นิวเมติกส์

สอื่ สิ่งพมิ พ์
1. เอกสารประกอบการสอนวชิ า งานนิวแมตกิ สแ์ ละไฮดรอลกิ สเ์ บอื้ งตน้ (ใชป้ ระกอบการเรียนการ
สอนจดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรมขอ้ ท่ี 1-8)
2. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 13 การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล
3. ปฏิบตั ใิ บวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 13 การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล
4. แบบทดสอบหนว่ ยท่ี 16 เร่ือง การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล
5. แบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 16 เร่ือง การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล

สอ่ื โสตทัศน์ (ถา้ มี)
Power point นาเสนอเนือ้ หาหน่วยท่ี 16 เร่ือง การควบคมุ กระบอกสูบดว้ ยวาลว์ ควบคุมอตั ราการ

ไหล
สอ่ื ของจรงิ

1. เคร่ืองไมโครคอมพิวเตอร์ ฮารด์ แวรค์ อมพิวเตอร์ (ใชป้ ระกอบการเรียนการสอนจุดประสงคเ์ ชิง
พฤตกิ รรมขอ้ ท่ี 1-8)

2. กระบอกสบู
3. วาลว์ ควบคมุ

แหล่งการเรียนรู้

ในสถานศกึ ษา
1. หอ้ งสมดุ วิทยาลยั
2. หอ้ งปฏิบตั กิ ารคอมพวิ เตอร์

นอกสถานศกึ ษา
1. หอ้ งสมดุ ประชาชน
2. สถานประกอบการ

การบรู ณาการ/ความสัมพนั ธก์ ับวชิ าอน่ื

1. บรู ณาการกบั วิชาชีวิตและวัฒนธรรมไทย ดา้ นการพูด การอ่าน การเขียน และการฝึกปฏิบตั ิตน
ทางสงั คมดา้ นการเตรียมความพรอ้ ม ความรบั ผิดชอบ และความสนใจใฝ่รู้

2. บรู ณาการกบั วชิ าการบรหิ ารการจดั ซือ้ ดา้ นการซือ้ การแสวงหาผลติ ภณั ฑ์
3. บรู ณาการกับวิชากีฬาเพ่ือพัฒนาสขุ ภาพและบุคลิกภาพ ดา้ นบคุ ลิกภาพในการนาเสนอหนา้ ชนั้

เรียน
4. บรู ณาการกบั วชิ าหลกั เศรษฐศาสตร์ ดา้ นการเลือกใชท้ รพั ยากรอยา่ งประหยดั

การประเมินผลการเรียนรู้
 หลักการประเมนิ ผลการเรียนรู้

ก่อนเรียน
1. สงั เกตการรวมกลมุ่ อภิปราย
2. ประเมนิ ผลการนาเสนอหนา้ ชนั้ เรียน

ขณะเรียน
1. ตรวจผลใบประลองงาน
2. ตรวจใบวเิ คราะหก์ ารประลอง

หลังเรียน
1. เฉลยแบบทดสอบ
2. เฉลยแบบฝึกหดั

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ผลสาเร็จของผู้เรียน

ใบประลอง ใบวเิ คราะหก์ ารประลอง แบบทดสอบ แบบฝึกหดั

รายละเอียดการประเมนิ ผลการเรยี นรู้

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 1 บอกหนา้ ท่ีและส่วนประกอบของวาลว์ ควบคุมอตั ราการไหลได้

1. วธิ ีการประเมนิ : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : บอกหน้าที่และส่วนประกอบของวาล์วควบคุมอตั ราการไหลได้ จะได้ 2

คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 2 อธิบายหลกั การทางานของวาลว์ ควบคุมอตั ราการไหลได้

1. วธิ ีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : อธิบายหลกั การทางานของวาลว์ ควบคุมอตั ราการไหลได้ จะได้ 2 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี อ่านสัญลกั ษณ์ของวาลว์ ควบคุมอตั ราการไหลได้

1. วิธีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : อา่ นสญั ลกั ษณ์ของวาลว์ ควบคุมอตั ราการไหลไดจ้ ะได้ 2 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 4 ต่อวงจรควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ ควบคุมอตั ราการไหลได้

1. วธิ ีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ต่อวงจรควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาล์วควบคุมอตั ราการไหลได้ จะได้ 2

คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 5 ทดสอบการทางานของวงจรควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาล์วควบคุมอตั รา

การไหลได้ : ตรวจผลงาน
1. วิธีการประเมนิ

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมินกระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ทดสอบการทางานของวงจรควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาล์วควบคุมอตั ราการ

ไหลได้ จะได้ 2 คะแนน

ใบประลองท่ี13
งานควบคุมกระบอกสูบด้วยวาลว์ ควบคุมอัตราไหล
ใบประลองท่ี 13.1 วงจรควบคุมกระบอกสูบด้วยวาลว์ ควบคุมอัตราการไหลแบบปรับค่าได้
คาส่งั 1. เตรียมอปุ กรณ์
2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้
3. ทดสอบการทางานของวงจร
4. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลกั การทางานของวงจร
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………

อปุ กรณ์
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………

ใบวิเคราะหก์ ารประลองที่ 13.1

จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้
1. เม่ือกดวาลว์ 4/2 การเคล่ือนท่ีของกา้ นสบู จะเป็นอยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………

2. ถา้ ปลอ่ ยมือกดจากวาลว์ 4/2 การเคล่ือนท่ีของกา้ นสบู จะเป็นอยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………

3. ในจังหวะท่ีก้านสูบเล่ือนออกและหมุนวาลว์ ควบคุมอัตราไหลใหป้ ิดสนิทการเคล่ือนท่ีของก้านสูบจะเป็น
อยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………

4. ถา้ ตอ้ งการปรบั ความเร็วของกา้ นสูบโดยใหก้ า้ นสูบเคล่ือนท่ีออกชา้ แต่ในจงั หวะเคล่ือนท่ีกลบั ใหก้ ลบั ดว้ ย
ความเรว็ ปกตสิ ามารถทาไดห้ รือไม่ เพราะเหตใุ ด
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………

ใบประลองที่ 13.2
งานควบคุมกระบอกสูบด้วยวาลว์ ควบคุมอัตราไหลทางเดยี ว

(One Way Flow Control Valve)
คาส่งั 1. เตรียมอปุ กรณ์

2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้
3. ทดสอบการทางานของวงจร
4. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลกั การทางานของวงจร
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………

อปุ กรณ์
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………

ใบวเิ คราะหก์ ารประลองที่ 13.2

จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้
1. เม่ือกดวาลว์ 4/3 ใหเ้ คล่ือนท่ีไปทางขวา (a) การเคล่ือนท่ีของกา้ นสบู จะเป็นอยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………..………………………………………………………………………………………

2. ถา้ ปลอ่ ยมือกดจากวาลว์ 4/3 วาลว์ จะเล่ือนกลบั ตาแหนง่ เดมิ หรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………

3. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั ไดอ้ ยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………..………………………………………………………………………………………

4. ในจงั หวะท่ีกา้ นสบู เล่ือนออก และหมนุ วาลว์ ควบคมุ อตั ราไหลทางเดียวใหป้ ิดสนิทการเคล่ือนท่ีของกา้ นสูบ
จะเป็นอยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………..…………………………………………………………………

5. ถ้าตอ้ งการปรบั ความเร็วของก้านสูบใหเ้ คล่ือนท่ีกลับชา้ และเคล่ือนท่ีออกดว้ ยความเร็วปกติ จะตอ้ งทา
อยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………

แบบทดสอบที่ 16

1. ถา้ เราไปทบุ ทอ่ นา้ ใหบ้ ี้ แตน่ า้ ยงั สามารถไหลไดเ้ ล็กนอ้ ย จะคลา้ ยวาลว์ ในขอ้ ใดมากท่ีสดุ

ก. ขอ้ ตอ่ สามทาง ข. ตวั ปรบั ความดนั ลม

ค. วาลว์ เปิดปิดนา้ ง. วาลว์ กนั กลบั ทางเดียว

2. วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทางเดียว มีสญั ลกั ษณต์ รงกบั ขอ้ ใด

ก. ข.

ค. ง.

3. วาลว์ คอคอดแบบ Restriction มีสญั ลกั ษณต์ รงกบั ขอ้ ใด

ก. ข.

ค. ง.

ใชต้ อบคาถามขอ้ 4 – 7

4. จากรูปคือวาลว์ ใด

ก. วาลว์ คอคอดปรบั คา่ ได้ ข. วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทางเดียว

ค. วาลว์ คอคอดปรบั คา่ ไมไ่ ด้ ง. วาลว์ ปรบั แรงดนั

5. ขอ้ ใดถกู ตอ้ งท่ีสดุ

ก. B ทาหนา้ ท่ีสาหรบั ปรบั แรงดนั ข. นา้ มนั ท่ีไหลจาก E ออกท่ี F แบบถกู ปรบั ได้

ค. C ไมต่ อ้ งมีก็ได้ ง. นา้ มนั ท่ีไหลจาก E ออกท่ี F แบบปกติ

6. ถา้ ตอ้ งการใหน้ า้ มนั ไหลผา่ นวาลว์ ไดน้ อ้ ยลงตอ้ งทาอย่างไร

ก. กด A ใหเ้ คล่ือนท่ีลง ข. ตอ่ นา้ มนั เขา้ ท่ี E และ F

ค. หมนุ A ตามเข็มนาฬิกา ง. ตอ่ ดา้ นทา้ ยกระบอกสบู

7. ถา้ C มีความแข็งเพ่มิ ขนึ้ จะมีผลอยา่ งไร

ก. นา้ มนั ท่ีไหลผา่ นวาลว์ ตอ้ งมีแรงดนั สงู ขนึ้ จงึ จะผา่ นได้

ข. ทาใหน้ า้ มนั ไหลผา่ นไดย้ ากทงั้ สองทาง

ค. การปรบั A ทาไดย้ ากขนึ้

ง. ถกู ทกุ ขอ้

8. ถา้ ตอ้ งการควบคมใหก้ า้ นสูบเคล่ือนท่ีกลบั ชา้ เคล่ือนท่ีออกปกติตอ้ งตอ่ วาลว์ ควบคุมอตั ราการไหลทางเดียว

อยา่ งไร

ก. รู A ตอ่ กบั วาลว์ ควบคมุ รู B ตอ่ กบั ดา้ นลมเขา้ กระบอกสบู

ข. รู B ตอ่ กบั วาลว์ ควบคมุ รู A ตอ่ กบั ดา้ นลมออกกระบอกสบู

ค. รู A ตอ่ กบั วาลว์ ควบคมุ รู B ตอ่ กบั ดา้ นลมออกกระบอกสบู

ง. รู B ตอ่ กบั วาลว์ ควบคมุ รู A ตอ่ กบั ดา้ นลมเขา้ กระบอกสบู

ใชต้ อบคาถามขอ้ 9
9. ถา้ ปรบั วาลว์ ตวั ท่ี 1 ไวท้ ่ี 30 เปอรเ์ ซน็ ต์ ตวั ท่ี 2 ปรบั ไวท้ ่ี 60 เปอรเ์ ซน็ ต์ ขอ้ ใดถกู ตอ้ งท่ีสดุ

ก. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกเรว็ กลบั ชา้
ข. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกชา้ กลบั เรว็
ค. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกและกลบั ชา้
ง. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกชา้ กวา่ ขณะเคล่ือนท่ีกลบั

ใชต้ อบคาถามขอ้ 10
10. จากรูปขอ้ ใดกลา่ วถกู ตอ้ งท่ีสดุ

ก. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกไมม่ ีวาลว์ ตวั ใดทางานเลย
ข. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกและกลบั ปกติ
ค. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้ ไมม่ ีวาลว์ ตวั ใดทางานเลย
ง. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกและกลบั ชา้

แบบฝึ กหดั ที่ 16

จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้
1. จากรูปจงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

1.1 เม่ือปอ้ นนา้ มนั เขา้ ท่ี A ออกท่ีB ปรมิ าณนา้ มนั ท่ีไหลออกจะมากหรือนอ้ ยขนึ้
อยกู่ บั
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………

1.2 เม่ือปอ้ นนา้ มนั จาก B ไป A ผลท่ีไดจ้ ะแตกตา่ งกนั หรือไม่ เพราะเหตใุ ด
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………

1.3จากรูปโครงสรา้ งวาลว์ จงเขียนสญั ลกั ษณใ์ หส้ มบรู ณ์

2. การตดิ ตงั้ วาลว์ ควบคมุ อตั ราไหลดงั รูป จงอธิบายลกั ษณะการเคล่ือนท่ีเขา้ - ออกของกา้ นสบู

3. จงอธิบายหลกั การทางานของวาลว์ ควบคมุ อตั ราไหลทางเดียว

4. จากรูปเป็นการควบคมุ แบบ ………………………………หนา้ ท่ีของวาลว์ ควบคมุ อตั ราไหลทางเดียวในวงจร
คอื
…………………………………………………………………………………………………………………………
…….………………………………………………………………………………………………………………

เฉลยแบบทดสอบท่ี 16
งานควบคุมกระบอกสูบแบบอัตโนมัติ
1. ค
2. ค
3. ก
4. ข
5. ข
6. ค
7. ก
8. ง
9. ง
10. ก

เฉลยแบบฝึ กหดั ที่ 16
งานควบคุมกระบอกสูบแบบอัตโนมัติ
1. จากรูปจงตอบคา้ ถามตอ่ ไปนี้

1.1 เม่ือปอ้ นนา้ มนั เขา้ ท่ี A ออกท่ี B ปรมิ าณนา้ มนั ท่ีไหลออกจะมากหรอื นอ้ ยขนึ้ อยกู่ บั การปรบั สกรูปรบั อตั รา
การไหล ถา้ ปรบั สกรูในทิศทางตามเข็มนาฬิกาจะทา้ ใหน้ า้ มนั ไหลผ่านไดย้ าก ถา้ หมนุ สกรูทวนเข็มนาฬิกา จะ
ทา้ ใหน้ า้ มนั ไหลไดส้ ะดวกขนึ้
1.2 เม่ือปอ้ นนา้ มนั จาก B ไป A ผลท่ีไดจ้ ะแตกตา่ งกนั หรือไม่ เพราะเหตใุ ด ไมต่ า่ งกนั เพราะปริมาณนา้ มนั จะ
ถกู ควบคมุ เหมือนกนั
1.3จากรูปโครงสรา้ งวาลว์ จงเขียนสญั ลกั ษณใ์ หส้ มบรู ณ์

2. การตดิ ตงั้ วาลว์ ควบคมุ อตั ราไหลดงั รูป จงอธิบายลกั ษณะการเคล่ือนท่ีเขา้ - ออกของกา้ นสบู

เม่ือโยกวาลว์ 5/2 นา้ มนั จะไหลจาก P ออกสู่ A นา้ มนั ถกู ควบคมุ ทา้ ใหก้ า้ นสบู
เคล่ือนท่ีออกชา้ เม่ือปล่อยมือจากวาลว์ 5/2 วาลว์ เคล่ือนท่ีกลบั ดว้ ยแรงสปรงิ
นา้ มนั จาก P ออกสู่ B ทา้ ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้ ชา้ เน่ืองจากนา้ มนั ท่ี P ถกู จา้
กดั ปรมิ าณ

3. จงอธิบายหลกั การทา้ งานของวาลว์ ควบคมุ อตั ราไหลทางเดียว

เม่ือป้อนนา้ มนั เขา้ ทางดา้ น A ปรมิ าณนา้ มนั จะถูกควบคมุ ทา้ ใหน้ า้ มนั ท่ี
ออกทางดา้ น B มีปรมิ าณนอ้ ยกว่าทางดา้ น A เชน่ เดียวกนั เม่ือปอ้ นนา้ มนั
เข้าทางด้าน B ก็จะสามารถควบคุมปริมาณการไหลของน้ามันได้
เชน่ เดยี วกนั

4. จากรูปเป็นการควบคมุ แบบ ควบคมุ นา้ มนั ไหลเขา้ หนา้ ท่ีของวาลว์ ควบคมุ อตั ราไหลทางเดียวในวงจรคือ
จา้ กัดปริมาณนา้ มนั ช่วงไหลเขา้ ใหน้ อ้ ยลงทา้ ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออกไดช้ า้ กว่าปกติ แต่ขณะกา้ นสบู เคล่ือนท่ี
กลบั จะเป็นแบบปกติ เน่ืองจากปรมิ าณนา้ มนั ไมถ่ กู ควบคมุ

แบบประเมนิ ผลการนาเสนอผลงาน
ช่ือกลมุ่ ……………………………………………ชนั้ ………………………หอ้ ง...........................

รายช่ือสมาชิก

1……………………………………เลขท…ี่ …. 2……………………………………เลขท…่ี ….

3……………………………………เลขท…่ี …. 4……………………………………เลขท…่ี ….

ที่ รายการประเมิน คะแนน 1 ขอ้ คดิ เห็น

32

1 เนือ้ หาสาระครอบคลมุ ชัดเจน (ความรูเ้ กี่ยวกับเนือ้ หา ความถกู ตอ้ ง

ปฏิภาณในการตอบ และการแกไ้ ขปัญหาเฉพาะหนา้ )

2 รูปแบบการนาเสนอ

3 การมสี ว่ นรว่ มของสมาชิกในกลมุ่

4 บุคลิกลกั ษณะ กิริยา ท่าทางในการพูด นา้ เสียง ซ่ึงทาให้ผูฟ้ ังมี

ความสนใจ

รวม

ผปู้ ระเมิน…………………………………………………

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
1. เนือ้ หาสาระครอบคลมุ ชดั เจนถกู ตอ้ ง

3 คะแนน = มีสาระสาคญั ครบถว้ นถกู ตอ้ ง ตรงตามจดุ ประสงค์
2 คะแนน = สาระสาคญั ไม่ครบถว้ น แตต่ รงตามจดุ ประสงค์
1 คะแนน = สาระสาคญั ไมถ่ กู ตอ้ ง ไม่ตรงตามจดุ ประสงค์
2. รูปแบบการนาเสนอ
3 คะแนน = มีรูปแบบการนาเสนอท่เี หมาะสม มีการใชเ้ ทคนิคท่แี ปลกใหม่ ใชส้ ่ือและเทคโนโลยี

ประกอบการ นาเสนอท่นี า่ สนใจ นาวสั ดใุ นทอ้ งถ่นิ มาประยกุ ตใ์ ชอ้ ยา่ งคมุ้ คา่ และประหยดั
คะแนน = มีเทคนิคการนาเสนอท่แี ปลกใหม่ ใชส้ ่ือและเทคโนโลยีประกอบการนาเสนอท่นี ่าสน ใจ แตข่ าด

การประยกุ ตใ์ ช้ วสั ดใุ นทอ้ งถ่นิ
1 คะแนน = เทคนิคการนาเสนอไม่เหมาะสม และไมน่ ่าสนใจ
3. การมีสว่ นรว่ มของสมาชิกในกลมุ่
3 คะแนน = สมาชกิ ทกุ คนมีบทบาทและมีส่วนรว่ มกจิ กรรมกล่มุ
2 คะแนน = สมาชิกส่วนใหญ่มีบทบาทและมีสว่ นรว่ มกิจกรรมกล่มุ
1 คะแนน = สมาชกิ ส่วนนอ้ ยมีบทบาทและมีสว่ นรว่ มกจิ กรรมกล่มุ
4. ความสนใจของผฟู้ ัง
3 คะแนน = ผฟู้ ังมากกวา่ รอ้ ยละ 90 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ
2 คะแนน = ผฟู้ ังรอ้ ยละ 70-90 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ
1 คะแนน = ผฟู้ ังนอ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 70 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ

บันทกึ หลังการสอน

หน่วยที่ 16
งานควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ ควบคุมอัตราการไหล

ผลการใช้แผนการเรยี นรู้

1. เนือ้ หาสอดคลอ้ งกบั จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
2. สามารถนาไปใชป้ ฏิบตั กิ ารสอนไดค้ รบตามกระบวนการเรยี นการสอน
3. ส่ือการสอนเหมาะสมดี

ผลการเรียนของนักเรยี น

1. นกั ศึกษาส่วนใหญ่มีความสนใจใฝ่ รู้ เขา้ ใจในบทเรียน อภิปรายตอบคาถามในกล่มุ และร่วมกัน
ปฏิบตั ใิ บงานท่ีไดร้ บั มอบหมาย

2. นกั ศกึ ษากระตอื รือรน้ และรบั ผิดชอบในการทางานกลมุ่ เพ่ือใหง้ านสาเรจ็ ทนั เวลาท่ีกาหนด

ผลการสอนของครู

1. สอนเนือ้ หาไดค้ รบตามหลกั สตู ร
2. แผนการสอนและวธิ ีการสอนครอบคลมุ เนือ้ หาการสอนทาใหผ้ สู้ อนสอนไดอ้ ยา่ งม่นั ใจ
3. สอนไดท้ นั ตามเวลาท่ีกาหนด

แผนการสอน/แผนการเรยี นรู้ภาคทฤษฎี หนว่ ยท่ี 17
สอนสปั ดาหท์ ่ี 17
แผนการสอน/การเรยี นรูภ้ าคทฤษฎี คาบรวม 68
ช่ือวิชา งานนวิ แมติกสแ์ ละไฮดรอลิกสเ์ บือ้ งตน้
ช่ือหนว่ ย งานควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์

ช่ือเรือ่ ง งานควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์ จานวนคาบ 4

หวั ขอ้ เร่ือง

1. มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ สแ์ บบหมนุ ไดท้ างเดยี ว

2. มอเตอรไ์ ฮดรอลิกสแ์ บบหมนุ ไดส้ องทาง

สาระสาคัญ

มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์ ทาหนา้ ท่ีเป็นอปุ กรณเ์ ปล่ียนพลงั งานจากพลงั งานของไหลใหเ้ ป็นพลงั งานกลใน

รูปแบบของการหมนุ ถกู นามาใชใ้ นลกั ษณะงานท่ีตอ้ งการใหเ้ กิดการหมนุ เชน่ ขบั เคล่ือนลอ้ รถตตี ะขาบ เป็นตน้

สมรรถนะอาชพี ประจาหน่วย

- ควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์

คาศัพทส์ าคัญ

จุดประสงคก์ ารสอน/การเรียนรู้

 จดุ ประสงคท์ ่วั ไป / บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. เพ่ือใหม้ ีความรูเ้ ก่ียวกบั มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์ (ดา้ นความรู)้
2. เพ่ือใหม้ ีความเขา้ ใจเก่ียวกบั โครงสรา้ งและหลกั การทางานของมอเตอรไ์ ฮรดรอลกิ ส์ (ดา้ นทกั ษะ)
3. เพ่ือใหน้ าความรูค้ วามเขา้ ใจเก่ียวกบั มอเตอรไ์ ฮดรอลิกสไ์ ปประยกุ ตใ์ ชง้ านได้ (ดา้ นเจตคต)ิ

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม / บรู ณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. บอกหนา้ ที่และส่วนประกอบของมอเตอร์ไฮดรอลิกส์ (ดา้ นพทุ ธพสิ ยั )
2. อธิบายกลกั การทางานของมอเตอรไ์ ฮดรอลิกสไ์ ด้ (ดา้ นพทุ ธพิสยั )
3. อา่ นสญั ลกั ษณข์ องมอเตอรไ์ ฮดรอลิกสไ์ ด้ (ดา้ นทกั ษะพิสยั )
4. ตอ่ วงจรควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ สไ์ ด้ (ดา้ นทกั ษะพิสยั )
5. ทดสอบการทางานของวงจรควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์ (ดา้ นทกั ษะพสิ ยั )
6. นกั เรยี นทางานดว้ ยความระมดั ระวงั (ดา้ นจิตพสิ ยั )
7. ควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกสต์ ามหลกั และวิธีการใชอ้ ยา่ งรอบคอบเพ่ือการใชง้ านท่ียาวนาน (บรู ณา

การเศรษฐกิจพอเพียง)

เนือ้ หาสาระการสอน/การเรียนรู้

• ดา้ นความรู้(ทฤษฎี)

1. มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์
มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์ ทาหนา้ ท่ีเป็นอปุ กรณเ์ ปล่ียนพลงั งานจากพลงั งานของไหลใหเ้ ป็นพลังงานกลใน

รูปแบบของการหมนุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกสถ์ ูกนามาใชใ้ นลกั ษณะงานท่ีตอ้ งการใหเ้ กิดการหมนุ เช่น ลกู กลิง้ รีด
เหลก็ เป็นตน้

2. ชนิดของมอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์
ชนิดมอเตอรไ์ ฮดรอลิกสส์ ว่ นใหญ่มีลกั ษณะคลา้ ยคลงึ กนั แบง่ เป็น 3 กลมุ่ คอื
1. มอเตอรแ์ บบฟันเฟื อง

แรงบิดของมอเตอรช์ นิดนีเ้ กิดจากความดนั ท่ีกระทาตอ่ ฟันเฟื อง ปรมิ าตรและความจเุ ป็นแบบคงท่ีปรบั
ไม่ได้ การกลบั ทางหมุนทาไดแ้ ต่ตอ้ งกลบั ท่ีชิน้ ส่วนโครงสรา้ งภายในตวั มอเตอร์ มอเตอรช์ นิดนีแ้ บง่ ได้ 3 แบบ
คือ

1.1 มอเตอรแ์ บบฟันเฟื อนนอก มอเตอรแ์ บบนีค้ วามดนั ของนา้ มันจะเขา้ ไปรอบ ๆ เฟื องท่ีสมั ผสั กบั ผนงั
โครงมอเตอรด์ า้ นใน (ไมไ่ ดผ้ า่ นไปตรง ๆ ) แลว้ ผลกั ดนั ใหฟ้ ันเฟื องเกิดการเคล่ือนท่ีหมนุ ขบกนั ซ่งึ เฟื องตดิ อยู่ ทา
ใหเ้ กิดแรงบดิ ท่ีเพลาของมอเตอร์ นาไปใชง้ านได้

1.2 มอเตอรแ์ บบฟันเฟื องใน มอเตอรแ์ บบนีจ้ ะมีฟันเฟื องสองตวั ฟันเฟื องตัวนอกจะมีฟันเฟื องแบบ
ฟันเฟื องใน และฟันเฟื องในจะมีเฟื องแบบฟันเฟื องนอกขบกนั อยู่ เม่ือมีนา้ มนั ไหลเขา้ ไปส่ชู ่องระหว่างฟันเฟื อง
ทงั้ สอง จะผลกั ดนั ใหเ้ ฟื องหมุน เม่ือนา้ มนั ไหลถึงปลายส่วนท่ีเป็นเส่ียววงโคง้ ความดนั จะคอ่ ยๆ ลดลงและไหล
กลบั สถู่ งั พกั

มอเตอรฟ์ ันเฟื องในแบบจีโรเตอร์ เป็นมอเตอรแ์ บบฟันเฟื องในอีกชนิดหน่ึงท่ีมีฟันเฟื องในน้อยกว่า
ฟันเฟื องนอกอยู่ 1 เฟื องเสมอ เพ่ือทาหนา้ ท่ีเป็นซีล ฟันเฟื องนอกจะหมุนแบบอิสระ ฟันเฟื องในจะหมุนตาม
เฟื องนอก โดยแกนเพลาจะตดิ อยกู่ บั เฟื องใน

1.3 มอเตอรแ์ บบสกรู มอเตอรแ์ บบนีจ้ ะใชก้ ารขบกันของฟันเฟื องสกรู 3 ตวั โดยจะเป็นโรเตอรเ์ พลาขบั
โหลดหน่งึ ตวั และเป็นฟันเฟื อนชว่ ยขบั โรเตอรอ์ ีกสองตวั

2. มอเตอรแ์ บบใบพัด
มอเตอรแ์ บบใบพดั แบง่ ออกได้ 2 ชนิด ดงั ตอ่ ไปนี้
2.1 มอเตอรใ์ บพดั แบบสมดลุ มอเตอรช์ นิดนีจ้ ะมีหอ้ งภายใน 2 หอ้ ง เม่ือนา้ มนั ท่ีส่งมาจากปั้มไหลเขา้

และเกิดความดนั กระทาใหม้ อเตอรห์ มนุ ขณะท่ีทางาน
2.2 มอเตอรใ์ บพดั แบบสมดลุ ชนิดกลบั ทางหมนุ ได้ มอเตอรช์ นิดนีเ้ ป็นมอเตอรท์ ่ีนิยมใชง้ านเน่ืองจาก

การหมนุ กลบั ทิศทางไปมาได้ ภายในมอเตอร์ เพ่ือรกั ษาระดบั แรงดนั ไว้ และใบพดั ยงั มีสปรงิ เพ่ือใหก้ ดสมั ผสั กบั
วงแหวนตลอดเวลา ทาใหน้ า้ มนั ท่ีไหลเขา้ มาสามารถผลกั ใบพดั ไดต้ ลอด
3. มอเตอรไ์ ฮดรอลิกสแ์ บบลูกสูบ

มอเตอรแ์ บบลูกสูบเป็นมอเตอรท์ ่ีมีความเร็วสูง ท่ีงานท่ีความดันสูงมากได้ ทาให้เป้นมอเตอรท์ ่ีมี
ประสิทธิภาพดกี วา่ แบบอ่ืน แบง่ ตามโครงสรา้ งได้ 2 แบบ ดงั ตอ่ ไปนี้

3.1 มอเตอรแ์ บบลกู สบู วางเรยี งแกนเพลา แบง่ ออกเป็น

3.1.1 แนวขนานกับเพลา บางครงั้ เรียกว่ามอเตอรแ์ บบแผ่นเอียง โดยเพลาและชุดกระบอกสบู จะอยู่แนว
เดยี วกนั

3.1.2 มอเตอรแ์ บบลกู สบู วางเฉลียงกบั เพลา ชดุ กระบอกสบู และเพลาตดิ ตงั้ ทามมุ กนั เม่ือมมุ เปล่ียนทาให้
ความเรว็ รอบและแรงบดิ เปล่ียนตาม มมุ ต่าคือ 7.5 องศา มมุ สงู สดุ คือ 30 องศา

3.2 มอเตอรแ์ บบลูกสบู วางรอบแกนเพลา มอเตอรแ์ บบนีจ้ ะมีลกุ สบู ภายใน 5, 7 หรือ 10 ลูก แลว้ แตข่ นาด
ของมอเตอร์ ท่ีนิยมใชเ้ ป็นแบบ 5 ลูกสบู ลูกสบู จะติดกบั กา้ นสบู ดว้ ยขอ้ ตอ่ แบบลกู บอลและกา้ นสูบจะสวมอยู่
รอบๆ เพลาตวั ใหญ่ ซ่ึงเป็นวงแหวนแบบลกู เบีย้ ว วางเยือ้ งศนู ยอ์ ย่ภู ายในตวั เสือ้ ท่ีเพลาใหญ่จะมีเพลาเหล็ก
สาหรบั ขบั โหลดตดิ อยู่ มอเตอรแ์ บบนีจ้ ะมีความเรว็ รอบต่าแตแ่ รงบิดสงู

กจิ กรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้

ขั้นตอนการสอนหรือกจิ กรรมของครู ขั้นตอนการเรียนรู้หรือกจิ กรรมของนักเรียน

1. ข้ันนาเข้าสู่บทเรยี น (15 นาที ) 1. ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน (15 นาที )

1. ผูส้ อนเตรียมเอกสารประกอบการสอนวิชา 1. ผู้เรียนเตรียมหนังสือวิชา นิวแมติกส์และไฮ

นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์ หน่วยท่ี 17 เร่ือง ดรอลิกส์ หน่วยท่ี 17 เร่ือง งานควบคุม

งานควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์ มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์

2. ผู้สอนและผู้เรียนสนทนา และอภิปราย 2. ผูเ้ รียนรว่ มกันสนทนา และอภิปรายเก่ียวกับ

เก่ี ย ว กั บ โค ร ง ส ร้า ง แ ล ะ ห ลัก ก า ร ค ว บ คุ ม โครงสรา้ งและหลกั การควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอ

มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์ ลิกส์ พรอ้ มสง่ ตวั แทนนาเสนอหนา้ ชนั้ เรยี น

3. ผสู้ อนกระตนุ้ ใหผ้ เู้ รยี นเสนอแนวคดิ เก่ียวกบั 3. ผู้เรียนร่วมกันแลว้ เสนอแนวคิดเก่ียวกับการ

การควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์ ค ว บ คุ ม ม อ เต อ ร ์ไ ฮ ด ร อ ลิ ก ส ์ พ ร ้อ ม กั บ ต อ บ

คาถามท่ีผสู้ อนถาม

2. ข้ันใหค้ วามรู้ (165 นาท)ี 2. ข้ันให้ความรู้ (165 นาที )

1. ผู้ ส อ น บ ร ร ย า ย เนื้ อ ห า ใ น เอ ก ส า ร 1. ผเู้ รียนตงั้ ใจฟังผสู้ อนบรรยายเนือ้ หาพรอ้ มเปิด

ประกอบการสอนวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอ หนังสือเรียนวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์

ลิกส์เบื้องต้น หน่วยท่ี 17 เร่ือง ควบคุม เบือ้ งตน้ หน่วยท่ี 17 เร่ือง ควบคมุ มอเตอรไ์ ฮ

มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์ หนา้ ท่ี 246-253 ดรอลกิ ส์ หนา้ ท่ี 246-253

2. ผสู้ อนเปิด Power Point สรุปเนือ้ หาหน่วยท่ี 2. ผู้เรียน ตั้งใจชม ส รุป เนื้อห า Power Point

17 เร่ือง ควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์ หนา้ ท่ี หน่วยท่ี 17 เร่ือง ควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์

246-253 หนา้ ท่ี 246-253

3. ผสู้ อนเปิดโอกาสใหผ้ เู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั 3. ผู้เรียนซักถามข้อสงสัยเก่ียวกับเนื้อหาใน

เก่ียวกบั เนือ้ หาในหนว่ ยเรียน หนว่ ยเรียน

กจิ กรรมการเรียนการสอนหรือการเรยี นรู้

ขัน้ ตอนการสอนหรอื กจิ กรรมของครู ขัน้ ตอนการเรียนรู้หรือกจิ กรรมของนักเรียน

3. ขั้นประยุกตใ์ ช้ ( 150 นาที ) 3. ขั้นประยุกตใ์ ช้ ( 150 นาที )

1. ผู้สอนให้ผู้เรียนทาใบ ประลองท่ี 14 งาน 1. ผู้เรียนทาใบ ประลองท่ี 14 งานควบ คุม

ควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์

2. ผูส้ อนใหผ้ ูเ้ รียนทาใบวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 2. ผูเ้ รียนทาใบวิเคราะห์การประลองท่ี 14 โดย

14 โดยศึกษาขอ้ มูลในใบประลองท่ี 14 งาน ศึกษาขอ้ มูลในใบประลองท่ี 14 งานควบคุม

ควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์ มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์

4. ขั้นสรุปและประเมนิ ผล ( 30 นาที ) 4. ขั้นสรุปและประเมินผล ( 30 นาที )

1. ผสู้ อนและผูเ้ รียนรว่ มกันสรุปเนือ้ หาท่ีไดเ้ รียน 1. ผสู้ อนและผูเ้ รียนรว่ มกันสรุปเนือ้ หาท่ีไดเ้ รียน

ใหม้ ีความเขา้ ใจในทศิ ทางเดียวกนั เพ่ือใหม้ ีความเขา้ ใจในทศิ ทางเดียวกนั

2. ผู้สอนให้ผู้เรียนทาแบบทดสอบหน่วยท่ี 17 2. ผู้เรียนทาแบบทดสอบหน่วยท่ี 17 และสลับ

และใหผ้ เู้ รยี นสลบั หนงั สือกนั โดยใหผ้ สู้ อนเป็น หนงั สือกบั เพ่ือนแลว้ ฟังเฉลยจากผสู้ อน

ผเู้ ฉลย 3. ผเู้ รียนทาแบบฝึกหดั หน่วยท่ี 17 โดยนาขอ้ มูล
3. ผสู้ อนใหผ้ เู้ รียนทาแบบฝึกหดั ท่ี 17 โดยคน้ หา จากเนือ้ หาในหนงั สือ หนา้ ท่ี 246-253

ขอ้ มลู จากเนือ้ หาในหนงั สือ หนา้ ท่ี 246-253

(บรรลุจุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรมข้อท่ี 1-7) (บรรลุจุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรมข้อที่ 1-7)

(รวม 240 นาที หรือ 4 คาบเรียน)

งานทมี่ อบหมายหรือกจิ กรรมการวดั ผลและประเมินผล

ก่อนเรียน

1. จดั เตรียมหนงั สือวิชา งานนิวแมติกและไฮดรอลิกส์ หน่วยท่ี 17 เร่ือง งานควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอ
ลกิ ส์

2. อภิปรายโครงสรา้ งและหลกั การควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์ แลว้ นาเสนอหนา้ ชนั้ เรยี น
3. เสนอแนวคดิ เก่ียวกบั การควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกสด์ ว้ ยการตงั้ คาถามใหผ้ เู้ รียนตอบ

ขณะเรยี น

1. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 14 การควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์
2. ปฏิบตั ใิ บวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 14 การควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์

หลังเรียน

1. รว่ มกนั สรุปเนือ้ หาหนว่ ยท่ี 17 เร่ือง การควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์
2. ทาแบบทดสอบหนว่ ยท่ี 17 เร่ือง การควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์
3. ทาแบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 17 เร่ือง การควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์

คาถาม

1. ถา้ ตอ้ งการใชง้ านรีดโลหะท่ีมีการทางานแบบชา้ ๆ แตต่ อ้ งการแรงบดิ สงู มอเตอรไ์ ฮดริลกสแ์ บบใดท่ี
เราควรเลือกใช้

2. คณุ สมบตั ขิ องมอเตอรแ์ บบเฟื องนอกขอ้ ใดกลา่ วไดถ้ กู ตอ้ ง
3. ถา้ สลบั ดา้ นการตอ่ วาลว์ หมายเลข 1 เพียง 1 ตวั จะมีผลอยา่ งไร

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ความสาเร็จของผู้เรียน

ใบประลอง ใบวิเคราะหก์ ารประลอง แบบทดสอบ แบบฝึกหดั

สมรรถนะทพี่ งึ ประสงค์

ผเู้ รียนสรา้ งความเขา้ ใจเก่ียวกบั งานควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์
1. วิเคราะหแ์ ละตคี วามหมาย
2. ตงั้ คาถาม
3. อภิปรายแสดงความคดิ เห็นระดมสมอง
4. การประยกุ ตค์ วามรูส้ งู่ านอาชีพ

สมรรถนะการสร้างค่านิยม

ควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกสต์ ามคมู่ ือและพฒั นาคณุ ภาพการใชง้ านอย่างตอ่ เน่ือง

สมรรถนะการปฏบิ ตั งิ านอาชพี

- ควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์

สมรรถนะการขยายผล

จากการเรียน เร่ือง งานควบคุมมอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์ ผูเ้ รียนจะไดร้ บั ความรูเ้ ร่ือง โครงสรา้ ง หลักการ
ทางานของงานควบคุมมอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์ ผูเ้ รียนสามารถนาความรูท้ ่ีไดม้ าสรา้ งสรรคแ์ ละประยุกตใ์ ช้เกิด
ประโยชนใ์ นการปฏิบตั อิ าชีพ

สื่อการเรียนการสอน/การเรียนรู้

สื่อสง่ิ พมิ พ์
1. เอกสารประกอบการสอนวิชา งานนวิ แมตกิ สแ์ ละไฮดรอลกิ สเ์ บอื้ งตน้ (ใชป้ ระกอบการเรยี นการ
สอนจดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรมขอ้ ท่ี 1-7)
2. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 14 งานควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์
3. ปฏิบตั ใิ บวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 14 งานควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์
4. แบบทดสอบหนว่ ยท่ี 17 เร่ือง งานควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์
5. แบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 17 เร่ือง งานควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์

ส่อื โสตทัศน์ (ถา้ มี)
Power point นาเสนอเนือ้ หาหนว่ ยท่ี 17 เร่อื ง งานควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์

สอ่ื ของจริง
1. เคร่ืองไมโครคอมพิวเตอร์ ฮารด์ แวรค์ อมพิวเตอร์ (ใชป้ ระกอบการเรียนการสอนจดุ ประสงคเ์ ชิง
พฤตกิ รรมขอ้ ท่ี 1-7)
2. มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์

แหล่งการเรียนรู้

ในสถานศึกษา
1. หอ้ งสมดุ วิทยาลยั
2. หอ้ งปฏิบตั กิ ารคอมพิวเตอร์

นอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมดุ ประชาชน
2. สถานประกอบการ

การบรู ณาการ/ความสัมพันธก์ ับวชิ าอน่ื

1. บรู ณาการกบั วิชาชีวิตและวฒั นธรรมไทย ดา้ นการพูด การอ่าน การเขียน และการฝึกปฏิบตั ิตน
ทางสงั คมดา้ นการเตรียมความพรอ้ ม ความรบั ผิดชอบ และความสนใจใฝ่รู้

2. บรู ณาการกบั วิชาการบรหิ ารการจดั ซือ้ ดา้ นการซือ้ การแสวงหาผลติ ภณั ฑ์
3. บูรณาการกับวิชากีฬาเพ่ือพัฒนาสุขภาพและบุคลิกภาพ ดา้ นบุคลิกภาพในการนาเสนอหนา้ ชนั้

เรียน
4. บรู ณาการกบั วชิ าหลกั เศรษฐศาสตร์ ดา้ นการเลือกใชท้ รพั ยากรอยา่ งประหยดั

การประเมินผลการเรียนรู้
 หลักการประเมนิ ผลการเรียนรู้

ก่อนเรียน
1. สงั เกตการรวมกลมุ่ อภิปราย
2. ประเมนิ ผลการนาเสนอหนา้ ชนั้ เรียน

ขณะเรียน
1. ตรวจผลใบประลองงาน
2. ตรวจใบวเิ คราะหก์ ารประลอง

หลังเรียน
1. เฉลยแบบทดสอบ
2. เฉลยแบบฝึกหดั

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ผลสาเร็จของผู้เรียน

ใบประลอง ใบวเิ คราะหก์ ารประลอง แบบทดสอบ แบบฝึกหดั



รายละเอียดการประเมนิ ผลการเรยี นรู้

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 1 บอกหนา้ ที่และส่วนประกอบของมอเตอร์ไฮดรอลิกส์ได้

1. วธิ ีการประเมนิ : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : บอกหนา้ ที่และส่วนประกอบของมอเตอร์ไฮดรอลิกส์ ได้ จะได้ 2 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 2 อธิบายกลกั การทางานของมอเตอร์ไฮดรอลิกส์ได้

1. วธิ ีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : อธิบายกลกั การทางานของมอเตอร์ไฮดรอลิกส์ได้ จะได้ 2 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี อา่ นสัญลกั ษณ์ของมอเตอร์ไฮดรอลิกส์ได้

1. วธิ ีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : อ่านสญั ลกั ษณ์ของมอเตอร์ไฮดรอลิกส์ได้ จะได้ 2 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 4 ตอ่ วงจรควบคุมมอเตอร์ไฮดรอลิกส์ได้

1. วิธีการประเมนิ : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ตอ่ วงจรควบคุมมอเตอร์ไฮดรอลิกส์ได้ จะได้ 2 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 5 ทดสอบการทางานของวงจรควบคุมมอเตอร์ไฮดรอลิกส์ได้

1. วิธีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ทดสอบการทางานของวงจรควบคุมมอเตอร์ไฮดรอลิกส์ได้ จะได้ 2 คะแนน

ใบประลองท่ี 14
งานควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลิกส์
ใบประลองท่ี 14.1 วงจรควบคมุ มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ สด์ ว้ ยวาลว์ 4/2

คำสัง่ 1. เตรียมอปุ กรณ์
2. ตอ่ วงจรตำมวงจรท่ีกำหนดให้
3. ทดสอบกำรทำงำนของวงจร
4. สรปุ ผลกำรประลอง

P 0.2 A
P

AB
PT

0.1

T

M

อธิบำยหลกั กำรทำงำนของวงจร
............................................................................................................................. .............................................................
......................................................................................................................................................................................... .
............................................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................. .............................................................

........................................................................................................................................... ...............................................
.................................................................................... ......................................................................................................
............................................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................. .............................................................
....................................................................................................................................................................... ...................
................................................................................................................ ..........................................................................
............................................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................. .............................................................

อปุ กรณ์
..................................................................................................................................................................................... .....
............................................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................. .............................................................
....................................................................................................................................... ...................................................
..........................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................................................... ...........................
........................................................................................................ ..................................................................................
............................................................................................................................. .............................................................

ใบวเิ คราะห์การประลองที่ 14.1

จงตอบคาถามต่อไปนี้
1. ในตำแหน่งปกตเิ มอื่ เปิดวำล์วเปดิ -ปิดนำ้ มนั อำกำรท่เี กิดขึ้นกบั มอเตอร์ไฮดรอลิกสค์ ือ
..................................................................................................... .....................................................................................
............................................................................................................................. .............................................................

2. เมอื่ กดวำลว์ 4/2 ลักษณะกำรหมุนและทศิ ทำงของมอเตอร์ไฮดรอลิกสจ์ ะเป็นอย่ำงไร

............................................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................. .............................................................
3. วำลว์ ควบคมุ อตั รำกำรไหลทำงเดยี วในวงจรทำงำนอยำ่ งไร
............................................................................................................................. .............................................................
..........................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................. .............................................................

ใบวิเคราะห์การประลองท่ี 14.2

จงตอบคาถามต่อไปนี้
1. เม่อื ต้องกำรให้มอเตอร์ไฮดรอลกิ สห์ มนุ ในทศิ ทำงตำมเข็มนำฬกิ ำต้องทำอยำ่ งไร
............................................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................. .............................................................
2. ถำ้ ตอ้ งกำรให้มอเตอรไ์ ฮดรอลิกสห์ มนุ ในทิศทำงทวนเขม็ นำฬกิ ำต้องทำอย่ำงไร
............................................................................................................................. .............................................................
.......................................................................................................................................... ................................................
3. ถ้ำตอ้ งกำรให้มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์หยุดหมุนต้องทำอย่ำงไร
....................................................................................................................................................... ...................................

................................................................................................ ..........................................................................................
............................................................................................................................. .............................................................

4. ควำมเร็วรอบของมอเตอร์ไฮดรอลิกส์สำมำรถปรบั ควำมเรว็ กำรหมุนได้โดยกำรปรับท่ีอุปกรณ์ตัวใด
............................................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................. .............................................................
.......................................................................................................................................................... ................................

แบบทดสอบท่ี 17

1. จำกสญั ลักษณ์ที่กำหนดใหม้ ีควำมหมำยตรงกับข้อใด

ก. มอเตอร์ลม ข. มอเตอร์ไฮดรอลกิ ส์หมนุ ไดส้ องทำง
ค. ปั๊มไฮดริลิกส์ ง. มอเตอร์ไฮดรอลิกส์หมนุ ได้ทำงเดยี ว

2. จำกสญั ลกั ษณ์ทีก่ ำหนดให้เหมำะสำหรับงำนใด

ก. งำนรีดเหลก็ ข. รถตีนตะขำบ
ค. รอกยกสินค้ำ ง. ถกู ทุกข้อ

3. ถ้ำตอ้ งกำรใชง้ ำนรดี โลหะท่ีมีกำรทำงำนแบบช้ำ ๆ แต่ต้องกำรแรงบดิ สูงมอเตอรไ์ ฮดริลกส์แบบใดทีเ่ รำควรเลือกใช้

ก. แบบเฟืองนอก ข. แบบลูกสบู วำงรอบแกนเพลำ

ค. แบบเฟืองใน ง. แบบใบพัด

4. โครงสร้ำงของมอเตอร์ท่ีมีฟนั เฟืองสองตวั ทม่ี ีขนำดไมเ่ ท่ำกนั ขบกันอยู่ภำยในเป็นคุณลักษณะของมอเตอรแ์ บบใด

ก. แบบเฟืองนอก ข. แบบลูกสบู วำงรอบแกนเพลำ

ค. จโี รเตอร์ ง. แบบเฟืองใน

5. คุณสมบตั ิของมอเตอรแ์ บบเฟอื งนอกข้อใดกลำ่ วไดถ้ ูกต้อง

ก. นำ้ มันไหลเข้ำผ่ำนผนงั มอเตอรท์ ำให้เฟืองหมุน

ข. น้ำมนั ไหลเขำ้ ผำ่ นกลำงมอเตอร์ทำใหเ้ ฟอื งหมนุ

ค. มฟี ันเฟือง 3 ชุด

ง. ฟนั เฟืองขนำนกบั เพลำ

6. ขอ้ ใดคือคุณสมบตั ิมอเตอร์แบบลกู สบู เฉยี งกบั แกนเพลำ

ก. มีลูกสูบภำยใน 5 ลูก ข. กำรเปล่ียนแปลงมุมทำให้ควำมเร็วเปลี่ยน

ค. มีหอ้ งภำยในสองห้อง ง. ทำงำนได้ท่ีควำมดันตำ่ มำก

7. ถ้ำต้องกำรใช้งำนมอเตอร์ทมี่ ีควำมเร็วรอบสูงควรใช้มอเตอรใ์ ด

ก. มอเตอร์แบบลูกสบู ข. มอเตอร์แบบสกรู

ค. มอเตอร์แบบใบพดั ง. มอเตอร์แบบฟนั เฟือง

8. ขอ้ แตกต่ำงระหวำ่ งมอเตอร์แบบฟันเฟอื งนอกและฟันเฟืองใน

ก. แบบฟนั เฟืองในมีหอ้ งภำยในสองห้อง

ข. แกนแบบฟนั เฟืองนอกเพลำมี 3 ชดุ

ค. แบบฟนั เฟืองในดดู น้ำมนั เข้ำดำ้ นลำ่ งออกดำ้ นบน

ง. แบบฟันเฟืองในใชง้ ำนทีค่ วำมดนั สงู กวำ่ แบบฟนั เฟืองนอก

1.02 1.01
1A A

P 2
P
1.1 A
B

ใชต้ PอบคำถTำมขอ้ 9-10

9. ถ้ำสลบั ด้ำนกำรตอ่ วำลว์ หมำยเลข 1 เพยี ง 1 ตวั จะมีผลอย่ำงไร

ก. กำรทำงำนเหมือนเดิมทุกอย่ำง ข. มอเตอร์หมุนทวนเขม็ นำฬิกำช้ำอย่ำงเดียว

ค. มอเตอร์หมนุ ชำ้ ลง ง. มอเตอร์หมนุ ตำมเขม็ นำฬิกำชำ้ อยำ่ งเดยี ว

10. สภำวะปกติมอเตอร์มีสภำวะเป็นอย่ำงไร

ก. หมนุ ตำมเข็มนำฬิกำได้อย่ำงเดียว ข. ไม่หมนุ เนื่องจำกยังไม่โยกวำล์ว

ค. หมนุ ทวนเข็มนำฬิกำชำ้ ง. หมนุ ตำมเขม็ นำฬิกำช้ำ

แบบฝกึ หดั ท่ี 17

จงตอบคาถามต่อไปนี้
จำกรปู วงจรจงตอบคำถำมต่อไปนี้

1.02 1.01 2
A A
1 P

P B

1.1 A

PT

1. ในตำแหนง่ ปกติมอเตอร์ไฮดรอลกิ สห์ มุนในทิศทำงใด..................................................................................................
2. เมอื่ กดวำล์ว 4/2 นำ้ มันจำก..................................จะต่อไป....................................มอเตอร์ไฮดรอลิกส์หมนุ ในทิศทำง
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…….
3. หนำ้ ที่ของอุปกรณ์หมำยเลข 1 คอื ..............................................................................................................................
4. ของอุปกรณห์ มำยเลข 2 คือ .......................................................................................................................................

เฉลยแบบทดสอบที่ 17
งานควบคุมกระบอกสบู แบบอัตโนมัติ

1. ข
2. ก
3. ข
4. ค
5. ก
6. ข
7. ก
8. ง
9. ข
10. ค

เฉลยแบบฝึ กหดั ที่ 17
งานควบคุมกระบอกสูบแบบอัตโนมัติ

จากรูปวงจรจงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

1. ในตาแหนง่ ปกตมิ อเตอรไ์ ฮดรอลิกสห์ มนุ ในทิศทางใด ทวนเข็มนาฬิกา
2. เม่ือกดวาลว์ 4/2 นา้ มนั จาก P จะตอ่ ไป A มอเตอรไ์ ฮดรอลกิ สห์ มนุ ในทิศทาง ตามเขม็ นาฬกิ า
3. หนา้ ท่ีของอปุ กรณห์ มายเลข 1 คอื ทาใหม้ อเตอรห์ มนุ ตามเข็มนาฬกิ าชา้ ลง
4. ของอปุ กรณห์ มายเลข 2 คือ ทาใหม้ อเตอรห์ มนุ ทวนเขม็ นาฬิกาชา้ ลง

แบบประเมนิ ผลการนาเสนอผลงาน
ช่ือกลมุ่ ……………………………………………ชนั้ ………………………หอ้ ง...........................

รายช่ือสมาชิก

1……………………………………เลขท…ี่ …. 2……………………………………เลขท…่ี ….

3……………………………………เลขท…่ี …. 4……………………………………เลขท…่ี ….

ที่ รายการประเมิน คะแนน 1 ขอ้ คิดเห็น

32

1 เนือ้ หาสาระครอบคลมุ ชัดเจน (ความรูเ้ กี่ยวกับเนือ้ หา ความถกู ตอ้ ง

ปฏิภาณในการตอบ และการแกไ้ ขปัญหาเฉพาะหนา้ )

2 รูปแบบการนาเสนอ

3 การมสี ว่ นรว่ มของสมาชิกในกลมุ่

4 บุคลิกลกั ษณะ กิริยา ท่าทางในการพูด นา้ เสียง ซ่ึงทาให้ผูฟ้ ังมี

ความสนใจ

รวม

ผปู้ ระเมิน…………………………………………………

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
1. เนือ้ หาสาระครอบคลมุ ชดั เจนถกู ตอ้ ง

3 คะแนน = มีสาระสาคญั ครบถว้ นถกู ตอ้ ง ตรงตามจดุ ประสงค์
2 คะแนน = สาระสาคญั ไม่ครบถว้ น แตต่ รงตามจดุ ประสงค์
1 คะแนน = สาระสาคญั ไมถ่ กู ตอ้ ง ไม่ตรงตามจดุ ประสงค์
2. รูปแบบการนาเสนอ
3 คะแนน = มีรูปแบบการนาเสนอท่เี หมาะสม มีการใชเ้ ทคนิคท่แี ปลกใหม่ ใชส้ ่ือและเทคโนโลยี

ประกอบการ นาเสนอท่นี า่ สนใจ นาวสั ดใุ นทอ้ งถ่นิ มาประยกุ ตใ์ ชอ้ ยา่ งคมุ้ คา่ และประหยดั
คะแนน = มีเทคนิคการนาเสนอท่แี ปลกใหม่ ใชส้ ่ือและเทคโนโลยีประกอบการนาเสนอท่นี ่าสน ใจ แตข่ าด

การประยกุ ตใ์ ช้ วสั ดใุ นทอ้ งถ่นิ
1 คะแนน = เทคนิคการนาเสนอไม่เหมาะสม และไมน่ ่าสนใจ
3. การมีสว่ นรว่ มของสมาชิกในกลมุ่
3 คะแนน = สมาชกิ ทกุ คนมีบทบาทและมีส่วนรว่ มกจิ กรรมกล่มุ
2 คะแนน = สมาชิกส่วนใหญ่มีบทบาทและมีสว่ นรว่ มกิจกรรมกล่มุ
1 คะแนน = สมาชกิ ส่วนนอ้ ยมีบทบาทและมีสว่ นรว่ มกจิ กรรมกล่มุ
4. ความสนใจของผฟู้ ัง
3 คะแนน = ผฟู้ ังมากกวา่ รอ้ ยละ 90 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ
2 คะแนน = ผฟู้ ังรอ้ ยละ 70-90 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ
1 คะแนน = ผฟู้ ังนอ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 70 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ

บนั ทกึ หลังการสอน

หน่วยท่ี 17 งานควบคุมมอเตอรไ์ ฮดรอลกิ ส์

ผลการใช้แผนการเรยี นรู้

1. เนือ้ หาสอดคลอ้ งกบั จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
2. สามารถนาไปใชป้ ฏิบตั กิ ารสอนไดค้ รบตามกระบวนการเรียนการสอน
3. ส่ือการสอนเหมาะสมดี

ผลการเรียนของนักเรียน

1. นกั ศึกษาส่วนใหญ่มีความสนใจใฝ่ รู้ เขา้ ใจในบทเรียน อภิปรายตอบคาถามในกล่มุ และรว่ มกัน
ปฏิบตั ใิ บงานท่ีไดร้ บั มอบหมาย

2. นกั ศกึ ษากระตือรอื รน้ และรบั ผิดชอบในการทางานกลมุ่ เพ่ือใหง้ านสาเรจ็ ทนั เวลาท่ีกาหนด

ผลการสอนของครู

1. สอนเนือ้ หาไดค้ รบตามหลกั สตู ร
2. แผนการสอนและวธิ ีการสอนครอบคลมุ เนือ้ หาการสอนทาใหผ้ สู้ อนสอนไดอ้ ยา่ งม่นั ใจ
3. สอนไดท้ นั ตามเวลาท่ีกาหนด

แผนการสอน/แผนการเรยี นรู้ภาคทฤษฎี

แผนการสอน/การเรยี นรูภ้ าคทฤษฎี หน่วยท่ี 18

ช่ือวชิ า งานนวิ แมติกสแ์ ละไฮดรอลิกสเ์ บือ้ งตน้ สอนสปั ดาหท์ ่ี 18

ช่ือหน่วย งานควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลับแบบมี คาบรวม 72

นา้ มนั ควบคมุ

ชอ่ื เรอ่ื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ จานวนคาบ 4

หวั ขอ้ เรื่อง

1. วาลว์ กนั กลบั ชนิดมีนา้ มนั ควบคมุ

สาระสาคัญ

วาลว์ กันกลบั แบบมีนา้ มนั ควบคุมเป็นวาลว์ ท่ีทาใหน้ า้ มนั ไหลผ่านไดท้ างเดียว เช่นเดียวกับวาลว์ กัน
กลบั แบบ แตเ่ ราสามารถใหน้ า้ มนั ไหลเขา้ ท่ีทอ่ ควบคมุ ก็ทาใหน้ า้ มนั ไหลยอ้ นกลบั ได้ ใชส้ าหรบั ควบคมุ อปุ กรณ์
ทางานคา้ งตาแหนง่ ได้

สมรรถนะอาชพี ประจาหน่วย

- ควบคมุ วาลว์ กนั กลบั ชนิดมีนา้ มนั ควบคมุ

คาศัพทส์ าคญั

จุดประสงคก์ ารสอน/การเรียนรู้

 จุดประสงคท์ ่วั ไป / บรู ณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. เพ่ือใหม้ ีความรูเ้ ก่ียวกบั วาลว์ กนั กลบั ชนิดมีนา้ มนั ควบคมุ (ดา้ นความรู)้
2. เพ่ือใหม้ ีความเขา้ ใจเก่ียวกบั โครงสรา้ งและหลกั การทางานของวาลว์ กนั กลบั ชนดิ มีนา้ มนั ควบคมุ (ดา้ นทกั ษะ)
3. เพ่ือใหน้ ความรูค้ วามเขา้ ใจเก่ียวกบั วาลว์ กนั กลบั ชนิดมีนา้ มนั ควบคมุ ไปใชใ้ นวงจรไฮดรอลิกสไ์ ด้ (ดา้ น

เจตคต)ิ

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม / บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. บอกหนา้ ท่ีและสว่ นประกอบของวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ ตา่ งๆ ได้ (ดา้ นพทุ ธพิสยั )
2. อธิบายหลกั การทางานของวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ แบบตา่ งๆ ได้ (ดา้ นพทุ ธพิสยั )
3. อา่ นสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ แบบตา่ งๆ ได(้ ดา้ นทกั ษะพสิ ยั )
4. ตอ่ วงจรควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ แบบตา่ งๆ ได้ (ดา้ นทกั ษะพิสยั )
5. ทดสอบการทางานวงจรควบคุมกระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลับแบบมีนา้ มนั ควบคมุ แบบตา่ ง ๆ ได้

(ดา้ นทกั ษะพิสยั )
6. นกั เรยี นทางานดว้ ยความระมดั ระวงั (ดา้ นจิตพสิ ยั )
7. ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ ตามหลกั และวิธีการใชอ้ ย่างรอบคอบเพ่ือ

การใชง้ านท่ียาวนาน (บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพียง)

เนือ้ หาสาระการสอน/การเรียนรู้

• ดา้ นความรู้(ทฤษฎี)

1. วาลว์ กันกลับแบบมนี า้ มันควบคุม
วาลว์ กันกลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ เป็นวาลว์ ท่ีทาใหน้ า้ มนั ไหลผ่านไดท้ างเดียวเช่นเดียวกับวาลว์ กัน

กลบั ธรรมดา แตข่ อ้ ดีของวาลว์ ชนิดนีค้ ือถา้ มีความดนั นา้ มนั ไหลเขา้ ท่ีทอ่ ควบคมุ ก็ทาใหน้ า้ มนั ไหลยอ้ นกลบั ได้
แบง่ ได้ 3 แบบ คอื

1. แบบมีรูต่อ 3 รู ประกอบดว้ ยรู A คือ รูนา้ มนั เขา้ B คือรูนา้ มนั ออก และ X คือรูสาหรบั ตอ่ นา้ มนั มา
ควบคมุ

หลักการทางาน
โดยปกตนิ า้ มนั สามารถไหลผา่ นจาก A ไปยงั B ได้ ทิศทางเด่ียวเท่านนั้ ไมส่ ามารถไหลยอ้ นกลบั จาก B

มา A ได้ แตถ่ า้ มีความดนั ของนา้ มนั เขา้ ทาง X จะทาใหน้ า้ มนั ไหล B ไป A ได้
การใชง้ านวาลว์ ชนดิ นีจ้ ะนามาใชเ้ ม่ือตอ้ งการใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้ ออกแลว้ สามารถคา้ งตาแหนง่ ได้

2. แบบมีรูต่อ 4 รู ประกอบดว้ ยรู A คือ รูนา้ มนั เขา้ B คือรูนา้ มนั ออก และ x คือรูสาหรบั ตอ่ นา้ มนั มา
ควบคมุ และรู T สาหรบั ระบายนา้ มนั กลบั สถู่ งั พกั ใชใ้ นกรณีท่ีจ่ายนา้ มนั เขา้ ทางดา้ น B นา้ มนั ไมส่ ามารถผา่ น
ออกรู A ได้ ทาใหน้ า้ มนั ไหลออกทางรู L เพ่ือเขา้ สถู่ งั พกั นา้ มนั

3. แบบมีน้ามันควบคุม 2 ตัว ประกอบดว้ ย รู A และ B คือ รูนา้ มนั เข้า C และ D คือรูนา้ มันออก
นา้ มนั จะไหลเขา้ รู A และออกท่ีรู C ซ่ึงนา้ มนั จะไปดนั ลิน้ นา้ มนั ควบคมุ ใหไ้ ปกดท่ีลิน้ กันกลบั ใหเ้ ปิด ทาใหร้ ู D
ตอ่ กบั B ในกรณีใหน้ า้ มนั ไหลทางรู B ก็จะไหลออกท่ีรู D ซ่ึงนา้ มนั จะไปดนั ใหล้ ิน้ นา้ มนั เล่ือนไปกดลิน้ กนั กลบั
ใหเ้ ปิด ทาใหน้ า้ มนั ท่ีไหลทางรู C ออกสรู่ ู A ได้ วาลว์ แบบนีเ้ หมาะสาหรบั งานควบคมุ กระบอกสบู สองทางแบบ
สองกา้ น

กิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้

ขัน้ ตอนการสอนหรอื กจิ กรรมของครู ขัน้ ตอนการเรยี นรู้หรือกจิ กรรมของนักเรียน

1. ข้ันนาเข้าสู่บทเรยี น (15 นาที ) 1. ขั้นนาเข้าสู่บทเรียน (15 นาที )

1. ผูส้ อนเตรียมเอกสารประกอบการสอนวิชา 1. ผู้เรียนเตรียมหนังสือวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮ

นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์ หน่วยท่ี 18 เร่ือง ดรอลิกส์ หน่วยท่ี 18 เร่ือง งานควบคุม

งานควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลับ กระบอกสูบด้วยวาล์วกันกลับแบบมีน้ามัน

แบบมีนา้ มนั ควบคมุ ควบคมุ

2. ผู้สอนและผู้เรียนสนทนา และอภิปราย 2. ผูเ้ รียนรว่ มกันสนทนา และอภิปรายเก่ียวกับ

เก่ี ย ว กั บ โค ร ง ส ร้า ง แ ล ะ ห ลัก ก า ร ค ว บ คุ ม โครงสรา้ งและหลักการควบคุมกระบอกสูบ

กระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลบั แบบมีนา้ มัน ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ พรอ้ ม

ควบคมุ สง่ ตวั แทนนาเสนอหนา้ ชนั้ เรยี น

3. ผสู้ อนกระตนุ้ ใหผ้ เู้ รียนเสนอแนวคดิ เก่ียวกบั 3. ผู้เรียนร่วมกันแลว้ เสนอแนวคิดเก่ียวกับการ

การควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลับ ควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลับแบบมี

แบบมีนา้ มนั ควบคมุ นา้ มนั ควบคมุ กบั ตอบคาถามท่ีผสู้ อนถาม

2. ข้ันใหค้ วามรู้ (165 นาท)ี 2. ขั้นให้ความรู้ (165 นาที )

1. ผู้ ส อ น บ ร ร ย า ย เนื้ อ ห า ใ น เอ ก ส า ร 1. ผเู้ รียนตงั้ ใจฟังผสู้ อนบรรยายเนือ้ หาพรอ้ มเปิด

ประกอบการสอนวิชา นิวแมตกิ สแ์ ละไฮดรอ หนังสือเรียนวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์

ลิกสเ์ บือ้ งตน้ หน่วยท่ี 18 เร่ือง งานควบคุม เบื้องต้น ห น่วยท่ี 18 เร่ือง งาน ควบ คุม

กระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลับแบบมีนา้ มัน กระบอกสูบด้วยวาล์วกันกลับแบบมีน้ามัน

ควบคมุ หนา้ ท่ี 262-265 ควบคมุ หนา้ ท่ี 262-265

2. ผสู้ อนเปิด Power Point สรุปเนือ้ หาหน่วยท่ี 2. ผู้เรียน ตั้งใจชม ส รุป เนื้อห า Power Point

18 เร่ือง งานควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ หน่วยท่ี 18 เร่ือง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ย

กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ วาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ

3. ผสู้ อนเปิดโอกาสใหผ้ เู้ รียนซักถามขอ้ สงสยั 3. ผู้เรียนซักถามข้อสงสัยเก่ียวกับเนื้อหาใน

เก่ียวกบั เนือ้ หาในหนว่ ยเรยี น หนว่ ยเรยี น

กิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้

ขัน้ ตอนการสอนหรอื กจิ กรรมของครู ขัน้ ตอนการเรียนรู้หรือกจิ กรรมของนักเรยี น

3. ข้ันประยกุ ตใ์ ช้ ( 150 นาที ) 3. ขั้นประยกุ ตใ์ ช้ ( 150 นาที )

1. ผู้สอนให้ผู้เรียนทาใบ ประลองท่ี 15 งาน 1. ผู้เรียนทาใบ ประลองท่ี 15 งานควบ คุม

ควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลับแบบมี กระบอกสูบด้วยวาล์วกันกลับแบบมีนา้ มัน

นา้ มนั ควบคมุ ควบคมุ

2. ผูส้ อนใหผ้ ูเ้ รียนทาใบวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 2. ผูเ้ รียนทาใบวิเคราะห์การประลองท่ี 15 โดย

15 โดยศึกษาขอ้ มูลในใบประลองท่ี 15 งาน ศึกษาขอ้ มูลในใบประลองท่ี 15 งานควบคุม

ควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลับแบบมี กระบอกสูบด้วยวาล์วกันกลับแบบมีนา้ มัน

นา้ มนั ควบคมุ ควบคมุ

4. ข้ันสรุปและประเมินผล ( 30 นาที ) 4. ข้ันสรุปและประเมนิ ผล ( 30 นาที )

1. ผสู้ อนและผูเ้ รียนรว่ มกันสรุปเนือ้ หาท่ีไดเ้ รียน 1. ผสู้ อนและผูเ้ รียนรว่ มกนั สรุปเนือ้ หาท่ีไดเ้ รียน

ใหม้ ีความเขา้ ใจในทศิ ทางเดียวกนั เพ่ือใหม้ ีความเขา้ ใจในทิศทางเดยี วกนั

2. ผู้สอนให้ผู้เรียนทาแบบทดสอบหน่วยท่ี 18 2. ผู้เรียนทาแบบทดสอบหน่วยท่ี 18 และสลับ

และใหผ้ เู้ รียนสลบั หนงั สือกนั โดยใหผ้ สู้ อนเป็น หนงั สือกบั เพ่ือนแลว้ ฟังเฉลยจากผสู้ อน

ผเู้ ฉลย 3. ผเู้ รียนทาแบบฝึกหดั หน่วยท่ี 18 โดยนาขอ้ มลู
3. ผสู้ อนใหผ้ เู้ รียนทาแบบฝึกหดั ท่ี 18 โดยคน้ หา จากเนือ้ หาในหนงั สือ หนา้ ท่ี 262-265

ขอ้ มลู จากเนือ้ หาในหนงั สือ หนา้ ท่ี 262-265

(บรรลุจุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรมข้อท่ี 1-7) (บรรลุจุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรมข้อที่ 1-7)

(รวม 240 นาที หรือ 4 คาบเรยี น)

งานทม่ี อบหมายหรือกิจกรรมการวดั ผลและประเมนิ ผล

กอ่ นเรียน

1. จดั เตรียมหนงั สือวิชา งานนิวแมติกและไฮดรอลิกส์ หน่วยท่ี 18 เร่ือง งานควบคมุ กระบอกสูบดว้ ย
วาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ

2. อภิปรายโครงสรา้ งและหลกั การควบคุมกระบอกสูบด้วยวาลว์ กันกลบั แบบมีนา้ มันควบคุม แลว้
นาเสนอหนา้ ชนั้ เรียน

3. เสนอแนวคิดเก่ียวกับการควบคมุ กระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ ดว้ ยการตงั้
คาถามใหผ้ เู้ รยี นตอบ

ขณะเรยี น

1. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 15 การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ
2. ปฏิบตั ใิ บวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 15 การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ

หลังเรยี น

1. รว่ มกนั สรุปเนือ้ หาหนว่ ยท่ี 18 เร่อื ง การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ
2. ทาแบบทดสอบหนว่ ยท่ี 18 เร่ือง การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ
3. ทาแบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 18 เร่ือง การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ

คาถาม

1. ขอ้ ดีของวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ คือขอ้ ใด
2. ถา้ ตอ้ งการใหว้ งจรทางานไดโ้ ดยปกตโิ ดยไม่ตอ้ งตอ่ วาลว์ ใดเพ่มิ จะตอ้ งทาอยา่ งไร
3. จากรูป ถา้ สลบั สายนา้ มนั เขา้ กระบอกสบู จะมีผลอยา่ งไร

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ความสาเร็จของผู้เรียน

ใบประลอง ใบวิเคราะหก์ ารประลอง แบบทดสอบ แบบฝึกหดั

สมรรถนะทพี่ งึ ประสงค์

ผเู้ รียนสรา้ งความเขา้ ใจเก่ียวกบั การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ
1. วเิ คราะหแ์ ละตคี วามหมาย
2. ตงั้ คาถาม
3. อภิปรายแสดงความคดิ เหน็ ระดมสมอง
4. การประยกุ ตค์ วามรูส้ งู่ านอาชีพ

สมรรถนะการสร้างค่านิยม

ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ ตามคมู่ ือและพฒั นาคณุ ภาพการใชง้ านอยา่ ง
ตอ่ เน่ือง

สมรรถนะการปฏิบัตงิ านอาชพี

- ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ

สมรรถนะการขยายผล

จากการเรียน เร่ือง การควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลับแบบมีนา้ มันควบคุม ผูเ้ รียนจะไดร้ บั
ความรูเ้ ร่อื ง โครงสรา้ ง หลกั การทางานของการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ ผเู้ รียน
สามารถนาความรูท้ ่ีไดม้ าสรา้ งสรรคแ์ ละประยกุ ตใ์ ชเ้ กิดประโยชนใ์ นการปฏิบตั อิ าชีพ

ส่อื การเรียนการสอน/การเรียนรู้

สื่อสง่ิ พมิ พ์
1. เอกสารประกอบการสอนวชิ า งานนิวแมตกิ สแ์ ละไฮดรอลิกสเ์ บอื้ งตน้ (ใชป้ ระกอบการเรยี นการ
สอนจดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรมขอ้ ท่ี 1-7)
2. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 15 การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ
3. ปฏิบัติใบวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 15 การควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลับแบบมีนา้ มัน
ควบคมุ
4. แบบทดสอบหนว่ ยท่ี 18 เร่อื ง การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ
5. แบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 18 เร่ือง การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั ควบคมุ

ส่อื โสตทัศน์ (ถา้ มี)
1. Power point นาเสนอเนือ้ หาหน่วยท่ี 18 เร่ือง การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั แบบมี
นา้ มนั ควบคมุ

สื่อของจรงิ
1. เคร่ืองไมโครคอมพิวเตอร์ ฮารด์ แวรค์ อมพิวเตอร์ (ใชป้ ระกอบการเรียนการสอนจุดประสงคเ์ ชิง
พฤตกิ รรมขอ้ ท่ี 1-7)
2. กระบอกสบู
3. วาลว์ กนั กลบั แบบมีนา้ มนั