นิวเมติกส์

รายละเอยี ดการประเมนิ ผลการเรียนรู้

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 1 อธิบายลกั ษณะของวาลว์ ความดนั สองทางได้

1. วธิ ีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : อธิบายลกั ษณะของวาลว์ ความดนั สองทางได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 2 บอกรูปแบบการทางานของวาลว์ ความดนั สองทางได้

1. วธิ ีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : บอกรูปแบบการทางานของวาลว์ ความดนั สองทางได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 3 อภิปรายหลกั การควบคมุ กระบอกสบู ทางเดยี วดว้ ยวาลว์ ความดนั สองทาง

ได้

1. วิธีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : อภิปรายหลกั การควบคมุ กระบอกสบู ทางเดียวดว้ ยวาลว์ ความดนั สอง

ทางได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 4 ออกแบบวงจรในการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ ความดนั สองทางได้

1. วธิ ีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ออกแบบวงจรในการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ ความดนั สองทางได้ จะ

ได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 5 แสดงวธิ ีการใชว้ าลว์ ความดนั สองทางได้

1. วิธีการประเมนิ : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : แสดงวธิ ีการใชว้ าลว์ ความดนั สองทางได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 6 ตอ่ วงจรในการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ ความดนั สองทางได้

1. วธิ ีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมินกระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ตอ่ วงจรในการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ ความดนั สองทางได้ จะได้ 1

คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 7 ทดลองควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ ความดนั สองทางได้

1. วธิ ีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ทดลองควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ ความดนั สองทางได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 8 ปฏิบตั ติ ามหลกั และวธิ ีการใชง้ านวาลว์ ความดนั สองทางได้

1. วธิ ีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมินกระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ปฏิบตั ติ ามหลกั และวิธีการใชง้ านวาลว์ ความดนั สองทางได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 9 พฒั นารูปแบบวงจรวาลว์ ความดนั สองทางใหใ้ ชไ้ ดห้ ลากหลาย

1. วธิ ีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมินกระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : พฒั นารูปแบบวงจรวาลว์ ความดนั สองทางใหใ้ ชไ้ ดห้ ลากหลาย จะได้ 0.5

คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 10 คดิ และวางแผนก่อนการออกแบบวงจรเพ่ือไมใ่ หเ้ กิดการผิดพลาดในการ
ตอ่ วงจรจนทาใหส้ ิน้ เปลืองวสั ดอุ ปุ กรณ์

1. วิธีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมินกระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : คดิ และวางแผนก่อนการออกแบบวงจรเพ่ือไมใ่ หเ้ กิดการผิดพลาดในการตอ่

วงจรจนทาใหส้ ิน้ เปลืองวสั ดอุ ปุ กรณ์ จะได้ 0.5 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 11 ใชง้ านวาลว์ ความดนั สองทางตามหลกั การใชง้ านดว้ ยความระมดั ระวงั

และเก็บบารุงรกั ษาอปุ กรณห์ ลงั การปฏิบตั งิ านเพ่ือยืดอายกุ ารใชง้ านของอปุ กรณ์

4. วิธีการประเมิน : ตรวจผลงาน

5. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

6. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ใชง้ านวาลว์ ความดนั สองทางตามหลกั การใชง้ านดว้ ยความระมดั ระวงั และ

เก็บบารุงรกั ษาอปุ กรณห์ ลงั การปฏิบตั งิ านเพ่ือยืดอายกุ ารใชง้ านของอปุ กรณ์ จะได้ 0.5 คะแนน

ใบประลองที่ 7
ใบประลองที่ 7.1 วงจรการควบคุมกระบอกสูบทางเดยี วด้วยวาลว์ ความดันสองทาง

คาส่ัง 1. เตรียมอปุ กรณ์
2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้
3. ทดสอบการทางานของวงจร
4. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลกั การทางานของวงจร
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………

อปุ กรณ์
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………

ใบวเิ คราะหก์ ารประลองท่ี 7.1
จงตอบคำถำมต่อไปนี้
1. จงบอกอาการของกา้ นสบู ตามเง่ือนไขตอ่ ไปนี้

1.1 กดวาลว์ V1 ……………………………………………………………………………
1.3 กดวาลว์ V2 ……………………………………………………………………………
1.5 กดวาลว์ V1 และ V2 พรอ้ มกนั ……………………………………………………..
2. การกดสตารท์ วงจรจะตอ้ งทาอยา่ งไร
………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………….
3. ถา้ ปลอ่ ยมือกดจากวาลว์ ตวั ใดตวั หนง่ึ ผลจะเป็นอยา่ งไร
………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………….
4. จงออกแบบวงจรควบคมุ การทางานใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออกโดยตอ้ งกดสตารท์ 2 มือพรอ้ มกนั โดยไมใ่ ชว้ าลว์
ความดนั สองทาง (Two Pressure Valve) แตใ่ ชว้ าลว์ 3/2 แบบมือกด/สปรงิ แทน (เขียนวงจรใหส้ มบรู ณ)์

จากวงจรในขอ้ 4 แตกตา่ งกบั วงจรท่ีใชว้ าลว์ ความดนั สองทาง (Two Pressure Valve)หรือไม่ อยา่ งไร
………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………….

ใบประลองที่ 7.2 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ ความดนั สองทาง
คาส่ัง 1. เตรียมอปุ กรณ์
2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้
3. ทดสอบการทางานของวงจร
4. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลกั การทางานของวงจร
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………

อปุ กรณ์
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………

ใบวเิ คราะหก์ ารประลองท่ี 7.2
จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้
1. จงบอกอาการของกา้ นสบู ตามเง่ือนไขตอ่ ไปนี้

1.1 กดวาลว์ V1 ……………………………………………………………….…………..
1.3 กดวาลว์ V2 ……………………………………………………………….…………..
1.5 กดวาลว์ V1 และ V2 พรอ้ มกนั ………………………………………………………
2. บอกวิธีการบงั คบั ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้
…………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………..
3. อะไรคอื เหตผุ ลท่ีตอ้ งมีการใชม้ ือกดวาลว์ ทงั้ 2 ตวั
…………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………..

แบบทดสอบท่ี 9

1. วาลว์ ความดนั สองทางตดิ ตงั้ บรเิ วณใดของวงจรนิวแมตกิ ส์

ก. ระหวา่ งถงั ลมและชดุ บรกิ าร ข. ระหวา่ งกระบอกสบู และวาลว์ 5/2

ค. ระหวา่ งวาลว์ ควบคมุ และเมนวาลว์ ง. ระหว่างวาลว์ เรง่ ระบายลมและวาลว์ 3/2

2. วาลว์ ความดนั สองทางมีคณุ ลกั ษณะตรงกบั ความหมายในขอ้ ใด

ก. และ ข. หรือ

ค. ไม่ ง. และไม่

3. ถา้ จา่ ยลมเขา้ ท่ี X และลมออกท่ี P ไดข้ อ้ ใดถกู ตอ้ ง

ก. แรงดนั ลมนอ้ ยเกินไป ข. การทางานถกู ตอ้ งแลว้

ค. แรงดนั ลมมากเกินไป ง. ลิน้ เล่ือนคา้ งตาแหนง่

4. ถา้ ไมม่ ีวาลว์ ความดนั สองทางเราจะตอ่ วงจรอยา่ งไรใหม้ ีการทางานเหมือนเดมิ

ก. ใชข้ อ้ ตอ่ สามทางแทนวาลว์ ความดนั สองทาง

ข. นาวาลว์ ควบคมุ มาตอ่ ขนานกนั

ค. นาวาลว์ ควบคมุ มาตอ่ อนกุ รมกนั

ง. ตอ่ ใชง้ านไมไ่ ด้

5. วาลว์ กนั กลบั สองทาง ถา้ แรงดนั ลมดา้ น X มากกวา่ ดา้ น Y จะมีผลอยา่ งไร

ก. ลมจะผา่ นดา้ น Y ออกท่ีรู A ข. ลมจะผา่ นดา้ น X ออกท่ีรู A

ค. ลมจะผา่ นดา้ น X และ Y ออกท่ีรู A ง. ลนิ้ วาลว์ ไมเ่ ล่ือนลมผา่ นไมไ่ ด้

6. จดุ ประสงคข์ องการใชว้ าลว์ ความดนั สองทางคอื อะไร

ก. เพ่ือความปลอดภยั ของวงจร ข. ประหยดั วาลว์

ค. เพ่มิ จดุ ในการควบคมุ ง. ลดจานวนวาลว์ ควบคมุ

7. ถา้ ใชว้ าลว์ กนั กลบั สองทาง 4 ตวั ตอ้ งใชว้ าลว์ ควบคมุ ก่ีตวั

ก. 2 ตวั ข. 3 ตวั

ค. 4 ตวั ง. 5 ตวั

8. ถา้ มีวาลว์ 3/2 แบบมือกด 3 ตวั ตอ้ งเลือกใชค้ กู่ บั วาลว์ กนั กลบั สองทางจะใชว้ าลว์ กนั กลบั สองทาง

ก่ีตวั

ก. 2 ตวั ข. 3 ตวั

ค. 4 ตวั ง. 5 ตวั

ใชต้ อบคาถามขอ้ 9-10

9. ถา้ กดวาลว์ 1.2 และ 1.4 พรอ้ มกนั ขอ้ ใดถกู ตอ้ งท่ีสดุ

ก. ลนิ้ วาลว์ อยตู่ าแหนง่ ซา้ ยมือ ข. ลนิ้ วาลว์ อยตู่ าแหนง่ ขวามือ

ค. ลิน้ วาลว์ ลอยอยตู่ าแหนง่ กลาง ง. กา้ นสบู ไมเ่ คล่ือนท่ีออก

10. ขอ้ ใดคือสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ ความดนั สองทาง

ก. ข.
ค. ง.

แบบฝึ กหัดท่ี 9

จงตอบคาถามต่อไปนี้
1. จากรูปจงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

1.1 จงเขียนสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ ดงั รูป

1.2 ลมจะออกไดก้ ็ตอ่ เม่ือ ........................................................................................................
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................

1.3 ถา้ ปอ้ นลมเขา้ ท่ี X=6 บาร์ และ Y=4 บาร์ ลมจะออกท่ี A=…………………บารเ์ พราะเหตใุ ด
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................

แบบประเมินผลการนาเสนอผลงาน
ช่ือกลมุ่ ……………………………………………ชนั้ ………………………หอ้ ง...........................

รายช่ือสมาชิก

1……………………………………เลขท…ี่ …. 2……………………………………เลขท…ี่ ….

3……………………………………เลขท…่ี …. 4……………………………………เลขท…ี่ ….

ท่ี รายการประเมิน คะแนน ขอ้ คิดเหน็

32 1

1 เนอื้ หาสาระครอบคลมุ ชดั เจน (ความรูเ้ ก่ียวกบั เนอื้ หา ความถกู ตอ้ ง

ปฏิภาณในการตอบ และการแกไ้ ขปัญหาเฉพาะหนา้ )

2 รูปแบบการนาเสนอ

3 การมีสว่ นรว่ มของสมาชิกในกลมุ่

4 บุคลิกลักษณะ กิริยา ท่าทางในการพูด นา้ เสียง ซ่ึงทาใหผ้ ูฟ้ ังมี

ความสนใจ

รวม

ผปู้ ระเมิน…………………………………………………

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
1. เนือ้ หาสาระครอบคลมุ ชดั เจนถูกตอ้ ง

3 คะแนน = มีสาระสาคญั ครบถว้ นถกู ตอ้ ง ตรงตามจดุ ประสงค์
2 คะแนน = สาระสาคญั ไม่ครบถว้ น แตต่ รงตามจดุ ประสงค์
1 คะแนน = สาระสาคญั ไม่ถกู ตอ้ ง ไมต่ รงตามจดุ ประสงค์
2. รูปแบบการนาเสนอ
3 คะแนน = มีรูปแบบการนาเสนอท่เี หมาะสม มีการใชเ้ ทคนคิ ท่แี ปลกใหม่ ใชส้ ่ือและเทคโนโลยี

ประกอบการ นาเสนอท่นี ่าสนใจ นาวสั ดใุ นทอ้ งถ่นิ มาประยกุ ตใ์ ชอ้ ย่างคมุ้ คา่ และประหยดั
คะแนน = มีเทคนิคการนาเสนอท่แี ปลกใหม่ ใชส้ ่ือและเทคโนโลยีประกอบการนาเสนอท่นี ่าสน ใจ แตข่ าด

การประยกุ ตใ์ ช้ วสั ดใุ นทอ้ งถ่ิน
1 คะแนน = เทคนิคการนาเสนอไมเ่ หมาะสม และไมน่ ่าสนใจ
3. การมีสว่ นรว่ มของสมาชกิ ในกล่มุ
3 คะแนน = สมาชิกทกุ คนมีบทบาทและมีส่วนรว่ มกิจกรรมกล่มุ
2 คะแนน = สมาชิกสว่ นใหญ่มีบทบาทและมีส่วนรว่ มกิจกรรมกล่มุ
1 คะแนน = สมาชกิ สว่ นนอ้ ยมีบทบาทและมีสว่ นรว่ มกิจกรรมกล่มุ
4. ความสนใจของผฟู้ ัง
3 คะแนน = ผฟู้ ังมากกวา่ รอ้ ยละ 90 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ
2 คะแนน = ผฟู้ ังรอ้ ยละ 70-90 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ
1 คะแนน = ผฟู้ ังนอ้ ยกว่ารอ้ ยละ 70 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ

เฉลยใบประลองที่ 7

ใบประลองท่ี 7.1 วงจรการควบคุมกระบอกสูบทางเดยี วดว้ ยวาลว์ ความดนั สองทาง
คาส่ัง 1. เตรียมอปุ กรณ์
2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้
3. ทดสอบการทางานของวงจร
4. สรุปผลการประลอง

A Y
X

V1 A V2
A

. PR PR

อธิบายหลักการทางานของวงจร
เม่ือกดวาลว์ V1 และ V2 พรอ้ มกนั ทงั้ สองมือจะทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก เม่ือปล่อยมือกด

วาลว์ ตวั ใดตวั หน่งึ กา้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้
อุปกรณ์

1. Service Unit.
2. 3/2 Way Valve N.C. Set by Pushbutton and Reset by Spring 2 ตวั
3. วาลว์ ความดนั สองทาง (Two Pressure Valve)
4. กระบอกสบู ทางานทางเดยี ว (Single Acting Cylinder)

ใบวิเคราะหก์ ารประลองที่ 7.1
จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้
5. จงบอกอาการของกา้ นสบู ตามเง่ือนไขตอ่ ไปนี้

1.1 กดวาลว์ V1 …………………กา้ นสบู อย่กู บั ท่ี…………………………………………
1.3 กดวาลว์ V2 …………………กา้ นสบู อยกู่ บั ท่ี…………………………………………
1.5 กดวาลว์ V1 และ V2 พรอ้ มกนั ………………กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออก………………..
6. การกดสตารท์ วงจรจะตอ้ งทาอยา่ งไร
กดพรอ้ มกนั ทงั้ สองตวั
7. ถา้ ปล่อยมือกดจากวาลว์ ตวั ใดตวั หนง่ึ ผลจะเป็นอยา่ งไร
กา้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้
8. จงออกแบบวงจรควบคมุ การทางานใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออกโดยตอ้ งกดสตารท์ 2 มือพรอ้ มกนั โดยไม่
ใชว้ าลว์ ความดนั สองทาง (Two Pressure Valve) แตใ่ ชว้ าลว์ 3/2 แบบมือกด/สปรงิ แทน (เขียน
วงจรใหส้ มบรู ณ)์

จากวงจรในขอ้ 4 แตกตา่ งกบั วงจรท่ีใชว้ าลว์ ความดนั สองทาง (Two Pressure Valve) หรือไม่ อยา่ งไร
ลกั ษณะการทางานไมแ่ ตกตา่ งกนั แตอ่ ปุ กรณท์ ่ีใชแ้ ตกตา่ งกนั

ใบประลองที่ 7.2 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ ความดนั สองทาง
คาส่ัง 1. เตรียมอปุ กรณ์
2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้
3. ทดสอบการทางานของวงจร
4. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลักการทางานของวงจร
เม่ือกดวาลว์ 1.2 และ 1.4 ลมจะผา่ นวาลว์ ความดนั สองทางไปดนั ใหว้ าลว์ 1.1 เปล่ียนตาแหนง่

ทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก เม่ือกดวาลว์ 1.3 ลมจะผา่ นไปดนั ใหว้ าลว์ 1.1 กลบั ส่ตู าแหนง่ เดมิ ทาใหก้ า้ น
สบู เคล่ือนท่ีเขา้
อุปกรณ์

1. Service Unit
2. 3/2 Way Valve N.C. Set by Pushbutton and Reset by Spring 3 ตวั
3. 5/2 Way Valve Set and Reset by Pressure
4. วาลว์ ความดนั สองทาง (Two Pressure Valve)
5. กระบอกสบู ทางานสองทาง (Double Acting Cylinder)

ใบวเิ คราะหก์ ารประลองที่ 7.2
จงตอบคาถามต่อไปนี้
4. จงบอกอาการของกา้ นสบู ตามเง่ือนไขตอ่ ไปนี้

1.1 กดวาลว์ V1 ……………………กา้ นสบู อยกู่ บั ท่ี………………………….…………..
1.3 กดวาลว์ V2 ……………………กา้ นสบู อยกู่ บั ท่ี………………………….…………..
1.5 กดวาลว์ V1 และ V2 พรอ้ มกนั ………………กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออก…………………
5. บอกวิธีการบงั คบั ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้
กดวาลว์ 1.3
6. อะไรคือเหตผุ ลท่ีตอ้ งมีการใชม้ ือกดวาลว์ ทงั้ 2 ตวั
เพ่ือใหเ้ กิดความปลอดภยั ในการทางาน เชน่ เคร่ืองตดั ในการทางานตอ้ งกดวาลว์ ทงั้ สองตวั

เฉลยแบบทดสอบที่ 9

11. วาลว์ ความดนั สองทางตดิ ตงั้ บรเิ วณใดของวงจรนวิ แมตกิ ส์

ก. ระหว่างถงั ลมและชดุ บรกิ าร ข. ระหวา่ งกระบอกสบู และวาลว์ 5/2

ค. ระหวา่ งวาลว์ ควบคมุ และเมนวาลว์ ง. ระหวา่ งวาลว์ เรง่ ระบายลมและวาลว์ 3/2

12. วาลว์ ความดนั สองทางมีคณุ ลกั ษณะตรงกบั ความหมายในขอ้ ใด

ก. และ ข. หรือ

ค. ไม่ ง. และไม่

13. ถา้ จา่ ยลมเขา้ ท่ี X และลมออกท่ี P ไดข้ อ้ ใดถกู ตอ้ ง

ก. แรงดนั ลมนอ้ ยเกินไป ข. การทางานถกู ตอ้ งแลว้

ค. แรงดนั ลมมากเกินไป ง. ลิน้ เล่ือนคา้ งตาแหนง่

14. ถา้ ไมม่ ีวาลว์ ความดนั สองทางเราจะตอ่ วงจรอยา่ งไรใหม้ ีการทางานเหมือนเดมิ

ก. ใชข้ อ้ ตอ่ สามทางแทนวาลว์ ความดนั สองทาง

ข. นาวาลว์ ควบคมุ มาตอ่ ขนานกนั

ค. นาวาลว์ ควบคมุ มาต่ออนกุ รมกนั

ง. ตอ่ ใชง้ านไมไ่ ด้

15. วาลว์ กนั กลบั สองทาง ถา้ แรงดนั ลมดา้ น X มากกวา่ ดา้ น Y จะมีผลอยา่ งไร

ก. ลมจะผา่ นดา้ น Y ออกท่ีรู A ข. ลมจะผา่ นดา้ น X ออกท่ีรู A

ค. ลมจะผา่ นดา้ น X และ Y ออกท่ีรู A ง. ลนิ้ วาลว์ ไมเ่ ล่ือนลมผา่ นไมไ่ ด้

16. จดุ ประสงคข์ องการใชว้ าลว์ ความดนั สองทางคืออะไร

ก. เพ่ือความปลอดภยั ของวงจร ข. ประหยดั วาลว์

ค. เพ่มิ จดุ ในการควบคมุ ง. ลดจานวนวาลว์ ควบคมุ

17. ถา้ ใชว้ าลว์ กนั กลบั สองทาง 4 ตวั ตอ้ งใชว้ าลว์ ควบคมุ ก่ีตวั

ก. 2 ตวั ข. 3 ตวั

ค. 4 ตวั ง. 5 ตวั

18. ถา้ มีวาลว์ 3/2 แบบมือกด 3 ตวั ตอ้ งเลือกใชค้ กู่ บั วาลว์ กนั กลบั สองทางจะใชว้ าลว์ กนั กลบั สองทาง

ก่ีตวั

ก. 2 ตวั ข. 3 ตวั

ค. 4 ตวั ง. 5 ตวั

ใชต้ อบคาถามขอ้ 9-10

19. ถา้ กดวาลว์ 1.2 และ 1.4 พรอ้ มกนั ขอ้ ใดถกู ตอ้ งท่ีสดุ

ก. ลนิ้ วาลว์ อยตู่ าแหนง่ ซา้ ยมือ ข. ลนิ้ วาลว์ อยตู่ าแหนง่ ขวามือ

ค. ลนิ้ วาลว์ ลอยอยตู่ าแหนง่ กลาง ง. กา้ นสบู ไมเ่ คล่ือนท่ีออก

20. ขอ้ ใดคือสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ ความดนั สองทาง

ข. ข.

ค. ง.

เฉลยแบบทดสอบหน่วยท่ี 9
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
คก ง คกค ง กคข

เฉลยแบบฝึ กหัดที่ 9
จงตอบคาถามต่อไปนี้

1. จากรูปจงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

1.1 จงเขียนสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ ดงั รูป

1.2 ลมจะออกไดก้ ็ตอ่ เม่ือ ........ตอ้ งปอ้ นลมเขา้ ทงั้ สองทาง.................
1.3 ถา้ ปอ้ นลมเขา้ ท่ี X=6 บาร์ และ Y=4 บาร์ ลมจะออกท่ี A=……4……บารเ์ พราะเหตใุ ด

ดา้ นท่ีมีความดนั มากกวา่ จะดนั ใหล้ ิน้ เล่ือนไปปิดทางลมทาใหล้ มทางดา้ นท่ีมีความดนั
มากกวา่ ดงั นนั้ ดา้ นท่ีมีความดนั นอ้ ยกว่าลมจงึ ผา่ นไปได้

บันทกึ หลังการสอน
หน่วยที่ 9 งานควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ ความดันสองทาง

ผลการใช้แผนการเรยี นรู้

1. เนือ้ หาสอดคลอ้ งกบั จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม
2. สามารถนาไปใชป้ ฏิบตั กิ ารสอนไดค้ รบตามกระบวนการเรยี นการสอน
3. ส่ือการสอนเหมาะสมดี

ผลการเรียนของนักเรียน

1. นกั ศกึ ษาสว่ นใหญ่มีความสนใจใฝ่รู้ เขา้ ใจในบทเรียน อภิปรายตอบคาถามในกลมุ่ และรว่ มกนั
ปฏิบตั ใิ บงานท่ีไดร้ บั มอบหมาย

2. นกั ศกึ ษากระตือรอื รน้ และรบั ผดิ ชอบในการทางานกลมุ่ เพ่ือใหง้ านสาเรจ็ ทนั เวลาท่ีกาหนด
3. นกั ศกึ ษามีทกั ษะในการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ ความดนั สองทาง

ผลการสอนของครู

1. สอนเนือ้ หาไดค้ รบตามหลกั สตู ร
2. แผนการสอนและวธิ ีการสอนครอบคลมุ เนือ้ หาการสอนทาใหผ้ สู้ อนสอนไดอ้ ยา่ งม่นั ใจ
3. สอนไดท้ นั ตามเวลาท่ีกาหนด



แผนการสอน/แผนการเรียนรู้ภาคทฤษฎี

แผนการสอน/การเรยี นรูภ้ าคทฤษฎี หน่วยท่ี 10

ช่ือวิชา งานนวิ แมตกิ สแ์ ละไฮดรอลิกสเ์ บือ้ งตน้ สอนสปั ดาหท์ ่ี 10

ช่ือหน่วย งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา คาบรวม 40

ชื่อเรือ่ ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา จานวนคาบ 4

หัวขอ้ เรื่อง

1. วาลว์ หนว่ งเวลา
2. หลกั การทางานของวาลว์ หน่วงเวลา

สาระสาคญั

วาลว์ หนว่ งเวลาทาหนา้ ท่ีหน่วยเวลาการทางานของกา้ นสบู วาลว์ หนว่ งเวลามีอยู่ 2 แบบ คือ วาลว์
หนว่ งเวลาแบบรอเวลาปิด และวาลว์ หนว่ งเวลาแบบรอเวลาเปิด

สมรรถนะอาชพี ประจาหน่วย

- ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา

คาศัพทส์ าคัญ

1. วาลว์ หนว่ งเวลา (Time Delay Valve) เป็นวาลว์ ท่ีผสมกนั ระหวา่ งวาลว์ ปรบั อตั ราการไหลทางเดยี วกบั
วาลว์ ควบคมุ 3ทิศทาง2ตาแหนง่ แบบปกตปิ ิด วาลว์ นีจ้ ะถกู ใชใ้ นวงจรท่ีตอ้ งการตงั้ เวลาในการทางาน

จุดประสงคก์ ารสอน/การเรียนรู้

 จุดประสงคท์ ่วั ไป / บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. เพ่ือใหม้ ีความรูเ้ ก่ียวกบั โครงสรา้ งและหลกั การทางานของวาลว์ หนว่ งเวลา (ดา้ นความรู)้
2. เพ่ือใหม้ ีทกั ษะในการใชง้ านวาลว์ หนว่ งเวลาและควบคมุ กระบอกสบู แบบหนว่ งเวลากลบั (ดา้ นทกั ษะ)
3. เพ่ือใหผ้ เู้ รียนยอมรบั และปฏิบตั ติ ามหลกั การใชว้ าลว์ หนว่ งเวลา(ดา้ นเจตคต)ิ
4. เพ่ือให้ผู้เรียนมีความรอบคอบในการใช้อุปกรณ์ต่างๆ อย่างระมัดระวงั และเก็บรกั ษา ทาความ

สะอาดอปุ กรณห์ ลงั เลกิ ปฏิบตั งิ าน (ดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรม)

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม / บรู ณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. อธิบายหลกั การทางานของวาลว์ หน่วงเวลาได้ (ดา้ นพทุ ธพสิ ยั )
2. บอกหนา้ ท่ีของวาลว์ หนว่ งเวลาได้ (ดา้ นพทุ ธพสิ ยั )
3. อา่ นสญั ลกั ษณว์ งจรวาลว์ หนว่ งเวลาได้ (ดา้ นพทุ ธพสิ ยั )
4. เขียนวงจรควบคมุ กระบอกสบู สองทางแบบหนว่ งเวลากลบั ได้ (ดา้ นพทุ ธพสิ ยั )
5. ตอ่ วงจรควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ แบบหนว่ งเวลาได้ (ดา้ นทกั ษะพสิ ยั )
6. ทดลองใชว้ าลว์ หน่วงกลบั เวลาได้ (ดา้ นทกั ษะพสิ ยั )
7. ฝึกควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลาได้ (ดา้ นทกั ษะพสิ ยั )
8. นาวาลว์ หนว่ งเวลาไปประยกุ ตใ์ ชก้ บั งานชนดิ ตา่ งๆ ได้ (ดา้ นจิตพสิ ยั )
9. แกไ้ ขหรอื พฒั นาวงจรวาลว์ หนว่ งเวลาใหม้ ีความสามารถไดม้ ากขนึ้ (ดา้ นจิตพสิ ยั )
10. นาวาลว์ หนว่ งเวลาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ หเ้ กิดประโยชนโ์ ดยปฏิบตั ติ ามรกั และขนั้ ตอนเพ่ือการรกั ษาอายุ

การใชง้ านของอปุ กรณ์ (บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง)

เนือ้ หาสาระการสอน/การเรียนรู้

• ดา้ นความรู(้ ทฤษฎี)

วาลว์ หน่วงเวลา (Time Delay Valve)
วาลว์ หนว่ งเวลาจะมีหนา้ ท่ีควบคมุ การทางานของกา้ นสบู ใหเ้ คล่ือนท่ีกลบั ซ่งึ สามารถปรบั ตงั้ เวลาหรือ

หนว่ งเวลาในการเคล่ือนกลบั ของกา้ นสบู ได้ โดยการปรบั อตั ราการไหลของลมท่ีเขา้ ไปท่ีวาลว์ หนว่ งเวลา

หลักการทางาน
ในตาแหนง่ ปกตเิ ม่ือยงั ไมม่ ีลมเขา้ ทางรู Z ลมจากรู P จะไมส่ ามารถผา่ นไปรู A ไดเ้ ม่ือมีลมเขา้ มา

ทางดา้ นรู Z แรงดนั ลมจะผา่ นทางวาลว์ ควบคมุ อตั ราไหลไปยงั หอ้ งเก็บลม เม่ือปรมิ าณลมไหลเขา้ ไปสะสมจน
เตม็ ถงั ทาใหเ้ กิดแรงดนั ลมดนั ใหว้ าลว์ เปิด ลมจากรู P จะผา่ นไปรู A ได้ เม่ือจดั การจา่ ยลมท่ีรู Z ลมจากหอ้ ง
เก็บลมจะถกู ระบายออกโดยผา่ นวาลว์ หนว่ งเวลาและระบายลมออกท่ีรู Z ในการหนว่ งเวลาการเล่ือนลนิ้ ของ
วาลว์ นนั้ ขนึ้ อยกู่ บั การปรบั อตั ราไหลของลมท่ีเขา้ ถงั เก็บลม
วงจรควบคุมกระบอกสูบสองทางแบบหน่วงเวลากลับ

หลักการทางาน
เม่ือกดวาลว์ 1.2 ลมจะผา่ นรู P ออก A เป็นสญั ญาณ Z ทาใหว้ าลว์ 5/2 เปล่ียนตาแหนง่ ลมจาก P ท่ี

วาลว์ 5/2 ออกสู่ A ทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก เม่ือกา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกสดุ ชว่ งชกั จะไปชนวาลว์ ลกู กลงิ้ 1.3 ทา
ใหล้ มจากวาลว์ 1.3 ผา่ นไปยงั A เป็นสญั ญาณ Z รอเวลาท่ีลมจาก P ของวาลว์ หนว่ งเวลา จะผา่ นไปยงั A ได้

เม่ือมีแรงดนั ลมเพียงพอจะทาใหว้ าลว์ หนว่ งเวลาทางาน จะมีลมเป็นสญั ญาณ Y ไปดนั วาลว์ 5/2 ให้
เปล่ียนตาแหนง่ ลมจาก P ออกสู่ B ทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั

กจิ กรรมการเรียนการสอนหรือการเรยี นรู้

ขั้นตอนการสอนหรือกิจกรรมของครู ขั้นตอนการเรียนรู้หรอื กจิ กรรมของนักเรยี น

1. ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน (15 นาที ) 1. ขั้นนาเข้าสู่บทเรียน (15 นาที )

1. ผูส้ อนเตรียมเอกสารประกอบการสอนวิชา 1. ผูเ้ รียนเตรียมหนังสือวิชา นิวแมติกส์และไฮ

นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์ หน่วยท่ี 10 งาน ดรอลิกส์ หน่วยท่ี 10 งานควบคมุ กระบอกสูบ

ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หน่วงเวลา ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา

2. ผู้สอนและผู้เรียนสนทนา และอภิปราย 2. ผูเ้ รียนร่วมกันสนทนา และอภิปรายเก่ียวกับ

เก่ียวกับหลักการควบคุมกระบอกสูบดว้ ย หลักการควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ หน่วง

วาลว์ หนว่ งเวลา เวลา พรอ้ มสง่ ตวั แทนนาเสนอหนา้ ชนั้ เรียน

3. ผสู้ อนกระตนุ้ ใหผ้ เู้ รียนเสนอแนวคดิ เก่ียวกบั 3. ผเู้ รียนร่วมกนั คน้ หาคาตอบแลว้ เสนอแนวคิด

งานควบคมุ กระบอกสูบดว้ ยวาลว์ ความดนั เก่ียวกับงานควบคุมกระบอกสูบด้วยวาล์ว

สองถามโดยใชค้ าถามดงั นี้ ความดนั สองทางตามคาถามท่ีผสู้ อนเสนอ

- สาเหตขุ องการตงั้ ช่ือว่าวาลว์ หน่วงเวลาคือ

เหตใุ ด

- หากไมม่ ีวาลว์ หนว่ งเวลาสามารถใชอ้ ปุ กรณ์

อ่ืนตดิ ตงั้ เสรมิ ไดห้ รือไม่ เพราะเหตใุ ด

2. ขั้นใหค้ วามรู้ (115 นาท)ี 2. ข้ันให้ความรู้ (115 นาที )

1. ผสู้ อนบรรยายเนือ้ หาในเอกสารประกอบการ 1. ผเู้ รียนตงั้ ใจฟังผสู้ อนบรรยายเนือ้ หาพรอ้ มเปิด

สอนวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกสเ์ บือ้ งตน้ หนังสือเรียนวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์

หน่วยท่ี 10 งานควบคุมกระบอกสูบด้วย เบือ้ งตน้ หน่วยท่ี 10 งานควบคุมกระบอกสูบ

วาลว์ หนว่ งเวลาหนา้ ท่ี 136-138 ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา หนา้ ท่ี 136-138

2. ผูส้ อนเปิด Power Point สรุปเนือ้ หาหน่วยท่ี 2. ผู้เรียน ตั้งใจชม ส รุป เนื้อห า Power Point

10 งานควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ หน่วง หนว่ ยท่ี 10 งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์

เวลาหนา้ ท่ี 136-138 หนว่ งเวลา หนา้ ท่ี 136-138

3. ผูส้ อนเปิดโอกาสให้ผูเ้ รียนซักถามขอ้ สงสัย 3. ผู้เรียนซักถามข้อสงสัยเก่ียวกับเนื้อหาใน

เก่ียวกบั เนือ้ หาในหนว่ ยเรียน หนว่ ยเรียน

กิจกรรมการเรยี นการสอนหรือการเรียนรู้

ขัน้ ตอนการสอนหรอื กจิ กรรมของครู ขัน้ ตอนการเรยี นรู้หรอื กจิ กรรมของนักเรียน

3. ข้ันประยกุ ตใ์ ช้ ( 90 นาที ) 3. ข้ันประยกุ ตใ์ ช้ ( 90 นาที )

1. ผสู้ อนใหผ้ เู้ รียนทาใบประลองท่ี 8.1 วงจรการ 1. ผู้เรียนทาใบประลองท่ี 8.1 วงจรการควบคุม

ควบคมุ กระบอกสูบทางเดียวดว้ ยวาลว์ หน่วง กระบอกสบู ทางเดยี วดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา

เวลา

2. ผูส้ อนใหผ้ ูเ้ รียนทาใบวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 2. ผู้เรียนทาใบวิเคราะห์การประลองท่ี 8.1 โดย

8.1 โดยศกึ ษาขอ้ มลู ในใบประลองท่ี 8.1 วงจร ศกึ ษาขอ้ มลู ในใบประลองท่ี 8.1 วงจรการควบคมุ

การควบคุมกระบอกสูบทางเดียวด้วยวาลว์ กระบอกสบู ทางเดียวดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา

หนว่ งเวลา

4. ขั้นสรุปและประเมินผล ( 45 นาที ) 4. ข้ันสรุปและประเมินผล ( 45 นาที )

1. ผสู้ อนและผูเ้ รียนร่วมกันสรุปเนือ้ หาท่ีไดเ้ รียน 1. ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันสรุปเนื้อหาท่ีได้เรียน
เพ่ือใหม้ ีความเขา้ ใจในทิศทางเดยี วกนั
ใหม้ ีความเขา้ ใจในทิศทางเดยี วกนั
2. ผู้สอนให้ผู้เรียนทาแบบทดสอบหน่วยท่ี 10 2. ผู้เรียนทาแบบทดสอบหน่วยท่ี 10 และสลับ
และใหผ้ เู้ รยี นสลบั หนงั สือกนั โดยใหผ้ สู้ อนเป็น หนงั สือกบั เพ่ือนแลว้ ฟังเฉลยจากผสู้ อน

ผเู้ ฉลย 3. ผเู้ รียนทาแบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 10 โดยนาขอ้ มลู จาก
3. ผสู้ อนใหผ้ เู้ รียนทาแบบฝึกหดั ท่ี 10 โดยคน้ หา เนือ้ หาในหนงั สือ หนา้ ท่ี 104-107

ขอ้ มลู จากเนือ้ หาในหนงั สือ หนา้ ท่ี 104-107

(บรรลุจุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรมข้อท่ี 1-10) (บรรลุจุดประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรมข้อที่ 1-10)
(รวม 240 นาที หรือ 4 คาบเรยี น)

งานทมี่ อบหมายหรือกิจกรรมการวัดผลและประเมินผล

ก่อนเรียน

1. จดั เตรียมหนงั สือวชิ า งานนิวแมตกิ และไฮดรอลกิ ส์ หนว่ ยท่ี 10 เร่ือง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ย
วาลว์ หนว่ งเวลา

2. อภิปรายการหลกั การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ ความดนั สองทาง แลว้ นาเสนอหนา้ ชนั้ เรยี น
3. เสนอแนวคดิ เก่ียวกบั งานควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยการตงั้ คาถามใหผ้ เู้ รียนตอบ

ขณะเรยี น

1. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 8.1 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู ทางเดยี วดว้ ยวาลว์ หน่วงเวลา
2. ปฏิบตั ใิ บวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 8.1 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู ทางเดียวดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา

หลังเรียน

1. รว่ มกนั สรุปเนือ้ หาหนว่ ยท่ี 10 เร่อื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา
2. ทาแบบทดสอบหนว่ ยท่ี 10 เร่อื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หน่วงเวลา
3. ทาแบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 10 เร่ือง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา

คาถาม

1. ถา้ ไมม่ ีวาลว์ หนว่ งเวลาแตต่ อ้ งการสรา้ งวาลว์ หน่วงเวลาใชเ้ อง ตอ้ งจดั เตรยี มอปุ กรณห์ รือวาลว์
ใดบา้ ง

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ความสาเร็จของผู้เรยี น

ใบประลอง ใบวิเคราะหก์ ารประลอง แบบทดสอบ แบบฝึกหดั

สมรรถนะทพี่ งึ ประสงค์

ผเู้ รียนสรา้ งความเขา้ ใจเก่ียวกบั งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หน่วงเวลา
1. วเิ คราะหแ์ ละตีความหมาย
2. ตงั้ คาถาม
3. อภิปรายแสดงความคดิ เหน็ ระดมสมอง
4. การประยกุ ตค์ วามรูส้ งู่ านอาชีพ

สมรรถนะการสร้างคา่ นิยม

ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลาตามคมู่ ือและประยกุ ตใ์ ชอ้ ปุ กรณอ์ ่ืนรว่ มเพ่ือใหเ้ กิดความ
ทนั สมยั

สมรรถนะการปฏิบัตงิ านอาชพี

- ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา

สมรรถนะการขยายผล

จากการเรียน เร่อื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา ผเู้ รยี นจะไดร้ บั ความรูเ้ ร่ือง โครงสรา้ ง
หลกั การทางาน และการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หน่วงเวลา ผูเ้ รียนสามารถนาความรูท้ ่ีไดม้ าสรา้ งสรรค์
และประยกุ ตใ์ ชเ้ กิดประโยชนใ์ นการปฏิบตั ิอาชีพ

สอื่ การเรียนการสอน/การเรียนรู้

ส่อื สง่ิ พมิ พ์
1. เอกสารประกอบการสอนวชิ า งานนวิ แมตกิ สแ์ ละไฮดรอลกิ สเ์ บอื้ งตน้ (ใชป้ ระกอบการเรยี นการ

สอนจดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรมขอ้ ท่ี 1-10)
2. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 8.1 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู ทางเดียวดว้ ยวาลว์ หน่วงเวลา
3. ปฏิบตั ใิ บวเิ คราะหก์ ารประลองท่ี 8.1 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู ทางเดียวดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา
สองทาง
4. แบบทดสอบหน่วยท่ี 10 เร่ือง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา
5. แบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 10 เร่อื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา

ส่ือโสตทศั น์ (ถา้ มี)
1. Power point นาเสนอเนือ้ หาหนว่ ยท่ี 10 เร่ือง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา

สอ่ื ของจรงิ
1. เคร่อื งไมโครคอมพวิ เตอร์ ฮารด์ แวรค์ อมพิวเตอร์ (ใชป้ ระกอบการเรียนการสอนจดุ ประสงคเ์ ชงิ
พฤตกิ รรมขอ้ ท่ี 1-9)
2. วาลว์ หนว่ งเวลา
3. กระบอกสบู ทางเดยี ว
4. กระบอกสบู สองทาง

แหล่งการเรียนรู้

ในสถานศึกษา
1. หอ้ งสมดุ วิทยาลยั
2. หอ้ งปฏิบตั กิ ารคอมพิวเตอร์

นอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมดุ ประชาชน
2. สถานประกอบการ

การบรู ณาการ/ความสัมพันธก์ ับวชิ าอน่ื

1. บรู ณาการกบั วิชาชีวิตและวฒั นธรรมไทย ดา้ นการพดู การอ่าน การเขียน และการฝึกปฏิบตั ติ น
ทางสงั คมดา้ นการเตรียมความพรอ้ ม ความรบั ผดิ ชอบ และความสนใจใฝ่รู้

2. บรู ณาการกบั วิชาการบรหิ ารการจดั ซือ้ ดา้ นการซือ้ การแสวงหาผลติ ภณั ฑ์
3. บรู ณาการกบั วชิ ากีฬาเพ่ือพฒั นาสขุ ภาพและบคุ ลิกภาพ ดา้ นบคุ ลิกภาพในการนาเสนอหนา้ ชนั้

เรยี น
4. บรู ณาการกบั วชิ าหลกั เศรษฐศาสตร์ ดา้ นการเลือกใชท้ รพั ยากรอยา่ งประหยดั

การประเมนิ ผลการเรียนรู้
 หลักการประเมนิ ผลการเรียนรู้

ก่อนเรียน
1. สงั เกตการรวมกลมุ่ อภิปราย
2. ประเมินผลการนาเสนอหนา้ ชนั้ เรียน

ขณะเรียน
1. ตรวจผลใบประลองงาน
2. ตรวจใบวิเคราะหก์ ารประลอง

หลังเรียน
1. เฉลยแบบทดสอบ
2. เฉลยแบบฝึกหดั

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ผลสาเร็จของผู้เรียน

ใบประลอง ใบวิเคราะหก์ ารประลอง แบบทดสอบ แบบฝึกหดั

รายละเอยี ดการประเมินผลการเรียนรู้

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 1 อธิบายหลกั การทางานของวาลว์ หนว่ งเวลาได้

1. วธิ ีการประเมนิ : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : อธิบายหลกั การทางานของวาลว์ หนว่ งเวลาได้ จะได้ 0.5 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 2 บอกหนา้ ท่ีของวาลว์ หน่วงเวลาได้

1. วิธีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : บอกหนา้ ท่ีของวาลว์ หนว่ งเวลาได้ จะได้ 0.5 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 3 อา่ นสญั ลกั ษณว์ งจรวาลว์ หนว่ งเวลาได้

1. วิธีการประเมนิ : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : อา่ นสญั ลกั ษณว์ งจรวาลว์ หนว่ งเวลาได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 4 เขียนวงจรควบคมุ กระบอกสบู สองทางแบบหน่วงเวลากลบั ได้

1. วิธีการประเมนิ : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : เขียนวงจรควบคมุ กระบอกสบู สองทางแบบหน่วงเวลากลบั ได้ จะได้ 1

คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 5 ตอ่ วงจรควบคมุ กระบอกสบู ทางดว้ ยวาลว์ แบบหนว่ งเวลาได้

1. วิธีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ตอ่ วงจรควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ แบบหนว่ งเวลาได้ จะได้ 2

คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 6 ทดลองใชว้ าลว์ หนว่ งกลบั เวลาได้

1. วธิ ีการประเมิน : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมินกระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ทดลองใชว้ าลว์ หน่วงกลบั เวลาได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 7 ฝึกควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลาได้

1. วธิ ีการประเมิน : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ฝึกควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลาได้ จะได้ 2 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 8 นาวาลว์ หน่วงเวลาไปประยกุ ตใ์ ชก้ บั งานชนิดตา่ งๆ ได้

1. วธิ ีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : นาวาลว์ หนว่ งเวลาไปประยกุ ตใ์ ชก้ บั งานชนิดตา่ งๆ ได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 9 แกไ้ ขหรือพฒั นาวงจรวาลว์ หนว่ งเวลาใหม้ ีความสามารถไดม้ ากขนึ้

1. วธิ ีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : แกไ้ ขหรือพฒั นาวงจรวาลว์ หนว่ งเวลาใหม้ ีความสามารถไดม้ ากขนึ้ จะได้

0.5 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 10 นาวาลว์ หนว่ งเวลาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ หเ้ กิดประโยชนโ์ ดยปฏิบตั ติ ามรกั และ
ขนั้ ตอนเพ่ือการรกั ษาอายกุ ารใชง้ านของอปุ กรณ์

1. วธิ ีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : นาวาลว์ หนว่ งเวลาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ หเ้ กิดประโยชนโ์ ดยปฏิบตั ติ ามรกั และ

ขนั้ ตอนเพ่ือการรกั ษาอายกุ ารใชง้ านของอปุ กรณ์ จะได้ 0.5 คะแนน

ใบประลองที่ 8
ใบประลองท่ี 8.1 วงจรการควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ หน่วงเวลา
คาส่ัง 1. เตรียมอปุ กรณ์

2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้
3. ทดสอบการทางานของวงจร โดยปรบั ตงั้ เวลาใหก้ า้ นสบู เล่ือนกลบั ในเวลา 5 วนิ าที หลงั จากท่ีกา้ น
สบู เล่ือนออกลแลว้
4. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลักการทางานของวงจร
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..

อุปกรณ์
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..

ใบวเิ คราะหก์ ารประลองท่ี 8.1
จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

1. จงบอกอาการของกา้ นสบู เม่ือกดวาลว์ 1.2
……………………………………………………………………………………………………

2. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั ไดอ้ ยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………

3. ถา้ ตอ้ งการใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออกแลว้ คา้ งนาน 2 นาทีสามารถทาไดห้ รอื ไม่
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………

4. จากวงจรใบประลองท่ี 8.1 จงออกแบบวงจรเม่ือตอ้ งการใหห้ ยดุ วงจรอย่างฉกุ เฉิน คือกา้ นสบู เคล่ือนท่ี
กลบั ทนั ทีเม่ือกดป่มุ จงออกแบบวงจรและทาการทดลอง

อธิบายหลักการทางานของวงจร
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………

อุปกรณ์
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………

แบบทดสอบที่ 10

1. วาลว์ หนว่ งเวลาประกอบดว้ ยวาลว์ ใดผสมกนั บา้ ง

ก. 3/2, วาลว์ ความดนั สองทาง ข. วาลว์ กนั กลบั สองทาง, วาลว์ 3/2

ค. 3/2, วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทางเดียว ง. เรง่ ระบายลม, วาลว์ 3/2

2. เก่ียวกบั วาลว์ หนว่ งเวลาขอ้ ใดกลา่ วไดถ้ กู ตอ้ ง

ก. ใชส้ าหรบั ยืดระยะเวลาการทางานของกระบอกสบู ข. ใชส้ าหรบั รอเวลาทางานของกระบอกสบู

ค. ปรบั ตงั้ เวลาใหท้ างานชา้ หรอื เรว็ ได้ ง. ถกู ทกุ ขอ้

3. ถา้ จา่ ยลมเขา้ ท่ี Z แลว้ วาลว์ หนว่ งเวลาไมย่ อมทางานไดข้ อ้ ใดถกู ตอ้ ง

ก. แรงดนั ลมนอ้ ยเกินไป ข. วาลว์ ปรบั อตั ราการไหลถกู ปิด

ค. ถงั ลมเลก็ เกินไป ง. ลนิ้ เล่ือนคา้ งตาแหนง่

4. อปุ กรณใ์ นขอ้ ใดไมเ่ ก่ียวขอ้ งกบั วาลว์ หน่วงเวลา

ก. วาลว์ 3/3 ข. ถงั ลม

ค. วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทางเดียว ง. วาลว์ กนั กลบั สองทาง

5. ขอ้ ใดคือสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ หนว่ งเวลา

ก. ข.

ค. ง.

ใชต้ อบคาถามขอ้ 6-8
6. จากวงจรขอ้ ใดถกู ตอ้ งท่ีสดุ
ก. ถา้ กดวาลว์ 1.2 จะทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก
ข. ถา้ กดวาลว์ 1.2 จะรอเวลากา้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั

ค. ถา้ ปลอ่ ยมือจากวาลว์ 1.2 จะรอเวลากา้ นสบู เคล่ือนท่ีออก
ง. วงจรผิดกา้ นสบู ไมส่ ามารถเขา้ และออกได้
7. ถา้ ในวงจรวาลว์ หน่วงเวลา (1.4) เป็นวาลว์ 3/2 แบบปกตปิ ิด การทางานจะเปล่ียนไปอยา่ งไร
ก. เม่ือกดวาลว์ 1.2 จะรอเวลากา้ นสบู เคล่ือนท่ีออก
ข. เม่ือกดวาลว์ 1.2 จะรอเวลากา้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั
ค. เม่ือกดวาลว์ 1.2 กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกทนั ที เม่ือเคล่ือนท่ีเขา้ ตอ้ งรอเวลา
ง. เม่ือกดวาลว์ 1.2 รอเวลากา้ นสบู เคล่ือนท่ีทนั ที
8. จากขอ้ 7 ขอ้ ใดกลา่ วถกู ตอ้ งท่ีสดุ
ก. วาลว์ หนว่ งเวลาจะใชค้ กู่ บั วาลว์ 5/2 เสมอ
ข. ถา้ ไมม่ ีวาลว์ กนั กลบั ทางเดียวใชว้ าลว์ คอคอดแทนได้
ค. ถา้ หอ้ งเก็บลมใหญ่จะหน่วงเวลาไดน้ าน
ง. ถา้ ปรบั วาลว์ ใหเ้ ปิดกวา้ งจะหนว่ งเวลานาน

ใชต้ อบคาถามขอ้ 9-10

9. จากวงจรถา้ ขณะกา้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั จะชา้ กวา่ ปกตเิ ป็นเพราะเหตใุ ด

ก. หอ้ งเก็บลมเล็กเกินไป ข. การทางานถกู ตอ้ งแลว้

ค. วาลว์ 5/2 เสีย ง. สปรงิ ลา้ ไมด่ นั วาลว์ 3/2 กลบั

10. จากโครงสรา้ งของวาลว์ หนว่ งเวลา รูใดไมไ่ ดต้ อ่ ถึงกนั

ก. A และ R ข. A และ P

ค. Z และ R ง. ถกู ทกุ ขอ้

แบบฝึ กหัดที่ 10
จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

1. จงเขียนสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ หนว่ งเวลา

2. ถา้ ไมม่ ีลิน้ กนั กลบั จะเกิดผลตอ่ การทางานของวาลว์ อยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………

3. สกรูปรบั อตั ราการไหลมีหนา้ ท่ีคอื
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………

4. ลมจาก P จะตอ่ ไปยงั A เม่ือ
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………

แบบประเมินผลการนาเสนอผลงาน
ช่ือกลมุ่ ……………………………………………ชนั้ ………………………หอ้ ง...........................

รายช่ือสมาชิก

1……………………………………เลขท…ี่ …. 2……………………………………เลขท…ี่ ….

3……………………………………เลขท…่ี …. 4……………………………………เลขท…ี่ ….

ท่ี รายการประเมิน คะแนน ขอ้ คิดเหน็

32 1

1 เนอื้ หาสาระครอบคลมุ ชดั เจน (ความรูเ้ ก่ียวกบั เนอื้ หา ความถกู ตอ้ ง

ปฏิภาณในการตอบ และการแกไ้ ขปัญหาเฉพาะหนา้ )

2 รูปแบบการนาเสนอ

3 การมีสว่ นรว่ มของสมาชิกในกลมุ่

4 บุคลิกลกั ษณะ กิริยา ท่าทางในการพูด นา้ เสียง ซ่ึงทาใหผ้ ูฟ้ ังมี

ความสนใจ

รวม

ผปู้ ระเมิน…………………………………………………

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
1. เนือ้ หาสาระครอบคลมุ ชดั เจนถูกตอ้ ง

3 คะแนน = มีสาระสาคญั ครบถว้ นถกู ตอ้ ง ตรงตามจดุ ประสงค์
2 คะแนน = สาระสาคญั ไม่ครบถว้ น แตต่ รงตามจดุ ประสงค์
1 คะแนน = สาระสาคญั ไม่ถกู ตอ้ ง ไมต่ รงตามจดุ ประสงค์
2. รูปแบบการนาเสนอ
3 คะแนน = มีรูปแบบการนาเสนอท่เี หมาะสม มีการใชเ้ ทคนคิ ท่แี ปลกใหม่ ใชส้ ่ือและเทคโนโลยี

ประกอบการ นาเสนอท่นี ่าสนใจ นาวสั ดใุ นทอ้ งถ่นิ มาประยกุ ตใ์ ชอ้ ย่างคมุ้ คา่ และประหยดั
คะแนน = มีเทคนคิ การนาเสนอท่แี ปลกใหม่ ใชส้ ่ือและเทคโนโลยีประกอบการนาเสนอท่นี ่าสน ใจ แตข่ าด

การประยกุ ตใ์ ช้ วสั ดใุ นทอ้ งถ่ิน
1 คะแนน = เทคนิคการนาเสนอไมเ่ หมาะสม และไม่น่าสนใจ
3. การมีสว่ นรว่ มของสมาชกิ ในกล่มุ
3 คะแนน = สมาชิกทกุ คนมีบทบาทและมีส่วนรว่ มกิจกรรมกล่มุ
2 คะแนน = สมาชิกสว่ นใหญ่มีบทบาทและมีส่วนรว่ มกิจกรรมกล่มุ
1 คะแนน = สมาชกิ สว่ นนอ้ ยมีบทบาทและมีสว่ นรว่ มกิจกรรมกล่มุ
4. ความสนใจของผฟู้ ัง
3 คะแนน = ผฟู้ ังมากกวา่ รอ้ ยละ 90 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ
2 คะแนน = ผฟู้ ังรอ้ ยละ 70-90 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ
1 คะแนน = ผฟู้ ังนอ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 70 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ

ใบประลองที่ 8
ใบประลองที่ 8.1 วงจรการควบคุมกระบอกสูบด้วยวาลว์ หน่วงเวลา
คาส่ัง 1. เตรยี มอปุ กรณ์

2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้
3. ทดสอบการทางานของวงจร โดยปรบั ตงั้ เวลาใหก้ า้ นสบู เล่ือนกลบั ในเวลา 5 วนิ าที หลงั จาก
ท่ีกา้ นสบู เล่ือนออกลแลว้
4. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลักการทางานของวงจร
เม่ือกดวาลว์ 1.2 ลมจะผ่านไปดนั ใหว้ าลว์ 1.1 เปล่ียนตาแหนง่ ทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก ในขณะท่ี

กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกลมทางดา้ นหวั สบู จะไหลผ่านไปเขา้ ท่ีรู Z ของวาลว์ หนว่ งเวลา เม่ือมีปริมาณลมมาก
เพียงพอจะทาใหล้ มจากรู P ออกไปท่ีรู A ไปดนั ใหว้ าลว์ 1.1 กลบั สตู่ าแหนง่ เดมิ ทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้
อุปกรณ์

1. Service Unit.
2. 3/2 Way Valve N.C. Set by Pushbutton and Reset by Spring
3. 5/2 Way Valve Set and Reset by Pressure
4. วาลว์ หนว่ งเวลา (Time Delay Valve)
5. กระบอกสบู ทางานสองทาง (Double Acting Cylinder)

เฉลยใบวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 8.1
จงตอบคาถามต่อไปนี้

1. จงบอกอาการของกา้ นสบู เม่ือกดวาลว์ 1.2
กา้ นสูบเคลอื่ นทอี่ อกไปคา้ งตาแหนง่ แลว้ จึงเคลอื่ นทเี่ ขา้

2. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั ไดอ้ ยา่ งไร
เมอื่ มีปรมิ าณลมในวาลว์ หน่วงเวลามากเพยี งพอจะทาใหล้ มจากรู P ออกไปทรี่ ู A ไปดนั ให้
วาลว์ 1.1 กลบั สตู่ าแหนง่ เดมิ ทาใหก้ า้ นสูบเคลอื่ นทเี่ ขา้

3. ถา้ ตอ้ งการใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออกแลว้ คา้ งนาน 2 นาทีสามารถทาไดห้ รอื ไม่
ไม่ไดเ้ พราะวาลว์ ทใี่ ชอ้ อกแบบมาเพอื่ วาลว์ หนว่ งเวลาช่วั ขณะ จึงไม่เหมาะทจี่ ะนามาใชใ้ นการ
หนว่ งเวลานาน ๆ

4. จากวงจรใบประลองท่ี 8.1 จงออกแบบวงจรเม่ือตอ้ งการใหห้ ยดุ วงจรอย่างฉกุ เฉิน คือกา้ นสบู
เคล่ือนท่ีกลบั ทนั ทีเม่ือกดป่มุ จงออกแบบวงจรและทาการทดลอง

อธิบายหลักการทางานของวงจร
เมื่อกดวาล์ว 1.2 ลมจะผ่านไปดันใหว้ าล์ว 1.1 เปลี่ยนตาแหน่ง ทาใหก้ ้านสูบเคลื่อนที่ออก

ในขณะที่กา้ นสูบเคลื่อนที่ออกลมทางดา้ นหัวสูบจะไหลผ่านไปเขา้ ที่รู Z ของวาล์วหน่วงเวลา เมื่อมี
ปริมาณลมมากเพียงพอจะทาใหล้ มจากรู P ออกไปที่รู A ไปดนั ใหว้ าล์ว 1.1 กลบั สู่ตาแหน่งเดิม ทาให้
กา้ นสูบเคลื่อนทีเ่ ขา้ ในกรณีฉุกเฉินเราสามารถกดวาล์ว 3/2 เพอื่ ทาการรีเซ็ทใหก้ า้ นสูบเคลือ่ นที่เขา้ ได้
โดยทนั ที
อุปกรณ์

1. Service Unit.
2. 3/2 Way Valve N.C. Set by Pushbutton and Reset by Spring 2 ตวั
3. 5/2 Way Valve Set and Reset by Pressure
4. วาลว์ หนว่ งเวลา (Time Delay Valve)
5. วาลว์ กนั กลบั สองทาง (Shuttle Valve)
6. กระบอกสบู ทางานสองทาง (Double Acting Cylinder)

เฉลยแบบทดสอบท่ี 10

1. วาลว์ หน่วงเวลาประกอบดว้ ยวาลว์ ใดผสมกนั บา้ ง

ก. 3/2, วาลว์ ความดนั สองทาง ข. วาลว์ กนั กลบั สองทาง, วาลว์ 3/2

ค. 3/2, วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทางเดียว ง. เรง่ ระบายลม, วาลว์ 3/2

2. เก่ียวกบั วาลว์ หนว่ งเวลาขอ้ ใดกลา่ วไดถ้ กู ตอ้ ง

ก. ใชส้ าหรบั ยืดระยะเวลาการทางานของกระบอกสบู ข. ใชส้ าหรบั รอเวลาทางานของกระบอกสบู

ค. ปรบั ตงั้ เวลาใหท้ างานชา้ หรือเรว็ ได้ ง. ถกู ทกุ ขอ้

3. ถา้ จา่ ยลมเขา้ ท่ี Z แลว้ วาลว์ หนว่ งเวลาไมย่ อมทางานไดข้ อ้ ใดถกู ตอ้ ง

ก. แรงดนั ลมนอ้ ยเกินไป ข. วาลว์ ปรบั อตั ราการไหลถกู ปิด

ค. ถงั ลมเล็กเกินไป ง. ลนิ้ เล่ือนคา้ งตาแหนง่

4. อปุ กรณใ์ นขอ้ ใดไมเ่ ก่ียวขอ้ งกบั วาลว์ หน่วงเวลา

ก. วาลว์ 3/3 ข. ถงั ลม

ค. วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทางเดียว ง. วาลว์ กนั กลบั สองทาง

5. ขอ้ ใดคือสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ หนว่ งเวลา

ก. ข.

ค. ง.

ใชต้ อบคาถามขอ้ 6-8
6. จากวงจรขอ้ ใดถกู ตอ้ งท่ีสดุ
ก. ถา้ กดวาลว์ 1.2 จะทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก
ข. ถา้ กดวาลว์ 1.2 จะรอเวลากา้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั
ค. ถา้ ปล่อยมือจากวาลว์ 1.2 จะรอเวลากา้ นสบู เคล่ือนท่ีออก
ง. วงจรผิดกา้ นสบู ไมส่ ามารถเขา้ และออกได้

7. ถา้ ในวงจรวาลว์ หนว่ งเวลา (1.4) เป็นวาลว์ 3/2 แบบปกตปิ ิด การทางานจะเปล่ียนไปอยา่ งไร
ก. เม่ือกดวาลว์ 1.2 จะรอเวลากา้ นสบู เคล่ือนท่ีออก
ข. เม่ือกดวาลว์ 1.2 จะรอเวลากา้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั
ค. เม่ือกดวาลว์ 1.2 กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกทนั ที เม่ือเคล่ือนท่ีเขา้ ตอ้ งรอเวลา
ง. เม่ือกดวาลว์ 1.2 รอเวลากา้ นสบู เคล่ือนท่ีทนั ที
8. จากขอ้ 7 ขอ้ ใดกลา่ วถกู ตอ้ งท่ีสดุ
ก.วาลว์ หนว่ งเวลาจะใชค้ กู่ บั วาลว์ 5/2 เสมอ
ข.ถา้ ไมม่ ีวาลว์ กนั กลบั ทางเดียวใชว้ าลว์ คอคอดแทนได้
ค.ถา้ หอ้ งเก็บลมใหญ่จะหนว่ งเวลาไดน้ าน
ง. ถา้ ปรบั วาลว์ ใหเ้ ปิดกวา้ งจะหนว่ งเวลานาน

ใชต้ อบคาถามขอ้

9. จากวงจรถา้ ขณะกา้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั จะชา้ กวา่ ปกตเิ ป็นเพราะเหตใุ ด

ก. หอ้ งเก็บลมเลก็ เกินไป ข. การทางานถกู ตอ้ งแลว้

ค. วาลว์ 5/2 เสีย ง. สปรงิ ลา้ ไมด่ นั วาลว์ 3/2 กลบั

10. จากโครงสรา้ งของวาลว์ หนว่ งเวลา รูใดไมไ่ ดต้ อ่ ถึงกนั

ก. A และ R ข. A และ P

ค. Z และ R ง. ถกู ทกุ ขอ้

เฉลยแบบทดสอบหน่วยท่ี 10
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
คงขง งขกคงค

เฉลยแบบฝึ กหดั ที่ 10
จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

1. จงเขียนสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ หนว่ งเวลา

2. ถา้ ไมม่ ีลิน้ กนั กลบั จะเกิดผลตอ่ การทางานของวาลว์ อยา่ งไร
เมือ่ หยดุ จ่ายลมที่ Z จะยงั มลี มไปดนั ชดุ ลูกสบู อยูท่ าใหว้ าลว์ หนว่ งเวลาไม่กลบั ตาแหนง่ เดมิ

3. สกรูปรบั อตั ราการไหลมีหนา้ ท่ีคือ
ปรบั เวลาในการทางานของวาลว์ ใหม้ ากหรือนอ้ ย

4. ลมจาก P จะตอ่ ไปยงั A เม่ือ
ความดนั ในหอ้ งเก็บลมมีเพยี งพอทจี่ ะชนะแรงดนั สปรงิ ทาใหช้ ดุ ลูกสูบเลอื่ นได้

บนั ทกึ หลังการสอน
หน่วยท่ี 10 งานควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ หน่วงเวลา

ผลการใช้แผนการเรียนรู้

1. เนือ้ หาสอดคลอ้ งกบั จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม
2. สามารถนาไปใชป้ ฏิบตั ิการสอนไดค้ รบตามกระบวนการเรยี นการสอน
3. ส่ือการสอนเหมาะสมดี

ผลการเรยี นของนักเรียน

1. นกั ศกึ ษาสว่ นใหญ่มีความสนใจใฝ่รู้ เขา้ ใจในบทเรียน อภิปรายตอบคาถามในกลมุ่ และรว่ มกนั
ปฏิบตั ใิ บงานท่ีไดร้ บั มอบหมาย

2. นกั ศกึ ษากระตือรือรน้ และรบั ผิดชอบในการทางานกล่มุ เพ่ือใหง้ านสาเรจ็ ทนั เวลาท่ีกาหนด
3. นกั ศกึ ษามีทกั ษะในการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ หนว่ งเวลา

ผลการสอนของครู

1. สอนเนือ้ หาไดค้ รบตามหลกั สตู ร
2. แผนการสอนและวธิ ีการสอนครอบคลมุ เนือ้ หาการสอนทาใหผ้ สู้ อนสอนไดอ้ ยา่ งม่นั ใจ
3. สอนไดท้ นั ตามเวลาท่ีกาหนด

แผนการสอน/แผนการเรียนรู้ภาคทฤษฎี

แผนการสอน/การเรยี นรูภ้ าคทฤษฎี หน่วยท่ี 11

ช่ือวชิ า งานนวิ แมติกสแ์ ละไฮดรอลกิ สเ์ บือ้ งตน้ สอนสปั ดาหท์ ่ี

11

ช่ือหน่วย งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ จดั ลาดบั คาบรวม 44

ช่อื เร่อื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ จดั ลาดบั จานวนคาบ 4

หวั ข้อเร่ือง

1. วาลว์ จากดั ความดนั
2. วาลว์ จดั ลาดบั ความดนั

สาระสาคญั

วาลว์ จดั ลาดบั ความดนั จะทาหนา้ ท่ีชว่ ยในการออกแบบการทางานวงจรนวิ เมตรกิ สแ์ บบตอ่ เน่ือง โดย
ลมอดั ท่ีเขา้ สวู่ าลว์ จะยงั ไมส่ ามารถผา่ นไปใชง้ านไดท้ นั ที จนกระทงั้ ความดนั ท่ีสะสมไวม้ ีคา่ ตามท่ีตอ้ งการ ลม
อดั จงึ สามารถผา่ นวาลว์ ไปได้

สมรรถนะอาชพี ประจาหน่วย

- ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ จดั ลาดบั

คาศัพทส์ าคัญ

1. วาลว์ ควบคมุ ความดนั ลม (Pressure Control Valve) วาลว์ ควบคมุ ความดนั ลมจะมีหนา้ ท่ีควบคมุ
ความดนั ของวงจรใหค้ งท่ี นอกจากนีย้ งั สามารถควบคมุ การทางานแบบตอ่ เน่ืองของเคร่อื งจกั รไดอ้ ีก
ดว้ ย

2. วาลว์ จากดั ความดนั (Pressure Relief Valve)วาลว์ แบบนีม้ ีหนา้ ท่ีคือ จากดั ความดนั ลมไมใ่ หค้ วามดนั
ในระบบสงู เกินไปแตถ่ า้ เม่ือไรท่ีความดนั สงู กวา่ ท่ีกาหนดไวว้ าลว์ จากดั ความดนั จะระบายลมสว่ นท่ีเกิน
ออกไป

3. วาลว์ จดั ลาดบั ความดนั (Pressure Sequence Valve) วาลว์ ชนิดนีจ้ ะใชก้ บั วงจรนวิ แมตกิ ส์ ซ่งึ จะชว่ ย
ในการทางานแบบตอ่ เน่ืองโดยมีหลกั การทางานคือ ลมอดั ท่ีเขา้ สวู่ าลว์ จะยงั ไมส่ ามารถผา่ นไปใชง้ าน
ไดท้ นั ที

จุดประสงคก์ ารสอน/การเรียนรู้

 จุดประสงคท์ ่วั ไป / บรู ณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. เพ่ือใหม้ ีความรูเ้ ก่ียวกบั วาลว์ กาจดั ความดนั (ดา้ นความรู)้
2. เพ่ือใหม้ ีทกั ษะในการตอ่ วงจรควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ จดั ลาดบั ได้ (ดา้ นทกั ษะ)
3. เพ่ือใหผ้ เู้ รียนนาความรูค้ วามเขา้ ใจเก่ียวกบั วาลว์ จากดั ความดนั ไปใชใ้ นวงจรนิวเมตรกิ สไ์ ด้(ดา้ นเจต

คต)ิ
4. เพ่ือให้ผูเ้ รียนมีความรอบคอบในการใชอ้ ุปกรณ์ต่างๆ อย่างระมัดระวงั และเก็บรกั ษา ทาความ

สะอาดอปุ กรณห์ ลงั เลกิ ปฏิบตั งิ าน (ดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรม)

 จุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม / บรู ณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. บอกหนา้ ท่ีและสว่ นประกอบของวาลว์ จดั ลาดบั ได้ (ดา้ นพทุ ธพสิ ยั )
2. อธิบายหลกั การทางานของวาลว์ จดั ลาดบั ได้ (ดา้ นพทุ ธพิสยั )
3. อา่ นสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ จดั ลาดบั ได้ (ดา้ นทกั ษะพิสยั )
4. ตอ่ วงจรควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ จดั ลาดบั ได้ (ดา้ นทกั ษะพสิ ยั )
5. ทดสอบการทางานของวงจรควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ จดั ลาดบั ได้ (ดา้ นจิตพสิ ยั )
6. ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ จดั ลาดบั และวิธีการใชอ้ ยา่ งรอบคอบเพ่ือการใชง้ านท่ียาวนาน

(บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพียง)

เนือ้ หาสาระการสอน/การเรียนรู้

• ดา้ นความรู(้ ทฤษฎี)

วาลว์ ควบคุมความดนั ลม (Pressure Control Valve)
วาลว์ ควบคมุ ความดนั ลมจะมีหนา้ ท่ีควบคมุ ความดนั ของวงจรใหค้ งท่ี นอกจากนีย้ งั สามารถควบคุม

การทางานแบบตอ่ เน่ืองของเคร่ืองจกั รไดอ้ ีกดว้ ย
1.วาลว์ จากัดความดัน (Pressure Relief Valve)

วาลว์ แบบนีม้ ีหนา้ ท่ีคือ จากัดความดนั ลมไม่ใหค้ วามดนั ในระบบสูงเกินไปแต่ถา้ เม่ือไรท่ีความดนั สูง
กว่าท่ีกาหนดไวว้ าลว์ จากดั ความดนั จะระบายลมส่วนท่ีเกินออกไปทาใหค้ วามดนั ในระบบลดลง การปรบั ตงั้
ความดนั สามารถทาไดโ้ ดยการปรบั สปรงิ ตวั อยา่ งการนาไปใชง้ าน เชน่ ตดิ ตงั้ ไวท้ ่ีถงั เก็บลม

2. วาลว์ จัดลาดบั ความดัน (Pressure Sequence Valve)
วาลว์ ชนิดนีจ้ ะใชก้ บั วงจรนิวแมตกิ ส์ ซ่งึ จะชว่ ยในการทางานแบบตอ่ เน่ืองโดยมีหลกั การทางานคือ ลม

อดั ท่ีเขา้ ส่วู าลว์ จะยงั ไมส่ ามารถผา่ นไปใชง้ านไดท้ นั ที จนกระท่งั ความดนั ท่ีสะสมไวม้ ีคา่ ตามท่ีตอ้ งการลมอดั จงึ
สามารถผา่ นไปใชง้ านได้

หลักการทางาน
ในตาแหนง่ ปกตลิ มจากรู P ไมส่ ามารถผา่ นไปรู A ได้ เม่ือมีแรงดนั ลมเขา้ มาทางดา้ นรู Z แรงดนั ลม

จะเอาชนะแรงสปรงิ กา้ นลนิ้ ท่ีตดิ อย่กู บั แผน่ ไดอะแฟรมจะดนั ใหว้ าลว์ เปิด ลมจากรู P จะผา่ นไปรู A ได้ ในการ
เล่ือนลนิ้ ของวาลว์ ใหเ้ ปิดสามารถปรบั ความดนั ของลมได้ โดยการปรบั ความแขง็ ของสปรงิ
วงจรควบคุมกระบอกสูบด้วยวาลว์ จัดลาดบั ความดัน

การทางานเม่ือกดวาลว์ ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก เม่ือความดนั ถงึ คา่ ท่ีกาหนดไว้ กา้ นสบู จะเคล่ือนท่ี
กลบั เองอตั โนมตั ิ

หลักการทางาน
เม่ือกดวาลว์ 1.2 ทาใหว้ าลว์ 1.1 เล่ือน มีผลทาใหก้ า้ นสูบเคล่ือนท่ีออก ในขณะเดียวกนั ลมก็จะสะสม

ความดนั จนถึงพิกดั ท่ีตงั้ ไวม้ าเขา้ ท่ี Z ทาใหว้ าลว์ เล่ือนลมจาก P จะไปออกท่ี A ของวาลว์ จดั ลาดบั ความดนั ทา
ใหว้ าลว์ 1.1 เล่ือนกลบั ทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั ตาแหนง่ เดมิ

กิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้

ขั้นตอนการสอนหรือกิจกรรมของครู ขัน้ ตอนการเรยี นรู้หรือกจิ กรรมของนักเรียน

1. ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน (15 นาที ) 1. ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน (15 นาที )

1. ผูส้ อนเตรียมเอกสารประกอบการสอนวิชา 1. ผู้เรียนเตรียมหนังสือวิชา นิวแมติกส์และไฮ

นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์ หน่วยท่ี 11 เร่ือง ดรอลิกส์ ห น่วยท่ี 11 เร่ือง งาน ควบ คุม

งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ จดั ลาดบั กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ จดั ลาดบั

2. ผสู้ อนใหผ้ เู้ รียนบอกหนา้ ท่ีและสว่ นประกอบ 2. ผเู้ รียนบอกหนา้ ท่ีและส่วนประกอบของวาลว์

ของวาลว์ จดั ลาดบั จัดลาดับ พร้อมส่งตัวแทนนาเสนอหน้าชั้น

3. ผสู้ อนกระตนุ้ ใหผ้ เู้ รยี นเสนอแนวคดิ เก่ียวกบั เรยี น

การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ จดั ลาดบั 3. ผเู้ รียนรว่ มกนั คน้ หาคาตอบแลว้ เสนอแนวคิด

เก่ียวกับการควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาล์จัด

ดบั

2. ข้ันให้ความรู้ (165 นาท)ี 2. ข้ันให้ความรู้ (165 นาที )

1. ผู้ ส อ น บ ร ร ย า ย เนื้ อ ห า ใ น เอ ก ส า ร 1. ผเู้ รียนตงั้ ใจฟังผสู้ อนบรรยายเนือ้ หาพรอ้ มเปิด

ประกอบการสอนวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอ หนังสือเรียนวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์

ลิกสเ์ บือ้ งตน้ หน่วยท่ี 11 เร่ือง งานควบคุม เบื้องต้น ห น่ วยท่ี 11 เร่ือง งาน ค วบ คุม

กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ จดั ลาดบั หนา้ ท่ี 150- กระบอกสูบดว้ ยวาลว์ จดั ลาดับ หนา้ ท่ี 150-

153 153

2. ผสู้ อนเปิด Power Point สรุปเนือ้ หาหน่วยท่ี 2. ผู้เรียน ตั้งใจชม ส รุป เนื้อห า Power Point

11 เร่ือง งานควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ หน่วยท่ี 11 เร่ือง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ย

จดั ลาดบั วาลว์ จดั ลาดบั

3. ผสู้ อนเปิดโอกาสให้ผเู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั 3. ผู้เรียนซักถามข้อสงสัยเก่ียวกับเนื้อหาใน

เก่ียวกบั เนือ้ หาในหนว่ ยเรียน หนว่ ยเรียน