตอบแทนของกองทุนรวมก็อาจสูงมากข้ึน

กองทุนรวมหมวดอุตสาหกรรมจะเหมาะสําหรับผูลงทุนที่ตองการผลตอบแทนที่ใกลเคียงกับการ
เคล่ือนไหวของดัชนีรายหมวดอุตสาหกรรมท่ีกองทุนรวมไดลงทุนไวและเขาใจถึงลักษณะของหมวด
อุตสาหกรรมนั้นเปนอยางดี พรอมทั้งสามารถรับความเสี่ยงตอความผันผวนของมูลคาและผลตอบแทน
ของกองทุนรวมท่ีอาจลดลงอยางมากไดในสภาวะท่ีหมวดอุตสาหกรรมน้ันๆ ประสบกับวิกฤติเศรษฐกิจ

กองทุนรวมหนวยลงทุน หรือกองทุนรวมที่ลงทุนในกองทุนรวม (fund of funds)

เปนกองทุนรวมท่ีมีนโยบายหลักท่ีจะลงทุนในกองทุนรวมอื่นๆ (โดยเฉล่ียไมนอยกวารอยละ 80 ของ
มูลคาทรัพยสินสุทธิ) เพ่ือเปนการอํานวยความสะดวกใหกับผูลงทุนท่ีประสงคจะกระจายการลงทุนของตนไป
ในกองทุนรวมท่ีมีผลการดําเนินงานดี โดยอาจจะเนนลงทุนเฉพาะในกองทุนรวมเพียงกองทุนใดกองทุนหนึ่ง
โดยมีสถานะการลงทุน (net exposure) ในกองทุนนั้นไมนอยกวารอยละ 80 ของมูลคาทรัพยสินสุทธิ
เรยี กกองทนุ รวมประเภทนวี้ า กองทนุ รวมฟด เดอร (feeder fund) หรอื อาจจะลงทนุ ในกองทนุ รวมหลายกองทนุ
ที่มีนโยบายการลงทุนแตกตางกันก็ได ซึ่งจะเรียกกองทุนรวมประเภทนี้วา กองทุนรวมหนวยลงทุน (fund of
funds) กองทุนรวมหนวยลงทุนสวนใหญจะเปนกองทุนรวมที่ลงทุนในตางประเทศ เน่ืองจากการไปลงทุนเอง
ในตราสารตางประเทศ บางอยางอาจมีขอจํากัดดานขอมูล ความเช่ียวชาญ หรือกฎหมาย จึงเลือกใชวิธี
ระดมเงินจัดต้ังเปนกองทุนรวม แลวนําเงินไปลงทุนผานกองทุนรวมที่จัดต้ังอยูแลวในตางประเทศ ซึ่งมี
ผูจัดการกองทุนท่ีเชี่ยวชาญในตางประเทศบริหารอยู

ผลตอบแทนและความเส่ียงของกองทุนรวมหนวยลงทุนจะข้ึนอยูกับลักษณะของกองทุนที่ไปลงทุน
เชน หากไปลงทุนในกองทุนรวมหุนท่ีมีความเส่ียงสูงก็อาจจะไดรับผลตอบแทนท่ีคาดหวังสูงขึ้นดวยเชนกัน
ทั้งนี้ กองทุนรวมหนวยลงทุนท่ีลงทุนในกองทุนรวมหุนจําเปนตองพึ่งความสามารถและความชํานาญของ
ผูจัดการกองทุนรวมในการจัดสรรเงินลงทุน รวมถึงความสามารถในการกระจายความเส่ียงจากการลงทุน
ท่ีมีประสิทธิภาพ

การลงทุนในกองทุนรวมหนวยลงทุนน้ัน เหมาะสําหรับผูลงทุนที่ตองการกระจายการลงทุนใน
หลายกองทุน ซึ่งบางกองทุนเปนการลงทุนในตางประเทศและในหลักทรัพยที่ผูลงทุนอาจไมสามารถไปลงทุน
ไดดวยตนเองจากขอจํากัดในดานตางๆ โดยผูลงทุนหวังวาผูจัดการกองทุนจะมีความสามารถในการเลือก
ลงทุนแทนตนเองไดอยางมีประสิทธิภาพสูงสุด

370 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

กองทุนท่ีไดรับสิทธิประโยชนทางภาษี
• กองทุนรวมหุนระยะยาว (long-term equity fund หรือ LTF)

เปนกองทุนรวมตราสารทุนที่นําเงินที่ไดจากการจําหนายหนวยลงทุนไปลงทุนในหรือมีไวซ่ึงหุนสามัญ
ของบริษัทจดทะเบียนไมตํ่ากวารอยละ 65 ของมูลคาทรัพยสินสุทธิของกองทุนรวม โดยผูลงทุนท่ีซื้อ
หนวยลงทุนกองทุนรวมประเภทนี้สามารถนําเงินคาซื้อหนวยลงทุนไปเปนคาลดหยอนภาษีเงินไดไมเกิน
รอยละ 15 ของเงินไดพึงประเมินที่ไดรับซ่ึงตองเสียภาษีเงินไดในแตละป แตตองไมเกิน 500,000 บาท
โดยมีเงื่อนไขวาผูลงทุนจะตองถือหนวยลงทุนในกองทุนรวมประเภทน้ีเปนระยะเวลาไมนอยกวา 7 ปปฏิทิน
(มีการปรับเปล่ียนเกณฑจาก 5 ปปฏิทิน เปน 7 ปปฏิทิน สําหรับการลงทุนใน LTF ตั้งแตป พ.ศ. 2559
เปนตนไป) หากขายคืนหนวยลงทุนกอน จะตองคืนคาลดหยอนภาษีที่ตนไดมาพรอมกับจายเงินเพ่ิมอีก
รอยละ 1.5 ตอเดือน คูณดวยจํานวนเดือนนับจากสิ้นเดือนมีนาคมของปที่ไดยื่นแบบแสดงรายการเพื่อ
เสียภาษีเงินไดบุคคลธรรมดาและใชสิทธิลดหยอนดังกลาว

กองทุนรวม LTF นี้ เหมาะกับผูที่มีเงินไดที่ตองการลดหยอนภาษี และไมมีความชํานาญหรือ
ไมมีเวลาติดตามการลงทุนอยางใกลชิด และตองเปนผูรับความเส่ียงสูงได เน่ืองจากกองทุนรวม LTF เนน
ลงทุนในหุน แตหากผูลงทุนรับความเสี่ยงไดไมมากนัก อาจเลือกกองทุนรวม LTF ท่ีจํากัดการลงทุนในหุน
ไมเกิน รอยละ 70 สวนอีกรอยละ 30 ลงทุนในตราสารหนี้ เพื่อลดความเสี่ยงจากหุนก็ไดเชนกัน

• กองทุนรวมเพ่ือการเล้ียงชีพ (retirement matual fund หรือ RMF)
เปนกองทุนรวมประเภทหน่ึงท่ีมีวัตถุประสงคเพ่ือใหผูลงทุนใชเปนชองทางในการลงทุนหรือการ
ออมเงินแบบสมัครใจ เพื่อเตรียมเงินสํารองไวใชเล้ียงชีพในวัยเกษียณอายุ โดยทางการ คือ กรมสรรพากร
ใหสิทธิประโยชนในการลดหยอนภาษีเปนการจูงใจใหผูลงทุนลงทุนระยะยาวและตอเน่ือง
RMF มีหลากหลายนโยบายการลงทุนใหผูลงทุนเลือกท่ีจะลงทุน เชน กองทุนรวมหุนทุน กองทุนรวม
ตราสารหนี้ กองทุนรวมตลาดเงิน หรือกองทุนรวมผสม เปนตน เปนกองทุนเปดท่ีผูลงทุนสามารถซื้อหรือ
ขายคืนหนวยลงทุนไดทุกวันทําการ หรือตามระยะเวลาท่ีกําหนดไวในหนังสือช้ีชวน โดยผูลงทุนสามารถนํา
เงินคาซื้อหนวยลงทุนของ RMF ในแตละปไปหักเปนคาลดหยอนภาษีในปท่ีตนเองซ้ือได โดยมีวงเงินสูงสุด
ท่ีสามารถหักลดหยอนในแตละปไดไมเกินรอยละ 15 ของเงินไดพึงประเมินที่ไดรับซึ่งตองเสียภาษีเงินได
ในแตละป และคาซ้ือหนวยลงทุนในกองทุนรวมเพ่ือการเล้ียงชีพเม่ือรวมกับเงินสะสมของตนเองในกองทุน
สํารองเลี้ยงชีพ หรือกองทุนบําเหน็จบํานาญขาราชการ (กบข.) ประกันแบบบํานาญ และเงินสงเคราะห
ครูโรงเรียนเอกชนดวยแลวในแตละปตองไมเกิน 500,000 บาท โดยผูลงทุนจะตองลงทุนตอเน่ืองไมนอยกวา
5 ป และถือหนวยลงทุนจนกระทั่งอายุ 55 ปบริบูรณ

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 371

ความรูŒเบ้ืองตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

ผูที่เหมาะจะลงทุนใน RMF น้ัน คือผูที่ตองการออมเงินระยะยาวสําหรับใชในยามเกษียณ โดยเฉพาะ
อยางยิ่ง

■ ผูประกอบอาชีพอิสระ ซึ่งไมมีสวัสดิการออมเงินเพ่ือวัยเกษียณมารองรับ
■ ลูกจางท่ีนายจางยังไมพรอมที่จะจัดใหมีกองทุนสํารองเล้ียงชีพ ทําใหลูกจางไมสามารถสะสม

เงินลงทุนเพ่ือวัยเกษียณได
■ ลูกจางหรือขาราชการที่มีสวัสดิการออมเงินเพื่อวัยเกษียณอยูแลว แตตองการจะออมเพิ่มเติม

เพ่ือใชสิทธิประโยชนทางภาษีใหเต็มวงเงิน 500,000 บาท ตามท่ีรัฐบาลใหการสนับสนุนและ
สงเสริม
รายละเอียดเก่ียวกับสิทธิประโยชนทางภาษีของกองทุนรวม LTF และ RMF สามารถศึกษาเพิ่มเติม
ไดในบทท่ี 11 หัวขอ 11.3.4 เง่ือนไขและสิทธิประโยชนทางภาษีของกองทุนรวม LTF และ RMF

กองทุนรวมดัชนี (index fund)

กองทุนรวมดัชนี คือ กองทุนรวมที่ใชกลยุทธการลงทุนแบบเชิงรับในการบริหารกองทุน โดยผูจัดการ
กองทุนจะบริหารกลุมหลักทรัพยในรูปแบบที่เหมือนกันกับกลุมหลักทรัพยของตลาด หรืออาจใชการคัดเลือก
หลักทรัพยที่เปนตัวแทนของกลุมหลักทรัพยตลาด หรือดัชนีอางอิงมาทําการสรางกลุมหลักทรัพยเพื่อทําการ
บริหารจัดการตอไป เชน กองทุนรวมดัชนี SET50 ซ่ึงจะทําใหกองทุนน้ันมีการจัดสรรเงินลงทุนเพื่อลงทุน
ในหลักทรัพยในจํานวน และนํ้าหนักที่เหมือนกันกับหลักทรัพยที่ประกอบกันเปนดัชนี SET50 ทุกประการ
เปนตน ซึ่งในทางปฏิบัตินั้น ผูจัดการกองทุนรวมดัชนีจะเลือกลงทุนในหุนทุกตัวในอัตราสวนเดียวกับที่
หุนนั้นถูกนํามาใชในการคํานวณดัชนี แตเพ่ือเปนการลดเวลาและคาใชจายในการจัดการลงทุนตามดัชนี
ผูจัดการกองทุนจึงนิยมใชแบบจําลองทางคณิตศาสตร และโปรแกรมคอมพิวเตอรเขามาชวย อยางไรก็ตาม
ในความเปน จรงิ การลงทนุ ของกองทนุ รวมดชั นอี าจไมไ ดผ ลตอบแทนเทยี บเทา ดชั นอี า งองิ เนอื่ งจากปจ จยั ตา งๆ
เชน ผลกระทบจากคาใชจายในการจัดการกองทุน และคาธรรมเนียมตางๆ ของกองทุน หรืออาจเกิดจาก
ความคลาดเคลื่อนของตัวแปรที่กําหนดในแบบจําลอง หรือโปรแกรมคอมพิวเตอรที่ผูจัดการกองทุนนํามาใช
ในการกําหนดสัดสวนการลงทุน เปนตน ดังนั้น การลงทุนในกองทุนรวมดัชนีนี้ผูลงทุนจําเปนตองเขาใจถึง
ลักษณะของกองทุน ผลตอบแทน และความเสี่ยงท่ีอาจเกิดข้ึนจากการลงทุนดังประเด็นตางๆ ตอไปนี้

■ ตองการลงทุนระยะยาว โดยเชื่อวาดัชนีท่ีกองทุนน้ันอางอิงอยูจะปรับตัวเพิ่มข้ึนในอนาคตและ
เงินลงทุนควรเปนเงินลงทุนในระยะยาว เพื่อลดปญหาการขายหนวยลงทุนกอนเวลาที่สมควร
เน่ืองจากภาวะการลดลงของดัชนีที่กองทุนน้ันๆ อางอิง ซ่ึงเปนผลมาจากสภาวะการตกต่ําของ
ตลาดหลักทรัพยฯ

■ คาดหวังผลตอบแทนจากการลงทุนท่ีใกลเคียงกับผลตอบแทนของดัชนีอางอิง และพอใจกับ
ผลตอบแทนที่จะไดรับตามท่ีกองทุนรวมดัชนีนั้นๆ ใชอางอิง

372 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

■ สามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการกระจายความเสี่ยงของผูลงทุนที่มีเงินทุนในจํานวนจํากัด
ซ่ึงไมสามารถนําเงินทุนท่ีตนมีน้ันไปทําการซ้ือหลักทรัพยเพ่ือการกระจายความเสี่ยงได ดังน้ัน
การลงทุนในกองทุนรวมดัชนีจะชวยในการกระจายความเส่ียงใหไดเทากับความเสี่ยงของดัชนี
ที่อางอิง

กองทุนรวมอีทีเอฟ (exchange traded – fund หรือ ETF)

เปนกองทุนเปดที่มีนโยบายการลงทุนเพ่ือใหไดผลตอบแทนเปนไปในทิศทางเดียวกับดัชนีอางอิง
โดยสามารถอางอิงกับดัชนีไดทุกประเภท เชน ดัชนีราคาหลักทรัพย (หุน) ดัชนีราคาตราสารหน้ี รวมถึง
ดัชนีอางอิงราคาสินคาโภคภัณฑ เชน ทองคํา และน้ํามัน แตสวนใหญแลวจะนิยมอางอิงกับดัชนีราคา
หลักทรัพย (หุน) เพราะการคํานวณราคาทําไดงาย รวดเร็ว และมีความโปรงใส โดยกองทุนรวม ETF มีการ
จดทะเบียนซื้อขายในตลาดหลักทรัพยฯ และสามารถซ้ือขายไดเสมือนหุนท่ัวๆ ไป โดยราคาตลาดของ ETF
จะมีคาใกลเคียงกับมูลคาทรัพยสินสุทธิตอหนวยของกองทุนรวม ETF ณ ขณะน้ัน หรือท่ีนิยมเรียกกันวา
Indicative NAV (i-NAV) หรือ Real-time NAV ซ่ึงมีการคํานวณตลอดชวงเวลาซ้ือขายของตลาดหลักทรัพยฯ
ในขณะท่ีการซ้ือขายกองทุนรวมทั่วไป ผูลงทุนตองซ้ือขายผาน บลจ. หรอื ตัวแทนสนับสนุนเทาน้ัน โดยซ้ือขาย
ท่ีราคา ณ สิ้นวันเพียงราคาเดียว และมูลคา NAV ก็มีการคํานวณเพียงวันละครั้ง ณ สิ้นวัน นอกจากนี้
กองทุนรวม ETF ยังตางจากกองทุนรวมท่ัวไปตรงท่ีมีผูดูแลสภาพคลอง (market maker) ทําหนาท่ีดูแล
ราคาและสภาพคลองของกองทุนรวม ETF ในตลาดหลักทรัพยฯ เพ่ือใหผูลงทุนม่ันใจไดวาสามารถซื้อขาย
กองทุนรวม ETF ไดตลอดเวลาท่ีตองการ ณ ราคาตลาดในขณะน้ัน ท้ังน้ี เปาหมายของการจัดต้ังกองทุนรวม
ETF ก็เหมือนกับกองทุนเปดหรือกองทุนปดอ่ืนๆ ท่ัวไป คือ เพ่ือเพ่ิมทางเลือกการลงทุนแกผูลงทุน
ใหสามารถเปนเจาของพอรตการลงทุนที่มีลักษณะเหมือนดัชนีโดยผูลงทุนไมจําเปนตองลงทุนในหลักทรัพย
ทุกตัวโดยตรง แตเปนการลงทุนทางออมโดยการซื้อหนวยลงทุนของ บลจ. แทน พรอมกันนี้ยังชวยพัฒนา
ตลาดทุนใหมีความคลองตัวและมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ท้ังนี้ ผลตอบแทนจากการลงทุนในกองทุนรวม ETF ดังนี้
1. การเพมิ่ ขน้ึ /ลดลงของราคาหรอื มลู คา ของหนว ยลงทนุ (capital gain/loss) ผลู งทนุ ทถี่ อื หนว ยลงทนุ

ของกองทุนรวม ETF จะมีผลตอบแทนเหมือนกับการลงทุนในหุนของบริษัทหนึ่งบริษัทใดที่
อาจจะเพิ่มข้ึนหรือลดลงได เพียงแตการเคลื่อนไหวของหนวยลงทุน ETF จะเปนผลรวมของ
กลุมหลักทรัพยเชนกองทุนรวม ETF SET50 ก็จะมีการปรับตัวข้ึนลงตามสภาวการณของตลาด
เชน วันที่ซ้ืออาจจะมีราคา 10 บาทตอหนวย แตเมื่อเวลาผานไป 1 เดือน ราคาอาจจะเพิ่มเปน
14 บาท และผานไป 3 เดือนราคาอาจจะลดลงเปน 11 บาท หมายถึงวาผลตอบแทนการลงทุน
ในรอบ 3 เดือนเทากับรอยละ 10 ซึ่งผูลงทุนจะเห็นความเคล่ือนไหวของผลตอบแทนไดตลอดเวลา
เชนเดียวกับการซ้ือขายหุน

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 373

ความรูŒเบื้องตŒนเกี่ยวกับการลงทุนในกองทุนรวม

2. เงินปนผล ซ่ึงไดจากบริษัทตางๆ ที่อยูในตระกราของหนวยลงทุน โดยบริษัทตางๆ จะจาย
เงินปนผลในอัตราท่ีแตกตางกันไป และอาจจะมีบางบริษัทที่ไมมีการจายเงินปนผล ซ่ึงสิทธิใน
เงินปนผลและสิทธิประโยชนตางๆ จะตกเปนกรรมสิทธิ์ของกองทุนรวม ซึ่งกองทุนจะจาย
เงินปนผลใหกับผูถือหนวยหรือไมก็ได ซึ่งจะตองมีการระบุแจงอยางชัดเจนในหนังสือชี้ชวน

สาํ หรบั ความเสยี่ งของการลงทนุ ในกองทนุ รวม ETF นนั้ จะมคี วามเสย่ี งเชน เดยี วกนั กบั กลมุ หลกั ทรพั ย
หรือดัชนีหลักทรัพยที่อางอิง เชน หากอางอิงกับดัชนี SET50 ก็จะมีความเสี่ยงที่คลายกับดัชนี SET50
หากเปนกองทุนรวม ETF ที่อางอิงกับดัชนีพันธบัตรรัฐบาลก็จะมีความเสี่ยงคลายกับพันธบัตร ท้ังนี้ สามารถ
จําแนกความเส่ียงหลักๆ ไดดังน้ี

1. ความเสี่ยงดานราคา (market risk) เน่ืองจากกองทุนรวม ETF จะมีการบริหารจัดการแบบ
ลอตามดัชนี ดังน้ันความเส่ียงของการลงทุนในกองทุนรวม ETF ที่จะทําใหราคาหรือผลตอบแทน
ของทรัพยสินไมเปนตามที่คาดหวัง เกิดไดทั้งจากปจจัยมหภาค (macro factor) และปจจัยจุลภาค
(micro factor) โดยปจจัยมหภาค เปนปจจัยเสี่ยงที่เกิดจากสภาวะแวดลอมภายนอกที่ไมสามารถ
หลีกเล่ียงและไมสามารถคาดการณไดลวงหนา เชน เศรษฐกิจตกตํ่าทั่วโลก การปรับเปลี่ยน
อัตราดอกเบี้ย การเปลี่ยนแปลงของราคานํ้ามันดิบในตลาดโลก วินาศกรรมหรือภัยธรรมชาติ
เปนตน สวนปจจัยจุลภาค เปนความเสี่ยงท่ีเกิดจากตัวธุรกิจน้ันๆ เอง เชน ความเขมแข็งทาง
ฐานะการเงิน ความสามารถในการประกอบกิจการของบริษัทน้ันๆ เปนตน

2. ความเส่ียงท่ีผลตอบแทนจะเบี่ยงเบนไปจากตัวเทียบวัด (tracking difference: TE) หมายถึง
ความเสี่ยงท่ีสวนตางของผลตอบแทนจากการลงทุนในกองทุนรวม ETF จะเบี่ยงเบนไปจาก
ผลตอบแทนจากดัชนีอางอิง ตัวอยางเชน ผลตอบแทนของกองทุนรวม ETF SET50 ในชวง
6 เดือนมีคาเทากับรอยละ 10 สวนผลตอบแทนของดัชนี SET50 เทากับรอยละ 9.85 ดังน้ัน
คา TE ในท่ีน้ีจะเทากับ 10 – 9.85 = รอยละ 0.15 จากประสบการณของตลาดตางประเทศพบวา
คา TE ของกองทุนรวม ETF จะมีคาคอนขางตํ่า เน่ืองดวยกองทุนรวม ETF สามารถสราง
หนวยลงทุนหรือลดหนวยลงทุนไดตามความตองการของผูลงทุนไดอยางใกลชิด และนอกจากน้ี
ยังมีผูแสวงหากําไรจากสวนตางราคาระหวางสองตลาด ท่ีจะคอยทําการซื้อขายและปรับใหราคา
หนวยกองทุนรวม ETF เปลี่ยนแปลงตามดัชนีเทียบวัดอยางใกลชิด

3. ความเสี่ยงอื่นๆ เชน สภาพคลองในการเปลี่ยนหลักทรัพยในการลงทุนเปนเงินสดไดในระยะเวลา
ท่ีรวดเร็ว ซ่ึงจะข้ึนอยูกับสภาพคลองในตลาดเปนสําคัญ ท้ังนี้สภาพคลองของกองทุนรวม ETF
แตละกองจะเปนไปตามสภาพคลองของประเภทตราสารที่อางอิง สําหรับปญหาความเสี่ยงทาง
ดานกฎหมายหรือการชําระเงิน (settlement) จะคลายคลึงกับกองทุนรวมเปดทั่วไป เน่ืองจาก
การมีสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. กํากับดูแลการคัดเลือกบริษัทจัดการกองทุนรวมที่จะไดรับ
อนุมัติจัดตั้งกองทุนรวม บริษัทหลักทรัพยท่ีจะทําหนาท่ีเปนผูรวมคาหนวยลงทุน และหนวยงาน
ที่ทําหนาที่เปน market maker

374 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

กองทุนรวม ETF เหมาะกับผูลงทุนท่ีไมมีเวลาเพียงพอที่จะหาขอมูลในการพิจารณาตัดสินใจลงทุน
ในหลักทรัพยหลายๆ ตัวในคราวเดียวกัน แตมีความตองการกระจายความเสี่ยงของการลงทุนไวใน
หลักทรัพยหลายๆ ตัว โดยไมตองการใชเงินลงทุนจํานวนมาก ตัวอยางเชน การลงทุนในกองทุนรวม ETF
ท่ีอางอิงดัชนี SET50 ก็เทียบเทากับการมีพอรตการลงทุนท่ีประกอบดวยหุนซ่ึงอยูในดัชนี SET50 ท้ัง
50 หลักทรัพย ซึ่งทําใหสามารถบรรลุวัตถุประสงคในการกระจายการลงทุนไวในหลักทรัพยหลายๆ ตัว
โดยใชเงินลงทุนไมมากได นอกจากนี้ยังเหมาะกับผูท่ีตองการสภาพคลองจากการลงทุน เน่ืองจากผูลงทุน
สามารถซื้อขายกองทุนรวม ETF ไดตลอดเวลาทําการของตลาดหลักทรัพยฯ

ในปจจุบัน มีกองทุนอยูประเภทหนึ่งที่มีลักษณะใกลเคียงกับกองทุนรวม ETF คอนขางมาก
กองทุนที่วานี้คือ กองทุนดัชนี หรือ Index Fund ซ่ึงท้ังกองทุน ETF และ Index Fund มีความเหมือนกัน
อยางหลักๆ คือ การลงทุนและการพยายามสรางผลตอบแทนตามดัชนีท่ีอางอิง ในสวนของความแตกตางกัน
ที่เห็นไดงายอยางแรก คือ การซ้ือขาย กลาวคือ กองทุนรวม ETF จะทําการซื้อขายโดยผานบริษัทหลักทรัพย
ตางๆ (brokers) ในขณะที่ Index Fund จะทําการซื้อขายผาน บลจ. หรือตัวแทนสนับสนุน ความแตกตาง
อยางที่สองคือเร่ืองคาธรรมเนียมการซ้ือขาย โดยกองทุนรวม ETF จะมีคาธรรมเนียมการซ้ือขายหลักทรัพย
(brokerage fee) แตสําหรับ Index Fund จะเปนคาธรรมเนียมการซื้อและคาธรรมเนียมการขายคืน
หนวยลงทุน (front-end fee และ back-end fee) แลวแตกรณี และความแตกตางอยางที่สามท่ีเห็นได
อยางชัดเจนคือราคาซ้ือขาย สําหรับกองทุนรวม ETF ผูลงทุนจะรูราคา ณ ขณะท่ีสงคําส่ังซ้ือขายไดทันที
แตสําหรับ Index Fund น้ัน ราคาท่ีซ้ือขายจะเปนราคา ณ สิ้นวันทําการ โดยผูลงทุนจะรูวาตนเองซื้อขาย
ท่ีราคาเทาใดในวันทําการถัดไป

กองทุนรวมมีประกัน

เปนกองทุนรวมประเภทหนึ่งท่ี บลจ. ผูจัดต้ังกองทุนไดจัดหาผูประกันเงินตน หรืออัตราผลตอบแทน
แลวแตกรณีใหกับผูถือหนวยลงทุน ซ่ึงกองทุนรวมมีประกันจะมีเง่ือนไขการประกันเงินตนหรือผลตอบแทน
หากผถู อื หนว ยลงทนุ สามารถลงทนุ ในกองทนุ รวมมปี ระกนั ไดต ามระยะเวลาทก่ี าํ หนดไว แตห ากผถู อื หนว ยลงทนุ
ไมสามารถลงทุนไดตามเง่ือนไขที่กําหนดก็อาจจะไมไดรับการประกันเงินตนหรือผลตอบแทนก็ได โดยอาจจะ
ตองขายคืนตามราคารับซื้อคืนหนวยลงทุนที่คํานวณจากมูลคาหนวยลงทุนนั่นเอง

สําหรับผูประกันน้ันจะตองมีคุณสมบัติตามท่ีสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. กําหนดไวดังตอไปนี้
1. เปนธนาคารหรือสถาบันการเงินอื่นที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งข้ึน หรือธนาคารพาณิชยตาม

กฎหมายวาดวยการธนาคารพาณิชย หรือบริษัทเงินทุนตามกฎหมายวาดวยการประกอบธุรกิจ
เงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร ท้ังนี้ ผูประกันดังกลาวจะตองสามารถ
ดํารงเงินกองทุนและกันเงินสํารองไดตามหลักเกณฑของกฎหมายท่ีควบคุมการประกอบธุรกิจนั้น
2. เปนธนาคารตางประเทศที่ไดรับการจัดอันดับความนาเช่ือถือในส่ีอันดับแรก (category) จาก
สถาบันจัดอันดับความนาเชื่อถือที่ไดรับการยอมรับจากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต.

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 375

ความรูŒเบ้ืองตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

ท้ังนี้ ในกรณีท่ีผูประกันเลิกการประกันเงินตนหรือผลตอบแทน บลจ. ผูจัดตั้งกองทุนจะตองจัดหา
ผูประกันรายอื่นมาทําหนาท่ีแทน และหากไมสามารถหาไดหรือหาไดแตดวยภาระคาใชจายในการประกันน้ัน
สูงเกินไปโดยผูถือหนวยลงทุนไมไดใหความเห็นชอบกับผูประกันรายใหม บลจ. นั้นอาจจะเลิกกองทุนหรือ
หากจะดําเนินการบริหารกองทุนตอไปจะตองเปล่ียนชื่อกองทุนโดยตัดคําวา “มีประกัน” หรือคําท่ีมีความหมาย
ที่สื่อวากองทุนรวมนั้นมีการประกันทิ้งไป

กองทุนรวมท่ีมีการกําหนดระยะเวลาการลงทุน (term fund)

เปนกองทุนรวมตราสารหนี้ท่ีมีระยะเวลาครบกําหนดอายุของกองทุนท่ีแนนอน เชน 3 เดือน 6 เดือน
หรือ 1 ป และลงทุนในตราสารหนี้ท้ังภาครัฐและภาคเอกชน ซ่ึงกองทุนรวมประเภทน้ีจะมีการระบุผลตอบแทน
คาดหวังที่ผูลงทุนจะไดรับตั้งแตเริ่มลงทุน โดยผูลงทุนจะไมสามารถขายคืนหนวยลงทุนไดกอนวันครบกําหนด
อายุของกองทุน

กองทุนรวมทริกเกอรฟนด

กองทุนรวมทริกเกอรฟนด เปนกองทุนรวมที่มีเปาหมายผลตอบแทน และเวลาอยางชัดเจน เชน
กองทุนรวมทริกเกอรฟนดที่มีเปาหมายการลงทุนใหไดผลตอบแทนรอยละ 10 ในระยะเวลาไมเกิน 1 ป
โดยหากสามารถทําผลตอบแทนไดรอยละ 10 กอน 1 ป ก็จะทําการจายผลตอบแทนท่ีกองทุนทําได และ
ปดกองทุน หากกองทุนรวมทริกเกอรฟนดไมสามารถทําผลตอบแทนไดตามเปาหมายภายในระยะเวลา
ที่กําหนด ก็จะปดตัวลง หรือเปล่ียนเปนกองทุนที่เปดใหสามารถซื้อขายไดเหมือนกองทุนเปด ขึ้นอยูกับที่
ระบุไวในหนังสือชี้ชวนของโครงการเปนหลัก

ในประเทศไทย กองทุนรวมทริกเกอรฟนดมีใหผูลงทุนเลือกหลายแบบ ทั้งลงทุนในตลาดหุนไทย
หรือลงทุนในตลาดหุนตางประเทศ หรือแมกระท่ังสินคาโภคภัณฑ กองทุนทริกเกอรฟนดจึงเหมาะสําหรับ
ผูลงทุนท่ีไมตองการเสียเวลากับการติดตามทรัพยสินท่ีกองทุนรวมทริกเกอรฟนดไปลงทุน ไมตองการกังวล
กับภาวะตลาดวาจะขึ้นหรือลงโดยมีผูจัดการกองทุนจับจังหวะการลงทุนที่เหมาะสมให และเม่ือครบกําหนด
ถาไมถึงเปาหมายผูลงทุนก็สามารถขายคืนหนวยลงทุนทําใหยังมีโอกาสนําเงินไปลงทุนอยางอ่ืนได

อยางไรก็ตาม เปาหมายผลตอบแทนของกองทุนรวมทริกเกอรฟนด เปนเพียงเปาหมายในการบริหาร
จัดการกองทุนเพื่อใหไดผลตอบแทนตามที่กําหนด ซ่ึงไมไดเปนการรับประกันผลตอบแทน ดังนั้นการลงทุน
ในกองทุนรวมทริกเกอรฟนดจึงมีความเส่ียงที่ผลตอบแทนจากการลงทุนอาจไมเปนไปตามเปาหมายภายใน
ระยะเวลาที่กําหนดไว รวมทั้งกองทุนยังมีความเส่ียงจากการลงทุนตามทรัพยสินที่กองทุนไปลงทุน เชน
กองทุนรวมทริกเกอรฟนดหุน ก็จะมีความเส่ียงไมตางจากการลงทุนในหุนท่ัวไปเชนกัน อยางไรก็ตาม
มีความเส่ียงอีกอยางหน่ึงท่ีผูลงทุนในกองทุนรวมทริกเกอรฟนดตองเผชิญ คือ ความเสี่ยงเรื่องสภาพคลอง
เน่ืองจากกองทุนรวมทริกเกอรฟนดเปนกองทุนปด หากยังอยูในระยะเวลาที่กําหนดไวซึ่งหากตลาดเกิด
ความผันผวน ผูลงทุนก็ไมสามารถขายหนวยลงทุนออกมาได

376 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

กองทุนรวมหามขายผูลงทุนรายยอย (accredited investors หรือ AI)

ปจจุบัน สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. มีการผอนคลายขอกําหนดในการจัดตั้งกองทุนรวม
เพื่อเปนการเพ่ิมทางเลือกการลงทุนท่ีหลายหลายมากขึ้น เชน ตราสารหน้ีที่มีอันดับความนาเชื่อถือตํ่ากวา
อันดับท่ีลงทุนได (non-investment grade) หรือตราสารหนี้ที่ไมมีการจัดอันดับความนาเช่ือ (unrated bond)
จึงไดออกเกณฑการจัดตั้งกองทุน ท่ีกําหนดผูลงทุนประเภท Accredited Investors (AI) ซ่ึงประกอบดวย
ผูลงทุน 2 ประเภท ไดแก

(1) ผูลงทุนสถาบัน เชน ธนาคารพาณิชย กองทุนรวม กองทุนสํารองเล้ียงชีพ กองทุนบําเหน็จ
บํานาญขาราชการ กองทุนประกันสังคม บริษัทประกันชีวิต เปนตน

(2) ผูลงทุนรายใหญท่ีมีคุณสมบัติตามท่ีกําหนด
ในการกําหนดลักษณะผูลงทุนประเภท accredited investors น้ี เพ่ือใหผูท่ีตองการระดมทุนมีโอกาส
และทางเลือกในการออกตราสารหลากหลายมากขึ้น และขณะเดียวกันผูลงทุนท่ีสามารถรับความเสี่ยงได
ก็มีทางเลือกการลงทุนมากขึ้นดวย โดยยังคงไดรับความคุมครองในระดับที่เหมาะสม เน่ืองจาก AI ถือวา
เปนผูลงทุนที่มีศักยภาพในการลงทุนและการรับความเส่ียงได สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. จึงอนุญาต
ใหผูออกและผูขายตราสารทางการเงินสามารถเสนอขายผลิตภัณฑทางการเงินท่ีมีความซับซอนหรือมี
ความเส่ียงสูงใหแก AI ได อยางไรก็ดี สามารถเสนอขายตราสารบางประเภทท่ี AI ลงทุนไดใหแกผูลงทุน
รายยอยไดดวย โดยสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. จะกําหนดเงินลงทุนข้ันตํ่าคร้ังแรกใหเหมาะสมกับ
ความซับซอนและความเส่ียงของตราสารดังกลาว
การขายกองทุนรวมหามขายผูลงทุนรายยอย จะตองระบุคําเตือนในเอกสารการขาย (fact sheet)
ดวยวา กองทุนรวมดังกลาวเสนอขายเฉพาะผูลงทุนที่มิใชรายยอย เทาน้ัน โดยกองทุนดังกลาวตองมีการ
กระจายการลงทุนในผูออกตราสารรายใดรายหนึ่ง (company limit) ไมเกินรอยละ 25 ของมูลคาทรัพยสิน
สุทธิ รวมท้ังตองเปดเผยขอมูลคําเตือนความเส่ียงเพ่ิมเติมดวย
ในสวนของการเสนอขายตราสารนั้น สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. กําหนดใหผูขายตองมี
กระบวนการปฏิบัติงานกอนการขายหรือใหบริการผูลงทุนท่ีทําใหมั่นใจวาผูลงทุนมีคุณสมบัติเปน AI ตามท่ี
ประกาศกําหนด ผูลงทุนตองมีความรูความเขาใจสินคาที่จะลงทุน และไดรับขอมูลที่จําเปนกอนตัดสินใจ
ลงทุน รวมทั้งตองจัดทํากระบวนการทําความรูจักลูกคา (know your customer/client due diligence) และ
ใหผูลงทุนทําแบบทดสอบความสามารถในการรับความเส่ียง (suitability test) นอกจากนี้ ผูขายตองแจงเตือน
ความเสี่ยงที่ผูลงทุนอาจไดรับขอมูลนอยกวากรณีการเสนอขายตอผูลงทุนทั่วไป แตการทํา Suitability Test
จะไดรับยกเวนในกรณี (1) เปนผูลงทุนสถาบัน (2) เปนผูลงทุน High Net Worth นิติบุคคลที่ปฏิเสธการทํา
Suitability และผูขายมีความม่ันใจวาผูลงทุนรายดังกลาวมีความรูความเขาใจเปนอยางดีในสินคาท่ีจะลงทุน
และ (3) กองทุนที่บริหารจัดการโดยบริษัทจัดการท่ีไดรับใบอนุญาตกองทุนรวม (บลจ.)

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 377

ความรูŒเบ้ืองตŒนเก่ียวกับการลงทุนในกองทุนรวม

9.4.4 แบ‹งตามความเสี่ยงเก่ียวกับต‹างประเทศ
กองทุนรวมที่ลงทุนแบบไมมีความเส่ียงตางประเทศ

เปน กองทนุ ทล่ี งทนุ ในหลกั ทรพั ยใ นประเทศไทย ซง่ึ การลงทนุ จะขนึ้ อยกู บั นโยบายของแตล ะกองทนุ รวม
เชน กองทุนรวมตราสารหน้ี ก็จะลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลไทย หุนกูเอกชน และเงินฝาก สวนกองทุนรวมหุน
ก็จะลงทุนในตลาดหลักทรัพยฯ เปนตน ผลตอบแทนและความเส่ียงจะข้ึนกับทรัพยสินท่ีกองทุนไปลงทุน ท้ังน้ี
กองทุนรวมที่ลงทุนแบบไมมีความเสี่ยงตางประเทศ จะไมมีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเขามาเกี่ยวของ
เนื่องจากเปนการลงทุนเฉพาะในประเทศไทยและในสกุลเงินบาทเทาน้ัน

กองทุนรวมที่เนนลงทุนแบบมีความเสี่ยงตางประเทศ

เปนกองทุนรวมท่ีมีวัตถุประสงคเพ่ือนําเงินท่ีไดจากการจําหนายหนวยลงทุนในประเทศไปลงทุน
ในหลักทรัพยหรือทรัพยสินในตางประเทศ ซึ่งรวมถึงการลงทุนในหนวยลงทุนของกองทุนรวมในตางประเทศ
ท้ังน้ีเพื่อใหมีสถานะการลงทุน (net exposure) ที่เกี่ยวของกับความเสี่ยงตางประเทศโดยเฉล่ียในรอบปบัญชี
ไมนอยกวารอยละ 80 ของมูลคาทรัพยสินสุทธิ

ปจจุบันธนาคารแหงประเทศไทยไดพิจารณาอนุญาตใหมีการนําเงินไปลงทุนในตางประเทศได
ในวงเงินจํากัดในแตละป จึงกลาวไดวากองทุนรวมประเภทนี้เปนชองทางท่ีผูลงทุนรายยอยจะสามารถใชเปน
ชองทางในการขยายการลงทุนไปยังตางประเทศได ท้ังน้ี เพ่ือเปนการเพ่ิมโอกาสในการลงทุนรวมถึงเปนการ
กระจายความเส่ียงจากการลงทุนไดอยางมีประสิทธิภาพมากข้ึน บลจ.อาจใหผูจัดการกองทุนในตางประเทศ
ทําหนาที่เปนท่ีปรึกษาหรือเปนผูจัดการกองทุนรวมได เน่ืองจากการลงทุนในตางประเทศตองอาศัยผูท่ีมี
ความเช่ียวชาญในเรื่องดังกลาวในการจัดการลงทุน ซึ่งแตละกองทุนมีนโยบายการลงทุนท่ีแตกตางกัน
บางกองทุนเปนกองทุนรวมหุน บางกองทุนเปนกองทุนรวมตราสารหน้ี และบางกองทุนเปนกองทุนรวมผสม

สําหรับความเสี่ยงจากการลงทุนในกองทุนรวมที่เนนลงทุนแบบมีความเส่ียงตางประเทศ นอกจากจะ
มีความเสี่ยงทางดานราคา (price risk) แลว ยังมีความเสี่ยงของประเทศเขาไปลงทุน (country risk) รวมถึง
ความเส่ียงที่เก่ียวของกับอัตราแลกเปล่ียน (currency risk) ดวย ซึ่งกองทุนรวมดังกลาวอาจจะมีการปองกัน
ความเส่ียงจากอัตราแลกเปล่ียน โดยอาจจะปองกันแบบเต็มจํานวน (fully hedged) หรือเพียงบางสวน
(partially hedged) ขึ้นกับนโยบายของกองทุน ซ่ึงผูลงทุนควรพิจารณาและทําความเขาใจถึงนโยบายและ
ความเสี่ยงตางๆ ในการลงทุนของกองทุนรวมตางประเทศจากหนังสือชี้ชวนอยางละเอียด

• ASEAN Collective Investment Scheme (ASEAN CIS)
นอกเหนือจากการลงทุนในกองทุนรวมท่ีลงทุนในตางประเทศ ที่บริหารจัดการกองทุนโดย บลจ.
ในไทยแลว สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ไดเปดใหมีการเสนอขายกองทุนรวมขามประเทศในกลุมอาเซียน
หรือ ASEAN Collective Investment Schemes: ASEAN CIS แกผูลงทุนท่ัวไป โดยเร่ิมจากความรวมมือ
ของ 3 ประเทศ คือ ไทย มาเลเซีย และสิงคโปร กลาวคือ บลจ. ในมาเลเซียและสิงคโปร สามารถนํา

378 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

หนวยลงทุนมาเสนอขายกับผูลงทุนในประเทศไทยได และในขณะเดียวกัน บลจ. ของไทย ก็สามารถนํา
หนวยลงทุนไปเสนอขายกับผูลงทุนในมาเลเซียและสิงคโปรไดเชนเดียวกัน

โดยเง่ือนไขสําคัญสําหรับ ASEAN CIS ที่จะเสนอขายนั้น ตองมีการเสนอขายในประเทศที่จัดตั้ง
(home country) และทําการซ้ือขายผานบริษัทหลักทรัพยที่ไดรับใบอนุญาตในการเปนนายหนาซ้ือขาย
หลักทรัพย โดยคุณสมบัติของ บลจ. ผูดูแลผลประโยชน และขอกําหนดในการลงทุนของ ASEAN CIS
จะตองเปนไปตามหลักเกณฑมาตรฐานกลางของกลุมประเทศอาเซียน (standards of qualifying CIS)
นอกจากน้ี ASEAN CIS จากตางประเทศตองมีการลงทุนที่ไมซับซอนไปกวาท่ีกองทุนรวมไทยสามารถ
กระทาํ ได รวมทง้ั ตอ งมตี วั แทนในประเทศนนั้ ๆ เพอื่ ตดิ ตอ ประสานงานและอาํ นวยความสะดวก โดยหนว ยลงทนุ
ASEAN CIS ที่เสนอขายผานบริษัทหลักทรัพยในประเทศไทย จะตองมีการเปดเผยขอมูลตอผูลงทุน
เชนเดียวกับกองทุนรวมทั่วไปในไทย เชน หนังสือช้ีชวน เอกสารสรุปขอมูลสําคัญเก่ียวกับการเสนอขาย
(fund fact sheet) รายงานประจําป เปนตน และมีตัวแทนประสานงานในเร่ืองตางๆ เชน การประกาศราคา
หนวยลงทุน การจัดสงรายงานแกผูถือหนวยลงทุน รวมถึงการดําเนินการเก่ียวกับขอพิพาทที่อาจเกิดข้ึน

• กองทนุ รวมทม่ี นี โยบายลงทนุ ในทรพั ยส นิ ในกลมุ ประเทศอนภุ มู ภิ าคลมุ แมน า้ํ โขง (GMS fund)
กองทุน GMS Fund เปนกองทุนที่มีนโยบายการลงทุนในกลุมประเทศอนุภูมิภาคลุมแมนํ้าโขง
(greater mekong subregion: GMS) ซึ่งเปนโครงการพัฒนาความรวมมือทางเศรษฐกิจของท้ัง 6 ประเทศ
หรือที่เรียกวา หกเหล่ียมเศรษฐกิจ โดยประกอบดวย ประเทศไทย ราชอาณาจักรกัมพูชา สาธารณรัฐ
ประชาธิปไตยประชาชนลาว สาธารณรัฐแหงสหภาพเมียนมา สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม และสาธารณรัฐ
ประชาชนจีน (เฉพาะมณฑลยูนนาน) อยางไรก็ตาม ประเทศเหลาน้ียังคงมีอุปสรรคในหลายๆ ดาน เชน
การควบคุมปริมาณเงินเขาออกระหวางประเทศ การไมมีระบบซื้อขายแบบ real time หรือการเก็บภาษี
ที่ไมเอื้อใหเกิดการพัฒนาตลาดทุน เปนตน ทําใหการออกกองทุน GMS Fund ยังคงตองมีการเตรียม
ความพรอมในดานตางๆ เพิ่มเติม ไดแก การกําหนดกฎเกณฑการลงทุนท่ีเปนมาตรฐาน การกําหนด
นโยบายการควบคุมการลงทุน การพัฒนาชองทางในการเขาถึงผลิตภัณฑ ความหลากหลายของผลิตภัณฑ
การพัฒนาตัวกลางการลงทุน และการเปนผูใหบริการการออกหลักทรัพย เปนตน และเนื่องจากขอจํากัด
การลงทุนของกลุม GMS ในปจจุบันทําใหกองทุนรวมสวนใหญจะเปดนโยบายการลงทุนเปนการลงทุน
ในภูมิภาคอาเซียน (ASEAN) เพื่อทําใหกองทุนสามารถบริหารเงินลงทุนไดมีประสิทธิภาพมากกวา

กองทุนรวมท่ีลงทุนแบบมีความเสี่ยงทั้งในประเทศและตางประเทศ

กองทุนรวมที่มีนโยบายลงทุนท้ังในประเทศไทยและตางประเทศ สามารถลงทุนในตราสารแหงทุน
ตราสารแหงหน้ี เงินฝาก ตราสารกึ่งหน้ีก่ึงทุน หนวยลงทุนของกองทุนรวมตางประเทศ ตลอดจนหลักทรัพย
และทรัพยสินอ่ืนท้ังในประเทศไทยและตางประเทศ โดยสัดสวนการลงทุนตามนโยบายดังกลาวข้ึนอยูกับ
การตัดสินใจของ บลจ. ตามความเหมาะสมกับสภาวะตลาดการลงทุนในแตละชวงเวลา โดยกองทุนรวม

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 379

ความรูŒเบื้องตŒนเกี่ยวกับการลงทุนในกองทุนรวม

ประเภทน้ีมีความเส่ียงท่ีเกี่ยวของกับอัตราแลกเปล่ียนเงินตราที่อาจเกิดขึ้นไดจากการลงทุนในตางประเทศ
ซึ่งอาจทําใหผูลงทุนไดรับผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนหรือไดรับเงินคืนต่ํากวาเงินลงทุนเร่ิมแรกได ท้ังน้ี
หากกองทุนรวมมีการทําธุรกรรมปองกันความเส่ียงก็อาจทําใหมีตนทุนการบริหารจัดการท่ีสูงข้ึน และทําให
ผลตอบแทนของกองทุนโดยรวมลดลงจากตนทุนท่ีเพิ่มสูงข้ึน

9.4.5 แบ‹งตามการจ‹ายผลตอบแทน
จายเงินปนผล

กองทุนรวมท่ีมีนโยบายการจายเงินปนผล จะกําหนดการจายเงินปนผลใหกับผูลงทุนไวเปนระยะ
เชน ไมเกินปละ 1 คร้ัง 2 คร้ัง หรือ 4 คร้ังในรอบปบัญชี ตามที่ระบุในหนังสือชี้ชวน ผูลงทุนจึงไดผลตอบแทน
จากการลงทุนระหวางทางโดยไมตองขายหนวยลงทุน เปนการชวยลดความกังวลในเรื่องความผันผวนของ
ราคาได อยางไรก็ดี กองทุนรวมท่ีมีนโยบายจายเงินปนผล ไมไดหมายความวาตองจายเงินปนผลทุกงวด
เพราะการจายปนผลจะทําไดก็ตอเมื่อกองทุนรวมมีกําไรเทาน้ัน ซึ่งเม่ือมีการจายเงินปนผล มูลคาหนวยลงทุน
จะลดลงไปเปนจํานวนเทากับเงินปนผลที่จายออกไป เงินปนผลท่ีไดรับจากกองทุนรวมนี้จะถูกหักภาษี
ณ ท่ีจาย รอยละ 10 โดย บลจ. ซึ่งผูลงทุนจะไมนํารายไดจากเงินปนผลไปรวมกับเงินไดอื่นเพ่ือเสียภาษี
บุคคลธรรมดาก็สามารถทําได ทั้งนี้ หากผูลงทุนมีรายไดสุทธิไมถึงเกณฑท่ีตองเสียภาษีก็สามารถแจง บลจ.
ไมใหหักภาษีไวได แตผูลงทุนจําเปนตองนําเงินปนผลที่ไดรับจากกองทุนรวมไปรวมคํานวณภาษีเงินได
บุคคลธรรมดาในแบบ ภงด. 90 หรือ ภงด. 91 ตอไป

ท้ังน้ี การจายปนผลของกองทุนรวม จะทําใหผูลงทุนไดผลตอบแทนจากการลงทุนระหวางทาง
แตอาจจะทําใหผูลงทุนเสียโอกาสในการลงทุนอยางตอเน่ือง หากชวงน้ันเปนภาวะตลาดขาข้ึน ผูลงทุนจะ
เสียโอกาสในการสรางผลกําไรใหเงินลงทุนเติบโตไดอยางรวดเร็วตอเนื่อง ดังน้ัน กองทุนรวมประเภทน้ี
เหมาะกับผูลงทุนท่ีตองการกระแสเงินสดจากการลงทุนระหวางทาง หรือผูลงทุนที่สามารถนําเงินปนผล
ไปเลือกลงทุนตอไดเหมาะสมกับสภาวะตลาด

ไมจายเงินปนผล

กองทุนรวมท่ีไมมีนโยบายในการจายปนผล ผลตอบแทนท่ีไดรับจะมาจากการขายหนวยลงทุน
เพียงอยางเดียว ซ่ึงการขายหนวยลงทุนจะไมมีภาระภาษี สําหรับกองทุนรวมประเภทนี้จะนําเงินไปลงทุน
ตอเนื่องซึ่งจะทําใหมูลคาทรัพยสินสุทธิของกองทุนเติบโตข้ึนเรื่อยๆ มูลคาหนวยลงทุนจึงเติบโตไดเร็วกวา
ประเภทท่ีจายเงินปนผล ซ่ึงจะทําใหผูลงทุนสามารถทํากําไรไดแบบเต็มเม็ดเต็มหนวยเมื่อภาวะตลาดอยูใน
ชวงขาขึ้น แตอาจจะมีความเส่ียงท่ีมูลคาสินทรัพยลดลงหากอยูในภาวะตลาดขาลง

กองทุนรวมประเภทท่ีไมจายเงินปนผล จะเหมาะกับผูที่ไมตองการกระแสเงินสดจากการลงทุน
และไมตองการมีภาระภาษีจากเงินปนผล

380 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

เพื่อใหเกิดความเขาใจถึงความแตกตางของลักษณะของกองทุนรวมประเภทท่ีจายปนผล และ
ไมจายปนผล สามารถสรุปไดตามตารางดานลาง

ตารางท่ี 9-5 เปรียบเทียบความแตกต‹างของการเลือกกองทุนรวมท่ีจ‹ายเงินป˜นผลและไม‹จ‹ายเงินป˜นผล

กองทุนรวมจ‹ายเงินป˜นผล กองทุนรวมไม‹จ‹ายเงินป˜นผล

- เหมาะกับผูลงทุนที่ตองการเงินสําหรับการใชจาย - เหมาะกับผูลงทุนท่ีไมตองการเงินสําหรับการใชจาย

เปนระยะๆ เปนระยะๆ

- ชวยใหผูลงทุนขาดทุนนอยลง (จากเงินปนผลที่ไดมา - ในภาวะที่ตลาดผันผวนเปนขาลง ผูลงทุนอาจ

กอนหนา) ในภาวะท่ีตลาดปรับตัวลดลง ขาดทุนมากกวาเมื่อเทียบกับกองทุนรวมท่ีจาย

เงินปนผล เนื่องจากไมมีเงินจายออกระหวาง

การลงทุน

- เงินปนผลท่ีไดรับตองเสียภาษี หัก ณ ท่ีจายรอยละ - ไมมีการจายเงินปนผล ทําใหไมมีภาระภาษี
10 (เม่ือเสียภาษีหัก ณ ท่ีจายแลวผูลงทุนจะไมนํา หัก ณ ที่จาย
รายไดเงินปนผลไปรวมกับรายไดอ่ืนเพื่อคํานวณ
ภาษีเงินไดบุคคลธรรมดาประจําปก็สามารถทําได)

การขายคืนอัตโนมัติ (auto redemption)

กองทุนรวมประเภทขายคืนอัตโนมัติ เปนกองทุนท่ีมีการจายเงินคืนใหผูถือหนวยลงทุนระหวาง
การลงทุน ในรูปแบบของการขายคืนอัตโนมัติ ซึ่งเปนไปตามเงื่อนไขของโครงการ โดยการขายคืนอัตโนมัตินี้
จะทําใหผูลงทุนไดกระแสเงินสดระหวางทางคลายกับการไดรับเงินปนผล เพียงแตเปนการขายคืนบางสวน
จึงไมทําใหมูลคาหนวยลงทุนลดลง แตจะเปนการลดจํานวนหนวยลงทุนลงตามสัดสวนท่ีขายคืนอัตโนมัติ
จึงเปรียบเสมือนการไดรับเงินปนผลระหวางทางโดยไมเสียภาษี

ตวั อยา งของการขายคนื อตั โนมตั ิ สมมตวิ า ผลู งทนุ ลงทนุ ในกองทนุ รวมประเภทนไี้ ปจาํ นวน 10,000 บาท
(1,000 หนวยๆ ละ 10 บาท) เมื่อเวลาผานไป หนวยลงทุนในกองทุนรวมของผูลงทุนมีผลตอบแทนเกิดขึ้น
10% หรือ 1,000 บาท รวมแลวมูลคาหนวยลงทุนจะเปน 11,000 บาท ถาหากกองทุนนั้นมีการขายคืน
หนว ยลงทนุ อตั โนมตั ิ สว นของผลตอบแทนทงั้ หมดจะคนื ใหแ กผ ถู อื หนว ย ผลู งทนุ กจ็ ะไดส ว นทเ่ี พม่ิ 1,000 บาท
กลับมา (โดยไมเสียภาษี)

ในดานของจํานวนหนวยลงทุนนั้น เมื่อตอนที่เงินลงทุนรวมกับผลตอบแทนแลวเทากับ 11,000 บาท
มูลคาตอหนวยจะปรับเพิ่มจาก 10 บาทไปเปน 11 บาท ในขณะท่ีจํานวนหนวยลงทุนของผูลงทุนมิได
เปล่ียนแปลง ยังคงเปน 1,000 หนวยเทาเดิม ณ เวลาที่ผูลงทุนไดผลตอบแทนคืนมา 1,000 บาท จํานวน
หนวยของผูลงทุนก็จะถูกลดลงไปในจํานวนเทากับจํานวนเงิน (1,000 บาท) ที่ไดรับ หารดวยราคารับซื้อคืน
ของวันท่ีมีการขายกองทุนรวมคืนอัตโนมัติ (11 บาทตอหนวย) ซึ่งก็คือลดลงไป 90.9 หนวย ดังน้ัน ผูลงทุน

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 381

ความรูŒเบื้องตŒนเกี่ยวกับการลงทุนในกองทุนรวม

จะมีหนวยลงทุนเหลืออยู 909.1 หนวย โดยหากพิจารณาท่ีมูลคาเงินลงทุน ผูลงทุนยังคงมีมูลคาเงินลงทุน
เทาเดิมคือ 10,000 บาท (909.1 × 11 บาท) อยางไรก็ตาม ในการคิดมูลคาเงินลงทุนอยางละเอียด อาจตอง
มีการหักคาธรรมเนียมของ บลจ. ในการคํานวณดวย เพื่อใหเกิดความเขาใจเก่ียวความแตกตางระหวาง
กองทุนรวมที่มีการจายเงินปนผล กับกองทุนรวมที่มีการขายคืนอัตโนมัติ ตารางดังตอไปน้ีจะแสดงการ
เปรียบเทียบกองทุนรวมท่ีจายเงินปนผล และกองทุนรวมท่ีมีการขายคืนอัตโนมัติ

ตารางที่ 9-6 เปรียบเทียบกองทุนรวมที่มีการจ‹ายเงินป˜นผล กับกองทุนรวมที่มีการขายคืนอัตโนมัติ (กรณีผลตอบแทนเท‹ากัน)

รายละเอียด กองทุนรวมที่จ‹ายเงินป˜นผล กองทุนรวมท่ีขายคืนอัตโนมัติ

มูลคาหนวยลงทุนสุทธิตอหนวย 11 บาท 11 บาท
กอนปนผล/ขายคืนอัตโนมัติ

จํานวนหนวยลงทุน 1,000 หนวย 1,000 หนวย

จายคืนผลตอบแทน 1,000 บาท (หักภาษี ณ ท่ีจาย) 1,000 บาท

มูลคาหนวยลงทุนที่ลดลง 1 บาท –

จํานวนหนวยลงทุนที่ลดลง – 90.9091 (= 1,000 / 11)

มูลคาหนวยลงทุนหลังจายปนผล/ 10 บาท 11 บาท
ขายคืนอัตโนมัติ

จํานวนหนวยลงทุนคงเหลือ 1,000 หนวย 909.09 หนวย
หลังจายปนผล/ขายคืนอัตโนมัติ

มูลคารวมคงเหลือในกองทุน 10,000 บาท 10,000 บาท

ถึงแมวาการลงทุนในกองทุนรวมแบบขายคืนอัตโนมัตินั้น ผูลงทุนจะไดรับผลตอบแทนอยาง
ตอเนื่องเปนงวดๆ และไมตองถูกหักภาษี แตกองทุนรวมแบบขายคืนอัตโนมัติน้ีก็ไมไดมีความแตกตาง
จากกองทุนรวมท่ัวไปๆ ท่ีมีความเสี่ยง และผูลงทุนควรมีความรูความเขาใจกอนการลงทุน เพราะมูลคา
หนวยลงทุนมีโอกาสขึ้นลงไดตามความเส่ียงของตราสารท่ีถืออยู เพียงแตมีวิธีการรับซ้ือหรือขายคืน
หนวยลงทุนท่ีแตกตางออกไปเทานั้นเอง

382 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

บทสรุป

กองทุนรวมเปนนวัตกรรมของการลงทุนท่ีเกิดขึ้นเพ่ืออํานวยความสะดวกแกผูลงทุนท่ีสนใจใน
การลงทุนแตอาจมีขอจํากัดตางๆ ในการลงทุนดวยตนเอง ซ่ึงกองทุนรวมภายใตการบริหารจัดการของ
บริษัทจัดการกองทุนรวม ต้ังแตการจัดตั้งกองทุนรวม การระดมทุน ตลอดจนการจดทะเบียนกองทรัพยสิน
เปนกองทุนรวม รวมถึงการบริหารจัดการกองทุน และการดําเนินงานตางๆ มีการตรวจสอบท่ีโปรงใส
ตามมาตรฐาน มีกฎเกณฑ และกฎหมายท่ีควบคุมโดยหนวยงานท่ีสามารถตรวจสอบได ซ่ึงผูลงทุนที่สนใจ
การลงทุนในกองทุนรวมตองศึกษาขอมูลประเภทของกองทุนซ่ึงมีการจัดแบงอยางหลากหลาย ท้ังแบงตาม
การขายคืนหนวยลงทุน แบงตามการจายผลตอบแทน แบงตามความเส่ียงเกี่ยวกับตางประเทศ แบงตาม
นโยบายหรือประเภททรัพยสินท่ีไปลงทุน รวมถึงการแบงตามลักษณะพิเศษตางๆ โดยกองทุนแตละประเภท
จะมีผลตอบแทนและความเส่ียงท่ีแตกตางกัน ซึ่งผูลงทุนควรศึกษาหาความรูและทําความเขาใจถึงประเภท
ของกองทุนรวมพรอมทั้งความเสี่ยงโดยละเอียดกอนการตัดสินใจลงทุน

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 383

ความรูŒเก่ียวกับผลิตภัณฑตลาดทุน : ตราสารทั่วไป

อัตราผลตอบแทนและความเสี่ยง

10 จากการลงทุนในกองทุนรวม
การลงทุนในกองทุนรวมเปนรูปแบบการลงทุนรูปแบบหน่ึงที่ผูลงทุนนําเงินของตนมาลงทุนรวมกัน
โดยมีผูจัดการกองทุนทําหนาท่ีนําเงินนั้นไปลงทุนในหลักทรัพยหรือทรัพยสินประเภทตางๆ ในตลาดเงินหรือ
ตลาดทุน ตามนโยบายการลงทุนที่ระบุไวในหนังสือช้ีชวน ดังนั้น รูปแบบของผลตอบแทนและความเสี่ยง
ของกองทุนรวม จึงขึ้นอยูกับประเภทของทรัพยสินที่กองทุนรวมนั้นๆ ไปลงทุน ซึ่งหมายความวากองทุนรวม
นั้นจะยังคงมีความเสี่ยงในการลงทุนเสมือนกับการท่ีผูลงทุนนําเงินไปลงทุนดวยตนเอง แตความเส่ียงน้ัน
อาจจะมนี อ ยกวา เนอื่ งจากกองทนุ รวมนน้ั มกี ารกระจายการลงทนุ ทดี่ ี รวมถงึ มผี จู ดั การกองทนุ ทม่ี ปี ระสบการณ
และมีขอมูลท่ีเก่ียวกับการลงทุนมาชวยในการตัดสินใจลงทุน จึงชวยลดความผิดพลาดจากการลงทุนไดเปน
อยางมาก
อยางไรก็ตาม การลงทุนในกองทุนรวมน้ัน ผูลงทุนจําเปนตองเขาใจถึงรูปแบบของผลตอบแทน
และความเส่ียงที่เกิดขึ้นจากกองทุนรวม เพ่ือใชในการพิจารณาเลือกกองทุนที่สอดคลองกับระดับการยอมรับ
ความเสี่ยงที่ยอมรับได รวมถึงรูปแบบผลตอบแทนท่ีตองการ รวมทั้งยังใชผลตอบแทนและความเสี่ยงในการ
เปรียบเทียบผลการดําเนินงานในอดีตของแตละกองทุนเพื่อคัดเลือกกองทุนที่มีผลการดําเนินงานดีในการ
ประกอบการตัดสินใจลงทุนอีกดวย นอกจากนี้ถึงแมวากองทุนรวมจะมีผูจัดการกองทุนซึ่งเปนมืออาชีพ
เปนผูบริหารจัดการใหก็ตาม แตผูลงทุนจําเปนตองทราบถึงวิธีในการวัดผลการดําเนินงานของกองทุนรวม
ซ่ึงตองใชการเปรียบเทียบกับเกณฑอางอิงมาตรฐานที่สอดคลองกับนโยบายการลงทุนของกองทุนรวม
แตละกอง รวมถึงตองทราบถึงเครื่องมือท่ีใชในการวัดประสิทธิภาพในการบริหารดําเนินงานของผูจัดการ
กองทุนรวม เพ่ือใชประกอบการในการตัดสินใจเลือกลงทุนในกองทุนรวมอีกดวย

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 385

อัตราผลตอบแทนและความเสี่ยงจากการลงทุนในกองทุนรวม

10.1 ผลตอบแทนจากการลงทุนในกองทุนรวม

การลงทุนในกองทุนรวมนั้น ผูลงทุนยอมคาดหวังวาหนวยลงทุนท่ีถือครองน้ันๆ จะใหผลตอบแทน
ในอนาคต โดยรูปแบบของผลตอบแทนที่ผูถือหนวยลงทุนคาดวาจะไดรับจากการลงทุน สามารถแบงออก
เปน 2 รูปแบบ คือ

10.1.1 กําไร/ขาดทุน จากการเปล่ียนแปลงของราคาหน‹วยลงทุน (capital gain/loss)

เปนผลตางของมูลคาหนวยลงทุนท่ีผูถือหนวยลงทุนไดรับเมื่อขายหนวยลงทุนกับมูลคาหนวยลงทุน
ที่ผูถือหนวยลงทุนจายเพ่ือซ้ือหนวยลงทุนนั้น ซึ่งหากราคาขายหนวยลงทุนสูงกวาราคาซ้ือหนวยลงทุน
ผลตางของราคาหนวยลงทุนดังกลาว คือ กําไรที่ไดรับจากการเปล่ียนแปลงของราคาหนวยลงทุน (capital
gain) แตหากราคาขายหนวยลงทุนต่ํากวาราคาซ้ือหนวยลงทุนผลตางของราคาหนวยลงทุน คือ ขาดทุน
ที่ไดรับจากการเปล่ียนแปลงของราคาหนวยลงทุน (capital loss)

ท้ังนี้ หากผูลงทุนยังไมขายหนวยลงทุนคืนกําไร/ขาดทุนจากการเปลี่ยนแปลงราคาน้ีอาจพิจารณา
ไดจากผลตางของมูลคาสินทรัพยสุทธิของหนวยลงทุนกับมูลคาท่ีผูถือหนวยลงทุนจายเพื่อซื้อหนวยลงทุน
กําไร/ขาดทุนที่เกิดข้ึนโดยที่ยังไมไดขายหนวยลงทุนนี้ เรียกวา กําไร/ขาดทุนจากการเปล่ียนแปลงราคา
ท่ียังไมเกิดข้ึนจริง (unrealized capital gain/loss) ซึ่งวิธีการคํานวณกําไร/ขาดทุนจากการเปล่ียนแปลง
ของราคาหนวยลงทุน สามารถคํานวณไดตามตัวอยางท่ี 10-1 ดังนี้

ตัวอยางที่ 10-1 นาย A ลงทุนในกองทุนรวม TSI ซึ่งมีรายละเอียดการลงทุนดังนี้

วันที่ ราคา NAV ต‹อหน‹วยของกองทุน TSI (บาท/หน‹วย)
ซื้อหนวยลงทุน 1 มีนาคม 25x1 12.5964
ขายหนวยลงทุน 15 มีนาคม 25x1 14.5964

จากตัวอยางท่ี 10-1 สามารถคํานวณหากําไร/ขาดทุนจากการเปลี่ยนแปลงของราคาหนวยลงทุน
ไดดังนี้

กําไร (ขาดทุน) จากการเปลี่ยนแปลงของราคาหนวยลงทุน
= (NAV ตอหนวยปลายงวด – NAV ตอหนวยตนงวด)
= (14.5964 – 12.5964)
= 2.00 บาทตอหนวย

386 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย

หรือคํานวณในรูปของอัตราผลตอบแทน

= (NAV ตอหนวยปลายงวด – NAV ตอหนวยตนงวด)
NAV ตอหนวยตนงวด

= (14.5964 – 12.5964)
12.5964

= 15.88% ตองวด

ท้ังน้ี ในการคํานวณหากําไร/ขาดทุนจากการลงทุน ผูลงทุนควรพิจารณาถึงคาธรรมเนียมซ้ือ
คาธรรมเนียมขายหนวยลงทุนเพื่อคํานวณผลตอบแทนจากการลงทุนดวย

กองทุนรวมจะคํานวณมูลคาทรัพยสินสุทธิของหลักทรัพยและทรัพยสินที่กองทุนรวมลงทุนไว
ทุกวันทําการเพื่ออํานวยความสะดวกในการติดตามผลการดําเนินงานของกองทุนใหกับผูถือหนวยลงทุน
ซึ่งกองทุนรวมจะตองมีการปรับมูลคาหลักทรัพยและทรัพยสินที่อยูภายใตการบริหารของกองทุนใหเปนไป
ตามราคาตลาดเพื่อใหไดราคายุติธรรม หรือเรียกวา Mark to Market ซ่ึงโดยท่ัวไปบริษัทจัดการกองทุน
จะตองคํานวณมูลคาทรัพยสินสุทธิ (NAV) และมูลคาทรัพยสินสุทธิตอหนวย (NAV ตอหนวย) ของกองทุน
ทุกส้ินวันทําการ และตองประกาศใหผูถือหนวยลงทุนรับทราบในวันทําการถัดไปผานชองทางตางๆ เชน
หนังสือพิมพรายวัน เว็บไซตของ บลจ. หรือผูสนับสนุนการขาย รวมถึงเว็บไซตของสมาคมบริษัทหลักทรัพย
จัดการลงทุน เปนตน ซ่ึงวิธีการคํานวณมูลคาทรัพยสินสุทธิของกองทุนรวมนั้น มีวิธีการคํานวณดังนี้

มูลคาทรัพยสินสุทธิ = มูลคาทรัพยสินตามราคาตลาด + รายไดคางรับ + เงินสด – หน้ีสิน

ตัวอยางที่ 10-2 กองทุนรวมไทยมั่งค่ังมีมูลคาทรัพยสินท้ังสิ้นตามราคาตลาด 1,200 ลานบาท โดยมี
รายไดคางรับจํานวน 10 ลานบาท มีเงินสดอยู 40 ลานบาท และมีหนี้สินที่ยังไมไดจายชําระเปนจํานวน
80 ลานบาท กองทุนรวมไทยม่ังค่ังจะมีมูลคาทรัพยสินสุทธิเทาใด

สามารถคํานวณหามูลคาทรัพยสินสุทธิของกองทุนรวมไทยมั่งค่ัง ไดดังนี้

มูลคาทรัพยสินสุทธิ (NAV) = มูลคาทรัพยสินตามราคาตลาด + รายไดคางรับ + เงินสด – หนี้สิน
= 1,200,000,000 + 10,000,000 + 40,000,000 – 80,000,000
= 1,170,000,000 บาท

ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย 387

อัตราผลตอบแทนและความเสี่ยงจากการลงทุนในกองทุนรวม

ทั้งนี้ จากตัวอยางท่ี 10-2 หากกําหนดใหกองทุนรวมไทยมั่งคั่งมีจํานวนหนวยลงทุนที่ออกจําหนาย
แลวท้ังหมด 100 ลานหนวย สามารถคํานวณหามูลคาสินทรัพยสุทธิตอหนวยไดดังน้ี

มูลคาทรัพยสินสุทธิตอหนวย = มูลคาทรัพยสินสุทธิ (NAV)
จํานวนหนวยลงทุนที่ออกจําหนวยแลวทั้งหมด

= 1,170,000,000
100,000,000

= 11.7 บาทตอหนวย

หมายเหตุ มูลคาทรัพยสินสุทธิตอหนวย ไมสามารถบอกความถูกแพงของกองทุนรวมได เชน กองทุนรวม A
มีมูลคาทรัพยสินสุทธิตอหนวย 10.0000 บาท กองทุนรวม B มีมูลคาทรัพยสินสุทธิตอหนวย 20.0000 บาท
ก็ไมไดหมายความวากองทุนรวม B แพงกวากองทุนรวม A

10.1.2 เงินป˜นผล (dividend)

เปนผลตอบแทนที่กองทุนรวมจายใหแกผูถือหนวยลงทุนในรูปเงินสด โดยในงวดปบัญชีใดๆ กองทุน
รวมอาจจายเงินปนผลมากกวา 1 ครั้ง หรือ อาจงดจายเงินปนผลก็ไดข้ึนอยูกับนโยบายการจายเงินปนผล
และผลการดําเนินงานของกองทุนรวม ท้ังนี้ กองทุนรวมที่จะสามารถจายเงินปนผลใหกับผูถือหนวยลงทุน
ไดน้ัน จะตองเปนกองทุนรวมที่มีนโยบายการจายเงินปนผล และมีกําไรสะสมหรือกําไรจากการดําเนินงาน
ซึ่งผูลงทุนท่ีคาดหวังผลตอบแทนในรูปของเงินปนผลจะตองเลือกลงทุนในกองทุนรวมท่ีมีนโยบายการ
จายเงินปนผลเทาน้ัน โดยสามารถดูรายละเอียดของนโยบายการจายเงินปนผลไดจากหนังสือชี้ชวนของ
กองทุนรวม อยางไรก็ตาม ผลตอบแทนในรูปของเงินปนผลท่ีผูถือหนวยลงทุนไดรับนั้น จะถูกหักภาษี
ณ ที่จายรอยละ 10 ดังน้ัน ในการพิจารณาผลตอบแทนในรูปของเงินปนผล ผูถือหนวยลงทุนจึงจําเปนตอง
นําเรื่องภาระภาษีมารวมพิจารณาดวย

10.1.3 ผลตอบแทนรวม (total return)

คือ ผลตอบแทนที่เกิดจากการถือครองหนวยลงทุนน้ันๆ ท้ังหมดในชวงเวลาท่ีพิจารณา ทั้งใน
รูปเงินปนผลท่ีไดรับ และกําไร/ขาดทุนจากการเปลี่ยนแปลงราคา อยางไรก็ตาม ในการลงทุนน้ัน ผูลงทุนจะ
ตองพิจารณาถึงคาใชจายตางๆ ที่เกิดขึ้นจากการลงทุนในหนวยลงทุนดวย ซึ่งผลตอบแทนรวมท่ีไดรับเม่ือ
หักคาใชจายท้ังหมดที่เกิดข้ึนจากการลงทุนในหนวยลงทุน เรียกวา ผลตอบแทนรวมสุทธิ (net total return)
ซ่ึงเปนผลตางของผลตอบแทนรวมจากการลงทุนกับคาใชจายท่ีเกิดขึ้นจากการลงทุน ดังน้ัน ในการพิจารณา
เปรียบเทียบผลตอบแทนจากการลงทุน ผูลงทุนควรใชผลตอบแทนรวมสุทธิเปนแนวทางในพิจารณา
ผลตอบแทนของการลงทุนในกองทุนรวมเปนสําคัญ ซ่ึงมีวิธีการคํานวณผลตอบแทนรวม ดังตัวอยางที่ 10-3
ดังนี้

388 ศูนยส‹งเสริมการพัฒนาความรูŒตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแห‹งประเทศไทย