ตำรับรัก เล่ม 1

๑

"เดือนหงายประกายก่องฟ้ า
รัศมิพร่าพลาหคงาม

แสงสาดสะพราสภูพราม
ทิศะนุทิศวจิ ิตรแจ่มใส
พฤกษาคณาเนืองนบั
รชนิขบั ระยบั ดอกใบ
ทอดกา้ นสะทา้ นกิ่งไกว
ขณะพระพายระบายโกรกหนาว
น่านน้ากล็ ้าไพจิตร
กลนิมิตสวา่ งพร่างพราว
เถือกถ่องลายองแนวยาว
รุจิระเร้ืองประเทืองทอ้ งธารฯ"
ทนั ทีที่เสียงทุม้ ๆ ของเด็กหนุเจา้ บทเจา้ กลอนคนท่ีกาลงั
ทาหนา้ ท่ีพายหวั เรือบดลานอ้ ยเงียบลง เสียงหวั เราะอยา่ งพึงพอใจ
อีกสองเสียงก็แชงข้ึน มนั เป็นเสียงหา้ วๆ ของบุรุษเพศ ที่เพ่ิงจะพน้
จากวยั เด็กมาอยง่ สดๆ ร้อนๆ เสียงหน่ึง และอีกเสียงหน่ึงเป็ นเสียง
แหลมๆ ของสตรีเพศที่เพ่ิงยา่ งเขา้ สู่วยั รุ่นเม่ือไม่นานมาน้ี
"แหม เพราะจังเลยจ้ะ ประณต เสียงของเธอก็เพราะ
กลอนก็เพราะ เธอแต่งเองหรือจะ๊ "

ชวู งศ์ ฉายะจนิ ดา

๒

"กลอนที่ไหน ฉันทแ์ ท้ๆ เขาท่องออกดีมีจงั หวะ มีครุลหุ
ฟังเป็นกลอนไปเสียได"้ เสียงเดก็ หนุ่มผิวคล้าผทู้ าหนท้ ี่คดั ทา้ ยเรือ
บน่ ข้ึนเบา ๆ

"เปล่าหรอกจะ้ " ประณตตอบเพ่อื นหญิง "ฉนั แต่งไดอ้ ยา่ ง
น้ีกว็ เิ ศษน่ะซีท่ีแทฉ้ นั จามาจากกวีนิพนธ์ของสิกสวตั ท่ีอาจารยใ์ ห้
จดเมื่อตอนกลางวนั น่ีเอง"

"เออ ณต แกนี่สมเป็ นนกั เรียนอกั ษรศาสตร์แทเ้ ทียวนะ"
สหายชายของเขาเอ่ยชมข้ึนบา้ ง "ช่างจดช่างจาดีนกั แลว้ ยงั รู้จกั
นามาใช่ได้เหมาะกบั กาลเทศะ ดีเสียด้วย...ดูซิ ธรรมชาติตอนน้ี
ช่างสวยงามเหมาะเจาะกบั ฉนั ท์ ที่แกทอ่ งออกมาเมื่อก้ีเหลือเกิน"

ประณตมิได้โต้ตอบคาชมเชยของสหายชายหญิง ดวง
ตาโตมีแววเคลิ้มฝัน ของเขามองไปรอบๆ ตวั อยา่ งเป็นสุข

คืนวนั น้ีเป็ นวนั เพญ็ เดือนสิบสอง จนั ทร์เต็มดวงจรัสแสง
อยกู่ ลางหาว ทอรัสมีสีเงินสุกสกาวด้นั ปุยเมฆบางๆลงมาโลมไล้
ลาน้าเพชรอนั เปี่ ยมฝ่ัง ดูเป็ นประกายระยิบระยบั ดงั แสงแห่งเพชร
น้าหน่ึง ลมเยน็ ในยามดึกราเพยพดั มาอ่อนๆ เสียงตน้ ไมใ้ กล้ฝั่ง
เสียดกนั เบาๆ เป็นเสียงเพลงธรรมชาติ เด็กสาวท่ีนง่ั กลางลาจึงเอ่ย
เตือนข้ึนวา่

ตำรับรัก

๓

"ทา่ จะดึกแลว้ ละซี ชกั หนาวๆ ลอยกระทงกนั เสียทีดีไหม
จะ๊ ประณต?" เด็กหนุ่มเจา้ ของชื่อประณตหนั หนา้ มา แต่ยงั ไม่ทนั
ตอบประการใด สหายของเขาก็เยา้ ข้ึนวา่

"เฮ้ ณต กระเชา้ เขาชวนแตแ่ กคนเดียว ถา้ ง้นั กนั ไม่ลอยละ
กระทงกระแทง็ "

"ขวางประภาสจัง" กระเช้าค้อนควบั อย่างมีจริตสาว
ดวงตาเลก็ ๆ ดามนั ของหล่อนเป็นประกายวาววบั อยใู่ นแสงจนั ทร์
กระจ่าง "ก็ทาไมเธอไม่หาคนชวนมาด้วยละ จะไดไ้ ม่ตอ้ งคอย
อิจฉาประณตเขา"

"เช้อ ฉันไม่แตกหนุ่มอย่างเจ้าณตมนั น่ี จะได้ริมีแฟน
ต้งั แต่ยงั ไม่จบแปด" จมูกใหญ่ของประภาสยน่ อยา่ งไม่พอใจ เม่ือ
ถูกเข้าใจว่าอิจฉาเพื่อน จริงอยู่หากจะพูดกันถึงรูปสมบตั ิแล้ว
ประภาสก็ออกจะดอ้ ยกวา่ สหายรักของเขาเอามากๆ ประณต
มีผิวขาวสะอาด และใบหนา้ ก็คมคายน่าดูมาต้งั แต่เด็ก ในเมื่อผิว
ของประภาสดาคล้า ท้งั หนา้ ตากไ็ มส่ ะสวย แตม่ ่ือพดู ถึงอุปนิสัยใจ
คอความประพฤติ และความสามารถ ท้งั ในดา้ นการเรียนและการ
งานทว่ั ๆไปแลว้ ประภาสมิไดด้ อ้ ยกว่าประณตแมแ้ ต่นอ้ ย ถา้ จะ
พดู โดยสรุปกอ็ าจกล่าวไดว้ า่ ประณตมีความ 'เหนือ' เพือ่ นคู่หู
ของเขาอยกู่ ็แต่ในดา้ นรูปโฉม ประการเดียวเท่าน้นั

ชวู งศ์ ฉายะจินดา

๔

"ไม่เอาน่า" ประณตทาเสียงดุแต่ตีหนา้ เกอ้ ๆ เมื่อเห็นเรื่อง
วกเขา้ หาตวั "มาเรือลาเดียวขืนทะเลาะกนั เดี๋ยวเรือล่มไม่รู้ดว้ ย"
เขาพูดพลางเอ้ือมมือไปหยิบกระทงรูปดอกบวั บานข้ึนมาถือไว้
กลีบอนั สลบั ซบั ซ้อนของมนั ประดิษฐด์ ว้ ยกระดาษฝ้ าสีแสดอ่อน
มีธูปเทียนหอมปักอยู่ตรงกลาง ฐานของมนั รองรับด้วยหยวก
กลว้ ยท่อนเล็กๆ เขาจดั แจงจุดธูปเทียนดว้ ยท่าทีคลา้ ยๆ ไม่สนใจ
กบั เพือ่ นร่วมทางอีกสองคน แตป่ ระภาสกแ็ อบสงั เกตเห็นความอึด
อดั ใจวา่ สายตาคมวาวของเพ่ือนชายของเขา ไดล้ อบชายไปสบกบั
ดวงตาเล็กๆท่ีหวานเยิ้มเกินวยั ของเด็กสาวผูม้ ีนามว่ากระเช้าใน
ทานองเจรจาภาษารัก ท่ีเขาหาเขา้ ใจดว้ ยไม่ เพื่อเลี่ยงจากภาพอนั
ขวางตาน้นั เด็กหนุ่มจึงหยิกระทงรูปดอกบวั สีเหลืองจดั ของตน
ข้ึนมาจุดธูปเทียนบา้ ง แล้วยกข้ึนจดหน้ผากอธิษฐานขอให้การ
สอบไล่ของตน ในช้นั เตรียมวิทยาศาสตร์ปี ที่สอง ซ่ึงจะมาถึงใน
อีกสองเดือนขา้ งหน้าน้ีไดผ้ ลดี เด็กหนุ่มชาเลืองดูประณต ผกู้ าลงั
แสดงอาการกะหนกะหนิงกบั คนรักของเขานิดหน่ึง แลว้ อธิษฐาน
ต่อไปวา่

"....ขา้ พเจา้ ขอให้ประณตเพ่ือนรักของข้าพเจ้า มีจิตใจ
สว่างแจ่มใส พ้นจากเร่ืองรักๆใคร่ๆเสียช่ัวคราว และสอบไล่
ปลายปี น้ีไดผ้ ลดีดว้ ยเถิด"

ตำรับรัก

๕

ประภาสบรรจงวางกระทงนอ้ ยของเขาลงเหนือผิวน้า ณ
ดา้ นหน่ึงของลาเรือแลว้ จึงหนั กลบั มา ขณะน้นั เองปัญหาหน่ึงก็ได้
ผุดข้ึนในดวงจิตของเด็กหนุ่มผูใ้ ฝ่ ดีคนน้ี ปัญหาน้ันก็คือว่าสิ่ง
ศกั ด์ิสิทธ์ิท้งั หลายท่ีเขาไดอ้ ธิษฐาน ขอให้ช่วยบนั ดาลใหส้ หาย
รักของเขาสอบไล่ได้ผลดีน้ัน จะช่วยประณตได้จริ งหรื อไม่
เพยี งไร ในเมื่อภาพท่ีสายตาของเขาประสบ เป็ นภาพเด็กหนุ่มสาว
คู่น้นั กาลงั กุมมือกนั ไวก้ ระชบั ขณะท่ีอีกมือหน่ึงประคองกระทง
ของตนลงวางเหนือผิวน้าอีกดา้ นหน่ึงของลาเรือ สายตาของเด็ก
หนุ่มสาวที่กาลงั ประสานกนั อยา่ งซาบซ้ึงน้นั แสดงใหป้ ระภาสรู้
ไดใ้ นทนั ทีวา่ เรื่องเกี่ยวกบั การสอบซอ้ มคร้ังตอ่ ไป หรือแมแ้ ต่การ
สอบไล่ปลายปี มิได้ข้องอยู่ ในสมองของเขาท้ังสองเลยแม้แต่
นอ้ ย!

ดอกบวั ท้งั สามดอก เหลือง แดง แสด ลอยไปตามน้าอยา่ ง
เชื่องช้า เพราะน้าไหลเอื่อยเกือบหยุดน่ิง กระทงของประภาสรี่
เรื่อยนาหนา้ ไปก่อนอยา่ งแน่วแน่ ไมว่ บู วาบกระเพอื่ มไหว เสมือน
ดวงจิตอนั เขม้ แข็งมน่ั คงอยู่ในศีลคุณธรรมคุณของ เจา้ ของ แสง
ไฟจากเทียนเล่มน้นั แจ่มจรัส กล่ินรูปหอมโชยมาจางๆ ดวงตาเด็ก
หนุ่มผมู้ ีจิตใจงามพร้อมตรงขา้ มกบั รูปกายก็เหม่อมองไปตามแสง
เทียนน้นั อยา่ งปล้ืมปี ติ

ชวู งศ์ ฉายะจนิ ดา

๖

"แหม กระทงของเราลอยช้าจงั นะจ๊ะประณต ตามของ
ประภาสไม่ทนั เลย"
กระเช้าร้องข้ึนอย่างเด็กใจร้อน ประณตจึงพูดเสียงอ่อนๆ เชิง
ปลอบโยนวา่

"ก็ภาสมนั ลอยก่อนเราน่ีจ๊ะ ช่างมนั เถิดลอยชา้ ๆซีดี เราจะ
ไดด้ ูซิวา่ ที่เราอธิษฐานไวน้ ้นั จะเป็ นอยา่ งไร" ประโยคทา้ ยเขาลด
เสียงลงพอไดย้ ินกนั สองคน แต่คาปลอบโยนของประณตช้าไป
เด็กสาวจุ่มมือลงในน้าเสียก่อน พุย้ น้าให้เป็ นคลื่นดว้ ยมือนอ้ ยๆ
ของเจ้าหล่อเพื่อให้ไล่กระทงให้ลอยไปเร็วทนั ใจ ระลอกคลื่น
เล็กๆน้นั ก็เคล่ือนไปกระทบกระทงท้งั สองซ่ึงกาลงั ลอยเคียงคู่กนั
ไปดว้ ยดี

บดั ดลกระทงท้สั องกเ็ อียวบู ลง แลว้ ก็กลบั ต้งั ข้ึนใหม่ แสง
เทียนในดอกบวั สีแดงดบั วบู ลงทนั ที ส่วนแสงเทียนในดอกบวั สี
แสดอ่อนน้นั เพียงแตว่ บู ลงแลว้ ก็กลบั สวา่ งข้ึน และวบู ลงสวา่ งข้ึน
อีกหลายคร้ัง กระทง่ั แรงจากกระแสคลื่นสิ้นลงจึงไดก้ ลบั แจ่มใส
ดงั เดิม

เสียงกระเชา้ ร้องออกมาอยา่ งตกอกตกใจ
"ตายจริง เทียนของฉนั ดบั เสียแลว้ ตาย...ดูซี กระทงของ
เธอลอยไปทางอื่นเสียแลว้ ละจะ้ ประณต"

ตำรับรัก

๗

ประณตหนา้ เผอื ดลงเม่ือนึกถึงคาอธิษฐานของตนร่วมกบั
สาวรัก ความเยาวว์ ยั ประกอบกบั ความมีจิตใจอนั เต็มไปดว้ ยนิยาย
รัก ทาให้เขาจอ้ งตะลึงดูดอกบวั สีแสอ่อน อนั เป็ นของตนเองลอย
เฉ ห่างจากดอกบวั สีแดงของหญิงท่ีรักของเขา ดว้ ยจิตใจหวนั่ ไหว
โดยลืมท่ีจะหาคาหวานมาปลอบประโลมเด็กสาวผนู้ ้นั เสียสนิท

"ก็เธออยากไปวกั น้าเองน่ีนาเชา้ " ประภาสเอ่ยข้ึนอยา่ งอด
ไม่ได้ "ทีแรกฉันก็เห็นมนั ลอยกระแซะกนั ไปกระแซะกนั มาดีๆ
แลว้ นี่ เธอเองนน่ั แหละไปกระทุ่ม น้าเสียจนเจา้ ณตมนั ลอยหนีไป
เธอจะไปโทษใคร้" เขาทาเสียงสูงอย่างยว่ั เยา้ จน กระเข้าต้อง
สะบดั หนา้ หนีดว้ ยความโมโห

"อยา่ ยว่ั หน่อยเลยน่า ภาส คนย่ิงใจเสียๆอยู่" ประณตพูด
ทาหน้าราคาญ เต็มท่ี แต่แทท้ ี่จริงน้ันเขาเจตนาจะกลบเกล่ือนสี
หนา้ ม่อยของตนเองมากกวา่ "เราพายข้ึนไปอีกหน่อยดีกวา่ จะไดด้ ู
งานที่ทาวดั ดึกอีกหน่อยคอ่ ยกลบั บา้ น เต่ียไมว่ า่ เธอไม่ใช่หรือ
กระเชา้ "

"เต่ียน่ะไม่ว่าหรอก กลัวแต่แม่น่ะซี นี่มันต้ังห้าทุ่ม
แลว้ มงั " กระเชา้ ตอบสีหนา้ ยงั ไม่ดีข้ึน

"ไม่เป็ นไรน่า" ประภาสขัดคออีก "ปี หน่ึงก็มาเที่ยว
กลางคืนหนเดียวเท่าน้นั จะเป็ นไรไป แลว้ ยงิ่ มากบั เจา้ ณต แม่เธอ
ยง่ิ ไม่วา่ ใหญ่ วา่ ท่ีลูกเขย" ตอนทา้ ยเขาพึมพาในลาคอ

ชวู งศ์ ฉายะจินดา

๘

"เอาเถอะ จะไปก็ไป อย่ามวั พูดมากอยเู่ ลย แลว้ รีบกลบั
หน่อยกแ็ ลว้ กนั " เด็กสาวตดั บทอยา่ งหงุดหงิด

ท้งั สามกลบั จากงานวดั เม่ือสองยามล่วงไปแลว้ เด็กหนุ่ม
ท้งั สองช่วยกนั จ้าพายจนเรือแล่นปราดๆ ราวกบั เรือแข่ง แต่เม่ือ
จวนถึงบา้ นของประภาสซ่ึงเป็นเรือน ริมแมน่ ้า ประภาสซ่ึงเปล่ียน
หนา้ ท่ีคนพายหวั บา้ งก็ชะงกั ฝีพายช้ีมือไปขา้ งหนา้

"นน่ั กระทงของกนั ใช่ไหมล่ะ ณตช่วยดูทีซิ"
"ไหน" ประณตเบี่ยงตวั ออกจากการน่ังแอบอิงของเด็ก
สาว สิ่งที่เขาเห็นลอยอยู่แต่ไกล เป็ นกระทงรูปดอกบวั สีอ่อนๆ
เห็นได้เกือบขดั เจนในแสงจันทร์ ไม่มีแสงไฟจากเทียนไขใน
กระทงน้นั เพราะเทียนคงหมดแทง่ ไปนานแลว้ ส่ิงที่ลอยเคียง
คู่กบั ดอกบวั น้นั มีสีขาวๆ ลกั ษณะคลา้ ยดอกไมช้ นิดใดชนิดหน่ึง
เมื่อกระทงหยุดนิ่งมนั ก็หยุดบา้ ง แต่เม่ืกระหงขยบั เขย้ือนลอยไป
ตามระลอกคลื่น เจา้ ส่ิงน้นั ก็ลอยตามอยา่ งไมย่ อมห่าง
ดว้ ยความสงสัย ประภาสวาดหวั เรือเข้าไปใกลช้ ะโงกลง
ไปเก็บดอกบวั กระดาษน้นั ข้ึนมาพิจารณา
"กระทงของกนั จริงๆ แหละณต กนั จาไดเ้ มื่อกลางวนั กนั
ทาหมึกหยดเป้ื อนกลีบช้นั ในนี่หยดหน่ึง รอยของมนั ยงั เหลืออยู่
เลย...แต่เอะ๊ นี่อะไร" เขากม้ ลงไปเกบ็ วตั ถุอีกข้ึนหน่ึงข้ึนมา มนั คือ

ตำรับรัก

๙

ดอกกุหลาบขาวดอกใหญ่ ประดิษฐ์ดว้ ยกระดาษชุบข้ีผ้ึง มีกลีบ
แขง็ ซอ้ นซบั อยา่ งคลา้ ยคลึงธรรมชาติเป็นท่ีสุด ตรงใจกลางมีเศษ
เทียนไขท่ีมอดแลว้ กบั กา้ นรูปปักอยู่ ประภาสหยอนนิ้วอนั ใหญ่
ของเขาลงไปตรงกลางดอกบวั ดว้ ยคาดว่ จะมีบางสิ่งบางอยา่ งซ่อน
อยู่ สิ่งที่ติดนิ้วของเขาข้ึนมาเป็ นตุ๊กตาเซลลูลอยด์ตวั นิดเดียว และ
เมื่อเขายกตุก๊ ตาข้ึน ธนบตั รใบหน่ึงก็กระเดิดปลายข้ึนมา

"มีอะไรอในน้ันน่ะ ประภาสให้ฉัดบ้างซิ" กระเช้าส่ง
เสียงมาจากกระทงทา้ ยเรือที่หล่อนถอยไปนงั่ เบียดประณตอยู่

"มีแบงคใ์ บหน่ึง" ประภาสตอบดว้ ยเสียงปรกติท่ีสุด ซ่อน
ตุ๊กตาเล็กไวใ้ นอุง้ มืออนั ใหญ่ของเขาส่งธนบตั รใบน้นั ให้กระเชา้
โดยไม่สนใจดว้ ยซ้าวา่ เป็นธนบตั รราคาเท่าไร และในขณะท่ีเพื่อน
ชายหญิงของเขากม้ ดูธนบตั รใบน้นั ประภาสกส็ อดตุก๊ ตาน้นั ลงไป
ในกระเป้ าเส้ือของเขาอยา่ งวอ่ งไว

"สิบบาทแน่ะ ภาส" ประณตส่งเสียงมาอยา่ งต่ืนเตน้ "โชค
แกเอา้ เอาไปซี"

"ใหฉันเถอะ ประภส" กระเช้าพูดข้ึนบ้าง อาการ
สะบดั สะบิ้งเม่ือครู่ก่อน ไม่มีเหลืออยู่เลย ประภาสจึงพยกั หน้า
อยา่ งวา่ ง่าย

"ฮ้ือ อย่าเลยน่า กระเช้า ภาสเขาเป็ นคนเก็บได้น่ีนา"
ประณตหา้ มดว้ ยความเกรงใจเพ่ือน "เธอก็ยงั มีตงั คใ์ ช่ไมใ่ ช่หรือ?"

ชวู งศ์ ฉายะจินดา

๑๐

"ไม่รู้ละ ประภาสเขาใหฉ้ นั แลว้ " กระเชา้ ทาปากย่นื อยา่ ง
แสนงอน "ฉนั จะเอาไปซ้ือรู้จสติก"

"อะไรนะ" เด็กหนุ่มท้งั สองร้องข้ึนพร้อมกนั ประภาส
หวั เราะงอหงาย ส่วนประณตทาหนา้ เจี๋ยมเจ้ียมเม่ือเห็นแตม้ ที่ห้า
ของคนรัก

"เขาเรียกรู้จอย่างหน่ึง ลิปสติกอย่างหน่ึงจ้ะ ไม่ไปรู้จ
สติก" เม่ือหายขนั ประภาสก็ช่วยอธิบาย "รู้จน่ะใชส้ าหรับทาแกม้
ส่วนลิปสติกใชส้ าหรับทาปาก"

"แหม ดูเธอชานาญจริงนะจ๊ะ ท่าจะแอบไปมีแฟนไวท้ ี่
ไหนบา้ งแล้วก็ไม่รู้ กระเช้ากลบเกลื่อนความโกรธท่ีถูกหัวเราะ
เยาะ โดยทาเป็ นลอ้ ประภาส หล่อนไม่กลา้ แสดงว่าโกรธเขาอยา่ ง
เปิ ดเผยในเวลาน้ี ก็เพราะว่าเขาจะทวงเงินคืน ซ่ึงความจริงขอ้ น้ี
ประภาสกร็ ู้เทา่

"บอกแล้วว่าฉันไม่เจา้ ชู้หมือนเจา้ ณตของเธอ จะได้ริมี
แฟนในวัยเรี ยน ฉันรู้คาศัพท์สองคาน้ี ก็พราะมันเป็ นคา
ภาษาอังกฤษพ้ืนๆที่ใครๆก็นาจะรู้" จมูกใหญ่ของประภาสย่น
ข้ึนมาเหมือนจมูกกระต่ายอีกคร้ังอยา่ งขดั เคือง เกือบจะย้งั ประโยค
ท่ีวา่ 'นอกจากคนโง่ๆ อยา่ งเธอ' ไวไ้ ม่ทนั

"เอ สองคนนี่เป็ นยงั ไงนะ จะทะเลาะกนั อยู่ท่าเดียว"
ประณตเอด็ ข้ึนบา้ งเขาพยายามเปลี่ยนบรรยากาศอนั ตึงเครียดโดย

ตำรับรัก

๑๑

กล่าวว"นี่แน่ะภาส เจา้ ของกระทงน้ีอาจเป็ นน้ือคู่ของแกก็ไดน้ ะ
เม่ือก้ีแกไม่ห็นหรือ แม่ดอกกุหลาบขาวน่ีลอยตามแกตอ้ ยๆ เชียว
ลองเที่ยวหาเจา้ ของดูบา้ งไหมล่ะ"

"เจา้ ของกระทงน้ี อาจแก่พอจะเป็ นย่าของประภาสก็ได้
นะ" กระเชา้ เอ่ยข้ึนอีกพร้อมกบั หวั เราะอยา่ งขบขนั

"บ้าน่ะ" ประภาสตอบส้ันที่สุด แต่น้าหนักแห่งคาพูด
และท่ทางของเขาทาให้เพ่ือนท้งั สองสงบปากคาทนั ที เรือบดลา
นอ้ ยจึงลอยตอ่ ไปเงียบ ๆ กลางแสงจนั ทร์สกาว

เม่ือถึงท่ีอยูข่ องประภาส เขาก็ย่องข้ึนบนเรือนอยา่ งเงียบ
กริบ แลว้ ก็ยกไมร้ วกที่ใช้ค้าฝาลาแพนหน้าเรือนออก เอามือยนั
ลาแพนน้นั ไว้ ก่อนจะค่อยๆ ผอ่ นมือให้มนั ทุบลงมาเบา ขณะน้ีแม่
และพ่อเล้ียงของเขากาลงั หลบั สนิท ทุก ๆส่ิงเงียบสงดั เด็กหนุ่ม
ยอ่ งไปปิ ดประตูหอ้ งของตวั เอง ซ่ึงเป็นหอ้ งหน่ึงในจานวนสอง
ห้องท่ีมีอยู่ในบา้ นหลงั น้ี นอกจากครัวและห้องน้า เขาคลาหาไม้
ขีดบนหิ้ง เม่ือไดแ้ ลว้ ก็จดั แจงจุดตะเกียงน้ามนั ดวงเล็ก ต่อจากน้นั
เขาก็หยิบตุ๊กตาเซลลูลอยด์ตวั น้ันออกจากกระเป๋ าเส้ือ เพ่งมองดู
มนั ในแสงไฟดว้ ยความสนใจ

ตุก๊ ตาตวั จิ๋วน้ี ทาดว้ ยเซลลูลอยดอ์ ยา่ งดีเน้ือเกล้ียงเกลา
สีชมพูปนส้ม ซ่ึงเป็ นของหาไดย้ ากยิ่งในสมยั ที่สงครามเพ่ิงสงบ
ลงใหม่ๆอย่างในระยะน้ี เป็ นตุ๊กตาเด็กผูห้ ญิงมีผมสีน้าตาลสวม

ชวู งศ์ ฉายะจินดา

๑๒

กระโปรงติดกนั เป็ นผา้ แกว้ บางๆประดบั ลูกไมจ้ ีบเป็ นช้นั ๆพองฟู
ตุก๊ ตาตวั น้ีสวมถุงเทา้ สีขาวและรองเทา้ สีน้าตาล

ประภาสลองเอานิ้วเขี่ยกระโปรงเปิ ดข้ึนดูอยา่ งไม่ต้งั ใจ ก็
พบกระโปรงช้นั ในตวั เล็กๆและกางเกงช้นั ในชนิดถอดไดจ้ ริงๆ
ติดลูกไมท้ ี่ริมขาอยา่ งนารัก เด็กหนุ่มจอ้ งตะลึงดูตุก๊ ตาตวั น้ีอยเู่ ป็ น
ครู่ดว้ ยความประหลาดใจ ใครหนอเป็ นเจา้ ของตุ๊กตาตวั น้ี? ใคร
ในจหั วดั เพรบุรีน้ี...ที่มีเครื่องเล่นท่ีสวยงามน่ารักเช่นน้ี มากมาย
พอที่จะบริจาคเป็ นทานโดยไม่ตอ้ งเสียดาย? ใคร...? ใคร...? และ
ใคร?

ทนั ใดน้นั คาพดู สองประโยคก็กงั วานข้ึนในโสตประสาท
ของประภาส

"เจา้ ของกระทงน้ีอาจเป็นน้ือคู่ของแกกไ็ ดน้ ะ" และ
"เจา้ ของกระทงน้ี อาจแก่พอจะเป็ นย่าของประภาสก็ไดน้ ะ" ใจ
ของเขาเต้นแรงด้วยความรู้สึกประหลาดอย่างที่ตวั เองก็ไม่อาจ
เขา้ ใจวา่ มนั คืออะไร "ถา้ คาพดู ของกระเชา้ เป็นความจริง!"
เขารู้สึกกระสับกระส่าย พยายามอ้างหตุผลปลอบตัวเองว่า
"เป็นไปไม่ได้ คนแก่ขนาดเป็นยา่ เราได้ คงไม่เล่นตุก๊ ตาหรอกน่ะ"

คืนน้ัน ประภาสหลับไปท้งั ๆท่ีมีตุ๊กตาตวั งามอยู่ในมือ
เป็ นภาพท่ีน่าขนั อยู่ไม่น้อยสาหรับด็กหนุ่ม ผูม้ ีอายุถึงสิบแปดปี
บริบูรณ์แล้ว ท่ีจะอุ้มตุ๊กตาเข้านอนด้วยเช่นเขาน้ี แต่ไม่มีใคร

ตำรับรัก

๑๓

นอกจากตวั ของเขาเองเท่าน้นั ที่ไดส้ านึกว่า มีอะไรบางอยา่ งท่ีดล
ใจเขาใหม้ ีความรู้สึผกู พนั ตุก๊ ตาตวั น้ีเป็นพเิ ศษ

ตอนยามสาม ดวงจทั ร์ทอแสซีดๆ ดงั จะไวอ้ าลยั พ้ืนพิภพ
อากาศเยน็ ยะเผอื กดว้ ยหมนั ตฤดูกาลงั จะมาเยอื น ประภาสพลิกตวั
คร้ังหน่ึง ซุกมือที่ยงั กาตุ๊กตาอยู่ไม่ยอมวางเข้าแนไว้กับอก
ขณะน้ันบุพนิมิตก็บังเกิดแก่ดวงจิตของเขาเด็กหนุ่มฝันว่า เขา
กาลงั ถือตุก๊ ตเล่นอยคู่ นเดียวอยา่ งเพลิดเพลิน แต่แลว้ ก็มีเด็กชายอีก
คนหน่ึงโล่มาจากไหนไม่ปรากฏ ตรงปรี่เขา้ มากระชากมนั ไปเสีย
จากมือ ในฝันน้นั ประภาสโกรธแคน้ แสนสาหัส เขาถลาไปแย่ง
มนั คืนมาจนได้ แล้วเขาก็กอดมนั ไวก้ บั อกอย่างทะนุถนอม แต่
ทนั ใดน้นั เองเขาก็รู้สึกวา่ ตุ๊กตาตวั น้นั โตข้ึนทุกทีๆจนมีขนาดเท่า
เด็กอายุสักสิบขวบ น้าหนกั ก็เพ่ิมข้ึน และลาตวั อนั แข็งกระดา้ ง
เยียบเย็นก็กลบั อบอุ่น ผิวเน้ือละมุนละไมแบบเน้ือของเด็กหญิง
ดว้ ยความประหลาดใจเขาจึงวางร่างน้นั ลงและก้มลงมองที่ดวง
หนา้ ตุก๊ ตานอ้ ยตวั น้นั

ดวงตาท่ีโตมองสบตาเขา เป็ นดวงตาแจ๋ วแหววของ
เด็กหญิงที่มีชีวิตจิตใจจริงๆ หล่อนมีปากนิดจมูกหน่อยน่าเอ็นดู
นัก ผมสีน้าตาลขอดเป็ นพวงราวกบั เกลียวไหมระอยู่ข้างแก้ม
อนั มีผิวผ่องเป็ นยองใย เด็กน้อยอา้ แขนอวบขาวของหล่อนออก

ชวู งศ์ ฉายะจนิ ดา

๑๔

แลว้ ก็โผเขห้ าเขาอยา่ งเต็มใจ ประภาสก็กอดหล่อนประทบั ไวก้ บั
อกดว้ ยความรักและเอน็ ดูอยา่ งสุดชีวติ จิตใจ!

*

๒

ใกล้รุ่ง แสงสีชมพูเร่ือเร่ืองขึน้ จับขอบฟ้ า นกกาเร่ิมโผบิน

จากรวงรัง ส่งเสียงเรียกหากันอยู่แซ็งแซ่ อากาศในยามนี้เย็นฉ่า

ช่ืนชวนให้ซุกกายอยู่ใต้ผ้าห่ม แล้วสนิทนิทรารมณ์ต่อไปอีกสัก

หนึ่งช่ัวนาฬิกาเป็ นอย่างน้อย
แต่เสี ยงตึงตังโครมคราม จนพ้ืนเรื อนไวกระเทือน

ตลอดจนเสียงฮึดฮดั ดิ้นรนทุ่มเถียงที่ดงั อยใู่ นห้องขา้ งๆไดป้ ลุกให้
ป ร ะ ภ า ส รู้ สึ ก ตัว ตื่ น ข้ึ น เ สี ย ก่ อ น เ ข า ผ ว า ลุ ก ข้ึ น อ ย่ า ง
กระปร้ีกระเปร่า ตามความเคยชินท้งั ๆ ท่ีไดม้ ีเวลานอนไมถ่ ึงหา้
ชวั่ โมง รอยยิม้ ท่ียงั คา้ งอยรู่ ิมฝี ปากค่อนขา้ งหนาน้นั จางลง เมื่อจิต
เริ่มรับรู้เหตุการณ์ที่กาลงั เกิดข้ึนในที่ใกลต้ วั เขาเอาตุก๊ ตาใส่ไวใ้ น
กระเป๋ ากางเกง รีบปลดสายมุง้ แลว้ พบั เก็บเรียบร้อย มว้ นเสื่อแอบ
ไวม้ ุมห้อง ควา้ ขนั ลงหินซ่ึงมีแปรงสีฟันและสบู่รวมอยใู่ นน้นั ได้
ก็เปิ ดประตูตรงไปยงั นอกชานหน้าเรือน จดั แจงปลดขอสับยกไม้
รวกค้าฝาลาแพนข้ึนท้งั สามบาน แลว้ ก็ลงนง่ั ริมนอกชาน เอาขนั
ตกั น้าในตุ่มมาทาความสะอาดปากฟันและใบหนา้

เสียงเอ็ดอึงยงั ดาเนินอยู่ตลอดเวลาที่เด็กหนุ่มทากิจ
ประจาวนั ของตน เวลาน้ียงั เชา้ ตรู่ นานๆจึงจะมีเรือแพแล่นผา่ นมา
สักลา ประภาสพยายามทาหูทวนลม ไม่ยอมรับรู้เหตุการณ์ท่ี
เกิดข้ึนเกือบจะเป็ นประจาวนั และทุกคร้ังมกั จะมีตัวเขาเป็ น

ชวู งศ์ ฉายะจินดา

๑๖

ต้นเหตุ ท้ังน้ีพราะเด็กหนุ่มรู้ดีว่าเขาไม่สามารถจะแก้ไข
สภาพการณ์เหล่าน้ีให้ดีข้ึนไดด้ ว้ ยตวั ของเขาเองแต่เพียงคนเดียว
แต่แมจ้ ะห้ามหูมิให้สดบั เสียงไดเ้ กือบเป็ นผลสาเร็จ แต่เขาจะหัก
หา้ มใจมิใหส้ ลดหดหู่ดว้ ยความสมเพชเวทนา ความเจ็บแคน้ และ
ความสิ้นอาลยั ตายอยากหาไดไ้ ม่ สมเพชเวทนาใครเจ็บแคน้ ใคร
และสิ้นอาลัยตายอยากพราะหตุใดน้ัน ดูเหมือนว่าเหตุการณ์ท่ี
เกิดข้ึนตอ่ ไปน้ีจะเป็นคาตอบท่ีดีท่ีสุด

"ปล่อยขา้ ชีวะนงั พณิ แกจะมาฉุดขา้ ไวท้ าไม ขา้ จะตอ้ งสั่ง
สอนมนั เสียมง่ั อุ๊วะ เอ้า เม่ือแกอยากเจ็บตวั ก็เอาซี" เสียงเท้า
กระทบร่างมนุษย์ดังสน่ัน เสียงมารดาของเขากรี ดร้องอย่าง
เจ็บปวด ประภาสก็ลุกถลนั ไปยงั ประตูห้องที่เกิดเหตุทนั ที เป็ น
เวลาเดียวกบั ที่ประตูปิ ดผางออก นายแยม้ กา้ วออกมาประจนั หนา้
กบั ลูกเล้ียง ในมือของแกถือตะพดอนั เข่ือง

"เม่ือคืนหายหัวไปไหนมา ไอภ้ าส" เป็ นคาถามดว้ ยเสียง
ตวาด ไม่มีคาทกั ทายอย่างท่ีบิดาจะพึงใช้กบั บุตรเมื่อพบกนั คร้ัง
แรกในตอนเชา้

"พ่อทาอะไรแม่น่ะ" ประกาสไม่ตอบคาถามน้ัน เขา
มองขา้ มไหล่ผมู้ ีศกั ด์ิเป็ นบิดไปยงั ร่างของมารดา ท่ีฟุบอยมู่ ุมห้อง
ดา้ นหน่ึงอย่างห่วงใย แมจ้ ะอายุเพียงสิบแปด ประกาสก็มีรูปร่าง

ตำรับรัก

๑๗

สูงเท่าบิดาเล้ียง ท่าทางท่ีเขายืดตวั ตรงอยู่เบ้ืองหน้าน้ี เป็ นท่ีขวาง
นยั น์ตาของนายแยม้ เป็นท่ีสุด แกขยบั ตะพดในมือ คารามออก
มาอีก

"ขา้ ถามเอง็ ไปไหนมา ไม่ใช่ใหม้ ายอ้ นถามขา้ เดี๋ยวพอ็ ด"
"ฉันก็บอกแม่ก่อนจะไปแลว้ นี่นา ว่าจะไปลอยกระทง"
เขามองสบตาบิดาเล้ียงอยา่ งไมค่ ร้ันคราม ขยบั จะเขา้ ประตู
"หลีกใหฉ้ นั เขา้ ไปดูแมห่ น่อย"
"ไม่ให้เขา้ " นายแยม้ โกรธจนหนวดส่ันเม่ือเห็นททางไม่
สะทกสะทา้ นของลูกเล้ียง แกยงั จงั กา้ เอาไหล่ขวางประตูไว้ "ลอย
กระทงสวรรควมิ านอะไรของเอง็ ต้งั คร่ึงค่อนคืน เหลา้ ของขา้ หมด
กไ็ มม่ ีหมาตวั ไหนไปซ้ือให.้ ..
"อ้อ นี่เอง สาเหตุใหญ่" ประภาสบอกตวั เองแล้วตอบ
ออกไปวา่ "ก่อนจะไปฉนั ก็ดูแลว้ เห็นยงั เหลืออยอู่ ีกต้งั คร่ึงขวดนี่
นา... " เด็กหนุ่มพูดยงั ไม่ทนั ขาดคาฝ่ ามืออนั หยาบกระดา้ งก็ฟาด
ลงท่ีแกม้ เขาเต็มเหน่ียว เด็กหนุ่มเซไป รู้สึกหนา้ ชาแลว้ ก็ร้อนวาบ
ไปท้งั แถบ
"นี่แน่ะ ทาสุ้มเสียงดีนกั ไมใ่ ชธ้ ุระของเอง็ ที่จะมาคอยดูวา่
เหลา้ มนั ยงั เหลือมากเหลือน้อย หน้าที่ของเอ็งก็คือคอยรับใช้ขา้
เรียกตวั เม่ือไรตอ้ งได้ ไม่ง้นั จะตอ้ งเจบ็ ตวั จาไว"้

ชวู งศ์ ฉายะจินดา

๑๘

"ฉนั เป็ นข้ีขา้ พ่อเรอะ" เด็กหนุ่มเถียงท้งั ๆ ท่ีมือยงั กุมแกม้
อยู่ น้าตาคลอตา "นานๆฉนั จะไปเที่ยวไหนสักที แลว้ แม่ก็อนุญาต
แลว้ นี่นา

"บ๊ะ ไอเ้ วรน่ี เถียงคาไม่ตกฟาก" แกเง้ือไมต้ ะพดฟาดลง
ไปที่ศีรษะของเด็กหนุ่มเต็มแรง แต่เขาหลบเสียทนั จึงพลาดไป

"แม่เอ็งอนุญาต แต่ขา้ ไม่ไดอ้ นุญาตนี่หว่า เอ็งจะกลวั แม่
เอง็ มากกวา่ ขา้ กใ็ หม้ นั รู้ไป" แกเง้ือตะพดอีก แต่ ประภาสปราดเขา้
ยดึ ไว้ ดวงตาของเขาแดงก่า ปากกเ็ ถียงอยา่ งสิ้นเกรง

"แม่เป็ นแม่ของฉนั ฉนั ก็ตอ้ งรักตอ้ งกลวั แต่พอ่ ไม่ไดเ้ ป็ น
อะไรกบั ฉนั เรื่องอะไรฉนั จึงจะตอ้ งกลวั หลีไปนะ ฉนั จะเขา้ ไปดู
แม่" เขาผลกั บิดาเล้ียงเซไปทางหน่ึงดว้ ยแรงแห่งวยั ฉกรรจ์ แล้ว
เดินเขา้ ไปในห้อง กม้ ลงประคองมารดาที่กาลงั โงนเนลุกข้ึน แต่
ร่างอนั อ่อนเปล้ียเพลียแรงของนางพิณกลบั เกร็งแข็งข้ึนมาทนั ที
เม่ือนางหันมาเห็นว่าบิดาเล้ียงของเขาฉวยดาบท่ีขดั ไวก้ บั ฝาริม
ประตูไดก้ ็ยา่ งสามขุมเขา้ มาหาเขา ตวั ของแกส่ันเทิ้มดว้ ยโทสจริต
แรงกลา้ ไม่มีคาพูดด่าทอใดๆหลุดจากปากของแกอีก มีแต่เสียง
คารามในคออยา่ งเคียดแคน้

นางพิณผวาเขา้ ไปยดึ มือสามีไว้ พลางร้องไหว้ ิงวอนอยา่ ง
น่าสมเพช

ตำรับรัก

๑๙

"อย่า พ่อแยม้ นี่ลูกนะ ไม่ใช่คนอ่ืน อย่าถึงกบั ฆ่าฟันมนั
เลย โธ่ ไมไ้ ล่กม็ ีนี่นา ผดิ ถูกยงั ไงก็เฆ่ียนตีมนั ซี"

"ชะ เฆี่ยน" สามีของนางเน้นเสียง สะบดั มือจะให้หลุด
จากอาการยึด เหน่ียวของภรรยา เขมง็ ตาดูประภาสอยา่ งจงเกลียด
จงชงั "ไอล้ ูกเสือลูกจระเขข้ องแกน่ะเรอะจะยอมใหข้ า้ เฆ่ียนมนั ดีๆ
เม่ือก้ีแกไม่เห็นรึวา่ มนั ผลกั ขา้ เกือบตกเรือน ไอเ้ ด็กชว่ั ชาติพรรคน์ ้ี
ตอ้ งเอาเลือดหัวมนั ออกเสียบา้ งจึงจะรู้สึก หลีก นังพิณ เด๋ียวได้
โดนอีก หนเดียวไพอเรอะแก" นายแยม้ ง้ือเทา้ ข้ึนอีก ทาให้
นางพิณรีบถอยหนี นางผวาเขา้ หาประภาสรุนร่างของเขาให้ถอย
ไปทางหนา้ ต่างหลงั เอาตวั เองบงั ร่างของลูกไว้

"รีบหนีไปก่อนเถอะลูก เร็วเขา้ เช่ือแมเ่ ถอะ"
ประภาสเห็นว่า ถ้าขืนอยู่ช้า แม่ของเขาอาจจะได้รับ
อนั ตรายแทนเขาก็ได้เด็กหนุ่มจึงหันหลังกลับ โดดแผล็วข้าม
หนา้ ต่างดา้ นหลงั ออกไปนอกห้อง เดินเลาะไปทางหลงั เรือน แลว้
เดินหนีไปนอกบา้ น ทิ้งเสียงทา้ ทายขรมถมเถของบิดาเล้ียงและ
เสียงสะอ้ืนไหข้ องมารดาท่ีรักไวเ้ บ้ืองหลงั
เด็กหนุ่มเดินพลางวิ่งพลางไปตามถนนท่ีค่อนข้างว่าง
ยวดยาน เพราะยงั เป็ นเวลาเชา้ มาก ขณะน้ีความรู้สึกชาท่ีไหล่เม่ือ
ถูกตีหายไปแลว้ ความรู้สึกปวดกาลงั ทวีความรุนแรงข้ึนทุกที เขา

ชวู งศ์ ฉายะจนิ ดา

๒๐

แข็งใจเดินอยา่ งเร็วท่ีสุดเพ่ือให้ถึงบา้ นของประณต ซ่ึงอยไู่ ม่ไกล
จากท่ีอยขู่ องเขาเทา่ ไรนกั

เดินไปเดินไป ขณะท่ีรู้สึกหนา้ มืดจวนจะหมดแรงน้นั เขา
รู้สึกตวั วา่ กาลงั เดินอยบู่ นถนนเล็กท่ีผา่ นหน้าจวนขา้ หลวงประจา
จงั หวดั 'ถึงจวนแลว้ ' ประภาสกดั ฟันกาหนดระยะทางอยใู่ นใจ 'อีก
ประเดี๋ยวก็ถึงบา้ นณต' เด็กหนุ่มเงยหนา้ ข้ึนเขาเห็นภิกษุยืนเรียง
เป็ นแถวอยู่หน้าประตูจวน กาลังรอรับอาหารบิณฑบาตจาก
เด็กหญิงอายุประมาณสิบปี คนหน่ึง มีหญิงวยั กลางคนทาทางเป็ น
พ่ีเล้ียงยืนสารวมอยูเ่ บ้ืองหลงั คอยช่วยหยิบห่อใบตองผลไม้ และ
ดอกไมร้ ูปเทียนซ่ึงวางอยใู่ กลม้ ือ ส่งใหเ้ ดก็ หญิง

ขณท่ีประภาสเดินใกล้เขา้ ไป เด็กหญิงก็หันหน้ามาทาง
เขา แมว้ า่ ในขณะน้ีหล่อนจะสวมกระโปรงบานชมพอู ่อน มิไช่
สีขาว และรองเท้าเล็กๆคู่น้ันจะเป็ นสีขาวไม่ใช่สีน้าตาลก็ตามที
แต่ทว่า ใบหน้าอนั น่าเอ็นดูของเด็กหญิงผูน้ ้ี เกลียวผมสีน้าตาล
ไหม้ รวมท้งั ดวงตากลมโตคูน่ ้นั กไ็ มม่ ีส่วนใดผดิ เพ้ียนไปจากดวง
หนา้ ของเดก็ หญิงท่ีเขาเห็นในฝันน้นั เลยแมแ้ ต่นิดเดียว!!

เทา้ ของประภาชะงกั เหมือนถูกตรึง เขาลืมความเจ็บปวด
ไปชวั่ ขณะ เด็กหญิงจอ้ งมองดูเขาอย่างประหลาดใจในท่าทางอนั
ผิดปรกติน้ัน แลว้ ก็หนั ไปใส่บาตรพระภิกษุรูปสุดทา้ ย เม่ือเสร็จ
แล้วขณะที่ยืนรอหญิงผูใ้ หญ่คนน้ันเก็บภาชนะ หล่อนก็หันมา

ตำรับรัก

๒๑

มองดูเขาอีก แต่คราวน้ีประภาสกลบั รู้สึกวา่ ใบหนา้ ของเด็กหญิง
ค่อยๆขยายใหญ่ข้ึน แล้วก็ส่ายไปมา ต่อจากน้นั ก็เพ่ิมจานวนข้ึน
เป็ นสองหน้า สามหนา้ แล้วก็ดบั วบู ลง ก่อนจะหมดสติ เขาไดย้ ิน
เสียงเลก็ ๆ มีกงั วานใสอุทานวา่
จากน้นั เขากไ็ ม่ไดย้ นิ อะไรอีก

"อุ๊! อุ๊! คนหกล้ม" แล้วก็มีเสียงหญิงผูใ้ หญ่ร้องเอะอะ
เสียงคนวงิ่ ตอ่

ประภาสลืมตาข้ึนอีกคร้ังหน่ึง ก็พบตัวเองนอนอยู่บน
เตียงในห้องแคบๆหอ้ งหน่ึง เขาหลบั ตาลงอีกคร้ังอยา่ งอ่อนเพลีย
เสียงอะไรอย่างหน่ึงคล้ายเสียงฝี เทา้ แต่เบามาก เดินวนอย่รู อบๆ
เตียงของเขา เด็กหนุ่มขยบั ตวั อย่างอึดอดั รู้สึกว่าร่างกายบริเวณ
ไหล่ซา้ ยถูกผกู มดั ไวอ้ ยง่ แน่นหนา

"ฟ้ื นแลว้ ละ" เสียงหญิงผใู้ หญ่ซ่ึงนงั่ เฝ้ าอยขู่ า้ งเตียงพดู ข้ึน
"คุณแตว้ ดูไวเ้ ด๋ียวนะคะ สายจะไปเรียนท่าน" นางเอ่ยปากฝากฝัง
อยา่ งไม่สู้เอาใจใส่นกั แลว้ กล็ ุกข้ึนเดินตุบ้ ตบั ออกไปจากหอ้ ง

'คุณแตว้ ' เดินมาหยุดอยใู่ กลๆ้ เขา ดวงตาสีน้าตาลแก่เป็ น
มนั ขลบั กม้ ลงมองดูเขายา่ งสนใจ ดว้ ยความรู้สึกสนิทสนมกบั ดวง
หนา้ น้นั เป็นพิเศษ ประภาสก็เผยอมยมิ้ กบั หล่อนอยา่ งเอน็ ดู
'คุณแตว้ ยมิ้ ตอบเขาอย่างแป้ นแร้น จนเห็นลกั ยิม้ บุ๋มสองขา้ งแกม้
ไดถ้ นดั

ชวู งศ์ ฉายะจินดา

๒๒

"หกล้มเจ็บไหมจ๊ะ?" หล่อนเอ่ยทักข้ึนก่อนด้วยเสีย’
แจ่มใส "หิวขา้ วหรือยงั ?"

เม่ือได้ฟังคาถามประโยคหลัง ท้องของประภาสก็ร้อง
เตือนข้ึนทนั ที เด็กหนุ่มนึไม่ออกวา่ จะพยกั หนรับหรือส่ันหนด้ ี ถา้
พยกั หน้าก็อาจแปลได้ว่า 'หกล้มเจ็บ' และ 'หิวข้าว' และ
ไม่หิวขา้ ว' ดงั น้นั เขาจึงตอบวา่

"หกลม้ ไมเ่ จบ็ หรอกฮะ คุณหนู แตห่ ิวขา้ ว หิวน้าดว้ ย"
"หิวหรือจะ๊ กินแซนดว์ ชิ เอาไหม? หนูมีแซนด์วิช" หล่อน
ช้ีนิ้วไปที่โต๊ะเล็กๆใกลๆ้ น้ัน ประภาสมองตามบนโต๊ะมีถาดใบ
ยอ่ ม ๆวางอยู่ มีจานกระเบ้ืองเน้ือละเอียดลายไผ่จีนสีเขียวบรรจุ
แซนด์วิชรูปสามเหล่ียมอนั เล็กซ้อนกนั เป็ นต้งั ๆซ่ึงเมื่อมองทาง
ดา้ นขา้ งจะห็นสีขาวของขนมปังสลบั กบั ขีดสีชมพู สีเหลืองและสี
เน้ือน่ารับประทาน จานน้ีวางอยเู่ คียงคู่กบั ถว้ ยแกว้ ทรงสูงเน้ือบาง
ใสบรรจุนมสด ซ่ึงขณะน้ียงั มีน้านมเหลืออยสู่ ักดว้ ย เด็กหนุ่มรู้ได้
ด้วยความสังเกต ว่าอาหารเหล่น้ีมิใช่ของที่เตรียมมาสาหรับเขา
ชะรอยเด็กหญิงจะเขา้ มาวุน่ วายอยู่ในห้องน้ี พ่ีเล้ียงของหล่อนจึง
ยกอาหารตามเข้ามาให้ แต่ความท่ีอยากรู้ว่าเด็กหญิงจะจดั การ
อยา่ งไรต่อไป จึงทาใหเ้ ขาพยกั หนา้ พลางอมยมิ้ มองดูหล่อน
'คุณแตว้ ' เอ้ือมมือหยบิ แซนดว์ ชิ คู่หน่ึงส่งใหก้ บั มือของเขา ปากก็
อธิบายแจ๋ว ๆ

ตำรับรัก

๒๓

"อนั น้ีไส้กรอก ใส่ตบั ก็มี ซอบอยา่ งไหนล่ะจ๊ะ" เมื่อเห็น
เด็กหนุ่มนอนอมยิ้ม เฉยยู่เด็กหญิงก็ขมวดคิ้วแต่แล้วก็ยิ้ม "กิน
หมดทุกอยา่ งเลยก็แล้วกนั นะจ๊ะ" หล่อนยกจานแซนด์วิชมาวาง
บนอกของเขา เอ้ือมมือหยิบถ้วยนมสดมาถือไวแ้ ลว้ ทาท่าลงั เล0
"นี่นมหนูกินเหลือ หนูจะไปเอามาให้ใหม่ดีกวา่ " หล่อนหันหลงั
ออกเดินไป ไดส้ องสามกา้ วก็หยดุ เม่ือประภาสร้องเรียกเอาไว้
"อย่าไปเลยฮะ คุณหนู ท่ีเหลือน่ันผมก็รับประทานได้...ว่าแต่
คุณหนูทาไมรับประทานนอ้ ยนกั ?"

"หนูอ่ิม" คุณแตว้ ' เดินกลบั มาอย่างว่าง่าย เม่ือห็นเขา
รับประทานแซนดว์ ชิ หมดไปแลว้ สองสามชิ้น หล่อนจึงยกถว้ ยนม
มาจ่อที่ปากของเขา แต่เด็กหญิงเทเร็วเกินไปดว้ ยไม่สันทดั ในการ
ปรนนิบัติคนเจ็บ นมจึงหกเป้ื อนท่ีคอและอกของประภาส
เด็กหญิงห่อปากทาเสียง "อุ๊! "อุ๊! อยา่ งที่หล่อนชอบทานกั เมื่อเวลา
ตกใจ หยบิ ผา้ เช็ดหนา้ ออกจากกระเป๋ ากระโปรง จดั แจงเช็ดน้านม
ท่ีหกเปรอะเป้ื อนอยนู่ ้นั ดว้ ยท่าทางขะมกั เขมน้

เสียงหัวเระอย่างอารมณ์ดีดังข้ึนท่ีประตู เมื่อประภาส
เหลียวไปทางน้นั เขาก็พบชายคนหน่ึง ซ่ึงเขาจาไดว้ า่ เป็ นท่าน
ขา้ หลวง เพราะท่านเคยไดร้ ับเชิญไปเป็ น ประธานประจาปี ที่โรง
เรียของเขาเม่ือเดือนที่แล้วน่ีเอง ด็กหนุ่มจึงยกมือข้ึนทาความ
เคารพอยา่ งไม่สู้ถนดั นกั

ชวู งศ์ ฉายะจนิ ดา

๒๔

ทา่ นขา้ หลวงรับไหวย้ มิ้ อยา่ งพอใจในความมีสัมมาคารวะ
ของเด็กหนุ่ม ทกั วา่

"เป็ นไง ลูกแตว้ เล้ียงดูแขกเหรื่อเลอะเทอะกนั ไปใหญ่ซิ
ไป ไปลา้ งมือเสีย ออ้ ออ้ แลว้ บอกให้เขายกอาหารของคนเจบ็ มา
ดว้ ยนะจะ๊ ลูก"

เม่ือธิดาคนเดียวของท่านเดินออกจากห้องไปแล้ว ท่าน
ขา้ หลวงก็ลงนง่ั ท่ีเกา้ อ้ีขา้ งเตียง พดู ดว้ ยเสียงเป็นงานเป็นการวา่

"ไหนเธอลองเล่าไปซิวา่ ไปเกิดเร่ืองววิ าทกบั ใครมาถึงได้
โดนตีจนไหปลาร้าหกั อย่างน้ี เคราะห์เธอยงั ดีนา ไม่โดนที่หัว ถา้
โดนท่ีหัวแรง ๆ ขนาดน้ี ไม่ตายก็คงสมองพิการเทียวละ....เออ
ช่ือเสียงกย็ งั ไมร่ ู้จกั เลย"

"กระผมชื่อประกาสขอรับ เร่ื องที่ถูกตีก็เพราะ... "
ประภาสชะงกั มองสบตา ท่านขา้ หลวง น่ิงอยอู่ ึดใจหน่ึงอยา่ งลงั เล
ดวงตาใหญ่เตม็ ไปดว้ ยแววปรานีมองเขา อยอู่ ยา่ งรอคาตอบ เสียง
ทา่ นขา้ หลวงเตือนวา่

"เธอคงมีเรื่องยดื ยาว ถ้าไม่เหน็ดเหน่ือยนกั ฉนั ก็อยากจะ
ฟังต้งั แต่ตน้ ทีเดียว" น้าเสียงของท่านเป็ นกงั วานอย่างไวอ้ านาจ
แต่กไ็ มไ่ ร้เสียซ่ึงความอ่อนโยน

ด้วยความไวว้ างใจที่เกิดข้ึนอย่างปัจจุบนั ทนั ด่วน เด็ก
หนุ่มจึงเล่าชีวิตอนั คับแค้นของตนเองให้ท่านข้าหลวงฟังโดย

ตำรับรัก

๒๕

ตลอด เริ่มต้งั แต่บิดาของเขาถึงแก่กรรมเม่ือเขาอายุไดเ้ พียงสิบปี
มารดาของเขาไดม้ านะส่งเสียเขาและพี่สาวอีกสองคนไดเ้ ล่าเรียน
ต่อมา โดยอาศยั รายไดจ้ ากการทาขนมขาย เม่ือพี่สาวท้งั สองของ
เขาเรียนสาเร็จช้นั มธั ยมบริบูรณ์ก็ไดส้ มรส และแยกไปอยทู่ ่ีบา้ น
ของสามีท้งั สองคน ส่วนตวั เขายงั อยกู่ บั มารดา มีความสุขดว้ ยกนั
ตามฐานะ คร้ันเมื่อสามปี ท่ีแลว้ มา มารดาของเขาไดส้ ามีใหม่ความ
สงบสุขในครอบครัวก็สิ้นสุดลง เพราะบิดาเล้ียงเกลียดชงั เขา จึง
เป็นเหตุใหม้ ีเรื่องราวววิ าทกนั ไมไ่ ดห้ ยดุ ...

"กแ็ น่ละ ผชู้ ายท่ีไหนจะรักลูกของเมียที่เกิดจากผวั เก่า ย่งิ
ลูกชายดว้ ยแลว้ มนั กห็ อกขา้ งแคร่เราดี ๆน่ีเอง" ท่านขา้ หลวงกล่าว
เสริมทา้ ยเมื่อไดฟ้ ังเรื่องท้งั หมด "แต่ถึงอยา่ งไรก็ไม่ควรทารุนแรง
ถึงเพียงน้ี เพราะถา้ เกิดลม้ ตายกนั ข้ึนมนั กอ็ ตารางเทา่ น้นั "

"เป็ นความผิดของผมเองครับ ท่น ผมเถียงแก แกจึงได้
โมโหมาก" ประภาสรับผิดอย่างหน้าช่ืน ท่านขา้ หลวงมองดูเด็ก
หนุ่มดว้ ยความพิศวงระคนกบั ความพอใจ อนั คนเราน้นั หาไดย้ าก
นกั ที่จะรู้สานึกถึงความผิดบกพร่องของตนเอง มีแต่จะเห็นวา่ ฝ่ าย
ตนเป็ นฝ่ ายถูกสมควรไดร้ ับความเห็นใจ ย่ิงในยามท่ีมีกรณีพิพาท
ใด ๆเกิดข้ึน เป็ นธรรมดาเหลือเกินท่ีคู่วิวาทจะตอ้ งพยายามบ่าย
เบ่ียง ดว้ ยวาจาจริงบา้ งเท็จบา้ งเพ่ือให้ตนเป็ นฝ่ ายถูก อนั จะเป็ น

ชวู งศ์ ฉายะจนิ ดา

๒๖

ฝ่ ายไดร้ ับประโยชน์ แทบจะหาไม่ได้เลยท่ีฝ่ ายใดจะกล่าวรับผิด
ปรักปราตนเอง ในทานองเห็นใจคู่ววิ าท ดงั เด็กหนุ่มผอู้ ยู่
ตรงหน้าของท่านน้ี 'อย่างน้อยเด็กคนน้ีก็มีความดีอยู่ในตวั อย่าง
หน่ึงคือ เป็ นคนซ่ือ และรู้จกั รับผิดชอบ' ท่านราพึงในใจ ปากก็
ถามต่อไปวา่

"แล้วเธอจะทายงั ไงต่อไปล่ะ ขืนกลบั ไปอยู่บา้ นน้นั อีก
เวลาพอ่ เล้ียงเขาโมโห ข้ึนมาอีกเขาอาจจะฟันเธอตายก็ไดน้ จะไป
อาศยั พี่สาวเขาอยกู่ ่อนไมไ่ ดห้ รือ?"

"พ่ีสาวผมคนหน่ึง ไปอยกู่ บั สามีท่ีเป็ นพนกั งานรถไฟอยู่
ราชบุรี ส่วนอีกคนหน่ึงอยู่รวมกับครอบครัวของสามีที่ร้านใน
ตลาดน่ีเองขอรับ สามีเขามีพ่ีนอ้ งหลายคน ผมเกรงจะไปรบกวน
เขา" เด็กหนุ่มตอบอ่อย ๆ

"ถ้าง้นั ก็ไปอยู่กบั พี่คนท่ีอยู่ราชบุรีไม่ได้หรือ?" ท่าน
ขา้ หลวงแนะต่อไป

"ผนห่วงเรียนขอรับ ต้งั ใจจะทยอยู่กบั แม่ไปก่อน พราะ
อีกสองเดือนก็จะสอบไล่แลว้ จะยา้ ยโรงเรียนไมท่ นั ..."

"เออ จริงซิ อย่โู รงเรียนอะไรล่ะ เธอน่ะเรียนถึงช้นั อะไร
แลว้ ?" สีหนา้ ทา่ นเจา้ ของบา้ นแสดงความสนใจอยา่ งยงิ่

"อยู่โรงเรียนอรุณประดิษฐ์ขอรับ กาลงั รียนข้ันเตรียม
วทิ ยาศาสตร์ปี ที่สอง"

ตำรับรัก

๒๗

"อยชู่ ้นั แปดแลว้ เรอะ ไม่ลวนี่ เรียนแผนกวทิ ยาศาสตร์เสีย
ดว้ ย เออ ถา้ จบแปดแลว้ เธอคิดจะเรียนอะไรต่อล่ะ?"

ประภาสนิ่งอ้ึงไปอีก คร้ังน้ีมิใช่ลงั เล แต่เขาไม่แน่ใจว่า
ท่านขา้ หลวงจะตาหนิว่าเขาใฝ่ สูงเกินไปหรือไม่ ถา้ ท่านทราบถึง
จุดหมายในการเรียนของเขาแลว้ เด็กหนุ่มก็ตอบตามความจริงใจ
โดยถือภาษิตวา่ 'ความจริงเป็นส่ิงไม่ตาย'

"ผมอยากเรียนแพทยข์ อรับอยากช่วยคนให้หายเจ็บป่ วย"
แมจ้ ะมองไม่เห็นแววแห่การติเตียนอยู่ใดวงตาคู่ท่ีมองดูเขาอยนู่ ้นั
ประภาสก็เสริมต่อไปโดยเร็ววา่ "อนั ท่ีจริงทราบดีว่าเรียนแพทย์
จะตอ้ งใชเ้ งินมาก แต่ผมต้งั ใจไวว้ า่ สอบไล่ปี น้ีเสร็จ ผมก็จะไปหา
งานพิเศษกลางคืนทาที่กรุงเทพฯ ถา้ หาไดก้ ็จะสอบเข้าเรียนใน
มหาวทิ ยาลยั ตอ่ ไป แต่ถา้ ไม่ได.้ .. เขากล่าวทิ้งทา้ ยไวแ้ ค่น้นั ดูหลบ
ตาลงดูปลายเทา้ ของตวั เอง กรามของเขาเป็ นสันนูนข้ึนมาจนเห็น
ไดถ้ นดั

ท่านขา้ หลวงผูย้ งั อยู่ในวยั ฉกรรจ์ มองดูประภาสอย่าง
พศิ วงแกมพอใจเป็นคร้ังท่ีสอง 'เดก็ คนน้ีมีความดีอีกอยา่ งหน่ึง คือ
มีมานะและรอบคอบ ไมท่ าอะไรพรวดพราด...ดูท่าก็จะไม่ใช่คนดี
แต่ปาก' ท่านจึงกล่าววา่

"การเรียนแพทยน์ ่ะไม่ใช่ตอ้ งการเงินเท่าน้นั หรอกนะนาย
ประภาส ลูกคนมง่ั มีไดเ้ ขา้ ไปเรียนแลว้ กลบั ถูกรีไทร์ออกมาไม่รู้

ชวู งศ์ ฉายะจินดา

๒๘

เท่าไรต่อเท่าไร มนั ตอ้ งอาศยั สมองดี สุขภาพดี และตอ้ งมีความ
มานะพยายามประกอบดว้ ยจึงจะสาเร็จได.้ ..วา่ แตก่ ารเรียนของเธอ
ในช้นั น้ีเป็นอยง่ ไรบา้ งล่ะ มีหวงั ผา่ นไหม?"

ประภาสอ้ึงเพราะไมร่ ู้จะตอบอยา่ งไร จึงจะไม่เป็ นการยก
ยอ่ งตวั เอง ในท่ีสุด ก็ตอบเรียบๆวา่

"ผมคิดวา่ คงสอบไดข้ อรับ"
"แต่ถา้ ไดอ้ ยา่ งร่อแร่ ก็ยงั จะเรียนแพทยไ์ ม่ไหวหรอกนะ
เธอไมเ่ คยสอบไดท้ ่ีดี ๆขนาดที่สองที่สามบา้ งเลยหรือ"
เด็กหนุ่มทาท่าอึดอดั ท่านข้าหลวงออกอึดอดั ใจจึงพูด
เสียงค่อนขา้ งดงั วา่
"สอบซอ้ มคร้ังท่ีแลว้ เธอไดท้ ่ีเทา่ ไร ไดก้ ่ีเปอร์เซ็นต?์ "
"ได้ที่หน่ึงครับ ได้คะแนน ๘๙.๗๕ เปอร์ซ็นต์" เป็ น
คาตอบแผว่ ๆ แตดวงตาสีน้าเงินเขม้ ซ่ึงเมื่อมองผาด ๆ จะเห็นเป็ น
สีดาน้นั มองสบตาท่านอยา่ งเปิ ดเผยและภาคภูมิใจ
โอโ้ ฮ ท่ีหน่ึงเชียวรึ คะแนก็สูงเสียดว้ ย มิน่าล่ะพดู ไม่ค่อย
จะออก" ท่านขา้ หลวงหัวเราะกอ้ งห้อง "ฉันเห็นจะตอ้ งเปลี่ยน
คาถามเสียใหม่ว่า ต้งั แต่อยู่ช้นั เตรียม เธอเคยสอบได้ที่ต่ากว่าท่ี
หน่ึงบา้ งไหม?"

ตำรับรัก

๒๙

"ไม่เคยขอรับ" ประภาสตอบดว้ ยเสียงเดิม ท่านขา้ หลวง
จึ ง หั ว เ ร า ะ อี ก ค ร้ ั ง อ ย่ า ง ข บ ข ัน ค ว า ม ค า ด ผิ ด ข อ ง ตัว ท่ า น เ อ ง
ขณะเดียวกนั ใจของท่านกร็ าพึงวา่

'คุณสมบตั ิขอ้ ที่สาม ท่ีเราพบในตวั เด็กคนน้ีคือฉลาดและ
ไม่มีอุปนิสัยคุยโว เด็กคนน้ีต่อไปภายหน้าจะเอาตวั รอด เกิดมา
เป็ นลูกผูช้ าย ลงมีความมานะพยายาม สัตย์ซื่อ รู้จกั รับผิดชอบ
สติปัญญาเฉลียวฉลาดและระมดั ระวงั ไม่เจรจาโออ้ วดยกตนให้
เป็นท่ีดูแคลนแลว้ จกั ไดร้ ับความสาเร็จในชีวติ ท้งั จะเป็นท่ีรักใคร่
สรรเสริญของคนทว่ั ไปอีกดว้ ย ท่านขา้ หลวงแลดูเด็กหนุ่มอย่าง
ไตร่ตรอง ในท่ีสุดก็ต้งั ปัญหาถามตนเองวา่ 'หากเราจะมีลูกชายที่
เป็นเด็กดีอยา่ งน้ีสกั คนหน่ึง เราจะปลาบปล้ืมสกั เพียงไหนหนอ? '

*

๓

ณ พืน้ ที่ราบอันร่มรื่นบริเวณเชิงเขาวังมีร้านขายอาหาร

และเคร่ืองด่ืมอยู่สองสามร้าน ร้านหน่ึงท่ีค่อนข้างจะโอ่โถงกว่า

ร้านอ่ืน ซ่ึงส่วนมากมักเป็ นเพิงจาก ปลูกพอให้คุ้มแดดฝนไปได้

ช่ัวคราว กล่าวคือ ร้านนี้ปลูกโรงฝากระดานอยู่บนพื้นดิน และ

หลังคามุงจาก ด้านหลังแบ่งเป็ นที่ปรุงอาหารและเครื่องด่ืม ส่วน

ด้านหน้าเป็ นทจ่ี าหน่ายอาหาร มโี ต๊ะและม้านั่งต้ังเรียงรายอยู่อย่าง

ไม่สู้เป็ นระเบียบนัก
วนั น้ีเป็ นวนั อาทิตย์ แต่ออกจะเป็ นอาทิตยท์ ่ีเงียบเหงาอยู่

สักหน่อย รถประจาทางสองคนั ท่ีบรรทุกเหล่านกั ทศั นาจรอยา่ ง
แออดั ยดั เยียดก็แล่นผา่ นหน้าร้านไปโดยมิได้จอดแวะ รถหล่าน้ี
ผา่ นไปคนั แลว้ คนั เล่า เป็ นผลใหเ้ กิดเสียงทอดถอนหายใจอยา่ งยดื
ยาว ดงั มาจากหญิงไทยวยั สามสิบเศษ ท่ีนงั่ กอดเขา่ อยบู่ นมา้
นง่ั ตวั หน่ึงที่หนา้ ร้าน

"เฮอ้ อาทิตยน์ ้ีไม่ยกั มีคนมาเที่ยวเขา หมูเน้ือขนซ้ือเป็ น
ก่ายเป็นกองจะเน่าเสียเปล่ากไ็ มร่ ู้ เฮอ้ "

"มังก็ต้องล่ายมังเสียม่งั ยงั ง้ีแหละ อย่าบ่นให้หนวกหู
หน่อยเลยวา้ "

ตำรับรัก

๓๑

สามีของแกซ่ึงเป็ นจีนพูดไทยยงั ไม่ค่อยชัด และน่ังอยู่
ใกลๆ้ น้นั เปรยข้ึนบา้ ง นางข้นั จึงตอบดว้ ยเสียงถอนหายใจอีก 'เฮอ'
หน่ึง แลว้ เปล่ียนเร่ืองบ่นเสีย

"นงั เช้าก็หายหวั ไปแต่เช้าสมช่ือมนั โรงร่าโรงเรียนก็ไม่
ตอ้ งไปแลว้ ลูกคนน้ีอาศยั อะไรไม่ได้เลย น้องนุ่งก็ไม่ช่วยดูแล
เฮอ้ "

"จะตอ้ งไปลูอาลายมงั เหล็ก ๆมงั ก็เล่งกงั เองล่าย" สามี
ของนางขดั คออีกสายตาของชายจีนวยั กลางคนมองไปยงั ลูกชาย
หญิงอีกส่ีคนอายุต้งั แต่แปดถึงสิบสองท่ีวิ่งไล่กนั เกรียว ๆอยู่บน
เนินเขาตอนเต้ียๆ ซ่ึงอยู่ไม่ไกลจากร้านเป็ นเชิงยืนยนั คาพูดของ
ตนเอง คร้ันไม่ห็นภรรยาบ่นว่ากระไรต่อไปอีก ก็ลุกข้ึนเดินไป
ทางหลงั ร้าน

นางช้ันมองดูลูกท่ีวิ่งเล่นอยู่ด้วยกัน จิตก็ประหวดั ถึง
บุตรชายคนใหญข่ อง
นาง แต่เป็ นน้องของกระเช้า ซ่ึงขณะน้ีกาลงั อยู่กบั ญาติทางฝ่ าย
บิดาที่เมืองจีนเพื่อรอการววิ าห์และสืบสกุลตามประเพณีของชาว
จีนแทท้ ี่ไปต้งั รกรากทากินอยใู่ นต่างประเทศ นางจึงถอนใจต่อไป
อีกหลาย 'เฮอ' แต่ดว้ ยสาเหตุที่ต่างกบั คร้ังแรก ๆ

"กระเช้าอยไู่ หมจ๊ะ? น"้ เสียงประณตร้องถามมาแต่ไกล
นางช้นั จึงเหลียวไปป้ องหนา้ มองดูเด็กหนุ่มที่เดินเคียงคู่มากบั เขา

ชวู งศ์ ฉายะจนิ ดา

๓๒

ประภาสน่ะเอง วนั น้ีเขา แต่งกายดว้ ยเส้ือกางเกงสะอาดเอ่ียม และ
ไม่มีรอยปะชุนอยา่ งที่เคยเห็น นางจึงทกั วา่

"ไปไหนกันมาล่ะ พ่อณต พ่อภาส แหมวนั น้ีพ่อภาส
แตง่ ตวั เสียเร่ียมเร้เจียวหนอ...หายดีแลว้ หรือหลาน?"

ประภาสทาหนา้ กระดากเมื่อถูกทกั เร่ืองเคร่ืองแตง่ กาย จน
ลืมที่จะกล่าวตอบขอบคุณมารดาของเพ่อื นหญิง ท่ีไต่ถามเรื่องการ
ป่ วยไขข้ องเขา ประณตจึง ตอบแทนวา่

"ทาไมจะไม่เรี่ยมล่ะจ๊ะ น้า เดี๋ยวน้ีเขาเป็ นลูกชายท่าน
ขา้ หลวงไปแลว้ นี่ จะใหเ้ ขาแตง่ ตวั ปอน ๆอยา่ งพวกเราไดอ้ ยา่ งไร"
คาพูดประโยคน้ีถา้ ผพู้ ดู เป็ นคนอ่ืนและพูดดว้ ยน้าเสียงและสีหน้า
อีกอยา่ งหน่ึงแลว้ ผฟู้ ังกอ็ าจเขา้ ใจวา่ ผพู้ ดู น่าจะมีน้าใจริษยาแฝงอยู่
บา้ งไมม่ ากก็นอ้ ย แตม่ ื่อผพู้ ดู เป็นประณตผซู้ ่ึงจิตใจอนั บริสุทธ์ิ
ของเขาเป็นที่รู้จกั กนั ดีในหมู่เพื่อนฝงู ประภาสจึงหวั เราะขนั เพ่ือน
แทนท่ีจะฉุนในคาประชดน้นั

"บ้าไปได้ ณต แกก็รู้แล้วนี่ว่ากนั ต้องแต่งตวั แบบแปด
กลีบอยา่ งน้ีก็เพราะเป็ นคาส่ังของ..." เขาหยดุ ชะงกั ไป ประณตจึง
ตอ่ ใหว้ า่

"คุณพ่อ" แลว้ ก็หัวเราะก้ากใหญ่ "แน่ละซ้ีท่านขา้ หลวง
น่ะหรือจะยอมใหล้ ูกชายของท่านนุ่งกางเกงปะมาเดินตามถนน"

ตำรับรัก

๓๓

"เดี๋ยวก่อนพ่อภาส พอณตพูดอะไรกนั น้าไม่รู้เรื่อง" นาง
ช้นั ทาหนา้ ตื่น "ใครเป็นลูกชายขา้ หลวง?"

ประณตหวั เราะและดูเพ่ือน คร้ันเห็นประภาสทาหน้าเฉย
แบบทองไม่รู้ร้อน เขาก็รับหน้าท่ีอธิบายเสียเองตามนิสัยช่างพูด

"น้าไม่รู้อะไร เด๋ียวน้ีภาสเขากลายป็ นลูกชายท่าน
ขา้ หลวงไปแล้วละจะ้ ท่านทาหนังสือรับบุตรบุญธรรม มีพยิง
พยานเป็นหลกั ฐานเรียบร้อยไปแต่อาทิตยก์ ่อนแลว้ "

"อะไร้ เพียงแตเ่ ป็นลมหนา้ จวน ท่านก็เลยรับเป็ นลูกเชียว
หรือ?" มารดาของกระเชา้ แสดงอาหารตื่นเตน้ "ถา้ ง้นั พ่อณตก็ไป
ทาเป็ นลมที่หน้าจวนบา้ งซิ เผ่ือจบั พลดั จบั ผลูไดเ้ ป็ นลูกชายท่าน
อีกคนน้าจะไดค้ อยพ่ึงบุญ" ตอนทา้ ยนางพูดเป็ นนัยๆ เป็ นที่กนั รู้
กนั ละแวกน้นั วา่ นางช้นั มีความเต็มใจอยา่ งออกหนา้ ออกตา และ
ที่จะไดป้ ระณตเป็ นลูกเขยของนาง ท้งั ๆที่กระเชา้ เพ่ิงมีอายุยงั ไม่
เตม็ สิบหา้ ปี ท้งั ๆท่ีเด็กหนุ่มผนู้ ้ีมีอายเุ พียงสิบเจด็ ปี เทา่ น้นั เอง

เมื่อได้ฟังประโยคน้ัน ประภาสก็ยิ้มอยู่ในหน้าท้งั ๆ ท่ี
ออกรู้สึกหน้าชาแทนเพื่อน เขาชาเลืองดูประณตผูก้ าลงั หน้าป้ัน
ยากอยู่ดว้ ยความรู้สึกขนั แกมเวทนาดวงจิตอนั ผ่องแผว้ อ่อนโยน
ของประณต จะทนต่อความรู้สึ กระคายเคืองในวาจาอันไร้
ความคิดของหญิงผูเ้ ป็ นมาดาของคนรักของเขาไดน้ านสักเท่าไร
หนอ?

ชวู งศ์ ฉายะจนิ ดา

๓๔

อยา่ งไรก็ตามเสียงหวั เราะแจ๋ว ๆ ของกระเชา้ ที่ดงั ใกลเ้ ขา้
มา ก็ไดช้ ่วยคล่ืคลายบรรยกาศอนั อึดอดั น้นั เสียทนั ท่วงที เด็กสาว
หอบคอกล่นั ทมมาเต็มสองมืออีกท้งั บนหางเปี ยยาวอนั ใหญ่ดา
เป็นมนั น้นั กม็ ีดอกลน่ั ทมเสียบไวต้ ามขอ้ ทุกขอ้ ดูพราวตา

"โอ้โฮ นึว่านางเอกงิ้วท่ีไหนเสียอีก" ประภาสพูดเคาะ
ตามความเคยชิน เด็กสาวหวั เราะโยนดอกไมล้ งไปบนตกั มารดา
อยา่ งไม่เอาใจใส่ ชายตาดูคนรักนิดหน่ึง แลว้ พูดกบั ประภาสดว้ ย
เสียงอ่อนหวานผดิ กวา่ เคย

"มือก้ีฉนั เจอแม่เธอดว้ ย ประภาส แกเล่าวา่ ขา้ หลวงรับเธอ
เป็นลูกบุญธรรม จริงหรือเปล่าจะ๊ ?"

ประภาสขมวดคิ้วนิดหน่ึงอยง่ ราคาญ แต่ถา้ ใครมาถามวา่
เขาราคาญเสียงหวานของกระเช้า หรือราคาญที่ใครๆชอบพูดกนั
ถึงแต่เรื่องที่เขาโชคดี ได้เป็ นบุตรบุญธรมของท่านข้าหลวง
ประภาสก็คงตอบไม่ถูก อยา่ งไรกด็ ี เขาก็ตอบเรียบ ๆ วา่

"ท่ีจริง ท่านขา้ หลวงสงสารม้งั กลวั จะถูกแกฟันตายเวลา
โมโห ก็เลยรับเล้ียงไวเ้ อาบุญเท่าน้นั "

"อย่ามาทาถ่อมเลย เธอน่ะถ่อมตวั เก่งนกั แม่เธอบอกว่า
ท่านขา้ หลวงเรียกแกไปลงชื่อ ยกเธอให้เป็ นลูกท่านน่ีนา เธอน่ะ
โชคดีจงั เลย ฉนั นึก ๆ ก็อยากให้ประณตไปทาเป็ นลมอยหู่ นา้ จวน
บา้ ง เผอื่ ไง ๆ ก็จะได.้ .."

ตำรับรัก

๓๕

ประภาสหวั เราะออกมาในทนั ที ดว้ ยกล้นั ไม่อยู่ เขามองดู
กระเช้าแลว้ ดู นางช้นั พลางนึกถึงภาษิตที่ว่ 'ดูนางให้ดูแม่" น้นั อยู่
ในใจ

"อยา่ เลยๆ" ประณตชดั ข้ึนดว้ ยสีหนา้ ปรกติ น่าประหลาด
ท่ีเขาไม่รู้สึกตะขิดตะขวงในถ้อยคาของกระเช้ามากเท่าท่ีไดย้ ิน
จากปากมารดาของหล่อน "ฉนั กลวั วา่ แทนท่ีจะไดข้ วานทองขวาน
เงิน กจ็ ะกลบั สูญขวานเหลก็ ไปเสียดว้ ยเทา่ น้นั "

"ขวานอะไรกนั อีกล่ะ? ไม่รู้เรื่อง" นางช้นั ทาหนา้ เลิกลกั
กระเชา้ จึงอธิบายอยา่ งภูมิๆ แกมขม่ มารดาวา่

"แม่จะไปรู้อะไร ไม่เคยเรียนหนังสือ ประณตเขาพูด
เปรียบกบั เร่ืองเทวดากะคนตดั ฟื นไงล่ะแม่ ทีแรกมีคนตดั ฟื นคน
หน่ึงถือขวานเหล็กไปตดั ฟ้ื นอยรู่ ิมลาธารทีน้ีขวานหลุดมือหล่นลง
ไปในน้า แกไม่รู้จะทายงั ไงเลยนง่ั ร้องไห้ ร้อนถึงเทวดาออกมา
ปลอบว่า อย่าร้องไปเลยจะช่วยงมไห้ เทวดาก็งมเอาขวานทอง
ข้ึนมา ตาคนน้นั ก็ว่าไม่ใช่ เทวดาไปงมเอาขวานงินข้ึนมาอีก ตา
คนน้นั แกก็วา่ ไม่ไปอีก ทีน้ีเทวดาก็งมเอาขวานเหล็กอนั ท่ีแกทา
หล่นลงไปข้ึนมา แกก็รับวา่ ใช่...

"เอ คนอะไรมนั ถึงไดโ้ ง่อยา่ งน้นั " นางช้นั ราพึงดงั ๆอยา่ ง
ไม่เขา้ ใจจุดประสงค์ของเร่ือง ประภาสอมยิ้ม แต่ประณตยิ้มไม่
ออก เขารู้สึกละอายทุกคร้ังท่ีเพื่อนๆแมจ้ ะเป็ นประภาสเพ่ือนรัก

ชวู งศ์ ฉายะจนิ ดา

๓๖

ที่สุดของเขาก็ตาม ได้ยินได้ฟังวาจาอันโง่เง่าไร้ความคิดของ
มารดาหญิงท่ีรัก ซ่ึงเขาเคารพนบั ถือดุจมารดาของเขาเอง แต่
กระเชา้ ซ่ึงไมร่ ู้สึกอะไรเลย ก็เล่าต่อไปวา่

"เดี๋ยวซิแม่ ฟังให้รู้เร่ืองก่อน...พอเทวดาเห็นคนตดั ฟื น
เป็ นคนซ่ือสัตย์ ก็เลยให้รางวลั ขวานงินขวานทองอีกสองเล่ม แก
เลยดีใจควา้ ขวานสามเล่มกลบั บา้ นทีน้ีเพื่อนคนตดั ฟื นอีกคนหน่ึง
เป็ นคนโลภ พอไดย้ ินเร่ืองน้ีเขา้ ก็จะเอามง่ั จดั แจงเอาขวานเหล็ก
ไปโยนลาธารบา้ ง แลว้ ก็ลงนง่ั ร้องไห้ทีน้ีเทวดาก็ออกมาช่วยงม
ขวานใหอ้ ีก แต่พอเทวดางมขวานทองข้ึนมาให้ ตาคนโลภน้นั ก็รีบ
บอกว่าใช่ของแก เทวดาโกรธไม่ให้ขวานทองแลว้ ก็ไม่ช่วยงม
ขวานเหล็กให้ดว้ ย ตาคนน้นั ก็เลยชวดไดข้ วานเงินขวานทอง ซ้า
ขวานหล็กก็พลอยสูญไปด้วย ที่น้ีแม่เข้าใจหรื อยงั ล่ะ..เฮ้อ"
กระเชา้ เอามือเขยา่ แมซ่ ่ึงนง่ั พยกั หนา้ หงึกๆอยู่ "แม่จ๋า ชงโอเล้ียง
ใหฉ้ นั ถว้ ยซี"

"เหลวไหลจริง กระเช้า มีอยา่ งที่ไหนลูกใชแ้ ม่" ประณต
ทาเป็ นดุ แต่สายตาที่เต็มปด้วยความเอ็นดูที่ทอดไปยงั เจา้ หล่อน
ทาใหป้ ระภาสตอ้ งเอย่ ประชดข้ึนมาดว้ ยทนความหมน่ั ไส้ไมไ่ หว

"แกไปชงให้เสียเองซี" แต่แล้วเขาก็ต้องยกมือข้ึนเกา
ศีรษะท้งั ๆท่ีไม่รู้สึกคนั เมื่อห็นเพ่ือชายลุกข้ึนเดินเขา้ ไปในร้าน
อยา่ งวา่ ง่าย ทุบน้าแขง็ ใส่แกว้ อยา่ งทะมดั ทะแมง ฉวยกระบวยตกั

ตำรับรัก

๓๗

กาแฟดาซ่ึงปรุงไวใ้ นหมอ้ เคลือบเทลงแกว้ ยกกระป๋ องนมราดลง
ไป หยิบหลอดกาแฟจิ้มลงในแก้ว แลว้ ถือเดินออกมาส่งให้เด็ก
สาวที่นง่ั อยู่ ประกาสมองตาม อดใจไม่ไดก้ ็พดู ข้ึนอีก "โคง้ คานบั
คุณเธอเสียดว้ ยซีแก"

ประณตหวั เราะเสียงประชดของเพ่ือนอย่างไม่ถือสา หัน
ไปทางนางช้นั เล่าให้นางฟังดว้ ยสีหนา้ ภูมิใจราวกบั เป็ นเรื่องของ
ตนเอง

"ท่านขา้ หลวงติดใจภาสจะ้ น้า เห็นป็ นเด็กดี เรียนก็เก่ง
แลว้ ก็น่าสงสารท่านก็เลยเรียกอาจารยใ์ หญ่และครูประจาช้นั ของ
ภาสเขามาถาม เก่ียวกบั เร่ืองความประพฤติและการเรียนวา่ จะตรง
กบั ที่ท่านรู้จากเจา้ ภาสไหม ทีน้ีพ่อภาสเราเก๊าะเป็ นต่อ ก็ภาส้ฃเขา
อยู่ที่โรงเรียนออกเป็ นดาราเอก เก่งท้งั การเรียนการกีฬาครูก็รัก
เพ่ือน ๆก็รัก อาจารยก์ ็ตอบไปตามจริง แหม ขา้ หลวงเลยหลงเจา้
ภาส ใหญ.่ .."

"มากไปแลว้ ณต" ประภาสทาเสียงแข็ง "ใครบอกแกว่า
ทา่ นหลง"

"ก็พ่อกนั บอกนี่นา วนั น้นั พ่อไปคุยกบั นายอาเภอ แกยงั
เล่าใหพ้ อ่ ฟังวา่ ขา้ หลวงเห่อแกถึงกบั จดั การยา้ ยทะเบียนทะเบินเอง
เสร็จ เขาตกอกตกใจกนั ท้งั อาเภอ ไม่คิดว่าขา้ หลวงจะอุตส่าห์ไป

ชวู งศ์ ฉายะจินดา

๓๘

เอง...จริงๆนา นา้ พอ่ แมฉ่ นั ยงั พลอยปล้ืมยงั กบั ภาสเขาเป็ นลูกของ
ทา่ นเอง"

"นา้ ก็พลอยปล้ืมไปดว้ ย" นางช้นั พูดไปตามกาลเทศะ ตา
มองดูลูกสาวท่ีน่งั ด่ืมกาแฟเฉยยู่ ไม่มีใครรู้ว่าใจจริงของนางนึก
อยา่ งไร กระเชา้ มองสบตามารดา และก็ไม่มีใครรู้วา่ ใจของหล่อน
กาลงั คิดอะไร!!

"ออ้ กระเชา้ ฉนั ยงั มีเรื่องเล่าใหเ้ ธอฟังอีกนะ" ประณตพูด
ต่อไปไม่หยุดปาก หันมาหล่ิวตากบั เพื่อนอยา่ งลอ้ เลียน ประภาส
เห็นท่าทางของเพ่ือนก็เดาไดว้ ่าประณตจะพูดอะไรต่อไป เขาจึง
ขมวดคิ้วเป็นเชิงปราม ท้งั ๆที่หนา้ เร่ิมแดง

"อยา่ บา้ นะ เจา้ ณต"
แต่คาพูดเท่าน้นั ไม่อาจย้งั เด็กหนุ่มผูร้ ่าเริงน้ีไวไ้ ด้ เขาพูด
กบั กระเชา้ ดว้ ยสีหนา้ ยมิ้ ๆวา่
"เธอรู้ไหมกระเชา้ ภาสมนั เจอเน้ือคูแ่ ลว้ ละ แต่เพิ่งอายุสิบ
เอด็ ขวบเท่าน้นั แหละ"
"ใครนะ" หญิงท้งั สองเอ่ยข้ึนพร้อมกัน แต่ยงั ไม่ทันที่
ประณตจะตอบวา่ กระไร ประภาสกช็ ิงพดู ข้ึนเสียก่อน
"น้ากบั กระเชา้ อย่าไปฟังเสียงเจา้ ณตเลย มนั บ้าไม่มีใคร
เกิน ฉนั เพียงแต่เล่าให้มนั ฟังวา่ เจา้ ของกระทงท่ีฉนั เก็บไดค้ ืนลอย
กระทงนนั่ ท่ีแทก้ ็คุณแตว้ ลูกสาวท่านขา้ หลวงนี่เอง..."

ตำรับรัก

๓๙

"เอะ๊ ทาไมพอ่ ภาสรู้ล่ะ" นางช้นั ชกั เล่นเอาประภาสอ้ึงไป
เขาไม่อยากเล่าความจริงท่ีวา่ ไว้ วนั ท่ีเขาเป็ นลมน้นั 'คุณแตว้ ' เขา
เห็นตุ๊กตาย่ืนออกมาจากกระเป๋ ากางเกงของเขา หล่อนจึงดึง
ออกมาดูแล้วก็บอกกับเขาว่า หล่อนเองเป็ นผู้ใส่มันลงไปใน
กระทงรวมกบั ธนบตั รแลว้ ลอยไปเป็นทาน เนื่องจากวนั รุ่งข้ึนกจ็ ะ
เป็ นวนั ครบรอบสิบเอ็ดปี ของหล่อน ท้งั น้ีเพราะประภาสเกรงว่า
จะถูกประณตลอเลียนเร่ืองตุก๊ ตา เขาจึงตอบเล่ียงไปเสียวา่

"ฉันลองถามคุณแตว้ ว่า วนั น้นั เธอไปลอยกระทงกบั เขา
หรือเปล่า เธอก็ว่าไป ยงั เอาเงินใส่ไปในกระทงต้งั สิบบาท ฉันก็
เลยเดาเอาวา่ กระทงใบน้นั คงเป็ นของคุณแตว้ น่ะเอง" แลว้ เขาก็รีบ
ตดั บทเสียโดยเร็ววา่ "มาวนั น้ีก็อยากจะมาบอกกระเชา้ วา่ อาทิตย์
หนา้ ทา่ นเจา้ คุณอะไรกไ็ มท่ ราบ ที่เคยเป็นผบู้ งั คบั บญั ชาของทา่ น
ขา้ หลวงจะพาครอบครัวมาเที่ยวบา้ นเรา ท่านจะพกั ที่จวนด้วย
เห็นท่านขา้ หลวงกะโปรแกรมพาเท่ียวหลายแห่ง ดูเหมือนจะมี
หาดเจา้ ฯที่เธอชอบดว้ ย ฉนั ลองขออนุญาตก่อนพาเพื่อนไปดว้ ย
ท่านก็อนุญาต ฉันก็เลยมาชวนเธอไงล่ะ ณตก็จะไปด้วย เธอมี
เส้ือผา้ ดี ๆใส่บา้ งไหมล่ะเชา้ ?"

"แห ดีใจจงั " กระเช้าหน้าบาน หัวเราะเสียจนหางเปี ย
แกว่ง หล่อนมีนิสัยชอบสมาคมมาแต่ไหนแต่ไร ยิ่งกบั คนโก้ ๆ
ดว้ ยแลว้ เดก็ สาวยง่ิ ต่ืนเตน้ พิเศษ

ชวู งศ์ ฉายะจินดา

๔๐

"เร่ืองเส้ือผา้ ไม่ตอ้ งกลวั ฉันจะไปขอให้น้าพนั แกตดั ให้ เศษผา้
เหลือ ๆ ของแกถมไป"

"ตวั เธอไมใ่ ช่เล็ก ๆแลว้ นะกระเชา้ เธอจะใส่เส้ือท่ีตดั ดว้ ย
เศษผา้ ไดย้ งั ไง"ประณตพดู ลอ้ ๆ "แลว้ กางเกงล่ะเธอมีแลว้ หรือยงั
ชาวกรุงเทพฯ เขาชอบนุ่งกางเกงกนั นกั "

"ไม่เป็นไรหรอกจะ้ ประณต ถา้ ผา้ ไม่พอฉนั จะขอตงั คเ์ ตีย
ซ้ือเติมบา้ งกไ็ ดก้ างเกงก็เหมือนกนั นา้ พนั แกตดั ไดท้ ุกแบบ เธอไม่
ตอ้ งห่วงหรอกจะ้ ฉันไม่ทาให้เธอขายหน้าหรอก" หล่อนทาตา
ชมดชมอ้ ยกบั เด็กหนุ่ม ท้งั ๆท่ีอยตู่ ่อหนา้ มารดาประภาสจึงกล่าว
ตกั เตือนตรง ๆ วา่

"วนั ที่เราจะไปท่ียวกนั น่ะ เธออยา่ ไปทาหูทาตาอยา่ งน้ีต่อ
หน้าท่านขา้ หลวงนะเช้า ท่านไม่ชอบให้เด็ก ๆรักกนั เม่ือสองวนั
มาน้ีท่านยงั พดู เร่ืองน้ีเลย คุณนายของท่านก็เหมือนกนั กลวั ฉนั จะ
ริมีคู่รัก ฉนั ตอ้ งให้สัญญากบั ท่านวา่ จะไม่ยุ่งกบั เรื่องรัก ๆใคร่ๆน่ี
จนกวา่ จะมีงานทาเป็นหลกั เป็นฐานแลว้ "

"เออ คุณนายท่านข้าหลวงว่ายงั ไงบ้างล่ะ เรื่ องท่าน
ขา้ หลวงรับแกเป็ นลูก" ประณตได้โอกาสชวนเปลี่ยนเร่ืองเสีย
ทนั ที

ตำรับรัก

๔๑

"ก็ไม่เห็นท่านวา่ ยงั ไง คงจะเต็มใจละกระมงั ในเม่ือท่าน
เองก็ไม่มีหวงั จะมีลูกอีกแลว้ เพราะทนทา sterile เสียต้งั แต่คราว
คลอดคุณแตว้ เพราะทา่ น ร่างกายอ่อนแอมาก สามวนั ดีส่ีวนั ไข"้

"ทาอะไรนะ สะเตอไร กระเชา้ ถามดว้ ยความสงสยั
"ทาหมนั ยงั ไงล่ะ ทาใหไ้ มม่ ีลูกน่ะ" ประณตอธิบาย
"ออ้ " เด็กสาวรับคาอยา่ งไม่สนใจ "วา่ แต่เดี๋ยวเธอเดินไป
เป็นเพื่อนฉนั หน่อย ไดใ้ หมล่ะประณต ฉนั จะไปร้านนา้ พนั ไปตดั
เส้ือเสียวนั น้ี จะไดท้ นั ใสอาทิตย์
เดก็ หนุ่มสาวท้งั สามคนออกเดินมาดว้ ยกนั เงียบ ๆไปตาม
ถนนอิฐสีแดง ผา่ นโรงานทาน้าตาลซ่ึงสร้างเป็นโรงใหญ่หลายโรง
ต้ังชิดกันเป็ นหมู่ ทาด้วยจากต้ังแต่ฝาไปจนถึงหลังคา ไม่มี
หนา้ ตา่ งมีแต่ประตูใหญ่ทาดว้ ยไมไ้ ผ่ ขณะน้ีประตเู ปิ ดกวา้ ง
มองเขา้ ไปจะเห็นเตใหญ่ก่อด้วยซีเมนต์อย่ตู ิดพ้ืน มีท้งั หมดสาม
เตาดว้ ยกนั บนเตาหน่ึงๆมีกระทะใบใหญ่สาหรับเคี่ยวน้าตาลวาง
อยู่ ๕-๖ ใบ ทุกๆใบกาลงั มีน้าตาลเคี่ยวอยู่เต็ม มีควนั ลอยข้ึนมา
จาง ๆ ส่งกลิ่นหอมชนิดล่อน้าลายออกมาถึงขา้ งนอก
"แวะกินน้าตาลสดก่อนดีกว่า" กระเช้าพูดง่าย ๆ แล้วก็
เดินเล้ียวเขา้ ไปในโรงน้าตาลน้นั อยา่ งคนคุน้ เคย เด็กหนุ่มท้งั สอง
จึงเล้ียวตามเขา้ ไป คนงานที่กาลงั ทางานอยู่ท้งั ชายหญิงรวมสิบ
กวา่ คนต่างก็เหลียวมามอง คร้ันเห็นเป็ นเด็ก ๆที่เขารู้จกั คุน้ เคยดี

ชวู งศ์ ฉายะจินดา

๔๒

ต่างก็หันกลบั ไปทางานของตนอย่างไม่เอาใจใส่ กระเช้าจึงเดิน
ตรงเขา้ ไปหาหญิงมีอายุคนหน่ึง กาลงั วิดน้าตาลจากกระบอกใส่
ลงในกระทะ หญิงผนู้ ้ีนุ่งผา้ มอ ๆและห่มผา้ แถบสีมวั จนดูไม่
ออกวา่ เดิมเคยเป็ นสีอะไร ทาใหน้ ้าตาลในกระบอกท่ีแกถืออยนู่ ้นั
หยอ่ นความน่ารับประทานลงไปเป็นอนั มาก

"ขอน้าตาลกินบา้ ง ป้ า" กระเช้าเอ่ยข้ึนอยา่ งกนั เอง เอ้ือม
มือจะไปหยบิ กระบอกไม่ไผจ่ ากพวงไลห้ ญิงน้นั แต่ถูกแกเอ่ยปาก
ดุท้งั ๆที่ไมไ่ ดท้ นั มามองวา่

"ไปเอาที่นงั แหวนซี อยา่ มายงุ่ ทางน้ี"
เด็กสาวเหลียวหา 'นงั แหวน' ก็พอดีพบเจา้ ของชื่อ ซ่ึงเคย
เป็ นนักเรียนช้ันเดียวกนั กบั หล่อน ท้งั ยงั ไดอ้ อกจากโรงเรียนมา
พร้อมกนั เมื่อจบช้นั มธั ยมปี ท่ีสามแลว้ 'นงั แหวน' กาลงั หาบพวง
กระบอกน้าตาลเดินเขา้ ประตมู าพอดี กิริยาที่หล่อนห่อไหล่และยอ่
ตวั นิดหน่ึง เมื่อผ่านประภาสน้ันทาให้เด็กหนุ่มเร่ิมรู้สึกอึดอดั ใจ
เขาเลืองมองดูคนอ่ืน ๆ ด้วยกลวั ว่าจะมีใครสังเกตเห็นแต่กิริยา
ผิดปรกติเพียงเล็กน้อยของแหวน ไม่ทนั ทาให้คนอ่ืน ๆ สังเกต
เสียงกระเขา้ ทกั ข้ึนวา่
"แหม แหวนมาพอดีเลย ขอน้ าตาลกินม่ังได้ไหมล่ะ
ประณตกบั ประภาสก็มาดว้ ย"

ตำรับรัก

๔๓

"เอาซี" แหวนตอบ ยกแขนข้ึนปาดเหงื่อทิ้ง หล่อนปลด
กระบอกน้าตาลกระบอกหน่ึงออกจากพวงแลว้ ส่งให้เพ่ือนหญิง
อยา่ งเตม็ อกเตม็ ใจ และปลดอีก
กระบอกหน่ึงส่งให้ประณตดว้ ยท่าทางของเพ่ือนสนิท แต่เมื่อถึง
ประภาส หล่อนกลบั ย่อตวั ลงนิดหน่ึก่อนจะส่งอีกกระบอกหน่ึง
ให้แก่เขา เป็ นผลให้เด็กหนุ่มผูถ้ ูกกล่าวนามมาทีหลังขมวดคิ้ว
แทบจะไมย่ อมรับกระบอกน้าตาลจากมือหล่อนเสียใหไ้ ด้ ประณต
บงั เอิญเห็นอาการผดิ ปรกติของเขาท้งั สอง ก็หวั เราะข้ึน สะกิดให้
กระเชา้ ดู

"ดูท่าแหวนเขาส่งของใหล้ ูกชายขา้ หลวงซี น่าดูพลิ ึก"
"ประภาสอย่าไปถือเลยจะ้ แหวนเขานุ่มน่ิมยงั ง้ีมาต้งั แต่
โรงเรียนแลว้ ละ"กระเชา้ พูดแกมหวั เราะ แต่คิ้วของประภาสยงั ไม่
คลายขมวดคิว้ เขาพดู กบั แหวนอยา่ งหว้ นๆวา่
"เธอไม่เป็ นเพ่ือนกบั ฉันแล้วหรือแหวน ถึงได้มาทาท่า
อะไรกไ็ มร่ ู้แบบน้ี"
"แม่ของฉนั เป็ นเพียงแม่ครัวท่านขา้ หลวง ฉนั ไม่กลา้ เป็ น
เพื่อนกะ...กะคุณประภาส" แหวนตอบเบา ๆ ก้มหน้างุดลง
ประภาสจึงส่งกระบอกน้าตาลคืนให้ คร้ันหล่อนไม่รับ เขากว็ างลง
กบั พ้ืน พดู หนา้ เฉยวา่

ชวู งศ์ ฉายะจนิ ดา

๔๔

"ถา้ ไมเ่ ป็นเพื่อนกบั ฉ้น ฉนั ก็ไม่กินน้าตาลของเธอละ ฉนั
จะกินแต่ของเพ่ือนฝงู เท่าน้นั " เมื่พดู จบเขาก็เดินหนา้ เคร่งออกไป
จากโรงงานน้นั ทาให้ประณตและกระเช้าตอ้ งรีบด่ืมน้าตาลใน
กระบอกของตวั แลว้ กร็ ีบตามออกไปโดยเร็ว ทิง้ ใหน้ างสาวแหวน
ยนื ทาหนา้ ละหอ้ ยอยแู่ ตผ่ เู้ ดียว!

ท้งั สามคนมาถึงหนา้ วดั ใหญ่สุวรรณาราม เมื่อแดดจดั มาก
แลว้ เพราะมวั เถลไลเสียตามทาง เด็กสาวเดินเขา้ ไปในห้องแถว
ช้นั เดียว ซ่ึงปลูกเป็นสองหอ้ งเปิ ดทะลุถึงกนั ดา้ นหน่ึงขายผา้ มีผา้
แพร ท้งั เล่ือมและดอกหลายพบั วางนอนอยู่ในตูก้ ระจก ส่วนอีก
ดา้ นหน่ึงมีตโู้ ชวอ์ ยหู่ นา้ ร้าน มีเส้ือสีแดงแบบทนั สมยั สวมหุ่นโชว์
อยใู่ นตู้ เมื่อแลลดตูก้ ระจกเขา้ ไปจะเห็นจกั รคนั หน่ึงต้งั แอบอยชู่ ิด
ฝา มีหญิงวยั สาวใหญ่คนหน่ึงนง่ั กม้ หนา้ กม้ ตาเยบ็ ผา้ อยทู่ ี่จกั ร

ประภาสร้ังแขนเพอ่ื นชายไว้ ไม่ใหเ้ ดินตามกระเชา้ เขา้ ไป
ในร้าน

"คอยอยขู่ า้ งนอกดีกวา่ ณต กนั มีอะไรจะบอกแกดว้ ย"
"อะไนะภาส" ประณตมองดูเพื่อนอย่างสนใจ "เร่ืองดี
หรือร้าย?"
"ไม่รู้จะบอกว่าดีหรือร้าย"ประภาสพูดเศร้าๆ"รู้แต่วา่ เรา
จะตอ้ งจากกนั ในอีกสองเดือนขา้ งหนา้ น้ีแน่นอน"

ตำรับรัก

๔๕

"จากกัน ทาไมจะต้องจากกัน ข้าหลวงจะไม่ให้เรา
ติดตอ่ กนั อยา่ งน้นั รึ?"

"ไม่ใช่หรอหณต" ประภาสรีบอธิบายเมื่อเห็นเพื่อนทา
หน้าเสีย "ท่านขา้ หลวงไดร้ ับคาสั่งให้ยา้ ยเขก้ รุงเทพฯปลายเดือน
กมุ ภาน่ีแหละ ท่านจะเอากนั ไปดว้ ย จะไดส้ อบเขา้ แพทยท์ ี่นนั่ "

"ง้นั หรอกหรือ?" สีหน้าประณตค่อยดีข้ึน "กนั ดีใจดว้ ย
จริง ไม่เป็ นไรหรอก กรุงเทพฯกบั เมืองเพชรไม่ไกลกนั เท่าไร ถา้
แกคิดถึงกนั ก็มาเยย่ี มกนั ซี

ส่วนกนั ถา้ มีตงั คค์ ่ารถไฟเม่ือไรเป็นไปเยย่ี มแกแน่"
"ก็ทาไมแกไม่หาทางไปเรี ยนกรุ งเทพฯบ้างเล่า?"
ประภาสพดู อยา่ งร้อนใจ
"แกกเ็ ป็นลูกคนเดียว พอ่ แกน่าจะส่งเสียได"้
ประณตถอนใจ พดู ออ่ ยๆวา่
"พอ่ ก็อยากให้กนั ไปเรียนกรุงเทพฯ เหมือนกนั แหละ แต่
กันข้ีเกียจ อยากหางานทาอยู่ที่น่ี เผอิญเมื่อวานซีน ท่านปลัดฯ
เลียบเคียงกบั พ่อว่า อยากไดเ้ ด็กท่ีเก่งภาษาองั กฤษสักคนหน่ึงไว้
ช่วยงาน พูดไปพูดมาก็อยากไดก้ นั น่ะเอง พอ่ ก็เลยดีใจ เลยลม้ เลิก
ความคิดท่ีจะใหก้ นั ไปเรียนกรุงเทพฯ"
"แต่การเริ่มทางานเมื่อมีความรู้เพียงช้นั แปด กา้ วหน้าช้า
กว่าเม่ือมีปริญญามากนะ แกก็รู้ดีอย่แู ลว้ ทาไมไม่ลองออ้ นวอน

ชวู งศ์ ฉายะจินดา

๔๖

พ่อแกดูล่ะ กนั คิดวา่ แกคงไม่ขดั ใจเราหรอก ถ้าหากแกจะพอส่ง
เสียไหว"

"แตก่ นั ข้ีเกียจ..."
"ข้ีเกียจ ข้ีเกิดอะไร กนั รู้ทนั หรอกน่ะ แกไม่อยากไปเรียน
กรุงเทพฯ เพราะเป็ นห่วงแฟนน่ะ" ประภาสทาจมูกยน่ อยา่ งไม่ถูก
อารมณ์ "กนั ยงั จาไดน้ ะวา่ แต่ก่อนแกเคยพดู เสมอวา่ อยากไปเรียน
ต่อท่ีกรุงเทพฯ อยากเขา้ เรียนอกั ษรศาสตร์ที่จุฬาฯ อยากไปนอก
โฮย้ อยากอะไรต่ออะไร ลว้ นแต่เป็ นทางกา้ วหนา้ ท้งั น้นั แต่คร้ัน..
มาตกห้วงรักหวลึกเขา้ ความอยากไดด้ ีมนั ก็หมดไป นี่ฟังนะ กนั
จะทานายไว"้ ประภาสทาหนา้ ขึงขงั "กนั ไม่กลวั แกโกรธหรอก
กนั รู้ดีว่า หวานใจของแกน่ะเป็ นคนเห่อหิมแค่ไหน หล่อนรัก
แกน่ะจริงละ แต่หล่อนก็รักเพราะหวงั วนั ว่าแกจะได้ดี ดงั น้นั ถ้า
แกไม่ไดด้ ีต่อไปภายหน้า พูดอีกอยา่ งก็คือไม่ร่ารวยสมใจหล่อน
จา้ งใหห้ ล่อนก็ไมย่ อมแต่งงานกบั แก!"

*

๔
บนเขาวังนี้ มีคนหมู่หนึ่งประมาณด้วยตาไม่น้อยกว่าสิบ
คน กาลังไต่เต้าอยู่ตามทางเล็ก ๆ ทาด้วยอิฐสีแดง ซ่ึงบางตอนก็
เป็ นข้ันบันได แต่บางตอนก็เป็ นเพียงทางลาดซ่ึงต้องอาศัยการ

ทรงตัวอย่างดีเยย่ี มในขณะทก่ี ้าวขึน้ ไปแต่ละก้าว สองข้างทางเป็ น

ต้นลั่นทมใหญ่อายุเป็ นสิบ ๆ ปี แผ่ก่ิงก้านสาขาอนั ปกคลุมไปด้วย
ดอกมากกว่าใบ ส่งกลิ่นหอมอ่อน ๆไปทั่วบริเวณ แสงแดดที่แผด

เปรี้ยงลงมาจากผนื ฟ้ าอนั บริสุทธ์ิ ปราศจากเมฆหมอก เนื่องจาก
เป็ นท้องฟ้ าในฤดูหนาว มิได้ทาให้ความสนุกสนานรเริงของคน
หมู่น้ันลดลงเสียงสรวลเสเฮฮาดังอยู่เป็ นระยะ ๆ เขาเหล่าน้ันเป็ น
เด็กวัยรุ่น คนที่อายุน้อยที่สุดก็คงอายุไม่ต่ากว่าแปดปี และท่ีอายุ
มากทสี่ ุดกค็ งไม่เกนิ ย่ีสิบปี ทุกคนแต่งกายด้วยเสื้อผ้าสีสดสวย แต่
ออกจะขะมุกขะมอมด้วยฝ่ ุนและเหงื่อไคล

"ดูวดั นน่ั สิครับ สวยไหม?" ประภาสซ่ึงทาหน้าที่เป็ นผนู้ า
เท่ียว เพราะมีอายุมากที่สุดในขบวนของเจา้ ถิ่น ช้ีมือไปยงั พระ
อารามท่ีประดิษฐานอยู่บนไหล่เขา ไม่ไกลจากท่ีน้ันเท่าไรนัก
ขณะน้ีดวงอาทิตยส์ องแสงสวา่ งมองเห็นปราสาทราชฐาน
บนพระนครคีรีไดอ้ ยา่ งชดั เจน หลงั คาพระอุโบสถเป็ นกระเบ้ืองสี
เหลืองแก่ ช่อฟ้ าบราลีประดับด้วยแก้วกุด่ันต่าง ๆ สีเหลือง
ระยบิ ระยบั อยใู่ นแสงแดดจา้ มองไปรอบพระอุโบสถจะแลห็น

ชวู งศ์ ฉายะจนิ ดา

๔๘

พระเจดียท์ ้งั องคเ์ ล็กองคใ์ หญ่เสียดยอดสลงั รับแสงตะวนั
"...เสียดสลา้ งปรางคม์ าศปราสาทประดบั
พรายระยบั โบสถว์ หิ ารบานเกษม
ประจกั ษต์ ่ืนชื่นตาอุราเอม
ประกายเหมไหรณพน้ พรรณนา
เชิญขอฟ้ าเฟ้ื อเยย่ี มทนั เทียมเมฆ
รุจิเรขบราลีทวสี ง่า
เจิดนภางคห์ างหงส์ทรงประภา
ล่องเลขาหนา้ บนั สุดสรรคแ์ ลว้ ฯ"

เสียงปรบมือกราวดงั อยรู่ อบตวั ประณต เด็กหนุ่มนกั ท่อง
กาพยก์ ลอนตวั ยงยิ้มพราย ทาท่าโคค้ านับรับคาชมเชยไปรอบ ๆ
เขามองกวาดตาไปทวั่ ทุกใบหนา้ ที่อยลู่ อ้ มรอบตวั เขา ทุกคนยิม้ ใน
ลกั ษณะท่ีเรียกวา่ 'แป้ น' และกาลงั ปรบมือให้แก่เขาแมแ้ ต่เด็กชาย
มนูญน้องชายคนล็กของกระเช้าซ่ึงมีอายุเพียงแปดขวบก็กาลัง
หัวเราะร่า และตบมือเล็ก ๆของเขาดงั เพียะ ๆท้งั ๆท่ีคงจะไม่สู้
เขา้ ใจนกั วา่ คนอื่น ๆเขาชอบใจอะไรกนั

แต่ใบหนา้ ของเด็หญิงวยั สิบสองปี คนหน่ึง ออกจะสะดุด
ตาประณต เพราะไม่มีรอยิ้มปรากฏท่ีฝี ปากสีชมพูเรื่อ ๆคู่น้นั ท้งั
มือของหล่อนก็ซุกอยู่ในกระเป๋ ากางเกงท้งั สองขา้ งเฉยอยู่ มีแต่
ดวงตาท่ีกลมและคมวาวของหล่อนเท่าน้นั ที่ฉายแววแห่งความท่ึง

ตำรับรัก

๔๙

อยู่ภายใน ภายใตค้ ิ้วดาและผมหน้ามา้ ท่ียาวลงมาจนเกือบจดคิ้ว
โก่งยาวคู่น้นั ประณตไดร้ ู้จกั เด็กหญิงผนู้ ้ีเม่ือสักครู่น้ีเองว่าหล่อน
ชื่อ บงั อรสุวรรณี เป็ นธิดาคนหน่ึงในจานวนบุตรธิดาท้งั ห้าคน
ของพระยาพิษณุเสนา แขกผมู้ ีเกียรติของทา่ นขา้ หลวง

'เด็กคนน้ีพิลึก' ประณตนินทาในใจ ออกรู้สึกไม่ถูกชะตา
กับเด็กหญิงผู้น้ันข้ึนมาทันที 'น่ารักสู้พี่สาวน้องสาวก็ไม่ได้
หนอย! เดาะช่ือต้งั บงั อรสุวรรณี แปลวา่ อะไรนะ? ออ้ สาวเน้ือ
ทอง โอโ้ ฮ! ทองอะไรสีน้นั น่าจะเป็ นทองสาริด' คิดพลางก็หนั ไป
มอง 'พส่ี าว' ของเดก็ หญิงผนู้ ้นั ซ่ึงกาลงั ยมิ้ อ่อนโยนมองดูเขาอยา่ ง
มีไมตรีจิต หล่อนเป็ นเด็กสาวรุ่นราวคราวเดียวกบั กระเชา้ แต่ร่าง
แบบบางกว่า หล่อนมีผิวสองสีค่อนข้างคล้าแต่เกล้ียงเกลาเป็ น
นวล ผมของหล่อนเป็ นผมหนา้ มา้ แบบเดียวกบั นอ้ งสาว จะผดิ กนั
ก็ตรงท่ีนอ้ งสาวของหล่อนรวบผมดา้ นหลงั ไปถกั เป็นเปี ยคู่ผกู โบว์
ไวย้ า่ งเรียบร้อย แตข่ องหล่อนคงปล่อยใหป้ ัดไปปัดมาอยทู่ ่ีตน้ คอ
วงหน้าของหล่อนก็เป็ นพิมพ์เดียวกับน้องสาว หากแต่ซีดเซียว
กวา่ "คุณสอางอปั สรคงเหน็ดเหน่ือยมากกระมงั " ประณตราพึงยิม้
ตอบหล่อนอย่างเป็ นมิตร สายตาของเขาแลเลยไปยงั ด็กหญิงอ่อน
ธิดาคนเล็กของท่านเจ้าคุณท่ีกาลงั ออกเดินพลางกระโดดพลาง
ตามเดก็ หญิงแตว้ และนอ้ งชายหญิงเลก็ ๆ ของกระเชา้ ไปตามวสิ ัย
เด็กท่ีอยไู่ ม่ป็ นสุข เด็กหญิงคนน้ีมีผวิ อนั ขาวผอ่ ง ช่างแตกต่างกบั