การประเมินมูลคาและกลยุทธการลงทุนในหุนสามัญ
บรรณานุกรมและเอกสารอางอิง
พรอนงค บุษราตระกูล. 2548, การลงทุนพ้ืนฐานและการประยุกต. พิมพครั้งที่ 1, กรุงเทพฯ, โรงพิมพ
แหงจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย.
สถาบันพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย. 2548. การประเมินมูลคาตราสารทุน.
กรุงเทพฯ สถาบันพัฒนาความรูตลาดทุน.
สถาบันพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย. 2548. การลงทุนในตราสารทุน. กรุงเทพฯ
ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย.
สถาบันพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย. 2555 ตลาดการเงินและการลงทุนใน
หลักทรัพย. พิมพคร้ังท่ี 13. กรุงเทพฯ บริษัท บุญศิริการพิมพ จํากัด.
อัญญา ขันธวิทย. 2549. กลไกของตลาดการเงินในระบบเศรษฐกิจไทย. พิมพครั้งท่ี 3, กรุงเทพฯ
ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย.
Bodie, Zvi, Kane, Alex, and Marcus, Alan J. Investments McGraw-Hill Higher Education, 2001.
Reilly, Frank K. and Norton, Edgar A. 2006. Investments. 7th ed., Thomson/South-Western, Ohio.
Reilly, Frank K. and Brown, Keith C. 2003. Investment Analysis and Portfolio Management.
7th ed., Thomson/South-Western, Ohio.
88 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ความรูเก่ียวกับผลิตภัณฑตลาดทุน : ตราสารทั่วไป
ตราสารท่ีเก่ียวเนื่องกับตราสารทุน
03 (Equity-linked Product)
3.1 ความสําคัญและประเภทของตราสารที่เก่ียวเนื่องกับตราสารทุน
3.1.1 ความสําคัญของ Equity-linked Product
Equity-linked Product เปนตราสารอนุพันธที่มูลคาของตราสารอางอิงกับมูลคาของตราสารทุน
เกิดเปนเคร่ืองมือใหมที่เพิ่มข้ึนจากการลงทุนโดยตรงในตราสารทุน ดังน้ัน ผูลงทุนจึงสามารถเลือกลงทุน
ในผลิตภัณฑทางการเงินดังกลาวใหเหมาะสมกับความเขาใจในตัวผลิตภัณฑนั้นๆ เหมาะสมกับกลยุทธ
การลงทุน และระดับความเสี่ยงท่ียอมรับไดของผูลงทุน นอกจากนี้ Equity-linked Product บางประเภท
ถูกสรางขึ้นมาเพื่อใชเปนเครื่องมือในการระดมทุนของบริษัท
มูลคาของ Equity-linked Product จะขึ้นอยูกับมูลคาของสินทรัพยที่ Equity-linked Product
ไปอางอิงอยูดวย ดังนั้น ผลตอบแทนที่ไดรับจากการลงทุนในผลิตภัณฑทางการเงินประเภทนี้จึงข้ึนอยูกับ
การเคลื่อนไหวของราคาของสินทรัพยท่ี Equity-linked Product ไปอางอิงอยู จุดเดนของ Equity-linked
Product มีมากมายเชน ผูลงทุนสามารถนํามาใชเปนเคร่ืองมือในการลงทุนไดทุกสถานะตลาดทั้งตลาด
ขาขึ้นและขาลง ซึ่งมีความยืดหยุนมากกวาการลงทุนโดยตรงในหุนสามัญ ใชเงินลงทุนนอยกวาการลงทุน
โดยตรงในหุนสามัญ สงผลใหมีอัตราทด (gearing) ในการลงทุน และผูลงทุนมีสิทธิเลือกไดวาจะซื้อหรือขาย
สินทรัพยที่ Equity-linked Product ไปอางอิงอยูหรือไม เปนตน อยางไรก็ตาม การลงทุนใน Equity-linked
Product ก็มีขอควรระวัง เชน ความผันผวนของผลกําไรหรือขาดทุนจากการลงทุนท่ีอาจสูงกวาความผันผวน
ของราคาของสินทรัพยท่ีอางอิง Equity-linked Product มีอายุจํากัด และบางชนิดมีความซับซอนสูง
จึงเหมาะกับผูลงทุนท่ีมีความเขาใจและยอมรับความเสี่ยงไดสูง และเน่ืองจากผูออก Equity-linked Product
จะตองเปนนิติบุคคลท่ีไดรับอนุญาตจากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. และตลาดหลักทรัพยฯ ซ่ึงในทาง
กฎหมายผูออกมีภาระผูกพันในการสงมอบสินทรัพยอางอิงหรือชําระสวนตางของราคา ดังนั้น credit rating
ของผูออกจึงเปนส่ิงท่ีผูลงทุนควรใหความสนใจ
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 91
ตราสารที่เกี่ยวเนื่องกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
3.1.2 ประเภท Equity-linked Product ที่ซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยฯ
Equity-linked Product ท่ีซื้อขายในตลาดหลักทรัพยฯ ท่ีจะกลาวถึงในบทนี้ ไดแก
1. ใบสําคัญแสดงสิทธิ (warrant)
2. ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ (derivative warrant)
3. Equity-linked Product อ่ืนๆ ไดแก
3.1 ใบแสดงสิทธิในผลประโยชนที่เกิดจากหลักทรัพยอางอิงไทยหรือเอ็นวีดีอาร (NVDR)
3.2 ใบแสดงสิทธิในผลประโยชนท่ีเกิดจากหลักทรัพยอางอิง (depository receipts: DR)
3.3 ใบแสดงสิทธิในการซื้อหุนเพิ่มทุนท่ีโอนสิทธิได (transferable subscription right: TSR)
3.2 ใบสําคัญแสดงสิทธิ (warrant)
3.2.1 การประเมินมูลคาใบสําคัญแสดงสิทธิ
โดยท่ัวไปแลว เม่ือกลาวถึงวอรแรนทหรือใบสําคัญแสดงสิทธินั้น จะหมายความถึงตราสารทาง
การเงินประเภทหนึ่งท่ีใหสิทธิแกผูถือในการใชสิทธิซื้อหรือขายหลักทรัพยที่วอรแรนทนั้นอางอิงอยู (ข้ึนอยู
กับประเภทของวอรแรนท) ตามราคาใชสิทธิ จํานวน และภายในระยะเวลาท่ีกําหนด โดยหลักทรัพยที่
วอรแรนทอางอิงนั้น อาจมีไดหลายประเภท เชน ดัชนีหลักทรัพย หุนสามัญ เปนตน ดังน้ัน จึงอาจกลาว
ไดวาวอรแรนทก็คือออปชันประเภทหนึ่งนั่นเอง
อยางไรก็ตาม ในตลาดทุนไทยน้ัน คําวา “วอรแรนท” ท่ีซื้อขายกันในตลาดหลักทรัพยฯ น้ัน จะมี
ความหมายท่ีแคบกวาที่ใชในสากล กลาวคือ “วอรแรนท” หรือ “ใบสําคัญแสดงสิทธิ” น้ันจะหมายถึง วอรแรนท
ท่ีบริษัทจดทะเบียนเปนผูออกเพื่อใหสิทธิแกผูถือวอรแรนทในการซื้อหุนสามัญของบริษัท ตามราคา จํานวน
และภายในเวลาที่บริษัทผูออกหลักทรัพยกําหนด หรือท่ีเรียกวา company warrant ซ่ึงในที่น้ีคําวา วอรแรนท
ก็จะหมายความถึง company warrant เทานั้น
ปจจัยที่มีผลกระทบตอราคาของวอรแรนท
ในทางปฏิบัติแลว อาจพบวาราคาตลาด (market price) ของใบสําคัญแสดงสิทธิหรือวอรแรนทท่ี
ซ้ือขายกันในกระดานซ้ือขายนั้น อาจมีมูลคาแตกตางจากมูลคาตามทฤษฎีก็เปนได ท้ังน้ี เนื่องจากผูลงทุน
แตละรายนั้นมีความคิดเห็นท่ีแตกตางกันเก่ียวกับมูลคาของใบสําคัญแสดงสิทธิ ซ่ึงสวนหน่ึงอาจเกิดจาก
การมีขอมูลที่แตกตางกัน หรือราคาทางทฤษฎีท่ีมาจากสมมติฐานท่ีเครงครัดและไมสะทอนสภาพความ
เปนจริงในตลาด
นอกจากนี้ ราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอาจมีการเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้นหรือลดลงก็ได ทั้งน้ี ข้ึนอยูกับ
ปจจัยตางๆ ดังตอไปน้ี
92 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ราคาตลาดของสินทรัพยอางอิง (underlying asset price)
ราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิจะขึ้นอยูกับราคาตลาดของสินทรัพยอางอิง ซ่ึงราคาตลาดของสินทรัพย
อางอิงหรือหุนแมนี้จะถูกกําหนดตามมูลคาของกิจการน้ัน จึงอาจกลาวไดวามูลคาของกิจการเปนปจจัยหน่ึง
ในการกําหนดราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิ ดังน้ัน หากมูลคาของกิจการสูงข้ึน จะทําใหราคาตลาดของ
สินทรัพยอางอิงและราคาตลาดของใบสําคัญแสดงสิทธิสูงขึ้นดวย เน่ืองจากผูซื้อใบสําคัญแสดงสิทธิจะ
ไดรับผลประโยชนจากสินทรัพยอางอิงหรือหุนแมท่ีมีราคาสูงขึ้น โดยจายเงินซ้ือเทาเดิมตามราคาใชสิทธิ
ที่ถูกกําหนดไวตามสัญญา ราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิจึงมีความสัมพันธไปในทิศทางเดียวกับราคาตลาด
ของสินทรัพยอางอิงหรือหุนแม
ราคาใชสิทธิ (exercise price)
ราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิจะเพิ่มข้ึน เม่ือราคาใชสิทธิต่ําลง เนื่องจากผูถือใบสําคัญแสดงสิทธิ
สามารถใชสิทธิซ้ือหุนไดในราคาที่ตํ่ากวา ในทางกลับกัน ราคาใบสําคัญแสดงสิทธิจะลดลง เมื่อราคาใชสิทธิ
สูงขึ้น เนื่องจากผูถือใบสําคัญแสดงสิทธิตองใชเงินมากข้ึนในการใชสิทธิซื้อหุนนั้น ดังน้ัน ราคาของใบสําคัญ
แสดงสิทธิจึงมีความสัมพันธแปรผกผันกับราคาใชสิทธิ
อายุคงเหลือของใบสําคัญแสดงสิทธิ (days to maturity)
ราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิจะแปรผันตามอายุคงเหลือของใบสําคัญแสดงสิทธิ เนื่องจากหาก
ใบสําคัญแสดงสิทธินั้นมีอายุคงเหลือท่ียาวนาน โอกาสท่ีราคาหุนอางอิงจะเปล่ียนแปลงไปจะมีอยูมาก
โดยในกรณีที่ราคาตลาดของหุนอางอิงปรับตัวสูงข้ึน ผูถือใบสําคัญแสดงสิทธิก็จะไดรับประโยชนหรือ
ผลกําไรท่ีสูงข้ึน แตถาราคาตลาดของหุนอางอิงปรับตัวลดลงจนต่ํากวาราคาใชสิทธิ ผูถือก็จะเลือก
ไมใชสิทธิจึงมีตนทุนแคเพียงราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิที่จายซื้อไป ในทางกลับกัน หากใบสําคัญ
แสดงสิทธิมีอายุคงเหลือสั้น โอกาสท่ีราคาหุนอางอิงจะสูงขึ้นไปอีกก็เปนไปไดยาก ดังน้ัน ราคาตลาด
ของใบสําคัญแสดงสิทธิจึงมีความสัมพันธไปในทิศทางเดียวกับอายุคงเหลือของใบสําคัญแสดงสิทธิ
ความผันผวนของราคาสินทรัพยอางอิง (implied volatility)
ในกรณีท่ีความแปรปรวนของราคาสินทรัพยอางอิงหรือหุนแมมีมากขึ้น โอกาสที่ราคาหุนจะปรับตัว
สูงขึ้นหรือลดลงจึงมีมากไปดวย ทําใหผูลงทุนมีโอกาสทํากําไรจากการถือใบสําคัญแสดงสิทธิและเต็มใจ
จายเงินซื้อใบสําคัญแสดงสิทธิมากขึ้น เปนผลใหราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิสูงขึ้นดวย แตในทางกลับกัน
ในกรณีท่ีความแปรปรวนของราคาสินทรัพยอางอิงหรือหุนแมลดลง ทําใหโอกาสทํากําไรจากการถือใบสําคัญ
แสดงสิทธิลดลงดวย ผูลงทุนจึงไมอยากจายเงินซ้ือใบสําคัญแสดงสิทธินั้น และอาจขายใบสําคัญแสดงสิทธิ
นั้นออกไป เปนผลใหราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิน้ันลดตํ่าลง ดังน้ัน ราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิกับ
ความแปรปรวนของราคาสินทรัพยอางอิงจึงมีความสัมพันธไปในทิศทางเดียวกัน
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 93
ตราสารที่เกี่ยวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
อัตราดอกเบี้ย
อัตราดอกเบ้ียที่สูงขึ้นจะสงผลใหราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิมีคาสูงขึ้นดวย เนื่องจากในภาวะท่ี
อัตราดอกเบี้ยสูงขึ้น คาของเงินออมจะมีคาสูงขึ้นดวย เงินออมที่เตรียมไวสําหรับการใชสิทธิซ้ือหุนจึงไมจําเปน
ตองมีจํานวนมากเทากับภาวะที่อัตราดอกเบี้ยต่ํา และหากลงทุนซื้อหุนโดยตรงก็จะมีตนทุนคาเสียโอกาสสูง
จากการจายเงินซ้ือหุนทันที ทําใหการลงทุนซ้ือใบสําคัญแสดงสิทธิไดรับความสนใจมากกวาการลงทุน
ซ้ือหุนโดยตรง อันสงผลใหราคาวอรแรนทมีคาสูงขึ้นดวย ดังนั้น ราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิกับอัตราดอกเบ้ีย
จึงมีความสัมพันธไปในทิศทางเดียวกัน
เงินปนผล
ในกรณีท่ีกิจการผูออกหุนท่ีเปนสินทรัพยอางอิงจายเงินปนผลในชวงอายุของใบสําคัญแสดงสิทธิ
จะมีผลใหราคาตลาดของหุนอางอิงลดลงตามจํานวนเงินปนผลท่ีจาย ทําใหผูถือใบสําคัญแสดงสิทธินั้น
นอกจากจะไมมีสิทธิรับเงินปนผลแลวยังไดรับผลกระทบจากราคาหุนแมที่ลดลงดวย ผลประโยชนที่จะไดรับ
จึงลดลง สงผลกระทบใหราคาตลาดของใบสําคัญแสดงสิทธิลดลง ดังนั้น ราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิจึง
มีความสัมพันธแปรผกผันกับการจายเงินปนผล
จํานวนใบสําคัญแสดงสิทธิท่ีออกจําหนาย
จํานวนใบสําคัญแสดงสิทธิที่ออกจําหนายมากขึ้น จะสงผลใหราคาใบสําคัญแสดงสิทธิปรับตัวลดลง
ทั้งน้ี เนื่องจากเม่ือมีการใชสิทธิตามจํานวนใบสําคัญแสดงสิทธิที่ออกจําหนายมากแลว จะทําใหจํานวน
หุนสามัญท่ีจะออกมาสูตลาดเพ่ิมขึ้นดวย เปนผลใหกําไรตอหุนของบริษัทผูออกหุนลดลงหรือท่ีเรียกวา
dilution effect ทําใหราคาตลาดของหุนลดลง ในขณะท่ีราคาใชสิทธิซื้อหุนคงท่ี ทําใหสวนตางของราคาหุน
กับราคาใชสิทธิหรือมูลคาที่แทจริงมีคาลดลง เปนผลใหราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิมีคาลดลงดวยเชนกัน
ดังน้ัน ราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิจึงมีความสัมพันธแปรผกผันกับจํานวนวอรแรนทท่ีออกจําหนาย
ตารางท่ี 3-1 แสดงความสัมพันธของปจจัยที่กําหนดราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิหรือวอรแรนท
ปจจัยที่กําหนดราคาวอรแรนท ความสัมพันธกับ คําอธิบาย
ราคาวอรแรนท
ราคาตลาดของสินทรัพยอางอิง + เมื่อราคาตลาดของสินทรัพยอางอิงเพ่ิมขึ้น
ราคาของวอรแรนทจะเพ่ิมข้ึน
ราคาใชสิทธิ – เม่ือราคาใชสิทธิของวอรแรนทเพิ่มขึ้น
ราคาของวอรแรนทจะลดลง
อายุคงเหลือของวอรแรนท + เมื่ออายุคงเหลือของวอรแรนทเพิ่มข้ึน
ราคาของวอรแรนทจะเพิ่มขึ้น
94 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ตารางท่ี 3-1 แสดงความสัมพันธของปจจัยที่กําหนดราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิหรือวอรแรนท (ตอ)
ปจจัยที่กําหนดราคาวอรแรนท ความสัมพันธกับ คําอธิบาย
ราคาวอรแรนท
ความแปรปรวนของ + เมื่อความแปรปรวนของราคาสินทรัพยอางอิง
ราคาสินทรัพยอางอิง เพ่ิมข้ึน ราคาของวอรแรนทจะเพ่ิมขึ้น
อัตราดอกเบ้ีย + เม่ืออัตราดอกเบี้ยเพ่ิมข้ึน ราคาของวอรแรนท
จะเพ่ิมขึ้น
เงินปนผล – เมื่อหุนอางอิงมีการจายเงินปนผลมากข้ึน
ราคาของวอรแรนทจะลดลง
จํานวนวอรแรนทท่ีออกจําหนาย – เม่ือจํานวนวอรแรนทที่ออกจําหนายเพ่ิมมากข้ึน
ราคาของวอรแรนทจะลดลง
การประเมินมูลคาของวอรแรนท
ใบสําคัญแสดงสิทธิซื้อหุนสามัญหรือวอรแรนท เปนตราสารทางการเงินที่ใหสิทธิแกผูถือในการ
ซ้ือหุนอางอิงหรือหุนแม ตามราคาใชสิทธิ (exercise price) ตามจํานวน และภายในเวลาท่ีบริษัทผูออก
วอรแรนทกําหนด หากผูถือวอรแรนทไมใชสิทธิตามเวลาที่กําหนด วอรแรนทน้ันก็จะหมดอายุไป และผูถือ
ก็จะไมไดรับประโยชนจากการถือวอรแรนทน้ันอีก
องคประกอบของมูลคาของวอรแรนท (3.1)
สามารถพิจารณาไดดังน้ี
มูลคาของวอรแรนท = มูลคาท่ีแทจริง (intrinsic value) + มูลคาของเวลา (time value)
มูลคาท่ีแทจริง (Intrinsic Value)
จะเทากับสวนตางระหวางราคาตลาดของหุนอางอิง และราคาใชสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิ โดย
ใบสําคัญแสดงสิทธิน้ันจะมีมูลคาท่ีแทจริงก็ตอเม่ือสวนตางดังกลาวมีคามากกวาศูนย เชน หุน A มีราคา
520 บาท และใบสําคัญแสดงสิทธิของหุน A มีราคาใชสิทธิ (exercise price) เทากับ 288 บาท มูลคา
ที่แทจริงจะเทากับ 232 บาท อยางไรก็ตาม หากราคาตลาดของหุน A ลดลงเหลือ 250 บาท ซ่ึงต่ํากวา
ราคาใชสิทธิ ในกรณีน้ีมูลคาท่ีแทจริงของวอรแรนทจะเทากับศูนย (0)
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 95
ตราสารที่เก่ียวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
มูลคาของเวลา (Time Value)
เปนมูลคาท่ีสะทอนความคาดหวังของผูลงทุนวาภาวะตลาดอาจจะเปล่ียนแปลงไปในทางที่ดีข้ึน
ในชวงอายุที่เหลือ และจะทําใหมูลคาใบสําคัญแสดงสิทธิเพ่ิมขึ้น หากพิจารณาจากตัวอยางเดิม สมมติให
ราคาใบสําคัญแสดงสิทธิของหุน A เทากับ 300 บาท เราจะคํานวณหามูลคาของเวลาได โดยการนํามูลคา
ท่ีแทจริงหักออกจากราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิจะเทากับ 300 – 232 = 68 บาท
การวิเคราะหราคาวอรแรนทโดยใชอัตราสวนประเภทตางๆ
การวิเคราะหราคาวอรแรนท มีอัตราสวนตางๆ ท่ีควรใชประกอบการพิจารณา ดังตอไปนี้
สวนเกินราคา (premium)
หมายถึง ราคาตลาดของวอรแรนทในสวนท่ีเกินกวามูลคาท่ีแทจริงของวอรแรนท โดยในกรณีท่ี
ราคาหุนแมของวอรแรนทนั้นตํ่ากวาราคาใชสิทธิ หรืออีกนัยหน่ึงวอรแรนทนั้นมีมูลคาท่ีแทจริง = 0 ราคา
วอรแรนทท่ีซื้อขายกันจะสะทอนถึงคาพรีเมียมทั้งส้ิน (ซึ่งก็คือมูลคาตามเวลา หรือ time value ที่คิดเปน
รอยละเทียบกับราคาหุนอางอิงน่ันเอง) ท้ังน้ี เราสามารถคํานวณสวนเกินราคาไดดังน้ี
Premium = Warrant Price – (Stock Price – Exercise Price) × 100 (3.2)
Stock Price
ตัวอยางที่ 3-1 นายชาติชายซ้ือวอรแรนทของบริษัทหน่ึงในราคา 200 บาท ในขณะท่ีหุนอางอิงนั้น
มีราคาตลาดเทากับ 195 บาท และมีราคาใชสิทธิเทากับ 10 บาท ดังนั้น คาพรีเมียมของวอรแรนทนั้นจะ
มีคาเทาใด
Premium = Warrant Price – (Stock Price – Exercise Price) × 100
Stock Price
= 200 – (195 – 10)
195
= 7.69%
ในกรณีนี้จะมีคาพรีเมียมเทากับรอยละ 7.69 หรืออาจกลาวไดวาการซ้ือใบสําคัญแสดงสิทธิแลว
นําไปใชสิทธิซื้อหุนจะมีตนทุนสูงกวาการซ้ือหุนโดยตรงอยู 7.69%
96 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
จากสูตรคํานวณสรุปไดวา
• ตนทุนการใชสิทธิซื้อหุนอางอิง ผานวอรแรนท = ราคาวอรแรนทท่ีซ้ือมา + ราคาใชสิทธิตาม
ใบสําคัญแสดงสิทธิ
• สวนเกินราคา (premium) เปนผลตางของตนทุนการใชสิทธิซื้อหุนอางอิงผานวอรแรนทกับ
การซื้อหุนอางอิงโดยตรง
กลาวคือ สวนเกินราคาเปนตัวบอกวาตนทุนการซ้ือหุนอางอิงผานวอรแรนทแพงหรือถูกกวาการ
ซ้ือหุนอางอิงโดยตรง หากสวนเกินราคาที่คํานวณไดมีคาเปนลบ แสดงวาการซ้ือหุนอางอิงผานวอรแรนท
ถูกกวาการซ้ือหุนอางอิงโดยตรง น่ันคือราคาของวอรแรนทในขณะนั้นมีสวนลด หรือ discount
นอกจากน้ี คาพรีเมียมยังแสดงถึงระดับท่ีจะคุมทุนในการใชสิทธิซื้อหุนอางอิงผานใบสําคัญแสดงสิทธิ
ตัวอยางเชน หากคาพรีเมียมเทากับ 5% จะหมายความวา หากผูถือวอรแรนทจะคุมทุนจากการจายซ้ือ
หุนอางอิงโดยใชสิทธิผานวอรแรนท ราคาหุนอางอิงจะตองปรับตัวสูงขึ้นไปอีก 5% กอนท่ีวอรแรนทจะ
หมดอายุ
อัตราทด (gearing ratio)
คือ อัตราสวนระหวางราคาตลาดของหุนอางอิงกับราคาตลาดของวอรแรนท โดยเปนคาท่ีใชวัด
อัตราทดท่ีไดรับจากการลงทุนโดยเปรียบเทียบระหวางการลงทุนในวอรแรนท และการลงทุนในหุนอางอิง
ดวยจํานวนเงินที่เทากัน ดังที่ไดกลาวไวในกอนหนา1
Gearing Ratio = Stock Price (3.3)
Warrant Price
ตัวอยางท่ี 3-2 ราคาตลาดของหุนบริษัท A เทากับ 11.50 บาท และราคาตลาดของวอรแรนทที่อางอิง
กับหุนของบริษัท A เทากับ 5.80 บาท จะได gearing ratio เทากับเทาใด
Gearing Ratio = Stock Price
Warrant Price
= 11.50
5.80
= 1.98 เทา
1 ถา Warrant ที่มีอัตราการใชสิทธิที่ตางไปจาก 1 ตอ 1 ใหปรับราคาหุนน้ันดวยอัตราสวนการใชสิทธิ
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 97
ตราสารท่ีเก่ียวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
ในทางทฤษฎีอัตราสวนนี้ไมควรต่ํากวา 1 เน่ืองจากราคาตลาดของวอรแรนทมักมีราคาสูงสุดไมเกิน
ราคาตลาดของหุนอางอิง ยกเวนในกรณีที่ใบสําคัญแสดงสิทธิ 1 หนวยสามารถใชสิทธิซ้ือหุนสามัญไดมากกวา
1 หุน (อัตราการใชสิทธิมากกวา 1 ตอ 1) อยางไรก็ดี การเปรียบเทียบราคาหลักทรัพยท้ังสองชนิดน้ี
อาจใชเปนแนวทางในการคาดการณถึงระดับความรุนแรงของการเปล่ียนแปลงของราคาวอรแรนท เม่ือราคา
หุนอางอิงเปลี่ยนแปลงไป 1 บาท กลาวคือ เปนการคาดการณผลของ leverage โดยหากราคาวอรแรนท
มีระดับต่ําเมื่อเทียบกับราคาหุนอางอิง หรือมีคา gearing ratio สูง ผลของ leverage จะย่ิงมีความรุนแรง
แตหากราคาวอรแรนทมีระดับสูงเม่ือเทียบกับราคาหุนอางอิง หรือมีคา gearing ratio ต่ํา ผลของ leverage
จะมีไมมากนัก
คาเดลตา (delta)
คือ คาความออนไหว (sensitivity) ของราคาวอรแรนทตอราคาหุนอางอิง หรือกลาวอีกนัยหน่ึง
เปนคาท่ีแสดงถึงการเปลี่ยนแปลงของราคาวอรแรนท เม่ือราคาหุนอางอิงเปลี่ยนแปลงไป 1 บาท
Delta = Δ Warrant Price (W) (3.4)
Δ Stock Price (S)
โดยที่
Δ คือ ความแตกตางระหวางราคาวอรแรนท หรือราคาหุนอางอิง ณ เวลาท่ี t และ t + 1
ท้ังน้ี delta จะมีคาตั้งแต 0 ถึง 1 โดยในกรณีท่ีคา delta เขาใกล 0 แสดงวาราคาของวอรแรนท
ไมออนไหวตอการเปล่ียนแปลงของราคาหุนอางอิงเลย แตหากคา delta ยิ่งมีคาเขาใกล 1 แสดงวาราคา
ของวอรแรนทออนไหวตอการเปล่ียนแปลงของราคาหุนอางอิงมาก
ตัวอยางท่ี 3-3 วอรแรนทที่อางอิงกับหุนของบริษัท A มีคา delta = 0.80 จะมีความหมายวา หาก
หุน A มีราคาเพิ่มข้ึน 1 บาท วอรแรนท A จะมีราคาเพ่ิมขึ้น 0.80 บาท หรือในทางตรงกันขาม เมื่อหุน A
มีราคาลดลง 1 บาท วอรแรนท A จะมีราคาลดลง 0.80 บาท
Leverage
Leverage หรือ Effective Gearing หรือ Delta Elasticity เปนอีกอัตราสวนหน่ึงที่กลาวถึงความ
สัมพันธระหวางราคาของวอรแรนทและราคาของหุนอางอิง โดยมีสูตรคํานวณดังนี้
Leverage = Gearing Ratio × Delta (3.5)
98 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ท้ังน้ีคา Leverage น้ัน จะแสดงถึงอัตราการเปลี่ยนแปลงของราคาของวอรแรนท เมื่อราคาหุนอางอิง
เปลี่ยนแปลงไป 1%
ตัวอยางที่ 3-4 จากตัวอยางขางตน ไดคา gearing ratio เทากับ 1.98 เทา และคา delta เทากับ 0.80
ดังนั้น คา Leverage ของวอรแรนทนี้จะมีคาเทาใด
Leverage = Gearing Ratio × Delta
= 1.98 × 0.80
= 1.58
คา Leverage เทากับ 1.58 หมายความวา ราคาวอรแรนทของบริษัท A จะปรับตัวสูงข้ึนไปประมาณ
1.58% หากราคาหุนอางอิง หรือราคาหุนของบริษัท A ปรับตัวสูงข้ึน 1% หรือราคาวอรแรนทของบริษัท A
จะปรับตัวลดลงประมาณ 1.58% หากราคาหุนอางอิง หรือราคาหุนของบริษัท A ปรับตัวลดลง 1%
3.2.2 กลยุทธการลงทุนในใบสําคัญแสดงสิทธิ
รูปแบบพ้ืนฐานการลงทุนในวอรแรนทมี 2 แบบ คือ
• ซื้อวอรแรนทแลวใชสิทธิซ้ือหุนสามัญอางอิงจนกวาจะครบกําหนดอายุ
• ซ้ือขายเก็งกําไรกอนครบกําหนดอายุ
กลยุทธการเก็งกําไรในตลาดขาขึ้น
หากผูลงทุนคาดการณวาหุนสามัญอางอิงจะปรับตัวสูงข้ึน ผูลงทุนควรซื้อวอรแรนท เพื่อเก็งกําไร
ในชวงตลาดขาขึ้นเพราะการซื้อวอรแรนท ใชเงินลงทุนนอยกวาการซ้ือหุนสามัญอางอิงโดยตรง ทําใหผูลงทุน
ไดรับผลตอบแทนจากการลงทุนในวอรแรนทมากกวาการลงทุนในหุนสามัญอางอิงเม่ือใชเงินลงทุนในจํานวน
ท่ีเทากัน ในทางกลับกัน หากราคาเคลื่อนไหวผิดไปจากท่ีคาดการณไวการขาดทุนจากการลงทุนวอรแรนท
ยอมขาดทุนสูงกวา แตก็จะขาดทุนสูงสุดเทากับจํานวนเงินที่ซื้อวอรแรนทมาในตอนแรก (คาพรีเมียม)
นอกจากน้ี วอรแรนทยังเหมาะกับการลงทุนในภาวะท่ีตลาดผันผวนดวย เชน คาดวาหุนสามัญอางอิง
กําลังจะมีขาวดีซึ่งจะทําใหมีการปรับราคาที่เหมาะสมของหุนสามัญอางอิงสูงขึ้น เปนตน หากมีขาวดีออกมา
จริงจะทําใหผูลงทุนกําไรมาก แตถาเหตุการณไมเปนอยางท่ีคาดการณเอาไวราคาหุนสามัญอางอิงจะ
ลดลงมาก ผูลงทุนจะมีผลขาดทุนสูงสุดเทากับเงินลงทุนซื้อวอรแรนทมาในคร้ังแรก ซ่ึงการเก็งกําไร
ในวอรแรนทผูลงทุนสามารถใชเคร่ืองมือการวิเคราะหไดทั้งปจจัยพ้ืนฐานและทางเทคนิค
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 99
ตราสารท่ีเก่ียวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
3.3 ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ (derivative warrant)
3.3.1 ความหมายและลักษณะสําคัญของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ หมายถึง ตราสารที่ผูออกใหสิทธิแกผูถือในการท่ีจะซ้ือ (call warrant)
หรือจะขาย (put warrant) สินทรัพยอางอิง ณ เวลาใดเวลาหน่ึงหรือชวงเวลาใดเวลาหน่ึงท่ีกําหนดไว
ตามเง่ือนไขท่ีกําหนดไวในตราสารโดยผูออก และจะไดรับชําระเงิน ณ เวลาใดเวลาหน่ึงหรือชวงเวลาใด
เวลาหนึ่งท่ีกําหนดไว ในจํานวนที่คํานวณไดจากสวนตางของราคาสินทรัพยอางอิงกับราคาใชสิทธิท่ีกําหนด
ในตราสาร
ผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธในหลักทรัพยจะตองเปนผูลงทุนสถาบันที่ไดรับอนุญาตจาก
สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. โดยผูลงทุนสถาบันที่ไดรับอนุญาตจากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต.
ดังกลาวจะสามารถออกใบสําคัญแสดงสิทธิท่ีอางอิงกับหลักทรัพยของบริษัทจดทะเบียนอื่นๆ (ท่ีไมใช
หลักทรัพยของบริษัทผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ) ตัวอยางเชน บริษัทหลักทรัพย ไทยพาณิชย จํากัด
ซ่ึงไดรับอนุญาตจากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ใหออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธได สามารถ
ออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธท่ีอางอิงกับหุนสามัญของ บริษัท ปตท. จํากัด (มหาชน) เพื่อเสนอขายแก
ผูลงทุนได ทั้งน้ี บริษัทหลักทรัพย ไทยพาณิชย จํากัด จะตองย่ืนขอจดทะเบียนซ้ือขายใบสําคัญแสดงสิทธิ
อนุพันธที่อางอิงกับหุนสามัญของบริษัท ปตท. จํากัด (มหาชน) กับตลาดหลักทรัพยฯ เพื่อใหผูลงทุน
สามารถซื้อขายใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธดังกลาวได แตบริษัทหลักทรัพย ไทยพาณิชย จํากัด ไมสามารถ
ออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่อางอิงกับหุนสามัญของธนาคารไทยพาณิชย เพราะธนาคารไทยพาณิชย
เปนบริษัทแมซ่ึงถือหุนในบริษัทหลักทรัพย ไทยพาณิชย จํากัดเกิน 25% จึงติดขอหามเรื่องบุคคลภายใน
หากเปรียบเทียบกับใบสําคัญแสดงสิทธิท่ีจะซื้อหุนสามัญอางอิงหรือ Company Warrant ขอแตกตาง
ระหวางใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธกับใบสําคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุนสามัญอางอิง คือ ผูออกใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธออกใบสําคัญแสดงสิทธิในหุนของบริษัทจดทะเบียนอื่นท่ีไมใชหุนของบริษัทตนเอง
ในขณะที่บริษัทผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุนสามัญออกใบสําคัญแสดงสิทธิท่ีจะซื้อหุนสามัญของ
บริษัทตนเองเทาน้ัน
ผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะเปนผูกําหนดรายละเอียดของเง่ือนไขตางๆ เก่ียวกับใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธไวในขอกําหนดสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่เสนอขายตอผูลงทุน ตัวอยางของ
รายละเอียดท่ีอยูในขอกําหนดสิทธิ ไดแก ราคาใชสิทธิ ระยะเวลาใชสิทธิ อัตราการใชสิทธิ เหตุการณท่ี
จะมีการปรับราคาและอัตราการใชสิทธิใหม เงื่อนไขในการทําหนาที่ของผูดูแลสภาพคลอง เปนตน
ท้ังนี้ ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธเปนตราสารอนุพันธประเภทหนึ่ง ซ่ึงช่ือเรียกที่เปนภาษาอังกฤษ
ของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธมีหลายช่ือ เชน ในประเทศอังกฤษเรียกวา covered warrant ในประเทศ
สิงคโปรเรียกวา structured warrant สวนในประเทศฮองกงและประเทศไทยเรียกวา derivative warrant
หรือมีชื่อยอเปนภาษาอังกฤษสั้นๆ วา DW น่ันเอง สําหรับในประเทศไทยมีการซื้อขายใบสําคัญแสดงสิทธิ
อนุพันธมาต้ังแตป พ.ศ. 2542 ซึ่งในขณะน้ันเรียกกันเปนภาษาอังกฤษวา covered warrant ดังนั้น
100 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
สัญลักษณการซ้ือขายจะเปนชื่อหลักทรัพยแลวตามดวยสัญลักษณ -C (ยอมาจาก covered warrant)
และตอทายสุดดวยลําดับรุนที่ออกเปนหมายเลข ในอดีตน้ันมีใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธทําการซ้ือขาย
ในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทยทั้งหมด 6 หลักทรัพย คือ SCB-C1, TISCO-C1, ACL-C1, TMB-C1,
SUSCO-C1 และ SCIB-C1 หลังจากทําการปรับปรุงหลักเกณฑตางๆ เพ่ือทําใหใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
สามารถจดทะเบียนและเขาทําการซ้ือขายไดงายข้ึนในป พ.ศ. 2552 ปริมาณการซ้ือขายจึงเพ่ิมสูงขึ้นจนกระท่ัง
ถึงในปจจุบัน ซึ่งนิยมเรียกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธวา derivative warrant หรือ DW นั่นเอง
โดยท่ัวไปแลว ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะตองมีการระบุเง่ือนไขดังตอไปนี้ในสัญญา
1. สินทรัพยอางอิงภายใตสัญญา (underlying asset) วาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธนั้นอางอิงกับ
สินทรัพยอางอิงอะไร เชน หุนสามัญรายตัว เปนตน
2. ประเภทของสิทธิ (type of warrant) วาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธน้ัน คือ สิทธิซื้อ (call
derivative warrant) หรือสิทธิขาย (put derivative warrant)
3. อายุของสัญญา (maturity) เปนการกําหนดวา ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธน้ันมีอายุเทาใด
ครบกําหนดอายุเมื่อใด ตลาดหลักทรัพยฯ กําหนดใหใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธมีอายุไมเกิน 2 ป และ
หามซื้อขาย 3 วันทําการกอนวันหมดอายุ
4. อัตราการใชสิทธิ (exercise ratio หรือ conversion ratio) เปนการกําหนดวาใบสําคัญแสดงสิทธิ
อนุพันธจํานวนหน่ึงหนวยสามารถใชสิทธิซื้อหรือสิทธิขายหลักทรัพยอางอิงไดจํานวนเทาใด
ตัวอยางเชน call derivative warrant ของหุน PTT มีอัตราการใชสิทธิ 5:1 หมายถึงผูลงทุนตองนํา
DW จํานวน 5 หนวยมาแลกซื้อหุน PTT ไดจํานวน 1 หุน หากอัตราการใชสิทธิตอหนวยยิ่งสูง ราคาของ
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธย่ิงตํ่าลง ในกรณีที่หลักทรัพยอางอิงเปนหุนสามัญ อัตราการใชสิทธิตอหนวย
จะไดรับผลกระทบจากการประกาศดําเนินการอยางใดอยางหนึ่งของกิจการ (corporate action) ที่จะมีผล
ตอมูลคาของสวนของผูถือหุนดวย โดยผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะมีการกําหนดสูตรในการคํานวณ
ไวในขอกําหนดสิทธิและสาระสําคัญของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
5. ราคาใชสิทธิ (exercise price หรือ strike price) เปนราคาท่ีผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
กําหนดไวลวงหนาวาจะใหสิทธิซื้อหรือสิทธิขายหลักทรัพยอางอิงไดที่ราคาเทาใด ในกรณีท่ีหลักทรัพยอางอิง
เปนหุนสามัญ ราคาใชสิทธิจะไดรับผลกระทบจากการประกาศ corporate action ดวย ซึ่งผูออกใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธจะมีการกําหนดสูตรในการคํานวณไวในขอกําหนดสิทธิและสาระสําคัญของใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธ
6. จํานวนใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่ออกเสนอขาย (issue size) เปนการกําหนดวา ใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธท่ีออกเสนอขายแกผูลงทุนในคราวนั้นมีจํานวนทั้งหมดเทาไร
ส่ิงสําคัญที่ควรทําความเขาใจกอนการลงทุนในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ คือ
1. ผูถือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธไมมีสิทธิในการเปนเจาของกิจการเหมือนกับหุนสามัญ
2. ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะจดทะเบียนซื้อขายในตลาดหลักทรัพยฯ เสมือนหุนตัวหน่ึง
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 101
ตราสารท่ีเก่ียวเนื่องกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
3. ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธมีอายุจํากัดไมเกิน 2 ป ซึ่งจะไมสามารถซ้ือขายไดหลังจากวันที่
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธหมดอายุ ดังนั้น ควรตรวจสอบวันครบกําหนดอายุของ DW กอนการลงทุนเสมอ
4. ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธแตละรุนไมจําเปนตองมีลักษณะเหมือนกันทุกประการ ไมไดมีลักษณะ
เปนมาตรฐานเหมือนกัน เง่ือนไขของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธบริษัทเดียวกันแตเปนคนละรุนกันอาจจะ
มีลักษณะแตกตางกันได ดังนั้น การศึกษารายละเอียดในหนังสือช้ีชวนของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
แตละรุนกอนการลงทุนจึงเปนสิ่งจําเปน
5. ผลตอบแทนและความเส่ียงของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธแตละรุนอาจแตกตางกันได
6. การลงทุนในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธมีความเสี่ยงดานเครดิตของผูออก
7. มีผูดูแลสภาพคลองในการซ้ือขายใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
8. ระบบการชําระราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธใชระบบเดียวกับการชําระราคาของหุนสามัญ
ลักษณะพื้นฐานของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ประเภทของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
แบงตามประเภทสิทธิ
สามารถแบงออกไดเปน 2 ประเภทคือ
1. สิทธิซ้ือ (call derivative warrant) หมายถึง ตราสารท่ีผูออกใหสิทธิแกผูถือสิทธิท่ีจะซื้อ
(call warrant) ในการที่จะไดรับชําระเงิน ณ เวลาใดเวลาหนึ่งที่กําหนดไวในจํานวนที่คํานวณไดจากสวนตาง
ของราคาหรือคาของสินทรัพยอางอิงกับราคาหรือคาของสินทรัพยอางอิงท่ีกําหนดในตราสาร เม่ือราคาหรือ
คาของสินทรัพยอางอิงสูงกวาราคาหรือคาท่ีกําหนดในตราสาร ตามเงื่อนไขท่ีกําหนดไวในตราสาร
2. สิทธิขาย (put derivative warrant) หมายถึง ตราสารที่ผูออกใหสิทธิแกผูถือสิทธิท่ีจะขาย
(put warrant) ในการท่ีจะไดรับชําระเงิน ณ เวลาใดเวลาหนึ่งหรือชวงเวลาใดเวลาหน่ึงท่ีกําหนดไวในจํานวน
ท่ีคํานวณไดจากสวนตางของราคาหรือคาของสินทรัพยอางอิงท่ีกําหนดในตราสาร เมื่อราคาหรือคาของ
สินทรัพยอางอิงต่ํากวาราคาหรือคาที่กําหนดในตราสาร ตามเงื่อนไขที่กําหนดไวในตราสาร
แบงตามขอกําหนดการใหใชสิทธิ
สามารถแบงออกไดเปน 3 ประเภทคือ
1. แบบยุโรป (European option) หมายถึง ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่ใหสิทธิแกผูถือในการ
ใชสิทธิได ณ วันหมดอายุของสัญญาเทาน้ัน
2. แบบอเมริกัน (American option) หมายถึง ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่ใหสิทธิแกผูถือ
ใหสามารถเลือกใชสิทธิ ณ เวลาใดเวลาหนึ่งไดภายในอายุของสัญญา
3. แบบอเมริกันเทียม (Pseudo-American option) หมายถึง ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่
ใหสิทธิแกผูถือใหสามารถเลือกใชสิทธิไดเปนชวงของระยะเวลา ตลอดอายุของสัญญา
102 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
แบงตามประเภทของหลักทรัพยอางอิง
สามารถแบงออกไดเปน 5 ประเภท คือ2
1. หุนหรือกลุมหุนที่อยูในองคประกอบของดัชนีหลักทรัพย SET50
2. หุนหรือกลุมหุนท่ีเปนองคประกอบของดัชนีหลักทรัพย SET100 ในลําดับที่ 51 ถึง 100
แตละหุนตองมีมูลคาตลาดเฉล่ียแตละไตรมาสไมต่ํากวาหน่ึงหม่ืนลานบาทรวมติดตอกันส่ีไตรมาสลาสุด
เวนแตเปนการเสนอขายใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธเพิ่มเติมที่เปนประเภทและชนิดเดียวกัน รวมท้ัง
แทนกันไดกับใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่เคยออกไปกอนหนาและยังไมครบกําหนดอายุ ไมตองนํา
หลักเกณฑมูลคาตลาดเฉล่ียดังกลาวมาใชบังคับ
3. ดัชนีหลักทรัพยดังตอไปนี้ซึ่งเปนดัชนีหลักทรัพยของหุนในตลาดหลักทรัพยฯ ท่ีเผยแพรโดย
ตลาดหลักทรัพยฯ
(ก) ดัชนีหลักทรัพย SET Index ดัชนีหลักทรัพย SET50 หรือดัชนีหลักทรัพย SET100 หรือ
(ข) ดัชนีหลักทรัพยอื่นที่ตลาดหลักทรัพยฯ กําหนดใหใชเปนดัชนีหลักทรัพยอางอิงของใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธไดตามขอบังคับตลาดหลักทรัพยฯ วาดวยการรับใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธเปนหลักทรัพย
จดทะเบียน
4. หนวยลงทุนของกองทุนรวมอีทีเอฟที่มีนโยบายสรางผลตอบแทนตามความเคล่ือนไหวของราคา
กลุมหุนตาม 1 หรือ 2 หรือดัชนีหลักทรัพยตาม 3 ท้ังน้ี กองทุนรวมอีทีเอฟ หมายถึง กองทุนรวมเปด
ที่โดยท่ัวไปบริษัทจัดการกองทุนรวมจะขายและรับซ้ือคืนหนวยลงทุนกับผูลงทุนรายใหญ และจัดใหมี
ตลาดรอง (organised market) สําหรับการซ้ือขายหนวยลงทุนของผูลงทุนใดๆ ตามประกาศสํานักงาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต. วาดวยการจัดต้ังกองทุนรวมและการเขาทําสัญญารับจัดการกองทุนสวนบุคคล
5. หลักทรัพยหรือกลุมหลักทรัพยอื่นใดตามท่ีสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ประกาศกําหนด
ลักษณะการใชสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
โดยท่ัวไปลักษณะการใชสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะเกิดข้ึนโดยผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิ
อนุพันธ จะขอใหตลาดหลักทรัพยฯ สั่งพักการซื้อขายใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธรุนท่ีกําลังจะหมดอายุ
เปนเวลา 3 วันทําการกอนวันหมดอายุ เพื่อกําหนดสิทธิของผูที่ถือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ หากผูถือ
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธมีสถานะเปน in-the-money บริษัทผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิจะตองดําเนินการ
สงมอบอยางใดอยางหน่ึงใน 2 วิธีดังตอไปน้ี
2 http://capital.sec.or.th/webapp/nrs/data/5675s.pdf
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 103
ตราสารที่เก่ียวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
1. สงมอบดวยหลักทรัพยอางอิง (physical delivery) หมายถึง ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ที่เมื่อครบกําหนดอายุแลว ในกรณีของสิทธิซ้ือ หากผูซื้อขอใชสิทธิซ้ือหลักทรัพยอางอิงเนื่องจากมีสถานะ
เปน in-the-money หรือราคาใชสิทธิท่ีกําหนดไวตํ่ากวาราคาหลักทรัพยอางอิง ผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิ
อนุพันธจะตองนําหลักทรัพยอางอิงมาสงมอบใหผูซ้ือตามอัตราการใชสิทธิที่กําหนด ในกรณีของสิทธิขาย
หากผูซ้ือขอใชสิทธิขายหลักทรัพยอางอิงเน่ืองจากมีสถานะเปน in-the-money หรือราคาใชสิทธิท่ีกําหนดไว
สูงกวาราคาหลักทรัพยอางอิง ผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะตองรับซื้อหลักทรัพยอางอิงจากผูซื้อ
ตามอัตราการใชสิทธิที่กําหนด สวนในกรณีท่ีท้ังสิทธิซื้อและสิทธิขายเปน out-of-the-money ซ่ึงผูซื้อ
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธไมขอใชสิทธิ ผูออกจึงไมตองดําเนินการสงมอบใดๆ
2. สง มอบสว นตา งของราคาดว ยเงนิ สด (cash settlement) หมายถึง ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ที่เมื่อครบกําหนดอายุแลว ในกรณีของสิทธิซ้ือ ผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะจายชําระสวนตางของ
ราคาดวยเงินสด โดยคิดเปนจํานวนเทากับสวนตางของราคาหลักทรัพยอางอิง และราคาใชสิทธิตอหนวย
คูณดวยอัตราการใชสิทธิตอหนวยใหแกผูซ้ือสิทธิซื้อที่มีสถานะเปน in-the-money หรือราคาใชสิทธิที่
กําหนดไวต่ํากวาราคาหลักทรัพยอางอิง ในกรณีของสิทธิขาย ผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะจายชําระ
สวนตางของราคาดวยเงินสด โดยคิดเปนจํานวนเทากับสวนตางของราคาหลักทรัพยอางอิง และราคาใชสิทธิ
ตอหนวยคูณดวยอัตราการใชสิทธิตอหนวยใหแกผูซ้ือสิทธิขายท่ีมีสถานะเปน in-the-money หรือราคา
ใชสิทธิท่ีกําหนดไวสูงกวาราคาหลักทรัพยอางอิง สวนในกรณีท่ีท้ังสิทธิซื้อและสิทธิขายเปน out-of-the-
money ซึ่งผูซ้ือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธไมขอใชสิทธิ ผูออกจึงไมตองดําเนินการชําระสวนตางของราคา
แตอยางใด
ท้ังน้ี ลักษณะการใชสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะเปนแบบใด ผูออกจะกําหนดลักษณะ
การใชสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธไวลวงหนาในสวนของขอกําหนดสิทธิ
หากเปรียบเทียบลักษณะการใชสิทธิระหวางใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ (DW) กับใบสําคัญ
แสดงสิทธิที่จะซื้อหุนสามัญอางอิง (warrant) จะมีขอท่ีแตกตางกันในดานผูรับการใชสิทธิ กลาวคือ การ
ใชสิทธิของผูซื้อใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ (DW) จะใชสิทธิกับบริษัทผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ไมไดใชสิทธิกับบริษัทท่ีเปนหุนสามัญอางอิง ดังนั้น ผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะตองจัดใหมีหลักทรัพย
อางอิงเปนประกันเพื่อรองรับการใชสิทธิ ในขณะที่การใชสิทธิของผูซื้อใบสําคัญแสดงสิทธิที่จะซ้ือหุนสามัญ
(Warrant) จะใชสิทธิกับบริษัทท่ีเปนเจาของหุนสามัญอางอิงหรือบริษัทแม ซึ่งเปนผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิ
ท่ีจะซื้อหุนสามัญ ดังนั้น บริษัทท่ีเปนเจาของหุนสามัญอางอิงหรือบริษัทแมซึ่งเปนผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิ
ท่ีจะซ้ือหุนสามัญจะตองมีมติเพ่ิมทุนจดทะเบียนเพื่อรองรับการใชสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิ ซ่ึงจะเห็น
ไดวาผลของการใชสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ (DW) จะไมทําใหจํานวนหุนสามัญเรียกชําระแลว
ของบริษัทท่ีเปนหุนสามัญอางอิงเพ่ิมข้ึน แตการใชสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิท่ีจะซื้อหุนสามัญ (Warrant)
จะทําใหหุนสามัญเรียกชําระแลวของบริษัทท่ีเปนเจาของหุนสามัญอางอิงหรือบริษัทแม ซึ่งเปนผูออกใบสําคัญ
แสดงสิทธิที่จะซ้ือหุนสามัญเพิ่มข้ึน
104 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ตัวอยางเชน บริษัทหลักทรัพย ไทยพาณิชย จํากัด ซึ่งออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธประเภท
สิทธิซ้ือท่ีอางอิงกับหุนสามัญของบริษัท ปตท. จํากัด (มหาชน) เสนอขายแกผูลงทุน เม่ือใบสําคัญแสดงสิทธิ
อนุพันธดังกลาวหมดอายุและผูซื้อมีสถานะเปน in-the-money ผูซื้อจะใชสิทธิกับบริษัทหลักทรัพย
ไทยพาณิชย จํากัด ซ่ึงเปนบริษัทผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ ไมไดใชสิทธิกับบริษัท ปตท. จํากัด
(มหาชน)
การฝากทรัพยสินเปนประกัน
สามารถแบงออกไดเปน 3 ประเภทคือ
1. มีทรัพยสินท่ีเปนประกันเต็มจํานวน (fully-collateralized derivatives warrant) หมายถึง
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธประเภทท่ีผูออกจัดใหมีหลักทรัพยอางอิงเปนประกันเต็มจํานวนตามอัตราการ
ใชสิทธิที่ระบุไวในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ โดยที่หลักทรัพยอางอิงน้ันจะตองเปนหลักทรัพยอางอิง
ที่ปราศจากภาระผูกพันเต็มจํานวน และจะตองโอนหลักทรัพยอางอิงนั้นแยกออกไปฝากที่ผูดูแลทรัพยสิน
หรือทรัสตี ดังนั้น ความเสี่ยงจากการผิดนัดการสงมอบหลักทรัพยอางอิงของผูออกก็จะตํ่ามาก
2. มีทรัพยสินท่ีเปนประกันบางสวน (partially-collateralized derivatives warrant) หมายถึง
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธประเภทที่ผูออกจัดใหมีหลักทรัพยอางอิงเปนประกันเพียงบางสวนตามอัตรา
การใชสิทธิท่ีระบุไวในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ โดยท่ีหลักทรัพยอางอิงนั้นจะตองเปนหลักทรัพยอางอิง
ที่ปราศจากภาระผูกพัน และจะตองโอนหลักทรัพยอางอิงนั้นแยกออกไปฝากท่ีผูดูแลทรัพยสิน ดังนั้น
ความเส่ียงจากการผิดนัดการสงมอบหลักทรัพยอางอิงของผูออกก็จะต่ํา
3. ไมมีทรัพยสินที่เปนประกัน (non-collateralized derivatives warrant) หมายถึง ใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธประเภทท่ีผูออกไมจัดใหมีหลักทรัพยอางอิงเปนประกัน ความเส่ียงจากการผิดนัดการ
สงมอบหลักทรัพยอางอิงของผูออกจะสูง สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. จึงกําหนดวาผูท่ีจะออกใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธไดจะตองมีอันดับความนาเช่ือถืออยูในสี่อันดับแรก ไดแก BBB (ระดับต่ําสุด), A, AA และ
AAA (ระดับสูงสุด)
ลักษณะเฉพาะของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ในอดีตลักษณะของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธท่ีซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยฯ มักเปนประเภทที่
ผูออกจัดใหมีหลักทรัพยอางอิงเปนประกันเต็มจํานวนตามอัตราการใชสิทธิท่ีระบุไวในใบสําคัญแสดงสิทธิ
อนุพันธ ความเสี่ยงจากการผิดนัดการสงมอบหลักทรัพยอางอิงของผูออกก็จะต่ํามาก ซึ่งผูออกไมไดจัดใหมี
ผูดูแลสภาพคลอง โดยผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธมีเพียง 3 แหงเทานั้น คือ
• กระทรวงการคลังเปนผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ ACL-C1, SCB-C1, TISCO-C1 และ
TMB-C1
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 105
ตราสารที่เก่ียวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
• บริษัทบริหารสินทรัพยไทยเปนผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ SUSCO–C1
• กองทุนเพ่ือฟนฟูสถาบันการเงินเปนผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ SCIB-C1
แตในปจจุบัน ผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธเปนบริษัทหลักทรัพยท้ังหมด โดยลักษณะของ
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธท่ีซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยฯ เปนดังนี้
• มีทั้งสิทธิซื้อ (call derivative warrant) และสิทธิขาย (put derivative warrant)
• หลักทรัพยอางอิงสวนใหญเปนหุนสามัญรายตัว (single stock) ใน SET50 Index และดัชนี
หลักทรัพย
• ระบุเวลาใชสิทธิไวเพียงครั้งเดียว (european style)
• ชําระเงินสดจากสวนตางของราคาหุนสามัญอางอิงกับราคาใชสิทธิท่ีกําหนด (cash settlement)
• ไมมีการฝากทรัพยสินเปนประกัน (non-collateralized derivative warrant)
• มีอายุไมเกิน 2 ป
• ใชสิทธินอกตลาดหลักทรัพยฯ (ใชสิทธิกับบริษัทหลักทรัพยท่ีเปนผูออก) เปนการใชสิทธิอัตโนมัติ
เมื่อเงินสดสวนตางมากกวาศูนยบาทในวันใชสิทธิอัตโนมัติ
• ผูออกตองจัดใหมีผูดูแลสภาพคลอง (market maker) อยางนอย 1 ราย
• ตลาดหลักทรัพยฯ ไมรับประกันการปฏิบัติตามภาระผูกพันของผูออก
ความแตกตางระหวางใบสําคัญแสดงสิทธิกับใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ความแตกตางระหวางใบสําคัญแสดงสิทธิกับใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ มีดังนี้
ตารางที่ 3-2 แสดงความแตกตางระหวางใบสําคัญแสดงสิทธิกับใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
หัวขอการเปรียบเทียบ ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ ใบสําคัญแสดงสิทธิ
ประเภทของสิทธิท่ีเสนอขาย call และ put call เทาน้ัน
อายุของใบสําคัญแสดงสิทธิ ไมเกิน 2 ป ไมเกิน 10 ป
ผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิ สถาบันการเงินที่ไดรับอนญาต บริษัทจดทะเบียนผูออกหุนสามัญ
รายละเอียดสัญญา กําหนดโดยผูออก กําหนดโดยบริษัทจดทะเบียน
ความเส่ียงในการผิดนัดการสงมอบ ความเส่ียงข้ึนอยูกับผูออก ไมมีความเสี่ยง
วิธีการชําระราคา เงินสด สงมอบหุนสามัญอางอิงจริงเทานั้น
หลักทรัพยท่ีใชสงมอบ ใชหลักทรัพยเดิม ใชหลักทรัพยที่ออกใหม
ผูดูแลสภาพคลอง ตองมีอยางนอย 1 ราย ไมตองมี
106 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ตารางท่ี 3-2 แสดงความแตกตางระหวางใบสําคัญแสดงสิทธิกับใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ (ตอ)
หัวขอการเปรียบเทียบ ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ ใบสําคัญแสดงสิทธิ
วัตถุประสงคของการออก เปนผลิตภัณฑทางการเงิน เพ่ือระดมทุนใหกับผูออก
ภาษีจากการใชสิทธิ ถือเปนเงินไดท่ีตองเสียภาษี ไมมีการเรียกเก็บภาษี
การปรับสิทธิจากการที่หุนสามัญ ปรับสิทธิทุกกรณี ปรับสิทธิเฉพาะกรณีที่เงินปนผล
อางอิงจายเงินปนผล สูงกวาอัตราที่กําหนดไว
การไดมาของใบสําคัญแสดงสิทธิ ผูลงทุนตองซ้ือจากบริษัทผูออกผาน บริษัทมักแจกฟรีใหแกผูถือหุนเดิม
ในครั้งแรก
การจองซื้อหรือผานการเสนอขาย หรือแถมใหพรอมกับการจองซ้ือ
แบบ Direct Listing เทาน้ัน หลักทรัพยอ่ืน หรืออาจจะเสนอขาย
ตอผูลงทุนก็ได
ประโยชนของการออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ประโยชนตอผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
1. สรา งตราสารทางการเงนิ เพอื่ ตอบสนองความตอ งการของผลู งทนุ เนอื่ งจากบรษิ ทั จดทะเบยี น
ที่เปนหุน blue chip ใน SET50 Index ไมคอยมีการออกใบสําคัญแสดงสิทธิ และบริษัทจดทะเบียนท่ีเปน
หุน blue chip มักมีราคาหุนคอนขางสูง ในขณะท่ีผูลงทุนท่ัวไปซ่ึงมีเงินลงทุนไมมากตองการโอกาสในการ
เกง็ กาํ ไรจากการเคลอื่ นไหวของราคาหนุ blue chip เหลา นน้ั ดงั นน้ั การทบี่ รษิ ทั หลกั ทรพั ยห รอื ผลู งทนุ สถาบนั
ตามนิยามของสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจึงเปดโอกาสใหผูลงทุนท่ัวไป
สามารถลงทุนในใบสําคัญแสดงสิทธิท่ีมีบริษัทจดทะเบียนเปนหุน blue chip อางอิงได
2. มีรายไดจากการบริหารความเสี่ยง บริษัทหลักทรัพยท่ีออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะมี
รายไดจากการบริหารความเสี่ยง ไมใชรายไดจากการซื้อหรือขายใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ ซ่ึงตรงกันขาม
กับผูลงทุนท่ัวไป ตัวอยางเชน บริษัทหลักทรัพย ไทยพาณิชย จํากัด ออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธประเภท
สิทธิซื้อที่อางอิงกับหุนสามัญของบริษัท ปตท. จํากัด (มหาชน) เสนอขายแกผูลงทุนท่ัวไป บริษัทหลักทรัพย
ไทยพาณิชย จํากัด จะไดรับเงินจากการขายใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ (รับคาพรีเมียม) เขามาต้ังแตตน
หลังจากน้ันบริษัทหลักทรัพย ไทยพาณิชย จํากัด จะตองซื้อหุน ปตท. ในอัตราสวนท่ีเหมาะสม โดยหาก
ราคาหุน ปตท. ข้ึน บริษัทหลักทรัพย ไทยพาณิชย จํากัด ตองซื้อหุน ปตท. เพิ่ม และหากราคาหุน ปตท.
ลดลง บริษัทหลักทรัพย ไทยพาณิชย จํากัด ตองขายหุน ปตท. ออก ทําเชนน้ีจนกระท่ังใบสําคัญแสดงสิทธิ
อนุพันธหมดอายุลง (เปนกระบวนการ dynamic hedging) โดยใหการขาดทุนทั้งหมดจากการซ้ือขาย
หุน ปตท. นอยกวาเงินที่ไดรับจากการขายใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ (คาพรีเมียม) ในคร้ังแรก
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 107
ตราสารที่เกี่ยวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
ประโยชนตอผูลงทุน
1. เปนเคร่ืองมือใชทํากําไรไดท้ังขาข้ึนและขาลง ผูลงทุนสามารถใชคอลวอรแรนททํากําไรได
ในชวงตลาดขาขึ้น และสามารถใชพุทวอรแรนททํากําไรไดในชวงตลาดเปนขาลง
2. ใชเงินลงทนุ ในการซอื้ ขายนอ ย และนอ ยกวา การซอื้ ขายหุนสามัญอา งองิ ราคาของใบสาํ คญั
แสดงสิทธิอนุพันธมักตํ่ากวาราคาหุนสามัญอางอิง ซ่ึงผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธมักจะเลือกใชอัตรา
การใชสิทธิตอหนวยต่ําๆ เพื่อใหราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่ออกมาซื้อขายต่ํา
3. มีอัตราทดในการลงทุน ผูลงทุนใชเงินนอยกวาการซ้ือขายหุนสามัญอางอิงโดยตรง เมื่อราคา
หุนสามัญอางอิงเปล่ียนไป ผลตอบแทนจากการลงทุนในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะเปล่ียนไปมากกวา
เมื่อคิดเปนเปอรเซ็นต
4. จํากัดผลขาดทุนได ผูลงทุนจะทราบไดทันทีวาหากเกิดผลขาดทุน จะขาดทุนสูงสุดเทากับ
เงินที่ผูลงทุนจายซ้ือเขามาในคร้ังแรก
5. เปนเครื่องมือบริหารความเสี่ยง ยกตัวอยางเชน ผูลงทุนสามารถใชพุทวอรแรนทบริหาร
ความเสี่ยงเม่ือราคาหุนสามัญปรับลดลง พุทวอรแรนทท่ีอางอิงกับหุนสามัญตัวนั้นจะปรับขึ้น ดังนั้น
หากผูลงทุนไมตองการขายหุนสามัญอางอิงออกไปก็สามารถซื้อพุทวอรแรนทเพ่ือลดความเส่ียงได เน่ืองจาก
จํานวนเงินท่ีใชซื้อพุทวอรแรนทน้ันนอยกวามูลคาหุนสามัญที่ตองขายไป ทําใหคาธรรมเนียมการซื้อขาย
ตํ่ากวาการขายหุนสามัญโดยตรง อยางไรก็ตาม วิธีน้ีเหมาะกับการปองกันความเส่ียงในชวงเวลาส้ันๆ เทาน้ัน
6. ไมตองวางหลักประกันกอนการซื้อขายเหมือนสัญญาออปชัน ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
เปนหลักทรัพยที่ซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยฯ ซึ่งผูลงทุนไมตองวางหลักประกันกอนการซ้ือขายเหมือนกับ
ซ้ือขายออปชันในตลาดสัญญาซื้อขายลวงหนา
3.3.2 ผลตอบแทนและความเสี่ยงของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ผลตอบแทนของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
• ผลตอบแทนจากการซื้อขายกอนครบกําหนดอายุ
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธเปนผลิตภัณฑทางการเงินท่ีมีไวเพื่อเก็งกําไรระยะส้ันๆ ซึ่งสามารถ
ซื้อขายไดทุกวันจนถึงวันซ้ือขายไดเปนวันสุดทาย (last trading day) ดังน้ัน ผลตอบแทนจากการซื้อขาย
ก็คือกําไรหรือขาดทุนที่เกิดข้ึนจากสวนตางของราคา (capital gain) ซ่ึงผลกําไรจะไดรับยกเวนภาษีเหมือนกับ
หุนสามัญและหลักทรัพยอื่นท่ีซื้อขายในตลาดหลักทรัพยฯ
ผลกําไรขาดทุน = [(ราคาขาย – ราคาซื้อ) × จํานวนหนวยใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ] (3.6)
– คอมมิชช่ันและ VAT
108 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
• ผลตอบแทนจากการซ้ือแลวถือจนครบกําหนดอายุ
หากผูลงทุนถือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธไปจนวันครบกําหนดอายุ ผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
จะระบุไวในขอกําหนดสิทธิวา ใชวิธีการชําระสวนตางของราคาหุนสามัญอางอิงกับราคาใชสิทธิท่ีกําหนด
ดวยเงินสด (cash settlement) ซ่ึงสวนตางดังกลาวคํานวณไดดังน้ี
call derivative warrant = (ราคาปดของหุนสามัญอางอิง ณ วันซ้ือขายวันสุดทายของใบสําคัญ (3.7)
แสดงสิทธิอนุพันธ – ราคาใชสิทธิ) × อัตราการใชสิทธิ (3.8)
put derivative warrant = (ราคาใชสิทธิ – ราคาปดของหุนสามัญอางอิง ณ วันซ้ือขายวันสุดทาย
ของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ) × อัตราการใชสิทธิ
ในกรณีท่ีสวนตางมีคามากกวาศูนยบาท (มีสถานะเปน in-the-money) ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
จะมีการใชสิทธิโดยอัตโนมัติโดยที่ไมเสียคาคอมมิชชัน แตอาจเสียคาใชจายในการใชสิทธิที่ผูออกและ
บรษิ ทั หลกั ทรพั ยเ รยี กเกบ็ (ถา ม)ี หากผลู งทนุ ไดร บั เงนิ สดสว นตา งทไ่ี ดจ ากการใชส ทิ ธิ เงนิ สดสว นตา งดงั กลา ว
ถือเปนเงินไดพึงประเมินและผูลงทุนตองนําไปคํานวณรวมเพื่อเสียภาษีเงินไดบุคคลธรรมดาประจําปดวย
ผลกําไรขาดทุน = [(เงินสดสวนตางจากการใชสิทธิ – ราคาซ้ือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ) (3.9)
× จํานวนหนวยใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ] – (คอมมิชชันและ VAT ขาซ้ือ)
– (คาใชจายในการใชสิทธิท่ีผูออกและบริษัทหลักทรัพยเรียกเก็บ (ถามี))
ความเส่ียงของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
• ความเส่ียงดานราคาตลาด (price risk)
เปนความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของราคาตลาดของหุนสามัญอางอิง ซ่ึงจะสงผลตอการ
เปล่ียนแปลงของราคาตลาดของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธท่ีผูลงทุนมีสถานะอยู นอกจากน้ีราคา DW อาจ
เปลี่ยนแปลงขึ้นอยูกับอายุคงเหลือของ DW อัตราดอกเบ้ีย เงินปนผลของหุนสามัญอางอิง ปริมาณ DW
และความตองการลงทุนใน DW
อยางไรก็ตาม ผูลงทุนจะขาดทุนสูงสุดไดเทากับราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธท่ีซ้ือเขามาใน
ตอนแรก ดังนั้น ความเสี่ยงดานราคาสูงสุดของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธก็คือ ราคาตลาดไดปรับลดลง
จนกลายเปนศูนยบาทน่ันเอง
• ความเส่ียงจากอัตราทด
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธเปนตราสารทางการเงินที่มีอัตราทดสูง อัตราการเปลี่ยนแปลงของราคา
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจึงสูง เมื่อเทียบกับอัตราการเปล่ียนแปลงของราคาหุนสามัญอางอิง
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 109
ตราสารที่เกี่ยวเนื่องกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
โดยคา effective gearing คือคาที่ใชวัดความเส่ียงดานราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
หาก effective gearing มีคาสูงขึ้น อัตราการเปลี่ยนแปลงของราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะสูงข้ึน
ความเสี่ยงดานราคาจะยิ่งสูงตาม ความเสี่ยงที่สูงข้ึน หมายถึง ผูลงทุนสามารถใชเงินลงทุนนอยแตมีโอกาส
สรางผลกําไรในระดับสูงได และก็มีโอกาสขาดทุนไดสูงเชนกัน ตัวอยางเชน ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
บนหุนสามัญ TSI มีคา effective gearing เทากับ 6 เทา หมายความวา ถาหุนสามัญ TSI สูงขึ้น 1%
ราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธบนหุนสามัญ TSI จะปรับตัวสูงขึ้นประมาณ 6% ดวย ในทางกลับกัน
หากราคาหุนสามัญ TSI ปรับลดลง 1% ราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธบนหุนสามัญ TSI จะปรับตัว
ลดลงประมาณ 6% ดวย
• ความเส่ียงดานการผิดนัดชําระของคูสัญญา (credit risk)
เปนความเส่ียงที่เกิดจากการท่ีผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธไมสามารถสงมอบหุนสามัญอางอิง
หรือไมสามารถชําระเงินสดสวนตางของราคาจากการท่ีผูถือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธขอใชสิทธิ โดยคิดเปน
จํานวนเงินเทากับสวนตางของราคาหลักทรัพยอางอิง และราคาใชสิทธิตอหนวยคูณดวยอัตราการใชสิทธิ
ตอหนวย
ดังนั้น กอนการลงทุนผูซ้ือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธควรพิจารณาอันดับความนาเช่ือถือหรือ credit
rating ของผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธดวย โดยสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. กําหนดไววาผูท่ีจะ
ออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธไดจะตองมีอันดับความนาเช่ือถืออยูในสี่อันดับแรก ไดแก BBB (ระดับต่ําสุด),
A, AA และ AAA (ระดับสูงสุด) ซึ่งผูออกแตละรายจะเปดเผยอันดับความนาเชื่อถือของตนเองในหนังสือ
ชี้ชวน เพื่อใหผูลงทุนสามารถประเมินระดับความเส่ียงในเบ้ืองตนของผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธได
• ความเส่ียงจากการท่ี DW มีอายุจํากัด
เนื่องจาก DW เปนตราสารท่ีมีอายุจํากัด หาก DW มีอายุคงเหลือมาก จะมีมูลคาตามเวลาของ
DW มาก หาก DW มีอายุคงเหลือนอย จะสงผลใหโอกาสในการเปลี่ยนแปลงราคาของ DW ลดลง เน่ืองจาก
มูลคาตามเวลาของ DW ลดลง ทําใหราคาของ DW ลดลงตามอายุที่เหลือ (time decay)
• ความเส่ียงดานสภาพคลอง (liquidity risk)
เปนความเสี่ยงท่ีเกิดจากระดับความคลองตัวในการเปล่ียนเงินสดใหเปนใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
และเปลี่ยนจากใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธใหเปนเงินสด ดังนั้น ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่มีสภาพคลองสูง
จึงหมายถึงใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่มีสวนตางระหวางราคาเสนอซ้ือ (bid) และราคาเสนอขาย (offer) ของ
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธแคบ และผูลงทุนสามารถซ้ือขายในปริมาณมากไดโดยไมทําใหราคาเปลี่ยนแปลง
ไปอยางมาก นอกจากน้ีการกระจายตัวของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธก็มีสวนสําคัญ ถาใบสําคัญแสดงสิทธิ
110 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
อนุพันธถูกกระจายใหอยูกับผูลงทุนจํานวนมากราย สภาพคลองของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธน้ันก็จะ
สูงข้ึนดวย
การมีผูดูแลสภาพคลอง (market maker) จะมีสวนชวยใหใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธซ้ือขายคลอง
ดังน้ัน ตลาดหลักทรัพยฯ จึงไดกําหนดให DW ทุกรุนในตลาดหลักทรัพยฯ ตองมีผูดูแลสภาพคลองหรือ
market maker อยางนอย 1 ราย โดยผูดูแลสภาพคลองมีหนาท่ีสงคําส่ังเสนอซ้ือเสนอขายสําหรับ DW
ที่ดูแลสภาพคลองน้ัน ตลอดระยะเวลาท่ีซื้อขายของตลาดหลักทรัพยฯ โดยใหผูออกเปดเผยเงื่อนไขการ
ทําหนาท่ีของผูดูแลสภาพคลองในหนังสือชี้ชวน ไดแก ขอกําหนดสิทธิวา ผูดูแลสภาพคลองจะเสนอราคา
ที่มีชวงหางระหวางราคาเสนอซื้อและเสนอขาย (spread) เทาไร ปริมาณการเสนอซื้อเสนอขายขั้นตํ่าเทากับ
ก่ีหนวย และระยะเวลาการทําหนาที่ตองเปนอยางนอยรอยละเทาไรเมื่อเทียบกับระยะเวลาทําการซ้ือขาย
ท้ังหมด และเม่ือใดท่ีผูดูแลสภาพคลองจะไมปฏิบัติหนาท่ี ท้ังนี้ ขอมูลการปฏิบัติหนาที่ของผูดูแลสภาพคลอง
ตลาดหลกั ทรพั ยฯ ไดก าํ หนดใหผ อู อกมหี นา ทเี่ ปด เผยขอ มลู เปน ประจาํ ทกุ เดอื นบนเวบ็ ไซตข องตลาดหลกั ทรพั ยฯ
เพื่อใหผูลงทุนมีขอมูลประกอบการตัดสินใจเกี่ยวกับการดูแลสภาพคลองของ DW แตละรุน3
การปรับสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธเมื่อหุนสามัญอางอิงมี corporate action
Corporate action คือ การประกาศดําเนินการอยางใดอยางหน่ึงของกิจการซึ่งจะมีผลตอมูลคาตลาด
ของสวนของผูถือหุน เชน การเปล่ียนแปลงนโยบายการดําเนินงานและการเปลี่ยนแปลงนโยบายทางการเงิน
(โครงสรางเงินทุน) เมื่อมีการประกาศ corporate action ผูออกจะเปนผูปรับสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิ
อนุพันธใหมเพื่อรักษาผลประโยชนใหกับผูลงทุนในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ โดยการปรับสิทธิจะกระทํา
เม่ือหุนสามัญอางอิงเกิดเหตุการณตามที่ผูออกกําหนดไวในขอกําหนดสิทธิ ตัวอยางเชน
• การจัดสรรหุนสามัญใหมใหผูถือหุนเดิมของบริษัท (right offering)
• การจายปนผลเปนหุน (share dividend or bonus issue)
• การจายปนผลเปนเงินสด ทั้งปนผลปกติและปนผลพิเศษ (cash dividend)
• การแตกพารหรือรวมพารของหุนสามัญ (stock split or reverse stock split)
ผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะปรับสิทธิใหม โดยปรับท่ี
• ราคาใชสิทธิ (adjusted exercise price) โดยใชสูตรการคํานวณที่ระบุไวในขอกําหนดสิทธิ
• อัตราการใชสิทธิ (adjusted exercise ratio หรือ conversion ratio) โดยใชสูตรการคํานวณท่ี
ระบุไวในขอกําหนดสิทธิ
หลังจากผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธปรับสิทธิใหมแลว ผูออกจะแจงใหตลาดหลักทรัพยฯ ทราบ
และตลาดหลักทรัพยฯ จะเผยแพรขอมูลการปรับสิทธิดังกลาวผานทางเว็บไซต www.set.or.th อยางไรก็ตาม
การปรับสิทธิดังกลาวจะไมมีผลกระทบกับราคาซื้อขายของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
3 ดู https://www.set.or.th/set/mmperformance.do?language=th&country=TH
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 111
ตราสารท่ีเก่ียวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
สัญลักษณและช่ือยอของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
สัญลักษณและช่ือยอของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธบนกระดานซื้อขายของตลาดหลักทรัพยฯ เปน
ดังน้ี
U U U U I I C Y YMMA
UUUU: ช่ือยอ 4 หลักของสินทรัพยอางอิง
II: รหัสผูออก 2 หลัก ปจจุบันหมายถึง หมายเลขบริษัทสมาชิก ตลท.
C: ประเภทใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธสิทธิท่ีจะซ้ือ (call warrant) แทนดวย C, ประเภท
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่จะขาย (put warrant) แทนดวย P
YYMM: ชื่อยอของป ค.ศ. และเดือนของวันซื้อขายวันสุดทาย (last trading month)
A: รุน โดยเรียงจาก A-Z ตามรุนท่ีมี last trading month เดียวกัน
ตวั อยา งเชน PTT23C1512Z หมายถงึ ใบสาํ คญั แสดงสทิ ธอิ นพุ นั ธป ระเภทสทิ ธทิ จี่ ะซอ้ื (call warrant)
บริษัท ปตท. จํากัด (มหาชน) ท่ีออกโดยบริษัทหลักทรัพย ไทยพาณิชย จํากัด วันซื้อขายวันสุดทายคือ
ป ค.ศ. 2015 เดือนธันวาคม รุน Z
3.3.3 การประเมินมูลคาและกลยุทธการลงทุนในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ปจจัยท่ีมีผลตอราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ปจจัยท่ีมีผลตอราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธมี 6 ปจจัยเชนเดียวกับใบสําคัญแสดงสิทธิท่ีจะ
ซื้อหุนสามัญดังที่ไดกลาวไปแลว ซ่ึงปจจัยที่มีผลกระทบตอราคา ไดแก ราคาสินคาอางอิง อายุคงเหลือ
ความผันผวนของสินคาอางอิง ราคาใชสิทธิ อัตราดอกเบี้ย และเงินปนผล ซึ่งความสัมพันธระหวางราคาและ
ปจจัยท่ีมีผลกระทบสามารถสรุปเปนความสัมพันธส้ันๆ ไดดังนี้
ราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีหลักทรัพยอางอิง
• การเปล่ียนแปลงของราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีหลักทรัพยอางอิง มีผลกระทบตอราคาใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธมากเมื่อเทียบกับปจจัยอ่ืน
• ถาราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีหลักทรัพยอางอิงเพ่ิมข้ึน ราคาคอลวอรแรนทจะเพิ่มข้ึน แตราคา
พุทวอรแรนทจะลดลง
• ถาราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีหลักทรัพยอางอิงลดลง ราคาคอลวอรแรนทจะลดลง แตราคา
พุทวอรแรนทจะเพิ่มข้ึน
112 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ราคาใชสิทธิ
• คอลวอรแรนทท่ีมีราคาใชสิทธิสูงกวาจะมีราคาต่ํากวาคอลวอรแรนทท่ีมีราคาใชสิทธิต่ํากวา
• พุทวอรแรนทท่ีมีราคาใชสิทธิสูงกวาจะมีราคาสูงกวาพุทวอรแรนทท่ีมีราคาใชสิทธิตํ่ากวา
• ราคาใชสิทธิจะไมเปล่ียนแปลง ยกเวนในกรณีที่มีการประกาศ corporate action ซ่ึงจะมีการ
ปรับราคาใชสิทธิ เพื่อไมใหสงผลกระทบตอราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
อายุคงเหลือ
• การเปล่ียนแปลงของอายุคงเหลือมีผลกระทบตอราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธปานกลาง-มาก
เม่ือเทียบกับปจจัยอ่ืน
• เม่ือเวลาผานไปอายุคงเหลือของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะลดลง สงผลใหราคาคอลวอรแรนท
และพุทวอรแรนทลดลง
• การเสื่อมคาทางเวลา (time decay) จะเร็วมาก ถาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธมีสถานะเปน
at-the-money (ATM) และใกลหมดอายุ
ความผันผวนของราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีหลักทรัพยอางอิง
• ความผันผวนของราคาสินคาอางอิง/ดัชนีหลักทรัพยอางอิง สงผลกระทบตอราคาของใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธปานกลางเมื่อเทียบกับปจจัยอ่ืน
• ถาความผันผวนของราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีหลักทรัพยอางอิงเพ่ิมข้ึน ทั้งราคาคอลวอรแรนท
และพุทวอรแรนทจะเพิ่มขึ้น
• ถาความผันผวนของราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีหลักทรัพยอางอิงลดลง ทั้งราคาคอลวอรแรนท
และพุทวอรแรนทจะลดลง
อัตราดอกเบี้ย
• มีผลกระทบตอราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธตํ่าเมื่อเทียบกับปจจัยอ่ืน
• ถาอัตราดอกเบ้ียเพิ่มขึ้น ราคาคอลวอรแรนทจะเพิ่มข้ึน แตราคาพุทวอรแรนทจะลดลง
• ถาอัตราดอกเบ้ียลดลง ราคาคอลวอรแรนทจะปรับตัวลดลง แตราคาพุทวอรแรนทจะเพ่ิมขึ้น
เงินปนผล
• มีผลกระทบตอราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธต่ํามากเม่ือเทียบกับปจจัยอ่ืน
• ถาเงินปนผลเพ่ิมข้ึน ราคาคอลวอรแรนทจะลดลง แตราคาพุทวอรแรนทจะเพิ่มข้ึน
• ถาเงินปนผลลดลง ราคาคอลวอรแรนทจะเพ่ิมข้ึน แตราคาพุทวอรแรนทจะลดลง
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 113
ตราสารท่ีเกี่ยวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
แนวทางการลงทุนในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
คาดการณราคาเปาหมายของหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงที่สนใจ
การลงทุนในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธนั้น ผูลงทุนจะตองพิจารณาเลือกหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิง
กอนและคาดการณทิศทางของราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิง โดยผูลงทุนจะตองมีมุมมองตอหุนสามัญ
อางอิง/ดัชนีอางอิงวาจะปรับตัวไปในทิศทางใดภายในกรอบระยะเวลาท่ีคาดไววาจะลงทุน เพราะใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธสวนใหญมีอายุจํากัดและมีอายุส้ัน
ทิศทางของราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงและกรอบระยะเวลาท่ีคาดไววาจะลงทุนมีความสําคัญ
อยางมากตอการตัดสินใจลงทุนใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ ดังน้ัน ราคาตลาดท่ีซ้ือขายอยูในปจจุบัน ขอมูล
ทางการเงินตางๆ รวมถึงบทวิเคราะห จึงเปนขอมูลท่ีผูลงทุนควรศึกษาเพื่อใหเห็นภาพวาหุนสามัญอางอิง/
ดัชนีอางอิง มีปจจัยพ้ืนฐานเปนเชนใดในปจจุบันและมีแนวโนมจะเปนอยางไรในอนาคต ซึ่งบทวิเคราะห
ปจจัยพ้ืนฐานจะแสดงราคาเปาหมายในอนาคตใหผูลงทุนทราบ นอกจากนี้บทวิเคราะหทางเทคนิคเปน
ส่ิงสําคัญเชนกันเพราะจะทําใหทราบกรอบการเคลื่อนไหวของราคาในอดีต และทราบจังหวะเวลาในการลงทุน
ของหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงนั้นๆ
ซ้ือคอลหรือพุท
หลังจากเลือกหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิง และคาดการณทิศทางของหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิง
ไดแลว ผูลงทุนจะสามารถตัดสินใจไดวาจะเลือกลงทุนในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธอยางไร โดย
• ถามองวาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงมีทิศทางสูงขึ้น ผูลงทุนควรซื้อคอลวอรแรนทของหุนสามัญ
อางอิง/ดัชนีอางอิงตัวนั้นเพราะใหผลตอบแทนในขาขึ้น
• ถามองวาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงมีทิศทางลดลง ผูลงทุนควรซ้ือพุทวอรแรนทของหุนสามัญ
อางอิง/ดัชนีอางอิงตัวนั้นเพราะใหผลตอบแทนในขาลง
• ถามองวาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงยังไรทิศทาง ผูลงทุนยังไมควรซ้ือคอลหรือพุทวอรแรนท
ของหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงตัวนั้น
การเลือกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธหลายรุนบนหุนสามัญอางอิงเดียวกัน
เมื่อผูลงทุนเลือกไดแลววาจะลงทุนในคอลวอรแรนทหรือพุทวอรแรนทของหุนสามัญอางอิง/ดัชนี
อางอิงตัวไหน ลําดับถัดมาก็คือ การเลือกซ้ือคอลวอรแรนทหรือพุทวอรแรนทรุนไหนเพราะมีหลายรุนใหเลือก
ในทางปฏิบัติ หุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงตัวหน่ึงอาจมีท้ังคอลวอรแรนทหรือพุทวอรแรนทของผูออก
หลายๆ แหงไปอางอิงอยู และแตละผูออกอาจออกคอลวอรแรนทหรือพุทวอรแรนทหลายๆ รุนบนหุนสามัญ
อางอิง/ดัชนีอางอิงตัวเดียวกัน ดังนั้น ผูลงทุนก็ตองพิจารณาวาจะเลือกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธรุนใด
โดยมี 3 ปจจัยหลักที่ผูลงทุนควรนํามาใชเพ่ือพิจารณาในการเลือกลงทุน ไดแก คา effective gearing
คา time decay และคา implied volatility รวมถึงคา parameter อื่นๆ ท่ีใชดูประกอบการซ้ือขาย
114 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
(1) อัตราทดจริง (effective gearing)
Gearing หรืออัตราทด เปนคาท่ีใชวัดวาราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธตํ่ากวาราคาหุนสามัญ
อางอิง/ดัชนีอางอิงเปนอัตราสวนก่ีเทา เชน คอลวอรแรนทมีอัตราทด 10 เทา หมายความวา ราคาคอล
วอรแรนทตํ่ากวาราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิง 10 เทา หรือหมายถึงการซ้ือคอลวอรแรนทนั้นทําให
ผูลงทุนมีสถานะเหมือนไดซ้ือหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิง เพียงแตใชเงินนอยกวาถึง 10 เทา อยางไรก็ตาม
ขอเสียของอัตราทด คือ เม่ือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธน้ันอยูในสถานะ out-of-the-money หรือ at-the-
money คาอัตราทดจะมีคาสูงมากเกินไปจนไมมีความแมนยําเมื่อนําไปใชในการพิจารณาเลือกใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธ จึงตองนําคาเดลตา delta (Δ) เขามารวมคํานวณดวยเพื่อทําใหคาใหมท่ีไดใกลเคียงกับ
ความเปนจริงมากข้ึน โดยเรียกคาน้ีวา อัตราทดจริง หรือ effective gearing
อัตราทดจริง = Δ × Gearing ratio (3.10)
โดยท่ี Δ (delta) หมายถึง อัตราการเปล่ียนแปลงของราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ เมื่อราคา
หุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงเปล่ียนไป 1 บาท โดยสมมติวา อัตราการใชสิทธิตอหนวยเทากับ 1 (1 ใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธ ตอ 1 หุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิง)
ในกรณขี องคอลวอรแ รนทซ ง่ึ มคี า เดลตา เปน บวก ทาํ ใหอ ตั ราทดจรงิ ออกมาเปน บวก ถา คอลวอรแ รนท
มีอัตราทดจริง 10 เทา หมายความวา ถาราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงเพิ่มขึ้นไป 1% ราคาคอลวอรแรนท
ควรปรับเพ่ิมขึ้นประมาณ 10% ตรงกันขาม ถาราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงปรับลดลง 1% ราคา
คอลวอรแรนทควรปรับลดลงประมาณ 10%
ในกรณีของพุทวอรแรนทซ่ึงมีคาเดลตาเปนลบ ทําใหอัตราทดจริงออกมาเปนลบ ถาพุทวอรแรนท
มีอัตราทดจริง –10 เทา หมายความวา ถาราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงเพิ่มข้ึนไป 1% ราคาพุทวอรแรนท
ควรปรับลดลงประมาณ 10% ตรงกันขาม ถาราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงปรับลดลง 1% ราคาพุท
วอรแรนทควรปรับเพ่ิมข้ึนประมาณ 10%
ดงั นน้ั อตั ราทดจรงิ หรอื effective gearing คอื คา ทแี่ สดงวา ใบสาํ คญั แสดงสทิ ธอิ นพุ นั ธจ ะเปลย่ี นแปลง
ไปก่ีเปอรเซ็นตเม่ือราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงเปล่ียนไป 1% ผูลงทุนสามารถนําคา effective gearing
มาประยุกตใชในการลงทุนได เชน
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 115
ตราสารที่เก่ียวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
ตัวอยางที่ 3-5 สมมติวามีคอลวอรแรนทที่มีสินคาอางอิงตัวเดียวกัน 2 รุนในตลาดหลักทรัพยฯ คือ
หุนสามัญของ BANPU โดยมีขอมูลตางๆ ดังตารางดานลาง
รายช่ือ DW ราคา DW Effective Gearing
BANPU88C1501S 7.10 4.22
BANPU89C1507T 4.34 3.18
คอลวอรแรนทตัวแรกมีราคาตลาดเทากับ 7.10 บาทและมี effective gearing เทากับ 4.22
ขณะที่คอลวอรแรนทตัวที่สองมีราคาตลาดเทากับ 4.34 บาทและมี effective gearing เทากับ 3.18
ถาผูลงทุนเลือกคอลวอรแรนทตัวที่สองดวยเหตุผลท่ีวาราคาตลาดถูกกวาหรือ gearing สูงกวา อาจเสียโอกาส
ในการเกง็ กาํ ไรเมอ่ื ราคาหนุ BANPU ปรบั ตวั สงู ขน้ึ เชน ถา ราคาหนุ BANPU ปรบั ตวั สงู ขนึ้ 1% คอลวอรแ รนท
ตัวที่สองจะเพิ่มขึ้นไป 3.18% ซ่ึงตํ่ากวาคอลวอรแรนทตัวแรกซ่ึงจะเพิ่มขึ้นไป 4.22% หมายความวา
คอลวอรแรนทตัวแรกใหกําไรเพ่ิมข้ึนมากกวาคอลวอรแรนทตัวที่ 2 ประมาณ 1.04%
ดังน้ัน ถาผูลงทุนเลือกหุนไดถูกตองแลว คือเลือกหุน BANPU คาดการณทิศทางของราคาหุน
ถูกตองแลว คือคาดวาจะข้ึนจึงซื้อคอลวอรแรนท และถาเลือกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธถูกตัว คือเลือก
คอลวอรแรนทตัวแรกหรือ BANPU88C1501S ซึ่งมีอัตราทดจริง หรือ effective gearing สูงกวา ก็จะสามารถ
ทํากําไรไดสูงสุดอีกดวย อยางไรก็ตาม ถึงแมวาผูลงทุนควรจะเลือกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธท่ีมีอัตรา
ทดจริงหรือ effective gearing สูงๆ เพราะหากคาดการณไดถูกตองก็มีโอกาสไดกําไรสูง แตหากคาดการณ
ผิด ก็มีโอกาสขาดทุนไดสูงเชนกัน
(2) ความออนไหวของระยะเวลาคงเหลือ (time decay)
Time decay คือ คาที่แสดงวาราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะลดลงกี่บาท เม่ือเวลาผานไป
1 วัน หากราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงคงท่ี ตัวอยางเชน time decay ของ KBANK88C1501S เทากับ
–0.0030 หมายความวา หากราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงคงที่เม่ือเวลาผานไป 1 วัน ราคาของใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธจะลดลง 0.0030 บาท
% time decay คือ คาที่แสดงวาราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะลดลงกี่เปอรเซ็นต เม่ือเวลา
ผา นไป 1 วนั หากราคาหนุ สามญั อา งองิ /ดชั นอี า งองิ คงท่ี ตวั อยา งเชน % time decay ของ KBANK88C1501S
เทากับ –0.13% หมายความวา หากราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงคงที่ เมื่อเวลาผาน 1 วัน ราคาของ
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะลดลง 0.13%
ผูลงทุนอาจพิจารณาวาคา time decay และ % time decay เปรียบเสมือนตนทุนในการถือครอง
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธก็ได เพราะเมื่อเวลาผานไป 1 วัน หากราคาหุนสามัญอางอิง/ดัชนีอางอิงคงที่
ผูลงทุนจะเสียคาถือครองใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธเทากับ 0.0030 บาท หรือ 0.13% เพราะวาการลดลง
ของราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธเกิดมาจาก time decay
116 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ผูลงทุนสามารถนําคา time decay และ % time decay มาประยุกตใชในการลงทุนได เชน
ตัวอยางที่ 3-6 สมมติวามีคอลวอรแรนทท่ีมีสินคาอางอิงตัวเดียวกันคือ หุนสามัญของ KBANK 2 รุน
ในตลาดหลักทรัพยฯ โดยมีขอมูลตางๆ ดังตารางดานลาง
รายชื่อ DW ราคา DW Effective Time Decay % Time Decay Days to
Gearing Expiration
KBANK88C1501S 2.41 –0.0030 –0.13%
KBANK89C1507T 1.17 2.41 –0.0024 –0.11% 36
3.20 117
คอลวอรแรนทตัวแรกมี effective gearing เทากับ 2.41 และมีตนทุนคาถือครองคอลวอรแรนทตัวแรก
เทากับ 0.0030 บาท (time decay) หรือ 0.13% (% time decay) ในขณะที่คอลวอรแรนทตัวที่สองมี effective
gearing เทากับ 3.20 และมีตนทุนคาถือครองคอลวอรแรนทตัวที่สองเทากับ 0.0024 บาท หรือ 0.11%
ดังน้ัน ผูลงทุนควรเลือกคอลวอรแรนทตัวท่ีสองดวยเหตุผลท่ีวา
• ผูลงทุนมีตนทุนคาถือครองคอลวอรแรนทตัวท่ีสองเทากับ 0.0024 บาทหรือ 0.11% ซึ่งตํ่ากวา
ตน ทนุ คา ถอื ครองคอลวอรแ รนทต วั แรก 0.0030 บาทหรอื 0.13% พดู อกี นยั หนงึ่ คอื คอลวอรแ รนท
ตัวที่สองมีคา time decay และ % time decay ต่ํากวาคอลวอรแรนทตัวแรก
• นอกจากนี้คอลวอรแรนทตัวท่ีสองมี effective gearing สูงกวา ถาราคาหุน KBANK ปรับตัว
สูงขึ้น 1% คอลวอรแรนทตัวที่สองจะเพ่ิมขึ้นไป 3.20% ซึ่งสูงกวาคอลวอรแรนทตัวแรกซ่ึงจะ
เพ่ิมขึ้นไปเพียง 2.41%
อยางไรก็ตาม ในทางปฏิบัติผูลงทุนมักพบวาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่มี effective gearing สูง
อาจมีคา time decay และ % time decay ที่สูงดวย ซ่ึงข้ึนอยูกับวา ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธนั้นมีสถานะ
เปน in-the-money, at-the-money หรือ out-of-the-money ดังนั้น ผูลงทุนควรพิจารณาเลือกใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธใหเหมาะสมกับวัตถุประสงคการลงทุนของตนเอง
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 117
ตราสารท่ีเกี่ยวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
ตารางที่ 3-3 สรุปสถานะใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธกับวัตถุประสงคการลงทุน
สถานะใบสําคัญ in-the-money at-the-money out-of-the-money
แสดงสิทธิอนุพันธ
จุดเดน • ไวตอการเปล่ียนแปลง • ราคาตลาดของใบสําคัญ • ราคาตลาดของใบสําคัญ
ของราคาหุนสามัญ
อางอิง/ดัชนีอางอิงสูง แสดงสิทธิอนุพันธต่ํากวา แสดงสิทธิอนุพันธต่ํากวา
• time decay ตอวันต่ํา in-the-money ท้ัง 2 กรณีแรก
• effective gearing สูงกวา • effective gearing สูงกวา
in-the-money ทั้ง 2 กรณีแรก
จุดดอย • ราคาตลาดของใบสําคัญ • ไวตอการเปล่ียนแปลง • ไวตอการเปลี่ยนแปลง
แสดงสิทธิอนุพันธสูง
ของราคาหุนสามัญ ของราคาหุนสามัญ
• effective gearing ต่ํา
อางอิง/ดัชนีอางอิงต่ํากวา อางอิง/ดัชนีอางอิง
in-the-money ตํ่ากวา ทั้ง 2 กรณีแรก
• time decay ตอวัน • time decay ตอวันสูงกวา
สูงกวา in-the-money ท้ัง 2 กรณีแรก
เหมาะกับผูลงทุน ระยะกลาง ระยะสั้นหรือระยะกลาง ระยะสั้น
ประเภท
ขอควรระวังจากผลกระทบของ time decay โดยเฉพาะอยางยิ่งใกลวันหมดอายุของใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธ ผลกระทบจาก time decay จะมีนัยสําคัญตอราคามาก ตัวอยางเชน ใกลวันหมดอายุ
ของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ เหลือเวลาประมาณ 14 วันกอนวันซื้อขายวันสุดทายของใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธ และราคาหุนสามัญอางอิงยังคงท่ีไมเปลี่ยนแปลงหรือผิดจากทิศทางที่คาดการณไว ทําให
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธมีสถานะเปน out-of-the-money ราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธรุนดังกลาว
จะลดลงอยางรวดเร็วและรุนแรงมาก เพราะใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะมีความไวตอการเปล่ียนแปลง
ของหุนสามัญอางอิงต่ําและมีคา time decay ตอวันสูงมาก ดังน้ัน ผูลงทุนที่ถือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ท่ีมีสถานะเปน out-of-the-money ไว หากราคาหุนสามัญอางอิงคงที่หรือผิดจากทิศทางท่ีคาดการณไว
และเปนชวงใกลวันหมดอายุของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ ผูลงทุนควรขายใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธน้ัน
ออกไป สวนในกรณีที่ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธมีสถานะเปน in-the-money ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
รุนนั้นๆ จะมีความไวตอการเปลี่ยนแปลงของหุนสามัญอางอิงสูงและมีคา time decay ตอวันคอนขางตํ่า
ดังน้ัน ผูลงทุนท่ีถือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธท่ีมีสถานะเปน in-the-money ไวยังคงไดรับประโยชนอยู
อยางไรก็ตาม ผูลงทุนไมควรถือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจนครบกําหนดอายุ แตควรขายใบสําคัญแสดงสิทธิ
อนุพันธออกไปในตลาดหลักทรัพยฯ เพื่อใหไดรับประโยชนจากการยกเวนภาษี
118 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
(3) Implied volatility
Implied volatility คอื คา ความผนั ผวนทอี่ า งองิ จากราคาของใบสาํ คญั แสดงสทิ ธอิ นพุ นั ธ เปน คา ทแี่ สดงวา
ราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธถูกหรือแพงเม่ือเปรียบเทียบกับใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธตัวอ่ืนๆ เชน
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ 2 ตัวที่มีหุนสามัญอางอิงตัวเดียวกัน แตมีราคาใชสิทธิ อัตราการใชสิทธิ และ
อายคุ งเหลอื ไมเ ทา กนั จะมคี า implied volatility แตกตา งกนั ใบสาํ คญั แสดงสทิ ธอิ นพุ นั ธท ค่ี า implied volatility
สูงกวาหมายความวาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธน้ันมีราคาสูงกวา หรือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธน้ันเปนที่
ตองการมากกวาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธท่ีคา implied volatility ต่ํา
นอกจากนี้ implied volatility คือความผันผวนที่ถูกประเมินจากความคิดเห็นของผูลงทุนสวนใหญ
ที่สะทอนผานราคาตลาดของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ ดวยเหตุนี้เอง implied volatility สามารถใชเปน
ตัวบอกไดวาผูลงทุนสวนใหญคาดวาราคาหุนสามัญอางอิงจะแกวงตัวในขอบเขตของราคาแคไหนในอนาคต
เชน ถา implied volatility มีคาสูง แสดงวาผูลงทุนสวนใหญคิดวาราคาหุนสามัญอางอิงของใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธนาจะมีการแกวงตัวสูงข้ึนหรือลงอยางรุนแรง ถา implied volatility มีคาตํ่าหมายความวา
ราคาหุนสามัญอางอิงของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธนาจะมีการแกวงตัวในชวงแคบๆ เทานั้น ผูลงทุนสามารถ
นําคา implied volatility มาประยุกตใชในการลงทุนได เชน
ตัวอยางท่ี 3-7 สมมติวามีคอลวอรแรนทท่ีมีหุนสามัญอางอิงตัวเดียวกันคือหุนสามัญของ SCB 2 รุน
ในตลาดหลักทรัพย โดยมีขอมูลตางๆ ดังตารางดานลาง
รายช่ือ DW ราคา DW Implied ราคาใชสิทธิ อัตราการใชสิทธิ Days to
Volatility Expiration
SCB88C1501S 4.89 110 0.5
SCB89C1507T 7.51 64% 100 1.0 69
56% 241
เนื่องจากใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ 2 รุนท่ีมีหุนสามัญอางอิงตัวเดียวกันคือ SCB แตมีราคาใชสิทธิ
อัตราการใชสิทธิ และอายุคงเหลือไมเทากัน ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธตัวไหนถูกหรือแพง ใหนําคา implied
volatility มาเปรียบเทียบกัน ไมใชนําราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธมาเปรียบเทียบกัน คอลวอรแรนท
ตัวแรกมีราคาตลาดเทากับ 4.89 บาทและมี implied volatility เทากับ 64 % ขณะที่คอลวอรแรนทตัวที่สอง
มีราคาตลาดเทากับ 7.51 บาทและมี implied volatility เทากับ 56% ดังน้ัน ผูลงทุนเลือกคอลวอรแรนท
ตัวท่ีสองดวยเหตุผลที่วามีคา implied volatility เทากับ 56% ซ่ึงตํ่ากวาคา implied volatility 64% ของ
คอลวอรแรนทตัวแรก
ขอควรระวังในการเปรียบเทียบราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่ออกโดยผูออกที่แตกตางกัน
ถาหากผูออกมีความนาเช่ือถือของเครดิตหรือ credit rating ท่ีแตกตางกัน ผูออกที่มี credit rating ต่ํากวา
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 119
ตราสารที่เกี่ยวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
ควรขายใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธในราคาท่ีถูกกวาผูออกที่มี credit rating สูงกวา เพราะผูออกท่ีมี credit
rating ตํ่ามีโอกาสเกิดความเส่ียงในการผิดนัดชําระ (default risk) สูงกวา ดังน้ัน การนําคา implied volatility
มาใชเปรียบเทียบราคาของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะใชไดดีเมื่อเปรียบเทียบระหวางผูออกที่มี credit
rating เทากัน
(4) คา parameter อื่นๆ ที่ใชดูประกอบการซื้อขาย
คา parameter อื่นๆ ที่ผูลงทุนสามารถใชประกอบในการพิจารณาซื้อขายใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ถามีสมมติฐานวา อัตราการใชสิทธิระหวางใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ 1 หนวยเทากับหุนสามัญอางอิง
1 หุน จะแสดงไดดังนี้
รายช่ือ DW ราคา DW Implied Break-Even All-in- Doubling
SCB88C1501S 3.14 Volatility Point Premium Factor
134.40 36%
54% 8%
1. Break-even point หรือจุดคุมทุน หมายถึง ราคาหุนสามัญอางอิงตองข้ึนไปกี่บาท จึงจะทําให
การลงทุนในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธเทาทุน หากถือไวจนครบกําหนดอายุ เชน break-even point
เทากับ 134.40 บาท แสดงวาราคาหุนสามัญอางอิงตองขึ้นไปปดที่ 134.40 บาทในวันซื้อขายวันสุดทาย
จึงจะทําใหเทาทุน
2. All-in-premium หมายถึง ราคาหุนสามัญอางอิงตองเปล่ียนไปกี่เปอรเซ็นต จึงจะทําใหการลงทุน
ในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธเทาทุน หากถือไวจนครบกําหนดอายุ เชน all-in-premium เทากับ 8% แสดงวา
ราคาหุนสามัญอางอิงตองขึ้นไป 8% จึงจะทําใหเทาทุน
3. Doubling factor หมายถึง ราคาหุนสามัญอางอิงตองข้ึนไปกี่เปอรเซ็นต จึงจะทําใหราคาใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธขึ้น 100% จากราคาปจจุบัน หากถือไวจนครบกําหนดอายุ เชน doubling factor เทากับ
36% แสดงวาราคาหุนสามัญอางอิงตองขึ้นไป 36% จึงจะทําใหราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธข้ึน 100%
จากราคาปจจุบัน
การกําหนดราคาและระยะเวลาท่ีตองตัดขาดทุน
กอนการซ้ือขายใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธทุกคร้ัง ผูลงทุนควรวางแผนการซื้อขายกอน โดยพิจารณา
ควบคูไปกับการบริหารเงินลงทุนและการบริหารความเส่ียง สําหรับขอมูลท่ีจําเปนตอการวางแผนการลงทุน
ไดแก ราคาท่ีจะเขาซ้ือ ราคาท่ีจะขายเพ่ือทํากําไร ราคาที่จะขายเพื่อตัดขาดทุน และกรอบเวลาในการ
ลงทุน
120 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ตัวอยางท่ี 3-8 สมมติใหใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธประเภทสิทธิขายแบบยุโรปของหุนสามัญบริษัท
TSI จํากัด (มหาชน) มีปจจัยตางๆ ดังน้ี ราคาหุนสามัญ 22 บาท ราคาใชสิทธิ 20 บาท ราคาใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธ 5.50 บาท อายุคงเหลือ 120 วัน implied volatility 67% ตอป effective gearing
3.60 เทา และอัตราการใชสิทธิตอหนวย (exercise ratio, ER) เทากับ 1 (1 ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ตอ 1 หุนสามัญอางอิง)
จากการวิเคราะหทางเทคนิคของหุนสามัญพบวา ราคาหุนสามัญจะข้ึนจาก 22 บาทเปน 23 บาท
ภายใน 1 สัปดาหน้ี แตถาหากผิดคาดราคาหุนกลับลดลงควรจะตัดขาดทุนที่ราคา 21.50 บาท
หลังจากนั้นจึงวางแผนการลงทุนโดยวิเคราะหวาถาซ้ือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธท่ีราคา 5.50 บาท
ราคาที่จะขายเพ่ือทํากําไรคือเทาใด ราคาที่จะขายเพ่ือตัดขาดทุนคือเทาใด ภายในกรอบเวลาการลงทุน
1 สัปดาห
• ราคาท่ีจะขายเพื่อทํากําไร ถาหากราคาหุนสามัญขึ้นจาก 22 บาทเปน 23 บาทหรือเพ่ิมขึ้น 4.55%
ถาหากราคาหุนสามัญเพิ่มข้ึน 4.55% ราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธควรจะเพิ่มขึ้นเปน 4.55%
× 3.60 (effective gearing) = 16.38% ดังนั้น ราคาเปาหมายของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ
ท่ีจะรอขายคือ 5.50 × (1 + 0.1638) = 6.40 บาท
• ราคาที่จะขายเพ่ือตัดขาดทุน ถาหากราคาหุนสามัญลดลงจาก 22 บาทเปน 21.50 บาทหรือ
ลดลง 2.27% ถาหากราคาหุนสามัญลดลง 2.27% ราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธควรจะ
ลดลงเปน –2.27% × 3.60 (effective gearing) = –8.17% ดังนั้น ราคาเปาหมายของใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธที่จะรอขายคือ 5.50 × (1 – 0.0817) = 5.05 บาท
นอกจากนี้ ผูลงทุนควรบริหารความเส่ียงในการลงทุนควบคูกันไปดวย เชน
• ไมลงทุนซื้อใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธพรอมๆ กันหลายๆ ตัว และควรกระจายความเสี่ยง
โดยการซ้ือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธท่ีมีการอางอิงกับหุนสามัญกระจายอยูหลายๆ อุตสาหกรรม
ไมลงทุนกระจุกตัวอยูในหุนสามัญอางอิงในอุตสาหกรรมเดียวกันหมด
• เลือกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธใหเหมาะสมกับกรอบระยะเวลาการลงทุน เชน กรอบระยะเวลา
การลงทุนเปนระยะสั้นๆ ควรเลือกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธที่มีสถานะเปน out-of-the-money
เปนตน
• ไมควรซ้ือแบบถัวเฉลี่ย เพราะเม่ือเวลาผานไปราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะคอยๆ ลดลง
อันเน่ืองมาจากการ time decay ทําใหผูลงทุนที่ซ้ือแบบถัวเฉล่ียมักจะมีโอกาสขาดทุนสูงกวา
ผูท่ีตัดขาดทุน
• ไมถือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธนานเกินไป ราคาใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะคอยๆ ลดลง
เม่ือเวลาผานไปแมวาผูลงทุนจะลงทุนถูกทิศทางและมีกําไรอยู แตถาถือใบสําคัญแสดงสิทธิ
อนุพันธนานเกินไป ผลของเวลาอาจทําใหจากกําไรกลายเปนขาดทุนก็ได
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 121
ตราสารท่ีเกี่ยวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
ไมถือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจนครบกําหนดอายุ
ผูลงทุนไมควรถือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจนครบกําหนดอายุ เน่ืองจากในกรณีท่ีใบสําคัญ
แสดงสิทธิอนุพันธมีสถานะเปน in-the-money เงินสดสวนตางท่ีไดรับจะถูกหักภาษีเงินไดตามประมวล
รัษฎากร มาตรา 40 (8) หรือเสียภาษีเงินไดประเภทที่ 8 แตการขายใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธออกไป
ในตลาดหลักทรัพยฯ จะไดรับการยกเวนภาษีเชนเดียวกับการซื้อขายหุนสามัญ
3.4 ตราสารที่เกี่ยวเน่ืองกับตราสารทุนประเภทอื่นๆ
3.4.1 ใบแสดงสิทธิในผลประโยชนท่ีเกิดจากหลักทรัพยอางอิง (depository receipts: DR)
ลักษณะและความหมายของใบแสดงสิทธิในผลประโยชนที่เกิดจากหลักทรัพยอางอิง
Depository receipts (DR) เปนใบแสดงสิทธิในผลประโยชนที่เกิดจากหลักทรัพยอางอิงในหุนสามัญ
หรือหุนกู ถือเปนชองทางในการลงทุนในหลักทรัพยตางประเทศผานตลาดหลักทรัพยฯ (ตลาดหลักทรัพย
ทองถิ่น) โดยเปนวิธีหน่ึงท่ีจะทําใหผูลงทุนในประเทศหน่ึง สามารถลงทุนโดยออมในหุนสามัญหรือหุนกูของ
บริษัทจดทะเบียนของอีกประเทศหน่ึงได
คุณสมบัติของหลักทรัพยอางอิง
ท้ังน้ี DR มี 2 ประเภทซึ่งมีขอแตกตางที่สําคัญคือ ผูถือครองกรรมสิทธิ์ในหลักทรัพยอางอิง ไดแก
ประเภทที่ 1 unsponsored depository receipts คือ ใบแสดงสิทธิในผลประโยชนท่ีเกิดจาก
หลักทรัพยอางอิงที่ปราศจากขอตกลงอยางเปนทางการจากบริษัทจดทะเบียนผูเปนเจาของหลักทรัพยอางอิง
โดยบริษัทใดๆ ก็ตามท่ีซ้ือหลักทรัพยอางอิงของบริษัทจดทะเบียนอ่ืนซึ่งไมใชหลักทรัพยของบริษัทตัวเอง
มาจํานวนหนึ่งแลวมีความประสงคจะออก DR สามารถนําหลักทรัพยอางอิงไปฝากไวกับผูดูแลทรัพยสิน
(custodian) และมอบหมายใหผูดูแลทรัพยสินเปนผูออก DR กระจายใหกับผูลงทุน
ประเภทที่ 2 sponsored depository receipts คือ ใบแสดงสิทธิในผลประโยชนท่ีเกิดจากหลักทรัพย
อางอิงท่ีไดรับความยินยอมและเห็นชอบโดยบริษัทจดทะเบียนเจาของหลักทรัพยซ่ึงเปนผูมีความประสงค
ท่ีจะขยายฐานผูลงทุนไปในตลาดตางประเทศ หรือระดมทุนดวยการออก DR บริษัทจดทะเบียน สามารถ
นําหลักทรัพยอางอิงไปฝากไวกับผูดูแลทรัพยสิน และมอบหมายใหผูดูแลทรัพยสินเปนผูออก DR กระจาย
ใหกับผูลงทุน
บริษัทท่ีมีความประสงคจะออก DR ตองนําหลักทรัพยอางอิงไปฝากไวกับผูดูแลทรัพยสินในจํานวน
ท่ีเพียงพอตอการรองรับการใชสิทธิของผูถือ DR และการแปลงสภาพ DR เปนหลักทรัพยอางอิง สําหรับ
ผูลงทุนที่ถือ DR จะไดรับสิทธิประโยชนตางๆ เชนเดียวกับผูถือหุนสามัญหรือหุนกูของบริษัทจดทะเบียน
ทุกประการ โดยสามารถแจงการใชสิทธิผานผูดูแลทรัพยสิน
122 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ท้ังน้ี การพัฒนาตราสาร DR เกิดข้ึนจากความตองการซ้ือหุนสามัญที่อยูนอกประเทศสหรัฐอเมริกา
ของผูลงทุนชาวอเมริกัน หลังจากนั้นการออก DR เปนท่ีนิยมในหลายประเทศโดยมักใชชื่อประเทศนําหนา
DR เชน ADR หมายถึง American Depositary Receipts หรือ TDR หมายถึง Taiwan Depositary Receipts
เปน ตน ในปจ จบุ นั DR เปน หนง่ึ ในผลติ ภณั ฑท างการเงนิ ทไี่ ดร บั การพฒั นาและนาํ มาใชแ ลว ในตลาดหลกั ทรพั ย
ตางประเทศ อยางไรก็ตาม DR ยังไมเปนท่ีรูจักในวงกวางสําหรับในประเทศไทย
ประโยชนของการออก DR
• ประโยชนสําหรับบริษัทผูออก
1. บริษัทสามารถระดมทุนไดตามที่ตองการ
2. เพื่อใหบริษัทเปนที่รูจักและไดรับความนาเชื่อถือมากข้ึนจากผูลงทุนตางชาติ
3. เพ่ือเปดโอกาสทางธุรกิจในตางประเทศเพิ่มข้ึน เชน การไดผูรวมทุนรายใหมและการขยายตลาด
เปนตน
• ประโยชนสําหรับผูลงทุน
1. ผลู งทนุ มเี ครอื่ งมอื ในการลงทนุ ในหลกั ทรพั ยท จ่ี ดทะเบยี นซอ้ื ขายอยใู นตลาดหลกั ทรพั ยต า งประเทศ
2. ตนทุนในการทําธุรกรรมตํ่ากวาการไปลงทุนในตลาดหลักทรัพยตางประเทศโดยตรง
ผลตอบแทนและความเส่ียง
ผลตอบแทนและความเส่ียงที่เกี่ยวของโดยรวมจะเหมือนกับในกรณีของหุนสามัญ โดยผลตอบแทน
จากการลงทุนใน DR ไดแก กําไรจากการซื้อขาย เงินปนผล และสิทธิในการซื้อหุนใหม โดยสามารถแจง
การใชสิทธิผานผูดูแลทรัพยสิน
สวนความเส่ียงของการลงทุนใน DR นั้น เน่ืองจากการลงทุนใน DR เปนการลงทุนระหวางประเทศ
นอกเหนือจากความเส่ียงจากการดําเนินงานของบริษัทจดทะเบียนในตางประเทศแลว ผูลงทุนใน DR จะตอง
เผชิญความเส่ียงจากอัตราแลกเปล่ียน ความเส่ียงจากปจจัยทางเศรษฐกิจ และการเมืองในประเทศท่ี DR นั้น
จดทะเบียนอยูและในประเทศที่หุนสามัญอางอิงจดทะเบียนอยู นอกจากน้ีผูลงทุนอาจเผชิญความเสี่ยง
ดานราคาหลักทรัพย ถึงแมวาโดยทั่วไปราคาของ DR จะไมแตกตางจากราคาหุนสามัญอางอิง เนื่องจาก
ผูลงทุนสามารถทํา arbitrage ได แตในกรณีท่ีบางประเทศมีกฎหมายควบคุมสัดสวนการถือครองหุนสามัญ
ของผูลงทุนตางชาติท่ีเขมงวด ซึ่งรวมถึงการถือครอง DR โดยผูลงทุนตางชาติจะถูกจํากัดดวย จึงอาจทําให
ราคา DR สูงกวาราคาหุนสามัญมากหรือเกิด price premium ได
นอกจากนี้ผูลงทุนผูถือ DR จะตองเผชิญความเส่ียงเก่ียวกับกฎหมายคุมครองผูลงทุนของแตละ
ประเทศ ซ่ึงมีความแตกตางกัน รวมท้ังมีความเส่ียงในดานเวลาในการรับรูขอมูลขาวสารและการซ้ือขาย
เน่ืองจากอยูคนละประเทศกัน
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 123
ตราสารที่เก่ียวเนื่องกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
สิทธิประโยชนของการลงทุนใน DR
ผูถือ DR มีสิทธิไดรับเงินปนผลหรือผลประโยชนอ่ืนที่จายเปนเงินสด ผูดูแลทรัพยสินของ DR
หรือ depositary bank จะทําหนาที่จัดสรรสิทธิประโยชนดังกลาวใหกับผูถือ DR ซึ่งเปนเงินสดหลังหัก
คาธรรมเนียมการบริหารจัดการของผูดูแลทรัพยสินใน DR สําหรับสิทธิประโยชนที่ไมไดจายเปนเงินสด
เชน หุนปนผลหรือสิทธิในการซื้อหุนเพ่ิม ผูถือ DR อาจไดรับหรือไมไดรับสิทธิประโยชนดังกลาวข้ึนอยูกับ
ขอกําหนดของ DR แตละหลักทรัพย (deposit agreement) อยางไรก็ตาม ผูถือ DR มีทางเลือกหากตองการ
ไดรับสิทธิประโยชนที่ไมไดจายเปนเงินสด ผูถือ DR สามารถแปลง DR เปนหุนสามัญแลวรับสิทธิในฐานะ
เปนผูถือหุนสามัญได
3.4.2 ใบแสดงสิทธิในผลประโยชนที่เกิดจากหลักทรัพยอางอิงไทยหรือเอ็นวีดีอาร (NVDR)
ลักษณะและความหมายของ NVDR
ใบแสดงสิทธิในผลประโยชนที่เกิดจากหลักทรัพยอางอิงไทยหรือเอ็นวีดีอาร (NVDR) เปนตราสาร
ที่ออกโดย บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด (Thai NVDR Company Limited) ซ่ึงเปนบริษัทที่จัดต้ังข้ึน
โดยตลาดหลักทรัพยฯ โดยเอ็นวีดีอาร เปนอีกทางเลือกใหกับผูลงทุนท่ีสนใจลงทุนในหลักทรัพย ซึ่งผูลงทุน
จะไดรับสิทธิประโยชนทางการเงิน เชน เงินปนผล และสิทธิในการซ้ือหุนเพิ่มทุนเชนเดียวกับการลงทุน
ในหุนสามัญของบริษัทจดทะเบียน แตผูถือเอ็นวีดีอารจะไมมีสิทธิในการออกเสียงในท่ีประชุมผูถือหุนของ
บรษิ ทั จดทะเบยี น (non-voting rights) ทงั้ นว้ี ตั ถปุ ระสงคห ลกั ของการออกเอน็ วดี อี ารค ือ เพื่อกระตุนการลงทุน
และเพ่ิมสภาพคลองใหตลาดหลักทรัพยฯ และเปนทางเลือกหนึ่งสําหรับผูลงทุนชาวตางประเทศที่สนใจลงทุน
ในบริษัทจดทะเบียนไทยแตไมสามารถลงทุนในหลักทรัพยนั้นได เนื่องจากการควบคุมสัดสวนการถือครอง
หลักทรัพยของผูลงทุนชาวตางประเทศที่ระบุไวตามกฎหมายไทย อยางไรก็ตาม ถึงแมวาเอ็นวีดีอารจะออก
มาเพื่อสงเสริมการลงทุนของผูลงทุนชาวตางประเทศ แตผูลงทุนไทยก็สามารถลงทุนในเอ็นวีดีอารได ดังนั้น
ผูลงทุนที่สามารถซ้ือขายเอ็นวีดีอารไดมีดังน้ี
• บุคคลธรรมดาที่ถือสัญชาติไทย
• นิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทย
• บุคคลธรรมดาที่ไมไดถือสัญชาติไทย
• นิติบุคคลท่ีจดทะเบียนในตางประเทศ
124 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
คุณสมบัติของหลักทรัพยอางอิง
ใบแสดงสิทธิในผลประโยชนท่ีเกิดจากหลักทรัพยอางอิงไทยหรือเอ็นวีดีอาร (NVDR) ที่จะเสนอขาย
ใหผูลงทุน ตองมีลักษณะดังตอไปนี้
1. ตองอางอิงกับหลักทรัพยอางอิงเพียงหนึ่งประเภทที่ออกโดยบริษัทจดทะเบียนเพียงหนึ่งแหง
และอัตราการอางอิงของหน่ึงหนวยใบแสดงสิทธิในผลประโยชนที่เกิดจากหลักทรัพยอางอิงไทยตองเทากับ
หน่ึงหลักทรัพยอางอิง ทั้งน้ี หลักทรัพยอางอิงตองเปนประเภทใดประเภทหน่ึงดังตอไปนี้
1.1 หุนสามัญ
1.2 หุนบุริมสิทธิ
1.3 พันธบัตรหรือหุนกู แตไมรวมถึงหุนกูอนุพันธ
1.4 ใบสําคัญแสดงสิทธิท่ีจะซื้อหุนหรือวอรแรนท
1.5 ใบแสดงสิทธิในการซ้ือหุนเพิ่มทุนที่โอนสิทธิได (TSR)
2. มีอายุท่ีแนนอน ในกรณีท่ีเปนการอางอิงกับหลักทรัพยท่ีมีกําหนดอายุ เชน ใบสําคัญแสดงสิทธิ
ที่จะซ้ือหุน อายุของเอ็นวีดีอารจะตองครบกําหนดกอนอายุของหลักทรัพยอางอิง เน่ืองจากการกําหนดอายุ
ของเอ็นวีดีอารจะตองคํานึงถึงการมีระยะเวลาท่ีเพียงพอใหผูถือเอ็นวีดีอารท่ีไดรับหลักทรัพยอางอิงที่มีกําหนด
อายุน้ันสามารถใชสิทธิหรือไดรับประโยชนตามหลักทรัพยดังกลาวได
3. ผูถือเอ็นวีดีอารจะไดรับผลประโยชนตอบแทนในลักษณะเดียวกับท่ีผูถือหลักทรัพยอางอิง
จะไดรับจากบริษัทจดทะเบียน เม่ือไดหักคาใชจายในการจัดการของผูออกเอ็นวีดีอารแลว (เฉพาะกรณีท่ี
ขอกําหนดสิทธิยินยอมใหทําได)
4. ขอจํากัดดานการโอนเอ็นวีดีอาร คือ ตองจดขอจํากัดการโอนไวกับสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต.
ในกรณีที่เปนการเสนอขายเอ็นวีดีอารใหแกบุคคลในวงจํากัด เพื่อใหการโอนเอ็นวีดีอารในทอดตอๆ ไปยัง
คงลักษณะตามเกณฑที่กําหนด
5. มีขอกําหนดสิทธิประกอบเอ็นวีดีอารซึ่งตองเปนไปตามเกณฑท่ีคณะกรรมการกํากับตลาดทุน
กําหนด เชน สิทธิของผูถือเอ็นวีดีอาร และภาระคาใชจายของผูถือเอ็นวีดีอาร (ถามี) เปนตน
ประโยชนของการออก NVDR
1. เปนเคร่ืองมือในการกระตุนการลงทุนและเพ่ิมสภาพคลองใหแกการซ้ือขายหลักทรัพย
2. ชวยใหผูลงทุนตางประเทศสามารถลงทุนในหุนสามัญของบริษัทจดทะเบียนไทยได โดยไมติด
ขอจํากัดเพดานการถือครองหลักทรัพยโดยชาวตางประเทศโดยรวม (foreign limit)
3. ชวยใหผูลงทุนสถาบันตางประเทศท่ีไมสามารถลงทุนในหนวยลงทุนสามารถเขามาลงทุนใน
ตราสารประเภทน้ีได
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 125
ตราสารที่เกี่ยวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
ผลตอบแทนและความเส่ียงจากการลงทุนใน NVDR
เนื่องจากหลักทรัพย NVDR ทําหนาท่ีเสมือนหนึ่งเปนตัวแทนของหุนสามัญหรือหุนบุริมสิทธิที่
จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพยฯ ดังนั้น ผลตอบแทนและความเส่ียงท่ีเกี่ยวของโดยรวมจะเหมือนกับในกรณี
ของหุนสามัญและหุนบุริมสิทธิทุกประการ โดยผลตอบแทนจากการลงทุนใน NVDR ไดแก กําไรจากการ
ซื้อขาย เงินปนผล และสิทธิในการจองซ้ือหุนใหม สวนความเส่ียงจากการลงทุนใน NVDR ไดแก ความเสี่ยง
ดานราคาตลาดท่ีซ้ือขายอาจมีการปรับตัวไปในทิศทางตรงกันขามกับที่คาด ทําใหผูลงทุนเกิดผลขาดทุน
และความเส่ียงดานสภาพคลองในการซื้อขาย เปนตน
สิทธิประโยชนของผูถือครอง NVDR
1. ผูลงทุนชาวตางประเทศสามารถลงทุนในหุนสามัญของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพยฯ
ผาน NVDR ไดโดยไมติดขอจํากัดเร่ืองการถือครองหลักทรัพย (foreign limit) หรือการลงทุนในหนวยลงทุน
ของกองทุนรวมเพื่อผูลงทุนซ่ึงเปนคนตางดาว (Thai Trust Fund) อยางไรก็ตาม ผูถือ NVDR แตละราย
จะถือหุนและ NVDR ของสถาบันการเงินหรือบริษัทแมของสถาบันการเงินแหงใดแหงหนึ่งไมวาโดยทางตรง
หรือทางออม รวมกันไดไมเกินรอยละ 10 ของจํานวนหุนที่จําหนายไดแลวท้ังหมด
2. ผูลงทุนไดรับสิทธิประโยชนทางการเงินตางๆ (financial benefits) เสมือนการลงทุนในหุน แต
จะไมมีสิทธิในการออกเสียงในที่ประชุมผูถือหุนของบริษัท (non-voting rights)
3. สิทธิประโยชนทางภาษี
ตารางท่ี 3-4 สิทธิประโยชนทางภาษีของ NVDR
ประเภทของผูลงทุน กําไรจากการซ้ือขาย เงินไดเทียบเทาเงินปนผล
บุคคลธรรมดาที่อาศัยอยูใน ไดรับการยกเวนภาษี - กรณียินยอมใหบริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร
จํากัด หักภาษี ณ ท่ีจายในอัตรารอยละ 10
ประเทศไทย ณ 180 วันในปภาษี จะไดรับการยกเวนไมตองนําเงินดังกลาว
มารวมคํานวณเพื่อเสียภาษีเงินได
บุคคลธรรมดาท่ีมิไดอาศัยอยูใน ไดรับการยกเวนภาษี
ประเทศไทย หรืออาศัยอยูในประเทศ - กรณีไมยินยอมใหบริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร
ไมเกิน 180 วันในปภาษี จํากัด หักภาษี ณ ที่จายในอัตรารอยละ 10
จะตองนําเงินดังกลาวมารวมคํานวณ
เพ่ือเสียภาษีเงินได
เสียภาษีหัก ณ ท่ีจายในอัตรารอยละ 10
126 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ตารางที่ 3-4 สิทธิประโยชนทางภาษีของ NVDR (ตอ)
ประเภทของผูลงทุน กําไรจากการซ้ือขาย เงินไดเทียบเทาเงินปนผล
หางหุนสวนนิติบุคคลที่ต้ังข้ึน ตองนํามารวมคํานวณ ตองนํามารวมคํานวณเปนเงินไดของกิจการ
ตามกฎหมายของตางประเทศ เปนเงินไดของกิจการ
ท่ีประกอบกิจการในประเทศไทย
หางหุนสวนนิติบุคคลที่ตั้งข้ึน เสียภาษีในอัตรา เสียภาษีหัก ณ ที่จายในอัตรารอยละ 10
ตามกฎหมายของตางประเทศ รอยละ 15
ที่มิไดประกอบกิจการในประเทศไทย
หมายเหตุ หางหุนสวนนิติบุคคลท่ีต้ังข้ึนตามกฎหมายของตางประเทศท่ีมิไดประกอบกิจการในประเทศไทย
หากประเทศดังกลาวมีอนุสัญญาภาษีซอน (double tax treaty) กับประเทศไทยจะไดรับการยกเวน
ภาษีดังกลาว
กรณีที่บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด จายเงินเทียบเทาเงินปนผลที่ไดรับจากการลงทุนในกิจการ
ที่ไดรับการสงเสริมการลงทุน (กิจการ BOI) ใหแกผูถือ NVDR นั้น ผูถือ NVDR จะไมไดรับสิทธิประโยชน
ทางภาษีตามพระราชบัญญัติสงเสริมการลงทุน (เนื่องจากมาตรา 34 แหงพระราชบัญญัติสงเสริมการลงทุน
พ.ศ. 2520 กําหนดใหยกเวนภาษีเงินไดใหแกบุคคลผูไดรับเงินปนผลจากกิจการ BOI โดยตรงเทานั้น ดังนั้น
ผูถือ NVDR ซ่ึงมีหลักทรัพยอางอิงจากกิจการ BOI จึงไมใชผูลงทุนโดยตรงในกิจการ BOI)
4. การแลกเปลี่ยนเอ็นวีดีอาร ผูลงทุนสามารถทํารายการขอเปลี่ยนสถานะเอ็นวีดีอารเปนหุน local/
foreign หรือจากหุน local เปนเอ็นวีดีอาร โดยผานระบบการซ้ือขายของตลาดหลักทรัพยฯ หรือระบบงาน
ของศูนยรับฝากหลักทรัพย โดยผูถือเอ็นวีดีอารตองเสียคาธรรมเนียมในการเปลี่ยนสถานะหุนใหแกโบรกเกอร
ตารางที่ 3-5 รายการขอเปล่ียนสถานะ NVDR
การขอเปลี่ยนเอ็นวีดีอารเปนหุน local ผูถือเอ็นวีดีอารจะตองทํารายการ put-through ผานระบบซื้อขาย
ของตลาดหลักทรัพยฯ โดยใหโบรกเกอรทํารายการ put-through
ขายเอ็นวีดีอารและซ้ือหุน
การขอเปลี่ยนหุน local เปนเอ็นวีดีอาร ผูถือเอ็นวีดีอารจะตองทํารายการ put-through ผานระบบซื้อขาย
ของตลาดหลักทรัพยฯ โดยใหโบรกเกอรทํารายการ put-through
ขายหุนและซื้อเอ็นวีดีอาร
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 127
ตราสารท่ีเก่ียวเนื่องกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
ตารางท่ี 3-5 รายการขอเปล่ียนสถานะ NVDR (ตอ)
การขอเปล่ียนเอ็นวีดีอารเปนหุน foreign ผูถือเอ็นวีดีอารตองแจงความจํานงในการขอเปล่ียนหุนไปยัง
โบรกเกอรเพ่ือทํารายการเปลี่ยนเอ็นวีดีอารเปนหุน foreign ผาน
ระบบงานของศูนยรับฝากหลักทรัพย ในกรณีที่อัตราสวนการถือ
ครองหลักทรัพย (foreign limit) ตางดาวไมเพียงพอ จะนําเอ็นวีดี
อารเขาคิวเพ่ือรอโอนเปนหุน foreign โดยเอ็นวีดีอารที่อยูระหวาง
รอโอนเปนหุน foreign ยังคงไดรับการจัดสรรสิทธิประโยชนทาง
การเงินอยางครบถวน
5. การรายงานการถือครองหลักทรัพย เพ่ือปองกันปญหาการครอบงํากิจการท่ีอาจเกิดข้ึนจาก
การมีบุคคลเขามาซื้อเอ็นวีดีอาร ดังน้ัน ผูถือหลักทรัพยเอ็นวีดีอารจะตองรายงานการไดมาและการจําหนายไป
ตอบริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด เชนเดียวกับหลักทรัพยอางอิงท่ัวไป ดังน้ี
ผูถือเอ็นวีดีอารตองรายงานการไดมาหรือจําหนายไปทุก 5% ของจํานวนสิทธิออกเสียงท้ังหมด
ของกิจการ (นับทั้งเอ็นวีดีอารและหุนรวมกัน และใหนับรวม NVDR และหุนของบุคคลท่ีเก่ียวของของ
ผูถือ NVDR) ซ่ึงเปนไปตามเกณฑการรายงานการถือครองหลักทรัพยของบุคคลที่เกี่ยวของ และบริษัท
จะเปดเผยขอมูลดังกลาวตอสาธารณชน ท้ังน้ี หากผูถือเอ็นวีดีอารไมรายงานขอมูลดังกลาว บริษัทไทย
เอ็นวีดีอาร จํากัด จะปรับผูถือเอ็นวีดีอาร
นอกจากน้ีตองรายงานขอมูล กรณีที่ผูถือครองเอ็นวีดีอารรายใดรายหนึ่งถือครองเอ็นวีดีอารเกินกวา
หรือเทากับ 25% ของจํานวนสิทธิออกเสียงทั้งหมดของกิจการ (นับทั้งเอ็นวีดีอารและหุนรวมกัน และให
นับรวม NVDR และหุนของบุคคลท่ีเก่ียวของของผูถือ NVDR) บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด มีสิทธิจะ
บังคับซ้ือคืนเอ็นวีดีอารสวนท่ีเกินไดทันที
6. การจองซื้อหุนเพิ่มทุน กรณีท่ีบริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด ไดรับสิทธิในการซ้ือหุนเพ่ิมทุน
จากบริษัทจดทะเบียน (right issue) บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด จะดําเนินการตามเงื่อนไข และวิธีการ
ดังตอไปน้ี
6.1 บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด จะดําเนินการแจงการจัดสรรสิทธิใหผูถือเอ็นวีดีอารทราบทันที
หลังจากท่ีไดรับแจงการจัดสรรหุนเพ่ิมทุนจากบริษัทจดทะเบียน เม่ือท่ีประชุมผูถือหุนของ
บริษัทจดทะเบียนมีมติใหจัดสรรหุนเพ่ิมทุน โดยบริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด จะใหสิทธิ
การจองซื้อเอ็นวีดีอารแกผูถือเอ็นวีดีอารท่ีมีชื่อปรากฏ ตามรายช่ือ ณ วันปดสมุดทะเบียน
ท่ีใหสิทธิจองซื้อหุนเพ่ิมทุน (XR) โดยใชสัดสวนท่ีเทากับสัดสวนที่บริษัทจดทะเบียนจัดสรร
หุนเพ่ิมทุนใหแกบริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด และราคาท่ีเทากับราคาที่บริษัทจดทะเบียนจะ
ขายหุนเพิ่มทุนใหกับบริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด กรณีที่ผูถือเอ็นวีดีอารถือหุนซ่ึงเม่ือ
128 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
คํานวณตามสัดสวนขางตนไดไมลงตัว บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด มีสิทธิท่ีจะไมนําเอา
เอ็นวีดีอารที่เปนเศษท่ีเหลือมาคํานวณเพื่อใหสิทธิซ้ือเอ็นวีดีอารเพิ่ม แมวาบริษัทจดทะเบียน
จะใหสิทธิที่จะซ้ือหุนเพิ่มทุนสําหรับเศษหุนที่เหลือจากการคํานวณตามสัดสวนดังกลาว
ไดก็ตาม
6.2 ผูถือเอ็นวีดีอารตองแจงความจํานงท่ีจะซื้อเอ็นวีดีอารเพิ่มพรอมชําระราคาใหแกบริษัท
ไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด ภายในระยะเวลาที่บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด กําหนด โดยจะกําหนด
ใหสอดคลองกับระยะเวลาที่บริษัทจดทะเบียนกําหนด ผูถือเอ็นวีดีอารสามารถจองซ้ือเอ็นวี
ดีอาร ไดที่ บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด
6.3 บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด จะใชสิทธิซ้ือหุนเพ่ิมทุนในจํานวนเทากับจํานวนเอ็นวีดีอาร
ที่ผูถือเอ็นวีดีอารแจงความจํานงท่ีจะซื้อหุนเพ่ิมทุน และเมื่อบริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด
ไดรับหุนจากการใชสิทธิดังกลาวแลว จะดําเนินการสงมอบเอ็นวีดีอารใหแกผูถือเอ็นวีดีอาร
6.4 บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด จะดําเนินการคืนเงินคาจองซ้ือหุนเพ่ิมทุนในสวนท่ีไมไดรับ
การจัดสรรหุนใหกับผูถือเอ็นวีดีอารที่จองซื้อหุนเกินกวาสิทธิ โดยคํานวณตามวิธีการท่ีบริษัท
จดทะเบียนกําหนด
7. การแปลงสภาพหลักทรัพยตามกําหนดเวลา เม่ือบริษัทจดทะเบียนแจงกําหนดระยะเวลาการ
แปลงสภาพหลักทรัพย (ใบสําคัญแสดงสิทธิ/หุนบุริมสิทธิ) เพ่ือใชสิทธิซื้อหุนสามัญของบริษัทจดทะเบียน
บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด จะดําเนินการตามเงื่อนไข และวิธีการดังตอไปนี้
7.1 ผูถือเอ็นวีดีอาร สามารถแจงความจํานงใชสิทธิแปลงสภาพหลักทรัพยเอ็นวีดีอาร โดยใช
อัตราการใชสิทธิเทากับอัตราการใชสิทธิที่บริษัทจดทะเบียนแจงสิทธิแกบริษัทไทยเอ็นวี
ดีอาร จํากัด และราคาท่ีเทากับราคาท่ีใชสิทธิในการซื้อหุนสามัญของบริษัทจดทะเบียน
7.2 ผูถือเอ็นวีดีอาร สามารถดาวนโหลดแบบฟอรมแปลงสภาพหลักทรัพยไดจากเว็บไซต
www.set.or.th/nvdr
7.3 ผูถือเอ็นวีดีอาร แจงความจํานงใชสิทธิแปลงสภาพเอ็นวีดีอารพรอมชําระราคาใหแกบริษัท
ไทยเอน็ วดี อี าร จาํ กดั ภายในระยะเวลาทบี่ รษิ ทั ไทยเอน็ วดี อี าร จาํ กดั กาํ หนด โดยมรี ะยะเวลา
ตั้งแตวันแรกของการเปดยื่นจํานงการใชสิทธิแปลงสภาพของหลักทรัพยอางอิงจนถึง 2 วัน
ทําการกอนวันสุดทายของการใชสิทธิแปลงสภาพของหลักทรัพยอางอิง ผูถือเอ็นวีดีอาร
สามารถแจงความจํานงใชสิทธิซ้ือเอ็นวีดีอารไดที่ บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด
7.4 บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด จะใชสิทธิซื้อหุนสามัญในจํานวนเทากับจํานวนเอ็นวีดีอาร
ท่ีผูถือเอ็นวีดีอาร แจงความจํานงท่ีใชสิทธิซื้อหุน และเมื่อบริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด
ไดรับหุนจากการใชสิทธิดังกลาวแลวจะดําเนินการสงมอบเอ็นวีดีอารใหแกผูถือเอ็นวีดีอาร
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 129
ตราสารท่ีเก่ียวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
8. การแปลงสภาพหลักทรัพยคร้ังสุดทาย เมอื่ บรษิ ทั จดทะเบยี นแจง กาํ หนดระยะเวลาการแปลงสภาพ
หลกั ทรพั ย (ใบสาํ คญั แสดงสทิ ธ/ิ หนุ บรุ มิ สทิ ธ)ิ เพ่ือใชสิทธิซ้ือหุนสามัญของบริษัท ซึ่งเปนกําหนดการใชสิทธิ
ครั้งสุดทาย บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด จะดําเนินการตามเงื่อนไข และวิธีการดังตอไปน้ี
8.1 บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด ดําเนินการปดสมุดทะเบียนเอ็นวีดีอาร เพื่อใหสิทธิการซ้ือ
หลักทรัพยแกผูถือเอ็นวีดีอารที่มีช่ือปรากฏในสมุดทะเบียนซึ่งเปนวันเดียวกับหลักทรัพย
อา งองิ โดย บรษิ ทั ไทยเอน็ วดี อี าร จาํ กดั จะจดั สง เอกสารแบบฟอรม การแปลงสภาพหลกั ทรพั ย
ไปยังผูถือเอ็นวีดีอารแตละราย หรือผูถือเอ็นวีดีอารสามารถดาวนโหลดแบบฟอรมแปลง
สภาพหลักทรัพยไดจากเว็บไซต www.set.or.th/nvdr
8.2 ผูถือเอ็นวีดีอาร สามารถแจงความจํานงใชสิทธิแปลงสภาพหลักทรัพยเอ็นวีดีอาร โดยใช
อัตราการใชสิทธิเทากับอัตราการใชสิทธิท่ีบริษัทจดทะเบียนแจงสิทธิแกบริษัทไทยเอ็นวี
ดีอาร จํากัด และราคาท่ีเทากับราคาที่ใชสิทธิในการซื้อหุนสามัญของบริษัทจดทะเบียน
8.3 ผูถือเอ็นวีดีอาร แจงความจํานงใชสิทธิแปลงสภาพหลักทรัพยเอ็นวีดีอารพรอมชําระราคา
ใหแกบริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด ภายในระยะเวลาที่บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด กําหนด
โดยมีระยะเวลาตั้งแตวันแรกของการเปดยื่นจํานงการใชสิทธิแปลงสภาพของหลักทรัพย
อางอิงจนถึง 2 วันทําการกอนวันสุดทายของการใชสิทธิแปลงสภาพของหลักทรัพยอางอิง
ผูถือเอ็นวีดีอารสามารถแจงความจํานงใชสิทธิซื้อเอ็นวีดีอารไดท่ี บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร
จํากัด
8.4 บริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด จะใชสิทธิซื้อหุนสามัญในจํานวนเทากับจํานวนเอ็นวีดีอาร
ที่ผูถือเอ็นวีดีอาร แจงความจํานงท่ีใชสิทธิซื้อหุน และเมื่อบริษัทไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด
ไดรับหุนจากการใชสิทธิดังกลาวแลวจะดําเนินการสงมอบเอ็นวีดีอารใหแกผูถือเอ็นวีดีอาร
8.5 หากผูถือเอ็นวีดีอาร ไมใชสิทธิแปลงสภาพหลักทรัพยคร้ังสุดทายภายในระยะเวลาที่กําหนด
หลักทรัพยจะหมดอายุไปตามกําหนดของหลักทรัพยอางอิง
3.4.3 ใบแสดงสิทธิในการซื้อหุนเพ่ิมทุนที่โอนสิทธิได (transferable subscription right: TSR)
ลักษณะและความหมายของ TSR
ใบแสดงสิทธิในการซื้อหุนเพิ่มทุนที่โอนสิทธิได คือ ตราสารแสดงสิทธิท่ีบริษัทจดทะเบียนออกใหแก
ผูถือหุนตามสัดสวนจํานวนหุนสามัญท่ีผูถือหุนแตละคนมีอยูเพ่ือใหผูถือหุนน้ันหรือบุคคลอ่ืนท่ีรับโอนตราสาร
ดังกลาวใชเปนหลักฐานในการใชสิทธิซื้อหุนเพ่ิมทุนของบริษัทจดทะเบียนน้ัน โดยสิทธิดังกลาวเปนสัดสวน
กับจํานวนหุนที่ผูถือหุนน้ันแตละคนมีอยู เชน บริษัทจดทะเบียนจะจัดสรรหุนเพิ่มทุนใหแกผูถือหุนเดิม
10 หุนเดิมตอ 1 หุนสามัญใหม และระบุวา 1 ใบแสดงสิทธิในการซื้อหุนเพ่ิมทุนที่โอนสิทธิไดสามารถซ้ือ
หุนสามัญใหมได 1 หุน
130 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ผูถือใบแสดงสิทธิในการซื้อหุนเพ่ิมทุนที่โอนสิทธิไดมีสิทธิเลือกวาจะใชสิทธิหรือไมก็ได ในกรณีที่
ไมตองการจะจองซื้อหุนสามัญเพิ่มทุนก็สามารถโอนขายสิทธิใหบุคคลอ่ืนไดโดยการซ้ือขายเปลี่ยนมือ
ในตลาดหลักทรัพยฯ แตหากตองการจะจองซื้อหุนสามัญเพิ่มทุนก็สามารถถือไวจนถึงวันท่ีตองการใชสิทธิ
ซ้ือหลักทรัพย และผูถือใบแสดงสิทธิในการซ้ือหุนเพ่ิมทุนท่ีโอนสิทธิไดจะไมไดรับเงินปนผลนอกจากไดใชสิทธิ
แปลงสภาพเปนหุนสามัญกอน
ใบแสดงสทิ ธใิ นการซอื้ หนุ เพมิ่ ทนุ ทโ่ี อนสทิ ธไิ ดม อี ายสุ น้ั คอื ไมเ กนิ 2 เดอื น โดยจะเรม่ิ นบั ตง้ั แตว นั ทอ่ี อก
(issue date) ซึ่งก็คือ วันที่บริษัทศูนยรับฝากหลักทรัพย จํากัด กระจายใบแสดงสิทธิในการซื้อหุนเพิ่มทุนที่
โอนสิทธิได เขาบัญชีซื้อขายหลักทรัพยของผูถือหุน จนถึงวันใชสิทธิ (exercise date) ซึ่งจะตองมีระยะเวลา
รวมทั้งหมดไมเกิน 2 เดือน
ประโยชนของการออก TSR
• ประโยชนสําหรับบริษัทผูออก
1. บริษัทสามารถเพ่ิมทุนไดตามที่ตองการ
2. ลดความผันผวนของราคาหุนที่มาจากการประกาศเพ่ิมทุน และลดผลกระทบดาน dilution effect4
• ประโยชนสําหรับผูถือหุน
1. ผูถือหุนเดิมมีทางเลือกที่จะใชสิทธิซื้อหุนเพิ่มทุนหรือขายออกไปในตลาดหลักทรัพยฯ
2. การออก TSR ชวยทําใหหุนสามัญมีสภาพคลองมากขึ้น
ผลตอบแทนและความเสี่ยงของ TSR
ผลตอบแทนและความเสี่ยงของใบแสดงสิทธิในการซ้ือหุนเพ่ิมทุนที่โอนสิทธิได (TSR) จะคลายกับ
ในกรณีของวอรแรนท โดยผลตอบแทนจากการลงทุนในใบแสดงสิทธิในการซื้อหุนเพิ่มทุนที่โอนสิทธิได
ไดแก กําไรจากการซื้อขายและสิทธิในการจองซ้ือหุนใหม สวนความเส่ียงจากการลงทุนในใบแสดงสิทธิ
ในการซื้อหุนเพ่ิมทุนท่ีโอนสิทธิได ไดแก ความเส่ียงดานราคาตลาดที่ซ้ือขายอาจมีการปรับตัวไปในทิศทาง
ตรงกันขามกับท่ีคาด ทําใหผูลงทุนเกิดผลขาดทุนความเส่ียงดานสภาพคลองในการซ้ือขาย และการท่ีใบแสดง
สิทธิในการซ้ือหุนเพ่ิมทุนท่ีโอนสิทธิไดมีอายุสั้นเพียงไมเกิน 2 เดือน ดังน้ัน หากผูลงทุนไมตองการจะจองซ้ือ
หุนสามัญเพ่ิมทุนก็ควรขายออกไปในตลาดหลักทรัพยฯ กอนท่ีจะสิ้นสุดอายุ
4 โปรดดูกรณีศึกษาผลกระทบดาน dilution effect ของ TSR กับผูถือหุนเดิมในภาคผนวก
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 131
ตราสารท่ีเกี่ยวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
บทสรุป
Equity-linked Product เปนผลิตภัณฑทางการเงินที่อางอิงกับตราสารทุน จึงเกิดเปนเคร่ืองมือใหม
ที่เพ่ิมข้ึนจากการลงทุนโดยตรงในตราสารทุน โดย Equity-linked Product เปนการนําตราสารอนุพันธและ
ตราสารทุนมารวมกันเพ่ือสรางผลิตภัณฑทางการเงินชนิดใหมใหตอบสนองตอความตองการที่หลากหลาย
ของผูลงทุน และเพ่ือใชเปนเคร่ืองมือในการระดมทุนของบริษัท โดย Equity-linked Product มีดังตอไปนี้
ใบสําคัญแสดงสิทธิหรือวอรแรนท (warrant) คือ ตราสารที่ใหสิทธิแกผูถือในการซ้ือหรือขาย
สินทรัพยอางอิง (underlying asset) ตามท่ีตกลงกันไว ในราคาใชสิทธิ (exercise price หรือ strike price)
และภายในระยะเวลาท่ีกําหนดไวในอนาคตโดยผูออกวอรแรนท สินทรัพยอางอิงของวอรแรนทมีหลายประเภท
ข้ึนอยูกับหลักเกณฑของตลาดหลักทรัพยแตละแหงท่ีจะอนุญาตใหวอรแรนทที่อางอิงกับสินทรัพยประเภทใด
เขาทําการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยได
ผูออกวอรแรนทสามารถใชวอรแรนทเปนอีกเคร่ืองมือหน่ึงในการระดมทุน ซ่ึงการออกวอรแรนทน้ัน
มีขอดีตอกิจการในแงท่ีไมทําใหจํานวนหุนสามัญของบริษัทเพ่ิมขึ้นในทันที ชวยใหชะลอผลกระทบจาก
การลดลงของกําไรตอหุน หรืออัตราการจายเงินปนผลตอหุนที่จะเกิดขึ้นกับผูถือหุนเดิมได และชวยชะลอ
ผลกระทบจากการถูกลดสัดสวนการถือครองหุน (dilution effect) จากการท่ีบริษัทมีหุนสามัญเพิ่มข้ึน
ในแงของผูลงทุน การลงทุนในวอรแรนทนั้นผูลงทุนจะใชจํานวนเงินลงทุนตอหนึ่งหนวยตํ่ากวาการลงทุน
ในหุนสามัญอางอิง จึงมีอัตราทดในการลงทุนหรือมี leverage ซ่ึงเปนการเพ่ิมอํานาจใหแกเงินลงทุนของ
ผูลงทุน และการลงทุนในวอรแรนทจะมีผลขาดทุนมากท่ีสุดเทากับเงินลงทุนที่จายไปเพื่อซ้ือวอรแรนทเขามา
ในตอนแรก
ผลตอบแทนจากการลงทนุ ในวอรแ รนทม าจากสว นตา งของราคาซอื้ ขาย ผลู งทนุ สามารถใชค อลวอรแ รนท
ทํากําไรไดในชวงตลาดขาข้ึน และใชเงินลงทุนในการซ้ือขายนอยและนอยกวาการซื้อขายหุนสามัญอางอิง
เนื่องจากมีอัตราทดในการลงทุน จึงมีความเสี่ยงดานราคา อยางไรก็ตาม ผูถือวอรแรนทไมมีสิทธิไดรับ
เงินปนผลและไมมีสิทธิในการเปนเจาของกิจการเหมือนกับหุนสามัญ เวนแตจะไดใชสิทธิในการซ้ือหุนสามัญ
อางอิงแลว
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ (derivative warrant) หมายถึง ตราสารที่ผูออกใหสิทธิแกผูถือในการ
ท่ีจะซ้ือ (call warrant) หรือจะขาย (put warrant) สินทรัพยอางอิง ณ เวลาใดเวลาหน่ึงหรือชวงเวลาใด
เวลาหนึ่งท่ีกําหนดไวตามเง่ือนไขท่ีกําหนดไวในตราสารโดยผูออก หรือหมายถึงตราสารที่ผูออกใหสิทธิแก
ผูถือในการท่ีจะซ้ือ หรือจะขาย ในการที่จะไดรับชําระเงิน ณ เวลาใดเวลาหนึ่งหรือชวงเวลาใดเวลาหน่ึงที่
กําหนดไว ในจํานวนท่ีคํานวณไดจากสวนตางของราคาสินทรัพยอางอิงกับราคาใชสิทธิท่ีกําหนดในตราสาร
ตามเง่ือนไขท่ีกําหนดไวในตราสารโดยผูออก
ผอู อกใบสาํ คญั แสดงสทิ ธอิ นพุ นั ธใ นหลกั ทรพั ยจ ะตอ งเปน ผลู งทนุ สถาบนั ทไ่ี ดร บั อนญุ าตจากสาํ นกั งาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต. โดยผูออกใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธจะเปนผูกําหนดรายละเอียดของเง่ือนไขตางๆ
132 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
เก่ียวกับใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธไวในขอกําหนดสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธท่ีเสนอขายตอ
ผูลงทุนและนํามาจดทะเบียนซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยฯ เสมือนหุนตัวหนึ่ง โดยมีระบบการชําระราคาระบบ
เดียวกับการชําระราคาของหุนสามัญ และมีผูดูแลสภาพคลอง (market maker) ในการซ้ือขาย
ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธท่ีซ้ือในตลาดหลักทรัพยฯ มีอายุไมเกิน 2 ป มีทั้งสิทธิซ้ือและสิทธิขาย
โดยหลักทรัพยอางอิง คือหุนสามัญรายตัว (single stock) ใน SET50 Index สามารถใชสิทธิไดเพียง
ครั้งเดียว การชําระราคาใชวิธีชําระเงินสดจากสวนตางของราคาหุนสามัญอางอิงกับราคาใชสิทธิที่กําหนด
โดยเปนการใชสิทธิอัตโนมัติเม่ือเงินสดสวนตางมากกวาศูนยบาท ทั้งน้ี ผูออกจะไมมีการฝากทรัพยสินไว
เปนประกัน
ผลตอบแทนจากการลงทุนในใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ มาจากสวนตางของราคาซื้อขาย โดย
ผูลงทุนสามารถใชคอลวอรแรนททํากําไรไดในชวงตลาดขาข้ึน และสามารถใชพุทวอรแรนททํากําไรได
ในชวงตลาดเปนขาลง ซึ่งใชเงินลงทุนในการซ้ือขายนอยกวาการซื้อขายหุนสามัญอางอิง เนื่องจากมี
อัตราทด อยางไรก็ตาม ผูลงทุนไมมีสิทธิในการเปนเจาของกิจการเหมือนกับหุนสามัญ และมีความเส่ียง
ดานราคาและเครดิตของผูออก
ใบแสดงสิทธิในผลประโยชนที่เกิดจากหลักทรัพยอางอิงไทยหรือเอ็นวีดีอาร (NVDR) เปน
ตราสารที่ออกโดย บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด (Thai NVDR Company Limited) ซึ่งเปนบริษัทที่จัดต้ังขึ้น
โดยตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
วัตถุประสงคหลักของการออกเอ็นวีดีอาร คือ เพ่ือกระตุนการลงทุนและเพิ่มสภาพคลองให
ตลาดหลักทรัพยฯ และเปนทางเลือกหน่ึงสําหรับผูลงทุนชาวตางประเทศที่สนใจลงทุนในบริษัทจดทะเบียน
ไทยแตไมสามารถลงทุนในหลักทรัพยนั้นได เนื่องจากการควบคุมสัดสวนการถือครองหลักทรัพยของผูลงทุน
ชาวตางประเทศท่ีระบุไวตามกฎหมายไทย ผูลงทุนใน NVDR จะไดรับสิทธิประโยชนทางการเงิน เชน
เงินปนผล และสิทธิในการซื้อหุนเพ่ิมทุนเชนเดียวกับการลงทุนในหุนสามัญของบริษัทจดทะเบียน แตผูถือ
เอ็นวีดีอารจะไมมีสิทธิในการออกเสียงในที่ประชุมของบริษัทจดทะเบียน (non-voting rights)
ผลตอบแทนและความเส่ียงจากการลงทุนใน NVDR จะเหมือนกับในกรณีของหุนสามัญและ
หุนบุริมสิทธิทุกประการ โดยผลตอบแทนจากการลงทุนใน NVDR ไดแก กําไรจากการซ้ือขาย เงินปนผล
และสิทธิในการจองซื้อหุนใหม สวนความเสี่ยงจากการลงทุนใน NVDR ไดแก ความเส่ียงดานราคาตลาด
ที่ซ้ือขายอาจมีการปรับตัวไปในทิศทางตรงกันขามกับที่คาดทําใหผูลงทุนเกิดผลขาดทุนและความเสี่ยง
ดานสภาพคลองในการซ้ือขาย เปนตน
ใบแสดงสิทธิในผลประโยชนที่เกิดจากหลักทรัพยอางอิง (depositary receipts: DR) เปน
ใบแสดงสิทธิในผลประโยชนท่ีเกิดจากหลักทรัพยอางอิงในหุนสามัญหรือหุนกู ซ่ึงเปนชองทางในการลงทุน
ในหลักทรัพยตางประเทศผานตลาดหลักทรัพยทองถิ่น ทั้งนี้ DR มี 2 ประเภทซ่ึงมีขอแตกตางที่สําคัญคือ
ผูถือครองกรรมสิทธิในหลักทรัพยอางอิง ไดแก
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 133
ตราสารท่ีเกี่ยวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
ประเภทท่ี 1 unsponsored depositary receipts คือใบแสดงสิทธิในผลประโยชนท่ีเกิดจาก
หลักทรัพยอางอิงที่ปราศจากขอตกลงอยางเปนทางการจากบริษัทจดทะเบียนผูเปนเจาของหลักทรัพยอางอิง
และประเภทท่ี 2 sponsored depositary receipts คือใบแสดงสิทธิในผลประโยชนท่ีเกิดจากหลักทรัพย
อางอิงที่ไดรับความยินยอมและเห็นชอบโดยบริษัทจดทะเบียนเจาของหลักทรัพยซ่ึงเปนผูมีความประสงค
ที่จะขยายฐานผูลงทุนไปในตลาดตางประเทศหรือระดมทุนดวยการออก DR
บริษัทที่มีความประสงคจะออก DR ตองนําหลักทรัพยอางอิงไปฝากไวกับผูดูแลทรัพยสิน (trustee)
ในจํานวนที่เพียงพอตอการรองรับการใชสิทธิของผูถือ DR และการแปลงสภาพ DR เปนหลักทรัพยอางอิง
สําหรับผูลงทุนที่ถือ DR จะไดรับสิทธิประโยชนตางๆ เชนเดียวกับผูถือหุนสามัญหรือหุนกูของบริษัท
จดทะเบียนทุกประการ โดยสามารถแจงการใชสิทธิผานผูดูแลทรัพยสิน
ผลตอบแทนและความเส่ียงท่ีเก่ียวของกับการลงทุนใน DR โดยรวมจะเหมือนกับในกรณีของ
หุนสามัญ โดยผลตอบแทนจากการลงทุนใน DR ไดแก กําไรจากการซ้ือขาย เงินปนผล และสิทธิในการ
จองซ้ือหุนใหม โดยสามารถแจงการใชสิทธิผานผูดูแลทรัพยสิน สวนความเสี่ยงของการลงทุนใน DR ไดแก
ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปล่ียน ความเส่ียงจากปจจัยทางเศรษฐกิจ และการเมืองในประเทศท่ี DR นั้น
จดทะเบียนอยู ความเสี่ยงดานราคาหลักทรัพย และความเส่ียงในดานเวลาในการรับรูขอมูลขาวสารและ
การซื้อขายเน่ืองจากอยูคนละประเทศกัน
ใบแสดงสิทธิในการซื้อหุนเพ่ิมทุนที่โอนสิทธิได (transferable subscription right: TSR)
คือ ตราสารที่บริษัทจดทะเบียนออกใหแกผูถือหุนตามสวนจํานวนหุนสามัญท่ีผูถือหุนแตละคนมีอยู เพ่ือให
ผูถือหุนน้ันหรือบุคคลอื่นท่ีรับโอนตราสารดังกลาวใชเปนหลักฐานในการใชสิทธิซื้อหุนเพ่ิมทุนของบริษัท
จดทะเบียนน้ัน ผูถือ TSR มีสิทธิเลือกวาจะใชสิทธิจองซื้อหุนสามัญหรือไมก็ได ในกรณีที่ไมตองการจะ
จองซื้อหุนสามัญเพิ่มทุนก็สามารถโอนขายสิทธิใหบุคคลอ่ืนไดโดยการซ้ือขายเปล่ียนมือในตลาดหลักทรัพยฯ
แตหากตองการจะจองซ้ือหุนสามัญเพ่ิมทุนก็สามารถถือไวจนถึงวันท่ีตองการใชสิทธิซ้ือหลักทรัพย และผูถือ
TSR จะไมไดรับเงินปนผล เวนแตจะไดมีการใชสิทธิซ้ือหุนสามัญอางอิงกอน นอกจากน้ี TSR มีอายุสั้น
คือไมเกิน 2 เดือน
ผลตอบแทนจากการลงทุนใน TSR ไดแก กําไรจากการซ้ือขายและสิทธิในการจองซื้อหุนใหม
สวนความเส่ียงจากการลงทุนใบแสดงสิทธิในการซ้ือหุนเพิ่มทุนที่โอนสิทธิได ไดแก ความเสี่ยงดานราคาตลาด
ที่ซ้ือขายอาจมีการปรับตัวไปในทิศทางตรงกันขามกับที่คาดทําใหผูลงทุนเกิดผลขาดทุน ความเสี่ยงดาน
สภาพคลองในการซ้ือขาย และ TSR มีอายุส้ันไมเกิน 2 เดือน ดังนั้น หากผูลงทุนไมตองการจะจองซื้อ
หุนสามัญเพ่ิมทุนก็ควรขายออกไปในตลาดหลักทรัพยฯ กอนท่ีจะส้ินสุดอายุ
134 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
บรรณานุกรมและเอกสารอางอิง
กวี นําพาเจริญ, CFA, FRM. 2553. ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ: จํากัดขาดทุน กําไรไมจํากัด. พิมพคร้ังที่
1. กรุงเทพฯ มันนี แอนด เวลธ.
ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย, สถาบันพัฒนาความรูตลาดทุน. 2556. ตลาดเงินและการลงทุนใน
หลักทรัพย. พิมพครั้งท่ี 15. กรุงเทพฯ ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย.
ปฐมาภรณ นิธิชัย. มกราคม 2554. Depositary Receipts: บทเรียนจากตลาดตางประเทศ และโอกาส
ของตลาดทุนไทย
ปฐมาภรณ นิธิชัย. พฤษภาคม 2554. การซ้ือขาย American Depositary Receipts ในตลาดหลักทรัพย
สิงคโปร: ทางเลือกใหมของการลงทุน
พรอนงค บุษราตระกูล. 2548. การลงทุน พ้ืนฐานและการประยุกต. พิมพครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ โรงพิมพ
แหงจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย.
สมาคมบริษัทหลักทรัพย. 13 พฤศจิกายน 2553. สรางรายไดดวย DW (ใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธ)
อภิชาต วิไลรัตน. เอกสารประกอบการบรรยาย หัวขอ “ความรูเบื้องตนเก่ียวกับ Derivative Warrant”
2554.
อาณัฐ ลีมัคเดช. 2551. หลักการลงทุนและปองกันความเส่ียงดวยตราสารอนุพันธทางการเงิน. พิมพครั้งที่
1. กรุงเทพฯ ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย.
Das, Satyajit. 2006. Derivative Products & Pricing 3rd ed., Singapore, John Wiley & Son (Asia).
Hull, John C. Fundamentals of Futures and Options Markets 5th ed., New Jersey, Pearson Education,
Inc.
Ross, Stephen A. Thompson, Spencer. Westerfield, Randolph. Jordan, Bradford D. and Christen,
Mark. Fundamentals of Corporate Finance. 2nd ed., Australia, Irwin/McGraw-Hill.
เว็บไซต
ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย http://www.set.or.th
สํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย http://www.sec.or.th
บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร จํากัด http://www.set.or.th/nvdr/th/about/about.html
Australian Securities Exchange http://www.asx.com.au
www.worldsciencepublisher.org -- Dr.Sarbapriya Ray, Shyampur Siddheswari Mahavidyalaya,
University of Calcutta, India in Journal of Science (JOS), Vol. 2, No. 4, 2012, pp. 172–178.
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 135
ตราสารที่เกี่ยวเนื่องกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
ภาคผนวกทายบทท่ี 3
เพ่ือความเขาใจเพ่ิมเติมในเร่ืองผลกระทบ dilution effect ของการออกใบแสดงสิทธิในการซ้ือ
หุนเพิ่มทุนท่ีโอนสิทธิไดตอผูถือหุนเดิมของบริษัท จึงขอแสดงกรณีศึกษาตอไปนี้ประกอบความเขาใจ
กรณศี กึ ษาผลกระทบดา น dilution effect ของการออกใบแสดงสทิ ธใิ นการซอื้ หนุ เพม่ิ ทนุ ทโี่ อนสทิ ธไิ ด
ใหกับผูถือหุนเดิมของบริษัท
ลักษณะสําคัญของใบแสดงสิทธิในการซ้ือหุนเพิ่มทุนท่ีโอนสิทธิได
ประเภท : ใบแสดงสิทธิในการซ้ือหุนเพ่ิมทุนท่ีโอนสิทธิไดของ
บริษัท ทิสโกไฟแนนเชียลกรุป จํากัด (มหาชน)
ชนิดของใบแสดงสิทธิ : ระบุชื่อผูถือ และสามารถโอนเปล่ียนมือได
จํานวนหลักทรัพยที่จัดสรร : ไมเกิน 72,791,209 หนวย
จํานวนหุนสามัญที่เพิ่มทุน : 72,791,209 หุน (มูลคาที่ตราไว (Par) 10 บาทตอหุน)
อัตราสวนการจัดสรร : หุนเดิม 10 หุน ไดรับการจัดสรรใบแสดงสิทธิ 1 หนวย
ราคาเสนอขาย (บาทตอหนวย) : 0.00 (จัดสรรใหโดยไมคิดมูลคา)
อายุของใบแสดงสิทธิ : ไมเกิน 2 เดือน นับตั้งแตวันท่ีออกใบแสดงสิทธิ
ราคาแปลงสภาพ (บาทตอหุน) : 24.00
อัตราการแปลงสภาพ : ใบแสดงสิทธิ 1 หนวย ใชสิทธิซ้ือหุนสามัญได 1 หุน
วันปดสมุดทะเบียนเพื่อไดรับสิทธิ
ซื้อหลักทรัพยแปลงสภาพ : 07 พ.ค. 2556
วันท่ีไมไดรับสิทธิซื้อหลักทรัพย
แปลงสภาพ : 30 เม.ย. 2556
การพิจารณาปนผล : จายปนผลเปนเงินสด
วันที่คณะกรรมการมีมติ : 18 ก.พ. 2556
วันปดสมุดทะเบียนเพื่อสิทธิรับปนผล : 07 พ.ค. 2556
วันท่ีไมไดรับสิทธิปนผล (XD) : 30 เม.ย. 2556
จายใหกับ : ผูถือหุนสามัญ
อัตราการจายปนผลเปนเงินสด : 2.40 บาทตอหุน
มูลคาท่ีตราไว (Par) (บาท) : 10.00
วันท่ีจายปนผล : 23 พ.ค. 2556
จายปนผลจาก : งวดดําเนินงานวันท่ี 01 ม.ค. 2555 ถึงวันที่ 31 ธ.ค. 2555
136 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ผลกระทบตอผูถือหุน
1. ผลกระทบจากการใชสิทธิทั้งจํานวน
ผูถือหุนเดิมเปนผูใชสิทธิใบแสดงสิทธิในการซื้อหุนสามัญของบริษัททั้งจํานวน
Control Dilution = 1 – (Q0 / (Q0 + QTSR)) (3.11)
โดยท่ี :
Q0 = จํานวนหุนที่ชําระแลวที่มีอยูเดิม 727.91 ลานหุน (มูลคาท่ีตราไวหุนละ 10 บาท)
QTSR = จํานวนหุนที่เพิ่มขึ้นจากการใชสิทธิของใบแสดงสิทธิ 72.79 ลานหุน (มูลคาท่ีตราไว 10 บาท)
ดังนั้น : Control Dilution = 1 – (727.91 / (727.91 + 72.79)) = 9.1%
2. EPS Dilution
EPS Dilution = (EPS0 – EPSNEW) / EPS0 (3.12)
โดยท่ี :
EPS0 = Net Profit / Q0
EPSNEW = Net Profit / (Q0 + QTSR)
คํานวณจากกําไรสุทธิยอนหลัง 12 เดือน (งวด 1 มกราคม 2555 ถึง 31 ธันวาคม 2555)
โดยมีกําไรสุทธิจํานวน 3,705.18 ลานบาท
ดังนั้น : EPS0 = 3,705.18 / 727.91 = 5.09 ตอหุน
EPSNEW = 3,705.18 / (727.91 + 72.79) = 4.63 ตอหุน
EPS Dilution = (5.09 – 4.63) / 5.09 = 9.0%
การคํานวณดังกลาวเปนการคํานวณจากกําไรสุทธิยอนหลัง 12 เดือน อยางไรก็ดี การที่บริษัทมีเงินทุน
เพ่ิมข้ึนจากการเพ่ิมทุน จะทําใหบริษัทมีเงินทุนไปขยายธุรกิจไดมากขึ้น สรางผลกําไรใหผูถือหุนได
มากขึ้นซึ่งเปนการลดผลกระทบของการลดลงของสวนแบงกําไร หรือทําใหสวนแบงกําไรเพ่ิมข้ึนในท่ีสุด
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 137