ACS ฉบับภาษาไทย

ค�ำ ถามสรุป :
◆◆ โลกาภิวัตนใ์ นปจั จุบันแตกตา่ งจากของศตวรรษที่ผา่ นมาอยา่ งไร
◆◆ ใครไดร้ ับประโยชนแ์ ละใครประสบปญั หาภายใตโ้ ลกาภิวตั น์
◆◆ จะประเมนิ ผลประโยชน์ท่ีได้และอุปสรรคของนโยบายการค้าที่แตกต่างกนั ได้อยา่ งไร

การเชื่อมโยงกับสาขาวิชาอื่นในหลักสูตร : โครงงานนี้สามารถนำ�มาเช่ือมโยงวิชาสังคมศึกษา/ประวัติศาสตร์และการศึกษาหน้าที่พลเมืองและจริยศึกษา และ
ควรน�ำ สาระส�ำ คญั ของทง้ั สองบทเรยี นนม้ี าประกอบกนั เพอ่ื ใหเ้ กดิ ความเขา้ ใจอยา่ งเตม็ ทแี่ ละไดเ้ หน็ ภาพรวมวา่ ประเทศสมาชกิ อาเซยี นมจี ดุ หมายปลายทางรว่ มกนั
ในฐานะองคก์ รของชาตขิ องภมู ภิ าคและของโลกดว้ ยรากเหงา้ ทส่ี ะทอ้ นใหเ้ หน็ ถงึ ความเคลอ่ื นไหวทางประวตั ศิ าสตรใ์ นดา้ นของผคู้ น ความคดิ ของผคู้ น และสงิ่ ทเ่ี ปน็
รปู ธรรมซง่ึ ก้าวผ่านพ้ืนทีแ่ ละเวลาได้อยา่ งไร
เอกสารประกอบการสอน : ตวั อย่างบทความเก่ยี วกบั โลกาภิวัตน์ การดำ�เนินการค้าและปัญหาท่เี กดิ

◆◆ http : //www.asean.org/18757.htm
◆◆ http : //www.asean.org/19585.htm
◆◆ http : //www.asean.org/18770.htm
เอกสารประกอบการสอน : ความมน่ั คงทางอาหารและนโยบายการค้าของอาเซยี น
นโยบายความมั่นคงทางอาหาร
◆◆ http : //aseanfoodsecurity.asean.org/wp - content/uploads/2011/08/aifs.pdf
◆◆ http : //www.asean.org/Fact%20Sheet/AEC/AEC - 05.pdf
นโยบายการคา้
◆◆ http : //www.asean.org/pdf/brosurAFTA.pdf

194 คมู่ ือหลักสตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

เอกสารประกอบการสอน : รายการสินคา้ โภคภัณฑ์ทางเกษตรหลักของประเทศสมาชิกอาเซยี น

บรูไน เนอ้ื ววั ไข่ สตั ว์ปกี ข้าว
กัมพูชา มันส�ำ ปะหลงั ข้าวโพด ขา้ ว ยางพารา
อนิ โดนีเซีย เน้ือววั มนั ส�ำ ปะหลัง โกโก้ กาแฟ ไข่ น้าํ มันปาล์ม ถ่วั ลสิ ง สัตว์ปกี ขา้ ว ยางพารา
ลาว เนื้อวัว มนั สำ�ปะหลงั กาแฟ ขา้ วโพด ถั่วลิสง สัตว์ปกี ขา้ ว ออ้ ย
มาเลเซยี โกโก้ นํ้ามนั ปาลม์ ขา้ ว ยางพารา
เมยี นมาร์ ปลา ขา้ ว อ้อย
ฟลิ ปิ ปนิ ส ์ เนื้อวัว มนั สำ�ปะหลงั ขา้ วโพด ไข่ ปลา ข้าว ออ้ ย
สงิ คโปร ์ ไข่ ปลา สัตว์ปกี
ประเทศไทย มนั สำ�ปะหลัง ขา้ วโพด ข้าว ยางพารา ออ้ ย
เวยี ดนาม กาแฟ ปลา ถั่วลิสง ข้าว ยางพารา อ้อย

แหลง่ ข้อมูล : CIA World Factbook
http : //www.cia.gov/library/publications/the - world - factbook/index.html

195คู่มอื หลกั สตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)



บทที่ 4

การสง่ เสรมิ ความเสมอภาคและความยุติธรรม

ในกรอบเน้ือหาน้ีศึกษาคำ�จำ�กัดความที่หลากหลายเกี่ยวกับ
ความเสมอภาคและความยุติธรรม และวิธีการถ่ายทอดอย่างเป็นรูปธรรม
ในสงั คมโลก รวมทงั้ การกระท�ำ ของบคุ คลบางกลมุ่ ในฐานะตวั แทน สง่ ผลกระทบตอ่
ความเป็นอยู่ของผู้อ่ืนอย่างไร และผลประโยชน์ร่วมกันของประชาชนอย่าง
ทว่ั ถงึ หรอื ไมเ่ พยี งใด เมอ่ื มกี ารหยบิ ยกประเดน็ ความยตุ ธิ รรมและความเสมอภาค
มาใชก้ บั ประชาชนทง้ั หมด ความคดิ รวบยอดทคี่ งทนเกยี่ วขอ้ งกบั กรอบเนอ้ื หาน้ี
มดี ังต่อไปนี้

197คู่มอื หลกั สตู รอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

◆◆ ประชาชนทั้งหมด โดยไมค่ �ำ นึงถงึ ภูมิภาค หรอื สถานท่ี อายุ เพศ กรอบเนื้อหาน้จี ะน�ำ ไปใช้ในภาษาและวรรณกรรม จากการทผ่ี ูเ้ รยี น
วัฒนธรรม สีผิว ชาติพันธ์ุ สถานะทางเศรษฐกิจ ศาสนา ศึกษาว่า ภาษาสามารถรักษา หรือลดความไม่เท่าเทียมได้อย่างไร หรือเป็น
และระดบั การศกึ ษา ลว้ นไดร้ บั ความเสมอภาคและความยตุ ธิ รรม อุปสรรค หรือช่วยรักษาความยุติธรรมล่วงหน้าได้อย่างไร และผลกระทบน้ัน
ไม่เพียงสะท้อนผ่านประชากรท่ีด้อยโอกาส แต่กระทบต่อสังคมและประชากร
◆◆ บุคคลแต่ละคนมีหน้าที่ความรับผิดชอบและสามารถตรวจสอบ ในระดบั กวา้ ง และในเทคโนโลยกี ารศกึ ษา ผเู้ รยี นจะเรยี นรบู้ ทบาทของเทคโนโลยี
ไดเ้ พื่อเอ้อื ประโยชนต์ ่อสงั คมสว่ นรวม ในการเก็บเอกสาร หรือเอาชนะความไม่เท่าเทียมกันและความอยุติธรรม
ตารางแสดงกรอบเนื้อหาหลักสตู รในกรอบเนอื้ หานี้ มีดงั ต่อไปน้ี
◆◆ ระบบของความยุติธรรม ชอบธรรม และความเสมอภาค
ช่วยส่งเสริมความม่ันคงในสังคม และความเป็นอยู่ท่ีดีของ
ประชากร

โดยเฉพาะในบทเรยี นนจ้ี ะศกึ ษาเรอื่ งสทิ ธหิ นา้ ทค่ี วามรบั ผดิ ชอบของ
ประชาชนแตล่ ะคนในกลมุ่ สงั คม ไมว่ า่ จะเปน็ ในระดบั ครอบครวั โรงเรยี น ชมุ ชน
หรือประเทศ ผู้เรียนระดับประถมศึกษาตอนปลายจะศึกษาว่า สิทธิและหน้าที่
ความรับผิดชอบมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร ในช่วงเวลาของชีวิตต้ังแต่วัยเด็ก
จนถึงวัยผู้ใหญ่อย่างไร ส่วนผู้เรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ในประวัติศาสตร์
และสงั คมศกึ ษาจะศึกษาบทบาทของขา่ วในการสนบั สนนุ ความยตุ ิธรรม ผ้เู รียน
ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ในสังคมศึกษาจะเรียนรู้วิธีการแสดงความคิดเห็น
ของตนเพื่อส่งเสริมความเสมอภาคและความยุติธรรม ในวิทยาศาสตร์
ผู้เรียนจะช่วยกันคิดประดิษฐ์ระบบการจ่ายนํ้าระหว่างประเทศอย่างเสมอภาค
และในศิลปะ ผ้เู รยี นจะเห็นวา่ ภาพบอกเล่าเร่อื งราวของความไม่เทา่ เทยี ม หรือ
ความอยุติธรรม และสามารถกระตุ้นใหป้ ระชาชนหนั มาดำ�เนนิ การอย่างไร

198 คูม่ อื หลกั สตู รอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

ระดบั ประถมศึกษาตอนปลาย : การส่งเสริมความเสมอภาคและความยุตธิ รรม

สาขาวิช า ผลการเรียนรู้ กรอบ ปเรนะื้อชหาาชนช่อสงถทาานงทแ่ี ลสะ่อื คแำ�นถวามคสิดำ�คญั กิจกรรมการเรียนร้เู สนอแนะ
ให้นกั เรยี นท้ังชั้นชว่ ยกันระดมความคิดเหน็ เรื่องสทิ ธิ
ประวตั ศิ าสตร์ ประชาชนล้วนมี สิทธิและความรับผิดชอบของเด็กแตกต่าง และความรับผดิ ชอบของพวกเขา (เมื่ออยทู่ ีบ่ ้าน ในฐานะที่เปน็
และสังคมศึกษา ความต้องการ ความจ�ำ เป็น จากของผู้ใหญ่อยา่ งไร (ประชาชน แนวคิด) พ่ีหรอื นอ้ ง เดก็ หรอื การอยใู่ นโรงเรียนหรอื อยู่ในชุมชน) จดั แบง่
สิทธแิ ละความรับผดิ ชอบ สิทธแิ ละความรับผิดชอบดังกล่าวออกตามประเภท และให้
นักเรียนแต่ละคนทำ�รายการระบุสทิ ธิตามความรับผดิ ชอบทค่ี วร
เปน็ พนื้ ฐาน หลงั จากนน้ั ใหน้ กั เรียนท้ังชัน้ แลกเปลีย่ นแนวคิด
จากในรายการให้เพ่อื นคนอืน่ ไดท้ ราบและชว่ ยกันพจิ ารณาวา่
เราควรจะก่อให้เกดิ ความสมดลุ ระหวา่ งสิทธิ อสิ รภาพของแต่ละคน
กบั กฎระเบียบ และความรบั ผิดชอบทพ่ี ึงมีตอ่ ชมุ ชนอย่างไร ใหท้ ั้ง
หอ้ งช่วยกนั รา่ งกฎกติกาวา่ ด้วย “เรอ่ื งสทิ ธแิ ละความรับผดิ ชอบ”
สำ�หรบั กลมุ่ ของตนเอง

ทุกสังคมลว้ นมแี นวคิด มีการให้คำ�จำ�กดั ความและปกป้องความเสมอภาค เปรียบเทยี บการปฏบิ ัตแิ ละธรรมเนยี มปฏบิ ตั ใิ นชมุ ชนทอ้ งถ่นิ และ
เกี่ยวกบั ความเสมอภาค และความยุติธรรมอย่างไร (ประชาชน สร้างกรอบเวลาทชี่ ดั เจน (timelines) เพ่ือสะท้อนรูปแบบ
และความยตุ ธิ รรม แนวคิด) ทเ่ี ปลีย่ นแปลงไปในประเทศสมาชิกอาเซียนและภมู ภิ าคย่อย
แตอ่ าจใหน้ ิยามค�ำ ศพั ท์
แตกตา่ งกนั

199คูม่ อื หลกั สูตรอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวชิ า ผลการเรียนรู้ กรอบ ปเรนะ้ือชหาาชนชอ่ สงถทาานงทแี่ ลสะ่อื คแ�ำ นถวามคสดิ ำ�คญั กจิ กรรมการเรียนรเู้ สนอแนะ
ใหน้ กั เรียนวาดรปู สามเหลีย่ มปริ ามดิ ซงึ่ ระบถุ งึ สง่ิ ที่จ�ำ เปน็ ตอ่
วิทยาศาสตร์และ ทรพั ยากรท้องถน่ิ มีสว่ น ทรพั ยากรใดบา้ งท่ีชมุ ชนตอ้ งการ ชมุ ชน โดยเรยี งสิ่งทส่ี ำ�คญั มากทส่ี ุดไวล้ า่ งสดุ ส่วนส่งิ ทส่ี ำ�คญั
คณิตศาสตร์ ในการกำ�หนดโอกาส เพื่อความอยู่รอดและความเจริญของชมุ ชน นอ้ ยกวา่ อยู่ด้านบน หลังจากนัน้ ใหน้ ักเรยี นทำ�เปน็ งานเดย่ี วหรอื
ทางเศรษฐกจิ (สถานท่ี สอ่ื แนวคิด) กลุ่ม วาดรปู สามเหลีย่ มปริ ะมิดขนาดเล็กกว่าเดิมจำ�นวน 2 ภาพ
ภาพแรกแสดงส่งิ ทีจ่ �ำ เปน็ ส�ำ หรบั ชุมชนในปจั จุบนั อีกภาพหนึ่งสำ�หรับ
ชุมชนชว่ งสมยั เมอื่ รอ้ ยปกี อ่ น เปดิ โอกาสใหน้ กั เรยี นทง้ั ช้นั ได้
อภิปรายวา่ มีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรและเพราะสาเหตใุ ด

หน้าท่พี ลเมอื ง ชมุ ชนและประเทศมวี ธิ ี ระบบการเลือกผนู้ ำ�แตล่ ะประเทศนนั้ ใหน้ กั เรยี นหาข้อมลู ว่า ผู้น�ำ ในแต่ละประเทศมีการเลอื กอย่างไร
และจรยิ ศกึ ษา การเลอื กผนู้ �ำ แตกตา่ ง แตกตา่ งกนั อย่างไร (ประชาชน แนวคดิ ) และอำ�นาจในเบอื้ งตน้ ทผี่ ู้นำ�มคี ืออะไรบ้าง เปรียบเทยี บข้อดีและ
กันไป ขอ้ เสยี ของระบบการเลือกท่ีแตกตา่ งกัน

บางคนเป็นสมาชิกชุมชน พลเมืองคืออะไร (ประชาชน แนวคดิ ) อา่ นเรื่องราวต่างๆ (ในข่าว ออนไลน์ หรือบนั ทกึ ความทรงจ�ำ )
แต่อาจไมใ่ ช่พลเมืองของ ซึง่ เก่ยี วขอ้ งกบั คนท�ำ งานที่มาจากเมืองต่างๆ ในประเทศสมาชกิ
ประเทศทเี่ ขาอาศยั อยู่ อาเซียนและเขยี นรายงานบรรยายสภาพบา้ นเกดิ ของพวกเขา
และอธบิ ายวา่ เหตุใดพวกเขาจึงต้องจากบ้านและสิ่งทา้ ทายใด
ทีพ่ วกเขาตอ้ งเผชิญในชุมชนใหม่ท่อี พยพเข้ามา อธบิ ายสถานภาพ
ทางการของพวกเขา สงิ่ ทีพ่ วกเขาขาดแคลน และผลกระทบใด
ทม่ี ีต่อชีวติ ประจำ�วนั ของพวกเขา

200 ค่มู ือหลกั สตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวชิ า ผลการเรียนรู้ กรอบ ปเรนะอ้ื ชหาาชนชอ่ สงถทาานงทแ่ี ลสะอ่ื คแำ�นถวามคสิดำ�คญั กจิ กรรมการเรยี นรเู้ สนอแนะ
ให้นกั เรียนสมั ภาษณป์ ู่ ยา่ ตายาย หรอื ผสู้ งู อายใุ นร่นุ กอ่ นวา่
ภาษาและ การใชค้ ำ�เรยี กขานบ่งบอก ภาษาสามารถชว่ ยรกั ษาหรือเปลี่ยนแปลง พวกเขามกี ารใช้ค�ำ เรยี กขานเพือ่ น ครู พ่อแม่ เดก็ ทีอ่ ายุออ่ นกวา่
วรรณกรรม ถงึ ความสัมพันธ์ ความสัมพนั ธ์อยา่ งไร (ประชาชน แนวคิด) และผู้สงู อายอุ ยา่ งไรเมอ่ื เขาอายุมากขนึ้ จากการสมั ภาษณ์
ใหน้ กั เรียนท้งั ชนั้ ทำ�ตารางสรปุ ถึงการใช้ค�ำ เรียกขานทเ่ี ปลีย่ นแปลงไป
และใหน้ กั เรยี นอภปิ รายเกย่ี วกับการเปล่ียนแปลงทางสงั คม
และวัฒนธรรมทเี่ ก่ียวขอ้ ง
กิจกรรมเสรมิ : รวบรวมและเปรยี บเทียบภาษาตา่ งๆ แถบเอเชีย
ตะวันออกเฉียงใต้ว่า เนน้ การใชภ้ าษาตามชนชั้นให้นักเรียน
หาความเชื่อมโยงระหวา่ งภาษาและโครงสร้างทางสังคม ใครคือ
ผมู้ ีอำ�นาจและใครท่อี าจถอื ไดว้ ่าไดร้ บั สถานะท่ไี มเ่ ท่าเทียม
นักเรียนมวี ิธหี รือแนวทางอะไรบา้ ง ท่ีสามารถชว่ ยส่งเสรมิ
ความเทา่ เทยี มกัน

เดก็ ๆ มีบทบาทที่ ชว่ งวยั เดก็ คอื อะไร (ประชาชน แนวคดิ ) อ่านเร่อื งราวเกี่ยวกับเดก็ ๆ ในวัฒนธรรมอาเซยี นที่แตกตา่ งกนั
แตกต่างกนั ไป และเปรยี บเทียบชวี ิตประจ�ำ วัน หนา้ ทร่ี ับผดิ ชอบ ความฝนั ของ
แต่ละวัฒนธรรม พวกเขาและสง่ิ ทพี่ วกเขาคาดวา่ จะได้เรยี นรหู้ รือเก่งข้ึนในชว่ งวยั เด็ก
และจะต้องท�ำ อยา่ งไรบ้างเพอื่ ท่จี ะบรรลเุ ป้าหมายดังกล่าว

201คมู่ อื หลักสตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวชิ า ผลการเรยี นร ู้ กรอบ ปเรนะอ้ื ชหาาชนชอ่ สงถทาานงทแ่ี ลสะือ่ คแ�ำ นถวามคสิดำ�คญั กิจกรรมการเรยี นร้เู สนอแนะ

ศลิ ปะ ศลิ ปะสามารถเผยถึง ใครเป็นผู้สร้างสรรคศ์ ลิ ปะและใครเปน็ ผสู้ รา้ ง พานักเรยี นไปเยยี่ มชมพพิ ิธภัณฑ์ในทอ้ งถ่นิ และเปรยี บเทยี บกบั
ค่านิยมในสังคม งานฝมี ือ (ประชาชน ส่อื แนวคิด) การแสดงงานศิลปข์ องพพิ ธิ ภณั ฑท์ ่ีเด่นหรอื มชี ือ่ เสยี งในภูมิภาค

อาเซยี นหรือท่ีอื่น ๆ ในโลก จากสอ่ื ออนไลน์ หรือส่อื สง่ิ พิมพ์
อะไรท่ีเราเหน็ ว่าเป็นศิลปะ อะไรท่เี ราเหน็ วา่ เปน็ งานฝีมอื หรือ
สงิ่ ประดษิ ฐห์ รอื โบราณวัตถุ (artifact) อะไรเป็นสว่ นชว่ ยให้เห็นถึง
ความเปน็ ตัวตนของคน หรืออะไรเป็นผลงานที่ไมป่ รากฏชือ่ ของ
ผทู้ �ำ (สามารถพจิ ารณาไดจ้ ากการประดษิ ฐ์ตวั อกั ษร ภาพวาด
งานปน้ั อาวธุ งานฝีมอื งานถกั ทอ สง่ิ ของเครือ่ งใช้อำ�นวย
ประโยชนต์ า่ ง ๆ หรือแมแ้ ต่งานสถาปัตยกรรม) วตั ถุสิง่ ของ
และทจ่ี ะเกบ็ รักษาไว้เปน็ เวลานานสามารถเผยถึงค่านยิ มในสังคม
ไดห้ รอื ไม่ ศิลปะนน้ั สะทอ้ นถึงอะไรบา้ งเกี่ยวกับสังคม

202 คมู่ ือหลกั สูตรอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวิช า ผลการเรยี นร้ ู กรอบ ปเรนะอื้ ชหาาชนชอ่ สงถทาานงทแ่ี ลสะ่อื คแำ�นถวามคสิดำ�คญั กจิ กรรมการเรยี นรเู้ สนอแนะ
ให้นกั เรียนวาดภาพชมุ ชนท่แี สดงทีท่ ง้ิ ขยะ หอสัญญาณของ
สขุ ศึกษาและ การเขา้ ถงึ นาํ้ ทส่ี ะอาด เพราะเหตใุ ดการเขา้ ถงึ น้าํ ที่สะอาด อากาศ โทรศัพทม์ อื ถือ แหล่งท้ิงสิง่ ปฏกิ ลู เครอื่ งอ�ำ นวยความสะดวกต่าง ๆ
พลศกึ ษา อากาศบรสิ ุทธิ์ สขุ อนามัย บรสิ ทุ ธ์ิ อาหารทถี่ กู หลกั โภชนาการ ทใี่ ชใ้ นการบ�ำ บัดนา้ํ เสยี หรอื โรงงานอุตสาหกรรมต่าง ๆ
และอาหารถอื เปน็ และมีสุขอนามัยทีด่ ี จึงเปน็ สทิ ธขิ นั้ พน้ื ฐาน และหาว่ามใี ครอยบู่ ริเวณนนั้ บ้าง ใหน้ ักเรยี นอภปิ รายวา่
สงิ่ ส�ำ คญั ของ ของมนษุ ย์ (ประชาชน สอ่ื ) จะมีผลกระทบใดบา้ งต่อสขุ ภาพของผู้คนท่อี ยู่บรเิ วณน้นั
ความเสมอภาค หากเปรียบเทยี บกบั ชมุ ชนต่าง ๆ ในภูมิภาคอาเซียน มลี กั ษณะ
ทีค่ ลา้ ยคลึงกนั บา้ งหรอื ไม่ และส่ิงต่าง ๆ ท่ีกลา่ วมานี้เก่ยี วขอ้ งกับ
เรือ่ งความเสมอภาคและความยุติธรรมในลกั ษณะใด

เทคโนโลยี เทคโนโลยีมีส่วนสรา้ ง เทคโนโลยสี ามารถช่วยสง่ เสรมิ ความเสมอภาค ใหน้ ักเรียนทำ�รายการทเ่ี กี่ยวขอ้ งกบั เทคโนโลยีตา่ ง ๆ เช่น
การศกึ ษา โอกาสแก่ปัจเจกชนและ และความยตุ ิธรรม เพอ่ื ปจั เจกชนและชมุ ชน เครือ่ งใชไ้ ฟฟา้ โทรศัพทม์ ือถอื อนิ เทอร์เนต็ โทรทัศน์ ตู้เย็น
ชมุ ชน ไดอ้ ย่างไร (ประชาชน ส่อื ) รถยนต์ รถแทร็กเตอร์ และอภิปรายว่า วถิ ีชวี ติ ของคนในชมุ ชน
หรือโอกาสที่ชุมชนสามารถเปลี่ยนแปลงจากการเข้าถงึ เทคโนโลยี
เหลา่ นัน้ อยา่ งไร หากรณีศึกษา เร่อื งส้ัน รายงานข่าวต่าง ๆ
ในหัวข้อเกี่ยวกับการแนะนำ�เทคโนโลยเี ข้าสูช่ ุมชนและผลกระทบ
ตอ่ วิถีชีวติ ความเป็นอยู่ของคนในทอ้ งถ่นิ

203คู่มือหลักสูตรอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนตน้ : การส่งเสริมความเสมอภาคและความยุตธิ รรม

สาขาวิช า ผลการเรียนรู ้ กรอบ ปเรนะอื้ ชหาาชนช่อสงถทาานงทแ่ี ลสะอื่ คแำ�นถวามคสดิ ำ�คญั กิจกรรมการเรยี นรู้เสนอแนะ
คนสว่ นใหญ่เรยี นรูเ้ กี่ยวกบั หม่บู า้ น เมือง รัฐ ประเทศ หรือ โลก
ประวัติศาสตร์ ข่าวสารมีบทบาทส�ำ คัญ เหตุใดการรบั รู้ข้อมลู จึงช่วยสง่ เสรมิ ของตนจากการอา่ นบทความในข่าว ไม่วา่ จะตพี ิมพ์ในหนังสอื พิมพ์
และสงั คมศกึ ษา ในการส่งเสริมความเสมอภาค ความเสมอภาคและความยตุ ิธรรม (แนวคดิ หรือนติ ยสาร หรือ แบ่งปนั ขา่ วสารข้อมูลกับโลกผ่านสือ่ ดจิ ิตอล
และความยตุ ธิ รรม ประชาชน) วตั ถปุ ระสงคห์ ลักของบทความขา่ วสารต่าง ๆ น้นั คอื การเผยแพร่
ข้อมูล แต่ส่วนใหญ่แลว้ มักเขยี นข้ึนเพือ่ ชักจงู ให้คล้อยตาม
วธิ กี ารส�ำ คัญท่ีทำ�ใหป้ ระเด็นเกี่ยวกับการละเมดิ สิทธมิ นุษยชน
ไดร้ ับความสนใจจากคนสว่ นใหญ่ คือ การน�ำ เสนอผ่านบทความข่าว
ในปัจจุบนั เนื่องจากเราอยู่ในยคุ อนิ เทอรเ์ น็ตและส่อื สังคม
ออนไลน์ ประเด็นขอ้ ขัดแย้งในเรือ่ งสิทธมิ นษุ ยชนทเ่ี กดิ ข้ึน
ในประเทศเล็กหรอื ทหี่ า่ งไกลอาจไดร้ ับความสนใจอย่างกวา้ งขวาง
ในระดบั โลก และมีการเรยี กรอ้ งใหก้ ระท�ำ การบางอย่าง นักเรยี น
จำ�เป็นต้องตดิ ตามสอ่ื สงิ่ พิมพต์ ่าง ๆ อย่างมีวิจารณญาณและเขา้ ใจว่า
อาจมีอคตสิ อดแทรกอยใู่ นการนำ�เสนอบทความตีพมิ พ์

204 ค่มู ือหลกั สูตรอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวิช า ผลการเรยี นรู้ กรอบ ปเรนะ้อื ชหาาชนช่อสงถทาานงทแี่ ลสะ่ือคแำ�นถวามคสดิ �ำ คัญ กิจกรรมการเรยี นรเู้ สนอแนะ
สิทธบิ างอยา่ งเปน็ สากล เหตใุ ดสทิ ธมิ นษุ ยชนจึงเป็นประเดน็ ส�ำ คัญ การเขา้ ใจวา่ ปฎญิ ญาวา่ ดว้ ยเรอื่ งสทิ ธมิ นุษยชนของสหประชาชาติ
ตอ่ ประเทศสมาชิกอาเซยี นและชุมชนโลก (UNDHR) มีสว่ นสร้างสง่ิ แวดลอ้ มซึ่งสนบั สนุนแนวคิดของ
(ประชาชน สถานท่ี แนวคดิ ) การให้ความเคารพและความสมคั รสมานของกลมุ่ ประเทศสมาชกิ
อาเซียน บทเรยี นน้เี ปดิ โอกาสให้นักเรยี นได้คดิ วิเคราะหเ์ กีย่ วกับ
สิทธขิ น้ั พ้นื ฐาน และสถานการณ์ที่น�ำ ไปสู่การละเมิดสทิ ธิต่างๆ
ดงั กล่าว ในชว่ งทา้ ยของบทเรียน นักเรยี นจะเข้าใจปัญหาและ
การละเมิดสิทธซิ ึ่งพลเมืองในประเทศสมาชกิ อาเซียนและประเทศ
ท่ีไม่ใชส่ มาชกิ ตอ้ งเผชญิ ดีขึ้น และวิธกี ารท่ีรฐั บาลตอ้ งดำ�เนินการ
เพ่ือให้คงไว้ ซงึ่ ความสมดุลของความปลอดภยั ของกลุ่ม
และปกป้องสิทธขิ ้นั พน้ื ฐานของปัจเจกชน

205คู่มือหลกั สตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวิช า ผลการเรยี นรู ้ กรอบ ปเรนะอื้ ชหาาชนช่อสงถทาานงทแี่ ลสะ่อื คแำ�นถวามคสิดำ�คญั กิจกรรมการเรยี นรเู้ สนอแนะ
ใหน้ กั เรยี นติดตอ่ องคก์ รตา่ ง ๆ ดา้ นส่ิงแวดล้อมเพอื่ รวบรวมข้อมูล
วทิ ยาศาสตร์ ระบบของท้องถิน่ (Local หน่วยงานใดที่รบั ผดิ ชอบเรอื่ งการอนรุ กั ษ์ และวิเคราะห์บทบาทขององคก์ รเหลา่ น้ันในการอนรุ ักษ์ดังกล่าว
และ system) สามารถช่วย สงิ่ แวดล้อม (สถานท่ี สอ่ื แนวคิด) ศกึ ษาค้นควา้ ทำ�โปสเตอร์ และสรุปประเดน็ สำ�คญั
คณิตศาสตร์ ปรบั ปรุงสภาวะแวดลอ้ ม ดา้ นสง่ิ แวดล้อมในประเทศของพวกเขาและพนื้ ท่ีใกลเ้ คยี ง
ในชมุ ชน สร้างสือ่ (ถ้ามีเทคโนโลยี) เช่น บล็อก - วิกพิ เี ดีย เพ่อื อภปิ ราย
แนวคดิ และประเดน็ ทเี่ กี่ยวกับสง่ิ แวดล้อม

หน้าทพ่ี ลเมือง เอกสารต่าง ๆ ทเ่ี ก่ยี วกับ อะไรคอื วัตถปุ ระสงค์ของเอกสารตา่ ง ๆ เปรียบเทยี บเอกสารการสรา้ งชาติระหว่างสองประเทศในประเทศ
และจริยศึกษา การสรา้ งชาติสามารถช่วย ที่เกยี่ วกับการสร้างชาติ (ประชาชน สถานที่ สมาชกิ อาเซียนและท�ำ รายการแสดงประเด็นที่เหมือนกันในแง่
หล่อหลอมชีวติ คนได้ แนวคิด) ของวัตถปุ ระสงคข์ องเอกสาร

รัฐบาลบญั ญตั ิ กฎหมายมีผลกระทบตอ่ ชวี ิตประจ�ำ วันของ เปรียบเทยี บวิธีบัญญตั ิกฎหมายและบงั คับใช้ในประเทศสมาชกิ
และบังคับใชก้ ฎหมาย คนอยา่ งไร (ประชาชน สถานท่ี แนวคิด) อาเซยี นและเปรียบเทยี บกรณศี กึ ษาตา่ ง ๆ เพ่อื เขา้ ใจผลกระทบ
มอี ทิ ธพิ ลอย่างยิ่งตอ่ ต่อบุคคลและทสี่ �ำ คัญคอื สงั คมระดับทกี่ วา้ งขนึ้
ชีวติ ประชาชนอยา่ งไร

206 คมู่ ือหลกั สูตรอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวชิ า ผลการเรียนรู้ กรอบ ปเรนะอื้ ชหาาชนช่อสงถทาานงทแี่ ลสะ่ือคแำ�นถวามคสิด�ำ คญั กจิ กรรมการเรยี นรู้เสนอแนะ

ภาษาและ ชือ่ ท่คี นใช้เพอ่ื เรยี กขาน ช่ือสำ�คญั อยา่ งไร โดยเฉพาะหากต้องการ เปรียบเทยี บชือ่ ของกลมุ่ ตา่ ง ๆ เชน่ ชนกลุ่มน้อยในระดบั ภมู ภิ าค
วรรณกรรม กล่มุ ตา่ ง ๆ นั้น เสริมสรา้ ง เรยี กร้องความเสมอภาค (ประชาชน สถานที่ หรือศาสนา หรือช่อื สถานทท่ี ม่ี ชี ือ่ เสียง ชือ่ ที่คนภายนอกใช้
หรือบน่ั ทอนความเสมอภาค แนวคิด) อะไรคอื ที่มาของค�ำ ทใี่ ช้แตกต่างกนั เรม่ิ มีการใชเ้ ม่ือใดและใช้กับ
และยุติธรรม คนกล่มุ ใด และอาจสง่ ผลใหเ้ กิดความไมเ่ ท่าเทียมกนั หรือ

ลักษณะเฉพาะในแตล่ ะกลุ่มไดอ้ ย่างไร หรอื ส่งเสรมิ ให้เกิด
ความเสมอภาคหรอื การเคารพซ่ึงกนั และกันไดอ้ ยา่ งไร

ศลิ ปะ ศิลปะถือเป็นหวั ใจของ ใครเปน็ เจา้ ของศิลปะในประเทศแถบเอเชยี ให้ศึกษากรณที ี่มกี ารโจรกรรมงานศิลปะช่วงการยดึ ครอง
อตั ลกั ษณ์รว่ มกนั ตะวนั ออกเฉยี งใตแ้ ละใครเปน็ ผตู้ ดั สนิ อาณานคิ ม หรือช่วงเวลาท่ีเกิดสงคราม และใหต้ ั้งศาลยตุ ิธรรมของ

ความถูกตอ้ ง (สอ่ื ประชาชน) ห้องเรยี น โดยมีคนกล่มุ หน่ึงเรียกร้องให้ส่งงานศิลปะกลบั คืนจาก
พิพธิ ภัณฑ์ที่มีชอ่ื เสยี งระดับโลก ใครเป็นเจา้ ของและศึกษา
เรือ่ งเหลา่ น้ใี นปัจจบุ ัน และมีขอ้ จำ�กัดใดบ้าง (ตวั อยา่ ง
จะเกดิ อะไรข้ึนหากมกี ารเคลือ่ นยา้ ยงานศิลปะที่สรา้ งขึ้น
เม่ือหนงึ่ รอ้ ยปี หรอื หน่ึงพนั ปีกอ่ น) เปน็ เร่ืองท่ีดหี รอื ไม่
ถา้ งานศิลปะนน้ั ไดเ้ ก็บรกั ษาไวใ้ นสถานทท่ี มี่ กี ารดแู ลรกั ษาดกี ว่า

207คู่มอื หลักสูตรอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวิช า ผลการเรียนรู้ กรอบ ปเรนะือ้ ชหาาชนช่อสงถทาานงทแี่ ลสะ่ือคแำ�นถวามคสิดำ�คัญ กจิ กรรมการเรียนรู้เสนอแนะ

สขุ ศกึ ษาและ การเข้าถึงการดูแลรักษา ใครควรเขา้ ถงึ การดูแลรักษาสขุ ภาพและใคร ศกึ ษาคน้ ควา้ ว่า ใครเป็นผู้จา่ ยเงนิ ให้กับบริการรกั ษาสุขภาพ
พลศึกษา สขุ ภาพถือเป็นการให้ ควรเป็นผ้จู า่ ยเงิน (ประชาชน สถานท่ี แนวคดิ ) ในประเทศสมาชิกอาเซยี น ใครกำ�หนดรูปแบบการดแู ล
ความส�ำ คัญตอ่ เรอื่ ง และทำ�เพ่อื คนกล่มุ ใด ใหน้ กั เรยี นน�ำ เสนอหนา้ ชนั้ เรยี น
ความเสมอภาคและ และโต้วาทีกันว่า นักเรียนคดิ อย่างไร ชุมชนควรจะเตม็ ใจทีจ่ ะลงทุน
ความยุติธรรม ด้านสุขภาพให้ประชาชนของเขาหรอื ไม่ และควรใชจ้ า่ ยเงนิ เทา่ ใด
ให้กบั ผ้สู ูงอายเุ ม่อื เทยี บกับเด็ก ใครเปน็ ผู้ตัดสนิ ใจและการตดั สนิ ใจ
ดงั กลา่ วสะท้อนถึงโครงสรา้ งอ�ำ นาจของสังคมได้อยา่ งไร

เทคโนโลยี ส่อื สมยั ใหมส่ ามารถ ประชาชนจะใชส้ อื่ สมยั ใหม่ในการเปล่ียนแปลง ใหน้ ักเรยี นใช้เว็บหรอื หนงั สือพิมพ์เพื่อหาตัวอย่างเหตกุ ารณต์ า่ ง ๆ
การศกึ ษา ส่งเสรมิ ความเสมอภาค เรอื่ งท่ีเกดิ ขึ้นจรงิ ตา่ ง ๆ เกี่ยวกับ ท่เี กิดข้นึ ในประเทศอาเซยี นซ่ึงคนหรอื ชุมชนได้ใช้ เชน่ บล็อก
และความยุติธรรม ความเสมอภาคและความยตุ ิธรรมไดอ้ ย่างไร ยทู บู หรอื บริการเครือขา่ ยสงั คม (Social Network) เพ่อื ทำ�ให้
(สอื่ แนวคิด) เกิดความถูกต้อง หรือเปดิ โปงสิ่งผิด หรือเพ่ือส่งเสริม
ความยตุ ธิ รรม ให้นักเรยี นอภิปรายกันถึงผลลพั ธ์ที่อาจเกิดขึ้น
หากไม่มีเทคโนโลยี ใหน้ กั เรยี นรณรงคโ์ ดยใช้สื่อเทคโนโลยี
เพื่อแสดงให้เหน็ ถงึ ความไม่เสมอภาคในโรงเรยี นและสังคม
หรือในชุมชนทอี่ ย่ตู ดิ กัน

208 คู่มือหลักสตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย : การสง่ เสรมิ ความเสมอภาคและความยุตธิ รรม

สาขาวชิ า ผลการเรยี นร้ ู กรอบ ปเรนะ้อื ชหาาชนชอ่ สงถทาานงทแ่ี ลสะือ่ คแำ�นถวามคสดิ �ำ คัญ กิจกรรมการเรียนรู้เสนอแนะ

ประวตั ิศาสตร์ ทกุ คนลว้ นมีบทบาท เยาวชนของประเทศสมาชกิ อาเซยี นสามารถ ให้นักเรียนศึกษากรณศี ึกษาเพอ่ื เขา้ ใจวา่ คุณค่า และความเช่ือทาง
และสงั คมศึกษา ในการส่งเสริมความเสมอภาค ส่งเสริมความเสมอภาคและความยตุ ธิ รรม วัฒนธรรมมีอิทธิพลต่อการจ�ำ กดั ความค�ำ วา่ ความเสมอภาคและ
และความยุติธรรม ในระหว่างภมู ิภาคไดอ้ ย่างไร ความยุติธรรม และมีการปฏิบัตใิ นดา้ นนจ้ี ากคนหลายกล่มุ อยา่ งไร
(ประชาชน แนวคิด) ในแต่ละช่วงเวลา นักเรยี นจะซาบซึ้งและเหน็ ประโยชนจ์ าก
การศึกษาประเด็นตา่ ง ๆ ท่ซี ับซ้อนและเกี่ยวขอ้ งกับการสง่ เสรมิ
และรักษาความเป็นธรรมในสงั คม นอกจากนี้ นักเรยี นจะได้เรียนรูว้ ่า
เขาจะมบี ทบาทใดในการชว่ ยฝ่าฟนั อปุ สรรคหรอื ปญั หาต่าง ๆ
ที่เกดิ จากความไม่เป็นธรรมในชมุ ชนหรอื ประเทศของตน เพือ่ ท่วี า่
พวกเขาจะไดช้ ่วยกันสร้างความย่ังยนื และการพึง่ พาอาศัยกนั
ระหว่างประเทศและในระดับภูมภิ าค

209คู่มือหลกั สตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวิช า ผลการเรยี นร ู้ กรอบ ปเรนะอ้ื ชหาาชนชอ่ สงถทาานงทแี่ ลสะ่ือคแ�ำ นถวามคสิดำ�คัญ กิจกรรมการเรยี นรูเ้ สนอแนะ
ใหน้ กั เรยี นรวบรวมบทความตา่ ง ๆ จากหนังสอื พิมพ์ในประเทศ
เมือ่ มีการตคี วามค�ำ วา่ บทบาทของสตรที เี่ ปล่ยี นแปลงไปน้ัน และต่างประเทศเพอื่ วิเคราะหผ์ ลกระทบของการเปล่ยี นแปลง
ความเสมอภาค เกี่ยวขอ้ งกับการเปลย่ี นแปลงบทบาทของ บทบาทสตรี ใหน้ กั เรยี นสัมภาษณผ์ ้หู ญิงในชุมชน และถามวา่
และความยุติธรรมใหม่ ครอบครวั และความเสมอภาคในสงั คม บทบาทของพวกเขาเปลย่ี นแปลงไปในลักษณะใดบา้ ง
การตคี วามดงั กล่าวจะส่งผล อย่างไร (ประชาชน แนวคดิ ) และความคิดเหน็ ของพวกเขาเกี่ยวกบั ส่วนดีและสว่ นเสียทเี่ กดิ ข้นึ
ใหเ้ กิดการเปลีย่ นแปลง ให้นกั เรยี นท�ำ บัตรรายงานเพอ่ื ประเมินวา่ การเปลี่ยนแปลง
ทางสงั คมและวฒั นธรรม ดังกลา่ วนัน้ มผี ลกระทบตอ่ สทิ ธสิ ตรีในลักษณะบวกหรือลบ
อยา่ งมากมาย

วทิ ยาศาสตรแ์ ละ ภมู อิ ากาศและภูมปิ ระเทศ ท�ำ อย่างไรจงึ จะจัดสรรนา้ํ (ระหว่างประเทศ) นาํ้ ถอื เปน็ ทรพั ยากรท่สี ำ�คญั ต่อมนษุ ยใ์ นทุก ๆ ด้าน เช่น เพื่อใช้
คณิตศาสตร์ มีอิทธพิ ลตอ่ ปรมิ าณนาํ้ ให้เท่าเทยี มกนั (ส่ือ แนวคิด) ด่ืม อาบ ทำ�อาหาร อุตสาหกรรม และสุขอนามยั อย่างไรก็ตาม
ทีม่ ีอยู่ บางประเทศจะไมม่ ีทรพั ยากรนา้ํ เพยี งพอ ในขณะทีบ่ างประเทศ
มนี า้ํ อุดมสมบรณู ์ แม้แตภ่ ายในประเทศต่าง ๆ การแจกจา่ ยน้าํ
ก็อาจไม่ทัดเทียมกัน หากพจิ ารณาถงึ ชุมชนทอ้ งถิ่นและภมู ิภาค
ระดับกว้าง นักเรียนจะสามารถเรยี นร้วู ธิ ที ีจ่ ะจัดสรรทรัพยากรนํา้
ให้แก่ประเทศสมาชกิ อาเซียน และการจัดสรรทรัพยากรนาํ้
ดังกล่าวนีส้ ามารถมอี ิทธิพลตอ่ แนวทางที่ประชาชนจะต้องปรบั ตวั กัน
แบบใดแบบหน่ึง นกั เรียนจะไดพ้ ัฒนาแผนที่จะจดั สรรนํ้า
ในชุมชนให้ดยี งิ่ ข้ึน

210 คมู่ อื หลกั สูตรอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวชิ า ผลการเรยี นร ู้ กรอบ ปเรนะ้ือชหาาชนช่อสงถทาานงทแ่ี ลสะ่อื คแ�ำ นถวามคสิด�ำ คญั กิจกรรมการเรยี นรเู้ สนอแนะ
ให้นกั เรยี นจัดทำ� “กฎบตั รแห่งสิทธ”ิ ในชนั้ เรยี นซ่งึ มีพ้ืนฐานจาก
หน้าที่พลเมือง ค่านิยมตา่ ง ๆ จาก ทำ�อยา่ งไรประชาชนจะสามารถปรับใช้ ขนบธรรมเนยี มประเพณี หรือการผสมผสานของขนบธรรมเนยี ม
และจรยิ ศึกษา ธรรมเนียมประเพณขี อง คา่ นยิ มต่าง ๆ ตามธรรมเนียมประเพณใี ห้ ประเพณี ให้นกั เรยี นตดั สินใจวา่ สทิ ธิส่วนบคุ คลใดด�ำ รงรักษาไว้
ประเทศในแถบเอเชีย สอดคล้องกับความรับผดิ ชอบของพลเมือง และระบวุ ่า จะต้องมอี ะไรเพือ่ ท�ำ ใหช้ น้ั เรียนดขี ึ้น นักเรียนจะ
ตะวนั ออกเฉยี งใต้ ศาสนา และทางด้านการศึกษา (แนวคิด ประชาชน) ประยุกตใ์ ชป้ ระสบการณ์นกี้ บั ข้อบังคบั ของประเทศซง่ึ ใชก้ บั
และวฒั นธรรมสามารถ พลเมอื งของตน
ชว่ ยให้คนในยุคปจั จบุ ัน
สร้างความสมดลุ ระหวา่ ง
ความตอ้ งการของกลุ่มกบั
สทิ ธขิ องแต่ละบุคคล

211คู่มือหลักสูตรอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวิช า ผลการเรียนร ู้ กรอบ ปเรนะอื้ ชหาาชนช่อสงถทาานงทแี่ ลสะ่อื คแำ�นถวามคสิด�ำ คัญ กิจกรรมการเรียนรูเ้ สนอแนะ
ใหเ้ ปรียบเทยี บตัวอย่างต่าง ๆ ท่ีเกิดขน้ึ ในประเทศสมาชิกอาเซียน
ภาษาและ “ภาษาทใ่ี ชร้ ว่ มกนั ” จะเกดิ ผลกระทบใดต่อการศกึ ษาและโอกาส หลาย ๆ ประเทศ ซ่งึ ชนกลุม่ น้อยผูด้ ้อยโอกาสได้รบั การศึกษาจาก
วรรณกรรม สะท้อนและเสริมใหเ้ กิด ของนักเรียน หากภาษาทใี่ ช้ในการสอนนน้ั การสอนโดยใชภ้ าษาที่ไมใ่ ช่ภาษาแม่ ยกตัวอยา่ งเปรียบเทียบ
ความเสมอภาค แตกต่างจากภาษาแม่ของนกั เรียน กับกลุ่มเดก็ ที่มีฐานะรํ่ารวย หรือไดร้ ับโอกาสดกี ว่าคนอนื่ ซงึ่ พอ่ แม่
หรอื ความไมเ่ สมอภาค (ประชาชน สื่อ) หรือชุมชนของเขาพยายามสนับสนนุ ให้พวกเขาไดเ้ รียนภาษา
ระหวา่ งกลุม่ หลายภาษาจนสามารถใชไ้ ด้อยา่ งคลอ่ งแคล่วและอา่ นออกเขียนได้
ใหน้ กั เรยี นอภปิ รายถึงผลดแี ละผลเสียในประเดน็ ความเสมอภาค

การเผยแพร่ ทำ�อย่างไรให้การเผยแพร่การแสดงความคิดเห็น ให้นักเรียนอ่านงานแปลวรรณกรรมหรือเรือ่ งราวต่าง ๆ จาก
ความคิดเหน็ ตา่ ง ๆ ในรูปแบบวรรณกรรมต่าง ๆ มสี ว่ นชว่ ย ชนกลมุ่ นอ้ ย อภิปรายว่า การนำ�เสนอวรรณกรรมดังกล่าวช่วย
ทางวรรณกรรม ชว่ ยทำ�ให้ ส่งเสรมิ ความเสมอภาคในชาตหิ รือภูมภิ าค เสรมิ สรา้ งสงั คมในระดบั กวา้ งอยา่ งไร และจดั งานทางวรรณกรรม
ประเทศหรอื ภูมภิ าค ทใี่ หญ่กวา่ (แนวคิด ส่ือ สถานที)่ ให้โรงเรยี นมัธยมศกึ ษาในบริเวณนัน้ โดยเน้นเรอื่ งราวดงั กล่าว
เขม้ แขง็ ทางวฒั นธรรม

212 คู่มอื หลักสตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวิช า ผลการเรยี นร ู้ กรอบ ปเรนะื้อชหาาชนช่อสงถทาานงทแี่ ลสะ่ือคแำ�นถวามคสดิ ำ�คญั กจิ กรรมการเรียนรู้เสนอแนะ

ศลิ ปะ ศิลปะสามารถเสรมิ สรา้ ง จะใชศ้ ลิ ปะเพอ่ื กระต้นุ ให้ประชาชนเรียกร้อง ให้นักเรยี นดภู าพถ่ายเหตุการณ์ทไ่ี ม่ไดร้ ับความเป็นธรรม
การตอบสนองต่อประเด็น ความเสมอภาคและความยตุ ธิ รรมอย่างไร หลังจากนน้ั ใหน้ ักเรียนเขียนบรรยายความรสู้ ึกหรือปฏกิ ิริยาที่เกดิ ขึ้น
ความไม่เสมอภาคหรอื หรอื จะใชเ้ พอ่ื การต่อสู้กับความไมเ่ ท่าเทียม ตอ่ เหตกุ ารณ์ดงั กล่าว และอภปิ รายรว่ มกนั วา่ เหตุใดการกระทำ�
กระตุ้นให้เกิดการแสวงหา หรอื ไมย่ ตุ ิธรรมได้อยา่ งไร (แนวคดิ ดังกลา่ วจึงเกดิ ขนึ้ และศิลปินหรือชา่ งภาพไดร้ บั ผลกระทบใด
ความยตุ ิธรรม ประชาชน สถานที่ สอื่ ) ใหน้ ักเรียนอภปิ รายผลกระทบและความสำ�คญั ของภาพลกั ษณ์
ของศิลปิน

สุขศึกษาและ ปจั จยั ต่าง ๆ ที่มีผล เหตใุ ดประชาชนให้ความสนใจในเรอื่ ง ใหศ้ กึ ษากรณศี ึกษาต่าง ๆ ทีเ่ กีย่ วข้องกับข่าวเร่ืองภัยสขุ ภาพ
พลศกึ ษา ตอ่ สุขภาพ ไมค่ �ำ นึงถึง ความเท่าเทยี มกนั ในดา้ นสขุ ภาพ จากสิ่งแวดลอ้ ม (เช่น การปฏบิ ัติทีช่ ว่ ยปอ้ งกนั การกระจายของ
ขอบเขตทางด้านการเมือง ในที่ตา่ ง ๆ (สถานท่ี ประชาชน) โรคระบาด) ซ่ึงอาจเกิดกบั ประเทศหนึง่ และมีผลกระทบตอ่
และวฒั นธรรม ประเทศอน่ื ใหน้ กั เรยี นท�ำ สอ่ื การรณรงค์เพ่ือสนบั สนุน
การแกไ้ ขปัญหาที่ปลอดภยั และยุตธิ รรม

213คู่มอื หลักสตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

สาขาวิช า ผลการเรยี นร ู้ กรอบ ปเรนะอ้ื ชหาาชนชอ่ สงถทาานงทแี่ ลสะื่อคแำ�นถวามคสดิ �ำ คญั กจิ กรรมการเรยี นร้เู สนอแนะ
ให้ศึกษาวา่ แตล่ ะกล่มุ ในสงั คมไดร้ ับการคุ้มครองทางสทิ ธิ
เทคโนโลยี ความสมดลุ ระหวา่ ง ใครเป็นผมู้ ีสทิ ธใิ นการเข้าถึงขอ้ มลู สว่ นตัว ความเปน็ สว่ นตัวมากนอ้ ยเพยี งใดในประเทศของตน ไม่วา่ จะเปน็
การศกึ ษา การรักษาความเปน็ สว่ นตวั หรือเข้าถงึ การสนทนา (ประชาชน แนวคดิ ) ในโรงเรียน รฐั บาลหรอื องคก์ ร (โดยเฉพาะอย่างยิง่ กลุม่ ซ่ึงนกั เรียน
และการเข้าถงึ ข้อมลู ตดิ ตอ่ กันผา่ นส่อื ออนไลน์) ใชก้ ราฟฟิกเพือ่ แสดงให้เหน็ ถงึ
การเปรยี บเทยี บการค้มุ ครองสิทธใิ นประเทศของตนกบั การปฏิบัติ
ในประเทศสมาชิกอาเซยี น

214 ค่มู ือหลักสตู รอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

ตวั อยา่ งแผนการจดั การเรยี นรู้ : สทิ ธแิ ละความรับผดิ ชอบของเด็กและผใู้ หญ่ตามชว่ งอายุต่าง ๆ

ระดับช้ันเรยี น/สาขาวิชา : ประถมศกึ ษาตอนปลาย/ประวตั ิศาสตร์และสังคมศกึ ษา

ภาพรวม : ให้นักเรียนในห้องร่วมกันระดมความคิดเห็นเก่ียวกับสิทธิและความรับผิดชอบที่นักเรียนมีที่บ้าน ในฐานะท่ีเป็นพี่หรือน้องและท่ีเป็นเด็ก รวมถึงสิทธิ
และความรบั ผดิ ชอบในโรงเรยี นและในชมุ ชนของตน โดยใหน้ กั เรยี นแบง่ สทิ ธแิ ละความรบั ผดิ ชอบออกเปน็ ประเภทตา่ ง ๆ จากนนั้ ใหน้ กั เรยี นแตล่ ะคนเขยี นถงึ สทิ ธิ
และความรบั ผดิ ชอบทต่ี นคิดวา่ ควรจะเป็นสทิ ธแิ ละความรบั ผิดชอบขั้นพ้นื ฐาน ให้นักเรยี นน�ำ มาแสดงให้สมาชิกในหอ้ งดู แลว้ ใหน้ กั เรียนพจิ ารณาถึงวิธกี ารสร้าง
ความสมดลุ ระหวา่ งสทิ ธแิ ละเสรภี าพสว่ นบคุ คลกบั ความรบั ผดิ ชอบและหนา้ ทใี่ นชมุ ชน ตอ่ จากนน้ั ใหน้ กั เรยี นในหอ้ งรา่ ง “กตกิ าวา่ ดว้ ยสทิ ธแิ ละความรบั ผดิ ชอบ”
รว่ มกัน

ความเขา้ ใจท่คี งทน : เราทกุ คนมคี วามตอ้ งการท่ีจ�ำ เป็นและสทิ ธิ และในขณะเดยี วกนั ก็มคี วามรบั ผิดชอบในด้านต่าง ๆ เชน่ กัน

วัตถุประสงคข์ องบทเรยี น :
◆◆ นกั เรยี นตระหนักวา่ ทุกคนมีสิทธเิ สรีภาพสว่ นบุคคล และเป็นสมาชิกในครอบครัวและของชุมชนโรงเรยี น
◆◆ พลเมอื งมสี ทิ ธิและความรับผดิ ชอบ โดยกฎหมายและขอ้ บงั คบั ช่วยกำ�หนดส่งิ เหลา่ นข้ี นึ้
◆◆ พลเมอื งมสี ทิ ธิของตน โดยการสร้างกติกาและกฎหมาย เพอื่ ปกป้องสทิ ธิเหลา่ นั้น
◆◆ หน้าทส่ี ว่ นหน่งึ ของเราในฐานะพลเมืองคือ เคารพสทิ ธิของผู้อน่ื ด้วยการปฏบิ ัติตามกตกิ าเหลา่ นนั้

คำ�ถามส�ำ คัญ :
◆◆ สิทธแิ ละความรบั ผิดชอบของเดก็ แตกตา่ งกบั ผู้ใหญ่อย่างไร (ประชาชน แนวคดิ )
◆◆ ท�ำ ไมเราจึงตอ้ งมีกฎกตกิ าและขอ้ บังคับในครอบครัวและโรงเรยี นของเรา (ประชาชน แนวคดิ )

สอื่ และเอกสารประกอบการสอน : 215คมู่ ือหลกั สูตรอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)
◆◆ จดหมายบอกเรื่องราวทม่ี าของชือ่ จากพ่อแมผ่ ู้ปกครอง
◆◆ แบบเร่อื งราวทมี่ าของช่ือ (Name Story Template)
◆◆ จดหมายบอกความรับผดิ ชอบในครอบครัว

เวลาทใี่ ช้ : คาบสอน 7 คาบ และการบ้าน 2 งาน
อภธิ านศัพท์ :

◆◆ สทิ ธิ หมายถงึ เสรีภาพทางดา้ นศีลธรรมหรือตามกฎหมาย
◆◆ ความรบั ผดิ ชอบ หมายถึง หนา้ ทห่ี รือข้อผูกมดั ตามกฎหมาย
◆◆ ชุมชน หมายถึง กลมุ่ คนทอ่ี าศยั ทำ�งาน หรือทำ�กิจกรรมรว่ มกนั และมเี ปา้ หมายเดยี วกัน
◆◆ กฎหมาย หมายถงึ ระบบของการใช้กฎ กตกิ า เพ่อื ปกครองชมุ ชนหรอื ประเทศ
ชุดกิจกรรมนำ�เขา้ สู่บทเรยี น :
คาบท่ี 1 :
เราทุกคนเปน็ ปัจเจกบคุ คล (มีลกั ษณะนิสัย รสนยิ ม หรอื ความคิดเปน็ ของตนเอง) และทุกคนเปน็ สมาชิกที่มคี วามสำ�คญั ในสงั คม
◆◆ ครูผู้สอนพูดถงึ นักเรียนในห้องทีละคน โดยถามนกั เรยี นคนอน่ื ในหอ้ งถงึ ลักษณะเฉพาะของนักเรียนคนนั้น ๆ จากนน้ั ให้นกั เรียนอธิบายถึงลกั ษณะเฉพาะ

ของนักเรียนแต่ละคนในหอ้ ง (ให้ใช้การอธิบายของนักเรยี นสามคนเปน็ อย่างนอ้ ยตอ่ การพดู ถึงนกั เรยี นหนง่ึ คน)
◆◆ บันทกึ ค�ำ ตอบของนกั เรยี นลงในกระดาษ
ปัจจยั ปอ้ น : ครผู ู้สอนควรใหค้ �ำ จำ�กัดความคำ�ว่า ‘ชุมชน’ ตามทม่ี ใี นบทเรยี น และขอใหผ้ ู้ปกครองเขยี นเร่ืองราวที่มาของชื่อบตุ รชายบุตรสาวของตน ความยาว
หน่ึงหน้ากระดาษ (ดูตัวอย่างจดหมายถึงผู้ปกครองและแบบเร่ืองราวที่มาของช่ือได้ท่ีท้ายบท) เพ่ือให้นักเรียนแต่ละคนน�ำ เรื่องที่มาของช่ือตนมาเล่าให้เพื่อนฟัง
ในชั้นเรยี น และจดั ท�ำ เป็นหนงั สือของหอ้ ง (Class Book)
รูปแบบ : สาธิตวธิ กี ำ�หนดความรบั ผดิ ชอบท่มี พี ้นื ฐานมาจากพฤติกรรมและกจิ วตั รประจำ�วนั
ขนั้ ตอนการสอน :
คาบที่ 2 : ลกั ษณะเฉพาะของบคุ คล
ให้นกั เรียนน�ำ เร่อื งที่มาของชื่อตนทีผ่ ูป้ กครองเขยี นมาแลกเปล่ียนกัน (ดูทปี่ จั จัยปอ้ น) โดยเลา่ ใหเ้ พื่อนในห้องฟัง ครูชว่ ยเหลือไดห้ ากจ�ำ เปน็ จากนัน้ น�ำ เรอื่ งทีม่ า
ของชอ่ื ทง้ั หมดจดั ทำ�เป็นหนังสอื ของห้อง (Class Book)

216 คมู่ อื หลักสูตรอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

คาบท่ี 3 : ชมุ ชน
◆◆ เรมิ่ ตน้ บทเรยี นดว้ ยการพดู ถงึ คำ�วา่ ‘ชมุ ชน’ ถามนกั เรยี นวา่ เคยไดย้ นิ คำ�นม้ี ากอ่ นหรอื ไม่ โดยครผู สู้ อนควรชว่ ยใหก้ ารแสดงความคดิ เหน็ ของนกั เรยี น
ดำ�เนินไปไดอ้ ย่างราบรน่ื ยง่ิ ขน้ึ โดยอธิบายให้นักเรยี นเขา้ ใจว่า ชุมชนคอื กล่มุ คนทีอ่ าศัย ทำ�งาน หรือทำ�กจิ กรรมรว่ มกันและมเี ป้าหมายเดียวกัน
แลว้ สรา้ งแผนภมู ิคำ�นิยามของ “ชมุ ชน” แลว้ นำ�ไปแขวนในห้องเรียน
◆◆ ใช้ภาพถา่ ยของชุมชนหลาย ๆ แหง่ เพอื่ ใหน้ กั เรยี นเห็นภาพ (ภาพหมขู่ องหอ้ ง ภาพครอบครวั ภาพบคุ คลรอบโลก ภาพพนักงานในสถานทท่ี ำ�งาน
ภาพทีมนกั กฬี า เปน็ ตน้ )
◆◆ ให้นักเรยี นสร้างรายการของชุมชน (List of Communities) ทีน่ กั เรียนเป็นสมาชิกอยู่ และเพิ่มรายการเหล่าน้ีลงในแผนภูมิคำ�นยิ าม
◆◆ ให้นักเรียนสร้างเครือข่ายผังความคิดที่มีภาพถ่ายของตนเองอยู่ตรงกลาง และสาขา (Branch) ของเครือข่ายควรมีรูปหรือคำ�บรรยายที่แสดงถึง
ชมุ ชนสามแหง่ ทน่ี กั เรียนเปน็ พลเมือง

คาบที่ 4 : ความรบั ผดิ ชอบทีม่ ตี ่อชุมชนหอ้ งเรยี น
◆◆ เร่ิมการอภิปรายในชั้นเรียนด้วยการถามว่า “พวกเรามีความรับผิดชอบในห้องเรียนและโรงเรียนในทางใดบ้าง” สร้างรายการความคิด ให้
นักเรียนแสดงท่าทางของการมีความรับผิดชอบกับคู่ของตน หากเป็นไปได้ ให้ถ่ายรูปเกบ็ ไว้ แล้วให้นักเรียนแต่ละค่เู ขียนขอ้ ความหน่ึงประโยคว่า
บทบาทท่ีเล่นในภาพแสดงความรับผิดชอบอย่างไร จากน้ันให้นักเรียนสร้างกระดานข่าวโดยใช้ภาพเหล่านั้น และใช้ช่ือว่า “พวกเราคือพลเมือง
ท่ีมีความรบั ผดิ ชอบของ ______.”

คาบท่ี 5 : ความรบั ผิดชอบท่มี ตี อ่ ชุมชนครอบครัว
◆◆ เพื่อเตรียมการสำ�หรับบทเรียนส่วนน้ี ให้ส่งจดหมายไปยังบ้านของนักเรียนเพื่อให้ครอบครัวของนักเรียนแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเก่ียวกับ
ความรับผิดชอบของสมาชิกในครอบครัวแต่ละคน โดยให้นกั เรียนสมั ภาษณ์สมาชกิ แตล่ ะคนเก่ียวกบั ความรบั ผดิ ชอบที่มี
◆◆ นักเรียนแลกเปลี่ยนผลของการสัมภาษณ์กับเพื่อนร่วมห้อง แล้วช่วยกันเขียนความรับผิดชอบตามท่ีได้ข้อมูลมา โดยแบ่งตามสมาชิกในครอบครัว
(พ่อ แม่ ปู่ ยา่ ตา ยาย พ่ี นอ้ ง ฯลฯ)

217คมู่ ือหลกั สตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

คาบ 6 : สิทธขิ องพลเมือง
◆◆ ใหน้ กั เรยี นสรา้ งบญั ญตั วิ า่ ดว้ ยสทิ ธพิ นื้ ฐานของพลเมอื ง ใหค้ รผู สู้ อนประเมนิ ความเขา้ ใจของนกั เรยี นในเรอ่ื งสทิ ธิ ดว้ ยการถามวา่ “สทิ ธคิ อื อะไร” หรอื
“คณุ มสี ิทธิในการท�ำ อะไรบางอย่าง” หมายถึงอะไร โดยครูผ้สู อนชว่ ยแนะนำ�และอธบิ ายเพอื่ ให้การแสดงความคิดเหน็ เกี่ยวกับเรื่องน้รี าบร่นื ยงิ่ ข้ึน
◆◆ ให้นักเรียนจับคู่ เพื่อแลกเปล่ียนความคิดเห็นเกี่ยวกับสิ่งท่ีตนเองเช่ือว่าเป็นสิทธิในห้องเรียน ในขณะที่นักเรียนแลกเปล่ียนความคิดเห็นกันอยู่น้ัน
นักเรียนต้องช่วยกันเขียนกติกาว่าด้วยสิทธิพื้นฐานของพลเมืองของชั้นเรียนด้วย ซึ่งอาจหมายรวมถึงสิทธิในการรู้สึกปลอดภัย หรือมีห้องเรียน
ที่กวา้ งขวางเพยี งพอ เมอื่ เขียนเสรจ็ ใหน้ ักเรยี นทกุ คนลงนามรบั รอง “กติกาว่าด้วยสิทธพิ น้ื ฐานของพลเมืองของชน้ั เรยี น”

คาบที่ 7 : กฎของห้อง
◆◆ ใช้ “กตกิ าวา่ ดว้ ยสทิ ธพิ นื้ ฐานของพลเมอื งของชนั้ เรยี น” เพอ่ื สรา้ งกฎของหอ้ ง โดยนกั เรยี นชว่ ยกนั ระดมความคดิ เพอ่ื หากฎทส่ี ำ�คญั (แตไ่ มห่ ลายขอ้
จนเกนิ ไป) จากกตกิ าวา่ ด้วยสิทธิพื้นฐานของพลเมืองของชน้ั เรยี น

การฝึกปฏิบตั โิ ดยการช้ีแนะ : -
บทสรุป : เปรยี บเทียบสิทธแิ ละความรบั ผิดชอบของผใู้ หญก่ ับเด็ก โดยการสร้างแผนภาพเวนน์เพอ่ื แสดงความแตกตา่ งและความคล้ายคลึง
การฝกึ ปฏบิ ัติด้วยตนเอง : การบา้ นเรื่องราวท่ีมาของชอื่ (ดูแบบและจดหมายถึงผปู้ กครอง)
การประเมินผลท่เี สนอแนะ :

◆◆ ให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการทำ�หนังสือของห้องด้วยการเล่าถึงที่มาของชื่อ ซ่ึงควรให้นักเรียนได้ใช้ความคิดเห็นส่วนตัวในการตีความ โดยอ้างอิง
มาจากจดหมายหรือเรื่องราวจากผู้ปกครอง ความเข้าใจตนเอง และรูปภาพของตนเอง (การประเมินผลระหว่างเรียน; ด้านท่ี 2 - การตีความ
และด้านท่ี 6 - การรจู้ กั ตนเอง)

◆◆ ใหน้ กั เรยี นแตล่ ะคนสรา้ งผังความคดิ (Web) ทแี่ สดงความสัมพันธข์ องตนกบั ชมุ ชนอยา่ งน้อยสามแหง่ ใหน้ กั เรยี นมสี ว่ นร่วมในการทำ�กระดานข่าว
ของหอ้ งโดยใชภ้ าพและค�ำ บรรยายใตภ้ าพ (จากขอ้ ความหนง่ึ ประโยคทบ่ี อกวา่ บทบาททน่ี กั เรยี นแสดงความรบั ผดิ ชอบในการเปน็ ประชากรอยา่ งไร)
ของนกั เรยี นแตล่ ะคู่ (การประเมินผลระหว่างเรียน; ด้านที่ 2 - การตคี วาม และดา้ นที่ 6 - การรจู้ กั ตนเอง)

218 คูม่ อื หลกั สตู รอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

◆◆ ให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการทำ�แผนภูมิห้องด้วยการแสดงผลจากการสัมภาษณ์สมาชิกในครอบครัว โดยอ้างอิงตามบทบาทและหน้าท่ีของสมาชิก
ในครอบครวั แตล่ ะคน นกั เรยี นแตล่ ะคนควรมแี บบการสมั ภาษณส์ มาชกิ ในครอบครวั ทป่ี ระกอบดว้ ยคำ�ถามและค�ำ ตอบ จากนน้ั ใหน้ กั เรยี นมสี ว่ นรว่ ม
ในการอภิปรายในช้ันเรยี น (การประเมินผลระหวา่ งเรยี น; ด้านที่ 2 - การตีความ ดา้ นท่ี 3 - การประยุกตใ์ ช้ และดา้ นท่ี 4 - มุมมอง)

◆◆ ใหน้ กั เรยี นจบั คกู่ นั อภปิ ราย และรว่ มกนั บญั ญตั วิ า่ ดว้ ยสทิ ธพิ นื้ ฐานของพลเมอื งของชน้ั เรยี นทส่ี ะทอ้ นความเขา้ ใจเชงิ ลกึ เกยี่ วกบั สทิ ธใิ นฐานะนกั เรยี น
และพลเมอื งของชมุ ชน จากนนั้ ใหน้ กั เรยี นสรา้ งกฎของหอ้ งซง่ึ เชอื่ มโยงกบั บญั ญตั วิ า่ ดว้ ยสทิ ธพิ น้ื ฐานของพลเมอื งของชน้ั เรยี นโดยตรง โดยตดิ กฎของ
ห้องเหลา่ นีไ้ ว้ข้างกตกิ าวา่ ดว้ ยสทิ ธพิ ้ืนฐานของพลเมืองของชน้ั เรยี น และในตอนท้ายของวัน นกั เรยี นจะไดแ้ ลกเปลย่ี นความคิดเห็นในการอภปิ ราย
ในชน้ั เรยี นถึงวิธกี ารท่ีนักเรียนปฏิบตั ติ ามกฎของหอ้ งขอ้ นน้ั ๆ เพื่อท�ำ ความเข้าใจว่ากฎเหล่าน้ันเกย่ี วโยงกบั กตกิ าว่าดว้ ยสทิ ธพิ ืน้ ฐานของพลเมือง
ของชัน้ เรียนอย่างไร (การประเมินผลรวบยอด; ดา้ นที่ 3 - การประยุกต์ใช้ ดา้ นที่ 5 - ความรสู้ กึ ร่วม และ ดา้ นท่ี 6 - การรู้จกั ตนเอง)

◆◆ ให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการสร้างแผนภาพเวนน์ เพ่ือแสดงความแตกต่างและความคล้ายคลึงกันของสิทธิและความรับผิดชอบของผู้ใหญ่กับเด็ก
ในชมุ ชน (การประเมนิ ผลระหว่างเรียน; การประเมนิ ผลระหว่างเรียน; ด้านท่ี 2 - การตคี วาม)

คำ�ถามสรุป :
◆◆ เพราะเหตุใด การท่ีทุกคนควรไดร้ บั การยอมรับวา่ เป็นปจั เจกบคุ คลจึงเปน็ เรือ่ งส�ำ คญั
◆◆ เหตใุ ดคนแตล่ ะคนจงึ มบี ทบาทท่แี ตกต่างกันในกลุ่มตา่ ง ๆ ไม่วา่ จะเป็น ครอบครวั ห้องเรยี น หรอื ชุมชน
◆◆ ขนบธรรมเนียมประเพณีและกจิ วตั รประจ�ำ วนั เปน็ ตวั ก�ำ หนดสทิ ธิและความรบั ผดิ ชอบอย่างไร
◆◆ กฎเป็นตวั ก�ำ หนดสทิ ธิและความรับผดิ ชอบอยา่ งไร
◆◆ สิทธแิ ละความรับผิดชอบของแตล่ ะบุคคล เปลย่ี นแปลงอย่างไรบา้ งตามชว่ งชีวติ ต่าง ๆ

การเชื่อมโยงกับสาขาวิชาอ่ืนในหลักสูตร : บทเรียนนี้สามารถใช้เชื่อมโยงกับหลักสูตรวิชาหน้าท่ีพลเมืองและจริยศึกษา ในการอภิปรายเรื่องกฎ สิทธิ
และความรับผดิ ชอบ

219คมู่ ือหลักสูตรอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

เอกสารประกอบการสอน : จดหมายขอเร่ืองราวท่ีมาของชื่อจากผู้ปกครอง

[วันที่]
เรยี นทา่ นผู้ปกครอง
เน่ืองจากทางโรงเรียนได้จัดการเรียนการสอนเกี่ยวกับความรับผิดชอบและสิทธิในห้องเรียน โดยจะจัดทำ�หนังสือของห้องท่ีรวบรวมเร่ืองราวสั้นๆ
(ทผ่ี ปู้ กครองเปน็ ผบู้ นั ทกึ หรอื บอกเลา่ ) เกย่ี วกบั การตง้ั ชอื่ บตุ รหลานของทา่ น นกั เรยี นบางรายอาจทราบถงึ “เรอ่ื งราวทม่ี าของชอื่ ” ของตนเอง แตไ่ มส่ ามารถจดจ�ำ
รายละเอียดบางอย่างได้ ทางโรงเรียนจึงขอความกรณุ าให้ท่านเขยี นหรือบอกเล่าเรื่องราวที่มาของชื่อบุตรหลานของท่านเปน็ ความยาวหน่ึงหนา้ กระดาษ (โปรดดู
เอกสารแนบ)
ขอความกรุณาให้ทา่ น (หรอื พขี่ องนกั เรยี น หรือญาตทิ า่ นอ่นื ที่สามารถเขียนตวั บรรจงได้) เขยี นบอกเรอื่ งราวดว้ ยตัวบรรจง เพ่อื ใหน้ กั เรียนคนอนื่ ในห้องสามารถ
อ่านเรือ่ งราวนีไ้ ดด้ ว้ ยตนเอง และจะเปน็ ประโยชนอ์ ย่างยงิ่ หากทา่ นผปู้ กครองจะชว่ ยอธิบายเรอ่ื งราวให้บุตรหลานของทา่ นเขา้ ใจกอ่ น เพื่อใหน้ กั เรียนสามารถเล่า
เรื่องราวของตนเองหน้าช้ันเรียนได้ (ดว้ ยความช่วยเหลือของครูผสู้ อน) ทง้ั นกี้ รณุ าสง่ เรื่องราวนภ้ี ายในวนั ที่ _____________

ขอบคณุ เปน็ อยา่ งยง่ิ

ดว้ ยความเคารพ
[ชอ่ื ครผู ้สู อน]

220 คู่มือหลักสตู รอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

เอกสารประกอบการสอน : แบบเรอ่ื งราวทีม่ าของช่อื วันท่ี

ช่ือ

ติดรปู นกั เรียนตอนเป็นทารก

221คูม่ ือหลกั สตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

เอกสารประกอบการสอน : จดหมายความรับผิดชอบในครอบครวั

[วนั ที่]
เรียนทา่ นผู้ปกครองและสมาชกิ ในครอบครัว
เน่ืองจากทางโรงเรียนได้จัดการเรียนการสอนเก่ียวกับการเป็นพลเมืองท่ีมีความรับผิดชอบต่อสังคม โดยนักเรียนจะได้เขียนเร่ืองการเป็นสมาชิกท่ีมี
ความรบั ผดิ ชอบในครอบครัว จึงขอความกรณุ าอธิบายให้บุตรหลานของท่านไดเ้ ขา้ ใจถงึ หนา้ ทีค่ วามรบั ผิดชอบของสมาชกิ แตล่ ะคนในครอบครัวของทา่ น
ขอบคณุ เปน็ อยา่ งย่ิง

ดว้ ยความเคารพ
[ช่ือครูผ้สู อน]

222 คมู่ อื หลักสตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

ตวั อยา่ งแผนการจัดการเรยี นรู้ : สทิ ธขิ ั้นพ้นื ฐานของประชาชนเป็นรากฐานส�ำ คัญ

ระดบั ชนั้ เรยี น/สาขาวิชา : มัธยมศึกษาตอนตน้ /ประวตั ศิ าสตร์และสังคมศกึ ษา

ภาพรวม : ความเข้าใจเก่ียวกับปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (UDHR) จะก่อให้เกิดสภาพแวดล้อมท่ีสนับสนุนให้เกิดมโนคติเรื่องการเคารพ
และความสมคั รสมานภายในประเทศในกล่มุ ประเทศสมาชกิ อาเซียน โดยบทเรียนนจ้ี ะเปดิ โอกาสใหน้ ักเรียนได้คดิ วเิ คราะหม์ ากยิ่งขนึ้ ว่า ส่งิ ใดคือสิทธขิ นั้ พ้นื ฐาน
เบอ้ื งตน้ และสถานการณใ์ ดบา้ งทอี่ าจน�ำ ไปสกู่ ารละเมดิ สทิ ธเิ หลา่ นนั้ ในชว่ งทา้ ยของการเรยี นการสอน นกั เรยี นจะมคี วามเขา้ ใจเกยี่ วกบั อปุ สรรคและการละเมดิ สทิ ธิ
ทปี่ ระชากรทงั้ ในประเทศนอกกลมุ่ และในกลมุ่ ประเทศสมาชกิ อาเซยี นตอ้ งเผชญิ และวธิ ที รี่ ฐั บาลในประเทศตา่ ง ๆ รว่ มมอื กนั เพอื่ สรา้ งสมดลุ ระหวา่ งความปลอดภยั
ในกลมุ่ ประเทศสมาชกิ และเพ่อื ปกปอ้ งสิทธขิ น้ั พืน้ ฐานของแตล่ ะคน

ความเข้าใจที่คงทน : สทิ ธบิ างสทิ ธปิ น็ เร่อื งสากล

วตั ถุประสงค์ของบทเรียน :
◆◆ นักเรยี นตระหนกั รเู้ กี่ยวกับรฐั ธรรมนูญแห่งชาตขิ องตนเอง และสทิ ธิเสรภี าพของประชาชนที่รัฐบาลของประเทศนั้น ๆ ได้ให้ค�ำ มนั่ ไว้
◆◆ นกั เรียนตระหนักรเู้ กี่ยวกบั อะไรคือสทิ ธิขน้ั พน้ื ฐานและเบ้อื งตน้
◆◆ นักเรยี นตระหนักร้เู ก่ียวกับสทิ ธิที่ปฏญิ ญาสากลว่าด้วยสทิ ธมิ นษุ ยชน (UDHR) ได้ปกปอ้ งไว้
◆◆ นกั เรยี นเข้าใจถึงวิธที ปี่ ระเทศตา่ ง ๆ ในกลมุ่ ประเทศสมาชกิ อาเซยี นไดใ้ ห้ค�ำ มน่ั วา่ จะรักษาสิทธิของพลเมืองของตน และวธิ ีรบั รองว่าสทิ ธเิ หล่าน้นั
ไดร้ ับการปกปอ้ ง

คำ�ถามสำ�คญั :
◆◆ เพราะเหตุใดสทิ ธมิ นุษยชนจึงมคี วามส�ำ คัญตอ่ กลุ่มประเทศสมาชกิ อาเซยี นและประชาคมโลก (ประชาชน สถานท่ี แนวคดิ )
◆◆ สิทธิใดบา้ งที่พลเมืองโลกทุกคนไดร้ ับการปกปอ้ งจากปฏญิ ญาสากลวา่ ดว้ ยสทิ ธิมนษุ ยชน (UDHR) (ประชาชน แนวคิด)
◆◆ หากมขี อ้ พิพาทเกิดข้ึน “สทิ ธิข้ันพืน้ ฐาน” อาจมกี ารเปล่ยี นแปลงไดอ้ ย่างไรบ้าง (ประชาชน แนวคดิ )

ส่อื และเอกสารประกอบการสอน : 223คู่มอื หลกั สตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)
◆◆ ปฏิญญาสากลวา่ ดว้ ยสิทธมิ นษุ ยชนปี ค.ศ. 1948 (พ.ศ. 2491) ฉบบั ยอ่

◆◆ ใบงานมาตราปฏญิ ญาวา่ ด้วยสิทธิมนุษยชน
◆◆ รฐั ธรรมนูญของประเทศต่าง ๆ ในอาเซียน
◆◆ ใบงานแผนภาพเวนนเ์ ปรยี บเทยี บสิทธิมนุษยชน
◆◆ ปากกาหรอื ดนิ สอ
◆◆ กระดาษบันทึกแผนภูมิ
เวลาทใ่ี ช้ : 2 คาบ
อภธิ านศัพท์ :
◆◆ สทิ ธิมนษุ ยชน หมายถงึ สทิ ธิอันชอบธรรม ซง่ึ บคุ คลทกุ คนพงึ มพี งึ ได้
◆◆ รัฐธรรมนูญ หมายถงึ ตวั บทกฎหมายข้นั พ้ืนฐานท่ีใชใ้ นการปกครองรัฐ หรือองคก์ รอ่นื ๆ
◆◆ บญั ญัติวา่ ด้วยสิทธิ หมายถึง แถลงการณ์เก่ียวกับสิทธิของประชาชนกลุม่ หนึง่
◆◆ รฐั บาล หมายถึง กล่มุ คนท่ีก�ำ หนดนโยบายและจดั การดูแลเหตุการณต์ ่าง ๆ ของชมุ ชนหรือประเทศ
◆◆ พลเมอื ง หมายถึง สมาชิกของชมุ ชนหรอื รฐั ซง่ึ มสี ิทธแิ ละความรับผิดชอบร่วมกนั
◆◆ เสรภี าพ หมายถึง อำ�นาจหรอื สทิ ธใิ นการกระท�ำ พูด หรือคดิ ตามท่ตี อ้ งการ
◆◆ ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (UDHR) ขององค์การสหประชาชาติ หมายถึง ปฏิญญาท่ีสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติลงมติยอมรับ

ในปี ค.ศ. 1948 (พ.ศ. 2491) เปน็ การแสดงออกดา้ นสิทธิสากลท่ีมนษุ ย์ทุกคนมสี ทิ ธไิ ด้รับแตก่ ำ�เนดิ ฉบบั แรก
◆◆ องค์การสหประชาชาติ หมายถงึ องค์กรระหวา่ งชาติซ่ึงสนบั สนุนความรว่ มมือระหว่างประเทศ ซง่ึ ได้รับการกอ่ ตัง้ ขึ้นในปี ค.ศ. 1945 (พ.ศ. 2488)

หลงั สงครามโลกครัง้ ที่สอง
◆◆ มาตรา หมายถงึ อนุพากย์หรือย่อหนา้ ย่อยของเอกสารหรือขอ้ ตกลงทางกฎหมาย ซึ่งมักจะวางกรอบขอ้ บงั คบั หรือกฎข้อหน่งึ ๆ
◆◆ ขนั้ พน้ื ฐาน หมายถงึ เบอื้ งตน้ หรือส�ำ คัญ
◆◆ สากล หมายถึง การกระทำ�หรอื ส่งผลตอ่ ประชาชนทุกคนในโลก โดยสามารถน�ำ ไปปรับใช้ไดใ้ นทกุ กรณี

224 คู่มือหลักสตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

ชุดกจิ กรรมนำ�เขา้ ส่บู ทเรยี น : ถามนักเรียนด้วยคำ�ถามตอ่ ไปนี้
◆◆ สทิ ธมิ นษุ ยชนคืออะไร
◆◆ สิทธิอะไรบา้ งทีพ่ ลเมอื งทุกคนควรได้รบั
◆◆ รัฐบาลมีบทบาทอะไรบา้ งในการปกปอ้ งสทิ ธขิ องพลเมือง
◆◆ ปฏญิ ญาสากลว่าด้วยสทิ ธิมนษุ ยชน (UDHR) คืออะไร

ปจั จัยป้อน : ครูผูส้ อนควรอธิบายเกีย่ วกบั สทิ ธิข้ันพ้ืนฐานและปฏิญญาสากลวา่ ดว้ ยสิทธิมนุษยชน (UDHR)
รปู แบบ : สาธิตวิธจี �ำ แนกสทิ ธพิ น้ื ฐานทปี่ ระชาชนมีสิทธิไดร้ บั ในฐานะท่ีเป็นพลเมืองโลก
ขน้ั ตอนการสอน :
คาบท่ี 1

◆◆ ให้นกั เรียนเขียนค�ำ ตอบของค�ำ ถามขา้ งลา่ งนใี้ นกระดาษ
➙➙ ประชาชนทุกคนมีสิทธอิ ะไรบ้าง

◆◆ ใหน้ กั เรยี นแลกกันอ่านค�ำ ตอบ และเขยี นรวบรวมเปน็ รายละเอยี ดบนกระดาน
◆◆ แบ่งนักเรียนออกเปน็ กลุม่ เลก็ ๆ แล้วใหร้ ะดมความคิดเก่ยี วกบั สทิ ธิอยา่ งน้อยสามขอ้ ทส่ี มาชกิ ในกลุม่ เหน็ อยา่ งเปน็ เอกฉันทว์ า่ เป็น “สากล” หรอื

“ขน้ั พ้ืนฐาน” ที่ใช้ได้กบั ประชาชนทุกคนไมว่ า่ จะมีภูมิหลังด้านการเมอื งหรอื ทางวัฒนธรรมอย่างไรกต็ าม
◆◆ ให้นกั เรียนเแลกเปลี่ยนความคดิ เห็นภายในชน้ั เรยี นโดยใชค้ ำ�ถามต่อไปน้ี

➙➙ ใครคือผู้ปกปอ้ งสทิ ธขิ นั้ พนื้ ฐานของเรา
➙➙ สิง่ ใดอาจเกิดขึน้ ไดก้ บั สิทธิเหลา่ นัน้ ในชว่ งเวลาท่มี ีข้อพพิ าทหรือสถานการณ์ทีไ่ ม่สงบ
➙➙ ใครคอื ผรู้ ับผดิ ชอบในการปกป้องสทิ ธิของประชาชนหากมีความขัดแย้งอยา่ งรุนแรง
◆◆ แจกปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน และใบงานมาตราปฏิญญาว่าด้วยสิทธิมนุษยชนให้นักเรียน แล้วให้นักเรียนระบุสิทธิข้ันพื้นฐานที่สำ�คัญ
ท่ีสุดท่ีพลเมืองทุกคนควรปกป้อง จากน้ันแบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่ม แล้วให้นักเรียนเลือกมาตราในปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนมา 5 ข้อ
ซึ่งมคี วามสำ�คัญมากที่สุด และอธิบายว่าเพราะเหตุใดขอ้ เหลา่ นัน้ จงึ สำ�คัญท่สี ุด
◆◆ นักเรยี นแต่ละกล่มุ นำ�เสนอจดุ ยนื ของตนหนา้ ช้นั เรยี น

225คูม่ อื หลกั สตู รอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

คาบท่ี 2
◆◆ ให้นักเรียนปฏบิ ัติตามค�ำ สั่งข้างล่างนี้
➙➙ เขียนสทิ ธิสามขอ้ ท่ีพลเมอื งควรไดร้ บั ตามปฏญิ ญาสากลวา่ ด้วยสทิ ธมิ นษุ ยชน
➙➙ เขยี นสิทธิสามข้อท่พี ลเมอื งในประเทศสมาชิกอาเซยี นของคุณมี
➙➙ ใหน้ ักเรียนแลกเปลยี่ นกันอา่ นค�ำ ตอบ และเขียนรวบรวมเป็นรายการบนกระดาน
◆◆ แจกปฏญิ ญาสากลวา่ ดว้ ยสทิ ธมิ นษุ ยชน และรัฐธรรมนูญของประเทศในกลุม่ ประเทศสมาชกิ อาเซียนสองประเทศ
➙➙ เน้นยา้ํ นักเรยี นในเรอ่ื งเสรภี าพและสิทธิจากธรรมนญู อาเซยี น/บัญญัตวิ ่าด้วยสิทธพิ นื้ ฐานของพลเมืองกบั นักเรยี น
◆◆ แบ่งนักเรียนออกเปน็ กลมุ่ เลก็ ๆ แล้วใหน้ ักเรยี นเปรียบเทยี บรัฐธรรมนญู ของแตล่ ะประเทศในกล่มุ อาเซยี นกบั ปฏิญญาสากลวา่ ด้วยสิทธมิ นุษยชน

การฝึกปฏิบตั ดิ ้วยตนเอง : ใหน้ ักเรียนท�ำ ใบงานแผนภาพเวนน์สิทธิมนุษยชนเปรยี บเทียบสองประเทศในกลุ่มอาเซยี นใหเ้ สร็จ
บทสรุป : ให้นกั เรียนแสดงความคิดเหน็ ในหวั ขอ้ ตอ่ ไปนี้

◆◆ สิทธิขอ้ ใดปรากฏอย่ใู นกลุ่มประเทศสมาชกิ อาเซียนทัง้ สองประเทศ สทิ ธิข้อใดปรากฏอยใู่ นประเทศสมาชกิ อาเซยี นเพยี งประเทศเดยี ว
◆◆ สทิ ธขิ ้อใดปรากฏอย่ใู นเอกสารขององค์การสหประชาชาติ
◆◆ สทิ ธขิ อ้ ใดปรากฏอยูใ่ นกลุ่มประเทศสมาชกิ อาเซยี นทงั้ สองประเทศ และปฏิญญาสากลว่าดว้ ยสทิ ธมิ นุษยชน
การฝกึ ปฏบิ ตั ดิ ว้ ยตนเอง : ใหน้ กั เรยี นเขยี นกตกิ าวา่ ดว้ ยสทิ ธพิ น้ื ฐานของพลเมอื งโลกของตนเอง โดยใชค้ วามรจู้ ากบทเรยี นทง้ั สองบทเกยี่ วกบั ปฏญิ ญาสากลวา่ ดว้ ย
สทิ ธมิ นุษยชน แลว้ นำ�บัญญัตวิ า่ ดว้ ยสิทธิพน้ื ฐานของพลเมอื งโลกไปตดิ แสดงในโรงเรยี น
การประเมินผลทีเ่ สนอแนะ :
◆◆ ใหน้ ักเรยี นระบุและจดั ลำ�ดับสทิ ธิที่คิดวา่ ควรใหป้ ระเทศของตนแทรกแซง และสิทธทิ ่ีคิดว่าประเทศของตนกำ�ลงั แทรกแซงอยู่ (ด้วยการสนั นษิ ฐาน

จากกฎหมายทมี่ อี ย)ู่ เปดิ การอภปิ รายกลมุ่ และเลอื กสทิ ธมิ นษุ ยชนขน้ั พนื้ ฐาน หรอื “เบอ้ื งตน้ ” สำ�หรบั กลมุ่ ประชาชนทว่ั โลกอยา่ งนอ้ ยสามขอ้ ดว้ ย
ความเปน็ เอกฉนั ท์ (การประเมินผลระหว่างเรยี น; ดา้ นท่ี 4 - มมุ มอง ด้านที่ 5 - ความรสู้ กึ ร่วม และดา้ นที่ 6 - การรจู้ ักตนเอง)

226 ค่มู ือหลักสตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

◆◆ ให้แต่ละกลมุ่ เลือกมาตราปฏญิ ญาสากลว่าด้วยสิทธมิ นุษยชนจำ�นวน 5 ข้อท่เี ชื่อวา่ เป็นสิทธิท่ีจำ�เป็นท่สี ุด ซง่ึ พลเมืองทกุ คนทว่ั โลกควรจะรักษาไว้
ทั้งนี้ ในการอภิปรายกลุ่ม ให้นักเรียนในแต่ละกลุ่มอธิบายสาเหตุท่ีเช่ือว่าแต่ละมาตรามีความสำ�คัญอย่างยิ่งโดยละเอียด (การประเมินผล
ระหว่างเรยี น; ด้านท่ี 3 - การประยกุ ตใ์ ช้ และดา้ นที่ 4 - มุมมอง)

◆◆ ใหน้ กั เรยี นท�ำ แผนภาพเวนนเ์ ปรยี บเทยี บสทิ ธมิ นษุ ยชนเพอื่ เปรยี บเทยี บสทิ ธิ(กฎหมาย)ถกู แทรกแซงระหวา่ งสองประเทศในกลมุ่ อาเซยี นจากนน้ั วเิ คราะห์
รฐั ธรรมนญู ของแตล่ ะประเทศ และใชเ้ อกสารปฏญิ ญาสากลวา่ ดว้ ยสทิ ธมิ นษุ ยชนเปน็ เอกสารอา้ งองิ ส�ำ หรบั สทิ ธสิ ากล (การประเมนิ ผลระหวา่ งเรยี น;
ด้านท่ี 3 - การประยุกตใ์ ช้ และด้านที่ 4 - มุมมอง)

◆◆ ให้นักเรียนจัดทำ�โปสเตอร์รณรงค์การบริการสาธารณะเพื่อแสดงบัญญัติว่าด้วยสิทธิพื้นฐานสากลของพลเมืองท่ีนักเรียนเสนอ ทั้งน้ีโปสเตอร์
ควรบ่งบอกถึงความเข้าใจเก่ียวกับบัญญัติหลัก ๆ ของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน โดยชี้แจงข้อมูลเกี่ยวกับสิทธิท่ีพลเมืองท่ัวโลกพึงได้รับ
(การประเมินผลรวบยอด; ด้านท่ี 3 - การประยุกตใ์ ช้ และดา้ นที่ 4 - มุมมอง)

คำ�ถามสรปุ :
◆◆ ประชาชนท่ัวไปใหค้ ำ�จ�ำ กดั ความของสิทธแิ ละเสรีภาพว่าอยา่ งไร ประเทศสมาชิกอาเซียนไดใ้ ห้คำ�จำ�กดั ความของสทิ ธิและเสรีภาพเร่อื งใดไวบ้ ้าง
◆◆ ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนได้ให้คำ�จำ�กัดความของสิทธิและเสรีภาพไว้ว่าอย่างไร ประเทศสมาชิกอาเซียนได้ให้คำ�จำ�กัดความของสิทธิ
และเสรีภาพอยา่ งไรบา้ ง
◆◆ รัฐบาลในประเทศของนักเรียนได้ประกันสิทธิและเสรีภาพใดให้นักเรียนบ้าง สิทธิและเสรีภาพเหล่าน้ันแตกต่างหรือคล้ายคลึงกับประเทศอ่ืนๆ
ในกลุม่ อาเซียนหรอื ไม่
◆◆ สิทธิใดบ้างท่ีไดร้ บั การปกป้องโดยปฏิญญาสากลว่าดว้ ยสทิ ธมิ นษุ ยชน สทิ ธแิ ละเสรภี าพใดบา้ งที่ควรเปน็ สากล

การเชื่อมโยงกับสาขาวิชาอื่นในหลักสูตร : บทเรียนนี้สามารถใช้เชื่อมโยงกับวิชาหน้าที่พลเมืองและจริยศึกษา ในเร่ืองสิทธิและความรับผิดชอบได้ วิชาสุขศึกษา
และพลศึกษา ในช่วงของการแลกเปล่ียนความคิดเห็นเกี่ยวกับสิทธิในการได้รับน้ําสะอาด อาหาร และความยั่งยืนด้านส่ิงแวดล้อม ทั้งนี้ บทเรียนนี้สามารถ
ใช้เช่ือมโยงกับหลักสูตรวิชาหน้าที่พลเมืองและจริยศึกษาได้ใน บทท่ี 1 : ความรู้เกี่ยวกับอาเซียน โดยพิจารณาถึงแถลงการณ์อาเซียนเร่ืองสิทธิ นโยบายและ
เป้าหมายของอาเซยี น และบทท่ี 5 : การท�ำ งานร่วมกนั เพ่ืออนาคตท่ีย่ังยนื และมัน่ คง ดว้ ยการพิจารณาวา่ สิทธิและความรับผดิ ชอบในขอ้ ใดจะน�ำ ไปส่กู ารดำ�รงอยู่
ในระยะยาวสำ�หรบั ประชากร ระบบนิเวศ และสงั คม

227คมู่ อื หลกั สูตรอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

เอกสารประกอบการสอน : ปฏญิ ญาสากลวา่ ด้วยสิทธิมนุษยชนปี ค.ศ. 1948 (พ.ศ. 2491) ฉบบั ยอ่

ข้อ 1 มนษุ ยท์ งั้ ปวงเกดิ มามีอิสระและเสมอภาคกันในศกั ดศ์ิ รแี ละสทิ ธิ ตา่ งในตน มีเหตผุ ลและมโนธรรม และควรปฏิบัตติ อ่ กันดว้ ยจิตวิญญาณแหง่ ภราดรภาพ
ขอ้ 2 ทุกคนย่อมมีสิทธิและอิสรภาพท้ังปวงตามที่กำ�หนดไว้ในปฏิญญานี้ โดยปราศจากการแบ่งแยกไม่ว่าชนิดใด อาทิ เช้ือชาติ ผิว เพศ ภาษา ศาสนา
ความคิดเห็นทางการเมืองหรือทางอ่ืน พ้ืนเพทางชาติหรือสังคม ทรัพย์สิน การเกิด หรือสถานะอ่ืน นอกเหนือจากน้ี จะไม่มีการแบ่งแยกใดบนพื้นฐานของ
สถานะทางการเมือง ทางกฎหมาย หรือทางการระหว่างประเทศของประเทศ หรือดินแดนที่บุคคลสังกัด ไม่ว่าดินแดนน้ี จะเป็นเอกราช อยู่ในความพิทักษ์
มไิ ดป้ กครองตนเอง หรืออยู่ภายใต้การจำ�กัดอธปิ ไตยอืน่ ใด
ข้อ 3 ทุกคนมสี ทิ ธใิ นการมีชวี ติ เสรภี าพ และความมัน่ คงแห่งบคุ คล
ขอ้ 4 บคุ คลใดจะตกอยูใ่ นความเป็นทาส หรือสภาวะจ�ำ ยอมไมไ่ ด้ ท้ังน้ี ห้ามความเป็นทาส และการคา้ ทาสทกุ รปู แบบ
ข้อ 5 บคุ คลใดจะถูกกระท�ำ การทรมาน หรือการปฏบิ ัติ หรอื การลงโทษท่โี หดร้าย ไรม้ นุษยธรรม หรอื ยา่ํ ยศี ักด์ศิ รไี ม่ได้
ขอ้ 6 ทุกคนมีสิทธทิ ี่จะไดร้ บั การยอมรับทกุ แหง่ หนวา่ เป็นบคุ คลตามกฎหมาย
ข้อ 7 ทุกคนเสมอภาคกันตามกฎหมายและ มีสิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองของกฎหมายเท่าเทียมกัน โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติใด ทุกคนมีสิทธิท่ีจะได้รับ
ความค้มุ ครองเทา่ เทยี มกนั จากการเลือกปฏบิ ัติใด อนั เปน็ การล่วงละเมดิ ปฏิญญาน้ี และจากการยยุ งให้มีการเลอื กปฏิบัติดังกล่าว
ขอ้ 8 ทกุ คนมสี ทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั การเยยี วยาอนั มปี ระสทิ ธผิ ลจากศาลทม่ี อี ำ�นาจแหง่ รฐั ตอ่ การกระทำ�อนั ลว่ งละเมดิ สทิ ธขิ นั้ พนื้ ฐาน ซง่ึ ตนไดร้ บั ตามรฐั ธรรมนญู หรอื
กฎหมาย
ขอ้ 9 บคุ คลใดจะถูกจบั กุม กกั ขงั หรือ เนรเทศตามอำ�เภอใจไมไ่ ด้
ขอ้ 10 ทกุ คนยอ่ มมสี ทิ ธใิ นความเสมอภาคอย่างเต็มท่ใี นการได้รบั การพิจารณาคดที ี่เปน็ ธรรม และเปิดเผยจากศาลท่อี ิสระและไมล่ ำ�เอียงในการพิจารณากำ�หนด
สิทธแิ ละหน้าท่ีของตนและขอ้ กล่าวหาอาญาใดต่อตน
ข้อ 11
(1) ทุกคนท่ีถูกกล่าวหาว่ากระทำ�ผิดทางอาญา มีสิทธิท่ีจะได้รับการสันนิษฐานไว้ก่อนว่า บริสุทธิ์จนกว่าจะพิสูจน์ได้ว่า มีความผิดตามกฎหมาย
ในการพิจารณาคดที ีเ่ ปิดเผย ซ่งึ ตนไดร้ ับหลักประกนั ท่ีจำ�เป็นทัง้ ปวงส�ำ หรับการต่อสคู้ ดี
(2) บุคคลใดจะถกู ตดั สนิ ว่า มคี วามผดิ ทางอาญาใด อันเน่ืองจากการกระท�ำ หรือละเว้นใด อนั มไิ ดถ้ ือว่าเปน็ ความผดิ ทางอาญาตามกฎหมายแหง่ ชาติ
หรือกฎหมายระหวา่ งประเทศ ในขณะทไ่ี ด้กระทำ�การนัน้ ไม่ได้ และจะก�ำ หนดโทษทห่ี นักกว่าที่บังคับใชใ้ นขณะทไ่ี ด้กระท�ำ ความผิดทางอาญานนั้ ไม่ได้

228 คูม่ อื หลักสตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

ขอ้ 12 บคุ คลใดจะถกู แทรกแซงตามอ�ำ เภอใจในความเปน็ สว่ นตัว ครอบครวั ท่อี ยอู่ าศยั หรือการสือ่ สาร หรือจะถูกลบหลู่เกยี รตยิ ศและช่อื เสยี งไมไ่ ด้ ทกุ คนมีสทิ ธิ
ท่จี ะได้รับความคมุ้ ครองของกฎหมายต่อการแทรกแซงสทิ ธหิ รือการลบหล่ดู งั กล่าวนั้น
ข้อ 13
(1) ทกุ คนมีสิทธใิ นอิสรภาพแหง่ การเคลอ่ื นยา้ ยและการอยู่อาศัยภายในพรมแดนของแตล่ ะรฐั
(2) ทุกคนมสี ิทธิทจี่ ะออกนอกประเทศใดรวมทัง้ ประเทศของตนเอง และสทิ ธทิ ีจ่ ะกลบั สู่ประเทศตน
ข้อ 14
(1) ทกุ คนมสี ิทธิที่จะแสวงหา และทจ่ี ะได้ทลี่ ภ้ี ยั ในประเทศอน่ื จากการประหัตประหาร
(2) สิทธินี้จะยกขึ้นกล่าวอ้างกับกรณีท่ีการดำ�เนินคดีที่เกิดข้ึนโดยแท้ จากความผิดที่มิใช่ทางการเมืองหรือจากการกระทำ�อันขัดต่อวัตถุประสงค์และ
หลักการของสหประชาชาตไิ ม่ได้
ขอ้ 15
(1) ทกุ คนมสี ิทธใิ นสญั ชาตหิ นึง่
(2) บคุ คลใดจะถกู เพิกถอนสัญชาติของตนตามอำ�เภอใจ หรือถกู ปฏเิ สธสิทธทิ ่ีจะเปล่ียนสัญชาตขิ องตนไมไ่ ด้
ข้อ 16
(1) บรรดาชายและหญงิ ท่มี อี ายุครบบรบิ รู ณ์แล้ว มสี ทิ ธทิ ่ีจะสมรสและก่อรา่ งสร้างครอบครัวโดยปราศจากการจ�ำ กดั ใด อันเนื่องจากเชอ้ื ชาติ สญั ชาติ
หรือศาสนา ต่างยอ่ มมีสทิ ธเิ ท่าเทยี มกันในการสมรส ระหวา่ งการสมรส และในการขาดจากการสมรส
(2) การสมรสจะกระทำ�โดยความยนิ ยอมอย่างอิสระและเต็มทข่ี องผทู้ จี่ ะเป็นคสู่ มรสเทา่ นนั้
(3) ครอบครวั เปน็ หนว่ ยธรรมชาติและพ้นื ฐานของสังคม และยอ่ มมสี ทิ ธิทจ่ี ะไดร้ ับความคมุ้ ครองจากสังคมและรฐั
ขอ้ 17
(1) ทุกคนมีสิทธทิ ี่จะเป็นเจ้าของทรพั ยส์ ินโดยตนเอง และโดยร่วมกบั ผู้อ่นื
(2) บคุ คลใดจะถกู เอาทรพั ย์สนิ ไปจากตนตามอำ�เภอใจไม่ได้
ขอ้ 18 ทกุ คนมสี ทิ ธใิ นอสิ รภาพแหง่ ความคดิ มโนธรรม และศาสนา ทง้ั นสี้ ทิ ธนิ ร้ี วมถงึ อสิ รภาพในการเปลย่ี นศาสนาหรอื ความเชอื่ และอสิ รภาพในการแสดงออก
ทางศาสนาหรอื ความเชอ่ื ถอื ของตนในการสอน การปฏบิ ตั กิ ารสกั การบชู า และการประกอบพธิ กี รรม ไมว่ า่ จะโดยลำ�พงั หรอื ในชมุ ชนรว่ มกบั ผอู้ น่ื และในทสี่ าธารณะ
หรอื ส่วนบุคคล

229คู่มือหลกั สตู รอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

ข้อ 19 ทุกคนมีสิทธิในอสิ รภาพแห่งความเห็นและการแสดงออก ท้งั น้สี ิทธนิ ีร้ วมถึงอิสรภาพท่จี ะถอื เอาความเห็นโดยปราศจากการแทรกแซง และทจี่ ะแสวงหา
รับ และส่งขอ้ มูลข่าวสารและขอ้ คิดผา่ นสอ่ื ใด และโดยไม่คำ�นึงถงึ พรมแดน
ขอ้ 20
(1) ทกุ คนมสี ิทธิในอิสรภาพแหง่ การชมุ นุมและการสมาคมโดยสนั ติ
(2) บุคคลใดไมอ่ าจถกู บงั คบั ใหส้ งั กัดสมาคมหน่งึ ได้
ขอ้ 21
(1) ทกุ คนมีสิทธทิ จ่ี ะมีส่วนรว่ มในการปกครองประเทศตนโดยตรง หรอื ผ่านผู้แทนซึ่งไดร้ บั เลอื กตงั้ โดยอิสระ
(2) ทุกคนมีสิทธทิ ี่จะเข้าถงึ บริการสาธารณะในประเทศตนโดยเสมอภาค
(3) เจตจำ�นงของประชาชนจะต้องเป็นพื้นฐานแห่งอำ�นาจการปกครอง ทั้งนี้ เจตจำ�นงน้ีจะต้องแสดงออกทางการเลือกต้ังตามกำ�หนดเวลาและอย่าง
แท้จรงิ ซงึ่ ต้องเปน็ การออกเสียงอย่างทัว่ ถึงและเสมอภาค และตอ้ งเปน็ การลงคะแนนลบั หรอื วิธกี ารลงคะแนนโดยอสิ ระในทำ�นองเดยี วกนั
ขอ้ 22 ทุกคนในฐานะสมาชิกของสังคม มีสิทธิในหลักประกันทางสังคม และย่อมมีสิทธิในการบรรลุสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม อันจำ�เป็นย่ิง
ส�ำ หรบั ศกั ดศิ์ รขี องตน และการพฒั นาบคุ ลกิ ภาพของตนอยา่ งอสิ ระ ผา่ นความพยายามของรฐั และความรว่ มมอื ระหวา่ งประเทศ และตามการจดั การและทรพั ยากร
ของแต่ละรฐั
ขอ้ 23
(1) ทกุ คนมีสทิ ธใิ นการท�ำ งาน ในการเลอื กงานโดยอสิ ระ ในเงอื่ นไขทย่ี ตุ ธิ รรมและเอือ้ อำ�นวยต่อการทำ�งาน และในการค้มุ ครองต่อการวา่ งงาน
(2) ทกุ คนมสี ิทธิท่ีจะได้รับคา่ จ้างท่เี ทา่ เทียมกัน สำ�หรับงานที่เทา่ เทยี มกัน โดยปราศจากการเลอื กปฏบิ ตั ใิ ด
(3) ทกุ คนทท่ี �ำ งานมสี ทิ ธทิ จี่ ะไดร้ บั คา่ ตอบแทนทยี่ ตุ ธิ รรมและเออ้ื อำ�นวยตอ่ การประกนั ความเปน็ อยอู่ นั ควรคา่ แกศ่ กั ดศ์ิ รขี องมนษุ ยส์ ำ�หรบั ตนเองและ
ครอบครัว และหากจ�ำ เป็นกจ็ ะไดร้ ับการคมุ้ ครองทางสงั คมในรูปแบบอ่ืนเพิ่มเติมดว้ ย
(4) ทุกคนมสี ิทธิทจ่ี ะจดั ตัง้ และที่จะเขา้ รว่ มสหภาพแรงงานเพื่อความคุ้มครองผลประโยชน์ของตน
ขอ้ 24 ทกุ คนมสี ิทธใิ นการพกั ผ่อนและการผ่อนคลายยามว่าง รวมทง้ั จ�ำ กัดเวลาทำ�งานตามสมควร และวันหยุดเป็นคร้ังคราวโดยไดร้ ับค่าจา้ ง
ขอ้ 25
(1) ทกุ คนมีสทิ ธใิ นมาตรฐานการครองชีพอนั เพียงพอสำ�หรับสุขภาพและความอยู่ดขี องตนและของครอบครัว รวมท้ังอาหาร เครื่องนงุ่ หม่ ทีอ่ ยู่อาศยั
และการดแู ลรกั ษาทางการแพทย์ และบริการสังคมที่จำ�เป็น และมีสทิ ธใิ นหลักประกันยามวา่ งงาน เจ็บปว่ ย พิการ หมา้ ย วัยชรา หรือปราศจากการดำ�รงชีพอนื่
ในสภาวะแวดลอ้ มนอกเหนือการควบคมุ ของตน

230 คู่มอื หลักสตู รอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

(2) มารดาและเด็กย่อมมีสิทธิที่จะรับการดูแลรักษาและการช่วยเหลือเป็นพิเศษ เด็กท้ังปวงไม่ว่าจะเกิดในหรือนอกสมรส จะต้องได้รับการคุ้มครอง
ทางสงั คมเชน่ เดียวกัน
ข้อ 26
(1) ทกุ คนมสี ทิ ธใิ นการศกึ ษา การศกึ ษาจะตอ้ งใหเ้ ปลา่ อยา่ งนอ้ ยในขนั้ ประถมศกึ ษาและขน้ั พน้ื ฐาน การศกึ ษาระดบั ประถมศกึ ษาจะตอ้ งเปน็ ภาคบงั คบั
การศึกษาด้านวิชาการและวิชาชีพจะต้องเปิดเป็นการท่ัวไป และการศึกษาระดับสูงขึ้นไปจะต้องเข้าถึงได้อย่างเสมอภาคส�ำ หรับทุกคนบนพื้นฐานของคุณสมบัติ
ความเหมาะสม
(2) การศึกษาจะต้องมุ่งไปสู่การพัฒนาบุคลิกภาพของมนุษย์อย่างเต็มที่ และการเสริมสร้างความเคารพต่อสิทธิมนุษยชนและอิสรภาพขั้นพื้นฐาน
การศกึ ษาจะตอ้ งส่งเสรมิ ความเข้าใจ ขนั ตธิ รรม และมติ รภาพระหวา่ งประชาชาติ กลุม่ เช้อื ชาติหรอื ศาสนาทง้ั มวล และจะต้องสง่ เสริมกิจกรรมของสหประชาชาติ
เพอื่ การธ�ำ รงไว้ซึง่ สนั ตภิ าพ
(3) ผ้ปู กครองมีสทิ ธิเบ้ืองแรกทจ่ี ะเลอื กประเภทการศกึ ษาที่จะใหแ้ ก่บตุ รของตน
ขอ้ 27
(1) ทุกคนมีสิทธิท่ีจะเข้าร่วมโดยอิสระในชีวิตทางวัฒนธรรมของชุมชน ที่จะเพลิดเพลินกับศิลปะ และมีส่วนในความรุดหน้า และคุณประโยชน์
ทางวทิ ยาศาสตร์
(2) ทุกคนมสี ิทธิทจี่ ะไดร้ ับการคุ้มครองผลประโยชนท์ างจติ ใจและทางสอ่ื อันเปน็ ผลจากประดษิ ฐกรรมใดทางวิทยาศาสตร์ วรรณกรรม และศิลปกรรม
ซึ่งตนเปน็ ผูส้ รา้ ง
ขอ้ 28 ทุกคนยอ่ มมีสิทธิในระเบยี บทางสังคมและระหว่างประเทศ ซ่งึ จะเปน็ กรอบให้บรรลสุ ทิ ธแิ ละอิสรภาพท่ีก�ำ หนดไวใ้ นปฏิญญานีอ้ ย่างเต็มท่ี
ข้อ 29
(1) ทุกคนมหี นา้ ท่ตี อ่ ชุมชน ซึง่ การพฒั นาบคุ ลิกภาพของตนโดยอิสระและเตม็ ท่ี จะกระท�ำ ได้ก็แตใ่ นชมุ ชนเทา่ น้นั
(2) ในการใช้สิทธิและอิสรภาพของตน ทุกคนจะต้องอยู่ภายใต้ข้อจ�ำ กัด เพียงเท่าท่ีมีกำ�หนดไว้ตามกฎหมายเท่านั้น เพื่อวัตถุประสงค์ของการได้มา
ซงึ่ การยอมรบั และการเคารพสทิ ธแิ ละอสิ รภาพอนั ควรของผอู้ นื่ และเพอื่ ใหส้ อดรบั กบั ความตอ้ งการอนั สมควรทางดา้ นศลี ธรรม ความสงบเรยี บรอ้ ยของประชาชน
และสวัสดิการทัว่ ไปในสงั คมประชาธิปไตย
(3) สทิ ธแิ ละอิสรภาพเหลา่ นี้ไมอ่ าจใช้ขัดต่อวตั ถปุ ระสงคแ์ ละหลกั การของสหประชาชาติ ไม่วา่ ในกรณีใด
ข้อ 30 ไมม่ บี ทใดในปฏญิ ญานี้ ทอ่ี าจตคี วามไดว้ า่ เปน็ การใหส้ ทิ ธใิ ดแกร่ ฐั กลมุ่ คน หรอื บคุ คลใดในการดำ�เนนิ กจิ กรรมใด หรอื กระทำ�การใด อนั มงุ่ ตอ่ การทำ�ลาย
สทิ ธแิ ละอิสรภาพใดท่กี ำ�หนดไว้ ณ ทน่ี ้ี

231คูม่ ือหลกั สูตรอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

เอกสารประกอบการสอน : ใบงานมาตราปฏิญญาว่าด้วยสิทธิมนษุ ยชน

คำ�สั่ง : เม่ือนักเรียนได้อ่านปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนขององค์กรแห่งประชาชาติจบแล้ว ให้จับกลุ่มและเลือกสิทธิ 5 ข้อท่ีนักเรียนคิดว่าส�ำ คัญท่ีสุด
จากนั้นให้เขียนอธิบายแต่ละมาตรา ความยาวมาตราละ 1 ย่อหน้า โดยอธิบายถึงจุดมุ่งหมาย สิทธิที่ได้รับการปกป้อง และความสำ�คัญของมาตรานั้น ๆ และ
ใหท้ กุ กลุ่มนำ�เสนองานของตนหนา้ ชนั้ เรียน

ข้อ :
1.
2.
3.
4.
5.

ตัวอยา่ ง :
ข้อ 1 : สิทธิในความเสมอภาค
มนุษย์ท้ังปวงเกิดมามอี ิสระและเสมอภาคกันในศักดศ์ิ รีและสทิ ธิ ตา่ งในตน มเี หตุผลและมโนธรรม และควรปฏบิ ัตติ อ่ กันดว้ ยจติ วิญญาณแหง่ ภราดรภาพ

จดุ ยืน :
เมอ่ื เดก็ เกดิ มา พวกเขามอี สิ ระ และควรไดร้ บั การปฏบิ ตั แิ บบเดยี วกนั พวกเขามเี หตุผลและมโนธรรม และควรปฏบิ ตั ิตอ่ กนั ดว้ ยความมไี มตรจี ติ ทง้ั นี้ การมชี วี ติ เสรี
หมายถงึ วา่ ทกุ คนควรไดร้ บั สทิ ธทิ จี่ ะมคี วามอสิ ระอยา่ งเทา่ เทยี มกนั อนง่ึ “อสิ ระ” ในทน่ี ไี้ มไ่ ดห้ มายความวา่ เราจะทำ�ทกุ อยา่ งทเี่ ราตอ้ งการได้ และไมไ่ ดห้ มายความวา่
เราจะสามารถจำ�กัดเสรีภาพของผูอ้ ื่นได้ ถึงแมว้ า่ เราจะมชี วี ติ เสรแี ต่เรากอ็ าศยั อยใู่ นชมุ ชนทด่ี �ำ รงอยู่ไดด้ ้วยความเข้าอกเข้าใจของเหล่าสมาชิก หรอื อกี นยั หน่ึงคือ
ชมุ ชนมกี ฎขอ้ บงั คบั และสมาชกิ ตอ้ งมคี วามรบั ผดิ ชอบรว่ มกนั (นยิ ามและจดุ ยนื นน้ี ำ�มาจาก www.un.org/cyberschoolbus/humanrights/declaration/1.asp)

232 คูม่ ือหลกั สูตรอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

เอกสารประกอบการสอน : รฐั ธรรมนูญของประเทศสมาชิกอาเซียน

บรูไนดารุสซาลาม http : //www.agc.gov.bn/agc1/images/LOB/cons_doc/constitution_i.pdf
กมั พชู า http : //www.asianlii.org/kh/legis/const/1993/index.html
อินโดนเี ซยี http : //www.asianlii.org/id/legis/const/2002/
ลาว http : //www.asianlii.org/la/legis/const/2003/
มาเลเซยี http : //www.commonlii.org/my/legis/const/1957/
เมยี นมาร์ http : //www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution - 2008 - en.pdf
ฟิลปิ ปินส์ http : //www.asianlii.org/ph/legis/const/1987/
สงิ คโปร์ http : //www.commonlii.org/sg/legis/const/1999/
ไทย http : //www.asianlii.org/th/legis/const/2007/index.html
เวยี ดนาม http : //www.asianlii.org/vn/legis/const/1992/index.html

233คมู่ อื หลกั สตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

เอกสารประกอบการสอน : ใบงานแผนภาพเวนนเ์ ปรียบเทยี บสทิ ธิมนษุ ยชน #1

ปฏิญญาสากลวา่ ดว้ ยสิทธมิ นษุ ยชน สทิ ธทิ ่ีมีท้ังใน UDHR และ สทิ ธิท่มี ีในประเทศสมาชกิ
(UDHR) ประเทศสมาชกิ อาเซียน อาเซยี น #1

234 คมู่ อื หลกั สตู รอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

เอกสารประกอบการสอน : ใบงานแผนภาพเวนน์เปรยี บเทยี บสิทธมิ นษุ ยชน #2

ปฏิญญาสากลว่าดว้ ยสทิ ธมิ นุษยชน สิทธิท่มี ที ้งั ใน UDHR และ สทิ ธิที่มใี นประเทศสมาชกิ
(UDHR) ประเทศสมาชิกอาเซยี น อาเซยี น #2

235คู่มอื หลักสูตรอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

ตัวอย่างแผนการจดั การเรยี นรู้ : การเป็นจุดสนใจของผูค้ นดว้ ยการนำ�เสนอข่าว

ระดบั ช้นั เรียน/สาขาวชิ า : มธั ยมศกึ ษาตอนตน้ /ประวตั ิศาสตร์และสังคมศกึ ษา
ภาพรวม : หลายคนรับทราบเหตุการณ์ต่าง ๆ ในชมุ ชนและประเทศของตน หรอื ของโลกจากการอา่ นหนังสอื พมิ พ์ ฟังการถ่ายทอดข่าวทางวทิ ยุหรือโทรศัพท์ หรือ
ข้อมลู ท่ีเผยแพรใ่ นรปู แบบดจิ ทิ ัลตา่ ง ๆ วัตถุประสงค์เบ้อื งตน้ ของบทความข่าวเหล่านัน้ คือเพอื่ ใหข้ อ้ มูล แต่มีหลายบทความท่ีเขียนเพ่อื ชักจงู ใหผ้ ู้อา่ นคลอ้ ยตาม
การใชก้ ารนำ�เสนอข่าวเปน็ วิธกี ารทสี่ ำ�คัญในการท�ำ ให้เรอ่ื งราวเกีย่ วกบั การละเมดิ สิทธมิ นุษยชนเข้าถึงกลมุ่ คนมากขึ้น ในเวลาทอ่ี นิ เทอร์เนต็ และสื่อสังคม (social
media) มคี วามส�ำ คัญอย่างยิ่งในปจั จุบัน ข้อพพิ าทเก่ยี วกบั สทิ ธิมนษุ ยชนในประเทศเลก็ ๆ หรอื ประเทศทห่ี ่างไกลอาจได้รับความสนใจไปทว่ั โลกและอาจน�ำ ไปสู่
การแกไ้ ขปัญหาอยา่ งจรงิ จัง นกั เรยี นตอ้ งวิเคราะหส์ อื่ และสิ่งพิมพ์ด้วยความระมดั ระวงั และเขา้ ใจถงึ อคตทิ ี่อาจมีในบทความน้ัน ๆ
ความเข้าใจทค่ี งทน : ขา่ วและสอ่ื มอี ิทธิพลอย่างมากตอ่ ความเสมอภาคและความยุตธิ รรม
วตั ถปุ ระสงค์ของบทเรียน :

◆◆ นักเรียนสามารถวิเคราะห์และจับประเด็นสำ�คัญของรายงานข่าวได้ว่า ใคร ทำ�อะไร ท่ีไหน เมื่อไร และทำ�ไม และวิธีการท่ีข้อเท็จจริงได้รับ
การนำ�เสนอในรายงานขา่ วได้

◆◆ นกั เรยี นสามารถบอกและอธบิ ายถึงอคตทิ ่มี ใี นรายงานข่าวได้
◆◆ นกั เรียนสามารถชีแ้ จงปัญหาการละเมดิ สิทธมิ นุษยชนในขา่ ว และอธิบายถงึ การแก้ไขปัญหาที่เปน็ ไปได้ของปัญหาน้นั ๆ ได้
คำ�ถามส�ำ คญั :
◆◆ เพราะเหตุใดการตระหนกั ถงึ ปญั หาและข้อมูลจึงก่อใหเ้ กดิ ดุลพนิ ิจและความยตุ ธิ รรมได้ (แนวคดิ ประชาชน)
◆◆ ผอู้ ่านข่าวสามารถรบั รู้ถงึ อคติในข่าวได้อยา่ งไร (ประชาชน แนวคิด)
◆◆ คำ�จ�ำ กดั ความของค�ำ ว่า ดุลพินจิ ความยุติธรรม และความรบั ผิดชอบสว่ นบุคคล ในระดบั ชมุ ชน ระดบั ชาติ และระดับท้องถนิ่ เหมือนกันหรือไม่

(สถานท่ี แนวคิด)
◆◆ ตัวอย่างของความไม่เสมอภาคท่ัวโลกมีอะไรบ้าง และมีการใช้มาตรการใดบ้างในการไกล่เกล่ีย ให้ความรู้ และเปลี่ยนแปลงสถานการณ์ดังกล่าว

(ประชาชน สถานที่ และแนวคิด)
สอื่ และเอกสารประกอบการสอน :

◆◆ กระดานเพอื่ ใชจ้ ดพาดหวั ข่าว

236 ค่มู อื หลักสตู รอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

◆◆ บทความข่าวจากหนงั สอื พมิ พ์ นิตยสาร และ/หรอื สำ�นกั ขา่ วออนไลน์ (หากสามารถใชอ้ ินเทอร์เนต็ ได้) หลายแหง่ ทีเ่ กย่ี วกับปัญหาสทิ ธมิ นษุ ยชน
ในหลายประเทศตา่ ง ๆ ที่ประชาชนสนใจ

◆◆ ปากกาสที ่ีใช้เขียนกระดาน
◆◆ การสาธิตโดยครูผูส้ อนด้วยการใช้บทความทมี่ ีการใช้สตี า่ ง ๆ ทำ�เครื่องหมายแต่ละส่วนของบทความ และโดยใช้อปุ กรณ์การเขียนของนกั เรียน
◆◆ บตั รคำ�สำ�หรบั “Ticket out the door”
◆◆ เวลาท่ีใช้ : 1 - 2 วนั
อภธิ านศัพท์ :
◆◆ อคติ หมายถงึ ความล�ำ เอยี งเพ่ือสนบั สนนุ หรือต่อตา้ น ซ่ึงกอ่ ใหเ้ กิดความไมย่ ตุ ธิ รรม
◆◆ ความเสมอภาคทางสังคม หมายถึง การเขา้ ถงึ โอกาสและการปฏบิ ตั อิ ย่างเทา่ เทยี มกนั สำ�หรับประชากรทกุ คน
◆◆ ความยุติธรรม หมายถึง การปฏบิ ัติทย่ี ุติธรรมและสมเหตสุ มผล
◆◆ การโฆษณาชวนเชอื่ หมายถงึ ขอ้ มลู ทม่ี อี คตหิ รอื กอ่ ใหเ้ กดิ ความเขา้ ใจผดิ ซง่ึ ใชเ้ พอ่ื สง่ เสรมิ หรอื โฆษณาชกั จงู ใหเ้ กดิ สมมตฐิ านหรอื ความเหน็ ทางการเมอื ง
◆◆ สทิ ธิมนษุ ยชน หมายถงึ สิทธิประโยชน์ตามกฎหมายหรอื ทางศลี ธรรมทเ่ี ช่ือวา่ เป็นของประชาชนทกุ คน
◆◆ เพอ่ื ชแี้ จง หมายถงึ มเี จตนาทจ่ี ะอธบิ ายหรือบรรยายบางสงิ่ บางอย่าง
◆◆ ชักจูง หมายถงึ ทำ�ให้คล้อยตามโดยใชเ้ หตผุ ล
◆◆ ชดุ กจิ กรรมนำ�เขา้ สบู่ ทเรยี น : ใหน้ กั เรยี นแตล่ ะคนอา่ นพาดหวั ขา่ วทเ่ี ลอื กมาจากการบา้ น “ใหท้ ำ�ทนั ท”ี (Do now) แลว้ จากนน้ั ใหน้ กั เรยี นเขยี นวา่

อะไรนา่ จะเปน็ ประเดน็ ของข่าว และเขยี นถงึ ความรูส้ กึ ทีม่ ตี ่อบทความดงั กลา่ ว
ปจั จัยป้อน : เตรยี มบทความ 5 บทความ ประเด็นที่เก่ยี วกบั เรอ่ื งสิทธิมนษุ ยชน
รูปแบบ : ครูผู้สอนจะสาธิตการวิเคราะห์ข่าวให้นักเรียนดู โดยใช้เคร่ืองฉายภาพข้ามศีรษะเพื่อฉายสื่อ หรือถ่ายส�ำ เนาของข่าวจำ�นวน 5 ฉบับ เพื่อให้นักเรียน
ในกลมุ่ เล็ก ๆ ไดอ้ า่ น
ขัน้ ตอนการสอน :
คาบท่ี 1 และ 2
เมื่อนักเรียนเข้ามาในชั้นเรียน ให้นักเรียนเขียนข้อความหน่ึงหรือสองประโยคเก่ียวกับพาดหัวข่าว 5 ข่าวท่ีเก่ียวข้องกับปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชน
ในกจิ กรรม “ใหท้ ำ�ทันที” โดยนักเรียนต้องคาดเดาถึงเนอ้ื ข่าวของพาดหวั ขา่ วเหล่าน้ัน

237คู่มือหลกั สูตรอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

◆◆ ใ นการอภิปรายในชั้นเรียน ให้นักเรียนบอกคำ�ตอบของตน และแลกเปล่ียนความคิดเห็นเกี่ยวกับเนื้อข่าวและหัวข้อข่าว เพ่ือเป็นการเตรียม
ความพร้อม

◆◆ ครูผู้สอนแนะน�ำ คำ�ศัพทท์ ใี่ ช้ในการวิเคราะห์บทความข่าว ไดแ้ ก่ อคติ ความเสมอภาคทางสังคม ความยุตธิ รรม การโฆษณาชวนเช่อื สิทธมิ นษุ ยชน
เพ่ือชแ้ี จง และชกั จูง หรือคำ�ศัพทอ์ ื่น ๆ ที่ครผู ูส้ อนเห็นว่าน่าสนใจ

◆◆ ครผู ้สู อนสาธิตการวเิ คราะหข์ ่าว โดยใช้เครือ่ งฉายภาพขา้ มศรี ษะเพ่อื ฉายส่อื หรือให้นักเรียนดูสำ�เนาของขา่ วท่ีจะวิเคราะห์เป็นกลมุ่ เล็ก ๆ
◆◆ ในเนื้อขา่ วต้องประกอบดว้ ย ใคร ท�ำ อะไร ที่ไหน เมื่อไร ท�ำ ไม และอคติ
◆◆ ต้องแบ่งการเขียนเชิงอธิบายความ การเขียนเชิงโน้มน้าว ปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชน และวิธีแก้ปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชน ออกเป็น

ประเภทอยา่ งชัดเจนดว้ ยปากกาสตี ่าง ๆ
การฝึกปฏิบัติด้วยตนเอง : แบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่มเล็ก ๆ แล้วให้นักเรียนวิเคราะห์บทความท่ีเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน 1 บทความท่ีเช่ือมโยงกับพาดหัวข่าว
ท่ีได้อภิปรายในตอนต้นของบทเรียน โดยครูผู้สอนสามารถจัดท่ีน่ังแบบสุ่มได้ คืออาจจะใช้แผนผังการนั่ง หรือให้นักเรียนเลือกนั่งตามพาดหัวข่าวท่ีสนใจ
โดยครผู ้สู อนจะให้คำ�แนะน�ำ เพ่อื ทำ�ให้การอภิปรายกลุ่มด�ำ เนินไปไดอ้ ย่างมีประสทิ ธิภาพย่ิงขึน้

◆◆ นกั เรยี นน�ำ เสนอบทความและการวเิ คราะหห์ นา้ ชน้ั เรยี นเปน็ กลมุ่ ดงั นนั้ ครผู สู้ อนจงึ ควรสอนเกยี่ วกบั การวเิ คราะหแ์ ละประเดน็ ทเี่ กยี่ วกบั เรอ่ื งสทิ ธิ
มนุษยชนไปพรอ้ ม ๆ กัน

บทสรุป : ส�ำ หรับ “Ticket out the door” นน้ั ให้นกั เรยี นเขยี นถงึ สงิ่ ทไ่ี ดเ้ รยี นรจู้ ากบทความขา่ วลงในบตั รทีใ่ ชเ้ ปน็ ตั๋วเมือ่ ตอ้ งการออกจากห้องเรียน
การฝึกปฏบิ ัติด้วยตนเอง : นักเรียนแต่ละคนจะเลือกบทความข่าวทีเ่ น้นประเดน็ สทิ ธมิ นษุ ยชนและเกี่ยวข้องกับตัวนักเรยี นเอง จากนั้น น�ำ มาวเิ คราะห์และบอกให้
เพื่อนในห้องทราบถึงส่ิงท่ีนักข่าวใช้เพื่อลดอคติ และวิธีท่ีนักข่าวจะสามารถลดอคติให้น้อยลงไปอีก สำ�หรับการฝึกปฏิบัติเพ่ิมเติม นักเรียนสามารถสืบค้น
ข้อมูลเกี่ยวกับประเด็นสิทธิมนุษยชนและจดบันทึกไว้ นักเรียนสามารถเขียนบทความท่ีเน้นประเด็นสิทธิมนุษยชนที่เก่ียวข้องกับประชากรในโลกได้ด้วยตนเอง
โดยบทความตอ้ งมอี งค์ประกอบดงั ต่อไปนี้

◆◆ พาดหัวข่าว : คือสง่ิ ท่ีทำ�ให้ผ้อู ่านสนใจ โดยพาดหัวข่าวตอ้ งชัดเจน กระชับและนา่ สนใจ จึงควรเปน็ ตวั ใหญแ่ ละหนา
◆◆ ช่อื ของผู้เขียน : ตอ้ งให้แนใ่ จว่ามชี ่ือของนกั เรียนเขียนไวอ้ ยา่ งชัดเจนภายใต้พาดหวั ขา่ ว
◆◆ พืน้ ท่เี ฉพาะ : ต้องกล่าวถึงชอื่ เมือง หมบู่ า้ น ภูมภิ าค ฯลฯ ในส่วนหัวซงึ่ แสดงวนั ท่ีและสถานที่เกิดเหตุ
◆◆ วรรคนำ� : ประโยคแรกของบทความต้องน่าสนใจพอท่ีจะท�ำ ใหผ้ ู้อ่านอยากอ่านต่อ และตอ้ งสรุปใจความส�ำ คญั ของข่าวไวด้ ้วย

238 คูม่ อื หลักสูตรอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

◆◆ สารสนเทศ : ข้อสนเทศต้องปรากฏในย่อหน้าแรกหรือย่อหน้าท่ีสองของบทความ ซึ่งข้อมูลส่วนนี้เป็นเนื้อหาสาระสำ�คัญของเรื่อง และต้อง
ตอบค�ำ ถามต่อไปน้ี คอื ใคร ท�ำ อะไร ท่ีไหน เมือ่ ไร ท�ำ ไม อยา่ งไร

◆◆ รายละเอียดและขอ้ มูลสนบั สนุน : ข้อมูลประเภทต่าง ๆ (ขอ้ เท็จจรงิ สถิติ ตวั อย่าง เหตุการณ์ต่าง ๆ) ทำ�ให้ใจความสำ�คัญมีความกระจา่ งยง่ิ ขน้ึ
การประเมนิ ผลทีเ่ สนอแนะ :

◆◆ ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มวิเคราะห์บทความข่าว โดยให้เน้นความสนใจไปที่ประเด็นท่ีเก่ียวกับเรื่องสิทธิมนุษยชนที่มีการกล่าวถึง ให้นักเรียนทุกกลุ่ม
นำ�เสนอการวิเคราะห์รวมถึงการประเมินเร่ืองอคติในบทความที่เลือก โดยนักเรียนแต่ละกลุ่มควรให้ความสำ�คัญกับประเด็นที่เกี่ยวกับ
เรอ่ื งสทิ ธมิ นษุ ยชนอยา่ งนอ้ ย 1 เรอื่ ง และการแกป้ ญั หาทเ่ี ปน็ ไปไดท้ ม่ี กี ารกลา่ วถงึ ในบทความ (การประเมนิ ผลระหวา่ งเรยี น; ดา้ นท่ี 3 - การประยกุ ตใ์ ช้
และด้านที่ 4 - มมุ มอง)

◆◆ ให้นักเรียนทำ� “Ticket out the door” ให้เสร็จโดยกล่าวถึงส่ิงท่ีได้จากการอ่านบทความข่าวและการมีส่วนร่วมในการอภิปรายกลุ่มและ
ทั้งชั้นเรียนเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนอย่างน้อย 1 อย่าง โดยส่ิงท่ีนักเรียนได้เรียนรู้ควรแสดงถึงความเข้าใจอย่างลึกซ้ึง อารมณ์ที่อ่อนโยน
และการรูจ้ กั ตนเอง (การประเมินผลรวบยอด; ด้านท่ี 5 - ความรู้สึกร่วม และด้านท่ี 6 - การรจู้ กั ตนเอง)

◆◆ ใหน้ กั เรยี นเลอื กบทความขา่ วทเี่ นน้ ประเดน็ ทเ่ี กย่ี วกบั เรอื่ งสทิ ธมิ นษุ ยชนดว้ ยตนเอง และเลา่ เนอื้ หาสรปุ และบทวเิ คราะหใ์ หเ้ พอื่ นในหอ้ งฟงั โดยเนน้ ยาํ้
ไปทกี่ ารใหค้ �ำ แนะน�ำ เพอ่ื ใหน้ กั ขา่ วเขยี นบทความเดมิ อกี ครง้ั โดยลดอคตลิ ง หรอื ใหน้ กั เรยี นคน้ หาขอ้ มลู เกยี่ วกบั ประเดน็ ทเี่ กย่ี วกบั เรอ่ื งสทิ ธมิ นษุ ยชน
และเขียนบทความเก่ียวกับเร่อื งน้นั ๆ (การประเมนิ ผลรวบยอด; ด้านที่ 3 - การประยุกต์ใช้ ด้านที่ 4 - มุมมอง และด้านที่ 5 - ความรู้สกึ ร่วม)

คำ�ถามสรปุ :
◆◆ ผูอ้ ่านสามารถระบุและตระหนักรู้อคตใิ นบทความต่าง ๆ ได้อย่างไรบ้าง
◆◆ ส่ือมีบทบาทอย่างไรบา้ งในการสนบั สนุนสทิ ธิมนุษยชน
◆◆ อะไรคอื สว่ นผสมของบทความขา่ ว อคตมิ รี ปู แบบอยา่ งไรบา้ ง และผเู้ ขยี นจะสามารถตระหนกั ถงึ อคตแิ ละวธิ กี ารทล่ี ดอคตใิ หเ้ หลอื นอ้ ยทสี่ ดุ ไดอ้ ยา่ งไร

การเชื่อมโยงกับสาขาวิชาอ่ืนในหลักสูตร : บทเรียนนี้สามารถใช้เช่ือมโยงกับวิชาหน้าที่พลเมืองและจริยศึกษา เน่ืองจากนักเรียนสามารถอภิปรายถึงภาระหน้าท่ี
ตา่ ง ๆ ของประชาชนในการโต้ตอบเมอ่ื ทราบว่ามีความอยุติธรรมเกดิ ขนึ้ โดยยงั สามารถเชื่อมโยงเพม่ิ เติมถงึ บทท่ี 1 : ความรเู้ ก่ียวกับอาเซยี น ด้วยการใช้ตัวอยา่ ง
ในชวี ิตจรงิ ของการที่อาเซียนไดช้ ว่ ยเหลอื ประเทศตา่ ง ๆ ในการฟื้นฟปู ระเทศหลงั จากเกดิ เหตกุ ารณส์ ะเทือนขวญั ขึ้น

239คมู่ อื หลักสูตรอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

ตวั อยา่ งแผนการจัดการเรียนรู้ : น้าํ คอื รากฐานของชุมชน

ระดบั ชนั้ เรยี น/สาขาวิชา : มัธยมศกึ ษาตอนต้น/วทิ ยาศาสตร์กายภาพ
ภาพรวม : นา้ํ เปน็ ทรพั ยากรทสี่ �ำ คญั ส�ำ หรบั ทกุ แงท่ กุ มมุ ของชวี ติ ซงึ่ รวมถงึ การดมื่ นา้ํ การอาบนา้ํ การท�ำ อาหาร อตุ สาหกรรม และสขุ าภบิ าล ในขณะทบ่ี างประเทศ
มีทรัพยากรนํ้าท่ีอุดมสมบูรณ์ แต่ในบางประเทศกลับขาดแคลนนํ้า แม้ในประเทศเดียวกันเองก็ตาม ก็ยังมีการจัดสรรน้ําอย่างไม่เท่าเทียม ทั้งนี้ การพิจารณา
จากชุมชนทอ้ งถ่ินและภมู ิภาคทีม่ ีขนาดใหญ่กวา่ จะทำ�ใหน้ กั เรยี นสามารถเรียนรวู้ ธิ ีการจัดสรรทรัพยากรน้ําในประเทศสมาชิกอาเซยี น และวธิ ีการจัดสรรน้นั มผี ล
ต่อการปรับตวั ของประชาชน เพ่อื ใหเ้ ขา้ กับวิถีการดำ�เนนิ ชีวิตได้ โดยนกั เรยี นจะมีการวางแผนการจดั สรรนํ้าใหมใ่ หม้ ปี ระสทิ ธิภาพมากยิง่ ขึน้
ความเข้าใจท่คี าดหวัง : ภูมิอากาศและภูมปิ ระเทศมีอิทธิพลต่อปรมิ าณนา้ํ ท่ีพร้อมใช้งาน
วัตถุประสงคข์ องบทเรียน :

◆◆ นักเรียนสามารถก�ำ หนดปริมาณการใชน้ ํ้าในครวั เรือนของตนเองได้
◆◆ นักเรยี นสามารถระบุต้นกำ�เนิดของแหล่งน้ําได้
◆◆ นกั เรียนสามารถระบพุ นื้ ทที่ างภมู ศิ าสตรซ์ ่ึงมีนา้ํ ใช้นอ้ ยกว่าได้
◆◆ นักเรยี นสามารถเรียนรู้วิธกี ารจัดสรรน้าํ ใหมไ่ ปยังพนื้ ทที่ แี่ หง้ แลง้ กวา่ ได้
คำ�ถามสำ�คัญ :
◆◆ สามารถจัดสรรนาํ้ ในประเทศต่างๆ ใหเ้ ทา่ เทียมกนั ได้อย่างไร (สอ่ื แนวคิด)
◆◆ ทรัพยากรใดบ้างที่มคี วามสำ�คัญต่อทกุ ประเทศ (สื่อ ประชาชน)
◆◆ พลงั งานท่มี อี ยใู่ นประเทศของนกั เรยี นชนิดใดบ้างท่ีสามารถแบง่ ปนั ใหป้ ระเทศอืน่ ได้ (ส่ือ สถานท)่ี
◆◆ ทรัพยากรธรรมชาติใดบา้ งท่มี อี ยูอ่ ยา่ งอดุ มสมบรู ณ์ และทรพั ยากรธรรมชาติใดบ้างท่ีขาดแคลนในประเทศของนักเรยี น (สถานที่ ส่ือ)
ส่ือและเอกสารประกอบการสอน :
◆◆ แผนทแ่ี สดงแหลง่ น้ําในประเทศสมาชิกอาเซยี น
◆◆ แผนทแ่ี สดงปรมิ าณน้าํ ฝนของประเทศสมาชกิ อาเซียน

240 คู่มือหลักสูตรอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

◆◆ แผนที่ทางอุณหภมู ิของประเทศสมาชิกอาเซยี น
◆◆ แผนท่ีประชากร (Demographic maps)
ระยะเวลา : 5 คาบ
อภิธานศัพท์ :
◆◆ ทรัพยากรธรรมชาติ หมายถึง วัตถุหรือสสาร เช่น แร่ ป่าไม้ น้ํา และพ้ืนดินท่ีอุดมสมบูรณ์ ที่เกิดข้ึนในธรรมชาติและสามารถใช้เพ่ือทำ�ให้เกิด

ผลประโยชน์ทางเศรษฐกจิ
◆◆ การชลประทาน หมายถงึ ช่องทางท่ลี ำ�เลยี งนํ้าเพ่ือใช้ในการท�ำ ให้พืชผลเจริญเตบิ โต
◆◆ สะพานส่งน้าํ หมายถึง ช่องทางทป่ี ระดิษฐ์ข้ึนเพื่อขนสง่ น้ํา มักอย่ใู นรปู แบบของสะพานผา่ นหุบเขาท่ีมเี สาสูงรองรบั
◆◆ อา่ งเก็บน้ํา หมายถงึ ทะเลสาบธรรมชาตหิ รือท่ปี ระดิษฐ์ข้นึ เพ่ือใช้กกั เก็บน้ําส�ำ หรบั การใช้งานในอนาคต
ชุดกิจกรรมนำ�เข้าสูบ่ ทเรียน : ถามค�ำ ถามตอ่ ไปนี้กับนกั เรยี น
◆◆ นักเรยี นใช้น้าํ มากน้อยแค่ไหนในแต่ละวัน
◆◆ นักเรยี นคดิ ว่านาํ้ มาจากไหน
◆◆ ภูมปิ ระเทศมีผลกับปรมิ าณน้ําท่พี ร้อมใชง้ านอยา่ งไร
◆◆ ภมู อิ ากาศมผี ลกบั ปริมาณนํา้ ท่พี รอ้ มใช้งานอยา่ งไร
◆◆ นักเรยี นต้องการเรยี นรเู้ กี่ยวกบั นํา้ ในเร่อื งใดบา้ ง
ปัจจัยปอ้ น : ครูผู้สอนจะให้ข้อมลู เกี่ยวกับแหล่งนํ้าในชมุ ชน และแจง้ ให้นักเรียนทราบว่า ปรมิ าณนํ้าที่มีอย่นู ัน้ อดุ มสมบูรณห์ รอื ขาดแคลน
รูปแบบ : -
ขน้ั ตอนการสอน :
คาบท่ี 1 และ 2
◆◆ ให้นักเรียนศึกษาแผนท่ีแสดงแหล่งนํ้าในประเทศสมาชิกอาเซียน และเปรียบเทียบบริเวณท่ีขาดแคลนน้ํากับบริเวณท่ีมีนํ้าอุดมสมบูรณ์ (แม่น้ํา

ทะเลสาบ บ่อนํ้า ฯลฯ) และอภิปรายถงึ ความไมเ่ ป็นธรรมในการจดั สรรน้ํา

241คู่มือหลักสูตรอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)

◆◆ สาธิตกจิ กรรมในการเขียนสมุดบนั ทึกการใช้นํ้า แลว้ ใหน้ ักเรียนเขยี นบันทกึ เป็นเวลา 1 สัปดาห์
◆◆ ยกตวั อย่างของแหลง่ น้ําในครวั เรอื นทีเ่ ป็นไปได้ (เชน่ ถงั เก็บนาํ้ อา่ งเก็บนาํ้ บอ่ นาํ้ แมน่ า้ํ ฯลฯ) ระบแุ หลง่ ทีม่ าของนํา้ ในบา้ น
◆◆ แจกแผนท่ีแสดงปรมิ าณนา้ํ ฝนของประเทศสมาชิกอาเซียน และระบุพ้ืนท่ีแหง้ แลง้ และช่มุ นาํ้
◆◆ วาดแผนท่ีของชุมชนทอ้ งถ่นิ ซ่งึ แสดงแหล่งนํา้ ทง้ั หมด
กิจกรรมส�ำ หรับคาบท่ี 3 - 5
◆◆ ใหน้ กั เรียนแลกเปลีย่ นข้อมูลจากสมดุ บันทึกการใช้น้าํ ของตน และสร้างกราฟแทง่ ซึ่งแสดงการใชน้ ํ้าท้ังหมดของห้อง
◆◆ ให้นกั เรียนสร้างรายการแหลง่ นํา้ ในครวั เรอื นทั้งหมดของหอ้ ง
◆◆ ให้นักเรียนวเิ คราะหอ์ ัตรารอ้ ยละของพน้ื ที่แห้งแลง้ และชุ่มนา้ํ ในประเทศสมาชกิ อาเซยี นแตล่ ะประเทศ
◆◆ พานกั เรยี นไปเยยี่ มชมแหลง่ น้าํ ในชุมชนซ่งึ เปน็ แหล่งนํ้าสว่ นรวมสำ�หรับการใชใ้ นครัวเรือน
◆◆ ใหน้ กั เรยี นเขยี นอธบิ ายวธิ ที ี่นักเรยี นสามารถช่วยปกปอ้ งแหลง่ นํ้าทไ่ี ด้เยี่ยมชมความยาวหนงึ่ ย่อหนา้
การฝกึ ปฏิบัติโดยการชแ้ี นะ : กิจกรรมข้างตน้ เป็นการฝึกปฏบิ ัติตามค�ำ แนะนำ�
บทสรุป : แบ่งนักเรียนออกเปน็ กลุม่ เล็ก ๆ เพอ่ื คิดแผนในการแบง่ ปนั นํา้ ไปยังชมุ ชนทีแ่ ห้งแลง้ กวา่ (สำ�รวจการชลประทาน สะพานส่งนา้ํ อา่ งเกบ็ น้าํ การขนสง่ นํ้า
ด้วยรถบรรทกุ ฯลฯ) ให้นกั เรยี นนำ�เสนอกลยทุ ธ์หนา้ ห้องเรยี น
การฝกึ ปฏิบัตดิ ้วยตนเอง : -
การประเมินผลทีเ่ สนอแนะ :
◆◆ ให้นักเรียนทำ�สมุดบันทึกการใช้น้ําเพ่ือบันทึกการใช้น้ําที่บ้านของตนเป็นเวลา 1 สัปดาห์ โดยสมุดบันทึกเล่มน้ีควรแสดงถึงแหล่งนํ้าท่ีเป็นไปได้

ในครวั เรือนทง้ั หมด การใช้นํา้ อย่างคร่าวๆ และกจิ กรรมที่กอ่ ให้เกดิ การใชน้ ้ํา ทั้งนี้ ครูผู้สอนควรอ่านสมุดบนั ทึกการใชน้ า้ํ เพือ่ ประเมนิ ความถกู ตอ้ ง
การจดั ระบบ และความสมบูรณ์ อนึ่ง นกั เรียนสามารถใชข้ ้อมูลดังกล่าวในการทำ�งานเป็นกลุ่มเพอื่ สร้างแผนภูมเิ ปรียบเทียบนํ้าในครัวเรือน และ
แบง่ ปนั ผลทไ่ี ดห้ นา้ ชนั้ เรียน จากนัน้ ใหน้ กั เรียนใช้ข้อมูลทไ่ี ดแ้ ลกเปลีย่ นกันเพื่อเขียนกราฟแทง่ ซง่ึ แสดงการใชน้ ้ําทงั้ หมดของหอ้ ง (การประเมินผล
ระหวา่ งเรียน; ดา้ นท่ี 1 - การอธิบาย, ด้านที่ 2 - การตีความ และด้านท่ี 3 - การประยุกตใ์ ช)้

242 คูม่ ือหลกั สูตรอาเซยี น (ASEAN Curriculum Sourcebook)

◆◆ ใหน้ กั เรยี นวาดแผนทแ่ี สดงพนื้ ทแ่ี หง้ แลง้ และชมุ่ นาํ้ ในประเทศ ซงึ่ แสดงทตี่ ง้ั ของแหลง่ นา้ํ ในชมุ ชมทอ้ งถนิ่ ทง้ั หมดทลี่ ะเอยี ดชดั เจน ใหน้ กั เรยี นทำ�งานเปน็ กลมุ่
เพอื่ จดั ท�ำ แผนภมู หิ รอื กราฟเพอ่ื เปรยี บเทยี บอตั รารอ้ ยละของพนื้ ทแี่ หง้ แลง้ และชมุ่ นา้ํ ในทง้ั 10 ประเทศในกลมุ่ อาเซยี นโดยใชข้ อ้ มลู ตามแผนทท่ี วี่ าด
(การประเมินผลระหวา่ งเรียน; ด้านที่ 1 - การอธบิ าย และด้านที่ 2 - การตคี วาม)

◆◆ ให้นกั เรยี นทำ�รายการบันทกึ ประจำ�วันทางวิทยาศาสตร์ ตามสมุดบนั ทกึ การใช้น้าํ ของตนและการอภปิ รายในชนั้ เรียน รวมถึงการเย่ยี มชมแหลง่ น้ํา
ในชมุ ชน

◆◆ รายการบนั ทกึ ประจ�ำ วนั ควรแสดงถงึ ความเขา้ ใจทลี่ กึ ซงึ้ เกย่ี วกบั การอนรุ กั ษน์ าํ้ และการปกปอ้ งแหลง่ นาํ้ ทไ่ี ดเ้ ยยี่ มชม (การประเมนิ ผลระหวา่ งเรยี น;
ดา้ นที่ 2 - การตคี วาม และดา้ นท่ี 4 - มมุ มอง)

◆◆ ให้นักเรียนทำ�งานเป็นกลุ่มเล็กๆ เพื่อพัฒนาแผนการจัดสรรน้ํา โดยใช้กลยุทธ์ที่ชัดเจนซึ่งอาจปฏิบัติได้จริง และเหมาะสมสำ�หรับชุมชนที่เลือก
ท้งั น้ี แต่ละกล่มุ ควรเขยี นขอ้ เสนอเป็นลายลักษณ์อกั ษร และนำ�เสนอกลยทุ ธ์หนา้ ช้ันเรยี น พรอ้ มแสดงหลักฐานทไ่ี ดจ้ ากการสงั เกตและอ้างอิงจาก
การวิจัย เพ่ือนนักเรียนและครูผู้สอนอาจมีส่วนร่วมในการประเมินผลการนำ�เสนอหน้าชั้นเรียนของแต่ละกลุ่ม โดยใช้เกณฑ์ตามความถูกต้องของข้อมูล
การแสดงเหตผุ ลของการใช้ กลยทุ ธท์ นี่ �ำ เสนอ การผนวกแผนโดยละเอียดของการจัดสรรนํ้าใหม่ (การประเมินผลรวบยอด; ด้านที่ 1 - การอธบิ าย
ดา้ นที่ 2 - การตีความ และด้านท่ี 3 - การประยกุ ตใ์ ช)้

ค�ำ ถามสรุป :
◆◆ การใช้นํ้าในแตล่ ะครัวเรอื นเป็นอย่างไร
◆◆ น้ําประปาในชุมชนของเรามาจากไหน และสถานการณ์น้ําในชุมชนของเราเป็นอย่างไร เมื่อเปรียบเทียบกับชุมชนต่าง ๆ ในประเทศหรือท่ีอื่นๆ
ในอาเซยี น
◆◆ นา้ํ ประปาในชมุ ชนของเรามีความยดื หยนุ่ ในการใช้มากน้อยเพยี งใด
◆◆ บทบาทของการเข้าถึงนํ้าอยา่ งเท่าเทียมกนั คอื อะไร
◆◆ นํา้ จะได้รับการจดั สรรอยา่ งเท่าเทยี มกนั ได้อยา่ งไร

การเชื่อมโยงกบั สาขาวิชาอ่ืนในหลักสตู ร : บทเรียนน้สี ามารถใช้เชอ่ื มโยงกบั วิชาหน้าท่ีพลเมืองและจรยิ ศกึ ษา หรือบทเรยี นอืน่ ๆ ที่กล่าวถึงหลักการและนโยบาย
ของการจัดสรรทรัพยากรอย่างเท่าเทียมกัน และเช่ือมโยงกับวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา ด้วยการศึกษาเกี่ยวกับผลกระทบทางสุขภาพท่ีมีผลมาจากการเข้าถึง
หรือการขาดแคลนน้ําสะอาด

243คมู่ ือหลักสูตรอาเซียน (ASEAN Curriculum Sourcebook)