แผนแม่บทการพัฒนาการท่องเที่ยวทางน้ำของไทย พ.ศ. 2560-2564

685

องคป์ ระกอบแผนแม่บทการทอ่ งเทีย่ วทางน้า
 แผนแมบ่ ทการพัฒนาการทอ่ งเท่ยี วทางน้า
 แผนปฏบิ ัติการตามแผนพฒั นาการทอ่ งเท่ียวทางน้า

องคป์ ระกอบแผนแมบ่ ทการทอ่ งเที่ยวทางนา้
สว่ นที่ 1 นยิ าม หลกั การ แนวคดิ และกระบวนการจัดทา้ แผน
สว่ นท่ี 2 สถานการณ์แนวโนม้ และทศิ ทางการทอ่ งเท่ียว

 แนวคิดการจดั ทาแผนแม่บทการพัฒนาการทอ่ งเทย่ี วทางนา้
 การทอ่ งเทย่ี วของประเทศค่แู ข่งและประเทศต้นแบบ
 จดุ เรยี นร้สู าหรับประเทศไทยในประเด็นนโยบายดา้ นการท่องเท่ยี วทางน้า
 สรปุ ผลการวิเคราะหศ์ ักยภาพและโอกาสการพัฒนาการท่องเทีย่ วทางน้าของไทย

686

ส่วนที่ 3 วสิ ัยทัศนแ์ ละยุทธศาสตรแ์ นวทางการพฒั นา

3.1 วสิ ยั ทศั นก์ ารทอ่ งเทยี่ วทางนา้ ไทย

 วัตถปุ ระสงค์
 เปา้ หมาย
 พันธกิจ
 ประเดน็ ยุทธศาสตร์

ประเด็นยุทธศาสตร์ 1. การพฒั นาคุณภาพสนิ คา้ และบรกิ ารดา้ นการทอ่ งเทีย่ วทางนา้
ประเด็นยุทธศาสตร์ 2. การพัฒนาการบริหารจัดการแหล่งการท่องเที่ยวทางน้าและด้านธุรกิจบริการใน
ราชอาณาจกั รและระหว่างประเทศ และยกระดบั มาตรการรกั ษาความปลอดภยั ทางนา้ ในระดบั สากล
ประเด็นยุทธศาสตร์ 3. การพัฒนาความร่วมมอื ดา้ นการทอ่ งเที่ยวทางน้าในภูมิภาคเอเชยี และนานาชาติ
ประเดน็ ยุทธศาสตร์ 4. การพฒั นาบคุ ลากรเพ่ือยกระดับการพัฒนาอตุ สาหกรรมท่องเท่ยี วทางน้า
หากย้อนดู 4 เสาหลกั ทางยทุ ธศาสตร์ (แผนภาพด้านบน) เราจะพฒั นาระดบั จาก 0-7 ได้อย่างไร หากตอบโจทย์ได้
เราจะสามารถขับเคล่อื นแผนได้ แต่ส่งิ สาคัญคือตัวชี้วัดระดับยุทธศาสตร์ แผนแม่บทน้ีคือการคิดภาพรวมของดัชนี
การเก็บตัวชี้วัดเป็นส่ิงสาคัญ และจะทาอย่างไร จากกรณีศึกษา ประเทศเกาหลีใต้ได้จัดต้ังหน่วยงานกลางขึ้นมา
เก็บข้อมูล (big data)สามารถบรรลุเป้าหมายยุทธศาสตร์ ดังนั้นกระทรวงท่องเที่ยวและกีฬาของไทยควรคิดตั้ง
สานักงานกลางขึ้นมาในการเก็บข้อมูลแต่ละพ้ืนที่หรือไม่ และตัวชี้วัดต้องสอดคล้องกับตัวชี้วัดในต่างประเทศด้วย
เพื่อนามาวิเคราะห์ และสังเคราะห์ อาจจะเปรียบเทียบในระดับอาเซียนเพื่อนาสังเคราะห์และกาหนดยุทธศาสตร์
ได้อย่างถูกต้องและสอดคล้องกับระดับสากล จากการศึกษาของไทย ปัญหาคือ ขาดการบูรณาการของหน่วยงาน
เช่น กระทรวง คือ ต่างคนต่างทา ดังนั้นการมีหน่วยงานกลางน่าจะช่วยในการแก้ปัญหา และสามารถให้บรรลุ
เปา้ หมายทงั้ ระยะสัน้ กลางและยาวได้
ประเดน็ ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 5. การพัฒนาโครงสรา้ งพื้นฐานเพ่ือพัฒนาอตุ สาหกรรมท่องเทย่ี วทางน้า

3.2 ปัจจยั สูค่ วามสาเร็จ (ภายใน ภายนอก และแนวทางแก้ไข)
3.3 ตัวชว้ี ัดระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2560 – 2564)
สว่ นที่ 4 หลักเกณฑ์และแนวทางในการจัดทา้ แผน/โครงการเพ่อื ขบั เคล่ือนแผนปฏิบตั ิการ
4.1 แนวทางการบริหารและขบั เคล่อื นแผน การบูรณาการ การดาเนินงานในทุกระดับ การพัฒนา และ
ทกุ ภาคส่วนในระยะ5 ปี (พ.ศ. 2560-2564)
4.2 แนวทางการพัฒนาแผนแมบ่ ทการพัฒนาทอ่ งเท่ยี วทางนา้

687

4.2 ข้อเสนอ Roadmap การพฒั นาในระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2560-2564)
สว่ นท่ี 5 ตารางสรุปยทุ ธศาสตร์แผนงาน/โครงการ/งาน ท่ีมีความสอดคล้องโครงการ/งานท่ีก้าหนดไว้ในแผน
แมบ่ ทการท่องเท่ียวทางนา้

แผนปฏิบัติการต้องตอบสนองเป้าชี้วัดของแผนแม่บทได้ การบรรลุเป้าชี้วัดได้จาเป็นต้องได้รับความ
ร่วมมือจากหน่วยงานปกครองท้องถิ่น ดังเช่น ประเทศญี่ปุ่น มีข้าราชการส่วนกลางน้อย แต่จะขอหน่วยงาน
ปกครองทอ้ งถน่ิ ช่วยในการขบั เคลอื่ นแผน เป็นต้น

ตวั ชีวัดระยะเวลา 5 ปี (พ.ศ. 2560-2564)

1. จานวนแหล่งท่องเท่ียวทางน้าและสถานประกอบการด้านการท่องเท่ียวทางน้า ได้รับเคร่ืองหมายรับรอง
มาตรฐานการทอ่ งเท่ียวไทยเพิม่ สงู ขึ้นอย่างต่อเน่ือง

2. อันดบั ขีดความสามารถทางการแข่งขันทเ่ี กีย่ วขอ้ งกบั ด้านการท่องเท่ียวทางน้าของประเทศไทย เป็น 1 ใน
50 อนั ดับแรกของโลก หรอื 1 ใน 7 อนั ดบั แรกของภมู ภิ าคเอเชียแปซฟิ กิ

3. ความเชอื่ มั่นในสินค้าและบริการด้านการทอ่ งเทีย่ วทางน้าของไทยที่มีคุณภาพได้มาตรฐานไม่น้อยกว่าร้อย
ละ 60

4. รายได้จากนักทอ่ งเทย่ี วชาวต่างชาติท่ีเข้ามาใช้บริการจากแหล่งท่องเที่ยวทางน้ามีอัตราการขยายตัวอย่าง
ตอ่ เนื่อง

5. การเดนิ ทางทอ่ งเท่ียวทางน้าภายในประเทศของนักท่องเทีย่ วชาวไทย มีอตั ราการขยายตัวอยา่ งต่อเนอ่ื ง
6. รายได้จากการท่องเท่ียวทางน้าในจังหวัดรอง (จังหวัดท่ีมีจานวนผู้เยี่ยมเยือนต่ากว่า 1 ล้านคน มีอัตรา

การขยายตวั ไมต่ ่ากวา่ รอ้ ยละ 12 ตอ่ ปี
7. ดัชนีด้านความย่ังยืนของส่ิงแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติท่ีเก่ียวข้องโดยตรงกับการท่องเที่ยวทางน้า

ของประเทศไทยใน 6 มิติที่สาคัญ เช่น ความเข้มงวดของกฎระเบียบด้านส่ิงแวดล้อม,การบังคับใช้
กฎระเบียบด้านส่ิงแวดล้อม, ความย่ังยืนของการพัฒนาอุตสาหกรรมการเดินทางและการท่องเท่ียว, การ
บริหารจัดการนา้ เสยี , พน้ื ทที่ ไ่ี ดร้ บั การอนรุ ักษ,์ คณุ ภาพของสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ

จากน้ันมีการเสวนาเร่ือง “โอกาส และอนาคตภายใต้แผนแม่บทการพัฒนาการท่องเที่ยวทางน้าของไทย
พ.ศ. 2560-2564” มีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงความคิดเห็นเพื่อนาไปปรับใช้กับแผนแม่บท โดยมีผู้เข้าร่วม
เสวนา ดงั นี้

 นางสาวแสงจนั ทร์ แกว้ ประทมุ รัสมี ผูอ้ านวยการกองเศรษฐกิจการท่องเที่ยวและกีฬา
 รศ.ดร. อรรถกฤต ปัจฉมิ นันท์ นกั วิชาการดา้ นรัฐศาสตรแ์ ละเศรษฐศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร์

688

 คณุ วฒั นา โชคสวุ ณิช ผู้เช่ียวชาญดา้ นอุตสาหกรรมเรอื สาราญ
 คณุ ประสิทธ์ิ วิชัยสุชาติ เลขาธิการสมาคมเรือไทย

คา้ ถามคอื ปจั จุบนั การท่องเทย่ี วทางน้าของประเทศไทยมีโอกาสอย่างไรบา้ ง
คุณวัฒนา กล่าวว่าประเทศไทยมีชายฝ่ังกว่า 2,800 กิโลเมตร ขณะที่การท่องเท่ียวทางน้ามีการพัฒนา

ค่อนข้างน้อย หากเปรียบเทียบกับประเทศเพ่ือนบ้าน อาทิ มาเลเซีย เวียดนาม ซึ่งประเทศอังกฤษและฝรั่งเศสได้
วางระบบทดี่ ี โครงสรา้ งพนื้ ฐานและการบรหิ ารจัดการเป็นส่ิงท่ีประเทศไทยยังขาด หากเปรียบเทียบการสร้างถนน
กับการสร้างพื้นฐานทางทะเล การสร้างท่าเทียบเรือหรือสาธารณูปโภคอื่นๆน่าจะง่ายกว่าเนื่องจากมี
ทรัพยากรธรรมชาติท่ีเอื้ออานวยกว่า ปัญหาการพัฒนาการท่องเท่ียวคือ หน่วยงานราชการแต่ละแห่งยึดกฎหมาย
ของตนเอง ซ่ึงหากมีการบูรณาการร่วมกันโดยมีกระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬาเป็นเจ้าภาพหลักเพื่อการ
ขับเคล่ือนแผนฯไปในทิศทางเดียวกัน ประเทศไทยจะพัฒนาและเติบโตได้มากข้ึน ภาคเอกชนมีบทบามสาคัญใน
การขบั เคลอื่ นการท่องเทีย่ วทางนา้ ภายใต้กรอบท่ภี าครัฐเปน็ ผู้กาหนด แตป่ ญั หาคือการตดิ กฎ ระเบียบข้อกฎหมาย
ในการเดินหน้าการท่องเท่ียว เช่น การเดินทางไปเมืองสีหนุ วิลล์ ประเทศกัมพูชา การเดินทางทางน้าจากจังหวัด
ตราดประมาณ 1 ช.ม. ถึง หากเดินทางด้วยวิธีอื่นใช้เวลาและค่าใช้จ่ายสูงกว่า ดังน้ันการขนส่งและการท่องเท่ียว
ทางน้าต้องแยกออกจากกัน หากต้องการให้นักท่องเท่ียวเดินทางไปหลีเป๊ะ ท่านต้องเดินทางด้วยเรือเฟอร่ี เม่ือ
เทียบกับการเดนิ ทางโดยเครื่องบิน ต่อรถและต่อเรือ ขณะที่การเดินทางจากลังกาวีมาหลีเป๊ะด้วยเรือเฟอร่ีใช้เวลา

689

เพียง 20 นาที วันน้ีหากสามารถทาการท่องเที่ยวทางทะเลเชื่อมต่ออินโดนีเซีย มาเลเซีย และหลีเป๊ะ จะมี
นักท่องเที่ยวต่างชาติเข้ามาเท่ียวหลีเป๊ะเพ่ิมมากขึ้น เพราะฉะนั้น วันน้ีควรแยกการพัฒนาออกเป็น 1 การ
พัฒนาการทอ่ งเทีย่ วทางนา้ 2.การพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล แต่สามารถเช่ือมต่อกันได้ นอกกจากน้ีการ
พัฒนาเร่ือง Yacht Marina ควรคานึงถึง 1. สถานท่ีท่องเท่ียวท่ีสามารถดึงดูดนักท่องเท่ียวได้ 2. ค่าใช้จ่ายที่สูง
เช่น คา่ น้ามนั เรือ การพัฒนา Marina อย่างเดียว Yacht ไม่สามารถเกิดได้หากไม่มีสถานท่ีท่องเท่ียว นักท่องเท่ียว
ท่ีเดินทางโดยเรือ Yacht ต้องการไปสถานท่ีท่ีนักท่องเท่ียวท่ัวไปๆไม่ได้ ดังนั้นจึงควรศึกษารายละเอียดเชิงลึก
เพราะบริษัทหรอื โบรกเกอรเ์ ชา่ เรือยอรช์ ส่วนใหญ่เป็นชาวต่างชาติที่เปิดบริษัทในไทยแต่ค่าเช่าเรือต้องโอนเงินไปที่
สิงค์โปร์ รายได้ที่แท้จริงจะเกิดในประเทศไทยหรือไม่ ดังนั้นการพัฒนาการท่องเท่ียวทางน้าจาเป็นต้องร่วมมือกัน
ระหว่างภาครัฐและภาคเอกชนเพือ่ ให้คนไทยมีความเป็นอยู่ทดี่ ีขึ้น

คุณวัฒนากล่าวเสริมจากคุณประสิทธ์ิว่า ท่าเทียบเรือในแม่น้าเจ้าพระยาส่วนใหญ่เอกชนเป็นผู้สร้าง
มาตรฐานไม่มีเนื่องจากที่ดินเป็นของเอกชนแต่ในพ้ืนน้าขอกรมเจ้าท่าในการสร้าง ท่าเทียบเรือจึงเป็นของเอกชน
หากเปรียบเทียบกับต่างประเทศ ท่าเทียบเรือรัฐบาลเป็นผู้สร้าง ขนาดของท่าเทียบเรือรัฐฯเป็นผู้กาหนด การข้ึน -
ลงเรอื จะอยูก่ ลางลาผูโ้ ดยสารมคี วามปลอดภัยมากกว่าเม่ือเทียบกับประเทศไทยการขึ้น-ลงอยู่ท้ายเรือเนื่องจากท่า
เทียบเรือแต่ละแห่งขนาดไม่เท่ากัน หัวเรือเบนออกข้างนอก โอกาสการเกิดอุบัติเหตุมีมากข้ึน กล่าวโดยสรุปคือ
ระบบการขนส่งทางน้าของไทยยังไม่ได้มาตรฐาน หากวันน้ีทางกรมเจ้าท่าปรับบทบาทจากผู้ออกกฎ
(regulator)เป็นผู้ร่วมพัฒนาจะทาการท่องเที่ยวทางน้าพัฒนามากข้ึน ปัจจุบันวัดต่างๆตั้งแต่พระบรมมหาราชวัง
ล่องไปทางเหนือ (จ.นนทบุรี) ได้บูรณะซ่อมแซมอย่างสวยงามเพ่ือรองรับนักท่องเที่ยว แต่ระบบสาธารณูปโภคยัง
ไปไม่ถึง นอกจากนี้ เรายังขาดข้อมูล(big data) ทางน้าอย่างมาก เช่น ล่องน้าลึกเท่าใด เรือชนิดใดสามารถว่ิงได้
และวิ่งไม่ได้ ประเทศเพ่ือนบ้าน อาทิ พม่า ลาว กัมพูชา ใช้ประโยชน์แม่น้าโขงด้านการท่องเที่ยวอย่างมาก แต่
ประเทศไทยไม่มีเรือท่องเที่ยวในแม่น้าดังกล่าว การท่องเที่ยวทาง River Cruise แพงกว่า Ocean Cruise เพราะ
ทาได้ยากกว่า ของไทยทาไม่ได้เนื่องจากแม่น้าต่างๆถูกออกแบบมาเพื่อการเกษตร อีกท้ังยังติดเขื่อน(ตั้งแต่ จ.
อ่างทอง) ดังนั้นแผนแม่บทการพัฒนาการท่องเที่ยวทางน้าต้องแบ่งประเภทให้ชัดเจน 1.พื้นท่ีทางน้าเปิด เช่น
แมน่ ้า ทะเล 2.พนื้ ท่ีทางน้าปิด เช่น หนอง คลอง บึง เข่ือน อ่างเก็บน้า ธุรกิจคนละประเภท นอกจากนี้ภาคเอกชน
ต้องการให้ภาครัฐเขา้ มาสนับสนุนทัง้ ดา้ นนโยบายและงบประมาณ

ต่อค้าถามท่ีว่าความร่วมมือระหว่างภาครัฐบาล ภาคเอกชน และภาคประชาสังคมควรมีความร่วมมือท่ีเป็น
รปู ธรรมในลกั ษณะใด

คุณวัฒนากล่าวว่าเอกชนพร้อมให้ความร่วมมือเสมอเพียงแต่ไม่มีกรอบท่ีชัดเจน เช่นการทาเร่ืองเรือ
สาราญเม่ือคุยกับตัวแทนต่างๆ คาถามคือ จะไปหารือกับหน่วยงานใด ปัญหาของไทยคือไม่มีหน่วยงานท่ีเป็น

690

ศูนย์กลาง ยกตัวอย่างประเทศสิงค์โปร์ มี Singapore Cruise Ocean Board อานาจตรงคือรัฐบาล เจ้าหน้าที่ 1
คนดูแล 5-6 โครงการ ขณะท่ีของไทยผู้บริหารหน่วยงานไทยเปลี่ยนบ่อย อย่างไรก็ดี หากเรามีกรอบการทางานท่ี
ชัดเจน หนว่ ยงานใดเป็นศนู ยก์ ลางในการขบั เคล่ือน เอกชนก็พร้อมเดนิ ไปดว้ ยกัน

ต่อค้าถามท่ีวา่ ประเดน็ ใดท่ตี ้องการให้ภาครัฐสง่ เสรมิ ภาคเอกชนอย่างเรง่ ดว่ นมากทส่ี ดุ
คุณวัฒนากล่าวว่า 1. การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและ 2. เรื่องกฎ ระเบียบทางราชการให้เอื้อต่อการ

ทางานของเอกชน อยา่ เปล่ยี นกฎ ระเบียบบ่อย เช่น การพัฒนาท่าเรือน้าลึกในแหลมฉบัง เดิมกาหนดให้มีเรือลาก
จูง 1 ลา เปลย่ี นเป็นใหม้ เี รอื ลากจงู 2 ลา ซ่ึงเกิดค่าใช้จ่ายสูงขึ้น ขณะที่บริษัทได้กาหนดงบประมาณค่าใช้จ่ายก่อน
หนา้ เป็นต้น สถติ ิเรือสาราญท่ีเข้ามาประเทศไทยเม่ือปี 2017 เป็นอันดับ 4 ของเอเชีย ประมาณ 500 กว่าลา แต่
สถติ ขิ องไทยจะข้ึนและลงเพราะกฎ ระเบียบ พิธีการตรวจคนเข้าเมืองและอื่นๆ อีกปัญหาหนึ่งคือ การขาดความรู้
ของหน่วยงานราชการเก่ียวกบั เรือสาราญ การจดั การอยา่ งไรกบั นักทอ่ งเทย่ี วจานวน 4,000 คนภายในเวลา 1 ช.ม.

คุณประสิทธ์ิ กล่าวว่าสมาคมเรือไทยมีสมาชิกเป็นผู้ประกอบการ1. เรือภัตตาคาร 2. กลุ่มเรือนาเท่ียว
และ3. กลุ่มเรือโดยสารทั้งข้ามฟากและเรือโดยสารท่ีใช้แม่น้าเจ้าพระยาร่วมกัน เม่ือเร็วๆนี้ จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัยได้ทาการศึกษานักท่องเที่ยวที่เดินทางในแม่น้าเจ้าพระยาคาดการณ์ว่าจะมีถึง 37-39 ล้านคนในปี
พ.ศ. 2561 และเดินทางท่องเที่ยวในกรุงเทพฯประมาณ 20-25 ล้านคน เฉลี่ยการใช้จ่ายประมาณ 500 บ.ต่อคน
เป็นเงินประมาณหมื่นกว่าล้านบาท และคาดการณ์ว่าจะมีนักท่องเท่ียวเพ่ิมเป็น 38-40 ล้านคนในปี 2563-2564
ปัญหาคือการท่องเที่ยวทางแม่น้าจะไม่สามารถรองรับนักท่องเที่ยวท่ีเพิ่มสูงข้ึนเร่ือยๆ จึงฝากให้ศูนย์วิจัย
มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์ และกระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬาศึกษาตามคาแนะนาของผู้ประกอบการ ต่อคาถาม
ที่ว่าผู้ประกอบการภาคเอกชนต้องการให้แผนแม่บทเน้นในส่วนไหนหรือไม่ คุณประสิทธ์ิกล่าวว่าด้วยแม่น้า
เจ้าพระยาเป็นแม่น้าสายหลักของไทย ในมุมมองทางเศรษฐกิจ การเดินทางทางน้าสร้างรายได้ให้กับประเทศเป็น
หมนื่ ๆล้าน ในขณะท่ีค่าใช้จ่ายการดูแลและซ่อมบารุงจะต่ากว่าการขนส่งด้านอื่นๆ อย่างมาก ท่ีผ่านมาแผนแม่บท
ไม่เคยมีเรื่องการพัฒนาการท่องเท่ียวทางน้าบรรจุในแผนฯเลย ดังน้ันการพัฒนาจึงทาได้อย่างไม่ยั่งยืน เช่น การ
ประดับไฟที่วัดอรุณ หากกระทรวงได้รับงบมาก็จะพัฒนา หากงบหมดการประดับไฟก็จบลง เป็นต้น สิ่งท่ี
ภาคเอกชนต้องการเห็นคือ 1. การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานอย่างยั่งยืนเพ่ือรองรับนักท่องเท่ียวที่เพิ่มข้ึน เช่น
จานวนท่าเทียบเรือไม่เพียงพอ การซ่อมบารุงท่าเทียบเรือ ทราบดีว่ากรมเจ้าท่าไม่มีอานาจเบ็ดเสร็จในการ
ดาเนนิ การ เนือ่ งจากหลายพนื้ ทเี่ ก่ียวโยงกับภาคเอกชนและกรงุ เทพฯ 2. การพัฒนาสองฟากฝั่งแม่น้าเจ้าพระยาให้
เปน็ แลนดม์ ารค์ อย่างจริงจัง กลา่ วคอื มีการประดับไฟตลอดปเี พ่ือดึงดูดใหน้ กั ท่องเทีย่ วมาเยย่ี มชมในยามค่าคนื

691

ต่อค้าถามท่ีว่าความร่วมมอื ระหวา่ งภาครฐั บาล ภาคเอกชน และภาคประชาสงั คมควรมีความร่วมมือท่เี ปน็
รปู ธรรมในลักษณะใด

คุณประสิทธก์ิ ล่าวว่าตอ้ งการใหร้ บั ฟงั ความเห็นจากภาครฐั บาล ภาคเอกชน และภาคประชาสงั คมให้
มากๆ กลา่ วโดยสรปุ คือ อยากใหป้ ระชาพจิ ารณ์เป็นประชาพจิ ารณ์จรงิ ๆ

ต่อค้าถาที่ว่าประเดน็ ใดทต่ี อ้ งการให้ภาครัฐส่งเสรมิ ภาคเอกชนอยา่ งเร่งดว่ นมากทสี่ ุด (Quick Win)
คุณประสิทธ์ิขอ 3 เรื่อง 1. โครงสร้างพ้ืนฐาน คือ ท่าเทียบเรือท่ีมีมาตรฐานและปลอดภัยไม่เพียงพอ 2.

ต้องจัดแลนด์มาร์ค คือ การประดับไฟจุดท่องเที่ยวที่สาคัญๆ เช่น สะพานกรุงธนฯและสะพานสาทร 3. กรม
ท่องเที่ยวจัดหน่วยงานศูนย์ข้อมูลทางน้า (Big data) 3.1 ท่องเที่ยวทางทะเล 3.2 ท่องเท่ียวทางน้าในกระทรวง
ท่องเท่ียวและกีฬา จริงๆภาคเอกชนมี Big data อยู่แต่ต้องการให้ภาครัฐรวบรวมข้อมูลให้เป็นศูนย์กลางข้อมูล
เพือ่ ใหผ้ ูเ้ กี่ยวขอ้ งสามารถเข้าถึงแหล่งข้อมลู อย่างรวดเร็ว

รศ.ดร. อรรถกฤต กลา่ วว่าแผนแม่บทจะคานึงถงึ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน (infrastructure) เป็นหลัก
เพื่อกาหนดยุทธศาสตร์ในการพัฒนาเป็นแผนปฏิบัติการ ซึ่งความคิดเห็นจากภาคเอกชนกาหนดอยู่ในแผน
ยุทธศาสตร์ แต่จะทาอย่างไรให้แผนเดินหน้าต่อไปตามเป้าท่ีกาหนดอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ได้กล่าวถึงการศึกษา
ตวั อย่างจากต่างประเทศ คือ เกาหลีใต้ ได้จัดตั้งสานักงานกลางข้ึนมาบริหารฐานข้อมูล มีอานาจในการบริหาร คือ
มกี ฎหมายของหน่วยงานเอง มผี ูเ้ ชีย่ วชาญในการบริหารที่เกง่ จึงทาให้การทางานเป็นไปอย่างรวดเร็วตามกรอบเวลาท่ี
กาหนดไว้

คุณแสงจันทร์ กล่าวว่าทางกระทรวงได้รับฟังและนาความคิดเห็นจากทุกภาคส่วนมากาหนดเป็นแผน
แม่บท ทุกท่านทราบดีว่ามีคณะกรรมการท่องเที่ยวแห่งชาติ ซ่ึงมีคณะอนุกรรมการท่ีมาจากหน่วยงานต่างๆที่
เกี่ยวข้องนี่คือกลไกของรัฐ การจัดทาแผนแม่บทคือ ทุกหน่วยงานเข้ามามีส่วนร่วมในการกาหนดกรอบและ
ขอบเขตการทางานที่ชัดเจนขึ้นซ่งึ เรมิ่ จากการกาหนดคานยิ าม เช่น การพัฒนาการท่องเที่ยวทางน้า การพัฒนาการ
ท่องเท่ียวทางทะเลให้ชัดเจน จากน้ันต้องเพ่ิมรายละเอียดในแต่ละประเด็นยุทธศาสตร์เพ่ือนาสู่การปฏิบัติได้จริง
ดังน้ันกลไกการทางานคือต้องมีแผนปฏิบัติการเชิงพ้ืนที่และศึกษาประเด็นต่างๆ (issue)ในพ้ืนที่ นอกจากน้ีความ
ปลอดภัยการท่องเที่ยวทางน้าก็เป็นเร่ืองสาคัญ แต่ปัญหาคือการทางานแบบบูรณาการของหน่วยงานทุกภาคส่วน

692
ในการขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการและแผนแม่บท ซึ่งกระทรวงท่องเท่ียวและกีฬาได้เป็นศูนย์กลางในการประสาน
การทางานรว่ มกนั ณ ขณะนี้

ต่อค้าถามที่ว่าความร่วมมือระหว่างภาครัฐบาล ภาคเอกชน และภาคประชาสังคมควรมีความร่วมมือท่ีเป็น
รูปธรรมในลักษณะใด

คุณแสงจันทร์ กล่าวว่าศูนย์กลางการบริหารจัดการแบบเบ็ดเสร็จ (One stop service) ต้องมีความขัด
เจนว่า One stop service ด้วยเร่ืองอะไร บทบาทและภารกิจอะไรบ้าง ในแง่ของการกาหนดพื้นที่ทางาน เพราะ
ปจั จุบันมีหนว่ ยงานราชการทที่ าในเร่อื ง One stop service จานวนมาก ปญั หาคอื การบรหิ ารจดั การ เชน่ หากเรา
มีธงในการพัฒนาแหล่งท่องเท่ียวทางน้า เราจะมีวิธีการบริหารจัดการอย่างไรกับแหล่งน้าแต่ละแห่ง หน่วยงานท่ี
ดูแลการท่องเท่ียว คือกระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬา มี ททท.ทางานด้านการตลาดดึงนักท่องเท่ียวเข้ามาในไทย
กรมการท่องเท่ียวทางานในเรื่องมาตรฐานการให้บริการ แหลง่ ท่องเที่ยว การพฒั นาทรพั ยากรทางน้า
ตอ่ ค้าถามทีว่ ่าภาครัฐจะให้ความม่ันใจกบั ภาคเอกชนว่าแผนแม่บทการพัฒนาการท่องเท่ียวทางน้าจะเดินหน้า
อย่างไร

คุณแสงจันทร์ กล่าวว่าการท่ีทุกภาคส่วนลงมือปฏิบัติจริงซักเรื่องหน่ึงให้สาเร็จน่าจะสร้างพึงพอใจได้
จากนั้นคือ รับฟังความคิดเห็นเพื่อประกอบการจัดทาแผนแม่บทการพัฒนาการท่องเที่ยวทางน้าของไทย พ.ศ.
2560-2564 และร่างแผนปฏิบัตกิ ารพฒั นาการท่องเทยี่ วทางน้าของไทยในระยะ 5 ปี (พ.ศ.2560-2564)

693

คุณสิทธิศักดิ์ ผู้แทนจากกรมเจ้าท่า กล่าวว่าปกติการทาแผนปฏิบัติการจะเปิดโอกาสให้หน่วยงานท่ี
เก่ียวข้องมาหารือและดาเนินการด้วยกัน โดยเฉพาะการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน กรมเจ้าท่ามีบทบาท หน้าที่ใน
การดูแลรักษาท่าเรือให้มีความปลอดภัยตามมาตรฐานสากล แต่ยังมีหน่วยงานภาคเอกชนและกรุงเทพมหานครมี
การสรา้ งทา่ เรือเอกชน กรมเจ้าทา่ มีหน้าท่ีดูแลด้านความปลอดภัยเท่านนั้ จงึ เสนอใหห้ น่วยงานต่างๆทางานร่วมกัน
นอกจากน้ีที่ท่านเลขานุการสมาคมเรือไทยกล่าวถึงท่าเทียบเรือไม่เพียงพอ หากเป็นไปได้ควรระบุว่าที่ไหนท่ี
ต้องการให้สร้างเพิ่ม ปัจจุบันมีท่าเทียบเรือตั้งแต่นนทบุรีถึงสมุทรปราการมีกว่า 80 ท่า แต่ได้รับงบสนับสนุนเพ่ือ
บารุงรักษาทุกปีประมาณ 35 แห่ง ในด้านความปลอดภัย กรมเจ้าท่าให้ความสาคัญมาก ทางกรมฯจะจัดประเภท
ของเรอื และดูสภาพของเรือให้ได้มาตรฐานตามทีก่ รมเจ้าท่ากาหนด นอกจากนี้ทางกรมฯได้จัดทาแบบสารวจความ
พงึ พอใจของผใู้ ชบ้ รกิ ารเพ่อื นาปรบั ปรงุ และพฒั นาอยู่เป็นประจา

รศ.ดร.อรรถกฤต แจ้งว่าก่อนหน้านี้ได้มีการเชิญหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องกว่า 200 คน มาประชุมร่วมกัน
นอกจากน้ยี งั แจ้งว่าจากท่ีได้พูดคยุ กบั ทางสมาคมเรือไทยมีความต้องการใหม้ ีการพฒั นาทา่ เทียบเรือต่อเนื่อง ผู้แทน
จากกรมเจ้าท่าฯแจ้งว่าเร่ืองน้ีขึ้นอยู่กับงบประมาณท่ีได้รับ อย่างไรก็ดี รศ.ดร.อรรถกฤตได้นาข้อเสนอแนะใส่ใน
แผนปฏิบตั กิ ารเรยี บรอ้ ยแล้ว

คณุ ประสทิ ธ์ิ กลา่ วเสรมิ วา่ จานวนท่าเทยี บเรือทไ่ี ม่เพยี งพอ หมายถึงเส้นทางจากสะพานกรุงธนถึงสะพาน
กรุงเทพ ซ่ึงเส้นทางนี้มีท่าเรือไม่เกิน 30 ท่าจากทั้งหมดประมาณ 80-83 ท่า ท่ีใช้กันอยู่มาก นอกจากน้ี ท่าเทียบ
เรอื ท่สี ร้างไว้สาหรบั รองรับจานวนนักท่องเที่ยวเม่ือ 10-15 ปีท่ีแล้ว แต่ด้วยจานวนนักท่องเท่ียวเพ่ิมข้ึนทุกปีดังนั้น
จานวนทา่ เทียบเรือจึงไม่เพียงพอ เม่อื 6 ปที แ่ี ลว้ ทางสมาคมฯได้หารือกับอธิบดีกรมเจ้าท่า 2-3 ท่านแล้วว่า ขอให้
กรมเจ้าทา่ สรา้ งท่าเทียบเรอื ให้กับเรอื ภัตตาคารและกลมุ่ เรือนาเท่ียวซัก 1 แห่ง สมาคมได้เสนอท่ีท่าเรือโรงโม่ แถว
ท่าเตยี นเมือ่ กรมการค้าภายในย้ายออก กรมเจ้าทา่ พยายามต่อสู้แตแ่ พโ้ ครงการของกรงุ เทพมหานครที่เสนอทาเป็น
สวนสาธารณะเพอ่ื การพกั ผ่อนของประชาชน ปัจจุบันเป็นสวนนคราภิรมย์ เม่ือเสนอที่อื่น ที่บนบกเป็นของเอกชน
ดังนั้นเรือภัตตาคารกว่า 60-70% ต้องเสียค่าจอดเทียบท่าให้กับท่าเรือริเวอร์ซิตี้ น่ันจึงเป็นการบ่งชี้ว่า
ผ้ปู ระกอบการทางน้าไม่ได้รับการสนบั สนนุ จากภาครฐั

694

คุณไพชนะสิทธ์ิ ผู้แทนจากกรมประมง กล่าวว่าจากที่เสวนาภาคเช้ารู้สึกช่ืนชอบแนวความคิดของคุณ
วัฒนาที่ว่าการให้ภาคเอกชนนาภาครัฐ ตัวอย่างเช่น จ.บุรีรัมย์ ท่ีเอกชนนาภาครัฐทาให้จังหวัดมีการพัฒนาอย่าง
มาก จึงเหน็ วา่ รฐั มีหน้าท่ใี นการนาหนว่ ยงานทุกภาคส่วนมาบรู ณการร่วมกัน ต่อมาขอช่ืนชอบแนวความคิดของคุณ
ประสิทธ์ิ เห็นด้วยที่ควรทาแลนด์มาร์คและมีการตกแต่งไฟให้สวยงามในยามค่าคืนเช่นเดียวกับอ่าววิคตอเรียใน
ฮ่องกงซ่ึงสามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวอย่างมาก นอกจากน้ีได้ให้ความเห็นเกี่ยวกับศักยภาพทางภูมิศาสตร์ของไทย
ว่ามีลักษณะกายภาพทั้งอินแลนด์มีท้ังแม่น้าเปิดและแม่น้าปิดคือ แม่น้า ลาคลอง ห้วย หนอง คลอง บึงและเข่ือน
และเอาท์แลนด์ คือ พื้นที่ชายฝั่งทะเล ดังน้ันมัคคุเทศก์ควรมีความรู้ประวัติศาสตร์ท้องถ่ินด้วย เช่น จ.ปทุมธานี
เป็นชมุ ชนรามัญ(มอญ)ทต่ี งั้ รกรากต้ังแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาได้เข้าร่วมการกอบกู้ชาติกับพระเจ้าตากฯ นอกจากน้ีได้
เสนอใหก้ รมการทอ่ งเทย่ี วรว่ มมอื กับชุมชนทอ้ งถน่ิ ในพฒั นาพนื้ ท่ีใหม้ ากข้ึน แตป่ จั จุบันเรายังจับปริบทของแหล่งน้า
ยังไม่ถูก อีกเรื่องที่อยากให้คานึงถึงคือ Supply Chain (ห่วงโซ่ด้านการท่องเท่ียว) หากมีจานวนนักท่องเท่ียวเพิ่ม
มากขนึ้ สถานท่ที อ่ งเทยี่ ว อาหารการกิน การคมนาคม ทพี่ ัก สามารถรองรับไดเ้ พียงพอหรือไม่

อ.ปยิ วุฒิ ผู้แทนจากมหาวิทยาลัยกรุงเทพ กล่าวว่าตนเองสนใจในเร่ืองเรือสาราญจึงเกิดคาถามว่าจะทา
อย่างไรในการรองรับนักท่องเท่ียวที่เข้ามาเพราะเป็นนักท่องเท่ียวท่ีมีฐานะดี อย่างไรก็ดีเม่ือพิจารณาแผนแม่บท
จากคานิยาม ดูเหมือนจะกว้างมาก แต่สามารถแยกได้ 2 ส่วนหลัก คือ การพัฒนาการท่องเท่ียวแม่น้า ลาคลอง
และการพัฒนาการท่องเที่ยวทางทะเล นอกจากน้ีได้สอบถามถึงปัญหาการเปลี่ยนแปลงกฎหมายอย่างฉับพลันใน
การตรวจคนเข้าเมือง ได้ทาเป็นวาระพิจารณาเร่งด่วนหรือไม่ รศ.ดร.อรรถกฤตแจ้งว่าได้เสนอในแผนฯด้วย
นอกจากนี้ได้สอบถามว่า แผนแม่ปฏิบัติการนี้ได้จัดทาเพ่ือให้กรมการท่องเท่ียวหน่วยงานเดียวหรือให้หน่วยงานท่ี
เกี่ยวข้องนาปฏิบัติด้วย รศ.ดร.อรรถกฤตแจ้งว่าแผนน้ีให้ทุกหน่วยงานนาไปปฏิบัติ ต่อคาถามเก่ียวกับแผนการ
ยุทธศาสตร์ 5 ข้อ ท่ีมีการพัฒนาคุณภาพสินค้าและบริการ การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเรื่องความปลอดภัย เรื่อง
ธุรกิจบริการ ความร่วมมือกับนานาชาติ การพัฒนาบุคลากรและโครงสร้างพ้ืนฐาน ปัจจุบันเรามีแผนพัฒนาหรือ
แผนอ่ืนสนับสนุนแผนแม่บทใช่หรือไม่ รศ.ดร.อรรถกฤตกล่าวว่าแผนแม่บทเป็นแผนแห่งชาติแต่จะมีแผนอ่ืนๆ
รองรบั แตต่ ้องใช้เวลาในการกลัน่ กรองเพอื่ ขับเคล่ือนตามทแ่ี ผนแม่บทกาหนด

คณุ วัฒนา กลา่ วเสริมเร่ืองแผนแม่บทวา่ หนา้ ทีข่ องแผนแม่บทคอื การกาหนดกรอบแต่ไม่ได้ลงรายละเอียด
แต่กาหนดยุทธศาสตร์ว่ามีอะไรบ้าง เม่ือแผนเสร็จจะถูกส่งไปให้คณะกรรมการการท่องเที่ยวแห่งชาติ (กทช.)เพ่ือ

695

อนุมัติ เม่ืออนุมัติเสร็จแผนจะถูกส่งไปสภาพัฒน์ฯเพื่อนาไปใส่ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เมื่อ
ประกาศใช้ปุ๊ป หน่วยงานที่เก่ียวข้องก็นาแผนน้ีตั้งงบประมาณเพื่อนามาปฏิบัติ ตัวอย่างเช่น เรือสาราญต้องการ
การรักษาความปลอดภัยจากตารวจน้า ตารวจน้าแจ้งว่าไม่มีงบประมาณค่าน้ามันเรือ พอแผนประกาศใช้ ตารวจ
น้าก็นาแผนเป็นตัวตั้งของบประมาณ มีเรือสาราญเข้ามาก่ีลาต่อปี ต้องใช้น้ามันเรือเท่าไหร่ เป็นต้น ปัจจุบันเรื่อง
การพัฒนาการทอ่ งเทยี่ วทางน้ามี 2 เรอ่ื ง การทาแผนเรอื สาราญคือ 10 ปี แต่แผนปฏบิ ัติการคือ 5 ปี จึงเกิดการลัก
ล่นั การพฒั นานกี้ ับการพฒั นาเรอื สาราญยทุ ธศาสตร์เหมือนกัน คือ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การพัฒนาแหล่ง
ท่องเท่ียวและการบริหารจัดการส่ิงแวดล้อม เพียงแต่รายละเอียดอาจจะแตกต่างกัน เนื่องจากธรรมชาติการ
ปฏิบัติงานไม่เหมอื นกัน

คุณวัฒนา ฝากข้อคิดเห็นเร่ืองการพัฒนาการท่องเที่ยวทางน้า เช่น ตลาดน้าดาเนินสะดวก ปัญหาคือ
ขาดการบริหารจัดการที่ดี ถ้าวันน้ีไปเที่ยวตลาดน้าดาเนิน ฝั่งที่รถจอดเยอะๆ ผู้ประกอบการคือคนกรุงเทพฯ เมื่อ
ขา้ มสะพานไปคอื ตลาดเก่า ฝ่ังนั่นคือคนท้องถิ่น ปัญหาคือ สะพานข้ามคลอง สเต็ปสูงกว่า 40- 50 ซ.ม. ทาให้ 1.
คนไม่ข้ามไป 2.ไมม่ ีกจิ กรรมในฝั่งนั้น จงึ กลายเปน็ ว่าการทาท่องเท่ียวสู่ชุมชน เราได้เข้าไปช่วยเขาทาเรื่องน้ีหรือไม่
2.ตลาดน้าดาเนินมีแตเ่ รอื หางยาว อีกสิ่งหนึ่งท่ีเราไมเ่ คยวางแผน คือ ทา่ เทียบเรือตามแหล่งท่องเที่ยว มีแบบตามมี
ตามเกิด มีไม้ 2 แผ่น วิธีการลง คือ นั่งลงไปกับพื้น ขาหย่อนลงไปในเรือ และดันตัวเข้าไป ท่าเรือประเทศไทยไม่
เคยคานงึ ถึงโลจิสติกส์ ขณะนี้สนามบินสุวรรณภูมิเต็ม ยังไม่ได้ขยาย หรือ ท่าเทียบเรือท่าช้าง วังหลัง หรือท่าอ่ืนๆ
ไม่มีการวางแผนด้านโลจิสติกส์เลย ที่จอดรถไม่มีหรือแน่น, ที่จอดรถแพงและไม่ได้มาตรฐาน เม่ือเทียบกับเมือง
ซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย ท่าเทียบเรือรัฐบาลเป็นคนทา เรือทุกลาเทียบได้หมด จึงทาให้เรือท่ีนามาใช้จะถูก
กาหนดมาตรฐานตามมา เม่ือเทียบกับเรือท่ีเกาะสมุย เม่ือท่านจะข้ึนเรือ ท่านต้องข้ึนเรือบันไดเหล็กและเดินอ้อม
ท่าเทียบเรอื เพื่อข้ึนเรือ ดังน้ันหากการสร้างท่าเทียบเรือโดยไม่ได้คานึงด้านโลจิสติกส์ก็จะเจอปัญหาเดิมๆ เช่น ถ้า
ท่านเข้าสนามหลวง ท่าเทียบเรือ ที่จอดรถไม่พอ นักท่องเท่ียวต้องเดินจากถนนราชดาเนินเพื่อเข้าสนามหลวง
วิธีการแก้ปัญหา คือ นานักทอ่ งเทย่ี วลงทใี่ ดสกั แหง่ และใช้ mass transport เขา้ มาแกไ้ ข

อ.รัชชกิจ จากมหาวิทยาลัยกรุงเทพ แผนแม่บทน้ีจัดทาขึ้นเพ่ือพัฒนาการท่องเที่ยว อย่างไรก็ดีมีข้อ
สงสยั ว่าแผนน้ีได้ศึกษาถึงผลกระทบและปัญหาที่จะเกิดขึ้นไว้ด้วยหรือไม่ ถ้าการท่องเที่ยวทางน้ามีการพัฒนามาก
ข้ึน จานวนนักทอ่ งเทยี่ วตอ้ งเพิ่มข้ึนแนน่ อน ดงั นน้ั แหล่งท่องเทยี่ วทางธรรมชาติต้องได้รับผลกระทบ รศ.ดร.อรรถก
ฤตกล่าวว่าแผนนี้มีการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมได้บรรจุอยู่ในแผนปฏิบัติการในระยะเวลา 5 ปี ด้วย ปัจจุบันการ
ท่องเที่ยวมีบทบาทสาคัญมากในการนารายได้เข้าสู่ประเทศ และดูเหมือนเราจะให้ความสาคัญกับจานวน
นกั ทอ่ งเที่ยวทเี่ ขา้ มามากกว่าการเน้นคุณภาพของนักท่องเที่ยว จึงมีความเห็นว่าอยากให้เน้นเร่ืองคุณภาพมากกว่า

696

การเน้นในเชิงปริมาณ รศ.ดร.อรรถกฤตแจ้งว่าอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงท่องเที่ยวและกีฬาฯ คุณกอบกาญจน์
ได้ให้ความสาคัญกับนักท่องเท่ียวในเชิงคุณภาพมากข้ึนและอยู่ในไทยนานข้ึน ดังนั้นแผนแม่บทน้ีจึงได้กาหนด
ยุทธศาสตร์การพัฒนาโครงสร้างพ้ืนฐาน การศึกษาด้านความปลอดภัย เพ่ือดึงดูดนักท่องเที่ยวที่มีคุณภาพเข้ามา
มากขึ้น ซ่ึงเราได้วางกรอบของแผนท่ีชัดเจน อีกประเด็นหน่ึงคือ การกระจายรายได้สู่ชุมชน ตอนท่ีจัดทาแผน
แม่บทไม่ทราบว่าได้ศึกษาข้อมูลจากหน่วยงานในพื้นที่ เช่น อบท. อบต.เพ่ือกาหนดแผนด้วยหรือไม่ ตัวอย่างเช่น
การท่องเที่ยวทางแม่น้าแบบ river cruise ล่องไปบางประอิน จ.อยุธยา แต่ปัจจุบันเรือเหล่านี้หายไป รศ.ดร.
อรรถกฤตกล่าวว่าเราได้ลงพื้นท่ีเพ่ือหาข้อมูลจากชุมชนและร่วมกันคิดในการทางานร่วมกัน จากน้ันเชิญคุณ
ประสิทธิ์ จากสมาคมเรือไทยตอบคาถามคอื ยงั มีเรือนาเท่ยี วเชน่ เรือเมขลาพาท่องเท่ียวจากกรุงเทพล่องเรือไปบาง
ปะอิน 1 คืนเพื่อเช้าไปใส่บาตร แต่จานวนนักท่องเท่ียวไม่เพ่ิมขึ้นเพราะขาดการส่งเสริมและสนับสนุนจากภาครัฐ
เชน่ เรือภัตตาคารลาหนึง่ ราคาร้อยกว่าลา้ นบาท เรือด่วนเจา้ พระยาหน่ึงลาประมาณหนึง่ ลา้ นบาท แต่เรือเหล่าน้ีไม่
สามารถนาไปเป็นทรพั ย์สนิ ในการกูย้ ืมเงนิ ได้ เกีย่ วขอ้ งกับภาครัฐอยา่ งไร เราได้เข้าหารือกับกรมเจ้าท่าช่วยผลักดัน
ว่าทาอยา่ งไรให้เรือเป็นทรัพยส์ ินสามารถยนื่ เปน็ หลกั ประกันในการกยู้ ืมเงนิ ได้ ปัจจุบันก็ยังไม่ไดร้ บั การแก้ไข

คุณวฒั นา กล่าวเสริมเร่ืองคุณภาพนักท่องเที่ยว ยกตัวอย่าง เรือสาราญที่นักท่องเท่ียวเดินทางมาจะแยก
ประเภทนักท่องเท่ียวอยู่แล้ว ถ้าเลือกซ้ือทัวร์ 3-4 วัน ก็จะพบนักท่องเท่ียวจีน ถ้าเลือกซ้ือทัวร์ 14-21 วันก็จะพบ
กบั นักทอ่ งเท่ียวฝรง่ั ขณะเดียวกันก็เหมือนกับนักท่องเที่ยวที่เป็นแบ็คแพคก็จะไม่มาพักที่ รร.โอเรียนเต็ล เพียงแต่
ว่าการทาการตลาดต้องทาท้ังตลาดล่าง กลางและบน เหมือนกับการทาการท่องเที่ยวที่เกาะพะงัน อดีตเน้นแต่
นกั ทอ่ งเทยี่ วแบ็คแพค ปัจจุบันมโี รงแรม รสี อรท์ ดี ๆ เขา้ มา

ผู้แทนจากต้ารวจท่องเท่ียวทางน้า สาหรับการท่องเท่ียวทางน้าถือว่ายังใหม่อยู่สาหรับตารวจท่องเท่ียว
ทางน้า เราได้รับงบประมาณสนับสนุนเรือเพ่ือออกตรวจเม่ือปีทีแล้ว แต่เรือยังไม่เพียงพอ ในด้านความปลอดภัย
ผู้บังคับบญั ชาไดใ้ หค้ วามสาคัญเร่อื งนี้เปน็ อยา่ งมาก มีสายด่วน 1155 รับแจ้งเหตดุ ว่ น จากท่ี รศ.ดร.อรรถกฤต แจ้ง
ว่าเกณฑ์ความปลอดภัยการท่องเท่ียวในไทยอยู่ในระดับต่ามากจากค่าเฉลี่ยของโลก อ้างอิงจากดัชนี WEF ขณะนี้
ทางตารวจยังตีโจทย์ไม่แตกเร่ืองความปลอดภัยว่าเกิดเหตุจึงหรือไม่จริง ยกตัวอย่าง เมื่อ 2 สัปดาห์ก่อน
นักทอ่ งเทยี่ วชาวฮ่องกง 3 คนแจ้งว่าได้ขึ้นรถตุ๊กๆจากหน้าห้าง Central World ถูกรถตุ๊กๆพาไปท่ีเปล่ียวและจ้ีชิง
ทรัพย์เพ่ือนาทรัพย์สินมีค่า อาทิ โทรศัพท์มือถือ กล้องถ่ายรูป นาเงินไป มูลค่ากว่า 300,000 บาท เขาแจ้งเหตุ
ตอนเท่ยี งคืนและวนั รงุ่ ขนึ้ จะเดินทางกลับ จากการสอบปากคามีพิรุธหลายอย่างส่งลูกน้องไปตรวจสอบกล้องวงจร
ปิดท่ีห้างฯ ปรากฏว่าพวกเขาไม่ได้ขึ้นรถตุ๊กๆแต่ข้ึนรถแท๊กซ่ี grab ตามตัวคนขับมาปรากฏว่าพวกเขาถึงโรงแรม
เรียบร้อยดี พวกเขานาทรัพย์สินต่างๆไปซ่อนและมาแจ้งความว่าทรัพย์สินหายเพื่อนาใบแจ้งความไปขอเคลม
ประกันการเดินทางที่ฮ่องกง มองโดยทวั่ ไป นักท่องเทย่ี วจะมาแจ้งเร่ืองตอนกลางคืน ภาษาอังกฤษก็ไม่ค่อยได้ เม่ือ

697
ซกั รายละเอยี ดมากๆพวกเขาก็หงดุ หงิดแจง้ ว่าเปน็ ผเู้ สยี หาย คือ พวกเขาคาดหวังจะได้รับใบแจ้งความเพ่ือไปเคลม
ประกันเท่ากับมาเที่ยวเมืองไทยฟรี แถมได้เงินติดกระเป๋ากลับไปด้วย แต่ที่เสียหายคือ ภาพลักษณ์ของประเทศ
เสียหาย มาท่องเท่ยี วเมืองไทยทีไร มีการปล้น ชงิ ทรัพย์ เพ่อื ไปเคลมประกัน ทาให้เบี้ยประกันการเดินทางจะสูงขึ้น
เพราะความเสี่ยงสูง การแจ้งเตือนของประเทศนั้นๆทาให้ภาพลักษณ์ประเทศเสียหาย และเม่ือองค์ความรู้ได้ถูก
แชร์ ก็จะมีกลุ่มวยั รนุ่ คกึ คะนองทาตาม ขณะนี้ทางตารวจกาลังรวบรวมข้อมูล เหตุการณ์ก็จะทาแบบเดิมๆ คือ มา
แจ้งเหตุตอนเที่ยงคืนและจะเดินทางกลับวันรุ่งข้ึน เม่ือถามรายละเอียดมากก็ออกอาการหงุดหงิด สาหรับเรื่อง
ความปลอดภยั ทางตารวจท่องเทย่ี วยินดีให้บรกิ ารในการระงับเหตุและสง่ เสริมการท่องเท่ียว

คุณประสิทธ์ิ กล่าวเสริมว่าเร่ืององค์ประกอบความปลอดภัยการท่องเท่ียวทางน้า 1. ตัวเรือ 2. ท่าเทียบ
เรือ 3.คน ขณะน้ีกรมเจ้าท่าได้จัดเจ้าหน้าที่ประจาท่าเรือเพื่อดูแลด้านความปลอดภัยซ่ึงตรงน้ีดีขึ้น สาหรับความ
ปลอดภัยการเทียบเรือคือต้องเทียบเท่ากับท่าเทียบและข้ึน-ลงตรงกลาง นี่คือมาตรฐานสากล ประเทศไทยเรือนา
เท่ียวขึ้น-ลงด้านหัว เรือโดยสาร(ด่วนเจ้าพระยา)ขึ้น-ลงด้านหลัง เรือข้ามฟากหรือเรือคลองแสนแสบข้ึน-ลงตรง
กลาง ปัญหาคือ ขนาดท่าเทียบเรือเล็กกว่าขนาดของเรือ ดังนั้นความปลอดภัยจึงต่ากว่ามาตรฐาน ส่วนอ่ืนๆ เช่น
การหลอกลวงนกั ทอ่ งเทยี่ วจ่ายค่าโดยสารที่สูง การจี้ ปล้น ยังมอี ยู่ แต่เชือ่ ว่าตารวจท่องเท่ียวสามารถเอาอยู่

คณุ เยาวเรศ ผ้แู ทนจากคณะกรรมการส่งเสรมิ ประกันภัย (คปภ.) เสริมเร่ืองความปลอดภัยทางน้า ด้วย
หลักการประกันภัยสามารถนามาบริหารความเสี่ยงได้ไม่ว่าจะเป็นตัวเรือ อุปกรณ์เรือ สามารถกาหนดเป็นประกัน
ภาคบงั คับได้หรอื ไม่ ผโู้ ดยสารหรอื นกั ทอ่ งเทย่ี วจะได้รับความค้มุ ครอง

698

คุณประสิทธ์ิ กล่าวเสริมว่ากรมเจ้าท่าได้มี พ.ร.บ.คุ้มครองเรือเหมือนพ.ร.บ.รถยนต์ เช่น กรมเจ้าท่าระบุ
เรือลาน้ีบรรทุกผู้โดยสารได้ 40 คน เม่ือมาต่อทะเบียน กรมเจ้าท่าจะให้ประกันบุคคลที่ 3 ไว้ มิฉะนั้นจะไม่ต่อ
ใบอนุญาต สาหรับเรือประเภทอื่นๆ เช่น เรือภัตตาคารต้องมีประกันภัยไม่ต่ากว่า 40 ล้าน เรือนาเที่ยวจะไม่ค่อย
ทาประกันภยั เรอื ยกเวน้ ประกันภยั บคุ คลที่ 3

คณุ วัฒนา กล่าวเสรมิ ว่า เรอื สาราญจะถามหาประกันภัยท่ีเรียกว่า General Liability Insurance วงเงิน
2 ล้าน USD/occupation คุยกับบริษัทประกันหลายแห่งแต่ไม่มีท่ีไหนรับ ปัญหาการประกันภัย คือ บริษัทนา
เทย่ี วท่จี ะทาประกันให้นักท่องเท่ียวมากกว่า ยกตัวอย่าง มีนักท่องเท่ียว 500 คน แต่ทาประกันเพียง 50 คน ส่วน
ประกันท่ียานพาหนะหรืออุปกรณ์ ปัญหาคือ บริษัทท่ีรู้เร่ืองประกัน Marine จริงๆมีน้อยมาก เช่นเดียวกับการไป
คยุ กบั ธนาคาร อาจจะมเี พียง 1-2 ธนาคารทีจ่ ะรเู้ รือ่ งเรอื ไม่รคู้ วามเสีย่ ง รายได้ คอื อะไร

699

ภาคผนวก รายช่อื ผ้เู ขา้ ร่วมการประชมุ เพ่อื เผยแพรแ่ ละประชาสัมพนั ธ์แผนแม่บทการพฒั นาการ
ท่องเท่ียวทางน้าของไทย พ.ศ.2560-2564 และแผนปฏิบตั กิ ารพฒั นาการทอ่ งเทยี่ วทางนา้ ของ
ไทยในระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2560 – 2564)

700

701

702

703

704

705

706

707

708

709

710

711