200 dạng kỹ thuật số (tức là máy tính có thể đọc được), số hóa cũng có thể hiểu là việc chuyển đổi tài liệu nguồn tương tự sang định dạng số, hệ thập phân hoặc bất kỳ hệ thống số nào khác có thể được sử dụng thay thế, ví dụ như chuyển đổi các tệp và tài liệu cứng / giấy thành các tệp và tài liệu kỹ thuật số, điều này mang đến những hình dung mới về thu thập dữ liệu nghiên cứu khoa học. Chuyển đổi số (Digital Transformation): là sự tích hợp các công nghệ kỹ thuật số vào các hoạt động đời sống xã hội, tận dụng các công nghệ để thay đổi căn bản cách thức vận hành, mô hình hoạt động nhằm cung cấp các giá trị mới cho người sử dụng. Ở Việt Nam, khái niệm “Chuyển đổi số” thường được hiểu theo nghĩa là quá trình thay đổi từ mô hình vận hành truyền thống sang vận hành số bằng cách áp dụng công nghệ mới như dữ liệu lớn, Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây (Cloud)… tất cả dẫn đến sự thay đổi phương thức nghiên cứu khoa học và các quy trình làm việc. Sự phát triển của ChatGPT: một chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) sử dụng xử lý ngôn ngữ tự nhiên để tạo ra cuộc đối thoại giống con người. Mô hình ngôn ngữ có thể trả lời các câu hỏi và soạn thảo nhiều nội dung bằng văn bản khác nhau, bao gồm các bài báo, bài đăng trên mạng xã hội, bài tiểu luận, mã và email. Sinh viên có thể sử dụng ChatGPT để cải thiện các ngữ pháp hoặc ngữ cảnh lỗi hoặc giúp nâng cao ý tưởng cho nội dung nghiên cứu khoa học. ChatGPT có thể giúp sinh viên đưa ra giải pháp giải quyết các vấn đề phức tạp hơn như một chuyên gia ảo, sinh viên cũng có thể yêu cầu hướng dẫn và bất kỳ thông tin nào cần xác định rõ về câu trả lời phản hồi tức thời, đây vừa là công cụ hữu ích lại vừa
201 là thách thức cho hoạt động nghiên cứu khoa học. Khuyến nghị là: Thông qua việc mở rộng khả năng tiếp cận thông tin, Internet và chuyển đổi số góp phần kiến tạo mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên hiện nay trên bốn khía cạnh là (1) sự phát triển của cơ sở dữ liệu internet và thư viện số tăng cường khả năng tiếp cận dữ liệu nghiên cứu, (2) hình thành mạng lưới kết nối những người nghiên cứu dễ dàng, (3) công cụ nghiên cứu trực tuyến đa dạng phục vụ khảo sát và phần mềm phân tích dữ liệu giúp thu thập và phân tích dữ liệu hiệu quả, (4) dễ dàng chia sẻ kết quả nghiên cứu thông qua các nền tảng trực tuyến. Tuy nhiên cần lưu ý rằng không phải tất cả thông tin trên internet đều đáng tin cậy hoặc chính xác nên điều quan trọng là phải đánh giá tài liệu một cách cẩn thận, có chọn lọc, tư duy phản biện trong sử dụng internet. Ngoài ra những lo ngại về đạo văn và việc sao chép, các vấn đề về bảo mật và quyền riêng tư khi sử dụng internet để nghiên cứu. 3. Tổ chức hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên theo tinh thần kiến tạo trong giáo dục Vì tính mở của hoạt động nghiên cứu khoa học theo tinh thần kiến tạo, tính năng động và sáng tạo trong nghiên cứu khoa học sẽ được tăng cường hướng đấn sự chủ động và tính hiệu quả, sự khác nhau giữa mô hình tổ chức hoạt động nghiên cứu khoa học theo cách truyền thống và theo tinh thần kiến tạo cụ thể như sau: Tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học truyền thống: lấy người hướng dẫn làm trung tâm từ đề xuất các ý tưởng, chỉ dẫn cách thức và phương pháp
202 nghiên cứu, nghiên cứu khoa học là một nhiệm vụ phải hoàn thành với các chỉ tiêu về số lượng, mục tiêu chất lượng, giải thưởng, việc học tập thông qua nghiên cứu khoa học dựa trên sự lặp lại và tái hiện, thậm chí từ người hướng dẫn khoa học chuyển giao lại những kiến thức thô và trơ (inert), cố định, ít mang tính mới, điều này dẫn đến sinh viên thụ động tiếp nhận kiến thức, thường làm việc một mình, nghiên cứu khoa học là hoàn thành chỉ tiêu là các báo cáo nghiên cứu, bài dự thi, trưng bày… Khuyến nghị là: Tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học kiến tạo: lấy sinh viên là trung tâm, người phát hiện và tổ chức nghiên cứu khoa học để giải quyết các vấn đề lý thuyết, thực tiễn mình đang gặp phải, nghiên cứu khpa học là động lực của quá trình học tập, khi đó học tập thông qua nghiên cứu khoa học có tính tương tác, dựa trên những gì sinh viên đã biết nhờ chuẩn bị trước hay kinh nghiệm cá nhân từ nghiên cứu khoa học, điều này hình thành kiến thức động (dynamic), thay đổi theo kinh nghiệm, cập nhật mới liên tục và Chủ động và sáng tạo xây dựng kiến thức của riêng, thường làm việc nhóm, nghiên cứu khoa học trở thành niềm đam mê, đầu ra là các ấn phẩm nghiên cứu, kết quả nghiên cứu khoa học có khả năng ứng dụng thực tiễn. Thúc đẩy nghiên cứu khoa học trong sinh viên theo tinh thần kiến tạo đòi hỏi một khía cạnh khác là thiết kế lại chương trình giảng dạy môn học dựa trên vấn đề (problem‐based learning: PBL) hiện có để phù hợp với tiềm năng nghiên cứu khoa học và sở thích của sinh viên. Dựa trên nhận thức của sinh viên về nghiên
203 cứu khoa học và nhu cầu trải nghiệm học tập thông qua nghiên cứu khoa học, các môn học áp dụng PBL được thiết lập để thiết kế chương trình giảng dạy môn học PBL nghiên cứu khoa học lấy sinh viên làm trung tâm, nhằm giải quyết những khó khăn mà sinh viên gặp phải trong nghiên cứu khoa học bằng cách tiếp cận theo định hướng vấn đề, đồng thời điều chỉnh nội dung và đánh giá của môn học phù hợp với nhu cầu và năng lực của sinh viên, kết quả nghiên cứu khoa học cần được thừa nhận như một học phần có tỷ trọng lớn trong chương trình đào tạo đại học ví dụ như kết quả nghiên cứu khoa học của sinh viên ở đại học có thể được xem xét thay thế cho học phần thực tập tốt nghiệp hoặc khóa luận tốt nghiệp nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chí quy định. Tóm lại, Thuyết kiến tạo trong giáo dục cho rằng nghiên cứu khoa học của sinh viên là một hoạt động mang tính cá nhân đối với sinh viên, nó đại diện cho một trong những ý tưởng lớn trong giáo dục rằng sinh viên phải là trung tâm của hoạt động nghiên cứu khoa học, nghiên cứu khoa học là hoạt động để sinh viên chủ động, tích cực nhận thức chứ không phải là nơi để người dạy phô bày kiến thức. Ý nghĩa của nó đối với cách tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học cho sinh viên trong kỷ nguyên số là rất lớn vì nó cung cấp rất nhiều những gợi ý quan trọng như cần khẳng định lại vai trò trung tâm của sinh viên trong hoạt động nghiên cứu khoa học, xác lập mục tiêu của hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên, nâng cao năng lực liên kết học tập - nghiên cứu khoa học để giải quyết các vấn đề thực tiễn sinh động của cuộc sống… thiết nghĩ rất cần có những thảo luận chi tiết hơn để làm rõ thêm
204 tác dụng mạnh mẽ của quan điểm kiến tạo cho các hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên hiện nay.
205 Lợi thế của Gen Z trong khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo ThS. NGUYỄN THỊ DIỆU HẰNG Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Thanh niên Khởi nghiệp (BSSC) Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP. Hồ Chí Minh (YBA) Trong 30 năm qua, Việt Nam đã chuyển mình từ một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới thành một nền kinh tế có mức thu nhập trung bình, và nằm trong số ít các quốc gia đạt được đa số các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc trước năm 2015. Với sự sáng tạo của những người trẻ, đặc biệt là sinh viên Việt Nam, người dân Việt Nam hoàn toàn có lý do để lạc quan về một tương lai của đất nước và nền kinh tế số trong vòng 20 năm tới. Thách thức lớn trước làn sóng số hóa sẽ là tăng năng suất lao động để tránh “bẫy” thu nhập trung bình, đồng thời đảm bảo được tỉ lệ việc làm cao, duy trì hòa nhập và công bằng xã hội. Những thời kỳ biến động lớn như hiện tại có tác động sâu sắc tới mọi thế hệ, nhưng thế hệ trẻ sẽ là đối tượng phải chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Trong khi đó, chính thế hệ sinh viên hiện nay sẽ là những người sẽ định hình con đường mà Việt Nam cần đi để ứng phó với những thách thức và thực hiện sứ mạng của mình. Sinh viên hiện nay là thế hệ ngay từ khi sinh ra đã được tiếp xúc với sự thay đổi và chịu nhiều tác động của khoa học công nghệ, đặc biệt là internet. Chính những điều kiện kinh tế, xã hội đặc trưng trong giai đoạn này đã tạo ra cho Việt Nam một thế hệ người trẻ
206 mới, mang nhiều đặc trưng và là động lực của khởi nghiệp, của đổi mới sáng tạo. Và những đặc trưng này, có thật sự là động lực, là đòn bẩy để giúp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của Việt Nam bức phá so với khu vực và thế giới? Gen Z được mệnh danh là thế hệ “thở công nghệ - sống công nghệ - ăn công nghệ” ngay từ khi sinh ra và khác biệt hoàn toàn với gen X hay gen Y. Tại Việt Nam, gen Z có khoảng 15-16 triệu người, chiếm khoảng 25% lực lượng lao động quốc gia. Thế hệ này được mệnh danh là “công dân” của thời đại số hóa, có tư duy về kinh tế và được hy vọng là người dẫn đầu trong công cuộc xây dựng và thay đổi thế giới phát triển trong tương lai. Dưới đây là một số đặc trưng và lợi thế của Gen Z: - Có xu hướng khởi nghiệp và ứng dụng công nghệ trong cuộc sống. Với sự tiếp cận sớm với công nghệ và Internet, các thành viên thuộc thế hệ này trở thành những người tiên phong trong việc nắm bắt các trào lưu, xu hướng mới trong xã hội hiện nay và biến nó thành lợi thế so với các đối thủ cạnh tranh. Do đó, chúng ta cũng không khó hiểu khi thế hệ Gen Z này sẽ nhanh nhạy hơn với công nghệ, của các trang mạng xã hội phát triển như hiện nay, đồng thời họ cũng nhanh nhạy hơn ở mọi lĩnh vực. - Luôn tạo ra những hot trend, những sản phẩm mang tính sáng tạo cao. Đây là thế hệ tiên phong trong việc tạo nên những xu hướng trào lưu mới (hot trend). Họ dễ dàng đón nhận thông tin và dễ dàng cập nhật những điều mới mẻ từ internet hay thiết bị di động, yêu thích các nội dung mà có mang tính tương
207 tác như bình luận, livestream hay đăng story… Theo khảo sát, việc đọc báo giấy, xem tivi với thế hệ này dường như đã bị chững lại. Đặc biệt, mạng xã hội TikTok đang ngày một phát triển, là một công cụ để Gen Z tham gia sáng tạo và lan rộng cho các trend của mình. Điều này sẽ không khó nhận ra khi mà chúng ta lướt xem TikTok, các trend về du lịch, nhảy, thời trang, ăn uống… đa phần là đều xuất phát từ Gen Z. - Cá tính, tự chủ về tài chính, đó cũng là lý do Gen Z có xu hướng khởi nghiệp và làm việc độc lập hơn là làm việc cho các doanh nghiệp truyền thống: Gen Z tự tin, hiểu rõ về bản thân, luôn biết được điều mình muốn và không muốn bản thân bị giới hạn trong một khuôn khổ mà gia đình đã định hướng như ở các thể hệ trước. Gen Z thường sẽ thích khởi nghiệp hơn so với gắn bó một doanh nghiệp có sẵn. Họ thích làm việc hoặc gia nhập vào các startup hoặc các tổ chức phi chính phủ để hướng về xã hội hoàn toàn mới. - Mạnh dạn thể hiện quan điểm, động lực cho đổi mới sáng tạo: Gen Z luôn thể hiện sự thẳng thắn và không e ngại xung đột. Họ có xu hướng đưa ra ý kiến mạnh mẽ và đặt ra nhiều yêu cầu hơn so với những nhân viên thuộc thế hệ Gen Y. Đôi khi, trong các doanh nghiệp truyền thông, việc không ngại xung đột đã làm cho các thế hệ trước xem Gen Z như là một thế hệ “bất trị” “vô kỷ luật” nhưng thực sự, nếu đứng ở góc nhìn của người làm khởi nghiệp, thì việc thể hiện quan điểm, không ngại xung đột, lại là động lực mạnh mẽ cho sự đổi mới. Một ví dụ điển hình là văn hóa làm việc của Israel, trong một tập thể, khi bàn bạt hoặc đưa các giải pháp mới, họ không ngại va chạm, xung đột, mạnh dạn
208 thể hiện quan điểm và tôn trọng ý kiến trái chiều, đó cũng là lý do mà Israel có những bước nhảy thần kỳ trong khởi nghiệp, trở thành điển hình cho toàn thế giới về văn hóa và tinh thần khởi nghiệp. - Ngoại ngữ và khả năng kết nối quốc tế: như chúng ta đều biết, rào cản ngôn ngữ làm một trong những yếu tố khiến việc hợp tác quốc tế, mở rộng quy mô doanh nghiệp, startup của các thế hệ đi trước có phần chậm và khó khăn. Khác với các thế hệ trước, Gen Z có khả năng ngôn ngữ tốt, được tiếp cận với nhiều nguồn thông tin, dữ liệu quốc tế, nên thường khá tự tin và chủ động hội nhập. Đây cũng là một trong những đặc trưng quan trọng, mang lại lợi thế cho Gen Z khi tham gia khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Với những đặc trưng trên, Gen Z thật sự là một nhân tố, một lực lượng chủ lực, mang lại sự thay đổi và cực kỳ phù hợp với khởi nghiệp, với đổi mới sáng tạo. Nếu định hướng đúng, Gen Z sẽ là một trong những thế hệ mang lại nhiều đột phá nhất cho nền kinh tế Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc. _____
209 Xu hướng thông tin truyền thông hiện nay và những tác động đến sinh viên Báo Tuổi trẻ I. BỐI CẢNH: Giai đoạn hiện nay là giai đoạn phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin. Bằng chứng là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang làm thay đổi mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội, thay đổi cả cách thức con người tiếp cận và xử lý thông tin. Sau đại dịch Covid -19, từ việc ứng dụng mạng Internet để hội họp trực tuyến, làm việc từ xa, liên lạc, giao tiếp hàng ngày…câu chuyện chuyển đổi số được nhắc đến nhiều hơn, với nhiều mục tiêu, yêu cầu, cơ hội đặt ra cho lĩnh vực tuyên truyền, truyền thông. Điều này cũng là xu hướng chung gắn với truyền thông hiện nay, đặc biệt ở giới trẻ. II. THẾ HỆ TRẺ HIỆN NAY TIẾP CẬN THÔNG TIN NHƯ THẾ NÀO? 1. Giao tiếp trực tuyến Trong một báo cáo năm 2022, Viện nghiên cứu về đời sống và con người khu vực Đông Nam Á Hakuhodo (HILL ASEAN) - tổ chức nghiên cứu độc lập được thành lập tại Thái Lan - cho biết giới trẻ Việt Nam, đặc biệt là từ thế hệ 9x (tức là thế Y và Z) bị tác động nặng nề nhất từ các phương tiện mạng xã hội. Ước tính có hơn 90% người trẻ thuộc thế hệ Y và Z tham gia vào các trang mạng xã hội (trên tổng số khoảng 14,4 triệu người Việt Nam thuộc thế hệ Y và Z).
210 Nhìn tổng quan, các bạn trẻ hiện nay có xu hướng yêu thích giao tiếp trực tuyến hơn là trò chuyện trực tiếp. Họ có thói quen “dính chặt” vào các thiết bị công nghệ như điện thoại thông minh, ipad, laptop… để truy cập tìm hiểu mọi thứ bằng một cú “nhấp chuột” trên máy tính hay chạm trên màn hình điện thoại chứ rất “lười” giao tiếp thực tế. Thậm chí ngồi cùng bàn cà phê, đi chơi tán gẫu vẫn “say sưa” mỗi người một chiếc điện thoại, thay vì đối diện nhau trò chuyện. 2. Nhạy trong nắm bắt thông tin và đa dạng nguồn tin: Trưởng thành trong thời đại công nghệ nên giới trẻ khá nhạy bén trong tiếp cận, nắm bắt thông tin. Họ có nhiều mối quan hệ rộng mở, “không biên giới”. Hiện nay, thông tin trên mạng “ngồn ngộn”, cả tin chính thống lẫn “tin giả” (fake news). Cùng một thời điểm, một sự kiện hoặc một nhân vật, khi có vấn đề, nhiều bản tin, bài báo khác nhau đồng loạt xuất hiện. Thậm chí, đối với các nhân vật có độ “hot”, KOLs, sẽ càng được nhiều tờ báo mở rộng đề tài, khai thác sâu hơn, có khi kéo dài cả tuần, hai tuần lễ vẫn chưa giảm độ “nguội”. Do vậy, giới trẻ không hề bị cảm giác “đói” thông tin! Không chỉ thế, từ chính nhóm bạn trẻ, mức độ lan truyền thông tin cũng sẽ nhanh hơn với nhiều hội nhóm “mở”, “kín” khác nhau. Ngay cả giới trẻ sẽ ảnh hưởng ngược lại với người lớn nếu họ không am hiểu công nghệ, không theo kịp sự phát triển của khoa học - công nghệ thông tin, nhất là vùng có điều kiện phát triển chậm. Lúc này, người lớn có xu hướng xem con em trong nhà mình là những
211 người hiểu biết nhiều hơn, thông tin mà con em đưa ra là những thông tin chính xác. Điều này sẽ tạo hiệu ứng dây chuyền, tạo góc nhìn một chiều, thậm chí là góc nhìn sai nếu người trẻ tiếp cận và chia sẻ thông tin không chính thống, chưa kiểm chứng đến người thân của mình. 3. Thích thông tin trình bày ngắn gọn, sinh động, đa “màu sắc”, “hình ảnh”: Với đặc tính của giới trẻ, họ thích xem thông tin được trình bày ngắn gọn, súc tích, chuộng sự sinh động, đa dạng cách trình bày, hơn là theo “tông” trình bày kiểu cổ điển. Càng bắt mắt, nội dung cô đọng bao nhiêu càng hút giới trẻ bấy nhiêu. Nắm bắt “thị hiếu” này, những loại hình sản phẩm báo chí ngày nay kết hợp nhiều hình ảnh, video, clip ngắn, “đa màu sắc”. Đặc biệt cách thể hiện nội dung đề tài theo “trend” giới trẻ quan tâm. 4. Một bộ phận thiếu chiều sâu trong đánh giá, tiếp cận thông tin, mổ xẻ, phân tích các vấn đề; có xu hướng theo đám đông hơn là chính kiến bản thân Khi tiếp nhận thông tin, giới trẻ thường có xu hướng đánh giá nhanh bản chất vấn đề theo góc nhìn của cá nhân hoặc theo góc nhìn của dư luận số đông. Ít khi họ kiểm chứng, đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Tương tự, đa phần giới trẻ nhìn nhận vấn đề theo “bề nổi”, phần dễ thấy, còn chiều sâu bản chất sự việc có khi họ không quan tâm hoặc không tìm hiểu. Đồng thời, do áp lực của số đông và “nhìn” theo dư
212 luận nên đôi lúc bạn trẻ thiếu chính kiến, thiếu tĩnh tâm và thiếu độ trải nghiệm khi đánh giá vấn đề. III. TÁC ĐỘNG, ẢNH HƯỞNG: Thiếu sự giao tiếp thực tế đời thực giữa người - người dẫn đến thiếu thấu hiểu, chia sẻ, thiếu kỹ năng giải quyết tình huống hoặc kỹ năng xử lý vấn đề một cách thực tế. Từ đó dẫn đến không tích lũy được kinh nghiệm cá nhân nếu gặp phải câu chuyện, vấn đề, tình huống xảy ra và cần giải quyết. Giới trẻ sống “ảo” nhiều hơn sống thật, lâu dần không có nhu cầu tiếp xúc với người thân, bạn bè, tự “cô lập” mình trong thế giới riêng trên mạng, không hòa nhập với thế giới chung thực tế. Thông tin chưa qua kiểm duyệt, không chính thống có thể ảnh hưởng tiêu cực đến HS, SV nếu họ không được định hướng kịp thời. Dễ “theo” đám đông, thiếu bản lĩnh, khó đưa ra chính kiến cá nhân hoặc chính kiến đưa ra không đúng nếu thông tin ban đầu không chuẩn xác. IV. GIẢI PHÁP NÀO CHO CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN, TẬP HỢP THANH NIÊN? Xu hướng chung của các bạn trẻ là mong muốn được tiếp cận những nguồn thông tin đa dạng, chính thống về các vấn đề trong xã hội hiện nay. Do vậy, giải pháp cho vấn đề này có thể rút gọn trong 3T: - Tham gia: Người lớn (phụ huynh, giáo viên), người làm công tác tuyên truyền, tập hợp thanh niên ít nhất phải tham gia vào mạng xã hội để nắm bắt được bạn trẻ đang làm gì, nghĩ gì, quan điểm như thế nào trên
213 đó,… Người lớn không thể cứ mãi tư duy rằng mạng xã hội là thế giới ảo không nên tham gia trong khi 90% người trẻ lại đang sử dụng - Trau dồi: Cần thiết có những bài giảng, chuyên đề, lớp tập huấn hay những mẹo nhỏ (tips) giúp bạn trẻ biết cách xác định đâu là nguồn tin chính thống, đâu là tin giả,… Để làm được điều này chính người lớn và cán bộ Đoàn Hội các cấp cũng phải tự trau dồi, cập nhật các thông tin chính trị xã hội đa chiều,… Có thể tổ chức các buổi, các cuộc thi tranh biện, phản biện về các đề tài nổi bật mà người trẻ quan tâm. - Thấu hiểu: Người lớn, người làm công tác tuyên truyền, tập hợp thanh niên phải hiểu được những đặc điểm rất khác biệt của thế hệ Y, Z từ đó thay đổi cách tuyên truyền, giáo dục, tập hợp thanh niên phù hợp. Không thể cứ làm theo những cách cũ mà bỏ quên xu hướng tiếp cận thông tin từ mạng xã hội của người trẻ. Phải thấu hiểu để có thể tổ chức các chương trình, hoạt động “đúng” nhu cầu, tâm lý của bạn trẻ thì họ mới chấp nhận và nhiệt tình tham gia. _____
214
215 Các giải pháp tư vấn, đồng hành, hỗ trợ sinh viên trong giai đoạn hiện nay Trung tâm Hỗ trợ học sinh, sinh viên TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh là đầu tàu của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của cả nước, là nơi hội tụ thu hút đầu tư của nhiều doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế trong và ngoài nước. Hệ thống giáo dục phát triển đa dạng và toàn diện với hơn 200 trường Đại học, Học viện, Cao đẳng, thành phố thu hút khoảng 600.000 sinh viên tại thành phố và từ các tỉnh. Với một đô thị sầm uất, nhịp sống sôi nổi, nhộn nhịp, đây cũng là nơi hội tụ nhiều cơ hội học tập, trải nghiệm và phát triển nghề nghiệp của bạn trẻ. Sinh viên thành phố hiện nay rất năng động sáng tạo, tiếp cận, hội nhập và thích ứng rất nhanh với lối sống công nghệ. Bằng tinh thần chủ động, ham học hỏi, đặc điểm tính cách độc lập, cạnh tranh, sinh viên luôn là lực lượng đón đầu tri thức, bắt nhịp thế giới, tạo ra xu hướng phát triển mới của giới trẻ hiện đại, năng động trong tư duy, nhận thức và sáng tạo, bản lĩnh trong hành động. Bên cạnh những ưu điểm đó, các bạn trẻ còn mang những áp lực về hạn chế trong tương tác thực tế, thiếu ý chí, nghị lực vượt khó, làm chủ bản thân; áp lực thiếu kỹ năng thực hành xã hội, nhiều bạn trẻ giỏi trong làm việc độc lập nhưng gặp khó khăn trong làm việc nhóm, giải quyết vấn đề hoặc ra quyết định quan trọng. Bên cạnh đó, sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ cũng đáng lo ngại, áp lực tâm lý với đồng trang lứa và những “nỗi sợ”
216 trong tiến trình bắt nhịp tốc độ phát triển nhanh của thời đại. Phần lớn sinh viên thành phố có nhiều cơ hội việc làm sau tốt nghiệp, phát triển bản thân nhờ vào môi trường năng động. Tuy nhiên, thách thức lớn với thế hệ trẻ về phát triển năng lực đáp ứng yêu cầu cao của doanh nghiệp, áp lực cạnh tranh với cơ hội việc làm hấp dẫn; thách thức thiếu định hướng tương lai, thiếu kiến thức, kinh nghiệm và “người thầy” hỗ trợ các bạn lựa chọn cơ hội, phát triển bản thân trong tương lai. Chúng ta có nhiều sân chơi để sinh viên thể hiện năng lực, phát triển bản thân. Tuy nhiên, các hoạt động phong trào chỉ dừng lại ở đó, chưa có “cánh tay nối dài” giúp các sinh viên tiếp cận được những cơ hội phù hợp với bản thân để chinh phục nghề nghiệp hoặc phát huy thế mạnh, cống hiến cho cộng đồng. Trung tâm Hỗ trợ học sinh, sinh viên Thành phố, với nhiệm vụ chính trị đồng hành cùng sinh viên thành phố trong đời sống vật vất, tinh thần và hỗ trợ học tập, qua thực tế tổ chức hoạt động, đơn vị đã triển khai nhiều giải pháp hiệu quả nhằm tiếp cận, tư vấn, đồng hành, hỗ trợ sinh viên thành phố. Nhằm nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động, đơn vị đề xuất các giải pháp cụ thể sau: Thứ nhất, giải pháp về tạo hành lang cho cơ chế, chủ trương, chính sách về công tác hỗ trợ sinh viên. Bên cạnh chính sách về miễn giảm học phí đối với sinh viên được hưởng ưu đãi về giáo dục, hỗ trợ sinh viên tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi thông qua ngân hàng chính sách, các ngân hàng thương mại theo hình thức xã hội hóa, chúng ta chưa đẩy mạnh những chính sách hỗ trợ sinh viên tiếp cận cơ hội nghề nghiệp phù hợp,
217 phát triển khoa học công nghệ phù hợp với tiến trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Theo đó, cần có chủ trương phát triển bộ máy làm công tác tư vấn, đồng hành, hỗ trợ sinh viên tại trường học và cấp thành phố nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn, đồng hành, hỗ trợ sinh viên. Nội dung hoạt động đáp ứng sinh viên về các nhu cầu nhà trọ, việc làm thêm, trang bị kỹ năng thực hành xã hội, làm kênh kết nối, hỗ trợ sinh viên, nhân lực trẻ thuận lợi kết nối, phát triển phù hợp với thực tế nhu cầu doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nâng cao vai trò của tổ chức Hội – Đoàn tại địa phương, trường học nhằm lồng ghép, phát triển nội dung hỗ trợ sinh trong công tác Hội và phong trào sinh viên. Thứ hai, giải pháp về nhân sự làm công tác hỗ trợ sinh viên và bộ máy. Hiện nay, nhân lực thực hiện công tác hỗ trợ sinh viên ở các trường chưa đồng bộ và ổn định lâu dài. Một số trường quan tâm đến công tác hỗ trợ sinh viên, có bổ nhiệm nhân sự phụ trách đã mang đến những hiệu quả nhất định trong việc kết nối với Trung tâm Hỗ trợ học sinh, sinh viên Thành phố và cầu nối quan hệ doanh nghiệp. Một số trường khác sử dụng nhân sự kiêm nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn trực tiếp nội dung hỗ trợ sinh viên từ phòng công tác sinh viên đối với tổ chức Đoàn – Hội trường, hoặc một số trường có xây dựng Trung tâm Hỗ trợ Sinh viên trường tổ chức hoạt động bài bản, tuy nhiên vấn đề nhân sự chưa được quan tâm đúng mức, đa số cơ cấu nhân sự là sinh viên hoặc cán bộ Hội Sinh viên kiêm nhiệm. Do đó, để công tác tư vấn, đồng hành, hỗ trợ sinh viên và quan hệ doanh nghiệp tại trường và cấp thành phố được chất lượng, hiệu quả, chúng ta phải xác lập nhân sự làm
218 công tác này là yếu tố quan trọng, mang tính ổn định và chú trọng nhân sự phải là người có tâm và có tầm, có tư duy chiến lược và nắm bắt tình hình sinh viên và xây dựng chương trình, hoạt động đáp ứng được nhu cầu hỗ trợ sinh viên tại trường. Thứ ba, giải pháp về tăng cường sự chủ động và phát huy ý tưởng của sinh phù hợp. Trong công tác hỗ trợ sinh viên, lực lượng sinh viên phải là nòng cốt, chúng tôi mời sinh viên tham gia trong tất cả các công tác tổ chức chương trình, hoạt động tại đơn vị. Qua đó, phát huy ý tưởng của sinh viên trong việc xây dựng kế hoạch thực hiện phù hợp với nhu cầu của các bạn, sinh viên được tham gia các khâu vận hành chương trình, nắm bắt và thực hiện từng nhiệm vụ cụ thể; rèn luyện cho sinh viên tính tự lập, tự chủ trong tổ chức công việc, trải nghiệm thực tế công việc và xem đây là hoạt động kiến tập, rèn luyện kỹ năng phát triển bản thân. Trung tâm tổ chức, triển khai các sân chơi mang tính huy động ý tưởng, phát huy năng lực sáng tạo của sinh viên như: cuộc thi Hùng biện tiếng Anh, cuộc thi Thiết kế bao bì ứng dụng, cuộc thi Tìm hiểu Tài chính chứng khoán, sân chơi Ngày hội Sinh viên với Ngoại ngữ,… với các nội dung tìm kiếm tài năng sinh viên, phát huy năng lực và kết nối cơ hội về nghề nghiệp, việc làm tương lai với các sinh viên tài năng. Thứ tư, kết nối, cộng hưởng các nguồn lực xã hội hóa chương trình, hoạt động hỗ trợ học sinh, sinh viên. Trung tâm kết nối với nhiều đơn vị doanh nghiệp thông qua các chương trình hoạt động hỗ trợ sinh viên như: bảo trợ học bổng học tập, tổ chức chương trình Chuyến xe mùa xuân, Họp mặt sinh viên đón Tết xa
219 nhà, tham quan thực tế doanh nghiệp, trang bị kỹ năng thực hành xã hội thông qua các chuyên đề, hội thảo, workshop tìm hiểu kiến thức, trang bị kỹ năng, khám phá ngành nghề, định hình lối sống văn minh, văn hóa ở môi trường học đường hoặc trên mạng xã hội. Phát huy giá trị tổ chức hoạt động xã hội mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, lan tỏa hình ảnh tốt đẹp doanh nghiệp đến sinh viên và xã hội. Thứ năm, giải pháp lan tỏa giá trị sống tốt đẹp của sinh viên từ các chương trình tuyên dương Thông qua các hoạt động tuyên dương, nêu gương sinh viên xuất sắc như chương trình Vinh danh thủ khoa, sinh viên đạt giải cao trong các cuộc thi học thuật, cuộc thi tìm kiếm tài năng, các sinh viên tình nguyện tiêu biểu, xuất sắc, đơn vị tổ chức các buổi khảo sát nắm bắt tư tưởng, nguyện vọng của sinh viên, lấy ý kiến đóng góp của sinh viên về áp dụng chính sách về phát triển vùng, Đề án 01 của Thành ủy về hỗ trợ, phát triển tài năng trẻ và lãnh đạo tương lai của Thành phố Hồ Chí Minh. Phát hiện, tuyên dương gương sáng sinh viên và xem đây là các hạt nhân lan tỏa thông điệp tốt đẹp từ những giá trị hình mẫu sinh viên tiêu biểu trong học tập và cuộc sống thông qua các kênh thông tin tuyên truyền phổ biến. Thứ sáu, các giải pháp hỗ trợ sinh viên khó khăn, theo dõi định hướng và phát triển năng lực sinh viên Chương trình học bổng khuyến học đã được đơn vị phát triển thành nội dung trọng tâm hỗ trợ sinh viên mỗi năm học với giải pháp tăng cường bảo trợ sinh viên khó khăn, học giỏi, rèn luyện tốt. Cùng doanh nghiệp, mạnh thường quân tài trợ học bổng xây dựng các nội
220 dung phát triển năng lực sinh viên như: đào tạo kỹ năng nghề nghiệp việc làm, tăng cường kiến thức, nghiệp vụ tiếng Anh, Tin học của chương trình PowerOn, đào tạo năng lực quản lý dự án, phát triển tư duy về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững và tạo cơ hội cho sinh viên được giao lưu quốc tế thông qua hoạt động trải nghiệm ở nước ngoài của chương trình SCG Sharing The Dream. Kết quả, các chương trình học bổng đã phát triển một nhóm sinh viên tài năng, đầy đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng được nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao của cả khu vực công và khu vực tư nhân. Như vậy, để công tác tư vấn, đồng hành, hỗ trợ sinh viên được nâng chất, sự tham gia của các cấp có thẩm quyền trong việc tạo điều kiện về cơ chế, chủ trương, chính sách đối với công tác hỗ trợ sinh viên; tập trung xây dựng bộ máy, hệ thống nhân sự làm công tác hỗ trợ sinh viên thành phố đồng bộ từ trường học đến cấp thành, có sự liên thông, liên tục kết nối để giao thoa, cộng hưởng các nội dung triển khai, phối hợp tổ chức chương trình, hoạt động tư vấn, đồng hành, hỗ trợ sinh viên trên toàn thành phố. Song song với đó, tổ chức Hội Sinh viên từ cấp Thành phố đến cơ sở phải là đơn vị theo dõi, định hướng và tạo nền tảng, môi trường để phối hợp tổ chức các nội dung tư vấn, đồng hành, hỗ trợ sinh viên phù hợp với từng đối tượng sinh viên trường, từng lớp lang sinh viên giai đoạn nhập học đến khi tốt nghiệp. Tính đồng bộ, hệ thống và liên thông này sẽ giúp sinh viên gia tăng niềm tin về sự đồng hành của Hội Sinh viên, bộ phận làm công tác hỗ trợ sinh viên tại trường và cấp thành. Từ niềm tin đó, chúng ta
221 thuận lợi trong việc kết nối sinh viên tham gia đóng góp và song hành thực hiện các nội dung tư vấn, đồng hành, hỗ trợ sinh viên, gia tăng tính hiệu quả, thiết thực cho từng chương trình, hoạt động.
222
223 Công tác bồi dưỡng, tập huấn cán bộ Hội Sinh viên tại Thành phố Hồ Chí Minh Trường Đoàn Lý Tự Trọng 1. Mở đầu Sinh viên là nguồn lực đông đảo, năng động, sáng tạo và đầy nhiệt huyết, tuy nhiên cũng là nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi các sự thay đổi của đời sống xã hội. Toàn Thành phố hiện có 61 trường có tổ chức Hội sinh viên (HSV), có hơn 900 cán bộ HSV cấp trường và gần 46.000 cán bộ HSV cấp cơ sở, đội ngũ cán bộ HSV chính là cầu nối giữa nhà trường và sinh viên, giữ vai trò quan trọng trong việc tư vấn, hỗ trợ, định hướng và tổ chức các hoạt động sinh viên, góp phần nâng cao kiến thức, thái độ, kỹ năng của sinh viên để trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai. Để có thể thực hiện tốt vai trò của mình, đội ngũ cán bộ HSV càng cần phải được đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ một cách bài bản và khoa học. Để làm được điều đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ HSV cần có sự tham gia, phối hợp nhịp nhàng và hiệu quả giữa Ban Giám hiệu các trường và Hội sinh viên thành phố cũng như sự chủ động của cán bộ Hội cấp trường. Tại TP. Hồ Chí Minh, Trường Đoàn Lý Tự Trọng là đơn vị được Thành Đoàn - Hội Sinh viên Việt Nam Thành phố giao nhiệm vụ trực tiếp thực hiện các chương trình đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cán bộ Đoàn - Hội - Đội cấp Thành và cung cấp báo cáo viên tham
224 gia các chương trình bồi dưỡng, tập huấn cho các cơ sở Hội. Với vai trò và nhiệm vụ của mình, Trường Đoàn nhận định thực trạng và đưa ra một số giải pháp trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cán bộ Hội trong giai đoạn sắp tới. 2. Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cán bộ Hội Sinh viên tại TP. Hồ Chí Minh Tính từ năm 01/2020 đến tháng 10/2023, Ban Thư ký Hội Sinh viên Việt Nam TP. Hồ Chí Minh và Trường Đoàn Lý Tự Trọng đã tổ chức 08 lớp bồi dưỡng, tập huấn cán bộ HSV cấp trường với sự tham gia của 1547 lượt cán bộ. Tại các trường, từ năm 2020 đến nay, qua các số liệu cho thấy có 18.044 chương trình tập huấn được tổ chức với 85.116 lượt cán bộ Hội các cấp được tập huấn. Với đặc tính dễ thay đổi nhân sự của trong công tác Hội Sinh viên (do sinh viên học từ 03 năm đến 6 năm) và qua số liệu hiện tại, có thể nhận định rằng số lượng cán bộ được bồi dưỡng, tập huấn vẫn còn ít so với tổng số cán bộ. Hiện nay, tại TP. Hồ Chí Minh, công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cán bộ Hội Sinh viên (HSV) tại các trường Đại học, Cao đẳng đã được triển khai tương đối đồng bộ với các nhóm đối tượng bao gồm: * Đối với cán bộ HSV Việt Nam cấp trường: thường xuyên được tham gia các chương trình bồi dưỡng tập huấn hàng năm theo kế hoạch phối hợp giữa Hội Sinh viên Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đoàn Lý Tự Trọng. Nội dung bồi dưỡng tập huấn thường tập trung vào giải pháp triển khai thực
225 hiện các chủ trương, chương trình, đề án lớn của HSV Việt Nam, của Thành phố, của HSV Thành phố và trang bị các kỹ năng dành cho thường trực HSV trường như: lãnh đạo quản lý, làm việc nhóm… * Đối với cán bộ HSV cấp Liên chi hội, Câu lạc bộ - Đội - Nhóm: thường xuyên được tham gia các chương trình bồi dưỡng tập huấn, các buổi sinh hoạt chuyên đề theo kế hoạch của HSV trường, Phòng Công tác sinh viên. Nội dung bồi dưỡng tập huấn thường tập trung vào các kỹ năng cụ thể trong công tác như: Kỹ năng tổ chức sự kiện, kỹ năng gây quỹ, kỹ năng tư vấn tâm lý... Nhìn chung, công tác đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ Hội Sinh viên Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh thời gian qua đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục: Thứ nhất, về nội dung chương trình: Một số nội dung đào tạo chưa theo kịp với thực tiễn công tác của HSV các cấp. Tuy nhiên theo góc độ ngược lại, một số nội dung bồi dưỡng, tập huấn của các đơn vị lại chủ yếu mang tính xu hướng, chưa bám theo những vấn đề mang tính chiến lược, chưa mang tính định hướng lâu dài cho công tác Hội Sinh viên. Thứ hai, về phương pháp: Phương pháp giảng dạy chủ yếu vẫn là học tập thông qua các lớp trực tiếp, còn hạn chế về tổ chức thảo luận, chưa thực sự phát huy công nghệ vào trong hoạt động bồi dưỡng, tập huấn. Thứ ba, về đội ngũ giảng viên: Một số giảng viên chưa kinh qua công tác Hội Sinh viên nên chủ yếu là trao đổi lý thuyết chung, chưa truyền đạt được những kinh nghiệm thực tiễn cho học viên. Có trường hợp báo
226 cáo viên do một số đơn vị mời có những nội dung chưa chuẩn xác liên quan đến công tác Hội và phong trào Sinh viên. Thứ tư, về tài liệu học tập: Việc cung cấp tài liệu học tập cho học viên còn hạn chế, phần lớn vẫn dựa vào slide bài giảng của giảng viên. Chưa có giáo trình cụ thể để cán bộ Hội Sinh viên áp dụng rộng rãi đến các cơ sở Hội. 3. Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Hội Sinh viên tại TP. Hồ Chí Minh Trên cơ sở đánh giá thực trạng, để nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Hội Sinh viên tại TP. Hồ Chí Minh, cần tập trung thực hiện các giải pháp sau: Một là, về nội dung chương trình: Hội Sinh viên Việt Nam Thành phố cần phối hợp với Trường Đoàn Lý Tự Trọng nghiên cứu, xây dựng khung chương trình đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn dành cho các nhóm đối tượng cán bộ Hội Sinh viên. Cán bộ Hội Sinh viên ở mỗi cấp, mỗi năm học, mỗi khối ngành cần được cập nhật các kiến thức mới liên quan đến công tác Hội Sinh viên như: công tác chính trị sinh viên, kỹ năng xây dựng và triển khai dự án xã hội, ứng dụng hiệu quả các công nghệ mới vào công tác... Hai là, về phương pháp: Các chương trình đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cần tăng cường tỷ lệ thực hành, thảo luận và làm việc nhóm, tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế để học viên vận dụng kiến thức. Sử dụng nhiều hình thức học tập tích cực, khuyến
227 khích học viên chủ động, sáng tạo trong quá trình học tập. Ứng dụng công nghệ thông tin, đa phương tiện trong giảng dạy và học tập. Đa dạng và sáng tạo hơn trong hình thức và phương pháp tổ chức như: trại huấn luyện, du lịch đào tạo, các chuyến thực tập tại các đơn vị phù hợp... Ba là, về đội ngũ giảng viên: Các đơn vị cần mời nhiều giảng viên là cán bộ HSV hoặc cựu cán bộ HSV có uy tín, kinh nghiệm thực tiễn phong phú về chia sẻ kinh nghiệm. Khuyến khích giảng viên nghiên cứu, cập nhật các xu hướng, kiến thức mới về công tác Hội Sinh viên. Hội Sinh viên Việt Nam Thành phố và Trường Đoàn Lý Tự Trọng cần xây dựng một đội ngũ các chuyên gia, giảng viên nhiệt huyết, phù hợp và có thể thành lập Câu lạc bộ Báo cáo viên của Hội Sinh viên, để qua đó cùng chia sẻ, trao đổi về phương pháp chuyên môn và thống nhất định hướng trong công tác đào tạo, bồi dưỡng tập huấn. Bốn là, về tài liệu học tập: Cần xây dựng các bộ tài liệu giảng dạy, giáo trình chuyên sâu về cả kiến thức, thái độ, kỹ năng dành cho cán bộ Hội Sinh viên các cấp. Xây dựng ngân hàng câu hỏi, bài tập thực hành để học viên ôn luyện. Cung cấp tài liệu điện tử để học viên tiện tra cứu. Bên cạnh đó, định kỳ Hội Sinh viên cần cập nhật và triển các tài liệu tham khảo để cơ sở có thể chủ động tổ chức nghiên cứu, học tập. Với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp trên, chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Hội Sinh viên tại TP. Hồ Chí Minh sẽ được nâng cao, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ Hội Sinh viên đáp ứng tốt hơn yêu cầu công tác trong tình hình mới.
228 4. Kết luận Như Bác Hồ kính yêu đã từng dạy: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”. Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Hội Sinh viên có vai trò hết sức quan trọng, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ Hội Sinh viên có phẩm chất đạo đức, năng lực và uy tín cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác Hội Sinh viên. Đây chính là yếu tố then chốt quyết định chất lượng và hiệu quả hoạt động của tổ chức Hội Sinh viên Việt Nam các trường. Có thể khẳng định rằng, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Hội Sinh viên đang đứng trước nhiều thách thức mới đòi hỏi phải không ngừng đổi mới và nâng cao chất lượng để đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của công tác Hội Sinh viên. Đây chính là nhiệm vụ mang tính chiến lược lâu dài, liên quan đến sự phát triển bền vững của công tác Hội Sinh viên nói riêng và phong trào sinh viên nói chung trong thời đại mới. Do đó, cần có sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của cấp ủy, Ban Giám hiệu các trường; sự nỗ lực, phấn đấu không ngừng của đội ngũ cán bộ Hội Sinh viên cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan để đưa công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Hội Sinh viên lên tầm cao mới, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. ______
229 Các hoạt động giúp sinh viên Việt Nam kết nối, hội nhập quốc tế, và gắn kết, định hướng du học sinh Việt Nam tại nước ngoài tham gia các hoạt động hướng về tổ quốc và một số gợi ý cho Hội Sinh viên Việt Nam TP. Hồ Chí Minh Đồng chí HUỲNH TẤN ĐẠT Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam tại Ốt-xtrây-li-a I. Đặt vấn đề/ thực trạng: Một số rào cản lớn cho học sinh, sinh viên Việt Nam trong việc đi du học nói riêng và trong hội nhập quốc tế nói chung bao gồm rào cản ngôn ngữ, rào cản về tài chính, sự khác biệt trong văn hoá xã hội và sự thiếu thông tin tư vấn hỗ trợ cũng như giúp đỡ từ những người đi trước hoặc những người có kinh nghiệm. Những rào cản này gây khó khăn cho các bạn trong giao tiếp, trong việc tham gia, tiếp cận được với môi trường quốc tế, và nếu tiếp cận được thì vẫn gặp khó khăn trong việc hoà nhập, tiếp thu, trao đổi văn hoá, kiến thức. Và kết quả là các bạn sinh viên sẽ mất đi cơ hội tiếp cận quốc tế, cơ hội du học từ đó vô hình chung làm suy giảm khả năng hội nhập của sinh viên Việt Nam nói chung. Về chiều ngược lại, việc có cơ hội được tham gia các hoạt động có ý nghĩa, hướng về tổ quốc đang là một trong những mong muốn chung của du học sinh Việt Nam tại Ốt-xtrây-li-a. Khoảng cách địa lý giữa Việt Nam và Ốtxtrây-li-a không quá xa- chỉ 8 giờ bay, nên hàng năm số lượng các bạn du học sinh Ốt-xtrây-li-a về Việt Nam thăm gia đình, nghỉ hè, và ăn Tết là khá nhiều. Tuy nhiên vào dịp này, các bạn vẫn chưa có cơ hội được biết và tham gia
230 nhiều vào các hoạt động, chiến dịch cộng đồng ý nghĩa tổ chức bởi các đoàn thể tại Việt Nam. Đó là 2 vấn đề mà tôi muốn đưa ra trình bày trong tham luận hôm nay. II. Nội dung thực hiện và kết quả đạt được Để phần nào giải quyết vấn đề về hội nhập quốc tế của sinh viên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam tại Ốtxtrây-li-a đã triển khai một số hoạt động, mô hình tiêu biểu như: 1. Cuộc thi kiểm tra năng lực tiếng anh “PTE-Test your English”: phối hợp cùng tập đoàn Pearson và công ty PTE Magic phổ cập về chứng chỉ tiếng Anh PTE nay đã được các trường Đại học lớn tại Úc và Anh công nhận là một chứng chỉ chính thống, có thể thay thế IELTS. Cuộc thi giúp cho các bạn sinh viên Việt Nam hiểu về chứng chỉ này, đồng thời xác định được năng lực tiếng Anh của mình đang ở đâu, cần cải thiện ở điểm nào từ đó có mục tiêu cụ thể để rèn luyện, học tập. Cuộc thi thu hút hơn 800 thí sinh trong nước dự thi và có gần 200 bạn đạt chuẩn đào tạo chuyên sâu. 2. Ngày hội thông tin du học, học bổng Ốt-xtrâyli-a tổ chức tại các trường THPT trên địa bàn TP.HCM, Thành phố Hà Nội, phối hợp với các trường Đại học hàng đầu của Ốt-xtrây-li-a và các cơ quan đoàn thể tại Việt Nam chia sẻ thông tin về đời sống du học, chính sách học bổng Ốt-xtrây-li-a mới nhất cho các bạn học sinh tại các trường này nhằm cung cấp kiến thức cần thiết, giải đáp băn khoăn, thắc mắc, vấn đề của các bạn sinh viên khi đang quyết định đi du học. Từ đó là tạo ra hành trang cho các bạn trong quá trình hội nhập quốc
231 tế. Mỗi chương trình thu hút được 300-500 sinh viên Việt Nam tham dự, và có sự hiện diện của top 8 trường Đại học hàng đầu của Ốt-xtrây-li-a. 3. Phối hợp với các cơ quan, tổ chức Ốt-xtrây-li-a như Thương vụ Austrade thuộc Đại sứ quán Úc tại Việt Nam triển khai dự án “ShinewithỐt-xtrây-li-a” để các bạn du học sinh có thể quay lại những đoạn clip về cuộc sống du học của mình tại xứ sở chuột túi nhằm chia sẻ thực tế nhất về đời sống tại Úc cũng như những nét văn hoá đặc trưng của Úc tới các bạn sinh viên Việt Nam. Sự kiện đã thu hút được hơn 100 video ngắn từ du học sinh các tiểu bang và có hơn 10.000 lượt tiếp cận, tương tác trên các kênh mạng xã hội. 4. Hội cũng đã triển khai mô hình, mạng lưới chia sẻ thông tin giữa Hội sinh viên và các đại diện của các trường Đại học hàng đầu tại Ốt-xtrây-li-a. Cụ thể vào đầu mỗi kỳ học, trường sẽ giới thiệu sinh viên Việt Nam có nhu cầu tìm kiếm, tham gia cộng đồng du học sinh cho Hội Sinh viên, từ đó Hội có thể kết nạp và tăng số lượng Hội viên. Ngược lại, Hội Sinh viên sẽ giới thiệu cho trường các du học sinh tiềm năng, hoặc học sinh sinh viên có mong muốn tìm hiểu về ngành học, du học Úc nói chung cho các Trường Đại học Úc. Đối với các hoạt động định hướng, tạo điều kiện cho du học sinh đóng góp cho tổ quốc, Hội Sinh viên Việt Nam tại Ốt-xtrây-li-a đã tổ chức một số chiến dịch như: 1. Chiến dịch “Hướng về miền Trung” nhằm gây quỹ quyên góp đồng bào chịu lũ lụt với tổng số tiền quyên góp hơn 98.674.000 đồng chuyển về Trung ương Mặt trận Tổ quốc tỉnh Thừa Thiên Huế.
232 2. Kêu gọi quyên góp ủng hộ gây quỹ vaccine Việt Nam, kết quả nhận được hơn 5.000 đô la Úc quyên góp sau nửa tháng kêu gọi. Sau đó, Hội đã phối hợp cùng Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh ủng hộ nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh gặp khó khăn và chịu ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 tại Thành phố Hồ Chí Minh với số tiền 100.000.000 đồng 3. Hội đã phối hợp cùng Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp tặng quà, khám bệnh và phát thuốc miễn phí cho 400 lượt bà con có hoàn cảnh khó khăn tại Huyện đảo Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh, sau đó tiếp tục triển khai tặng quà, khám bệnh và phát thuốc miễn phí cho 200 lượt bà con có hoàn cảnh khó khăn tại thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định. III. Một số đề xuất, gợi ý đối với Hội Sinh viên Thành phố: 1. Kết nối, tạo điều kiện cho hội sinh viên ngoài nước triển khai các hoạt động, chương trình mang tính chất cung cấp thông tin, tăng cường kỹ năng tiếng Anh cũng như hỗ trợ sinh viên Việt Nam hội nhập quốc tế. Ví dụ như các hoạt động đã báo cáo như “Cuộc thi tiếng Anh PTE”, “Ngày hội học bổng”, “chương trình ShinewithỐt-xtrây-li-a”, … 2. Chủ trương cho các Chi đoàn, Chi hội, Câu lạc bộ - Đội - Nhóm tích cực hỗ trợ truyền thông các chương trình liên quan đến tăng cường hội nhập quốc tế của hội sinh viên ngoài nước đến các đối tượng học sinh sinh viên tại Việt Nam. 3. Giới thiệu các hội nhóm sinh viên ngoài nước, và đầu mối liên lạc của hội sinh viên ngoài nước cho
233 học sinh sinh viên THPT và Đại học trên địa bàn TP.HCM để các bạn có thể tham khảo, tìm hiểu hoặc tham gia bất cứ khi nào các bạn có nhu cầu. 4. Thông tin và kêu gọi sinh viên Việt Nam tại nước ngoài cùng tham dự các chiến dịch, chương trình tình nguyện trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh như chiến dịch “Mùa hè xanh”, chiến dịch “Xuân tình nguyện”,… 5. Khen thưởng, đề xuất khen thưởng ghi nhận sự đóng góp của các tập thể, các nhân ở ngoài nước trong việc tích cực tham gia vào các hoạt động cộng đồng, hướng về tổ quốc nhằm tạo thêm động lực cho cộng đồng thanh niên sinh viên Việt Nam ở nước ngoài đóng góp cho quê hương, đất nước; 6. Tạo ra một kênh chính thống để giới thiệu các du học sinh ưu tú ở nước ngoài tham gia công tác, đóng góp tại các cơ quan đoàn thể tại Việt Nam. ____
234
235 Giải pháp nâng cao kỹ năng sử dụng ngoại ngữ cho sinh viên thông qua các hoạt động phối hợp của Hội Sinh viên Việt Nam TP. Hồ Chí Minh và WESET English Center WESET English Center Với xu thế hội nhập và toàn cầu hóa, Tiếng Anh được coi là ngôn ngữ phổ biến nhất thế giới khi mà có gần 60 quốc gia sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữ chính, bên cạnh tiếng mẹ đẻ và gần 100 quốc gia sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai. Bên cạnh đó, Tiếng Anh không còn là yếu tố “cộng điểm” mà là tiêu chí quan tâm hàng đầu của cộng đồng, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong thành công của nhiều cá nhân và doanh nghiệp trên hành trình trở thành công dân toàn cầu. Việc học và nâng cao kỹ năng sử dụng tiếng Anh được coi là kỹ năng cần thiết số 1 của giới trẻ Việt Nam trong thời đại ngày nay. Chính vì vậy, trong nhiệm kỳ 2020 - 2023, Hội Sinh viên Việt Nam TP. Hồ Chí Minh đã thực hiện nhiều mô hình nâng cao kỹ năng sử dụng ngoại ngữ đồng thời thực hiện đề án “Hỗ trợ nâng cao trình độ ngoại ngữ cho sinh viên thành phố”, một trong những giải pháp trọng tâm của mô hình này chính là các hoạt động phối hợp với Công ty TNHH WESET English Center. 1. Bối cảnh triển khai giải pháp Ngoại ngữ có vai trò quan trọng đến vậy, yêu cầu của xã hội đặt ra về khả năng ngoại ngữ cho những người trẻ tuổi cũng rất cao, nhưng thực trạng về năng
236 lực ngoại ngữ của sinh viên hiện nay lại chưa đáp ứng được yêu cầu đó. Ngày 15/11/2022, Tổ chức Giáo dục Quốc tế EF Education First phát hành ấn bản năm 2022 của Chỉ số thông thạo tiếng Anh EF (EF EPI), phân tích dữ liệu từ 2.1 triệu người nói tiếng Anh không phải là bản ngữ ở 111 quốc gia và khu vực.Theo đó, Việt Nam lên vị trí thứ 60 trên tổng số 111 trong bảng xếp hạng và cũng là thứ hạng rất tiến bộ so với những năm trước đó như năm 2021 đứng vị trí thứ 66/112 và năm 2020 với vị trí 65/10019. Điều này có nghĩa là khả năng sử dụng tiếng anh của người Việt, đặc biệt là giới trẻ - thế hệ được đầu tư học ngoại ngữ so với thế hệ trước, nằm ở mức trung bình so với thế giới. Một khảo sát được thực hiện tại TP. Hồ Chí Minh cho thấy điểm bình quân sinh viên năm nhất dao động ở mức 220-245/990 điểm TOEIC, và với mức điểm này sinh viên cần khoảng 360 giờ đào tạo (480 tiết) để đạt được 450-500 điểm TOEIC - mức điểm mà rất nhiều doanh nghiệp đang coi là mức tối thiểu để họ chấp nhận hồ sơ. Đặc biệt trong thời đại toàn cầu hóa, khi mà các doanh nghiệp nước ngoài đang tăng lên nhiều thì những đòi hỏi về nhân lực có khả năng về ngoại ngữ lại càng cao hơn. Thực tế khả năng giao tiếp bằng tiếng anh đang là một rào cản lớn của giới sinh viên Việt Nam, nhiều sinh viên khi xin việc làm đều không đáp ứng 19 https://moet.gov.vn/giaoducquocdan/day-va-hoc-ngoai-ngu/Pages/tintuc.aspx?ItemID=7620
237 được yêu cầu về kỹ năng sử dụng tiếng anh mà các doanh nghiệp, cơ quan đặt ra20 . Điều này đặt ra yêu cầu đối với tổ chức Hội trong việc triển khai các hoạt động hỗ trợ nâng cao năng lực ngoại ngữ cho sinh viên. Hội sinh viên có vai trò định trò định hướng sinh viên trong việc xây dựng kế hoạch học tập ngoại ngữ, định hướng cho sinh viên đưa ra một kế hoạch học tập phù hợp và có tính khoa học, xác định mục tiêu học ngoại ngữ để sử dụng lâu dài và hiệu quả chứ không phải chỉ để đạt mục tiêu ngắn hạn. Để làm được điều này, việc kết nối, phối hợp triển khai các hoạt động giữa Hội Sinh viên và các doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực giáo dục ngoại ngữ là vô cùng quan trọng. Nhận thức được vấn đề này, bắt đầu từ năm 2019, Hội Sinh viên Việt Nam TP. Hồ Chí Minh cùng WESET English Center đã phối hợp thực hiện nhiều chương trình nâng cao năng lực ngoại ngữ cho sinh viên toàn thành. WESET là trung tâm ngoại ngữ được thành lập từ năm 2016, áp dụng mô hình dạy tiếng Anh kiểu mới, lấy lợi ích lâu dài của học viên làm trọng tâm: học tiếng Anh không chỉ để thi lấy chứng chỉ bổ sung vào hồ sơ du học, xin việc mà còn để sử dụng tiếng Anh thành thạo như ngôn ngữ thứ 2, sẵn sàng hòa nhập môi trường quốc tế. Dựa trên giá trị cốt lõi đó, các khóa IELTS và Giao tiếp của WESET đều áp dụng phương pháp Root-Based Learning. Từ đó, học viên không chỉ đạt được điểm số IELTS mong muốn mà còn có thể áp dụng tiếng Anh lưu loát vào thực tế công việc và cuộc 20 http://www.nsl.hcmus.edu.vn/greenstone/collect/kyyeuhn/import/VUTHIP HUONGANH,%20NGUYENBICHHANH.pdf
238 sống. Phương pháp Root-based Learning là một phương pháp giảng dạy và học tập tập trung vào việc xây dựng kiến thức từ căn bản, gốc rễ của một chủ đề hoặc môn học trước khi tiến xa vào những kiến thức nâng cao. Tên gọi “Root-based” xuất phát từ hình ảnh của việc xây dựng một hệ thống cây, trong đó căn cứ mạnh mẽ là các kiến thức cơ bản, và từ đó mọc lên những kiến thức phức tạp hơn. Root-Based Learning hay “phương pháp rễ cây” giúp người học tiếp cận tiếng Anh tự nhiên, không gò bó. Phương pháp chú trọng phát triển tư duy - xây dựng kiến thức nền tảng cho người học dễ dàng nắm bắt những kiến thức nâng cao của bài thi IELTS, hỗ trợ học viên mất căn bản nhanh chóng lấy lại gốc tiếng Anh. Điều này rất thiết thực và phù hợp với mục tiêu tổ chức các hoạt động của Hội Sinh viên Việt Nam TP. Hồ Chí Minh trong việc thực hiện đề án “Hỗ trợ nâng cao trình độ ngoại ngữ cho sinh viên thành phố”. 2. Các giải pháp - hoạt động triển khai Trong những năm qua, Hội Sinh viên Việt Nam đã chú trọng tổ chức các hoạt động tạo môi trường giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng, trang bị kiến thức nhằm nâng cao khả năng sử dụng tiếng anh. Các hoạt động hỗ trợ nâng cao nhận thức về hội nhập, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng, chủ động hội nhập quốc tế được các cấp bộ Hội triển khai theo nhiều hình thức như: hội thi tiếng anh, ngày hội ngoại ngữ, workshop, tọa đàm, … Các hoạt động này được phối hợp với WESET English Center. Điển hình có thể kể đến như: 2.1. Ký kết hợp tác “Hỗ trợ nâng cao trình độ ngoại ngữ cho sinh viên thành phố” giai đoạn 2020 - 2023
239 Tại Đại hội đại biểu Hội Sinh viên Việt Nam TP. Hồ Chí Minh lần thứ VI, nhiệm kỳ 2020 - 2023, WESET đã ký kết hợp tác “Hỗ trợ nâng cao trình độ ngoại ngữ cho sinh viên thành phố” giai đoạn 2020 - 2023 với Hội Sinh viên TP. Hồ Chí Minh. Thông qua đó, WESET sẽ tham gia tài trợ những suất học bổng IELTS và Giao tiếp, giải thưởng cho các cuộc thi tiếng Anh, đồng thời đồng hành cùng Hội Sinh viên tổ chức các chương trình kiểm tra trình độ tiếng Anh miễn phí cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn thành phố. Trong những năm qua, trung tâm tiếp tục đẩy mạnh hoạt động liên kết với các trường để có cơ hội tiếp cận gần hơn với các bạn học sinh, sinh viên có niềm đam mê tiếng Anh, như: ĐH Văn Lang, ĐH Tôn Đức Thắng, Trung tâm hỗ trợ học sinh, sinh viên TP. Hồ Chí Minh (SAC), ĐH Sư phạm TP. Hồ Chí Minh, ĐH Luật TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm đào tạo quốc tế ITEC - ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQG-HCM,... để triển khai các hoạt động trong khuôn khổ đề án.21 2.2. Ngày hội Sinh viên với ngoại ngữ Để tăng cường các giải pháp đồng hành cùng sinh viên trong việc nâng cao trình độ ngoại ngữ, hỗ trợ sinh viên phấn đấu đạt danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” các cấp, trong những năm qua, WESET cũng đã phối hợp với Hội Sinh viên Việt Nam TP. Hồ Chí Minh tổ chức các hoạt động trong khuôn khổ chương trình. Mỗi năm, 21 https://tuoitre.vn/weset-dong-hanh-cung-hoi-sinh-vien-viet-nam-nangcao-ngoai-ngu-cho-sinh-vien-tp-hcm20211207181300558.htm?fbclid=IwAR0B7B6S7DcfVLhr9bw1QffiBtYFJ9Q6MGUiRcm-QzT_yLdlfqC4qC5FT4
240 ngày hội thu hút sự tham gia của hơn 2.000 sinh viên đến từ 40 trường đại học, cao đẳng trên địa bàn TP Hồ Chí Minh. Sinh viên được tham gia, trải nghiệm nhiều hoạt động bổ ích để nâng cao trình độ, kỹ năng giao tiếp như: Thuyết trình về chủ đề “Vai trò của sinh viên trong chuyển đổi số, thích ứng với sự thay đổi của thế giới”, thi tài năng, biểu diễn văn nghệ bằng tiếng Anh, thi “Rung chuông vàng” các kiến thức tiếng Anh, trải nghiệm văn hóa các nước... kiểm tra trình độ tiếng Anh, tham gia hoạt động giao lưu giữa giảng viên, sinh viên người nước ngoài tương tác với sinh viên Việt Nam về các chủ đề xã hội, văn hóa, chia sẻ kinh nghiệm học tập, du học, triển khai những sân chơi thử thách bằng tiếng Anh, tư vấn các chương trình học tiếng Anh. Trong khuôn khổ của ngày hội, WESET English Center đồng tổ chức cuộc thi “Shine your ways” - Rung chuông vàng thi đấu cá nhân về các kiến thức tiếng Anh; tổ chức kiểm tra trình độ tiếng Anh; “English Zone” - khu vực giáo viên bản xứ trò chuyện, tương tác với sinh viên Việt Nam về các chủ đề xã hội, văn hóa, chia sẻ kinh nghiệm học tập.... từ đó giúp các bạn sinh viên có môi trường tiếp cận và sử dụng ngoại ngữ hiệu quả hơn. 2.3. Website kiểm tra trình độ tiếng Anh Testyourenglish Nhằm hỗ trợ các bạn sinh viên có thể tiếp cận với hệ thống kiểm tra trình độ tiếng anh trực tuyến hiệu quả, WESET đã phối hợp với Hội Sinh viên Thành phố thực hiện website kiểm tra năng lực tiếng Anh online dành cho học sinh sinh viên. Bài kiểm tra cung cấp đề thi với 30 câu trắc nghiệm xoay quanh 2 kỹ năng reading và
241 listening, được thiết kế theo nội dung tiêu chuẩn của Cambridge Placement Test. Thích hợp giúp bạn đánh giá năng lực tiếng Anh tổng quan, xác định được hướng cải thiện phù hợp.22 Tính đến nay, website đã giúp cho hơn 20.000 sinh viên toàn thành kiểm tra được trình độ ngoại ngữ, từ đó có kế hoạch và lộ trình học tập rõ ràng hơn. 2.4. Chuỗi chuyên đề ENGLISH FOR COLLEGE: TIẾNG ANH - CHÌA KHÓA HỘI NHẬP tại các trường đại học Nắm bắt nhu cầu của các bạn sinh viên đối với việc học tiếng Anh giờ đây đã không chỉ dừng lại ở một ngoại ngữ đơn thuần mà đã trở thành chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa sự nghiệp mọi người ao ước. Vì thế, cải thiện và nâng cao trình độ tiếng Anh là hành trình cần thiết mà mọi người không thể bỏ qua, WESET cùng Hội Sinh viên các trường phối hợp tổ chức Chuyên đề: English for College: Tiếng Anh - Chìa Khóa Hội Nhập cùng những diễn giả đặc biệt với thành tích nổi bật về chuyên môn và sư phạm. Qua các buổi chuyên đề các bạn sinh viên hiểu được tiếng Anh quan trọng đến như thế nào thông qua vô vàn cơ hội mà ngôn ngữ này mang lại cho bạn, góp phần giúp các bạn trở thành những sinh viên quốc tế và còn được chia sẻ và trả lời thắc mắc, khó khăn các bạn thường xuyên gặp phải khi học tiếng Anh, chẳng hạn như thiếu môi trường thực hành hay chưa tìm ra phương pháp học hiệu quả. Từ đó, các bạn sẽ biết cách nâng cao trình độ của bản 22 https://tuoitre.vn/weset-english-center-gop-mat-trong-cac-hoat-dongtieng-anh-tai-english-camp-2023- 20230425155349059.htm?fbclid=IwAR3XmeiEVsGskIHjrI6eQGePE7Zz1 vM3uIc7_qhgnZ9de7WXRB7GX_fku1s
242 thân để chinh phục đỉnh cao trong tương lai. Chuỗi hoạt động thu hút hơn 30.000 lượt sinh viên tham gia trong những năm qua là một minh chứng cho hiệu quả của công tác tổ chức phối hợp giữa trung tâm và Hội sinh viên các trường. 3. Đánh giá hiệu quả hoạt động và đề xuất những giải pháp mới Nhìn về kết quả của việc triển khai các hoạt động phối hợp trong những năm qua có thể thấy rằng việc phối hợp thực hiện giữa Hội Sinh viên TP. Hồ Chí Minh và WESET đã tạo môi trường giao tiếp thường xuyên cho sinh viên có cơ hội trau dồi, rèn luyện kỹ năng giao tiếp, tránh để xảy ra việc kiến thức chỉ nằm lại trên bài thi, không được sử dụng một cách thực tế, việc tổ chức nhiều chương trình, nhiều cuộc thi liên quan đến ngoại ngữ cũng tạo điều kiện cho sinh viên học tập, rèn luyện khả năng sử dụng ngoại ngữ, mang lại hiệu quả cho sinh viên, tạo điều kiện để sinh viên rèn luyện khả năng nghe nói, giúp cho công việc sau này. Tuy nhiên, việc tổ chức các hoạt động tạo môi trường cho sinh viên rèn luyện các kỹ năng, để hội nhập cũng còn một số vấn đề cần quan tâm, có thể thấy hiện nay các hoạt động chưa thực sự toàn diện, chưa đồng đều. Các hoạt động tạo môi trường để sinh viên học tập, rèn luyện kỹ năng thực hành tiếng Anh chỉ dừng lại ở nhóm sinh viên có khả năng tiếng Anh tốt. Từ những vấn đề nêu trên các hoạt động phối hợp trong thời gian tới cũng cần được tăng cường tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm trao đổi nhằm giới thiệu, trang bị cho sinh viên những phương pháp học tập ngoại ngữ hiện đại, xây dựng mục tiêu thái độ học tập ngoại ngữ đúng đắn; các chương trình cần được tuyên truyền, đưa các thông tin đến gần hơn với
243 sinh viên hơn nữa, làm cho mỗi sinh viên đều tự ý thức được tầm quan trọng của hoạt động nâng cao năng lực ngoại ngữ. _____
244
245 Chiến dịch “Clean up Việt Nam” và câu chuyện lan tỏa các hoạt động bảo vệ môi trường đến sinh viên Cộng đồng xanh Việt Nam Tóm tắt: - Giới thiệu cộng đồng Xanh Việt Nam và Chiến dịch “Clean Up Việt Nam”. - Từ nhỏ bé đến phi thường - Câu chuyện truyền cảm hứng: Nguyễn Ngọc Ánh - Cô gái vàng trong làng nhặt rác. - Hành trình vạn dặm bắt đầu từ những bước chân đầu tiên. - Đoàn kết là sức mạnh: phối hợp cùng nhau lan tỏa: Cơ quan ban ngành đoàn thể, Doanh nghiệp, trường học, CLB đội nhóm, … - Vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp: Đẩy mạnh nhiều hoạt động truyền cảm hứng và lan tỏa tình yêu môi trường đến cộng đồng thông qua các hoạt động: + Phối hợp cùng cơ quan và ngành, doanh nghiệp,... + Giáo dục môi trường: Đưa tình yêu môi trường vào học đường thông qua thuyết giảng, talkshow, ... + Tổ chức các chiến dịch ra quân đồng loạt với quy mô lớn để tạo hiệu ứng lan tỏa. + Trồng cây, phủ xanh. 1. Cộng đồng Xanh Việt Nam và Chiến dịch “Clean Up Việt Nam”:
246 Cộng đồng Xanh Việt Nam là cộng đồng hoạt động về bảo vệ môi trường và các hoạt động thiện nguyện được thành lập từ năm 2019 bởi Nguyễn Ngọc Ánh và những bạn trẻ yêu môi trường trên khắp cả nước. Với quyết tâm hiện thực hóa sứ mệnh “Vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp” và mong muốn lan tỏa tình yêu môi trường, giảm thiểu rác thải nhựa, bảo vệ thiên nhiên, động vật, … Xanh Việt Nam đã và đang hoạt động mạnh mẽ với hơn 50.000 tình nguyện viên trên 63 tỉnh thành khắp cả nước, hàng ngàn cuộc ra quân, hàng ngàn bãi rác tự phát “tự dưng biến mất”, hơn 150.000 bao rác thu gom và tổ chức các buổi thuyết giảng về bảo vệ môi trường đến hàng ngàn học sinh - sinh viên khắp cả nước. Mục tiêu của Xanh Việt Nam sẽ góp phần từng bước đưa Việt Nam từ top các quốc gia thải rác nhựa ra biển nhiều nhất thế giới, trở thành top những quốc gia sạch đẹp nhất Đông Nam Á trước năm 2025. Đồng thời lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường thông qua hành động thiết thực - mọi người cùng nhau cúi xuống nhặt rác, ai cũng có thể làm sạch nơi mình đi qua. Đây là mục tiêu lớn nhất mà Xanh Việt Nam hướng tới, hoạt động theo phương châm “Vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp” Chiến dịch “Clean Up Việt Nam” được khởi xướng từ năm 2020, Clean Up Việt Nam là chiến dịch nhặt rác bảo vệ môi trường lớn nhất do Xanh Việt Nam tổ chức thường niên mỗi năm 2 lần. Đây là chiến dịch nhằm nâng cao nhận thức giảm thiểu rác thải nhựa, bảo vệ môi trường và lan tỏa cảm hứng sống xanh trong cộng đồng. Đến nay Xanh Việt Nam đã tổ chức thành công 7 chiến dịch nhặt rác toàn quốc (Trong đó tổ chức thành
247 công 5 chiến dịch “Clean up Việt Nam”, 2 chiến dịch hưởng ứng Earth Day Việt Nam và Làm cho thế giới sạch hơn 2023), chiến dịch đã đồng loạt ra quân trong 1 ngày ở 63 tỉnh, các đảo, quần đảo và gần 15 quốc gia trên thế giới, gần 100.0000 lượt tình nguyện viên, thu gom hơn 1000 tấn rác trong các chiến dịch toàn quốc. Chiến dịch “Clean up Việt Nam” hướng đến việc nâng cao nhận thức giảm thiểu rác thải nhựa, bảo vệ môi trường và lan tỏa phong cách sống sạch, sống xanh trong cộng đồng. Mặc dù thời tiết ở các điểm cầu không mấy ủng hộ, nhưng các tình nguyện viên đều rất sôi nổi, hăng say nhặt rác. Đặc biệt, nhiều gia đình đã cho các em nhỏ cùng tham gia để giáo dục ý thức bảo vệ môi trường. Xanh cảm thấy vô cùng biết ơn và muốn lan tỏa tinh thần này đến đông đảo người dân để cùng chung tay hạn chế rác thải nhựa. Xanh tự hào khi Chiến dịch “Clean up Việt Nam” đã và đang là ngày hội của những người yêu môi trường hoạt động mạnh mẽ trên khắp cả nước, ngày mà tất cả mọi người cùng nhau khoác áo cờ đỏ sao vàng, khăn rằn để cùng nhau đoàn kết, cùng nhau nhặt rác và cam kết hành động vì môi trường. “Chỉ cần qua hành động thiết thực - mọi người cùng nhau cúi xuống nhặt rác, ai cũng có thể làm sạch nơi mình đi qua, chiến dịch được phát động với mong muốn sức mạnh của sự đoàn kết, chung tay của tập thể, có thể hô biến những bãi rác tự phát thay đổi một cách bất ngờ, để ai cũng nhìn thấy rõ thành quả xanh - sạch - đẹp đến với môi trường sống quanh ta”. Đây là mục tiêu lớn nhất mà Xanh Việt Nam hướng tới. Một ngày nghỉ cuối tuần thật ý nghĩa
248 với những việc làm nhỏ để cùng hướng đến một mục tiêu chung về bảo vệ môi trường. 2. Từ nhỏ bé đến phi thường - Câu chuyện truyền cảm hứng: Nguyễn Ngọc Ánh - Cô gái vàng trong làng nhặt rác: Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng lớn về ô nhiễm rác thải nhựa và chịu tác động lớn đến ô nhiễm môi trường biển. Đây cũng là một thực trạng đáng báo động và cần sự chung tay của nhất nhiều người. Bản thân Ánh cũng nhận thức được tình trạng ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu xung quanh mình nhưng đã từng nghĩ: “ Sức mình có hạn, nếu như mình hành động thì chắc cũng không thể thay đổi được gì”. Cho đến một ngày, cách đây khoảng 5 - 6 năm về trước trong một dịp đi du lịch tại bãi biển Vũng Tàu, Ánh đang cùng các cô chú kéo lưới thì từ xa Ánh thấy các em nhỏ đang xây lâu đài cát. Với bản tính tò mò, Ánh lại hỏi thăm các bé nhưng lúc tới gần, Ánh thực sự hoảng hốt khi thấy một lâu đài được xây từ rác rất lớn. “Tại sao các em lại xây lâu đài bằng rác?” Ánh hỏi các em nhỏ với thắc mắc của mình. Nhưng đáp lại Ánh là một ánh mắt vô cùng ngây thơ: “Tụi em thấy gì thì tụi em xây thôi”. Chỉ một câu nói tưởng chừng như đơn giản ấy đã khiến cổ họng Ánh nghẹn lại và Ánh tự đặt câu hỏi cho chính mình: “ Tại sao mình là người lớn, mình được đi rất nhiều nơi ngắm rất nhiều bãi biển xinh đẹp, nhiều danh lam thắng cảnh đẹp nhưng vấn nạn rác thải nhựa và ô nhiễm môi trường lại đặt nặng lên vai các em nhỏ như vậy?
249 Nếu như ai cũng nghĩ khó quá, không làm được thì ai sẽ là người làm? Nếu không phải bây giờ thì bao giờ?” Nghĩ xong, Ánh liền bắt tay vào nhặt rác và dọn sạch khu vực biển này. Sau khi trở về TP. Hồ Chí Minh, Ánh bắt đầu tìm hiểu về bảo vệ môi trường và sống xanh. 3. Sống xanh dễ mà: Một người nổi tiếng từng nói: “Không phải tất cả chúng ta đều làm được những điều vĩ đại, nhưng chúng ta có thể làm những điều nhỏ nhặt với tình yêu vĩ đại” Đúng vậy, chúng ta không thể lan tỏa tình yêu môi trường nếu như mình không là người thực hiện. Chúng ta có thể trang bị những sản phẩm sống xanh như: Bình nước cá nhân, túi đi chợ xanh, giỏ, túi vải đựng đồ,....để từ chối nhựa một lần. 4. Hành trình vạn dặm bắt đầu từ những bước chân đầu tiên: Ban đầu, khi tổ chức những chiến dịch nhặt rác, Ánh gặp phải không ít lời chỉ trích trái chiều như: Làm việc bao đồng, muối bỏ biển, không thay đổi được gì đâu, … Từ những chiến dịch đầu tiên chỉ vài 3 người tham gia, rồi hàng chục, hàng trăm, hàng ngàn, hàng chục, hàng trăm ngàn tình nguyện viên tìm đến là chung tay cùng Xanh thực hiện hàng ngàn chiến dịch làm sạch Việt Nam trên khắp đất nước. Mỗi người sinh ra đều mang trong mình một sứ mệnh, và bạn hoàn toàn có thể là một trong người truyền cảm hứng đến những người thân, bạn bè và cộng đồng xung quanh mình.