ตราสารท่ีเกี่ยวเน่ืองกับตราสารทุน (Equity-linked Product)
3. Price Dilution
Price Dilution = (PriceBefore – PriceAfter) / PriceBefore (3.13)
โดยที่ :
PriceBefore = ราคาเฉลี่ยตลาด 15 วันทําการกอนวันที่คณะกรรมการมีมติใหออกใบแสดงสิทธิ
= 52.65 บาท
PriceAfter = ((PriceBefore × หุนชําระแลวท่ีมีอยูเดิม) + (Exercise Price × หุนท่ีจัดสรรใหม))
(หุนชําระแลวที่มีอยูเดิม + หุนท่ีจัดสรรใหม)
= 50.05 บาท
ดังนั้น : Price Dilution = (52.65 – 50.05) / 52.65 = 4.9%
138 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ความรูเก่ียวกับผลิตภัณฑตลาดทุน : ตราสารทั่วไป
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพย
04 แหงประเทศไทย
4.1 ระบบการซ้ือขายหลักทรัพยของตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
4.1.1 พัฒนาการของระบบซื้อขาย
ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย เปดใหมีการซ้ือขายครั้งแรกเม่ือวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2518
ภายใตวิธีการซื้อขายแบบประมูลราคาอยางเปดเผย (open auction) ดวยวิธีเคาะกระดานในหองคาหลักทรัพย
(trading floor) จนกระท่ังในวันท่ี 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2534 ตลาดหลักทรัพยฯ ไดเปล่ียนมาใชระบบการ
ซ้ือขายดวยคอมพิวเตอรเปนคร้ังแรก เรียกวาระบบ ASSET (Automated System for the Stock Exchange
of Thailand) และเมื่อสิงหาคม พ.ศ. 2551 ไดปรับปรุงระบบซ้ือขายใหมเปน ระบบ ARMS (Advanced
Resilience Matching System) เพื่อรองรับรูปแบบการดําเนินธุรกรรมใหมๆ รวมทั้งเพิ่มประสิทธิภาพของ
การบริหารความเส่ียง รวมถึงจัดใหมีระบบสํารองกรณีระบบขัดของ
เพ่ือรองรับการเติบโตของตลาดทุนอยางตอเน่ือง ในวันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2555 ตลาดหลักทรัพยฯ
ไดเปดตัวระบบซ้ือขายใหมเรียกวา SET CONNECT เพ่ือตอบสนองการขยายตัวทางธุรกิจของอุตสาหกรรม
หลักทรัพย โดยระบบใหมสามารถรองรับปริมาณการซื้อขายที่ขยายตัวเพ่ิมขึ้น รวมถึงการออกสินคาหรือ
บริการใหมๆ ของตลาดหลักทรัพยฯ ทําใหการเขาถึง และเช่ือมตอระบบสงคําส่ังซ้ือขายของบริษัทสมาชิก
หรือผูลงทุนตางประเทศกับระบบซื้อขายของตลาดหลักทรัพยฯ สะดวก รวดเร็วมากขึ้นดวย protocol
ที่เปนมาตรฐานสากล รวมท้ังการรองรับธุรกรรมใหมๆ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 141
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
4.1.2 ระบบการซื้อขายหลักทรัพย SET CONNECT
ระบบซื้อขายใหมที่เรียกวา SET CONNECT เปนระบบซ้ือขายที่ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
พัฒนาขึ้นจากนวัตกรรมและเทคโนโลยีท่ีทันสมัยระดับสากล ดวยความรวมมือกับบริษัท Cinnober Financial
Technology AB ซ่ึงเปนผูเช่ียวชาญการพัฒนาระบบงานสําหรับธุรกิจตลาดหลักทรัพยช้ันนําจากประเทศ
สวีเดน โดยระบบซ้ือขายใหมน้ีมีความเร็ว มีประสิทธิภาพ และสามารถรองรับปริมาณคําส่ังซ้ือขายได
จํานวนมาก พรอมรองรับการออกผลิตภัณฑทางการเงินรูปแบบใหมๆ จากท้ังในและตางประเทศ สามารถ
ตอบสนองความตองการของผูลงทุนไดอยางรวดเร็ว เพื่อยกระดับตลาดทุนไทยสูการแขงขันและการเชื่อมโยง
ในระดับสากล
รองรับปริมาณการซื้อขายและมีความนาเช่ือถือระดับสากล
“SET CONNECT” มีการออกแบบระบบงานเพื่อใหสามารถทํางานไดมีประสิทธิภาพสูงสุด
โดยสามารถปรบั เพม่ิ ระบบใหส ามารถรองรบั ปรมิ าณการซอ้ื ขายทเ่ี พมิ่ ขนึ้ ไดใ นอนาคต นอกจากนใี้ นทางเทคนคิ
ยังไดออกแบบระบบใหมีการสํารองในทุกดาน รวมถึงมีระบบสํารองรองรับในกรณีระบบหลักเกิดขัดของ
มาตรฐานการเช่ือมตอท่ีเปนสากล
“SET CONNECT” รองรับมาตรฐานการเชื่อมตอท่ีเปนมาตรฐานสากลดวย FIX Protocol และ
ยังสามารถเชื่อมโยง รับสงขอมูลกับตลาดหลักทรัพยอ่ืนๆ ไดสะดวกและรวดเร็ว นอกจากน้ันยังมีทางเลือก
ในการเช่ือมตอดวย EMAPI - proprietary protocol ดวย
รองรับการซ้ือขายแบบ High Frequency Trading
“SET CONNECT” รองรับคําสั่งซื้อขายไดเร็วในระดับ microsecond (1 ในลานวินาที) เทียบเทากับ
ความเร็วของตลาดหลักทรัพยช้ันนําของโลก สามารถรองรับคําสั่งซื้อขายแบบ high frequency trading
(HFT) ซึ่งมีการเติบโตอยางรวดเร็วในปจจุบัน โดย HFT เปนการสงคําสั่งซื้อขายดวยวิธี algorithmic trading
ซ่ึงใชความเร็วของคอมพิวเตอรในการระบุโอกาสการลงทุนท่ีเกิดข้ึนเพียงเส้ียววินาที ซ่ึงเปนการเพ่ิมโอกาส
สรางผลตอบแทนใหแกผูลงทุน
142 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
4.2 การซ้ือขายตราสารทุนในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
4.2.1 โครงสรางและกระบวนการซื้อขาย
รูปท่ี 4-1 โครงสรางการซื้อขายตราสารทุนในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ในการซอื้ ขายหลกั ทรพั ย จะตอ งกระทาํ ผา นสมาชกิ ของตลาดหลกั ทรพั ยฯ เทา นนั้ โดยตลาดหลกั ทรพั ยฯ
จะเปนผูกําหนดหมายเลขประจําตัวใหกับบริษัทสมาชิก โดยท่ีบริษัทสมาชิก และบุคคลท่ีทําหนาท่ีสงคําส่ัง
ซื้อขายในนามของบริษัทสมาชิกจะตองไดรับอนุญาตจากตลาดหลักทรัพยฯ
จากรูปท่ี 4-1 แสดงใหเห็นภาพรวมของกระบวนการซื้อขายหลักทรัพยในตลาดหลักทรัพยฯ เม่ือลูกคา
ฝงซ้ือหลักทรัพยสงคําส่ังซ้ือหลักทรัพยใหสมาชิกของตลาดหลักทรัพยฯ ท่ีทําหนาที่เปนนายหนาซ้ือขาย
หลักทรัพยหรือ broker แลว broker จะดําเนินการสงคําส่ังของลูกคาเขาสูระบบการซ้ือขายหลักทรัพย
ในตลาดหลักทรัพยฯ สวนลูกคาฝงขายหลักทรัพยก็จะสงคําสั่งขายหลักทรัพยให broker ซึ่ง broker จะ
ดําเนินการสงคําสั่งของลูกคาเขาสูระบบการซื้อขายหลักทรัพยในตลาดหลักทรัพยฯ เชนเดียวกัน เม่ือคําส่ัง
ซื้อและขายหลักทรัพยของลูกคาเขาไปตกลงซ้ือขายหรือจับคูกัน (execute) ในระบบการซื้อขายแลว broker
ของผูซื้อหลักทรัพย มีหนาท่ีเรียกเก็บเงินจากลูกคาและเปนผูชําระเงินคาซ้ือหลักทรัพยน้ันใหกับบริษัท
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 143
กลไกการซื้อขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
สํานักหักบัญชี (ประเทศไทย) จํากัด (TCH)1 ซ่ึงเปนตัวกลางในการชําระเงินใหกับบริษัทหลักทรัพยและ
รับมอบหรือสงมอบหลักทรัพยใหแกบริษัทหลักทรัพย สวน broker ของผูขายหลักทรัพย มีหนาท่ีเรียก
ใหลูกคาสงมอบหลักทรัพย (กรณีลูกคาไมมีหลักทรัพยที่บริษัทหลักทรัพย) หรือโอนหลักทรัพยใหกับ TCH
เพื่อที่ TCH จะดําเนินการสงมอบหุนใหกับ broker ของผูซ้ือ และ broker ของผูซื้อก็จะรับหลักทรัพยน้ัน
เขาบัญชีซื้อขายหลักทรัพยของลูกคาตอไป
4.2.2 วิธีการและหลักเกณฑการซ้ือขายหลักทรัพยในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
วิธีการซ้ือขาย
ผูลงทุนสามารถซื้อขายหลักทรัพยโดยผานระบบการซ้ือขายของตลาดหลักทรัพยฯ ได 2 วิธี คือ
1. การซ้ือขายดวยวิธีจับคูอัตโนมัติ (automatic order matching: AOM)
เปนวิธีการซื้อขายท่ีผูซ้ือและผูขายสงการเสนอซื้อและเสนอขายดวยคอมพิวเตอรผานเขามายังระบบ
การซ้ือขายของตลาดหลักทรัพยฯ โดยท่ีระบบคอมพิวเตอรของตลาดหลักทรัพยฯ จะทําการเรียงลําดับ และ
จับคูคําสั่งซื้อขายใหโดยอัตโนมัติ
การจัดเรียงลําดับคําส่ังซ้ือขาย เมื่อสามารถสงคําสั่งซื้อขายเขามา ระบบการซื้อขายจะเก็บคําสั่ง
ซ้ือขายไวตั้งแตเวลาที่สงคําส่ังซ้ือขาย จนถึงสิ้นวันทําการ และจัดเรียงคําส่ังซ้ือขายตามลําดับของราคาและ
เวลาท่ีดีท่ีสุด (price then time priority) โดยมีหลักการคือ
(1) คําสั่งซ้ือที่มีราคาเสนอซื้อสูงท่ีสุดจะถูกจัดเรียงไวในลําดับท่ีหนึ่ง และถามีราคาเสนอซ้ือที่สูงกวา
ถูกสงเขามาใหม จะจัดเรียงราคาเสนอซ้ือท่ีสูงกวาเปนการเสนอซื้อในลําดับแรกกอน และถามีการเสนอซ้ือ
ในแตละราคามากกวาหนึ่งรายการ ใหจัดเรียงตามลําดับเวลา โดยการเสนอซ้ือท่ีปรากฏในระบบการซื้อขาย
กอนจะถูกจัดไวเปนการเสนอซ้ือในลําดับกอน
(2) คําสั่งขายที่มีราคาเสนอขายตํ่าท่ีสุดจะถูกจัดเรียงไวในลําดับที่หนึ่ง และถามีราคาเสนอขาย
ที่ตํ่ากวาถูกสงเขามาใหมจะจัดเรียงราคาเสนอขายท่ีตํ่ากวาเปนการเสนอขายในลําดับแรกกอน และถามีการ
เสนอขายในแตละราคามากกวาหน่ึงรายการ ใหจัดเรียงตามเวลา โดยการเสนอขายที่ปรากฏในระบบการ
ซ้ือขายกอนจะถูกจัดไวเปนการเสนอขายในลําดับกอน
การจับคูการซ้ือขาย (matching) เม่ือคําส่ังซ้ือขายผานเขามาในระบบซื้อขายแลว ระบบซื้อขาย
จะตรวจสอบวาคําสั่งนั้นสามารถจับคูกับคําสั่งดานตรงขามไดทันทีหรือไม ถาคําส่ังน้ันสามารถจับคูไดทันที
ระบบก็จะทําการจับคูให แตถาคําส่ังน้ัน ไมสามารถจับคูได ระบบจะจัดเรียงคําส่ังซื้อขายน้ันตามหลักการ
price then time priority ตามท่ีกลาวขางตนเพ่ือรอการจับคูคําสั่งตอไป
1 การซ้ือขายต้ังแตวันศุกรท่ี 2 มีนาคม พ.ศ. 2561 เปนตนไป บริษัท สํานักหักบัญชี (ประเทศไทย) จํากัด จะปรับ
วันชําระราคาและสงมอบหลักทรัพยเปนวันทําการท่ีสองนับจากวันที่ซื้อขาย (T+2)
144 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
2. การซื้อขายดวยวิธีบันทึกการซื้อขาย (trade report)
วิธีการซ้ือขายหลักทรัพยแบบ trade report เดิมใชชื่อวา put-through (PT) ซึ่งเปนการซ้ือขายท่ี
ผูซ้ือและผูขายไดทําการตอรองเพ่ือตกลงซ้ือขายกัน (dealing) แลวจึงบันทึกรายการซ้ือขายนั้นเขามาในระบบ
ซื้อขาย โดยบริษัทสมาชิกสามารถประกาศโฆษณา (advertise) การเสนอซื้อหรือเสนอขายของตนผานระบบ
การซ้ือขายได การซ้ือขายดวยวิธี trade report สามารถแบงออกไดเปน 2 ประเภทคือ
(1) การซื้อขายระหวางสมาชิก (two-firm trade report) มีหลักเกณฑ คือ หากมีการตกลงซ้ือขาย
กันแลว ใหสมาชิกท้ังผูซ้ือและผูขายบันทึกรายการซื้อขายเขามาในระบบการซื้อขายกอนเพื่อจับคูซ้ือขาย
(2) การซื้อขายโดยสมาชิกผูซื้อและผูขายเปนรายเดียวกัน (one-firm trade report) มีหลักเกณฑ
คือ หากมีการตกลงซื้อขายกัน ใหสมาชิกบันทึกรายการซื้อขายเขามายังตลาดหลักทรัพยฯ
โดยรายละเอียดของ trade report ทั้ง 2 ประเภทมีดังนี้
• trade report – big lot :
■ ซื้อขายปริมาณ 1 ลานหุนหรือมูลคา 3 ลานบาทขึ้นไป
■ ซื้อขายในชวง trading session, pre-close, off-hour
• trade report – foreign :
■ ซ้ือขายหลักทรัพย foreign เชน หลักทรัพย -F, -Q
■ ปริมาณตํ่ากวา 1 ลานหุนและมูลคาต่ํากวา 3 ลานบาท
■ ซ้ือขายในชวง trading session, pre-close, off-hour
• trade report – off-hour
■ ปริมาณตํ่ากวา 1 ลานหุนและมูลคาตํ่ากวา 3 ลานบาท
■ ปริมาณตองตรงหนวยการซื้อขาย (board lot)
■ ซ้ือขายที่ราคาปดหรือราคาเฉล่ีย
■ ซื้อขายในชวง off-hour
• trade report – buy-in
■ ราคาซื้อขายตองตรงตามชวงราคา (tick size)
■ ปริมาณตองตรงหนวยการซ้ือขาย (board lot)
■ ซื้อขายในชวง trading session I
■ ผูซ้ือผูขายตองอยูในสมาชิกรายเดียวกัน (one firm trade report)
ท้ังน้ี ตลาดหลักทรัพยฯ กําหนดใหสมาชิกจะตองทําการซ้ือขายหลักทรัพย โดยผานระบบการ
ซื้อขายของตลาดหลักทรัพยฯ เทานั้น สมาชิกจะทําการซื้อขายหลักทรัพยจดทะเบียนนอกตลาดหลักทรัพยฯ
ไมได ไมวาจะเปนการซื้อขายในฐานะนายหนาหรือในนามสมาชิกเอง ยกเวนการซ้ือขายดังตอไปน้ี
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 145
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
1. การซ้ือหรือขายหลักทรัพยจดทะเบียนในการขายทอดตลาดเพ่ือการบังคับจํานํา
2. การซื้อหรือขายพันธบัตรรัฐบาล พันธบัตรรัฐวิสาหกิจ หุนกู หุนกูแปลงสภาพ และใบสําคัญ
แสดงสิทธิที่จะซ้ือหุนกู
3. การซ้ือหรือขายหลักทรัพยที่ไดรับอนุญาตจากตลาดหลักทรัพยฯ
4. การซ้ือหรือขายคืนหนวยลงทุนของกองทุนรวมเพ่ือผูลงทุนซ่ึงเปนคนตางดาวกับบริษัทหลักทรัพย
ซ่ึงไดรับใบอนุญาตใหประกอบธุรกิจหลักทรัพยประเภทการจัดการกองทุนรวมดังกลาว
การซื้อหรือขายตาม 1, 2, 3 และ 4 สมาชิกตองรายงานใหตลาดหลักทรัพยฯ ทราบภายในระยะเวลา
และตามแบบที่ตลาดหลักทรัพยฯ กําหนด
ชองทางการสงคําส่ังซ้ือขาย
ปจจุบันการสงคําส่ังซื้อขายมีชองทาง ดังน้ี
1. การสงคําส่ังซื้อขายดวยตนเองที่หองคาหลักทรัพย ลูกคาจะกรอกใบสั่งซื้อหลักทรัพย (buy order)
หรือใบส่ังขายหลักทรัพย (sell order) และย่ืนท่ีหองคาของบริษัทหลักทรัพย
2. การสงคําส่ังซื้อขายโดยโทรศัพทผานทางผูแนะนําการลงทุน ลูกคาจะสั่งซ้ือขายทางโทรศัพท
ของบริษัทหลักทรัพย ซ่ึงทางบริษัทหลักทรัพยจะตองทําการบันทึกเสียงไว
3. การสง คาํ สงั่ ซอื้ ขายทางระบบอนิ เทอรเ นต็ ลกู คา จะสงั่ ซอื้ ขายหลกั ทรพั ยผ า นทางระบบอนิ เทอรเ นต็
ที่บริษัทหลักทรัพยจัดให โดยลูกคาจะเปนผูกําหนด user ID และ password เขาสูระบบดวยตนเอง และ
ตองกําหนดรหัสสงคําส่ังซื้อขาย (PIN no.) ดวยตนเอง เพ่ือนําไปใชในการสงคําส่ังซ้ือขาย
4. การสงคําส่ังซ้ือขายผานระบบ direct market access (DMA) การซื้อขายหลักทรัพยผานระบบ
DMA เปนการซื้อขายหลักทรัพยที่ทําดวยระบบอิเล็กทรอนิกสจากระบบซื้อขายของผูลงทุน สงคําส่ังซื้อขาย
ผานมายังระบบของสมาชิก เขาสูระบบซื้อขายของตลาดหลักทรัพยฯ โดยไมผานเจาหนาที่รับอนุญาตของ
บริษัทสมาชิก ซ่ึงวิธีการซื้อขายตองใชวิธีจับคูโดยอัตโนมัติ (automated order matching หรือ AOM) เทานั้น
ทั้งน้ี ผูลงทุนที่สามารถซื้อขายผานระบบ DMA ไดแก
1) ผูลงทุนสถาบันตามประกาศคณะกรรมการกํากับหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย
2) บริษัทหลักทรัพยตางประเทศท่ีมอบหมายใหสมาชิกเปนนายหนาหรือตัวแทนในการซ้ือขาย
หลักทรัพยแทน
5. การใชชุดคําสั่งคอมพิวเตอรสําหรับสงคําส่ังซื้อขายไดโดยอัตโนมัติ (program trading/algorithmic
trading) หมายถึง ชุดคําสั่งคอมพิวเตอรสําหรับการเสนอซ้ือขายท่ีสามารถสราง และบันทึกการเสนอซ้ือขาย
ไดโดยอัตโนมัติ ซ่ึงปจจุบันมีโปรแกรมที่ตลาดหลักทรัพยฯ อนุญาตใหบริษัทสมาชิก หรือลูกคาของสมาชิก
ใชในการสงคําสั่งซื้อขาย โดยเง่ือนไขการเสนอซ้ือขายแบบ program trading ตองใชวิธีการซื้อขายดวย
วิธีจับคูโดยอัตโนมัติ (AOM) โดยสมาชิกตองขออนุญาตตลาดหลักทรัพยฯ กอนการใชงาน และใชงานผาน
ชองทางท่ีตลาดหลักทรัพยฯ กําหนด
146 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
เวลาทําการซื้อขาย
การซอ้ื ขายดว ยระบบการซอ้ื ขายของตลาดหลกั ทรพั ยฯ ใหก ระทาํ ไดใ นวนั จนั ทรถ งึ วนั ศกุ รใ นเวลาทาํ การ
ประจําวัน โดยระบบการซื้อขายจะกําหนดเวลาเปดและปดทําการซ้ือขาย ดวยวิธีการสุมเลือก (random)
โดยมีรายละเอียดดังที่แสดงไวในตารางที่ 4-1
ตารางที่ 4-1 ชวงเวลาการซ้ือขายหลักทรัพยในตลาดหลักทรัพยฯ
ชวงเวลาการซ้ือขาย หมายเหตุ
9.30 น. – T1 pre-opening I T1 เปนเวลาท่ีไดรับการสุมเลือก เพ่ือเลือกหาเวลาเปด ในชวง
9.55–10.00 น. และเปนชวงเวลาท่ีใหสมาชิก สงคําส่ังซื้อขายเขามา
เพ่ือใหระบบการซ้ือขายนําคําส่ังซ้ือขายท้ังหมดมาเรียงลําดับ
และคํานวณหาราคาเปดของแตละหลักทรัพยสําหรับการซื้อขาย
ในชวงเชา
T1 – 12.30 น. morning trading ชวงเวลาซื้อขายหลักทรัพยในชวงเชา
session
12.30–14.00 น. intermission ชวงเวลาพักการซ้ือขายระหวางวัน
14.00 น. – T2 pre-opening II T2 เปนเวลาเปดท่ีไดรับการสุมเลือก เพ่ือเลือกหาเวลาเปด ในชวง
14.25–14.30 น. และเปนชวงเวลาท่ีใหสมาชิกสงคําส่ังซื้อขายเขามา
เพื่อใหระบบการซื้อขายนําคําสั่งซื้อขายท้ังหมดมาเรียงลําดับและ
คํานวณหาราคาเปดของแตละหลักทรัพยสําหรับการซ้ือขาย
ในชวงบาย
T2 – 16.30 น. afternoon trading ชวงเวลาซื้อขายหลักทรัพยในชวงบาย
session
16.30 น. – T3 pre-close เปนชวงเวลาที่ใหสมาชิกสงคําสั่งซ้ือขายเขามาที่ระบบการซื้อขาย
เพ่ือใหระบบการซื้อขายนําคําส่ังซ้ือขาย ทั้งหมดมาเรียงลําดับ และ
คํานวณหาราคาปดของแตละหลักทรัพยโดยยังไมมีการจับคูซ้ือขาย
จนกระทั่งระบบไดมีการสุมเลือกเวลา เพ่ือเลือกหาเวลาท่ีจะคํานวณ
ราคาปด (T3) ในชวง 16.35–16.40 น.
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 147
กลไกการซื้อขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ตารางที่ 4-1 ชวงเวลาการซ้ือขายหลักทรัพยในตลาดหลักทรัพยฯ (ตอ)
ชวงเวลาการซ้ือขาย หมายเหตุ
T3 – 17.00 น. off-hour trading ตลาดหลักทรัพยฯ ปดรับคําส่ังซื้อขายหลักทรัพยท่ัวไป แตอนุญาต
ใหสมาชิกสามารถดําเนินการ
- บันทึกรายการซื้อขายภายใตหลักเกณฑการซ้ือขายหลักทรัพย
นอกเวลาทําการ (off-hour trading) โดยซ้ือขายดวยวิธี trade
report เทาน้ัน
- ยกเลิกการซ้ือขายหลักทรัพยสําหรับการซ้ือขายแบบ trade report
ทั้งนี้ การยกเลิกดังกลาว ตองเปนท่ียินยอมของท้ังผูซื้อและผูขาย
- แกไขเปลี่ยนแปลงประเภทบัญชีลูกคา โดยสามารถแกไขได
ท้ังการซื้อขายแบบ automatic order matching และ trade report
จากชวงเวลาทําการซื้อขาย (trading session) ขางตนสามารถสรุปไดดังรูปที่ 4-2
รูปท่ี 4-2 ชวงเวลาการซ้ือขายของตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
12.30 AM
10.00 AM Trading Intermission
9.30 AM T1 Session I
2.00 AM
T2 2.30 AM
Off-hour Trading Trading
Session II
5.00T3AM4.30 AM
การคํานวณหาราคาเปด-ปด
ในชวงเวลากอนเปดหรือปดทําการซื้อขาย สมาชิกจะสงคําส่ังซ้ือขายประเภทระบุราคาซ้ือขาย (limit
order) หรือคําสั่งประเภท ATO (at the open) ในชวงกอนเปดทําการซ้ือขาย หรือ ATC (at the close)
ในชวงกอนปดทําการซ้ือขาย เขามายังระบบการซื้อขายหลักทรัพยของตลาดหลักทรัพยฯ โดยระบบจะนํา
คําสั่งซื้อขายทั้งหมดมาเรียงลําดับตามหลักราคาและเวลาท่ีดีท่ีสุด และคํานวณเพื่อหาราคาเปดหรือราคาปด
โดยมีหลักการคํานวณ ดังนี้
148 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
1. ราคาที่ทําใหจับคูกันไดในปริมาณมากท่ีสุด (maximum executable volume)
2. หากราคาตามขอ 1 มีมากกวา 1 ราคา ใชราคาที่มีปริมาณคงเหลือหลังการจับคูนอยท่ีสุด
(minimum imbalance) ตามตัวอยางท่ี 4-1
ตัวอยาง 4-1 maximum executable volume & minimum imbalance
Last Sale = 10
Bid Offer ATO Bid Accumulated Bid Offer Accumulated Offer Matched Vol Imbalance
200 ATO ATO 100 200 100
100 10.4 9.95 100 10.6 – – (400)
200 10.3 10.2 100 10.5 – 200 – 400 200 (200)
100 10.2 10.4 100 10.4 ATO = 200* 300 – 400 300 (100)
10.3 500 100 400 300 200
Auction Price 10.2 100 600 – 300 300 300
10.1 200 600 100 300 200 400
100 600 – 200 200 400
10 – 600 – 200 200 400
9.95 – 600 100 200 100 500
9.9 – 600 ATO = 100** 100 – 600
9.85 – – –
–
Imbalance = Accumulated Bid – Accumulated Offer
* ATO ดาน Bid คือราคาที่สูงกวาระหวาง Bid สูงสุด + 1 tick และ Offer สูงสุด (ATO = 10.5 : เทียบราคาสูงกวาระหวาง 10.5 กับ 10.4
** ATO ดาน Offer คือราคาที่ตํ่ากวาระหวาง Offer ต่ําสุด – 1 tick และ Bid ตํ่าสุด (ATO = 9.9 : เทียบราคาตํ่ากวาระหวาง 9.9 กับ 10.2
3. ในกรณีท่ีราคาตามขอ 2 มีมากกวา 1 ราคา ใหใชราคาดังตอไปน้ี
3.1 หากมีจํานวนเสนอซ้ือรวมมากกวาจํานวนเสนอขายรวม (positive imbalance) ทุกระดับ
ราคา ใหใชราคาตาม ขอ 2 ท่ีสูงท่ีสุด ตามตัวอยางท่ี 4-2
ตัวอยาง 4-2 buy pressure (imbalance มีคาเปน +) ใชราคาสูงสุด
Last Sale = 10 Buy Pressure
Bid Offer Bid Accumulated Bid Offer Accumulated Offer Matched Vol Imbalance
100 ATO ATO 100 ATO 100 100 500 100 (400)
200 10.5 9.85 100 –
5000 10.2 9.95 100 10.6 ATO = 100* 100
500 9.9 10 100 10.5 200 300 – 500 300 (200)
– 300 100 500 300 (100)
10.4 100 10.4 – 300 – 400 300 (100)
5,000 5,300 – 400 400 4,900
10.3 – 5,300 – 400 400 4,900
– 5,300 100 400 400 4,900
Auction Price 10.2 – 5,300 100 300 300 5,000
500 5,800 – 200 200 5,600
10.1 – 5,800 100 200 200 5,600
– 5,800 ATO = 100** 100 100 5,700
10
9.95
9.9
9.85
9.8
Imbalance = Accumulated Bid – Accumulated Offer
* ATO ดาน Bid คือราคาท่ีสูงกวาระหวาง Bid สูงสุด + 1 tick และ Offer สูงสุด (ATO = 10.6 : เทียบราคาสูงกวาระหวาง 10.6 กับ 10.4
** ATO ดาน Offer คือราคาที่ต่ํากวาระหวาง Offer ต่ําสุด – 1 tick และ Bid ต่ําสุด (ATO = 9.8 : เทียบราคาตํ่ากวาระหวาง 9.8 กับ 9.9
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 149
กลไกการซื้อขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
3.2 หากมีจํานวนเสนอขายรวมมากกวาจํานวนเสนอซื้อรวม (negative imbalance) ทุกระดับ
ราคา ใหใชราคาตาม ขอ 2 ท่ีต่ําที่สุด ตามตัวอยางที่ 4-3
ตัวอยาง 4-3 sell pressure (imbalance มีคาเปน –) ใชราคาตํ่าสุด
Last Sale = 10 Sell Pressure
Bid Offer Bid Accumulated Bid Offer Accumulated Offer Matched Vol Imbalance
100 ATO ATO 300 ATO 100 300
100 10.5 9.85 100
100 10.4 9.95 100 10.6 ATO = 100* 100 – 800 100 (700)
100 200 100 800 200 (600)
200 10.3 10.1 100 10.5 100 300 100 700 300 (400)
200 500 – 600 500 (100)
200 10 10.4 100 10.4 – 500 – 600 500 (100)
– 500 100 600 500 (100)
200 9.9 10.5 100 10.3 200 700 – 500 500 200
– 700 100 500 500 200
10.2 200 900 – 400 400 500
– 900 100 400 400 500
Auction Price 10.1 – 900 ATO = 300** 300 300 600
10
9.95
9.9
9.85
9.8
Imbalance = Accumulated Bid – Accumulated Offer
* ATO ดาน Bid คือราคาท่ีสูงกวาระหวาง Bid สูงสุด + 1 tick และ Offer สูงสุด (ATO = 10.6 : เทียบราคาสูงกวาระหวาง 10.6 กับ 10.5
** ATO ดาน Offer คือราคาท่ีต่ํากวาระหวาง Offer ต่ําสุด – 1 tick และ Bid ตํ่าสุด (ATO = 9.8 : เทียบราคาต่ํากวาระหวาง 9.8 กับ 9.9
3.3 หากมีจํานวนเสนอซ้ือรวมเทากับจํานวนเสนอขายรวมในทุกระดับราคา ใหใชราคาที่ใกลเคียง
last sale หากไมมี last sale ใหใชราคาที่ใกลเคียงราคา IPO หากไมมีราคา IPO ใหใชราคาที่สูงกวา
ตามตัวอยางท่ี 4-4
ตัวอยาง 4-4 market pressure = 0 ใชราคาใกลเคียง last sale
Last Sale = 10
Bid Offer ATO Bid Accumulated Bid Offer Accumulated Offer Matched Vol Imbalance
100 ATO ATO 200 100 200
100 10.4 9.95 100 10.5 100 100 (300)
100 10.3 10.3 100 10.4 ATO = 100* 200 – 400 200 (200)
10.3 100 300 – 400 300 (100)
100 9.9 10.2 100 300 100 400 300
100 9.85 10.1 – 300 – 300 300 –
– 300 – 300 300 –
Auction Price 10 – 300 – 300 300 –
9.95 – 400 100 300 200 –
9.9 100 500 – 200 200 200
9.85 100 ATO = 200** 200 300
Imbalance = Accumulated Bid – Accumulated Offer
* ATO ดาน Bid คือราคาท่ีสูงกวาระหวาง Bid สูงสุด + 1 tick และ Offer สูงสุด (ATO = 10.5 : เทียบราคาสูงกวาระหวาง 10.5 กับ 10.3
** ATO ดาน Offer คือราคาท่ีตํ่ากวาระหวาง Offer ตํ่าสุด – 1 tick และ Bid ต่ําสุด (ATO = 9.85 : เทียบราคาต่ํากวาระหวาง 9.9 กับ 9.85
150 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
3.4 หากเปนกรณีท่ีมีทั้ง positive imbalance และ negative imbalance ใหพิจารณาเฉพาะ
2 ระดับราคาท่ีเปนชวงเปล่ียนจาก positive imbalance เปน negative imbalance และเลือกราคาที่ใกลเคียง
last sale หากไมมี last sale ใหใชราคาที่ใกลเคียงราคา IPO หากไมมีราคา IPO ใหใชราคาที่สูงกวา
ตามตัวอยางที่ 4-5
ตัวอยาง 4-5 ถามี buy pressure และ sell pressure ใหเทียบ 2 ราคาที่ market pressure เปลี่ยน
จาก buy เปน sell (เปล่ียนจาก + เปน –) และใชราคาใกลเคียง last sale
Last Sale = 10
Bid Offer ATO Bid Accumulated Bid Offer Accumulated Offer Matched Vol Imbalance
200 ATO ATO 300 200 300
100 10.4 9 100 10.5 200 (800)
200 10.1 9.8 200 10.4 ATO = 200* 200 – 1,000 300 (700)
10.3 100 300 – 1,000 300 (700)
100 9.95 9.95 100 10.2 – 300 100 1,000 300 (600)
100 9.9 10 100 10.1 – 300 – 500 (400)
200 500 100 900 500 (300)
10.1 100 10 – 500 100 900 600 (100)
10.3 100 9.95 100 600 100 800 600 100
9.9 100 700 – 700 600 100
Auction Price 9.85 – 700 – 600 600 100
9.8 – 700 200 600 400 300
… – 700 – 600 400 300
– 700 100 400 300 400
9 – 700 ATO = 300** 400
8.95 300
Imbalance = Accumulated Bid – Accumulated Offer
* ATO ดาน Bid คือราคาท่ีสูงกวาระหวาง Bid สูงสุด + 1 tick และ Offer สูงสุด (ATO = 10.5 : เทียบราคาสูงกวาระหวาง 10.5 กับ 10.3
** ATO ดาน Offer คือราคาที่ตํ่ากวาระหวาง Offer ตํ่าสุด – 1 tick และ Bid ต่ําสุด (ATO = 8.95 : เทียบราคาตํ่ากวาระหวาง 8.95 กับ 9.9
ท้ังนี้ ระบบการซ้ือขายจะจัดใหคําส่ัง ATO/ATC เปนราคาดังน้ี
■ หาก ATO/ATC เปน bid: ระบบการซ้ือขายจะเทียบ ระหวาง bid สูงสุด+1 tick และ offer สูงสุด
และเลือกราคาท่ีสูงกวา
■ หาก ATO/ATC เปน offer: ระบบการซื้อขายจะเทียบ ระหวาง offer ตํ่าสุด-1 tick และ bid ตํ่าสุด
และเลือกราคาท่ีต่ํากวา
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 151
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
หนวยการซ้ือขาย ชวงราคา ราคาสูงสุด-ตํ่าสุด
หนวยการซื้อขาย
ในการเสนอซ้ือเสนอขายหลักทรัพย บริษัทสมาชิกจะตองระบุจํานวนหลักทรัพยเปนหนวยการซื้อขาย
(board lot) โดยทั่วไปแลวตลาดหลักทรัพยฯ กําหนดใหหน่ึงหนวยการซื้อขายเทากับ 100 หลักทรัพย
ตัวอยางเชน เสนอซื้อหุน XYZ จํานวน 10 หนวยการซ้ือขาย นั่นคือเทากับ 10 หนวย × 100 หุน ซ่ึงเทากับ
1,000 หุน
ในกรณที ห่ี ลกั ทรพั ยม รี าคาปด ตง้ั แต 500 บาทขนึ้ ไปเปน ระยะเวลา 6 เดอื นตดิ ตอ กนั ตลาดหลกั ทรพั ยฯ
จะเปล่ียนแปลงขนาดของหนวยการซ้ือขาย โดยกําหนดให 1 หนวยการซื้อขายของหลักทรัพยนั้นเทากับ
50 หลักทรัพย โดยตลาดหลักทรัพยฯ จะประกาศใหทราบเปนการลวงหนากอนท่ีจะมีการปรับหนวยการ
ซื้อขาย สวนการเสนอซื้อขายท่ีมีจํานวนนอยกวา 1 หนวยการซ้ือขาย ใหสมาชิกซื้อขายหลักทรัพยแบบ
หนวยยอย
ชวงราคา (spread)
ชวงราคา หมายถึง การเคลื่อนไหวขั้นตํ่าของราคาหลักทรัพยสําหรับการเสนอซ้ือเสนอขายหลักทรัพย
ดวยวิธี AOM ซ่ึงชวงราคาข้ึนอยูกับระดับราคาของแตละหลักทรัพยดังน้ี
ตารางที่ 4-2 แสดงชวงราคาของราคาหลักทรัพย ชวงราคา
0.01 บาท
ระดับราคา 0.02 บาท
ตํ่ากวา 2 บาท 0.05 บาท
ต้ังแต 2 บาท แตต่ํากวา 5 บาท 0.10 บาท
ต้ังแต 5 บาท แตต่ํากวา 10 บาท 0.25 บาท
ต้ังแต 10 บาท แตต่ํากวา 25 บาท 0.50 บาท
ตั้งแต 25 บาท แตต่ํากวา 100 บาท 1.00 บาท
ตั้งแต 100 บาท แตตํ่ากวา 200 บาท 2.00 บาท
ตั้งแต 200 บาท แตต่ํากวา 400 บาท
ต้ังแต 400 บาทข้ึนไป
ทั้งน้ี การเสนอซ้ือขายหลักทรัพยประเภทกองทุนรวม และ อีทีเอฟ (ETF) ไมไดใชชวงราคาตาม
ตารางขางตน แตใชชวงราคา 0.01 บาท ในทุกระดับราคา
152 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
การกําหนดราคาเสนอซื้อขายสูงสุดและต่ําสุดของหลักทรัพย (ceiling & floor limits)
ตลาดหลักทรัพยฯ กําหนดราคาเสนอซ้ือขายสูงสุดและต่ําสุด โดยใหราคาเสนอซื้อขายหลักทรัพย
สามารถเปล่ียนแปลงเพ่ิมข้ึนหรือลดลงไดสูงสุดไมเกินรอยละ 30 ของราคาปดวันกอนหนาของหลักทรัพยน้ัน
ยกเวนหลักทรัพยที่คํานวณราคาสูงสุด-ตํ่าสุดไดนอยกวา +1 ชวงราคา ใหกําหนดราคาสูงสุด-ตํ่าสุด เปน +1
ชวงราคาของราคาปดวันกอนหนา
ตัวอยางการคํานวณราคาสูงสุด-ตํ่าสุดของหลักทรัพยในกรณีทั่วไป
หลักทรัพย A มีราคาปดครั้งกอน 150 บาท
ceiling & floor 30% ของราคาปด = 150 × 0.30 = 45 บาท
= 195 บาท
ราคาสูงสุด (ceiling) = 150 + 45 = 105 บาท
ราคาต่ําสุด (floor) = 150 – 45
ตัวอยางตอไปนี้ เปนตัวอยางการคํานวณราคาสูงสุด-ต่ําสุดในกรณีอื่นๆ
(1) หลักทรัพยที่เร่ิมการซ้ือขายวันแรกในตลาดหลักทรัพยฯ
หุนสามัญ หุนบุริมสิทธิ และกองทุนรวมใหมี ceiling & floor ไมเกิน 3 เทา ของราคา IPO โดย
floor จะไมตํ่ากวา 0.01 บาท
(2) ราคาซ้ือขายใบสําคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุนหรือหนวยลงทุน (warrant)
ใบสําคัญแสดงสิทธิที่จะซ้ือหุนสามัญหรือหนวยลงทุน สามารถเปลี่ยนแปลงเพ่ิมขึ้นสูงสุดหรือ
ลดลงตํ่าสุดไมเกินรอยละ 30 ของหุนสามัญ คูณดวยสิทธิในการซื้อหุนหรือหนวยลงทุน ท่ีจะ
ไดรับจากการใชสิทธิของใบสําคัญแสดงสิทธิจํานวน 1 สิทธิ
ตัวอยาง 4-6 หลักทรัพย ABC มีราคาปดครั้งกอน 15 บาท และหลักทรัพย ABC-W มีราคาปด
คร้ังกอน 5 บาท และสิทธิในการซ้ือหุนเทากับ 1 warrant : 1.2 หุน
range 30% ของ underlying stock คูณดวยสิทธิของ warrant = (15 × 0.30) × 1.2 = 5.4
ราคาปดครั้งกอนของ ABC-W = 5 บาท
ราคาสูงสุด (ceiling) = 5 + 5.4 = 10.40 บาท
ราคาตํ่าสุด (floor) = 5 – 5.4 = –0.40 สงผลใหราคาต่ําสุดเทากับ 0.01 บาท
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 153
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
(3) หุนสามัญกรณี XD
หลักทรัพย A มีราคาปดครั้งกอน 150 บาท และประกาศจายเงินปนผลในอัตราหุนละ 2 บาท
ดังน้ัน ราคาท่ีไมรวมสิทธิ = ราคาปดครั้งกอน – เงินปนผล = 150 – 2 = 148 บาท
Range 30% = 148 × 0.30 = 44.40
ราคาสูงสุด = 148 + 44.40 = 192.40 เมื่อปรับราคาใหตรงตามชวงจะไดราคาสูงสุด = 192 บาท
ราคาตํ่าสุด = 148 – 44.40 = 103.60 เม่ือปรับราคาใหตรงตามชวงจะไดราคาต่ําสุด = 104 บาท
(4) กรณีหลักทรัพยนั้นไมมีการซื้อขายติดตอกันเกินกวา 15 วันทําการขึ้นไป
■ ในกรณีท่ีตลาดหลักทรัพยฯ ข้ึนเครื่องหมาย SP ติดตอกันเกินกวา 15 วันทําการขึ้นไป
ตลาดหลกั ทรพั ยฯ อาจไมก าํ หนด ceiling & floor ของหลกั ทรพั ยใ นวนั แรกทตี่ ลาดหลกั ทรพั ยฯ
เปดใหซื้อขายหลักทรัพยนั้นๆ แลวแตกรณี
■ ในกรณีท่ีหลักทรัพยไมมีการซ้ือขายติดตอกันเกินกวา 15 วันทําการข้ึนไป (ในชวงเปดทําการ
ซื้อขาย ตามปกติ) บริษัทสมาชิกสามารถขอใหตลาดหลักทรัพยฯ ปรับ ceiling & floor ของ
หลักทรัพยดังกลาวได เน่ืองจากเห็นวาหลักทรัพยนั้นไมสามารถซื้อขายไดตามกลไกปกติ
โดยจะตองสงหนังสือเพื่อรองขอมายังตลาดหลักทรัพยฯ ซึ่งตลาดหลักทรัพยฯ จะพิจารณา
เปนรายหลักทรัพย
Program Trading
หมายถึง ชุดคําส่ังคอมพิวเตอรสําหรับการเสนอซื้อขายที่สามารถสราง และบันทึกการเสนอซ้ือขาย
ไดโดยอัตโนมัติ ซ่ึงปจจุบัน program trading ท่ีตลาดหลักทรัพยฯ อนุญาตใหบริษัทสมาชิก หรือลูกคาของ
สมาชิกใชในการสงคําส่ังซ้ือขายสามารถแบงไดเปน 2 กลุมดังนี้
1. market making เปนชุดคําสั่งคอมพิวเตอรสําหรับสมาชิกที่เปน market maker เพ่ือทําหนาท่ี
เปนผูดูแลสภาพคลองของหลักทรัพย
2. ชุดคําสั่งคอมพิวเตอรประเภทอื่น ที่ไดรับอนุญาตจากตลาดหลักทรัพยฯ ตามหลักเกณฑ วิธีการ
และเง่ือนไขท่ีกําหนด เชน VWAP, TWAP, volume inline, price inline, implementation shortfall, reserve,
float และ on-close เปนตน
เงื่อนไขการเสนอซื้อขายแบบ program trading ตองใชวิธีการซ้ือขายดวยวิธีจับคูโดยอัตโนมัติ
(automated order matching หรือ AOM) เทาน้ัน โดยสมาชิกตองขออนุญาตตลาดหลักทรัพยฯ กอนการ
ใชงาน และใชงานผานชองทางที่ไดรับอนุญาตจากตลาดหลักทรัพยฯ
ทั้งนี้สมาชิกสามารถยื่นขออนุญาตใช program trading ไดใน 2 แนวทาง
1. ขออนุญาตใชชุดคําสั่งเปนรายกลยุทธ (strategy): สมาชิกตองสงรายละเอียดของ strategy
ท่ีตองการใช มาใหตลาดหลักทรัพยฯ พิจารณาอนุญาตกอนการใชงาน
154 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
2. ขออนุญาตใชชุดคําส่ังผานระบบบริหารความเส่ียง (pre-trade risk management control):
สมาชิกที่มีระบบ pre-trade risk management ท่ีผานการอนุญาตจากตลาดหลักทรัพยฯ จะสามารถใชงาน
program trading ไดทุก strategy โดยสมาชิกตองแจง strategy ที่ตองการใชใหตลาดหลักทรัพยฯ ทราบ
กอนเร่ิมใชงาน
การซ้ือขายหลักทรัพยนอกเวลาทําการ (off-hour trading)
การซ้ือขายนอกเวลาทําการเปนการเปดโอกาสใหผูลงทุนและสมาชิกสามารถซ้ือขายไดเพ่ิมเติม
หลังจากท่ีตลาดหลักทรัพยฯ ปดการซื้อขายในชวงเวลาประจําวัน เพื่ออํานวยความสะดวกใหผูลงทุนสามารถ
บริหาร และปรับพอรตการลงทุน (portfolio) ของตนไดเหมาะสมยิ่งข้ึน นอกจากนี้ เพื่อใหสามารถแกไข
รายการซ้ือขายที่ผิดพลาดเพ่ือ cover รายการซื้อขายท่ีทําไปแลวในระหวางวัน สําหรับหลักเกณฑการ
ซื้อขายมีดังน้ี
■ ระยะเวลาซ้ือขาย: ต้ังแตเวลาปด–17:00 น.
■ วิธีการซ้ือขาย: ใหซ้ือขายดวยวิธี trade report เทานั้น โดยทําการบันทึกรายการซ้ือขายตาม
หลักเกณฑการซ้ือขายเปนการเฉพาะ
ขอกําหนดการหยุดการซ้ือขายเปนการชั่วคราวกรณี (circuit breaker)
กรณีท่ีสภาวะการซื้อขายมีความผันผวนรุนแรง ราคาหลักทรัพยโดยรวมเปลี่ยนแปลงลดลงมาก เพื่อ
ใหผูลงทุนมีเวลาในการตรวจสอบขอมูลขาวสารที่มีผลกระทบตอการลงทุนอยางครบถวน ตลาดหลักทรัพยฯ
จะหยุดทําการซื้อขายโดยอัตโนมัติเปนการช่ัวคราว ตามหลักเกณฑดังน้ี:
■ คร้ังท่ี 1 เม่ือ SET Index เปล่ียนแปลงลดลงถึง 10% ของคาดัชนีปดในวันทําการกอนหนา
ตลาดหลักทรัพยฯ จะพักการซ้ือขายหลักทรัพย ทั้งหมดเปนเวลา 30 นาที และ
■ ครั้งที่ 2 เม่ือ SET Index เปลี่ยนแปลงลดลงถึง 20% (ลดลงอีก 10%) ของคาดัชนีปด
ในวันทําการกอนหนา ตลาดหลักทรัพยฯ จะพักการซ้ือขายหลักทรัพยท้ังหมดเปนเวลา 1 ชั่วโมง
และหลังจากการทํางานครั้งท่ี 2 ของ circuit breaker แลว ตลาดหลักทรัพยฯ จะเปดใหทําการ
ซ้ือขายตอไป จนถึงเวลาปดทําการตามปกติ โดยไมมีการหยุดพักการซื้อขายอีก
หากระยะเวลาในรอบการซื้อขายที่ circuit breaker ทํางานนั้นเหลือไมถึง 30 นาที หรือ 1 ช่ัวโมง
ก็จะหยุดพักการซ้ือขายเพียงระยะเวลาที่เหลือในรอบการซื้อขายนั้น แลวเปดใหซ้ือขายหลักทรัพยได
ตามปกติในรอบการซ้ือขายถัดไป
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 155
กลไกการซื้อขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
การขึ้นเคร่ืองหมายสิทธิประโยชนและเครื่องหมายประกอบการซ้ือขาย
เพ่ือใหเกิดความมั่นใจในความถูกตองและประสิทธิภาพในการซื้อขายหลักทรัพย ตลาดหลักทรัพยฯ
จึงใชสัญลักษณพิเศษเพื่อกํากับการซื้อขายหลักทรัพยและเปนการแจงใหผูลงทุนทราบถึงสถานการณและ
เง่ือนไขพิเศษ ที่อาจสงผลกระทบตอหลักทรัพยของบริษัทจดทะเบียนตางๆ
เครื่องหมายแสดงสิทธิประโยชน
สัญลักษณตางๆ ท่ีกํากับอยูขางหลักทรัพยในการซ้ือขายหลักทรัพย จะบอกความหมายใหแกผูลงทุน
ไดรับทราบ ดังตอไปน้ี
XD (excluding dividend) หมายถึง ผูซ้ือหลักทรัพยไมไดสิทธิรับเงินปนผล
XR (excluding right) หมายถึง ผูซ้ือหลักทรัพยไมไดสิทธิจองซื้อหุนออกใหม
XW (excluding warrants) หมายถึง ผซู อื้ หลกั ทรพั ยไ มไ ดส ทิ ธริ บั ใบสาํ คญั แสดงสทิ ธทิ จี่ ะซอื้ หลกั ทรพั ย
XT (excluding transferable subscription rights) หมายถึง ผูซ้ือหลักทรัพยไมไดสิทธิรับ
ใบสําคัญแสดงสิทธิในการซื้อหุนเพ่ิมทุนที่โอนสิทธิได
XA (excluding all) หมายถึง ผูซ้ือหลักทรัพยไมไดสิทธิทุกประเภทที่บริษัทประกาศใหในคราวนั้น
XE (excluding exercise) หมายถึง การปดสมุดทะเบียนพักการโอนหุน เพ่ือใหสิทธิแกผูถือหุน
ในการนําตราสารสิทธิไปแปลงสภาพเปนหุนอางอิง
XM (excluding meetings) หมายถึง ผูซ้ือหลักทรัพยไมมีสิทธิเขาประชุมผูถือหุน
XN (excluding capital return) หมายถึง ผูซ้ือหลักทรัพยไมมีสิทธิในการรับเงินคืนจากการลดทุน
XB (excluding other benefit) หมายถึง ผูซ้ือหลักทรัพย ไมไดสิทธิจองซื้อหุนออกใหม ในกรณี
ตอไปนี้
- สิทธิจองซ้ือหุนบุริมสิทธิ ที่จัดสรรใหแกผูถือหุนสามัญ
- สิทธิจองซื้อหุนสามัญ ท่ีจัดสรรใหแกผูถือหุนบุริมสิทธิ
- สิทธิในการจองซ้ือหลักทรัพยท่ีเสนอขายใหแกประชาชนทั่วไป (public offering) โดยจัดสรรให
แกผูถือหุนเดิมของบริษัท
- สิทธิในการจองซื้อหลักทรัพยของบริษัทในเครือ
ตลาดหลักทรัพยฯ จะข้ึนเครื่องหมาย X ดังกลาว ลวงหนา 2 วันทําการ2 กอนวันท่ีบริษัทผูออก
หลักทรัพยกําหนดปดสมุดทะเบียนพักการโอนหลักทรัพย
2 เน่ืองจากบริษัท สํานักหักบัญชี (ประเทศไทย) จํากัด จะปรับวันชําระราคาและสงมอบหลักทรัพยเปนวันทําการที่สอง
นับจากวันท่ีซ้ือขาย (T+2) เริ่มแตวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2561 เปนตนไป ดังน้ันการข้ึนเครื่องหมาย X ก็จะปรับเปน
2 วันทําการดวยเชนกัน
156 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
เครื่องหมายประกอบการซ้ือขายที่แสดงการหามหรือใหผูลงทุนระวังในประเด็นตางๆ
Notice Pending (NP)
เปนเคร่ืองหมายที่แสดงใหผูลงทุนทราบวาบริษัทจดทะเบียนมีขาวสารหรือสารสนเทศตองชี้แจง
หรือรายงานตอตลาดหลักทรัพยฯ โดยตลาดหลักทรัพยฯ จะขึ้นเครื่องหมายดังกลาวเม่ือบริษัทจดทะเบียน
ไมจัดสงงบการเงินหรือรายงานใหตลาดหลักทรัพยฯ ภายในระยะเวลาท่ีกําหนด หรือตลาดหลักทรัพยฯ
อยูระหวางรอคําช้ีแจงหรือรายงานเพ่ิมเติมจากบริษัทจดทะเบียนหรือขาวสารท่ีไดรับจากบริษัทจดทะเบียน
ยังไมครบถวนหรือชัดเจนเพียงพอ
Notice Received (NR)
เปนเคร่ืองหมายท่ีแสดงใหผูลงทุนทราบวาบริษัทจดทะเบียนไดชี้แจงหรือรายงานขาวสารหรือ
สารสนเทศตอตลาดหลักทรัพยฯ แลว และขาวสารดังกลาวไดเผยแพรแกผูลงทุนแลว โดยตลาดหลักทรัพยฯ
จะปลดเคร่ืองหมาย NP และข้ึนเครื่องหมาย NR เปนเวลา 1 วัน
Non Compliance (NC)
เปนเครื่องหมายที่แสดงใหผูลงทุนทราบวาหลักทรัพยของบริษัทจดทะเบียนเขาขายอาจถูกเพิกถอน
Trading Halt (H)
เปน เครอื่ งหมายแสดงการหา มซอื้ ขายหลกั ทรพั ยจ ดทะเบยี นเปน การชว่ั คราวโดยแตล ะครงั้ มรี ะยะเวลา
ไมเกินกวาหน่ึงรอบการซื้อขาย ซ่ึงตลาดหลักทรัพยฯ มีหลักเกณฑในการข้ึนเครื่องหมาย H ดังน้ี
(1) มีขอมูลหรือขาวสารท่ีสําคัญที่อาจมีผลกระทบตอสิทธิประโยชนของผูถือหลักทรัพยหรือตอการ
ตัดสินใจในการลงทุนหรือตอการเปล่ียนแปลงในราคาของหลักทรัพย ซ่ึงตลาดหลักทรัพยฯ ยัง
ไมไดรับรายงานจากบริษัท และอยูในระหวางการสอบถามขอเท็จจริงและรอคําชี้แจงจากบริษัท
และตลาดหลักทรัพยฯ เห็นวาบริษัทสามารถชี้แจงไดในทันที
(2) ภาวะการซื้อขายหลักทรัพยของบริษัทใดบริษัทหนึ่งนาสงสัยวาจะมีผูลงทุนบางกลุมทราบขอมูล
หรือขาวสารที่สําคัญ และอยูในระหวางการสอบถามขอเท็จจริงจากบริษัท และตลาดหลักทรัพยฯ
เห็นวาบริษัทสามารถช้ีแจงไดทันที
(3) บริษัทรองขอใหตลาดหลักทรัพยฯ ส่ังหามการซื้อขายหลักทรัพยของตนเปนการช่ัวคราว
เน่ืองจากบริษัทอยูในระหวางรอการเปดเผยขอมูลหรือขาวสารท่ีสําคัญ และตลาดหลักทรัพยฯ
เห็นวาบริษัทสามารถชี้แจงไดในทันที
(4) มีเหตุอ่ืนใดที่อาจมีผลกระทบอยางรายแรงตอการซื้อขายหลักทรัพยนั้น
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 157
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
Trading Suspension (SP)
เปนเคร่ืองหมายแสดงการหามซื้อขายหลักทรัพยจดทะเบียนเปนการช่ัวคราว โดยแตละคร้ังมีระยะ
เวลาเกินกวาหน่ึงรอบการซื้อขาย ซ่ึงตลาดหลักทรัพยฯ มีหลักเกณฑในการข้ึนเครื่องหมาย SP ดังน้ี
(1) เมื่อเกิดกรณีเชนเดียวกับขอ 1 ถึง 3 ของการข้ึนเครื่องหมาย H และตลาดหลักทรัพยฯ เห็นวา
บริษัทไมสามารถชี้แจงหรือเปดเผยขอมูลไดในทันที
(2) บริษัทฝาฝนหรือละเลยไมปฏิบัติตามกฎหมายวาดวยหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย ขอบังคับ
ระเบียบ ประกาศ คําส่ัง มติคณะกรรมการ ขอตกลง ตลอดจนหนังสือเวียนที่ตลาดหลักทรัพยฯ
กําหนดใหบริษัทปฏิบัติตาม
(3) บริษัทไมนําสงงบการเงินใหตลาดหลักทรัพยฯ ภายในเวลาที่กําหนด
(4) หลักทรัพยอยูระหวางการพิจารณาเพิกถอนหรืออยูระหวางการปรับปรุงสถานภาพเพ่ือใหพน
ขายการถูกเพิกถอน
(5) หลักทรัพยจะครบกําหนดเวลาในการไถถอนหรือการแปลงสภาพหรือการใชสิทธิหรือการขายคืน
หรือมีเหตุการณที่อาจสงผลกระทบรายแรงตอการซื้อขายหลักทรัพย
Stabilization (ST)
เปนเคร่ืองหมายท่ีแสดงใหผูลงทุนทราบวาหลักทรัพยของบริษัทจดทะเบียนมีการซื้อหลักทรัพยเพื่อ
สงมอบหลักทรัพยที่จัดสรรเกิน
แผนสํารองกรณีระบบการซื้อขายหลักทรัพยของตลาดหลักทรัพยฯ ขัดของ (contingency
plan for computer malfunction)
ตามมาตรา 187 แหงพระราชบัญญัติหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย พ.ศ. 2535 ไดใหอํานาจแก
ผูจัดการตลาดหลักทรัพยฯ ในการสั่งหยุดการซื้อขายหลักทรัพยจดทะเบียนท้ังหมด เปนการชั่วคราวในกรณีท่ี
อุปกรณที่ใชในระบบซ้ือขายหลักทรัพยในตลาดหลักทรัพยฯ ขัดของ และสงผลใหไมอาจซื้อหรือขายหลักทรัพย
จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพยฯ ไดตามปกติ เพื่อความชัดเจนในการดําเนินการของตลาดหลักทรัพยฯ
เม่ือมีกรณีดังกลาว ตลาดหลักทรัพยฯ จึงออกแนวทางปฏิบัติ ในการหยุดการซื้อขายหลักทรัพยกรณีระบบ
การซื้อขายของตลาดหลักทรัพยฯ ขัดของ และมาตรการหรือแผนสํารองเผ่ือฉุกเฉินในกรณีที่มีเหตุขัดของ
ทําใหสมาชิกไมอาจสงคําส่ังซ้ือขายหลักทรัพยมายังตลาดหลักทรัพยฯ ไดตามปกติ ทั้งนี้เพ่ือใหการซ้ือขาย
หลักทรัพยจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพยฯ ดําเนินไปอยางตอเนื่อง
ตลาดหลักทรัพยฯ ไดปรับปรุงแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการหยุดทําการซ้ือขายหลักทรัพยเพ่ิมเติม
เพ่ือรองรับสภาพแวดลอมของอุตสาหกรรมในปจจุบัน โดยมีรายละเอียด ดังนี้
158 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
การหยุดทําการซื้อขายหลักทรัพย
การหยุดทําการซ้ือขายหลักทรัพยกรณีระบบซื้อขายของตลาดหลักทรัพยฯ ขัดของ
ตลาดหลักทรัพยฯ จะหยุดทําการซ้ือขายหลักทรัพยท้ังหมดเปนการช่ัวคราว หากมีเงื่อนไขครบตาม
หลักเกณฑท้ัง 3 ขอ ดังน้ี
1) สมาชิกไมสามารถสงคําส่ังซื้อขายดวยระบบซ้ือขายหลักของตน (main platform) เขามาในระบบ
ซ้ือขายของตลาดหลักทรัพยมีจํานวนเกินกวา 1 ใน 3 ของสมาชิกท้ังหมด3
2) เวลาท่ีขัดของติดตอกันนานเกินกวา 15 นาที
3) สาเหตุของการขัดของเกิดจากระบบซื้อขายที่อยูในความรับผิดชอบของตลาดหลักทรัพยฯ รวมถึง
การขัดของที่เกิดจากระบบสาธารณูปโภคของทางการ เชน ระบบสื่อสาร ระบบไฟฟา ที่มี
ผลกระทบตอระบบซ้ือขายของตลาดหลักทรัพยฯ
การหยุดทําการซื้อขายหลักทรัพยกรณีระบบซื้อขายหลัก (main platform) ของสมาชิกขัดของ
ตลาดหลักทรัพยฯ จะหยุดทําการซ้ือขายหลักทรัพยท้ังหมดเปนการชั่วคราว หากมีเง่ือนไขครบตาม
หลักเกณฑทั้ง 3 ขอ ดังนี้
1) สมาชิกไมสามารถสงคําส่ังซ้ือขายดวยระบบซ้ือขายหลักของตน (main platform) เขามาในระบบ
ซื้อขายของตลาดหลักทรัพย หรือไมสามารถใชระบบสํารองท่ีตลาดหลักทรัพยฯ จัดเตรียมไว
มีจํานวนเกินกวา 1 ใน 3 ของสมาชิกท้ังหมด
2) เวลาที่ขัดของติดตอกันนานเกินกวา 15 นาที
3) สาเหตุของการขัดของเกิดจากระบบซ้ือขายท่ีอยูในความรับผิดชอบของสมาชิก รวมถึงการ
ขัดของที่เกิดจากระบบสาธารณูปโภคของทางการ เชน ระบบสื่อสาร ระบบไฟฟาท่ีมีผลกระทบ
ตอระบบซื้อขายหลัก (main platform) ของสมาชิก
การหยุดทําการซ้ือขายหลักทรัพยกรณีมีเหตุวิกฤตรายแรงท่ีมีผลกระทบในวงกวาง (crisis)
ตลาดหลักทรัพยฯ อาจพิจารณาเสนอคณะกรรมการตลาดหลักทรัพยฯ เพ่ือพิจารณาส่ังหาม
การซื้อขายหลักทรัพยเปนการช่ัวคราว ตามขอบังคับตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย เรื่อง การสั่งหาม
การซื้อขายหลักทรัพยจดทะเบียนทั้งหมดในตลาดหลักทรัพยฯ กรณีเกิดเหตุจําเปนเรงดวน พ.ศ. 2546
หากมีเงื่อนไขครบตามหลักเกณฑท้ัง 2 ขอ ดังนี้
3 เชน จํานวนสมาชิกท้ังหมด 33 ราย, 1/3 ของสมาชิกทั้งหมดคือ 11 ราย ดังนั้นตองมีสมาชิกขัดของ 12 รายข้ึนไป
จึงจะเปนไปตามหลักเกณฑ
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 159
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
1) เกิดเหตุวิกฤตรายแรงท่ีมีผลกระทบในวงกวาง เชน เหตุจลาจล4 การกอการราย5 ภัยพิบัติ
ทางธรรมชาติ เปนตน
2) เหตุวิกฤตรายแรงท่ีมีผลกระทบในวงกวางดังกลาวสงผลกระทบตอสมาชิกตามเงื่อนไขใด
เง่ือนไขหนึ่งดังน้ี
2.1) สมาชิกไมสามารถสงคําสั่งซ้ือขายดวยระบบซ้ือขายหลักของตน (main platform) เขามา
ในระบบซ้ือขายของตลาดหลักทรัพย หรือไมสามารถใชระบบสํารองท่ีตลาดหลักทรัพยฯ
จัดเตรียมไว มีจํานวนเกินกวา 1 ใน 3 ของสมาชิกทั้งหมด หรือ
2.2) สมาชิกไมสามารถสงคําส่ังซื้อขายดวยระบบซ้ือขายหลักของตน (main platform) เขามา
ในระบบซื้อขายของตลาดหลักทรัพยฯ มีจํานวนเกินกวา 1 ใน 2 ของสมาชิกทั้งหมด
การประกาศหยุดทําการซ้ือขายหลักทรัพย
เมื่อตลาดหลักทรัพยฯ สั่งหยุดการซื้อขายหลักทรัพย จะแจงใหสมาชิกทราบ และกําหนดเวลาเปด
การซ้ือขายใหม ผานชองทางสื่อสารของตลาดหลักทรัพยฯ เชน ผานระบบการซื้อขาย (admin message)
ระบบเผยแพรขอมูล ทางโทรศัพท หรือ SMS เปนตน
วิธีปฏิบัติในการเปดการซ้ือขายภายหลังจากหยุดทําการซ้ือขาย
ตลาดหลักทรัพยฯ จะเปดทําการซ้ือขายหลังจากท่ีมีการหยุดการซื้อขาย โดยพิจารณาตามเวลา
ซ้ือขายปกติท่ีคงเหลือตามความเหมาะสม ทั้งนี้อาจพิจารณาปดทําการซื้อขายไมเกิน 17.00 น. เพื่อหลีกเลี่ยง
ผลกระทบตอระบบงานภายในและภายนอกท่ีเกี่ยวของ
4 ตัวอยางเชน กรมปองกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย ไดกําหนดความหมายของการกอการจลาจลวา
หมายถึง การกอความไมสงบที่มีลักษณะคลายสงครามกลางเมือง คือมีมวลชนขนาดใหญรวมตัวกันเคลื่อนไหว
เพื่อนําไปสูการเปล่ียนแปลง และอาจจะไมสามารถควบคุมมวลชนท่ีมารวมตัวกันน้ันได จนนําไปสูการจลาจล
สรางความวุนวาย สับสนและเกิดความเสียหาย โดยเม่ือสถานการณพัฒนาสูการจลาจลแลวก็จะมีการปราบปราม
จากเจาหนาที่รัฐ
5 ตัวอยางเชน กรมปองกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย ไดกําหนดความหมายของการกอการรายวา
หมายถึง การกระทําใดๆ ท่ีสรางความปนปวนใหประชาชนเกิดความหวาดกลัว หรือเพื่อขูเข็ญหรือบีบบังคับรัฐบาล
หรือองคการระหวางประเทศใหกระทําหรือละเวนกระทําการอยางหนึ่งอยางใดอันกอใหเกิดความเสียหายตอชีวิตและ
ทรัพยสินท่ีสําคัญ
160 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ระบบสํารองท่ีตลาดหลักทรัพยฯ จัดเตรียมไว
ในกรณที รี่ ะบบซอ้ื ขายของสมาชกิ เกดิ เหตขุ ดั ขอ ง สมาชกิ สามารถขอใชร ะบบสาํ รองทต่ี ลาดหลกั ทรพั ยฯ
จัดเตรียมไวให โดยตลาดหลักทรัพยฯ จะจัดสรรจํานวนการใชงานตามความเหมาะสมในแตละกรณี
ท้ังน้ี แนวทางขางตนเริ่มใชต้ังแตวันท่ี 30 มกราคม พ.ศ. 2557 เปนตนไป
4.2.3 การเปดบัญชีซื้อขาย
• หลักเกณฑในการเปดบัญชีซื้อขาย
บริษัทหลักทรัพยมีความรับผิดชอบในการกําหนดขั้นตอนและวิธีการในการพิจารณาคําขอเปดบัญชี
และการทําสัญญากับลูกคาเปนลายลักษณอักษร โดยตองมีกระบวนการที่เพียงพอท่ีจะทําใหมั่นใจไดวาลูกคา
เปนบุคคลเดียวกับท่ีปรากฏตามเอกสารหลักฐานที่ใชประกอบการขอเปดบัญชี โดยกระบวนการดังกลาว
อาจประกอบดวยวิธีการใดวิธีการหน่ึง หรือหลายวิธีการรวมกันดังตอไปนี้
1. การใหลูกคาลงนามในคําขอเปดบัญชี และสัญญาแตงตั้งใหบริษัทหลักทรัพยเปนนายหนาซื้อขาย
หลักทรัพยตอเจาหนาท่ีที่รับผิดชอบในเร่ืองการเปดบัญชีลูกคา
2. การตรวจสอบกลับไปยังลูกคา หรือบุคคลที่ลูกคาอางอิงตามที่ปรากฏชื่อในคําขอเปดบัญชี เพื่อ
ตรวจสอบ ความมีตัวตนของลูกคา
3. การแตงตั้งบุคคลท่ีเช่ือถือไดเปนผูตรวจสอบความถูกตองของเอกสารหลักฐาน และรับรองความ
มีตัวตนของลูกคา
4. การใหลูกคายื่นเอกสารท่ีสามารถยืนยันความมีตัวตนของลูกคาในการขอเปดบัญชี โดยในกรณีที่
บริษัทหลักทรัพยใชเอกสารดังกลาวเปนหลักในการพิจารณาความมีตัวตนของลูกคา ใหบริษัท
หลักทรัพยทําการตรวจสอบความมีอยูจริงและความถูกตองของเอกสารดวย สําหรับกรณีที่ลูกคา
ย่ืนสําเนาบัญชีเงินฝากธนาคารใหบริษัทหลักทรัพยดําเนินการตรวจสอบเอกสารดังกลาวกับ
ธนาคารท่ีเก่ียวของ
5. วิธีการอื่นใดที่บริษัทหลักทรัพยแสดงไววาเพียงพอใหบริษัทหลักทรัพยใชแนวปฏิบัติขางตน
สําหรับการเปดบัญชีซื้อขายหลักทรัพยทุกประเภท ไมวาจะเปนบัญชีเงินสด บัญชีมารจ้ิน
หรือบัญชีซ้ือขายหลักทรัพยผานระบบอินเทอรเน็ต และใหเก็บรักษาเอกสารหลักฐานไวเพื่อให
ตรวจสอบได
โดยท่ีในแบบฟอรมการขอเปดบัญชี บริษัทหลักทรัพยตองจัดใหมีขอมูลและเอกสารหลักฐานของ
ลูกคาอยางเพียงพอที่จะทราบถึง
■ วัตถุประสงคในการลงทุน
■ ระดับความรูความเขาใจ และประสบการณเกี่ยวกับการลงทุนในหลักทรัพย
■ ฐานะการเงิน และความสามารถในการชําระหน้ีของลูกคา โดยบริษัทหลักทรัพยตองตรวจสอบ
สถานะบัญชีของลูกคากอนทําการซ้ือขายหลักทรัพยใหแกลูกคา
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 161
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ในสวนของสัญญาท่ีบริษัทหลักทรัพยทํากับลูกคา เพ่ือมอบหมายใหบริษัทเปนนายหนาซื้อขาย
หลักทรัพยตองมีขอความท่ีแสดงดวยตัวอักษรท่ีมีขนาดเดนกวาขอความอ่ืน เพื่อเปนการเนนขอความ
ดังกลาว เพ่ือใหลูกคาทราบถึง
1. ความเส่ียงที่เกิดจากการเปล่ียนแปลงมูลคาของหลักทรัพย หรือหลักประกันอันอาจมีผลใหลูกคา
ขาดทุนหรือตองวางหลักประกันเพิ่มเติมตามจํานวนท่ีกําหนด
2. การท่ีลูกคาอาจถูกบริษัทหลักทรัพยดําเนินการในเร่ืองตอไปน้ี หากลูกคาไมชําระราคา ไมสงมอบ
หลักทรัพย หรือไมวางหลักประกันภายในระยะเวลาที่กําหนด
■ การบังคับหลักประกัน
■ การบังคับขายหลักทรัพย (forced sale) หรือการบังคับซ้ือคืนหลักทรัพย (buy in)
■ การระงับการชําระเงินที่ลูกคามีสิทธิไดรับจากบริษัทหลักทรัพย เพื่อนํามาชําระหนี้ท่ีลูกคาคาง
ชําระ
■ การบอกเลิกสัญญา สัญญาที่บริษัทหลักทรัพยทํากับลูกคารายยอยตองไมมีขอความตอนใดท่ี
ทําใหบริษัทหลักทรัพยสามารถปฏิเสธความรับผิดตอลูกคาจากการกระทําหรือการละเวนการ
กระทําโดยจงใจหรือประมาทเลินเลอของบริษัทหลักทรัพยหรือพนักงานของบริษัทหลักทรัพย
3. ข้ันตอนและวิธีการในการซื้อขายหลักทรัพยใหแกลูกคา ใหเปนไปตามลําดับกอนหลังรวมท้ัง
เง่ือนไขในการซ้ือขาย ตองกําหนดข้ันตอนและวิธีการในการแกไขรายการซ้ือขายหลักทรัพยของ
ลูกคาใหชัดเจนเปนลายลักษณอักษร
• ประเภทบัญชีซื้อขาย
บัญชีเงินสด (cash account)
เปนบัญชีสําหรับลูกคาท่ีตองการซื้อหลักทรัพย โดยชําระคาหลักทรัพยเต็มจํานวน ดวยเงินสด
โดยบัญชีเงินสดน้ี บริษัทนายหนาจะพิจารณาอนุมัติวงเงินท่ีเหมาะสมกับฐานะการเงินและความสามารถ
ในการชําระหนี้ของลูกคา โดยที่บริษัทนายหนาจะไมมีการปลอยเงินกูใดๆ แกลูกคา สําหรับการซ้ือขาย
ผานบัญชีเงินสด มีขอกําหนดวาลูกคาจะตองชําระราคาคาซ้ือหลักทรัพยใหแกนายหนาซื้อขายหลักทรัพย
ทันที หรือภายใน 2 วันทําการนับจากวันท่ีสั่งซ้ือหลักทรัพย6 และบริษัทนายหนาซื้อขายหลักทรัพยจะสงมอบ
เงินคาขายหลักทรัพยใหแกลูกคาท่ีขายหลักทรัพยในวันทําการท่ี 3 นับแตวันท่ีส่ังขายหลักทรัพย โดยบัญชี
เงินสดนี้แบงออกไดเปน 2 แบบ คือ
6 เน่ืองจาก บริษัท สํานักหักบัญชี (ประเทศไทย) จํากัด จะปรับวันชําระราคาและสงมอบหลักทรัพยเปนวันทําการที่
สองนับจากวันที่ซ้ือขาย (T+2) เร่ิมแตวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2561 เปนตนไป ดังน้ันการข้ึนเครื่องหมาย X ก็จะ
ปรับเปน 2 วันทําการดวยเชนกัน
162 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
■ บัญชีเงินสดปกติ (normal cash) คือ บัญชีท่ีไดมีการกําหนดวงเงินแกลูกคาโดยพิจารณาจาก
ขอมูลตางๆ เชน หนาที่การงาน รายไดประจํา ประวัติ ฐานะและหลักฐานทางการเงิน เปนตน
ทั้งน้ี ลูกคาตองชําระคาซ้ือหลักทรัพยภายใน 2 วันทําการถัดจากวันท่ีซื้อหลักทรัพย และบริษัท
นายหนาซื้อขายหลักทรัพยจะสงมอบคาขายหลักทรัพยใหแกลูกคาภายในวันทําการที่ 2 ถัดจาก
วันท่ีขายหลักทรัพย โดยลูกคาสามารถขอขยายวงเงินในการซ้ือขายได ทั้งน้ี เปนไปตามนโยบาย
การพิจารณาอนุมัติวงเงินซื้อขายหลักทรัพยของบริษัทนายหนาซื้อขายหลักทรัพย
■ บัญชีเงินสดแบบมีหลักประกันเต็มจํานวน (cash balance) เปนบัญชีท่ีวงเงินซ้ือขายหลักทรัพย
จะเปล่ียนไปตามจํานวนเงินคงเหลือท่ีลูกคาฝากไวกับบริษัทนายหนาซ้ือขายหลักทรัพยหักดวย
มูลคาซ้ือขายหลักทรัพยที่ยังไมไดชําระราคา
บัญชีมารจิ้น (margin account)
ปจจุบันตลาดหลักทรัพยฯ ไดนําระบบเครดิตบาลานซ (credit balance system) มาใช สําหรับ
ลูกคาที่ตองการกูยืมเงินจากบริษัทหลักทรัพยเพ่ือซ้ือหลักทรัพย หรือตองการยืมหลักทรัพยเพ่ือขายชอรต
โดยบัญชีมารจิ้นเปนการเพ่ิมอํานาจในการลงทุนในหลักทรัพยใหกับผูลงทุนโดยมีการจัดการกับความเส่ียง
ในระดับที่เหมาะสม
ระบบ credit balance เปนระบบการใหกูยืมเงินเพ่ือซื้อหลักทรัพยที่พิจารณาสถานะของลูกคาและ
สภาวะของการลงทุนในลักษณะเปน portfolio โดยไมตองคํานึงถึงตนทุนของแตละหลักทรัพย โดยกําหนด
ใหลูกคานําเงินสดหรือหลักทรัพยอ่ืนๆ ท่ีกําหนดไวมาวางเปนหลักประกันการชําระหน้ี โดยมีมูลคาอยางนอย
เทากับอัตรามารจิ้นเร่ิมตน (initial margin) ตามที่ตลาดหลักทรัพยฯ กําหนด (คือ มูลคาหลักทรัพยท่ีซ้ือหรือ
ขายชอรต x อัตรามารจิ้นเริ่มตน) หากจํานวนเงินสดที่ลูกคาวางเปนหลักประกันสูงกวายอดหนี้ จะเรียกวา
credit balance ลูกคาก็จะไดรับดอกเบ้ียจากบริษัทหลักทรัพย ในทางกลับกันหากยอดหนี้สูงกวาเงินสดที่
วางเปนประกัน จะเรียกวา debit balance ลูกคาก็ตองจายดอกเบ้ียเงินกูยืมใหบริษัทหลักทรัพย
นอกจากน้ีหลักทรัพยที่ลูกคาซื้อในบัญชี credit balance จะตองมีการปรับมูลคาตามราคาตลาด
(mark to market) ทุกวันเพื่อใหสะทอนถึงมูลคาที่เปนจริงตามราคาตลาดท่ีเปลี่ยนแปลงไป ซ่ึงทําให
อํานาจซื้อหลักทรัพย (purchasing power) ของลูกคาแปรผันตามมูลคาตลาดของหลักทรัพย หากราคา
ของหลักทรัพยที่ซื้อไวปรับตัวสูงข้ึนจะมีผลใหกําลังซื้อของลูกคาเพิ่มสูงขึ้นเทากับมูลคาท่ีสูงข้ึนของหลักทรัพย
แตถาหลักทรัพยท่ีซ้ือไวมีราคาลดลง กําลังซื้อของลูกคาน้ันก็จะลดลงตามมูลคาหลักทรัพยท่ีลดลง
การลงทุนดวยระบบมารจิ้นมีความซับซอน สิ่งท่ีตองระวังอยูที่วงเงินกูท่ีลูกคาใชลงทุนอยูน้ันสามารถ
เพ่ิมข้ึนหรือลดลงตลอดเวลา และอาจรวดเร็วรุนแรงตามสภาพการณของหลักทรัพยท่ีลูกคาถือ ดังนั้น จึงควร
ศึกษากฎระเบียบอยางละเอียด โดยเฉพาะในกรณีเมื่อราคาตลาดของหลักทรัพยลดต่ําลงมาจนต่ํากวา
มูลคาหลักประกันที่ตราไว บริษัทหลักทรัพยตองเรียกใหลูกคานําเงินหรือทรัพยสินมาวางเปนประกันเพิ่ม
ตลอดจนการบังคับขายหุนในบัญชีลูกคาซ่ึงกอใหเกิดความเสียหายในการลงทุนดวย
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 163
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
4.3 การกํากับดูแลการซ้ือขายหลักทรัพย
ตลาดหลักทรัพยฯ ใหความสําคัญกับการกํากับดูแลการซ้ือขายหลักทรัพยในการสรางความเปนธรรม
ความโปรงใสในการซื้อขาย รวมถึงการคุมครองผูลงทุน และผูเก่ียวของทุกฝายในการซ้ือขายหลักทรัพย
เพ่ือสรางความเช่ือมั่นใหกับตลาดทุน
4.3.1 ความสําคัญของการกํากับดูแลการซื้อขาย
หนึ่งในภารกิจท่ีสําคัญของตลาดหลักทรัพยฯ คือ การสรางความเช่ือมั่นใหเกิดขึ้นตอผูลงทุน เน่ืองจาก
การซ้ือขายหลักทรัพยน้ันเปนการซื้อขายผานระบบของตลาดหลักทรัพยฯ ซ่ึงผูที่จะทําการซ้ือและผูท่ีจะทําการ
ขายตางไมทราบวาฝายตรงขามเปนบุคคลใด และมีวัตถุประสงคใดในการซ้ือขายหลักทรัพยนั้น ดังนั้น
สิ่งเดียวที่จะทําใหผูลงทุนเกิดความเชื่อมั่นในการซ้ือขายหลักทรัพยนั้น ตลาดหลักทรัพยฯ จึงจําเปนตองมี
การกํากับดูแลการซ้ือขายหลักทรัพยใหเกิดความยุติธรรม โปรงใส นาเชื่อถือ และถูกตอง เพื่อคุมครอง
ประโยชนใหแกผูลงทุนและผูท่ีเก่ียวของทุกฝาย และหากการซื้อขายหลักทรัพย ณ ขณะใดท่ีมีความผิดปกติ
เกิดขึ้นซ่ึงอาจนํามาซึ่งความไมนาเชื่อถือ หรือความไมเปนธรรมในการซื้อขายแลว ตลาดหลักทรัพยฯ
จะดําเนินการตรวจสอบและพิจารณาความผิดกับผูที่เกี่ยวของตอไป
การกํากับดูแลการซ้ือขายหลักทรัพยยังมีความสําคัญตอหนวยงานตางๆ ของตลาดทุน ไมวาจะเปน
บริษัทสมาชิก (brokers) บริษัทจดทะเบียน (listed companies) และระบบเศรษฐกิจของประเทศ ดังน้ี
ความสําคัญตอบริษัทสมาชิก
การกํากับดูแลการซื้อขายที่มีประสิทธิภาพ นาเช่ือถือ จะทําใหผูลงทุนทําการซื้อขายหลักทรัพยใน
ปริมาณที่มากขึ้น สงผลตอมูลคาธุรกรรมและคาธรรมเนียมท่ีบริษัทสมาชิกจะไดรับ และยังทําใหบริษัทสมาชิก
สามารถเสริมบริการตางๆ รวมถึงการออกบทวิเคราะหที่ดีใหกับลูกคาไดมากขึ้น
ความสําคัญตอบริษัทจดทะเบียน
การกํากับดูแลการซ้ือขายที่ดีจะทําใหบริษัทจดทะเบียนเกิดความสนใจท่ีจะนําหุนมาจดทะเบียนใน
ตลาดหลักทรัพยฯ มากข้ึน เน่ืองจากการซ้ือขายที่ยุติธรรม โปรงใส จะทําใหบริษัทจดทะเบียนเกิดความเช่ือ
ม่ันวาราคาหุนของบริษัทจะสะทอนผลการดําเนินการของบริษัทไดอยางมีประสิทธิภาพ และผูถือหุนของบริษัท
จะไดรับประโยชนจากการถือหุนของบริษัทอยางเต็มท่ี
164 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ความสําคัญตอผูลงทุน
ตลาดทุนถือเปนชองทางการออมอีกชองทางหน่ึงที่ผูลงทุนซึ่งมีเงินออมเหลือสามารถนําเงินออม
สวนเกินของตนเองมาลงทุนเพื่อใหไดรับผลตอบแทนตามที่ผูลงทุนไดต้ังเปาหมายไว ดังน้ันการสรางความ
ยุติธรรมในการซ้ือขายหลักทรัพย ตลอดจนการสรางความนาเช่ือถือในระบบการซื้อขายของตลาดหลักทรัพยฯ
จึงเปนปจจัยที่สําคัญอันนํามาซ่ึงความเชื่อถือของผูลงทุนท่ีจะเขามาซื้อขายหลักทรัพยประเภทตางๆ ใน
อนาคต และสงผลใหตลาดทุนมีการพัฒนา และเติบโตขึ้นในระยะยาว
ความสําคัญตอตลาดทุนและระบบเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศ
การกํากับดูแลการซื้อขายท่ีมีประสิทธิภาพจะทําใหเกิดความเช่ือมั่นตอระบบการลงทุนของประเทศ
ผูที่มีเงินออมจะใหความสนใจลงทุนผานการลงทุนในหลักทรัพย หรืออาจลงทุนทางออมผานกองทุนรวม
(ที่เนนลงทุนในหลักทรัพย) มากขึ้น ทําใหความม่ังคั่งของประชากรในประเทศมีมากขึ้นสงผลตอเสถียรภาพ
ของเศรษฐกิจโดยรวม
นอกจากนี้ การกํากับดูแลการซื้อขายยังมีสวนชวยใหเกิดภาพลักษณท่ีดีตอประเทศในการเปน
กลไกสวนสําคัญของความเชื่อมั่นตอระบบการเงินโดยรวม ซึ่งจะทําใหผูลงทุนและหนวยงานท่ีเกี่ยวของจาก
ตางประเทศเกิดความเช่ือถือตอระบบการเงินของประเทศและมีการติดตอทําธุรกรรมมากขึ้น
4.3.2 ลักษณะการซื้อขายที่ไมเปนธรรม
ลักษณะของการซ้ือขายหลักทรัพยท่ีไมเปนธรรมอันอาจนําไปสูการกระทําความผิดนั้น ในท่ีนี้สามารถ
แบงออกเปน 2 สวนคือ
1. การกระทาํ ทเี่ ปน ความผดิ ตามขอ บงั คบั ของตลาดหลกั ทรพั ยฯ ทเ่ี กย่ี วขอ งกบั การซอื้ ขายหลกั ทรพั ย
2. การกระทําท่ีเปนความผิดตามขอกฎหมาย คือ พระราชบัญญัติหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย
พ.ศ. 2535
การกระทําท่ีเปนความผิดตามขอบังคับของตลาดหลักทรัพยฯ ท่ีเก่ียวของกับการซ้ือขาย
ตามขอบังคับของตลาดหลักทรัพยฯ เรื่อง การซ้ือขาย การชําระราคา และการสงมอบหลักทรัพย
ในตลาดหลักทรัพย (ฉบับท่ี 2) ป พ.ศ. 2542 ลงวันท่ี 31 สิงหาคม พ.ศ. 2542 ไดนําไปสูการออกขอบังคับ
ท่ีเกี่ยวกับการสงคําส่ังซื้อขายหลักทรัพยที่ไมเหมาะสม หรือ false market ซึ่งเปนลักษณะของ
การเสนอซื้อหรือเสนอขายหลักทรัพย หรือซ้ือหรือขายหลักทรัพยที่อาจมีหรือมีผลทําใหราคา หรือปริมาณ
การซ้ือขายของหลักทรัพยเปล่ียนแปลงไป หรือไมมีการเปล่ียนแปลงอันไมตรงตอสภาพปกติของตลาด
โดยการกระทําลักษณะดังกลาวรวมถึงการซ้ือขายลักษณะดังตอไปนี้
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 165
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
• การซ้ือหรือขายหลักทรัพยที่ทําใหราคาเปดหรือราคาปดของหลักทรัพยน้ัน หรือดัชนีราคาหุน
ตลาดหลักทรัพย (SET index) สูงข้ึนหรือลดลงผิดไปจากสภาพปกติของตลาด
• การซ้ือและขายหลักทรัพยที่ผูซ้ือและผูขายในรายการน้ันเปนบุคคลคนเดียวกัน หรือการซ้ือและ
ขายหลักทรัพยในขณะเดียวกันหรือในวันเดียวกัน ท่ีทําใหมูลคาการซ้ือหลักทรัพยน้ันของผูซ้ือ
และมูลคาการขายหลักทรัพยของผูขายที่เกี่ยวของกับผูซ้ือเทากันหรือใกลเคียงกัน (wash sales)
• การซื้อหรือขายหลักทรัพยโดยมีการสมรูรวมคิดกันเพื่อประโยชนรวมกันหรือตางไดรับประโยชน
จากการเปลี่ยนแปลงหรือไมเปลี่ยนแปลงของราคาหลักทรัพย (pool) โดยการสมรูรวมคิดให
พิจารณาจากพฤติกรรมการซ้ือขายหลักทรัพย หรือความสัมพันธทางธุรกิจ หรือความสัมพันธ
ทางการคาเปนสําคัญ
• การซื้อหรือขายหลักทรัพยในลักษณะตอเนื่องไมวาจะโดยบุคคลเดียวกันหรือบุคคลหลายคน
โดยราคาของหลักทรัพยที่เปลี่ยนแปลงหรือไมเปลี่ยนแปลงน้ัน เปนประโยชนตอฐานะตามบัญชี
การลงทุนของบุคคลใดบุคคลหน่ึงหรือทุกบุคคลที่มีความสัมพันธกันในทางใดทางหนึ่ง (series of
transaction) โดยความสัมพันธดังกลาวใหพิจารณาจากพฤติกรรมการซื้อขายหลักทรัพยของ
บุคคลเหลานั้นเปนสําคัญ
• การซื้อหลักทรัพยเพ่ือมิใหบุคคลอ่ืนสามารถสงมอบหลักทรัพยตามหนาที่ท่ีเกิดจากการที่บุคคล
อ่ืนนั้นขายหลักทรัพยในตลาดหลักทรัพยฯ หรือตามหนาท่ีซึ่งบุคคลอ่ืนนั้นมีตามขอตกลงอื่นท่ี
ชอบดวยกฎหมาย (cornering)
• การซ้ือหรือขายหุนอางอิงในขณะเดียวกันหรือในวันเดียวกันกับที่ขายหรือซื้อใบสําคัญแสดงสิทธิ
ท่ีจะซ้ือหุนหรือใบสําคัญแสดงสิทธิอนุพันธของหุนน้ัน โดยราคาหรือปริมาณการซ้ือขายหุนอางอิง
ที่เปลี่ยนแปลงไปหรือไมมีการเปล่ียนแปลงน้ันเปนประโยชนตอฐานะตามบัญชีการลงทุน
ของบุคคลนั้นหรือบุคคลอ่ืนท่ีมีความสัมพันธกันในทางใดทางหนึ่งหรือในทางกลับกัน (mini-
manipulation) โดยความสัมพันธดังกลาวใหพิจารณาจากพฤติกรรมการซื้อขายหลักทรัพยของ
บุคคลเหลาน้ันเปนสําคัญ
• การซ้ือหรือขายหลักทรัพยโดยบุคคลใดหรือผูท่ีสมรูรวมคิดไดแพรขาวเก่ียวกับขอเท็จจริงใดๆ
อันอาจทําใหบุคคลอ่ืนเขาใจวาหลักทรัพยใดจะมีราคาสูงข้ึนหรือลดลง โดยขอเท็จจริงน้ันยังไมได
มีการแจงตอตลาดหลักทรัพยฯ โดยผูมีหนาท่ีตองแจง (false dissemination) ท้ังนี้การสมรูรวมคิด
ใหพิจารณาจากพฤติกรรมการซ้ือขายหลักทรัพย ความสัมพันธทางธุรกิจหรือความสัมพันธ
ทางการคาเปนสําคัญ
การกํากับดูแลและการตรวจสอบการสงคําสั่งที่ไมเหมาะสม (false market) อันเปนการฝาฝน
ขอบังคับของตลาดหลักทรัพยฯ นั้น หากตลาดหลักทรัพยฯ ตรวจสอบพบการกระทําท่ีเขาขายตามลักษณะ
ดังกลาวขางตนก็จะดําเนินการตรวจสอบ และลงโทษทางปกครองตามขอบังคับของตลาดหลักทรัพยฯ ตอไป
166 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
การกระทําที่เปนความผิดตามขอกฎหมาย (พ.ร.บ.หลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย)
พระราชบัญญัติหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย พ.ศ. 2535 แกไขเพ่ิมเติมฉบับท่ี 5 พ.ศ. 2559
หมวด 8 เรื่องการกระทําอันไมเปนธรรมเก่ียวกับการซ้ือขายหลักทรัพยและการเขาถือหลักทรัพยเพื่อครอบงํา
กิจการ ในสวนท่ี 1 การปองกันการกระทําอันไมเปนธรรมเก่ียวกับการซื้อขายหลักทรัพย ไดกลาวถึงลักษณะ
ของการกระทําอันไมเปนธรรมในการซ้ือขายหลักทรัพย โดยสามารถแบงออกไดเปน 3 ลักษณะ ไดแก
1. การเผยแพรขาวหรือหรือขอความอันสงผลตอการซื้อขายหลักทรัพยในตลาดหลักทรัพยฯ
(misstatement) ตามมาตรา 240 ไดระบุวา
“หามมิใหบุคคลใดบอกกลาว เผยแพร หรือใหคํารับรองขอความอันเปนเท็จ หรือขอความอันอาจ
กอใหเกิดความสําคัญผิดในสาระสําคัญเก่ียวกับฐานะทางการเงิน ผลการดําเนินงาน ราคาซื้อขายหลักทรัพย
หรือขอมูลอื่นใดท่ีเก่ียวกับบริษัทท่ีออกหลักทรัพย โดยประการท่ีนาจะทําใหมีผลกระทบตอราคาหลักทรัพย
หรือตอการตัดสินใจลงทุนในหลักทรัพย”
2. การหามมิใหบุคคลซึ่งรูขอมูลหรือครอบครองขอมูลภายใน ใชขอมูลภายในเพ่ือซ้ือหรือขาย
หลักทรัพย (insider trading) หรือเปดเผยขอมูลภายในแกบุคคลอ่ืน (inside information) เชน กรรมการ
ผูบริหาร หรือผูมีอํานาจควบคุมกิจการ พนักงานหรือลูกจาง บุคคลซึ่งอยูในฐานะท่ีสามารถรูขอมูลภายใน
กรรมการ อนุกรรมการ ของบริษัทที่ออกหลักทรัพย เปนตน (รายละเอียดระบุไวในมาตรา 242-244)
3. การสรางราคาหลักทรัพย หรือ การปนหุน (market manipulation) ตามมาตรา 244/3, 244/5,
244/7 ไดมีขอกําหนดในการหามการซื้อขายหลักทรัพยโดยอําพรางเพ่ือใหบุคคลอ่ืนเขาใจผิดเกี่ยวกับราคา
หรือปริมาณการซื้อขายหลักทรัพย โดยมีเจตนาหลอกลวงใหผูอื่นเขาใจผิดเก่ียวกับการปรับตัวเพ่ิมขึ้น
หรือลดลงของราคาและปริมาณการซื้อขายของหลักทรัพยนั้นๆ และคาดหวังผลประโยชนจากการกระทํา
การดังกลาวขางตน
4.3.3 หลักการและแนวทางการกํากับดูแล
หลักการกํากับดูแลการซื้อขายหลักทรัพย
การกํากับดูแลการซ้ือขายของตลาดหลักทรัพยฯ จะยึดหลักการท่ีสําคัญ คือ การกํากับการซื้อขาย
ใหเกิดความเปนธรรม (fair trading) แกผูลงทุนและผูเก่ียวของทุกฝาย ท้ังน้ี การทําหนาที่ดังกลาวตางจาก
การจับผิดการซื้อขาย เน่ืองจากการจับผิดนั้นจะเปนลักษณะของการเฝาระวังและดําเนินการตามมาตรการ
ทกี่ าํ หนดไวเ มอื่ มคี วามผดิ ปกตใิ นการซอ้ื ขายเกดิ ขน้ึ แตก ารทาํ หนา ทกี่ าํ กบั ดแู ลการซอ้ื ขายของตลาดหลกั ทรพั ยฯ
จะเปนกระบวนการตั้งแตการพิจารณากรอบของการซื้อขายท่ีเขาขายความผิดปกติ การหามาตรการปองกัน
การซ้ือขายในลักษณะผิดปกติท่ีอาจเกิดข้ึน จากนั้นจึงจะทําการตรวจสอบเม่ือมีความผิดปกติในการซื้อขาย
เกิดข้ึนจริง
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 167
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
แนวทางการกํากับดูแลการซื้อขายหลักทรัพย
จากหลักการกํากับดูแลการซื้อขายขางตน จึงนําไปสูแนวทางในการกํากับดูแลการซ้ือขายหลักทรัพย
ท่ีตลาดหลักทรัพยฯ ดําเนินการ ซึ่งประกอบดวยแนวทาง 2 ประการ ไดแก
1. การปองกันไมใหเกิดการซ้ือขายหลักทรัพยท่ีไมเปนธรรม (prevention)
2. การติดตามและตรวจสอบการซื้อขายหลักทรัพย (investigation)
• การปองกันไมใหเกิดการซื้อขายหลักทรัพยท่ีไมเปนธรรม (prevention actions)
เพ่ือใหการซ้ือขายหลักทรัพยเปนไปอยางโปรงใส และยุติธรรมนั้น ตลาดหลักทรัพยฯ ไดกําหนด
มาตรการปองกันมิใหมีการกระทําท่ีอาจนําไปสูความผิดทั้งในเร่ืองการฝาฝนเกณฑของตลาดหลักทรัพยฯ
และ/หรือการกระทําผิดขอกฎหมายที่เก่ียวของ ดังนี้
1. มาตรการดูแลเก่ียวกับการสงคําสั่งไมเหมาะสม โดยตลาดหลักทรัพยฯ ไดดําเนินการทําความ
เขาใจกับบริษัทหลักทรัพยท่ีเปนสมาชิก เจาหนาท่ีรับอนุญาตในการสงคําส่ังซื้อขาย (trader) ผูแนะนํา
การลงทุน (investment consultants) หนวยงานกํากับดูแลของบริษัทหลักทรัพย (compliance unit)
และบุคคลอื่นๆ ท่ีเก่ียวของ ถึงแนวทางการสงคําส่ังซ้ือขายหลักทรัพย รวมถึงลักษณะของการสงคําสั่ง
ซื้อขายหลักทรัพยที่ไมเหมาะสมและอาจสงผลตอภาวะการซ้ือขายหลักทรัพย (false market) ท้ังนี้
เพื่อเปนการใหความรู และสรางความเขาใจแกบุคคลที่เก่ียวของในการซ้ือขายหลักทรัพย อยางไรก็ตาม
หากตลาดหลักทรัพยฯ ตรวจพบลักษณะของการสงคําส่ังท่ีไมเหมาะสม จะดําเนินการตรวจสอบและบังคับใช
บทลงโทษตามขอบังคับที่เกี่ยวของตามขั้นตอนตอไป
2. มาตรการแจงเตือนผูลงทุนกรณีการซ้ือขายหลักทรัพยมีความผิดปกติ (trading alert) เปนการ
แจงเตือนผูลงทุนเม่ือพบหลักทรัพยที่มีระดับราคาและปริมาณการซ้ือขายเปลี่ยนแปลงไปมากจากชวง
กอนหนา โดยมีเกณฑการพิจารณาจากขอมูลการซ้ือขายหลักทรัพยรายวัน โดยใชราคาและปริมาณ
การซื้อขายเปรียบเทียบกับปจจัยพ้ืนฐานของบริษัท ตลาดหลักทรัพยฯ จะเปดเผยขอมูล trading alert list
เปนรายวัน ในชวงเย็นหลังปดตลาด หรือ กอนเปดการซ้ือขายในวันทําการถัดไป พรอมสารสนเทศท่ีได
จากการสอบถามใหบริษัทจดทะเบียนชี้แจงสารสนเทศท่ีอาจสงผลตอราคาและปริมาณการซ้ือขายหลักทรัพย
ของตน ขอมูล trading alert list จะถูกแสดงในหัวขอเฉพาะบนหนาเว็บไซด (website) ของตลาดหลักทรัพยฯ
(www.set.or.th) และประกาศในระบบ SETSMART ของตลาดหลักทรัพยฯ
3. มาตรการกําหนดใหบริษัทหลักทรัพยท่ีเปนสมาชิกดําเนินการใหลูกคาของบริษัทหลักทรัพย
ซื้อหลักทรัพยดวยบัญชีแคชบาลานซ (cash balance) ซ่ึงลูกคาตองวางเงินสดทั้งจํานวน (100%) กอนทําการ
ซื้อขาย โดยมาตรการนี้จะใชดําเนินการในกรณีที่พบหลักทรัพยที่มีสภาพการซ้ือขายที่มีการเก็งกําไรสูง
โดยจะพิจารณาดําเนินมาตรการ cash balance ดังกลาวตามเกณฑท่ีกําหนดไว ท้ังนี้เพื่อเปนการลด
ความเสี่ยงแกผูลงทุน และบรรเทาความรอนแรงของการซื้อขายหลักทรัพยนั้น
168 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
4. มาตรการดําเนินการในกรณีที่ตลาดหลักทรัพยฯ ตรวจสอบ พบขอเท็จจริง และ/หรือเอกสาร
หลักฐานซ่ึงเชื่อไดวาบุคคลหรือกลุมบุคคลใดมีพฤติกรรมการซ้ือขายหลักทรัพยที่ทําใหราคาและ/หรือ
ปริมาณซื้อขายหลักทรัพยนั้นเปลี่ยนแปลงไปอยางรุนแรง หรือมีลักษณะของการซ้ือขายกระจุกตัวอยูใน
หลักทรัพยใดหลักทรัพยหนึ่งเปนจํานวนมากอยางมีนัยสําคัญ โดยตลาดหลักทรัพยฯ จะไดประสานงาน
ไปยังบริษัทหลักทรัพยเพื่อใหบริษัทหลักทรัพย ดูแล กํากับการซ้ือขายของบุคคล หรือกลุมบุคคลดังกลาว
เชน การพิจารณาปรับลดวงเงินท่ีบริษัทหลักทรัพยกําหนดใหลูกคา ดําเนินการใหลูกคาของบริษัทหลักทรัพย
ซื้อหลักทรัพยดวยบัญชีแคชบาลานซ (cash balance) เปนการชั่วคราว หรือการระงับการใหกูยืมเงินของ
บริษัทหลักทรัพยแกลูกคาเพ่ือซื้อหลักทรัพย หรือมาตราการอ่ืนใดท่ีเหมาะสม เปนตน
นอกจากน้ี ตลาดหลักทรัพยฯ ยังมีมาตรการในสวนท่ีเกี่ยวกับขอมูลขาวสารที่เก่ียวของกับบริษัท
จดทะเบียน กลาวคือ ในกรณีท่ีมีสารสนเทศท่ีอาจสงผลกระทบตอการปรับตัวของราคา และ/หรือปริมาณ
ซื้อขายหลักทรัพยอยางมีนัยสําคัญ เชนขาวลือเก่ียวกับการควบรวมกิจการ การเปดเผยตัวเลขกําไร
ผานส่ือใดสื่อหนึ่งในชวงเวลาใกลกับการประกาศผลการดําเนินงานของบริษัทรายไตรมาส หรือรายปของ
ผูบริหารกอนท่ีจะแจงผานตลาดหลักรัพยฯ เปนตน ตลาดหลักทรัพยฯ จะดําเนินการเพ่ือใหบริษัทจดทะเบียน
นั้นช้ีแจงขอเท็จจริงเกี่ยวกับขาวลือดังกลาวโดยเร็ว เพ่ือใหผูลงทุนไดรับทราบขอมูลที่เปนทางการอยาง
ครบถวน เทาเทียมกันและทั่วถึงกอนการตัดสินใจลงทุน เพ่ือเปนการปองกันการใชขอมูลภายในของบริษัท
(inside information) เพื่อการแสวงหาผลประโยชน หรือการเอาเปรียบผูลงทุนรายอื่นของบุคคลวงใน
(insider) หรือผูที่รูขอมูลภายในดังกลาว
การดําเนินการเก่ียวกับการดูแลและสนับสนุนการเปดเผยสารสนเทศของบริษัทจดทะเบียนใน
ตลาดหลักทรัพยฯ เปนแนวทางหน่ึงท่ีสําคัญในการสนับสนุนใหขอมูลขาวสารสามารถเผยแพรสูผูลงทุน
ไดอยางถูกตอง รวดเร็ว ทันตอเหตุการณ อันจะกอใหเกิดความมีประสิทธิภาพ ความนาเช่ือถือ โปรงใส
และยุติธรรมในตลาดหลักทรัพยฯ ไดในระยะยาว
• การติดตามและตรวจสอบการซื้อขายหลักทรัพย (investigation)
การตรวจสอบการซ้ือขายเปนอีกแนวทางหนึ่งท่ีสําคัญในการกํากับดูแลการซื้อขาย โดยหากพบวา
ลักษณะการซ้ือขายใดเขาขายการกระทําความผิดในการซื้อขายหลักทรัพย ตลาดหลักทรัพยฯ จะดําเนินการ
ตรวจสอบ เพื่อเขาสูกระบวนการพิจารณาลงโทษทางวินัยและคดีตอไป
นอกจากน้ี หากตลาดหลักทรัพยฯ พบวามีการกระทําท่ีเขาขายความผิดตามขอกฎหมายที่เกี่ยวของ
เชน พระราชบัญญัติหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย พ.ศ. 2535 และพระราชบัญญัติสัญญาซ้ือขายลวงหนา
พ.ศ. 2546 จะดําเนินการสงเรื่องการกระทําความผิดดังกลาวไปยังสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. เพ่ือ
ดําเนินการตรวจสอบและลงโทษตามกฎหมายตอไป
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 169
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
รูปท่ี 4-3 กระบวนการตรวจสอบการซ้ือขายหลักทรัพยของตลาดหลักทรัพยฯ
)6 /)5 '5"& Ĝ '+
" u¾·ÄÆ
6 '4 A'1ëI 'ę1 A'é& 1I ; G
&< 8 /6 E%"Ę +6% ċ 8
)6 /) 5 '5"&Ĝ 7A 8 6' '+
.1
ċ ę1 5 5 )6 /)5 '"5 &Ĝ A'I1ë '1ę A'&é 1 ;I G
7A 8 6') C - 6 +è &5 .7 5 6
C & )6 /)5 '"5 &3Ĝ 4 ''% 6' )
การดําเนินการตรวจสอบและติดตามการกระทําความผิด สามารถทําได 2 ลักษณะคือ
1. การตรวจสอบและติดตามการซ้ือขายดวยระบบคอมพิวเตอร
2. การตรวจสอบและติดตามรายการซ้ือขายโดยใชเจาหนาที่ทําการวิเคราะหขอมูลรายการซ้ือขาย
• การตรวจสอบและติดตามการซื้อขายดวยระบบคอมพิวเตอร
ตลาดหลักทรัพยฯ ไดมีการพัฒนาและปรับปรุงระบบการกํากับและตรวจสอบการซ้ือขายอยางตอเนื่อง
เพื่อใหสามารถติดตามและกํากับดูแลการซื้อขายหลักทรัพยใหเปนไปอยางเปนธรรม (fair trade) โดยระบบ
ดังกลาว เรียกวาระบบ WATCHs (Warning Abnormal Trading & Catching Hostile System)
WATCHs เปนระบบการกํากับและตรวจสอบการซ้ือขายท่ีชวยใหสามารถติดตามสภาพการซ้ือขาย
ไดแบบ real time และยังสามารถคนหาขอมูลยอนหลังในชวงเวลาท่ีตองการได ดวย function หลักที่สําคัญ
ท่ีสามารถแสดงและประมวลผล เชน
■ แสดงภาพรวมของท้ังตลาด (index) และรายหลักทรัพย เชน การเปล่ียนแปลงของราคาและ
ปริมาณการซ้ือขายแบบ real time
■ แสดงการเตือน (alert) รายหลักทรัพย เม่ือพบการเคล่ือนไหวของราคาและปริมาณท่ีผิดปกติ
ไปจากลักษณะการเคลื่อนไหวของหลักทรัพยน้ันๆ ในอดีต รวมถึงการเคลื่อนไหวท่ีผิดไปจาก
คาสถิติท่ีกําหนดไว
■ สามารถคนหาสภาพการซ้ือขายท้ังแบบ real time และแบบยอนหลัง (historical) ของหลักทรัพย
ที่มีสภาพผิดปกติได เปนตน
170 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ดังน้ัน ระบบ WATCHs จึงมีสวนสําคัญที่จะชวยใหเจาหนาท่ีสามารถสังเกตการซื้อขายไดแบบ real
time ซ่ึงจะชวยใหมีการปองปราม (preventive actions) การซื้อขายท่ีไมเปนธรรมไดอยางทันเหตุการณ
จึงเปนระบบที่มีประสิทธิภาพและไดรับการยอมรับ และใชในการกํากับดูแลการซื้อขายในหลายประเทศ
ทั่วโลก
• การตรวจสอบและติดตามรายการซื้อขายโดยใชเจาหนาท่ีทําการวิเคราะหขอมูล
รายการซ้ือขาย
นอกจากขอมูลท่ีไดรับจากการติดตามการซ้ือขายดวยระบบคอมพิวเตอรแลว ตลาดหลักทรัพยฯ
ยังอาจไดรับขอมูลจากการใหขอมูล และ/หรือการรองเรียนของผูลงทุนผานทางชองทางการเปดรับขอรองเรียน
ของตลาดหลักทรัพยฯ และตลาดหลักทรัพยฯ ไดทําการตรวจสอบเบื้องตนแลวพบวาขอมูล และ/หรือรายการ
ซื้อขายหลักทรัพยดังกลาวมีเหตุอันควรเช่ือไดวาจะมีการกระทําท่ีเขาขายการกระทําอันไมเปนธรรมในการ
ซื้อขายหลักทรัพย
ตลาดหลักทรัพยฯ จะทําการตรวจสอบพฤติกรรมการสงคําสั่งซ้ือขายในชวงเวลาของหลักทรัพย
น้ันๆ เพ่ือใหไดขอเท็จจริงตางๆ เชน การสงคําสั่งซื้อขายหลักทรัพยมาจากบริษัทหลักทรัพยแหงใดบาง
มีสารสนเทศอื่นใดที่อาจเปนมูลเหตุจูงใจในการกระทําความผิดหรือไม และขอมูล ขอเท็จจริงอื่นใดอันจะเปน
ประโยชน และเก่ียวของกับการตรวจสอบ เปนตน จากน้ันหากตลาดหลักทรัพยฯ พิจารณาแลวพบวายังมี
มูลเหตุที่เช่ือไดวาจะมีการกระทําความผิดตามขอกฎหมายก็จะทําการสงเร่ืองไปยังสํานักงานคณะกรรมการ
ก.ล.ต. เพ่ือดําเนินการตรวจสอบและลงโทษตอไป
4.3.4 บทกําหนดโทษสําหรับการกระทําที่กอใหเกิดความไมเปนธรรมในการซื้อขายหลักทรัพย
ในสวนของการกําหนดโทษสําหรับการซื้อขายหลักทรัพยท่ีกอใหเกิดความไมเปนธรรม และสราง
ผลกระทบตอบุคคลอ่ืนนั้นสามารถแบงการพิจารณาออกไดเปน 2 สวน คือ
1. บทกําหนดโทษที่เก่ียวของกับความผิดตามขอบังคับของตลาดหลักทรัพยฯ ที่เก่ียวของกับการ
ซ้ือขายหลักทรัพย
2. บทกําหนดโทษท่ีเกี่ยวของกับการกระทําอันไมเปนธรรมในการซ้ือขายหลักทรัพยท่ีเปนความผิด
ตามพระราชบัญญัติหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 171
กลไกการซื้อขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
บทกําหนดโทษท่ีเกี่ยวของกับความผิดตามขอบังคับของตลาดหลักทรัพยฯ ที่เก่ียวของกับ
การซื้อขายหลักทรัพย
การดําเนินการของตลาดหลักทรัพยฯ หากตรวจสอบพบการกระทําท่ีเปนการฝาฝนขอบังคับท่ี
เกี่ยวของกับการซื้อขายหลักทรัพย เม่ือตลาดหลักทรัพยฯ ไดรวมรวบหลักฐาน ขอเท็จจริงท่ีเกี่ยวของกับ
การกระทําความผิดก็จะดําเนินการพิจารณาโดยคณะกรรมการชุดหนึ่งของตลาดหลักทรัพยฯ ท่ีถูกแตงต้ัง
ขึ้นเพื่อพิจารณาการลงโทษตามบทกําหนดโทษที่เก่ียวของ การพิจารณาดําเนินการลงโทษในสวนของ
ตลาดหลักทรัพยฯ จะเปนการลงโทษในสวนท่ีเก่ียวของกับบริษัทหลักทรัพยท่ีเปนสมาชิก เจาหนาที่ผูสง
คําสั่งซื้อขายหลักทรัพย (trader) เปนตน
ท้ังน้ีตลาดหลักทรัพยฯ โดยกรอบอํานาจตามขอกฎหมายจะไมสามารถลงโทษผูลงทุนและ/หรือ
บุคคลอ่ืนใดท่ีอยูนอกเหนือการกํากับดูแลของตลาดหลักทรัพยฯ สําหรับโทษที่กําหนดน้ันคณะกรรมการที่
ตลาดหลักทรัพยฯ แตงตั้งข้ึนจะเปนผูพิจารณาบทลงโทษ ซึ่งจะเปนไปในรูปแบบของการภาคทัณฑ การปรับ
เปนจํานวนเงิน การพักการปฏิบัติงาน เปนตน
บทกาํ หนดโทษทเี่ กยี่ วขอ งกบั การกระทาํ อนั ไมเ ปน ธรรมในการซอ้ื ขายหลกั ทรพั ยท เ่ี ปน ความผดิ
ตามพระราชบัญญัติหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย
ในกรณีที่ตลาดหลักทรัพยฯ สงเร่ืองกรณีการตรวจสอบใหกับสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. หาก
ตอมาสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ตรวจสอบพบขอเท็จจริงอันเช่ือไดวาบุคคลหรือกลุมบุคคลน้ันได
กระทําความผิดเกี่ยวกับการกระทําอันไมเปนธรรมในการซ้ือขายหลักทรัพยตามพระราชบัญญัติหลักทรัพย
และตลาดหลักทรัพย พ.ศ. 2535 การดําเนินคดีกับผูกระทําความผิดจะเปนไปได 2 ทาง คือ การดําเนิน
คดีอาญาหรือการดําเนินมาตรการลงโทษทางแพง (civil sanction) โดยสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต.
จะพิจารณาความเหมาะสมของแตละคดีวาควรดําเนินคดีอาญาหรือดําเนินมาตรการลงโทษทางแพงกับ
ผูกระทําความผิด ซ่ึงในการพิจารณาวาจะเลือกใชมาตรการลงโทษใด สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต.
จะคํานึงถึงความรายแรงของการกระทําความผิด ผลกระทบตอตลาดทุน พยานหลักฐานที่อาจนํามาใชพิสูจน
ความผิด และความคุมคาในการดําเนินมาตรการนั้นๆ หากสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. พิจารณาแลว
เห็นวาควรดําเนินคดีอาญากับผูกระทําความผิด ก็จะดําเนินการกลาวโทษตอพนักงานสอบสวน แตหาก
เห็นวาควรดําเนินมาตรการลงโทษทางแพง ก็จะเสนอเรื่องใหคณะกรรมการพิจารณามาตรการลงโทษ
ทางแพง ใหความเห็นชอบในการดําเนินมาตรการลงโทษทางแพงกับผูกระทําความผิด หากคณะกรรมการฯ
ไมเห็นชอบดวย สํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. จะดําเนินการกลาวโทษไปยังพนักงานสอบสวนเพื่อ
ดําเนินคดีอาญากับผูกระทําความผิดตอไป แตหากคณะกรรมการฯ เห็นชอบดวย สํานักงานคณะกรรมการ
ก.ล.ต. ก็จะฟองคดีขึ้นสูศาลแพงเพื่อกําหนดมาตรการลงโทษทางแพงกับผูกระทําความผิดตอไป ทั้งนี้
มาตรการลงโทษทางแพง ไดแก 1) คาปรับทางแพง 2) ชดใชเงินในจํานวนท่ีเทากับผลประโยชนที่ไดรับ
172 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
หรือพึงไดรับจากการกระทําความผิด 3) หามเขาซื้อขายหลักทรัพยในตลาดหลักทรัพยหรือศูนยซ้ือขาย
หลักทรัพย หรือเขาผูกพันตามสัญญาซื้อขายลวงหนาในศูนยซื้อขายสัญญาซื้อขายลวงหนา ภายในระยะเวลา
ที่กําหนดซ่ึงตองไมเกิน 5 ป 4) หามเปนกรรมการหรือผูบริหารในบริษัทจดทะเบียนหรือบริษัทหลักทรัพย
ภายในระยะเวลาท่ีกําหนดซึ่งตองไมเกิน 10 ป และ 5) ชดใชคาใชจายในการตรวจสอบการกระทําความผิด
คืนใหแกสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต.
อยางไรก็ตาม ในกรณีที่มีการดําเนินมาตรการลงโทษทางแพง แตยังมิไดมีการยื่นฟองคดีตอศาลแพง
กฎหมายไดเปดโอกาสใหผูกระทําความผิดสามารถตกลงเขาทําบันทึกการยินยอมที่จะปฏิบัติตามมาตรการ
ลงโทษทางแพงตามท่ีคณะกรรมการฯ กําหนดได โดยอาจมีทั้งมาตรการลงโทษที่เปนตัวเงินและมาตรการ
ที่หามมิใหกระทําการบางอยาง ซ่ึงเม่ือผูกระทําความผิดชําระเงินตามบันทึกการยินยอมครบถวนแลว
การดําเนินคดีท้ังทางแพงและอาญาสําหรับคดีน้ันจะยุติลง (ศึกษารายละเอียดเก่ียวกับมาตรการลงโทษ
ทางแพงเพิ่มเติมไดที่ www.sec.or.th)
ปจจุบันภายใตความรวมมือระหวางตลาดหลักทรัพยฯ และหนวยงานท่ีเก่ียวของ เชน บริษัท
หลกั ทรพั ย สาํ นกั งานคณะกรรมการ ก.ล.ต. รวมถงึ หนว ยงานอนื่ ๆ ในภาคธรุ กจิ ตลาดทนุ สง ผลใหก ระบวนการ
ตรวจสอบการซื้อขายหลักทรัพยเปนไปอยางมีประสิทธิภาพเพิ่มมากข้ึน เปนไปตามเจตนารมณในการ
สรางความโปรงใส ยุติธรรม และเปนการปกปองผูลงทุนที่เขามาซื้อขายหลักทรัพยในตลาดหลักทรัพยฯ
อันจะสงผลตอความเช่ือมั่นของตลาดทุนในระยะยาว
4.4 ขอมูลท่ีเกี่ยวของกับการลงทุนในตราสารทุน
4.4.1 รายงานสารสนเทศของบริษัทจดทะเบียน
เพื่อใหผูลงทุนมีขอมูลในการวิเคราะหประกอบการตัดสินใจลงทุนอยางเพียงพอ ตลาดหลักทรัพยฯ
และสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. จึงไดมีการทําความตกลงรวมกัน โดยการกําหนดใหสํานักงาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต.และตลาดหลักทรัพยฯ เปนผูดูแลติดตามใหการเปดเผยขอมูลของบริษัทตางๆ ใน
ตลาดทุน มีความเพียงพอ และเปนไปตามมาตรฐานเดียวกัน (ขอบังคับ บจ/ป 01-00)
สารสนเทศทส่ี าํ คญั ไดแ ก สารสนเทศทม่ี ผี ลตอ ราคาหลกั ทรพั ยห รอื สาํ คญั ตอ การตดั สนิ ใจในการลงทนุ
หรือมีผลกระทบตอสิทธิประโยชนของผูถือหุน ท้ังนี้ การเปดเผยสารสนเทศตามหนาท่ีของบริษัทจดทะเบียน
แบงเปน 2 ประเภทคือ
1. รายงานเกี่ยวกับฐานะการเงินและผลการดําเนินงานตามรอบบัญชี (periodic reports)
2. สารสนเทศสําคัญตามเหตุการณ (non-periodic reports)
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 173
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
รายงานเกี่ยวกับฐานะการเงินและผลการดําเนินงานตามรอบบัญชี (periodic reports)
วัตถุประสงคที่มีการกําหนดใหบริษัทจดทะเบียนตองนําสงรายงานเกี่ยวกับฐานะการเงินและ
ผลการดําเนินงานตามรอบบัญชีน้ัน เปนไปเพื่อใหผูลงทุนไดมีขอมูลที่สําคัญประกอบการตัดสินใจการลงทุน
เนื่องจากขอมูลดังกลาวมีผลกระทบตอการเปลี่ยนแปลงราคาของหลักทรัพยอยางมาก โดยใหบริษัท
จดทะเบียนจัดทําและนําสงงบการเงิน รายงานเก่ียวกับฐานะการเงินและผลการดําเนินงานของบริษัท
จดทะเบียนใหแกสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. ภายในระยะเวลาที่กําหนด ดังตอไปน้ี
1. งบการเงินรายไตรมาสที่ผูสอบบัญชีไดสอบทานแลว นําสงภายใน 45 วันนับแตวันสุดทายของ
แตละไตรมาส
2. งบการเงินประจํางวดการบัญชีท่ีผูสอบบัญชีไดตรวจสอบและแสดงความเห็นแลว นําสงภายใน
ภายใน 3 เดือน นับแตวันส้ินสุดรอบระยะเวลาบัญชี ทั้งน้ี บริษัทจดทะเบียนอาจเลือกท่ีจะนําสงงบการเงิน
ประจําปฉบับท่ีผานการตรวจสอบจากผูสอบบัญชีภายใน 60 วัน แทนการนําสงงบการเงินไตรมาส 4 ไดโดย
บริษัทจดทะเบียนตองแจงตลาดหลักทรัพยฯ ลวงหนากอนดําเนินการภายใน 30 วันนับแตวันที่ส้ินสุด
รอบระยะเวลาบัญชีน้ัน
3. แบบแสดงรายการขอมูลประจําป (แบบ 56-1) นําสงภายใน 3 เดือน นับแตวันส้ินสุดรอบระยะ
เวลาบัญชี จํานวน 1 ฉบับ ซ่ึงจะเปนขอมูลเกี่ยวกับพัฒนาการท่ีสําคัญของบริษัทจดทะเบียนในรอบป
ที่ผานมา การประกอบธุรกิจ คณะกรรมการ โครงสรางผูถือหุน สรุปฐานะการเงินและผลการดําเนินงาน
ภาวะอุตสาหกรรม รวมถึงปจจัยเสี่ยงของธุรกิจ พรอมทั้งใหบริษัทเผยแพรผานระบบเผยแพรขอมูลทาง
อิเล็กทรอนิกสของตลาดหลักทรัพยฯ
4. รายงานประจําปท่ีเสนอตอผูถือหุน (แบบ 56-2 หรือ annual report) นําสงภายใน 120 วัน
นับแตวันส้ินสุดรอบระยะเวลาบัญชี ซ่ึงเปนเวลาเดียวกับท่ีบริษัทจดทะเบียนไดนําสงใหกับผูถือหุนของ
บริษัทเพื่อใชประกอบการประชุมสามัญผูถือหุนประจําป จํานวน 4 ชุด พรอม CD-ROM (ถามี) ซึ่งหาก
บริษัทจดทะเบียนมีผูถือหุนท่ีเปนตางชาติใหจัดทําและนําสงฉบับภาษาอังกฤษดวย ทั้งน้ีตลาดหลักทรัพยฯ
สนับสนุนใหบริษัทเผยแพรรายงานประจําปผานระบบเผยแพรขอมูลทางอิเล็กทรอนิกสของตลาดหลักทรัพยฯ
(SCP- SET community portal)
โดยเอกสารที่ตองจัดสงพรอมงบการเงิน ประกอบดวย
(1) งบการเงินฉบับเต็ม
(2) รายงานสรุปผลการดําเนินงาน (F45)
(3) คําชี้แจงงบการเงินกรณีบริษัทมีกําไรแตกตางจากงวดเดียวกันของปกอนมากกวารอยละ 20
(4) คําอธิบายและการวิเคราะหของฝายจัดการหรือ MD&A (management discussion and
analysis) ซึ่งเปนความสมัครใจในการนําสง
174 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
สารสนเทศสําคัญตามเหตุการณ (non-periodic reports)
สารสนเทศตามเหตุการณสําคัญแบงเปน 3 ประเภท ตามความสําคัญเรงดวนของขอมูลที่มีผลตอ
ราคาหลักทรัพย
• สารสนเทศหรือขอมูลท่ีเขาขายตองเปดเผยทันที
ไดแก สารสนเทศท่ีมีลักษณะเขาหลักเกณฑขอใดขอหนึ่งดังตอไปนี้
■ มีผลตอราคาซื้อหรือขายหลักทรัพยของบริษัทอยางมีนัยสําคัญ
■ เมื่อสารสนเทศนั้นถือไดวาสําคัญตอผูลงทุนที่ใชผลการวิเคราะหสารสนเทศของนักวิเคราะหหรือ
ผูเชี่ยวชาญในการเลือกตัดสินใจลงทุน
■ เมื่อสารสนเทศน้ันมีหรือจะมีผลกระทบตอสิทธิประโยชนของผูถือหุน
โดยพระราชบัญญัติกํากับหลักทรัพยและตลาดหลักทรัพย ไดกําหนดไวในมาตรา 57 สําหรับ
เหตุการณท่ีตองรายงานพรอมดวยเหตุผลตอสํานักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. โดยไมชักชา เมื่อมีเหตุการณ
ดังตอไปน้ีเกิดขึ้น
1. บริษัทประสบความเสียหายอยางรายแรง เชน ไฟไหมโรงงานที่มีกําลังการผลิตสูงสุดหรือนํ้าทวม
นิคมอุตสาหกรรม เปนตน
2. บริษัทหยุดประกอบกิจการทั้งหมด หรือบางสวน เชน ถูกยกเลิกสัมปทาน เปนตน
3. บริษัทเปล่ียนแปลงวัตถุประสงคหรือลักษณะการประกอบธุรกิจ เชน บริษัทตองการเปล่ียนจาก
การดําเนินธุรกิจรับเหมากอสราง ไปเปนการดําเนินธุรกิจโรงแรมแทน เปนตน
4. บริษัททําสัญญาใหบุคคลอ่ืนมีอํานาจท้ังหมด หรือบางสวนในการบริหารงานของบริษัท เชน คณะ
กรรมการบริษัทไดมอบหมายใหบุคคลอื่นที่มิใชกรรมการของบริษัทเปนผูบริหารจัดการและตัดสิน
ใจดานธุรกิจ
5. บริษัทกระทํา หรือถูกกระทําอันมีลักษณะเปนการครอบงําหรือถูกครอบงํากิจการ เชน มีบุคคล
อ่ืนถูกเสนอช่ือเขาเปนกรรมการของบริษัทและเปนผูมีอํานาจเด็ดขาดในการตัดสินใจในเร่ืองที่มี
ความสําคัญทางธุรกิจ
6. กรณีใดๆ ที่มี หรือจะมีผลกระทบตอสิทธิประโยชนของผูถือหลักทรัพย หรือตอการตัดสินใจ
ในการลงทุน หรือตอการเปล่ียนแปลงในราคาของหลักทรัพยของบริษัท ตามที่สํานักงาน
คณะกรรมการ ก.ล.ต. ประกาศกําหนด
• สารสนเทศท่ีใหจัดสงภายใน 3 วันทําการ
ตลาดหลักทรัพยฯ กําหนดใหบริษัทจดทะเบียนเปดเผยสารสนเทศโดยรายงานตอตลาดหลักทรัพยฯ
ภายใน 3 วันทําการ นับแตวันที่มีเหตุการณดังตอไปน้ีเกิดข้ึน
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 175
กลไกการซื้อขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
1. บริษัทจดทะเบียนมีการเปล่ียนแปลงกรรมการ หรือบุคคลผูมีอํานาจในการจัดการของบริษัทจด
ทะเบียน
2. บริษัทจดทะเบียนมีการเปล่ียนแปลงแกไขหนังสือบริคณหสนธิหรือขอบังคับของบริษัท
3. บริษัทจดทะเบียนมีการยายที่ตั้งสํานักงานใหญ
4. บริษัทจดทะเบียนหรือบริษัทยอยมีการเปลี่ยนแปลงผูสอบบัญชี
5. บริษัทจดทะเบียนมีการเปล่ียนแปลงนายทะเบียนหลักทรัพย หรือมีการเปล่ียนแปลงสถานท่ีต้ัง
ของนายทะเบียนหลักทรัพย
• สารสนเทศที่ใหจัดสงภายใน 14 วัน
1. สําเนาบัญชีรายช่ือผูถือหุนรายใหญหรือรายช่ือผูถือหุน 10 รายการแรก ณ วันที่มีการประชุม
สามัญผูถือหุนและ ณ วันที่ปดสมุดทะเบียนพักการโอนหุน
2. รายงานการประชุมสามัญหรือประชุมวิสามัญผูถือหุน
3. รายงานการกระจายการถือหุนตามแบบท่ีตลาดหลักทรัพยฯ กําหนด
ตารางที่ 4-3 ประเภทสารสนเทศและการกําหนดระยะเวลาการเปดเผย
ประเภทขอมูล ระยะเวลาเปดเผย ตัวอยาง
(นับจากวันท่ีมีเหตุการณ)
1. ขอมูลเก่ียวกับการดําเนินงาน ทันที (ภายในวันท่ีมีเหตุการณ - กําหนดวันประชุมผูถือหุน/ปดสมุดทะเบียน
ของบริษัทหรือขอมูลที่มี เกิดขึ้น โดยรายงานกอนเวลา (แจงลวงหนา 14 วัน กอนวันปดสมุด)
ผลกระทบตอราคาซื้อขาย เปดการซื้อขายในแตละรอบ - การไดมา/จําหนายไปซ่ึงสินทรัพย รายการ
หลักทรัพยของบริษัท อยางนอย 1 ช่ัวโมง หรือ ท่ีเกี่ยวโยง การรวม/ยกเลิกการรวมทุน
ตอการตัดสินใจลงทุน หลังเวลาปดการซื้อขาย - การเพ่ิมทุน/ลดทุน การออกหลักทรัพยใหม
หรือตอสิทธิประโยชนของ หลักทรัพย) 6.30–9.00 น. การซื้อหุนคืน
ผูถือหุน 12.30–13.30 น. และ - การจาย/ไมจายเงินปนผล
17.00–22.30 น. - การไดมาหรือสูญเสียทางการคาที่สําคัญ
2. ขอมูลที่ไมสงผลกระทบ ภายใน 3 วันทําการ - การยายที่ต้ังสํานักงานใหญ
โดยตรง แตควรเผยแพร - การเปลี่ยนแปลงกรรมการ/ผูสอบบัญชี
ใหนักลงทุนทราบ
3. ขอมูลที่ตลาดหลักทรัพยฯ ภายใน 14 วัน - รายงานการประชุมผูถือหุน
ตองรวบรวมไวเปนหลักฐาน - แบบแสดงรายงานการกระจายการถือหุน
อางอิงตอไป ตามท่ีตลาดหลักทรัพยฯ กําหนด
176 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
4.4.2 ดัชนีหลักทรัพยท่ีเผยแพรโดยตลาดหลักทรัพยฯ
ความสําคัญและประเภทของดัชนีราคาหลักทรัพย
ดัชนีราคาหลักทรัพยเปนคาสถิติที่พัฒนาข้ึนเพ่ือใชเปนเครื่องชี้วัดที่สะทอนภาพรวมการเคลื่อนไหว
ของระดับราคาซื้อขายหลักทรัพยวา มีการเปล่ียนแปลงข้ึนลงอยางไรในปจจุบัน เมื่อเปรียบเทียบกับวันที่เร่ิม
มีการคํานวณดัชนีราคานั้น (วันฐาน) หรือวันอื่นๆ กอนหนาน้ัน นอกจากนี้ ยังสามารถใชเปนตัวเปรียบเทียบ
(benchmark) เพ่ือวัดผลการบริหารของกองทุนรวม และใชเปนปจจัยอางอิงในการออกสัญญาซ้ือขาย
ลวงหนา หรือตราสารทางการเงินตางๆ
ตลาดหลักทรัพยในประเทศตางๆ ท่ัวโลกตางก็มีดัชนีราคาหลักทรัพย เพื่อใหผูลงทุนทั้งประเภทบุคคล
และสถาบันใชเปนขอมูลอางอิงประกอบการตัดสินใจลงทุน ดัชนีราคาหลักทรัพยท่ีกลาวน้ี ตลาดหลักทรัพย
อาจเปนผูจัดทําขึ้น หรือองคกรอ่ืนๆ ท่ีเกี่ยวของเปนผูจัดทําขึ้นก็ได ดัชนีราคาหลักทรัพยจึงมีชื่อเรียกเฉพาะ
ที่หลากหลายตามช่ือองคกรผูจัดทําดัชนี หรือตามหลักเกณฑที่ใชในการจัดทําดัชนีน้ันๆ โดยตลาดหลักทรัพย
แตละแหงอาจมีดัชนีราคาหลักทรัพยไวอางอิงเพียงดัชนีเดียว หรืออาจมีดัชนีอางอิงมากกวาหน่ึงดัชนีก็ได
ข้ึนอยูกับองคประกอบและพัฒนาการของตลาดหลักทรัพยแตละแหง รวมทั้งความตองการของผูลงทุน
ในตลาดหลักทรัพยนั้น
การคํานวณดัชนีราคาหลักทรัพยสามารถทําไดหลายวิธี ซ่ึงแตละวิธีก็มีขอสมมติฐานและหลักเกณฑ
ในการคํานวณที่แตกตางกัน โดยทั่วไป อาจกลาวไดวา แนวทางการคํานวณดัชนีราคาหลักทรัพยมี 3 รูปแบบ
1. ดัชนีราคาแบบถวงน้ําหนักดวยราคาตลาด (price weighted index)
Index Value = Index Market Value/Base Market Value
Index Market Value = ผลรวมของราคาหลักทรัพยทุกหลักทรัพยท่ีเปนองคประกอบของดัชนี
Base Market Value = จํานวนหลักทรัพยท้ังหมดที่อยูในดัชนี ณ วันเริ่มตนคํานวณดัชนี หลังจากน้ัน
Base Market Value จะเปล่ียนแปลงเม่ือมีจํานวนหลักทรัพยเพ่ิมหรือลด หรือ
เมื่อมี Corporate Actions บางกรณีแลวแตผูคํานวณดัชนีกําหนด
คาของดัชนีราคาประเภทน้ีหมายถึงคาเฉล่ียของราคาหลักทรัพยทั้งหมดที่อยูในดัชนีจากวิธีการ
คํานวณดังกลาว สงผลใหหลักทรัพยที่มีราคาสูงมีอิทธิพลตอการเคล่ือนไหวของดัชนีมากกวาหลักทรัพยท่ีมี
ราคาตํ่า ตัวอยางดัชนีราคาประเภทน้ี ไดแก NIKKEI 225 ของญี่ปุน และ DOW JONES Industrial Average
หรือ DJIA ของสหรัฐอเมริกา เปนตน
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 177
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
2. ดัชนีราคาชนิดไมถวงนํ้าหนัก (equally weighted index)
Index Value = Index Market Value/Base Market Value ท่ีมีการกําหนดคาเริ่มตนไวคาหน่ึง
Index market value = ผลรวมของมูลคาหลักทรัพยทุกหลักทรัพยท่ีเปนองคประกอบของดัชนี โดย
มูลคาของแตละหลักทรัพยมีคาเทากัน
Base Market Value = คาท่ีทําใหได Index Value เริ่มตนตามท่ีกําหนด ซ่ึงจะมีการเปลี่ยนแปลงเมื่อ
จํานวนหลักทรัพยเพ่ิมหรือลด หรือเม่ือมี Corporate Actions บางกรณีแลวแต
ผูคํานวณดัชนีกําหนด
สําหรับดัชนีราคาประเภทน้ี ทุกหลักทรัพยที่ใชในการคํานวณจะสงผลตอคาดัชนีเทาๆ กันในวันแรก
ท่ีมีการคํานวณ หลังจากนั้นเม่ือราคาของหลักทรัพยท่ีอยูในดัชนีมีการเปลี่ยนแปลงไป น้ําหนักของแตละหลัก
ทรัพยจะไมเทากันเหมือนในวันแรก ดังนั้น จึงมีการปรับ Base Market Value เปนประจําเพ่ือทําใหนํ้าหนัก
ของแตละหลักทรัพยกลับมาเทากัน ตัวอยางดัชนีราคาประเภทนี้ ไดแก The Value Line Index ของ
สหรัฐอเมริกา เปนตน
3. ดัชนีราคาแบบถวงน้ําหนักดวยมูลคาตามราคาตลาด (market capitalization weighted
index)
Index Value = Index Market Value/Base Market Value ท่ีมีการกําหนดคาเร่ิมตนไวคาหนึ่ง
Index Market Value = ผลรวมของมลู คา หลกั ทรพั ยต ามราคาตลาดของทกุ หลกั ทรพั ยท เ่ี ปน องคป ระกอบ
ของดัชนี โดยมูลคาของแตละหลักทรัพยเทากับราคาหลักทรัพยคูณดวยจํานวน
หลักทรัพย
Base Market Value = ผลรวมของมลู คา หลกั ทรพั ยต ามราคาตลาดของทกุ หลกั ทรพั ยท เี่ ปน องคป ระกอบ
ของดัชนี ณ วันฐาน ซึ่งจะมีการเปลี่ยนแปลงเมื่อจํานวนหลักทรัพยเพ่ิมหรือลด
หรือเมื่อมี Corporate Actions บางกรณีแลวแตผูคํานวณดัชนีกําหนด
ดัชนีราคาประเภทน้ี หลักทรัพยที่มีมูลคาตามราคาตลาดสูงจะทําใหดัชนีเปลี่ยนแปลงไปไดมากกวา
หลักทรัพยที่มีมูลคาตามราคาตลาดต่ํา ตัวอยางของดัชนีราคาประเภทนี้ ไดแก SET Index ของไทย,
HangSeng Index ของฮองกง, Straits Times Index ของสิงคโปร และ NYSE Index ของสหรัฐอเมริกา
เปนตน
ปจจุบัน ผูจัดทําดัชนีหลายรายในตางประเทศมีการนําเสนอดัชนีราคาหลักทรัพยที่ถวงน้ําหนัก
ดวยปจจัยพ้ืนฐานของหลักทรัพย (fundamentally weighting index) ซึ่งเปนการนําปจจัยพ้ืนฐานตางๆ ของ
หลักทรัพย เชน มูลคาตามบัญชี กระแสเงินสด รายได ผลกําไร เงินปนผล จํานวนพนักงาน หรือคา free
178 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
float มาประกอบการคํานวณดัชนีเปนการเพ่ิมเติม ทําใหดัชนีราคาหลักทรัพยในปจจุบันมีความหลากหลาย
และซับซอนมากยิ่งขึ้น
นอกจากน้ี ยังมีการคํานวณดัชนีในลักษณะของดัชนีผลตอบแทนรวม (total return index) ซึ่งสะทอน
ผลตอบแทนทกุ ประเภทของการลงทนุ ในหลกั ทรพั ย ทง้ั ผลตอบแทนทเ่ี กดิ จากการเปลย่ี นแปลงมลู คา หลกั ทรพั ย
ที่ลงทุน (capital gain/loss) สิทธิในการจองซื้อหุน (rights) และเงินปนผล (dividends)
ดัชนีท่ีจัดทําโดยตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ดัชนีตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย ประกอบดวยดัชนีที่ตลาดหลักทรัพยฯ เปนผูจัดทําเอง (SET
Index Series) และดัชนีท่ีเกิดข้ึนภายใตความรวมมือของตลาดหลักทรัพยฯ กับหนวยงานภายนอก (partner
indices) โดยสําหรับ SET Index Series น้ันประกอบดวยดัชนีราคา (price index) ซ่ึงสะทอนความเคล่ือนไหว
ของราคาหลักทรัพยที่เปนสวนประกอบในดัชนี และดัชนีผลตอบแทนรวม (total return index) ซึ่งสะทอน
ผลตอบแทนทกุ ประเภทของการลงทนุ ในหลกั ทรพั ย ทงั้ ผลตอบแทนทเี่ กดิ จากการเปลยี่ นแปลงมลู คา หลกั ทรพั ย
ที่ลงทุน (capital gain/loss) สิทธิในการจองซื้อหุน (rights) และเงินปนผล (dividends)
ดัชนีราคาท่ีตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทยเปนผูจัดทํา ประกอบดวยดัชนีตางๆ ดังตอไปนี้
• ดัชนีราคาตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย (SET Index)
SET Index เปน ดชั นรี าคาชนดิ ถว งนา้ํ หนกั ดว ยมลู คา หลกั ทรพั ยต ามราคาตลาด (market capitalization
weighted) ท่ีใชแสดงความเคล่ือนไหวโดยรวมของตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย (composite index)
เร่ิมตนเผยแพรเม่ือวันท่ี 30 เมษายน พ.ศ. 2518 และมีคาดัชนีเริ่มตนที่ 100 จุด สําหรับการปรับฐาน
การคํานวณดัชนีจะเกิดข้ึนเม่ือมีเหตุการณตางๆ ไดแก มีหลักทรัพยจดทะเบียนเขาใหม (new listing)
มีการเพิกถอนหลักทรัพยจากการเปนหลักทรัพยจดทะเบียน (delisting) มีการเพ่ิมทุนจดทะเบียน (capital
increase) หรือลดทุนจดทะเบียน (capital decrease) ของหลักทรัพย มีการยายตลาด (change market)
ของหลักทรัพย และมีการเพิ่มหรือตัดหลักทรัพยจากการคํานวณดัชนี (include and exclude)
• ดัชนีราคากลุมอุตสาหกรรมและดัชนีราคาหมวดธุรกิจ (industry group index and
sector index)
Industry Group Index และ Sector Index เปนดัชนีราคาชนิดถวงน้ําหนักดวยมูลคาหลักทรัพยตาม
ราคาตลาด (market capitalization weighted) คาํ นวณจากหลกั ทรพั ยท อี่ ยใู นแตล ะกลมุ อตุ สาหกรรม (industry
group) หรือแตละหมวดธุรกิจ (sector) โดยไมรวมหลักทรัพยท่ีถูกสั่งหามการซื้อขาย (SP) เกิน 1 ป
คาดัชนีเริ่มตนของแตละ Industry Group Index หรือ Sector Index จะเทากับ 100 จุด สวนการปรับฐาน
การคํานวณดัชนีนั้นจะเกิดข้ึนเมื่อมีกรณีตางๆ เชนเดียวกับกรณีของดัชนีราคา SET Index รวมท้ังเม่ือมี
การยาย Industry Group หรือยาย Sector ของหลักทรัพย
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 179
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
เพื่ออํานวยความสะดวกใหแกผูลงทุนในการเปรียบเทียบขอมูลระหวางหลักทรัพยเพ่ือประกอบการ
ตัดสินใจลงทุน และเพื่อเปรียบเทียบการเคลื่อนไหวของหลักทรัพยไทยกับตลาดอ่ืนๆ ได ตลาดหลักทรัพยฯ
ไดจัดแบงหลักทรัพยออกเปนหมวดธุรกิจ (sector) ตั้งแต พ.ศ. 2534 และมีการจัดรวมหมวดธุรกิจ (sector)
ท่ีมีลักษณะการดําเนินธุรกิจที่ใกลเคียงกันเปนกลุมอุตสาหกรรม (industry group) เม่ือวันที่ 1 มกราคม
พ.ศ. 2547 โดยปจจุบันตลาดหลักทรัพยฯ แบงหลักทรัพยออกเปนกลุมอุตสาหกรรม (industry group)
รวม 8 กลุม และหมวดธุรกิจ (sector) รวม 28 หมวด
ตารางท่ี 4-4 โครงสรางกลุมอุตสาหกรรม (8 กลุม) และหมวดธุรกิจ (28 หมวด) ของตลาดหลักทรัพยฯ
ชื่อกลุมอุตสาหกรรม Sector Name (En) ช่ือหมวดธุรกิจ (ไทย) ชื่อยอดัชนี
เกษตรและอุตสาหกรรมอาหาร Agribusiness ธุรกิจการเกษตร AGRI
อาหารและเคร่ืองดื่ม FOOD
Agro & Food Industry Food & Beverage
[AGRO]
สินคาอุปโภคบริโภค Fashion แฟช่ัน FASHION
Consumer Products Home & Office Products HOME
[CONSUMP] ของใชในครัวเรือนและ
สํานักงาน
Personal Products & ของใชสวนตัวและเวชภัณฑ PERSON
Pharmaceuticals
ธุรกิจการเงิน Banking ธนาคาร BANK
Financials [FINCIAL] Finance & Securities เงินทุนและหลักทรัพย FIN
Insurance ประกันภัยและประกันชีวิต INSUR
สินคาอุตสาหกรรม Automotive ยานยนต AUTO
Industrials [INDUS] IMM
Industrial Materials & วัสดุอุตสาหกรรมและ
Machinery เคร่ืองจักร
Packaging บรรจุภัณฑ PKG
Paper & Printing Materials กระดาษและวัสดุการพิมพ PAPER
Petrochemicals & ปโตรเคมีและเคมีภัณฑ PETRO
Chemicals
Steel เหล็ก STEEL
180 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ตารางที่ 4-4 โครงสรางกลุมอุตสาหกรรม (8 กลุม) และหมวดธุรกิจ (28 หมวด) ของตลาดหลักทรัพยฯ (ตอ)
ช่ือกลุมอุตสาหกรรม Sector Name (En) ช่ือหมวดธุรกิจ (ไทย) ชื่อยอดัชนี
อสังหาริมทรัพยและกอสราง Construction Materials วัสดุกอสราง CONMAT
Property & Construction Construction Services บริการรับเหมากอสราง CONS
[PROPCON] Property Development พัฒนาอสังหาริมทรัพย PROP
Property Fund & REITs กองทุนรวมอสังหาริมทรัพย PF&REIT
และกองทรัสตเพื่อการลงทุน
ในอสังหาริมทรัพย
ทรัพยากร Energy & Utilities พลังงานและสาธารณูปโภค ENERG
Resources [RESOURC] Mining
เหมืองแร MINE
บริการ Commerce พาณิชย COMM
Services [SERVICE] Media & Publishing สื่อและส่ิงพิมพ MEDIA
Health Care Services การแพทย HELTH
Tourism & Leisure การทองเที่ยวและสันทนาการ TOURISM
Professional Services บริการเฉพาะกิจ PROF
Transportation & Logistics ขนสงและโลจิสติกส TRANS
เทคโนโลยี Electronic Components ช้ินสวนอิเล็กทรอนิกส ETRON
Technology [TECH]
Information & เทคโนโลยีสารสนเทศและการ ICT
Communication Technology สื่อสาร
• ดัชนีราคาสําหรับกลุมหลักทรัพยที่มีเกณฑคัดเลือกเฉพาะ
ดัชนีราคา SET50 (SET50 index)
SET50 Index เปนดัชนีราคาชนิดถวงน้ําหนักดวยมูลคาหลักทรัพยตามราคาตลาด (market
capitalization weighted) คํานวณจากมูลคาหุนสามัญจํานวน 50 หลักทรัพยท่ีมีมูลคาหลักทรัพยตามราคา
ตลาดสูง มีสภาพคลองสูง และมีมูลคาการซื้อขายสูงอยางสม่ําเสมอโดยรายช่ือหุนสามัญท่ีอยูใน SET50 Index
จะมีการทบทวนทุกๆ 6 เดือน ในเดือนมิถุนายน และเดือนธันวาคมของทุกป
การคํานวณ SET50 Index เริ่มตนเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2538 มีคาดัชนีเร่ิมตนที่ 1,000 จุด
และมีการปรับฐานการคํานวณดัชนีเมื่อเกิดเหตุการณตางๆ เชนเดียวกับ SET Index นอกจากนี้ อาจมีการ
พิจารณานําหุนสามัญในดัชนีท่ีถูกสั่งหามการซ้ือขาย (SP) ติดตอกันเปนระยะเวลาตั้งแต 20 วันทําการ
ข้ึนไปออกจากการคํานวณ SET50 Index
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 181
กลไกการซื้อขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ดัชนีราคา SET100 (SET100 index)
SET100 Index เปนดัชนีราคาชนิดถวงนํ้าหนักดวยมูลคาหลักทรัพยตามราคาตลาด (market
capitalization weighted) คํานวณจากมูลคาหุนสามัญจํานวน 100 หลักทรัพยท่ีมีมูลคาหลักทรัพยตาม
ราคาตลาดสูง มีสภาพคลองสูง และมีมูลคาการซ้ือขายสูงอยางสม่ําเสมอ โดยหุนสามัญ 50 ลําดับแรกจะเปน
หลักทรัพยเดียวกันกับท่ีเปนองคประกอบของ SET50 Index และการทบทวนรายช่ือหุนสามัญท่ีอยูใน
SET100 Index จะทําพรอมกับการทบทวนรายช่ือหุนสามัญใน SET50 Index
การคํานวณ SET100 Index เริ่มตนเมื่อวันท่ี 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2548 มีคาดัชนีเริ่มตนที่ 1,000 จุด
และมีการปรับฐานการคํานวณดัชนีเมื่อเกิดเหตุการณตางๆ เชนเดียวกับ SET Index นอกจากนี้ อาจมีการ
พิจารณานําหุนสามัญในดัชนีที่ถูกสั่งหามการซื้อขาย (SP) ติดตอกันเปนระยะเวลาตั้งแต 20 วันทําการ
ขึ้นไปออกจากการคํานวณ SET100 Index
ดัชนีราคา SETHD (SET High Dividend 30 Index)
SETHD เปนดัชนีราคาชนิดถวงน้ําหนักดวยปจจัยพื้นฐานของหลักทรัพย (fundamentally weighting
index) ประกอบดวย หุนสามัญที่มีมูลคาตามราคาตลาดสูง มีสภาพคลองสูง และมีอัตราผลตอบแทนจาก
เงินปนผลสูงรวม 30 หลักทรัพย การทบทวนรายช่ือหุนสามัญในดัชนีจะทําพรอมกับการทบทวนรายช่ือ
หุนสามัญใน SET50 Index และ SET100 Index โดยกระบวนการคัดเลือกเร่ิมจากการพิจารณาหุนท่ีเปน
องคประกอบของ SET100 Index ท่ีมีคา dividend payout ratio ไมเกิน 85% ตอเนื่องเปนระยะเวลา 3 ป
ยอนหลัง หลังจากน้ัน จะเรียงลําดับตามอัตราผลตอบแทนจากเงินปนผลใหมีหุนสามัญทั้งหมด 40 หลักทรัพย
โดยหุนสามัญท่ีมีอัตราผลตอบแทนจากเงินปนผลสูงสุด 20 ลําดับแรกจะไดรับคัดเลือกใหเปนองคประกอบ
ของ SETHD กอน สวนหุนสามัญซ่ึงอยูในลําดับที่ 21-40 จะพิจารณาหุนสามัญที่เคยเปนองคประกอบ
ใน SETHD รอบกอนหนาแลวจึงพิจารณาหุนสามัญท่ีเหลือจนกระทั่งมีหลักทรัพยใน SETHD ทั้งหมด
30 หลักทรัพย
การคํานวณ SETHD เริ่มตนเม่ือวันท่ี 4 กรกฏาคม พ.ศ. 2554 มีคาดัชนีเริ่มตนที่ 1,000 จุด และ
มีการปรับฐานการคํานวณดัชนีเมื่อเกิดเหตุการณตางๆ เชนเดียวกับ SET Index
ดัชนีราคา sSET
sSET Index เปนดัชนีใหมของตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย ดัชนี sSET เปนดัชนีที่สะทอน
ความเคล่ือนไหวของราคาหุนสามัญซ่ึงอยูนอกเหนือดัชนี SET50 และ SET100 ที่มีอยูเดิม กลุมหุนดังกลาว
เปนหุนสามัญที่มีสภาพคลองในการซื้อขายสม่ําเสมอและมีสัดสวนผูถือหุนรายยอยตามที่กําหนด เริ่มใชดัชนี
sSET Index ตั้งแตมกราคม พ.ศ. 2560 เปนตนไป
ดัชนีราคาตลาดหลักทรัพย เอ็ม เอ ไอ (mai index)
mai Index เปน ดชั นรี าคาชนดิ ถว งนาํ้ หนกั ดว ยมลู คา หลกั ทรพั ยต ามราคาตลาด (market capitalization
weighted) ท่ีใชแสดงความเคลื่อนไหวโดยรวมของตลาดหลักทรัพยเอ็ม เอ ไอ (composite index) เริ่มคํานวณ
182 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
เมื่อวันท่ี 3 กันยายน พ.ศ. 2545 และมีคาดัชนีเริ่มตนที่ 100 จุด มีการปรับฐานการคํานวณดัชนีเมื่อมีกรณี
ตางๆ เชนเดียวกับ SET Index
สวนดัชนีผลตอบแทนรวม (total return index) ท่ีตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทยจัดทําข้ึนนั้น
เปนดัชนีซึ่งคํานวณเพ่ือสะทอนผลตอบแทนทุกประเภทของการลงทุนในหลักทรัพย ทั้งผลตอบแทนท่ีเกิดจาก
การเปลี่ยนแปลงมูลคาหลักทรัพยท่ีลงทุน (capital gain/loss) สิทธิในการจองซ้ือหุนเพ่ิมทุน (rights) และ
เงินปนผล (dividends) โดยมีสมมติฐานเพิ่มเติมวาเงินปนผลที่ไดรับนี้จะถูกนําไปลงทุนในหลักทรัพยดวย
(reinvest) โดยตลาดหลักทรัพยฯ ไดจัดทําการคํานวณคาดัชนีผลตอบแทนรวมตลาดหลักทรัพย (SET TRI)
ดัชนีผลตอบแทนรวม SET50 (SET50 TRI) ดัชนีผลตอบแทนรวม SET100 (SET100 TRI) ดัชนีผลตอบแทน
รวม SETHD (SETHD TRI) ดัชนีผลตอบแทนรวมตลาดหลักทรัพยเอ็ม เอ ไอ (mai TRI) และดัชนี
ผลตอบแทนรวมรายอุตสาหกรรม (industry TRI)
นอกจากน้ี ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทยไดทําความรวมมือกับ FTSE Group ซึ่งเปนองคกร
ท่ีมีประสบการณและความเชี่ยวชาญในการสรางและบริหารจัดการดัชนีรวมท้ังขอมูลท่ีเก่ียวของกับดัชนี
ในการพัฒนาและเผยแพรดัชนีราคา FTSE SET (FTSE SET index series) เพื่อสงเสริมใหดัชนีของ
ตลาดทุนไทยมีมาตรฐานและเปนท่ียอมรับในระดับสากล รวมทั้งเพ่ือตอบสนองความตองการของผูลงทุน
ทั้งในและตางประเทศใหมากข้ึน
FTSE SET Index Series เปนดัชนีราคาชนิดถวงน้ําหนักดวยมูลคาหลักทรัพยตามราคาตลาด
ที่ปรับดวยการกระจายการถือหุนของผูถือหุนรายยอย (free-float adjusted market capitalization)
ประกอบดวยหลักทรัพยที่ผานเกณฑสภาพคลองในการซื้อขาย (liquidity screen) และเกณฑการกระจาย
หุนใหแกผูถือหุนรายยอย (free-float screen) ที่มีการทบทวนทุกๆ 6 เดือนเชนเดียวกับ SET50 Index
FTSE Group เปนผูคํานวณคาดัชนีและกําหนดใหใชวันท่ี 29 กุมภาพันธ พ.ศ. 2551 เปนวันฐาน
มีคาดัชนีเร่ิมตนที่ 1,000 จุด โดยหลักทรัพยในดัชนีที่ถูกส่ังหามการซื้อขาย (SP) ติดตอกันเปนระยะเวลา
ตั้งแต 20 วันทําการขึ้นไปอาจถูกนําออกจากการคํานวณ
ตารางท่ี 4-5 รายละเอียดของ FTSE SET Index Series
ชื่อดัชนีราคา รายละเอียด
FTSE SET Large Cap Index ประกอบดวยหลักทรัพย 30 ตัวแรกในกระดานหลัก (SET main board)
ที่ผานเกณฑการคัดเลือก
FTSE SET Mid Cap Index ประกอบดวยหลักทรัพยที่อยูใน 90% แรกของกระดานหลักท่ีผานเกณฑ
การคัดเลือกและไมอยูใน FTSE SET Large Cap Index
FTSE SET Small Cap Index ประกอบดวยหลักทรัพยท่ีอยูใน 98% แรกของกระดานหลักและไมอยูใน
FTSE SET Large Cap Index และ FTSE SET Mid Cap Index
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 183
กลไกการซ้ือขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
ตารางท่ี 4-5 รายละเอียดของ FTSE SET Index Series (ตอ)
ชื่อดัชนีราคา รายละเอียด
FTSE SET All- Share Index ประกอบดวยหลักทรัพยทุกตัวที่อยูใน FTSE SET Large Cap Index,
FTSE SET Mid Cap Index และ FTSE SET Small Cap Index
FTSE SET Mid/Small Cap Index ประกอบดวยหลักทรัพยทุกตัวท่ีอยูใน FTSE SET Mid Cap Index
และ FTSE SET Small Cap Index
FTSE SET Fledgling Index ประกอบดวยหลักทรัพยในกระดานหลักที่มีขนาดเล็กเกินกวาท่ีจะรวม
อยูใน FTSE SET All-Share Index
FTSE SET Shariah Index ประกอบดวยหลักทรัพยท่ีเปนสวนประกอบในดัชนีราคา FTSE SET
All-Share Index ท่ีไดรับการพิจารณาจากบริษัทที่ปรึกษาทางการเงินท่ี
เชี่ยวชาญเรื่องการลงทุนตามหลักศาสนาอิสลามท่ีชื่อวา Yasaar
Limited ซ่ึงมีคณะกรรมการท่ีมีความเช่ียวชาญดานศาสนาอิสลาม
(Shariah Board) วาไมขัดกับหลักชาริอะฮ (ระบบกฎหมายและ
จริยธรรมอิสลาม) น่ันคือ ผานเกณฑการดําเนินธุรกิจ (business
activity screening) และเกณฑโครงสรางทางการเงิน (financial ratios
screening) ดังนี้
เกณฑการดําเนินธุรกิจ (business activity screening)
บริษัทท่ีดําเนินธุรกิจดังตอไปน้ีจะถูกคัดออกจากการคํานวณ
1) ธนาคารสถาบันการเงินหรือประกันภัยท่ีไมไดดําเนินธุรกิจตามหลัก
ศาสนาอิสลาม
2) ธุรกิจที่เกี่ยวของกับแอลกอฮอล
3) ธุรกิจท่ีมีผลิตภัณฑเก่ียวของกับสุกร
4) ธุรกิจที่เก่ียวของกับบันเทิงประกอบดวย คาสิโน การพนัน
โรงภาพยนตร ดนตรี สื่อลามก และโรงแรม
5) ธุรกิจที่เกี่ยวของกับยาสูบ
6) ธุรกิจท่ีเกี่ยวของกับการผลิตหรือจําหนายอาวุธ
เกณฑโครงสรางทางการเงิน (financial ratios screening)
1) สวนของหน้ีตองนอยกวา 33% ของสินทรัพยรวม
2) สวนของเงินสดและดอกเบ้ีย ตองนอยกวา 33% ของสินทรัพยรวม
3) สัดสวนของบัญชีลูกหน้ีและเงินสด ตองนอยกวา 50% ของสินทรัพย
รวม
4) ดอกเบ้ียรวม และรายไดอ่ืนๆ ท่ีไมถูกตองตามหลักศาสนาอิสลาม
ไมควรเกินกวา 5% ของรายไดรวม
184 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
นอกจากนี้ ต้ังแต 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 เปนตนมา ไดมีการจัดทําดัชนีราคา FTSE SET All-
Share Industry Indices ซึ่งเปนการจัดแบงหลักทรัพยตามมาตรฐาน Industry Classification Benchmark
(ICB) ประกอบดวยดัชนีราคากลุมอุตสาหกรรม (industry group indices) รวม 10 กลุม ดัชนีราคาหมวด
ธุรกิจหลัก (super sector indices) รวม 19 หมวด และดัชนีราคาหมวดธุรกิจยอย (sector indices)
รวม 39 หมวด
4.4.3 ขอมูลราคา สถิติการซื้อขาย
ตลาดหลักทรัพยฯ มีใหบริการขอมูลตลาดหลักทรัพยฯ (SET information services) ซ่ึงเปน
แหลงรวมขอมูล ณ ขณะเวลาซื้อขาย (real-time) และขอมูลราคาซ้ือขายในอดีต (historical) ของ
ตลาดตราสารทุน (SET/ mai/ BEX) และตลาดสัญญาซื้อขายลวงหนา (TFEX) รวมถึงขอมูลของบริษัทท่ี
จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย ไดแก ขอมูลขาว งบการเงิน รายชื่อผูถือหุนรายใหญ
คณะกรรมการ สิทธิประโยชนการลงทุน ฯลฯ ท่ีตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทยนําเสนอเพ่ือใหบริการ
แกบริษัทสมาชิก (brokers) ผูขายขอมูลท้ังในและตางประเทศ สื่อหนังสือพิมพ สถาบันการศึกษา กองทุน
องคกรภาครัฐ และผูลงทุนท่ัวไป โดยมีวัตถุประสงคไมวาจะเปนการใชประโยชนในเชิงพาณิชย หรือเพ่ือ
ใชศึกษาขอมูลเพื่อประกอบการลงทุน
บริการขอมูลตลาดหลักทรัพยฯ เปนบริการที่พัฒนาและประมวลผลโดยตลาดหลักทรัพยแหง
ประเทศไทย เพื่อนําเสนอขอมูลท่ีนาเชื่อถือ ถูกตอง ทันสมัย และงายตอการใชงาน พรอมดวยบริการใน
หลากหลายรูปแบบ ที่ผูรับบริการสามารถเลือกใชงานใหตรงกับความตองการ ทําใหประหยัดตนทุนและเวลา
ในการเก็บขอมูลดวยตนเอง
ประเภทขอมูลท่ีมีการเผยแพร
ประเภทบริการขอมูลที่มีการเผยแพร แบงเปน 2 ประเภทใหญๆ ตามลักษณะของการนําไปใชตอ
ดังน้ี
• กลุมขอมูลที่ตองมีการพัฒนาขอมูลตอ (datafeed)
รายงานการซื้อขายหลักทรัพย ณ เวลาซ้ือขาย (Real-time Price Reporting System: PRS)
เปนบริการรายงานขอมูล ณ เวลาซ้ือขาย (real-time information) ซึ่งเช่ือมตอโดยตรงจากระบบ
เผยแพรขอมูลของตลาดหลักทรัพยฯ โดยผูรับบริการสามารถเช่ือมตอเพ่ือรับขอมูลโดยตรงกับระบบเผยแพร
ขอมูลของตลาดหลักทรัพยฯ หรือรับขอมูลตอจากผูขายขอมูลที่ไดรับอนุญาต ในระหวางชวงเวลาซ้ือขาย
เพ่ือรับขอมูลซ้ือขายของตลาดตราสารทุน (SET/mai/BEX) และ/หรือตลาดสัญญาซ้ือขายลวงหนา (TFEX)
รวมถึงขอมูลขาว และขอมูลงบการเงิน
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 185
กลไกการซื้อขายในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
รายงานการซื้อขายหลักทรัพย ณ ส้ินวัน (Online Asset Quotation: OAQ)
เปนบริการขอมูลราคาปดหลักทรัพยและดัชนีหลักทรัพย ณ สิ้นวันทําการ ซ่ึงถือวาเปน “รายงาน
สรุปภาพรวมและราคาปดของตลาดตราสารทุน (SET/mai/BEX) อยางเปนทางการ” โดยผูรับบริการสามารถ
ดาวนโหลดขอมูลไดโดยตรงจาก www.setportal.set.or.th ณ ส้ินวันทําการ (ประมาณเวลา 17:20 น.
ข้ึนไป) ของทุกวันที่มีการซื้อขายหลักทรัพย
รายงานการซื้อขายตลาดสัญญาซื้อขายลวงหนา (TFEX) ณ สิ้นวัน
(Online Derivatives Quotation: ODQ)
เปนบริการขอมูลราคาปดของตลาดสัญญาซ้ือขายลวงหนา (TFEX) ณ ส้ินวันทําการ ซึ่งถือวาเปน
“รายงานสรุปภาพรวมและราคาปดของตลาดตลาดสัญญาซื้อขายลวงหนา อยางเปนทางการ” โดยผูรับบริการ
สามารถดาวนโหลดขอมูลไดโดยตรงจาก www.setportal.set.or.th ณ ส้ินวันทําการ (ประมาณเวลา 18:00 น.
ขึ้นไป) ของทุกวันท่ีมีการซ้ือขายหลักทรัพย
รายงานสารสนเทศของบริษัทจดทะเบียน
(Public SET Information Management System: PSIMS)
เปนระบบฐานขอมูลเชิงลึกของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย ซึ่งประกอบ
ไปดวยขอมูลสําคัญ 3 ประเภทไดแก ขอมูลราคาซื้อขายหลักทรัพย (trading information) ของตลาด
ตราสารทุน (SET/ mai/ BEX) และ/หรือตลาดสัญญาซื้อขายลวงหนา (TFEX) รวมถึงขอมูลบริษัทจดทะเบียน
(company information) และขาวของบริษัทจดทะเบียน (listed company news) โดยผูรับบริการจะ
ไดรับฐานขอมูลดังกลาวต้ังแตในอดีต และสามารถดาวนโหลดขอมูล update รายวัน ไดโดยตรงจาก
www.setportal.set.or.th ณ สิ้นวันทําการ (ประมาณเวลา 23:00 น. ขึ้นไป) ของทุกวันที่มีการซ้ือขาย
หลักทรัพย เพ่ือทําการ update ฐานขอมูลของผูรับบริการใหเปนขอมูลลาสุดเสมอ
• กลุมขอมูลซึ่งตลาดหลักทรัพยฯ พัฒนาระบบงานเพื่อใชงานขอมูลตอ (application)
ซ่ึงบริการนี้จะมีชื่อวา “SETSMART” (SET Market Analysis and Reporting Tool) มี 3 ประเภท
ไดแก
SETSMART on Extranet
เปนบริการระบบฐานขอมูล ที่พัฒนาโดยตลาดหลักทรัพยฯ สําหรับผูใชงานในองคกร ซ่ึงสามารถ
แสดงขอมูลขณะเวลาซ้ือขาย (real time) และขอมูลยอนหลัง (historical) ประกอบดวยขอมูลหลักทรัพย
ราคาซื้อขายหลักทรัพยของตลาดตราสารทุน (SET/mai/BEX) และตลาดสัญญาซื้อขายลวงหนา (TFEX)
ขอมูลดัชนี ขอมูลทางสถิติที่สําคัญ ขาว และขอมูลสารสนเทศของบริษัทจดทะเบียนภายใตบริการเดียว
โดยระบบไดถูกออกแบบมาใหเปน web application เพียงเปด web browser ผูใชก็จะสามารถเขาใชงานได
ทันที ผานเครือขาย extranet ของตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย www.setsmart.com
186 ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย
SETSMART on Internet
เปนบริการระบบขอมูลตลาดหลักทรัพยบนอินเทอรเน็ต ที่พัฒนาโดยตลาดหลักทรัพยฯ เพื่อเปน
อีกหนึ่งชองทางเลือกใหแกผูลงทุนรายยอย หรือนักศึกษา ในการเขาถึงขอมูลยอนหลัง (historical) ของ
บริษัทจดทะเบียน และราคาซื้อขายหลักทรัพยของตลาดตราสารทุน (SET/mai/BEX) และตลาดสัญญา
ซ้ือขายลวงหนา (TFEX) ซึ่ง SETSMART on Internet มี 2 ประเภท ไดแก SETSMART ชุดขอมูล
ยอนหลัง 3 ป และ SETSMART ชุดขอมูลยอนหลัง 5 ป โดยผูรับบริการสามารถใชงานผานอินเทอรเน็ต
โดยการเขาไปท่ีเว็บไซต www.setsmart.com
SETSMART Enterprise
เปนระบบฐานขอมูลตลาดหลักทรัพยฯ ซ่ึงติดตั้ง ณ สถานท่ีของผูรับบริการ เหมาะสําหรับผูใชใน
องคกรท่ีมีจํานวนหลายคน โดยจะนําเสนอขอมูลสารสนเทศ และขาวยอนหลังของบริษัทจดทะเบียน ขอมูล
ราคาซ้ือขายหลักทรัพยของตลาดตราสารทุน (SET/ mai/ BEX) และตลาดสัญญาซ้ือขายลวงหนา (TFEX)
และดัชนียอนหลัง รวมถึงขอมูลทางสถิติที่สําคัญไวในบริการเดียว ภายใตรูปแบบการใชงานที่เปนสากลนิยม
แบบ web-based application โดยผูรับบริการสามารถใชงานผานระบบอินทราเน็ทภายในองคกรของสมาชิก
ท่ีติดต้ังระบบ SETSMART enterprise
4.4.4 บทวิเคราะหหลักทรัพย
องคประกอบสําคัญในบทวิเคราะห
ดานตารางและขอมูล
หนาแรก
• ตารางสรุปตัวเลขการดําเนินงานในอดีต (อยางนอย 2 ป) และความคาดหมาย (อยางนอย 3 ป)
อาทิ Revenue, EBIT, Net profit, Net profit margin, #of shares, EPS, EPS growth (%),
DPS, Dividend payout (%), Net debt/equity, EBIT/I, DSCR, FCFF, Free cash flow/share,
EBITDA, EV/EBITDA, P/E, P/BV
• ตารางขอมูลที่สําคัญของหุนและของบริษัท เชน คําแนะนํา, ราคาเปาหมาย (price target),
มูลคาตลาด (market capitalization), ปริมาณการซื้อขายเฉล่ียตอวัน (average daily turnover),
ราคาปดสูงสุด/ตํ่าสุด ในรอบ 1 ป (52-week high/low) หรือเทาท่ีมี, คา Beta, ผูถือหุนใหญ
5–10 รายแรก, ระดับการกํากับดูแลกิจการที่ดี (CG score) โดยผูอานบทวิเคราะหควรใหความ
สนใจในดานตรรกะหรือความสอดคลองกันของขอมูล เชน ถาราคาเปาหมาย (price target)
ตํ่ากวาราคาหุนในตลาด คําแนะนําไมควรเปน “ซ้ือ”
ศูนยสงเสริมการพัฒนาความรูตลาดทุน ตลาดหลักทรัพยแหงประเทศไทย 187
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
ความรู้เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ตลาดทุน ตราสารทั่วไป
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
ความรู้เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ตลาดทุน ตราสารทั่วไป
- 1 - 50
- 51 - 100
- 101 - 150
- 151 - 200
- 201 - 250
- 251 - 300
- 301 - 350
- 351 - 400
- 401 - 450
- 451 - 474
Pages: