นิวเมติกส์

แผนการสอน/แผนการเรียนรู้ภาคทฤษฎี

แผนการสอน/การเรยี นรูภ้ าคทฤษฎี หน่วยท่ี 6

ช่ือวิชา งานนวิ แมติกสแ์ ละไฮดรอลิกสเ์ บือ้ งตน้ สอนสปั ดาหท์ ่ี 6

ช่ือหน่วย งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง คาบรวม 24

ชือ่ เรอ่ื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง จานวนคาบ 4

หัวขอ้ เร่ือง

1. วาลว์ กนั กลบั
2. วาลว์ กนั กลบั สองทาง
3. การใชว้ าลว์ กนั กลบั สองทางในวงจรนิวแมตกิ ส์

สาระสาคญั

วาลว์ กนั กลบั สองทางทาหนา้ ท่ีขยายจดุ ในการควบคมุ กระบอกสบู ใหม้ ากขนึ้ จะมีรูสาหรบั ตอ่ ลมเขา้ 2 รู
คอื X และ Y และรูลมออก 1 รู คือ A การทางานตอ้ งมีลมเขา้ ดา้ นใดดา้ นหน่งึ หรอื ทงั้ สองดา้ นของรูลมเขา้ (X, Y)
จะทาใหล้ มออกท่ีรู A ได้

สมรรถนะอาชพี ประจาหน่วย

- ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง

คาศัพทส์ าคญั

1. วาลว์ กนั กลบั (Check valve) เป็นวาลว์ ทาหนา้ ท่ีบงั คบั ใหก้ ารไหลเป็นไปในทศิ ทางเดยี วไมเ่ กิดการไหล
ยอ้ นกลบั เพ่ือปอ้ งกนั ปัญหาตา่ ง ๆ ของระบบท่ีอาจจะเกิดขนึ้

2. วาลว์ กนั กลบั สองทาง(Shuttle Valve) เป็นวาลว์ ท่ีใชค้ วบคมุ การทางานของกระบอกสบู โดย
ประโยชนข์ องวาลว์ ชนิดนีค้ ือ เม่ือตอ้ งการใหม้ ีจดุ สตารท์ หลายจดุ เพ่ือใหเ้ กิดความสะดวกในการ
ควบคมุ การทางาน

3. กระบอกสบู Cylinder มีลกั ษณะเป็นชอ่ งโพรง ทรงกระบอก ขนาดพอดรี บั กบั ตวั ลกู สบู โดยกระบอก
สบู จะมีตาแหนง่ อยภู่ ายในเสือ้ สบู

จุดประสงคก์ ารสอน/การเรียนรู้

 จดุ ประสงคท์ ่วั ไป / บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. เพ่ือใหม้ ีความรูเ้ ก่ียวกบั โครงสรา้ งและหลกั การทางานของวาลว์ กนั กลบั สองทาง (ดา้ นความรู)้
2. เพ่ือใหม้ ีทกั ษะในการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง (ดา้ นทกั ษะ)
3. เพ่ือใหผ้ เู้ รียนเกิดการยอมรบั และปฏิบตั ิตามหลกั การทางานของการควบคมุ กระบอกสูบดว้ ยวาลว์

กนั กลบั สองทาง (ดา้ นเจตคต)ิ
4. เพ่ือให้ผูเ้ รียนมีความรอบคอบในการใชอ้ ุปกรณ์ต่างๆ อย่างระมัดระวัง และเก็บรกั ษา ทาความ

สะอาดอปุ กรณห์ ลงั เลิกปฏิบตั งิ าน (ดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรม)

 จุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม / บรู ณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. อธิบายโครงสรา้ งของวาลว์ กนั กลบั ได้ (ดา้ นพทุ ธพิสยั )
2. บอกหนา้ ท่ีของวาลว์ กนั กลบั ได้ (ดา้ นพทุ ธพสิ ยั )
3. ชีใ้ หเ้ หน็ ประโยชนข์ องวาลว์ กนั กลบั สองทางได้ (ดา้ นพทุ ธพสิ ยั )
4. แสดงหลกั การทางานของวาลว์ กบั กลบั และวาลว์ กนั กลบั สองทางได้ (ดา้ นทกั ษะพิสยั )
5. ทดลองใชว้ าลว์ กนั กลบั ไดถ้ กู ตอ้ ง (ดา้ นทกั ษะพสิ ยั )
6. ควบคมุ กระบอกสบู ทางเดียวดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทางได้ (ดา้ นทกั ษะพสิ ยั )
7. ปฏิบตั ติ ามการใชว้ าลว์ กนั กลบั ควบคมุ กระบอกสบู ทางเดยี วและกระบอกสบู สองทางได้ (ดา้ นจิต

พิสยั )
8. เก็บและบารุงรกั ษาวาลว์ กนั กลบั ทกุ ครงั้ หลงั การใชง้ านได้ (ดา้ นจิตพิสยั )
9. ใชว้ าลว์ กนั กลบั ตามหลกั และวธิ ีการใชอ้ ยา่ งรอบคอบเพ่ือการใชง้ านท่ียาวนาน (บรู ณาการเศรษฐกิจ

พอเพียง)

เนือ้ หาสาระการสอน/การเรียนรู้

• ดา้ นความรู(้ ทฤษฎี)

1. วาลว์ กันกลับ (Check Valve)
วาลว์ กนั กลบั มีหนา้ ท่ี คอื ใหล้ มไหลผา่ นไดท้ างเดียว โดยจะไหลยอ้ นกลบั ไมไ่ ด้ เม่ือความดนั ดา้ นท่ี

ตอ่ ไปใชง้ านสงู กวา่ ดา้ นเขา้

การทางาน
เม่ือปอ้ นลมเขา้ ทาง P ลมสามารถผา่ นไป A ได้ แตล่ มจาก A ไมส่ ามารถผา่ นไป P ได้
2. วาลว์ กันกลับสองทาง (Shuttle Valve)
วาลว์ ชนิดนีม้ ีทอ่ ลมเขา้ สองทางและทอ่ ลมออกหนง่ึ ทาง ประโยชนข์ องวาลว์ ชนิดนีค้ ือ ใชเ้ ม่ือตอ้ งการจดุ
สตารท์ หลายจดุ การทางานของวาลว์ ชนิดนีค้ ลา้ ยกบั ลอจติ เกตของวงจรดจิ ติ อล คือ ออเกต (OR Gate)

การทางาน
เม่ือปอ้ นลมเขา้ ทาง Y ลมจะผา่ นออกทาง A รู X จะถกู ปิด

เม่ือปอ้ นลมเขา้ ทาง X ลมจะผา่ นออกทาง A รู Y จะถกู ปิด
3. การใช้วาลว์ กันกลับสองทางควบคุมกระบอกสูบทางเดยี ว

เม่ือตอ้ งการใหก้ า้ นสบู เล่ือนออกดว้ ยการควบคมุ ทางานได้ 2 จดุ

การทางานเม่ือกดวาลว์ 1.2 ลมจากรู P จะออกไปท่ีรู A ไปเขา้ ท่ีรู X และออกไปท่ี A ของวาลว์ กนั กลบั
สองทาง ทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก เม่ือปลายอมือกดวาลว์ 1.2 สปรงิ ภายในจะดนั ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้ และ
ลมจะถกู ระบายออกท่ีรู R ของวาลว์ 1.2 และในทานองเดียวกนั เม่ือกดวาลว์ 1.4 ลมจะผา่ นไปเขา้ ท่ีรู Y ของ
วาลว์ กนั กลบั สองทาง ออกไปท่ีรู A ไปดนั ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก เม่ือปลอ่ ยมือกดวาลว์ 1.4 สปรงิ ภายในจะดนั
ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้ เชน่ เดียวกนั

4. การใช้วาลว์ กันกลับสองทางควบคุมกระบอกสูบสองทาง

ถา้ ตอ้ งการใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก ใหก้ ดวาลว์ 1.2 หรอื 1.4 หรอื 1.6 ตวั ใดตวั หนง่ึ หรือพรอ้ มกนั
ทงั้ หมดก็ได้ จะทาใหล้ มจากรู P จะออกไป A ผา่ นวาลว์ กนั กลบั สองทางออกไปยงั กระบอกสบู ได้

ถา้ เรากดวาลว์ 1.4 เพียงตวั เดยี ว จะทาใหล้ มจากรู P ออกสู่ A ไปเป็นสญั ญาณ Y ของวาลว์ 1.8 ดนั ลกู
บอลใหป้ ิดรู X ลมออกท่ีรู A ไปเป็นสญั ญาณ X ของวาลว์ 1.10 ดนั ลกู บอลปิดรู Y ลมออกท่ีรู A ไปดนั กา้ นสบู ให้
เคล่ือนท่ีออก เม่ือตอ้ งการใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั ใหก้ ดวาลว์ 1.3 จะทาใหล้ มจาก P ออกสู่ A ไปดนั ลกู สบู ทาให้
กา้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั

กิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้

ขั้นตอนการสอนหรือกิจกรรมของครู ขัน้ ตอนการเรยี นรู้หรือกจิ กรรมของนักเรยี น

1. ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน (15 นาที ) 1. ขั้นนาเข้าสู่บทเรยี น (15 นาที )

1. ผูส้ อนเตรียมเอกสารประกอบการสอนวิชา 1. ผูเ้ รียนเตรียมหนังสือวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮ

นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์ หน่วยท่ี 6 เร่ือง ดรอลิกส์ หน่วยท่ี 6 เร่อื ง งานควบคมุ กระบอก

งานควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลับ สบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง

สองทาง

2. ผู้สอนและผู้เรียนสนทนา และอภิปราย 2. ผูเ้ รียนร่วมกันสนทนา และอภิปรายเก่ียวกับ

เก่ียวกับโครงสรา้ งและหลักการทางานของ โครงสรา้ งและหลักการทางานของวาลว์ กัน

วาลว์ กนั กลบั กลบั พรอ้ มสง่ ตวั แทนนาเสนอหนา้ ชนั้ เรียน

3. ผสู้ อนกระตนุ้ ใหผ้ เู้ รยี นเสนอแนวคดิ เก่ียวกบั 3. ผเู้ รียนรว่ มกนั คน้ หาคาตอบแลว้ เสนอแนวคิด

การควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลับ เก่ียวกับการควบคมุ กระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กัน

โดยใชค้ าถามดงั นี้ กบั ตามคาถามท่ีผสู้ อนเสนอ

- วาลว์ กนั กลบั มีส่วนเก่ียวขอ้ งกบั ระบบนิวแม

ตกิ สอ์ ยา่ งไร

- วาลว์ กันกลับนิยมติดตงั้ ไวท้ ่ีใดในระบบนิว

แมตกิ ส์

2. ขั้นใหค้ วามรู้ (165 นาท)ี 2. ข้ันให้ความรู้ (165 นาที )

1. ผู้ ส อ น บ ร ร ย า ย เนื้ อ ห า ใ น เอ ก ส า ร 1. ผเู้ รียนตงั้ ใจฟังผสู้ อนบรรยายเนือ้ หาพรอ้ มเปิด

ประกอบการสอนวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอ หนังสือเรียนวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์

ลิกส์เบือ้ งตน้ หน่วยท่ี 6 เร่ือง งานควบคุม เบือ้ งตน้ หน่วยท่ี 6 เร่ือง งานควบคมุ กระบอก

กระบอกสูบด้วยวาล์วกันกลับสองทาง สูบดว้ ยวาลว์ กันกลับสองทาง หน้าท่ี 74-77

หนา้ ท่ี 74-77 ประกอบ

2. ผสู้ อนเปิด Power Point สรุปเนือ้ หาหน่วยท่ี 2. ผู้เรียน ตั้งใจชม ส รุป เนื้อห า Power Point

6 เร่อื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั หน่วยท่ี 6 เร่ือง งานควบคุมกระบอกสูบดว้ ย

กลบั สองทาง วาลว์ กนั กลบั สองทาง

3. ผสู้ อนเปิดโอกาสให้ผเู้ รียนซักถามขอ้ สงสัย 3. ผู้เรียนซักถามข้อสงสัยเก่ียวกับเนื้อหาใน

เก่ียวกบั เนือ้ หาในหนว่ ยเรยี น หนว่ ยเรยี น

กิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรยี นรู้

ขั้นตอนการสอนหรือกจิ กรรมของครู ขัน้ ตอนการเรยี นรู้หรือกจิ กรรมของนักเรยี น

3. ข้ันประยุกตใ์ ช้ ( 150 นาที ) 3. ขั้นประยกุ ตใ์ ช้ ( 150 นาที )

1. ผสู้ อนใหผ้ เู้ รียนทาใบประลองท่ี 4.1 วงจรการ 1. ผู้เรียนทาใบประลองท่ี 4.1 วงจรการควบคุม

ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง

2. ผูส้ อนใหผ้ ูเ้ รียนทาใบวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 2. ผู้เรียนทาใบวิเคราะห์การประลองท่ี 4.1 โดย

4.1 โดยศกึ ษาขอ้ มูลในใบประลองท่ี 4.1 วงจร ศึกษาข้อมูลในใบประลองท่ี 4.1 วงจรการ

การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สอง ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง

ทาง

3. ผสู้ อนใหผ้ เู้ รียนทาใบประลองท่ี 4.2 วงจรการ 3. ผู้เรียนทาใบประลองท่ี 4.2 วงจรการควบคุม

ควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ กนั กลบั กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง

สองทาง 4. ผู้เรียนทาใบวิเคราะห์การประลองท่ี 4.2 โดย

4. ผูส้ อนใหผ้ ูเ้ รียนทาใบวิเคราะหก์ ารประลองท่ี ศึกษาข้อมูลในใบประลองท่ี 4.2 วงจรการ

4.2 โดยศกึ ษาขอ้ มูลในใบประลองท่ี 4.2 วงจร ควบคมุ กระบอกสูบสองทางดว้ ยวาลว์ กันกลับ

การควบคมุ กระบอกสูบสองทางดว้ ยวาลว์ กัน สองทาง

กลบั สองทาง

4. ข้ันสรุปและประเมินผล ( 30 นาที ) 4. ขั้นสรุปและประเมินผล ( 30 นาที )

1. ผสู้ อนและผูเ้ รียนรว่ มกันสรุปเนือ้ หาท่ีไดเ้ รียน 1. ผสู้ อนและผูเ้ รียนรว่ มกนั สรุปเนือ้ หาท่ีไดเ้ รียน
เพ่ือใหม้ ีความเขา้ ใจในทิศทางเดียวกนั
ใหม้ ีความเขา้ ใจในทศิ ทางเดียวกนั
2. ผู้สอนให้ผู้เรียนทาแบบทดสอบหน่วยท่ี 6 2. ผู้เรียนทาแบบทดสอบหน่วยท่ี 6 และสลับ
หนงั สือกบั เพ่ือนแลว้ ฟังเฉลยจากผสู้ อน
และใหผ้ เู้ รียนสลบั หนงั สือกนั โดยใหผ้ สู้ อนเป็น

ผเู้ ฉลย 3. ผูเ้ รียนทาแบบฝึกหัดหน่วยท่ี 6 โดยนาขอ้ มูล
3. ผูส้ อนใหผ้ ูเ้ รียนทาแบบฝึกหัดท่ี 6 โดยคน้ หา จากเนือ้ หาในหนงั สือ หนา้ ท่ี 74-77

ขอ้ มลู จากเนือ้ หาในหนงั สือ หนา้ ท่ี 74-77

(บรรลุจุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรมข้อท่ี 1-9) (บรรลุจุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรมข้อท่ี 1-9)

(รวม 240 นาที หรอื 4 คาบเรียน)

งานทม่ี อบหมายหรือกิจกรรมการวัดผลและประเมนิ ผล

ก่อนเรยี น

1. จดั เตรียมหนงั สือวิชา งานนิวแมตกิ และไฮดรอลกิ ส์ หนว่ ยท่ี 6 เร่อื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ย
วาลว์ กนั กลบั สองทาง

2. อภิปรายโครงสรา้ งและหลกั การทางานของวาลว์ กนั กลบั แลว้ นาเสนอหนา้ ชนั้ เรยี น
3. เสนอแนวคดิ เก่ียวกบั การควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั ดว้ ยการตงั้ คาถามใหผ้ เู้ รียนตอบ

ขณะเรยี น

1. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 4.1 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
2. ปฏิบตั ใิ บวเิ คราะหก์ ารประลองท่ี 4.1 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
3. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 4.2 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
4. ปฏิบตั ใิ บวเิ คราะหก์ ารประลองท่ี 4.2 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สอง

ทาง

หลังเรียน

1. รว่ มกนั สรุปเนือ้ หาหนว่ ยท่ี 6 เร่อื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
2. ทาแบบทดสอบหนว่ ยท่ี 6 เร่อื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
3. ทาแบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 6 เร่ือง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง

คาถาม

1. วาลว์ กนั กลบั นิยมติดตงั้ ไวท้ ่ีใดในระบบนวิ แมตกิ ส์
2. ถา้ ตอ้ งการวาลว์ 3/2 ควบคมุ กระบอกสบู จานวน 6 ตวั ตอ้ งใชว้ าลว์ กนั กลบั สองทางจานวนก่ีตวั
3. ดรู ูปท่ี 6.3 ถา้ แรงดนั X และ Y ไมเ่ ทา่ กนั จะสง่ ผลตอ่ การทางานของวงจรอยา่ งไร

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ความสาเร็จของผู้เรียน

ใบประลอง ใบวเิ คราะหก์ ารประลอง แบบทดสอบ แบบฝึกหดั

สมรรถนะทพี่ งึ ประสงค์

ผเู้ รยี นสรา้ งความเขา้ ใจเก่ียวกบั งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
1. วเิ คราะหแ์ ละตคี วามหมาย
2. ตงั้ คาถาม
3. อภิปรายแสดงความคดิ เหน็ ระดมสมอง
4. การประยกุ ตค์ วามรูส้ งู่ านอาชีพ

สมรรถนะการสร้างคา่ นิยม

ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั ตามคมู่ ือและพฒั นาคณุ ภาพการใชง้ านอย่างต่อเน่ือง

สมรรถนะการปฏบิ ตั งิ านอาชพี

- ควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั

สมรรถนะการขยายผล

จากการเรียน เร่ือง งานควบคุมกระบอกสูบดว้ ยวาลว์ กันกลับสองทาง ผูเ้ รียนจะไดร้ บั ความรูเ้ ร่ือง
โครงสรา้ ง หลักการทางานของการควบคมุ กระบอกสูบทางเดียวและกระบอกสูบสองทาง ดว้ ยวาล์วกันกลับ
ผเู้ รยี นสามารถนาความรูท้ ่ีไดม้ าสรา้ งสรรคแ์ ละประยกุ ตใ์ ชเ้ กิดประโยชนใ์ นการปฏิบตั อิ าชีพ

สื่อการเรียนการสอน/การเรยี นรู้

ส่อื สิง่ พมิ พ์
1. เอกสารประกอบการสอนวิชา งานนวิ แมตกิ สแ์ ละไฮดรอลกิ สเ์ บอื้ งตน้ (ใชป้ ระกอบการเรยี นการ

สอนจดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรมขอ้ ท่ี 1-9)
2. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 4.1 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
3. ปฏิบตั ใิ บวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 4.1 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
4. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 4.2 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
5. ปฏิบตั ใิ บวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 4.2 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สอง
ทาง
6. แบบทดสอบหน่วยท่ี 6 เร่ือง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
7. แบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 6 เร่อื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง

สอื่ โสตทศั น์ (ถ้ามี)
1. Power point นาเสนอเนือ้ หาหนว่ ยท่ี 6 เร่อื ง งานควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง

สอ่ื ของจริง
1. เคร่อื งไมโครคอมพวิ เตอร์ ฮารด์ แวรค์ อมพวิ เตอร์ (ใชป้ ระกอบการเรยี นการสอนจดุ ประสงคเ์ ชงิ
พฤตกิ รรมขอ้ ท่ี 1-9)
2. วาลว์ กนั กลบั
3. วาลว์ กนั กลบั สองทาง
4. กระบอกสบู ทางเดียว
5. กระบอกสบู สองทาง

แหล่งการเรียนรู้

ในสถานศึกษา
1. หอ้ งสมดุ วิทยาลยั
2. หอ้ งปฏิบตั กิ ารคอมพวิ เตอร์

นอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมดุ ประชาชน
2. สถานประกอบการ

การบรู ณาการ/ความสัมพันธก์ ับวชิ าอนื่

1. บรู ณาการกบั วิชาชีวิตและวฒั นธรรมไทย ดา้ นการพดู การอ่าน การเขียน และการฝึกปฏิบตั ติ น
ทางสงั คมดา้ นการเตรียมความพรอ้ ม ความรบั ผดิ ชอบ และความสนใจใฝ่รู้

2. บรู ณาการกบั วิชาการบรหิ ารการจดั ซือ้ ดา้ นการซือ้ การแสวงหาผลติ ภณั ฑ์
3. บรู ณาการกบั วชิ ากีฬาเพ่ือพฒั นาสขุ ภาพและบคุ ลิกภาพ ดา้ นบคุ ลิกภาพในการนาเสนอหนา้ ชนั้

เรยี น
4. บรู ณาการกบั วชิ าหลกั เศรษฐศาสตร์ ดา้ นการเลือกใชท้ รพั ยากรอยา่ งประหยดั

การประเมนิ ผลการเรียนรู้
 หลักการประเมนิ ผลการเรียนรู้

ก่อนเรียน
1. สงั เกตการรวมกลมุ่ อภิปราย
2. ประเมินผลการนาเสนอหนา้ ชนั้ เรียน

ขณะเรียน
1. ตรวจผลใบประลองงาน
2. ตรวจใบวิเคราะหก์ ารประลอง

หลังเรียน
1. เฉลยแบบทดสอบ
2. เฉลยแบบฝึกหดั

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ผลสาเร็จของผู้เรียน

ใบประลอง ใบวิเคราะหก์ ารประลอง แบบทดสอบ แบบฝึกหดั

รายละเอยี ดการประเมนิ ผลการเรียนรู้

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 1 อธิบายโครงสรา้ งของวาลว์ กนั กลบั ได้

1. วิธีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : อธิบายโครงสรา้ งของวาลว์ กนั กลบั ได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 2 บอกหนา้ ท่ีของวาลว์ กนั กลบั ได้

1. วธิ ีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : บอกหนา้ ท่ีของวาลว์ กนั กลบั ได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 3 ชีใ้ หเ้ หน็ ประโยชนข์ องวาลว์ กนั กลบั สองทางได้

1. วิธีการประเมนิ : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ชีใ้ หเ้ ห็นประโยชนข์ องวาลว์ กนั กลบั สองทางได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 4 แสดงหลกั การทางานของวาลว์ กบั กลบั และวาลว์ กนั กลบั สองทางได้

1. วิธีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : แสดงหลกั การทางานของวาลว์ กบั กลบั และวาลว์ กนั กลบั สองทางได้ จะได้

1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม ขอ้ ท่ี 5 ทดลองใชว้ าลว์ กนั กลบั ไดถ้ กู ตอ้ ง

1. วธิ ีการประเมิน : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมินกระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ทดลองใชว้ าลว์ กนั กลบั ไดถ้ กู ตอ้ ง จะได้ 2 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 6 ควบคมุ กระบอกสบู ทางเดียวดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทางได้

1. วธิ ีการประเมิน : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ควบคมุ กระบอกสบู ทางเดียวดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทางได้ จะได้ 2

คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม ขอ้ ท่ี 7 ปฏิบตั ิตามการใชว้ าลว์ กนั กลบั ควบคมุ กระบอกสบู ทางเดยี วและ

กระบอกสบู สองทางได้

1. วธิ ีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ปฏิบตั ิตามการใชว้ าลว์ กนั กลบั ควบคมุ กระบอกสบู ทางเดียวและกระบอก

สบู สองทางได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 8 เก็บและบารุงรกั ษาวาลว์ กนั กลบั ทกุ ครงั้ หลงั การใชง้ านได้

1. วธิ ีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมินกระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : เก็บและบารุงรกั ษาวาลว์ กนั กลบั ทกุ ครงั้ หลงั การใชง้ านได้ จะได้ 0.5

คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 9 ใชว้ าลว์ กนั กลบั ตามหลกั และวิธีการใชอ้ ยา่ งรอบคอบเพ่ือการใชง้ านท่ี

ยาวนาน

1. วิธีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ใชว้ าลว์ กนั กลบั ตามหลกั และวิธีการใชอ้ ยา่ งรอบคอบเพ่ือการใชง้ านท่ี

ยาวนาน จะได้ 0.5 คะแนน

ใบประลองที่ 4
งานควบคุมกระบอกสูบด้วยวาลว์ กันกลับสองทาง
ใบประลองที่ 4.1 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
คาส่ัง 1. เตรยี มอปุ กรณ์
2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้
3. ทดสอบการทางานของวงจร
4. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลักการทางานของวงจร
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………

อุปกรณ์
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………

ใบวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 4.1

จงตอบคาถามต่อไปนี้
1. จงบอกอาการของกา้ นสบู
1.1 กดวาลว์ V1………………………………………………………………………………………….
1.2 ปลอ่ ยมือวาลว์ V1……………………………………………………………………………………
1.3 กดวาลว์ V2…………………………………………………………………………………………..
1.4 ปลอ่ ยมือวาลว์ V2……………………………………………………………………………………
1.5 กดวาลว์ V1 และ V2 พรอ้ มกนั ………………………………………………………………………
2. ลมท่ีเขา้ รู X และ Y จะระบายออกท่ีวาลว์ ตวั ใด
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
3. จากรูปวงจรท่ีกาหนดใหส้ ามารถควบคมุ การทางาน 2 จดุ ไดห้ รอื ไม่ เพราะเหตใุ ด

…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….

ใบประลองที่ 4.2 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
คาส่ัง 1. เตรยี มอปุ กรณ์

2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้
3. ทดสอบการทางานของวงจร
4. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลักการทางานของวงจร
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….

อุปกรณ์
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….

ใบวเิ คราะหก์ ารประลองที่ 4.2

จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้
1. บอกวิธีการบงั คบั ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออกและเขา้

…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
2. อะไรคอื เหตผุ ลท่ีตอ้ งมีการใชว้ าลว์ บงั คบั การทางาน 2 จดุ
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
3. ลมท่ีเขา้ ทางรู Z จะระบายออกท่ีวาลว์ ตวั ใด
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
4. ถา้ ตอ้ งการใหม้ ีจดุ ควบคมุ การทางานหรือจดุ สตารท์ 3 จดุ ทาไดห้ รือไม่
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….

เแบบทดสอบที่ 6
1. วาลว์ กนั กลบั นิยมใชใ้ นสว่ นใดของระบบนิวแมตกิ ส์
ก. ติดตงั้ บรเิ วณถงั ลม
ข. ตดิ ตงั้ ท่ีกระบอกสบู
ค. ตดิ ตงั้ หลงั ชดุ บรกิ าร
ง. ตดิ ตงั้ ก่อนวาลว์ 5/2
2. วาลว์ กนั กลบั แบบมีสปรงิ มีขอ้ ดกี วา่ วาลว์ กนั กลบั แบบไมม่ ีสปรงิ อยา่ งไร
ก. ทางานไดเ้ รว็ กวา่
ข. ลิน้ วาลว์ ปิดแนน่ ลมไมร่ ่วั ง่าย
ค. ใชแ้ รงดนั ลมนอ้ ยกวา่
ง. ราคาถกู กวา่
3. วาลว์ กนั กลบั ถา้ จา่ ยลมเขา้ ท่ี A และลมออกท่ี P ไดข้ อ้ ใดถกู ตอ้ ง
ก. เป็นวาลว์ กนั กลบั แบบไมม่ ีสปรงิ
ข. การทางานถกู ตอ้ งแลว้
ค. ใชแ้ รงดนั ลมมากเกินไป
ง. ลนิ้ วาลว์ ร่วั
4. วาลว์ กนั กลบั สองทาง ตา่ งจากขอ้ ตอ่ สามทางอย่างไร
ก. ขอ้ ตอ่ สามทางดา้ นในเป็นบอลวาลว์
ข. เม่ือจา่ ยลมเขา้ รู X ลมจะออกท่ีรู Y
ค. ขอ้ ตอ่ สามทางจา่ ยลม 1 รู ลมจะออกอีก 2 รูท่ีเหลือเสมอ
ง. ไมแ่ ตกตา่ งใชแ้ ทนกนั ได้
5. วาลว์ กนั กลบั สองทาง ถา้ แรงดนั ลมดา้ น X มากกวา่ ดา้ น Y จะมีผลอยา่ งไร
ก. ลมจะผา่ นดา้ น Y ออกท่ีรู A
ข. ลมจะผา่ นดา้ น X ออกท่ีรู A
ค. ลมจะผา่ นดา้ น X และ Y ออกท่ีรู A
ง. บอลวาลว์ ไมเ่ ล่ือนลมผา่ นไมไ่ ด้
6. จดุ ประสงคข์ องการใชว้ าลว์ กนั กลบั สองทางคืออะไร
ก. เพ่ือความปลอดภยั ของวงจร
ข. ประหยดั วาลว์
ค. เพ่มิ จดุ ในการควบคมุ
ง. ลดจานวนวาลว์ ควบคมุ

7. ถา้ ใชว้ าลว์ กนั กลบั สองทาง 4 ตวั ตอ้ งใชว้ าลว์ ควบคุมก่ีตวั
ก. 2 ตวั
ข. 3 ตวั
ค. 4 ตวั
ง. 5 ตวั
8. ถา้ มีวาลว์ 3/2 แบบมือกด 3 ตวั ตอ้ งเลือกใชค้ ูก่ บั วาลว์ กนั กลบั สองทางจะใชว้ าลว์ กนั กลบั สองทางก่ีตวั
ก. 2 ตวั
ข. 3 ตวั
ค. 4 ตวั
ง. 5 ตวั

ใชต้ อบคาถามขอ้ 9-10
9. ถา้ กดวาลว์ 1.2 และ 1.4 พรอ้ มกนั ขอ้ ใดถกู ตอ้ งท่ีสดุ
ก. บอลวาลว์ อยตู่ าแหนง่ ซา้ ยมือ
ข. บอลวาลว์ อย่ตู าแหนง่ ขวามือ
ค. บอลวาลว์ ลอยอยตู่ าแหน่งกลาง
ง. กา้ นสบู ไมเ่ คล่ือนท่ีออก
10. ถา้ ลมในกระบอกสบู ระบายออกท่ีรู ของวาลว์ 1.2 ขอ้ ใดถกู ตอ้ งท่ีสดุ
ก. บอลวาลว์ อยตู่ าแหนง่ ซา้ ยมือ
ข. บอลวาลว์ อยตู่ าแหนง่ ขวามือ
ค. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกสดุ
ง. กา้ นสบู ไมเ่ คล่ือนท่ีออก

แบบฝึ กหดั ที่ 6

1. จากรูปจงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

1.1 ปอ้ นลมเขา้ รู................................ลมจงึ จะผา่ นไปได้
1.2 สปรงิ ลนิ้ มีหนา้ ท่ี .....................................................................................................................
1.3 ถา้ ปอ้ นลมเขา้ ทาง P แตล่ มไมอ่ อกทาง A แสดงวา่ ....................................................................
2. จากรูปสญั ลกั ษณ์ รูป A และรูป B แตกตา่ งกนั อยา่ งไร

............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................

3. จากรูปจงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

3.1 ปอ้ นลมเขา้ ท่ี X ลมจะออกท่ี .......................................................................................................
3.2 ปอ้ นลมเขา้ ท่ี Y ลมจะออกท่ี .......................................................................................................
3.3 ปอ้ นลมเขา้ ท่ี X และ Y ลมจะออกท่ี .............................................................................................
3.4 ถา้ ปอ้ นลมเขา้ ท่ี X ลมจะออกทาง Y ไดห้ รือไม่ เพราะเหตใุ ด

...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
2. จากรูปจงตอบคาถามตามเง่ือนไขตอ่ ไปนี้

เม่ือปอ้ นลมเขา้ P1 .............................................................................................................................
เม่ือปอ้ นลมเขา้ P2 ..............................................................................................................................
เม่ือปอ้ นลมเขา้ P3 ..............................................................................................................................
เม่ือปอ้ นลมเขา้ P1 และ P2 ..................................................................................................................

แบบประเมินผลการนาเสนอผลงาน
ช่ือกลมุ่ ……………………………………………ชนั้ ………………………หอ้ ง...........................

รายช่ือสมาชิก

1……………………………………เลขท…ี่ …. 2……………………………………เลขท…ี่ ….

3……………………………………เลขท…่ี …. 4……………………………………เลขท…ี่ ….

ท่ี รายการประเมิน คะแนน ขอ้ คิดเหน็

32 1

1 เนอื้ หาสาระครอบคลมุ ชดั เจน (ความรูเ้ ก่ียวกบั เนอื้ หา ความถกู ตอ้ ง

ปฏิภาณในการตอบ และการแกไ้ ขปัญหาเฉพาะหนา้ )

2 รูปแบบการนาเสนอ

3 การมีสว่ นรว่ มของสมาชิกในกลมุ่

4 บุคลิกลกั ษณะ กิริยา ท่าทางในการพูด นา้ เสียง ซ่ึงทาให้ผูฟ้ ังมี

ความสนใจ

รวม

ผปู้ ระเมิน…………………………………………………

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน
1. เนือ้ หาสาระครอบคลมุ ชดั เจนถูกตอ้ ง

3 คะแนน = มีสาระสาคญั ครบถว้ นถกู ตอ้ ง ตรงตามจดุ ประสงค์
2 คะแนน = สาระสาคญั ไม่ครบถว้ น แตต่ รงตามจดุ ประสงค์
1 คะแนน = สาระสาคญั ไม่ถกู ตอ้ ง ไมต่ รงตามจดุ ประสงค์
2. รูปแบบการนาเสนอ
3 คะแนน = มีรูปแบบการนาเสนอท่เี หมาะสม มีการใชเ้ ทคนคิ ท่แี ปลกใหม่ ใชส้ ่ือและเทคโนโลยี

ประกอบการ นาเสนอท่นี ่าสนใจ นาวสั ดใุ นทอ้ งถ่นิ มาประยกุ ตใ์ ชอ้ ย่างคมุ้ คา่ และประหยดั
คะแนน = มีเทคนคิ การนาเสนอท่แี ปลกใหม่ ใชส้ ่ือและเทคโนโลยีประกอบการนาเสนอท่นี ่าสน ใจ แตข่ าด

การประยกุ ตใ์ ช้ วสั ดใุ นทอ้ งถ่ิน
1 คะแนน = เทคนคิ การนาเสนอไมเ่ หมาะสม และไมน่ ่าสนใจ
3. การมีสว่ นรว่ มของสมาชกิ ในกล่มุ
3 คะแนน = สมาชิกทกุ คนมีบทบาทและมีส่วนรว่ มกิจกรรมกล่มุ
2 คะแนน = สมาชิกสว่ นใหญ่มีบทบาทและมีส่วนรว่ มกิจกรรมกล่มุ
1 คะแนน = สมาชกิ สว่ นนอ้ ยมีบทบาทและมีสว่ นรว่ มกิจกรรมกล่มุ
4. ความสนใจของผฟู้ ัง
3 คะแนน = ผฟู้ ังมากกว่ารอ้ ยละ 90 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ
2 คะแนน = ผฟู้ ังรอ้ ยละ 70-90 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ
1 คะแนน = ผฟู้ ังนอ้ ยกว่ารอ้ ยละ 70 สนใจ และใหค้ วามรว่ มมือ

ใบประลองท่ี 4
งานควบคุมกระบอกสูบด้วยวาลว์ กันกลับสองทาง
ใบประลองที่ 4.1 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
คาส่ัง 1. เตรยี มอปุ กรณ์
2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้
3. ทดสอบการทางานของวงจร
4. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลักการทางานของวงจร
เม่ือกดวาลว์ V1. ลมจะไปเขา้ ท่ีรู X และออกไปท่ี A ของวาลว์ กนั กลบั สองทาง ทาใหก้ า้ นสบู

เคล่ือนท่ีออก เม่ือปล่อยมือกดวาลว์ V1. สปรงิ ภายในจะดนั ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้ เม่ือกดวาลว์ V2 ลม
จะผา่ นไปเขา้ ท่ีรู Y ของวาลว์ กนั กลบั สองทาง ออกไปท่ีรู A ไปดนั ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก เม่ือปล่อยมือ
กดวาลว์ V2. สปรงิ ภายในจะดนั ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้ เชน่ เดียวกนั
อุปกรณ์
Service Unit.
3/2 Way Valve N.C. Set by Pushbutton and Reset by Spring 2 ตวั
วาลว์ กนั กลบั สองทาง (Shuttle Valve)
กระบอกสบู ทางานทางเดียว (Single Acting Cylinder)

ใบวเิ คราะหก์ ารประลองท่ี 4.1
จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

4. จงบอกอาการของกา้ นสบู
4.1 กดวาลว์ V1 กา้ นสบู เลอื่ นออก
4.2 ปลอ่ ยมือวาลว์ V1 กา้ นสบู เลอื่ นเขา้
4.3 กดวาลว์ V2 กา้ นสูบเลือ่ นออก
4.4 ปลอ่ ยมือวาลว์ V2 กา้ นสบู เลอื่ นเขา้
4.5 กดวาลว์ V1 และ V2 พรอ้ มกนั กา้ นสูบเลอื่ นออก

5. ลมท่ีเขา้ รู X และ Y จะระบายออกท่ีวาลว์ ตวั ใด
ลมทเี่ ขา้ รู X จะระบายออกทวี่ าลว์ V1 และลมทเี่ ขา้ รู Y จะระบายออกทวี่ าลว์ V2

6. จากรูปวงจรท่ีกาหนดใหส้ ามารถควบคมุ การทางาน 2 จดุ ไดห้ รือไม่ เพราะเหตใุ ด

ไม่ไดเ้ พราะเมอื่ กดวาลว์ V1. ลมจะไประบายออกทวี่ าลว์ V2. ทาใหไ้ ม่มีลมไปดนั ทลี่ ูกสูบ

ใบประลองท่ี 4.2 วงจรการควบคมุ กระบอกสบู สองทางดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง
คาส่ัง 1. เตรียมอปุ กรณ์

2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้
3. ทดสอบการทางานของวงจร
4. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลักการทางานของวงจร
เม่ือกดวาลว์ 1.2 ลมจะผา่ นวาลว์ กนั กลบั สองทางไปดนั ใหว้ าลว์ 1.1 เปล่ียนตาแหนง่ ทาใหก้ า้ น

สบู เคล่ือนท่ีออก เม่ือกดวาลว์ 1.3 ลมจะผา่ นวาลว์ กนั กลบั สองทางไปดนั ใหว้ าลว์ 1.1 กลบั สตู่ าแหนง่ เดมิ
ทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้ ในทานองเดยี วกนั เม่ือกดวาลว์ 1.4 ก็จะทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออกเชน่ กนั
อุปกรณ์
Service Unit
3/2 Way Valve N.C. Set by Pushbutton and Reset by Spring 3 ตวั
5/2 Way Valve Set and Reset by Pressure
วาลว์ กนั กลบั สองทาง (Shuttle Valve)
กระบอกสบู ทางานสองทาง (Double Acting Cylinder)

ใบวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 4.2

จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้
5. บอกวธิ ีการบงั คบั ใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออกและเขา้

a. กดวาลว์ 1.2 หรือ 1.4 กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออก
b. กดวาลว์ 1.3 กา้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้
6. อะไรคอื เหตผุ ลท่ีตอ้ งมีการใชว้ าลว์ บงั คบั การทางาน 2 จดุ
เพ่ือใหส้ ามารถควบคมุ การทางานไดส้ ะดวกขนึ้
7. ลมท่ีเขา้ ทางรู Z จะระบายออกท่ีวาลว์ ตวั ใด
ลมท่ีเขา้ ทางรู X จะระบายออกท่ีวาลว์ 1.2
8. ถา้ ตอ้ งการใหม้ ีจดุ ควบคมุ การทางานหรือจดุ สตารท์ 3 จดุ ทาไดห้ รือไม่
ทาไดโ้ ดยการใชว้ าลว์ กนั กลบั 2 ตวั

เฉลยแบบทดสอบท่ี 6
1. วาลว์ กนั กลบั นิยมใชใ้ นสว่ นใดของระบบนิวแมติกส์
ก. ติดตงั้ บรเิ วณถงั ลม
ข. ติดตงั้ ท่ีกระบอกสบู
ค. ตดิ ตงั้ หลงั ชดุ บรกิ าร
ง. ติดตงั้ ก่อนวาลว์ 5/2
2. วาลว์ กนั กลบั แบบมีสปรงิ มีขอ้ ดีกวา่ วาลว์ กนั กลบั แบบไมม่ ีสปรงิ อยา่ งไร
ก. ทางานไดเ้ รว็ กวา่
ข. ลิน้ วาลว์ ปิดแนน่ ลมไมร่ ่วั ง่าย
ค. ใชแ้ รงดนั ลมนอ้ ยกวา่
ง. ราคาถกู กวา่
3. วาลว์ กนั กลบั ถา้ จา่ ยลมเขา้ ท่ี A และลมออกท่ี P ไดข้ อ้ ใดถกู ตอ้ ง
ก. เป็นวาลว์ กนั กลบั แบบไมม่ ีสปรงิ
ข. การทางานถกู ตอ้ งแลว้
ค. ใชแ้ รงดนั ลมมากเกินไป
ง. ลนิ้ วาลว์ ร่วั
4. วาลว์ กนั กลบั สองทาง ตา่ งจากขอ้ ตอ่ สามทางอย่างไร
ก. ขอ้ ตอ่ สามทางดา้ นในเป็นบอลวาลว์
ข. เม่ือจา่ ยลมเขา้ รู X ลมจะออกท่ีรู Y
ค. ขอ้ ตอ่ สามทางจา่ ยลม 1 รู ลมจะออกอีก 2 รูท่ีเหลือเสมอ
ง. ไมแ่ ตกตา่ งใชแ้ ทนกนั ได้
5. วาลว์ กนั กลบั สองทาง ถา้ แรงดนั ลมดา้ น X มากกวา่ ดา้ น Y จะมีผลอยา่ งไร
ก. ลมจะผา่ นดา้ น Y ออกท่ีรู A
ข. ลมจะผา่ นดา้ น X ออกท่ีรู A
ค. ลมจะผา่ นดา้ น X และ Y ออกท่ีรู A
ง. บอลวาลว์ ไมเ่ ล่ือนลมผา่ นไมไ่ ด้
6. จดุ ประสงคข์ องการใชว้ าลว์ กนั กลบั สองทางคืออะไร
ก. เพ่ือความปลอดภยั ของวงจร
ข. ประหยดั วาลว์
ค. เพ่มิ จดุ ในการควบคมุ
ง. ลดจานวนวาลว์ ควบคมุ

7. ถา้ ใชว้ าลว์ กนั กลบั สองทาง 4 ตวั ตอ้ งใชว้ าลว์ ควบคมุ ก่ีตวั
ก. 2 ตวั
ข. 3 ตวั
ค. 4 ตวั
ง. 5 ตวั
8. ถา้ มีวาลว์ 3/2 แบบมือกด 3 ตวั ตอ้ งเลือกใชค้ กู่ บั วาลว์ กนั กลบั สองทางจะใชว้ าลว์ กนั กลบั สองทางก่ีตวั
ก. 2 ตวั
ข. 3 ตวั
ค. 4 ตวั
ง. 5 ตวั

ใชต้ อบคาถามขอ้ 9-10
9. ถา้ กดวาลว์ 1.2 และ 1.4 พรอ้ มกนั ขอ้ ใดถกู ตอ้ งท่ีสดุ
ก. บอลวาลว์ อยตู่ าแหนง่ ซา้ ยมือ
ข. บอลวาลว์ อย่ตู าแหนง่ ขวามือ
ค. บอลวาลว์ ลอยอยตู่ าแหน่งกลาง
ง. กา้ นสบู ไมเ่ คล่ือนท่ีออก
10. ถา้ ลมในกระบอกสบู ระบายออกท่ีรู ของวาลว์ 1.2 ขอ้ ใดถกู ตอ้ งท่ีสดุ
ก. บอลวาลว์ อยตู่ าแหนง่ ซา้ ยมือ
ข. บอลวาลว์ อยตู่ าแหนง่ ขวามือ
ค. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกสดุ
ง. กา้ นสบู ไมเ่ คล่ือนท่ีออก

เฉลยแบบทดสอบหน่วยที่ 6
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
กขงคขคงกกข

เฉลยแบบฝึ กหดั ที่ 6

1. จากรูปจงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

1.1 ปอ้ นลมเขา้ P ลมจงึ จะผา่ นไปได้
1.2 สปรงิ ลนิ้ มีหนา้ ท่ี ดนั ใหล้ ิน้ วาลว์ ปิดรูลม
1.3 ถา้ ปอ้ นลมเขา้ ทาง P แตล่ มไมอ่ อกทาง A แสดงวา่ แรงดนั ลมนอ้ ยกวา่ แรงดนั สปรงิ
2. จากรูปสญั ลกั ษณ์ รูป A และรูป B แตกตา่ งกนั อย่างไร

เม่ือปอ้ นลมเขา้ ไปดงั รูป A ลมสามารถผา่ นวาลว์ กนั กลบั ได้ รูป B เม่ือปอ้ นลมเขา้ ไปลมจะไมส่ ามารถ
ผา่ นวาลว์ ได้
3. จากรูปจงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

1.1 ปอ้ นลมเขา้ ท่ี X ลมจะออกท่ี รู A
1.2 ปอ้ นลมเขา้ ท่ี Y ลมจะออกท่ี รู A
1.3 ปอ้ นลมเขา้ ท่ี X และ Y ลมจะออกท่ี รู A
1.4 ถา้ ปอ้ นลมเขา้ ท่ี X ลมจะออกทาง Y ไดห้ รอื ไม่ เพราะเหตใุ ด
ไมไ่ ดเ้ พราะเม่ือปอ้ นลมเขา้ ท่ี X บอลวาลว์ จะปิดรู Y บงั คบั ใหล้ มออกท่ีรู A เทา่ นนั้

2. จากรูปจงตอบคาถามตามเง่ือนไขตอ่ ไปนี้

เม่ือปอ้ นลมเขา้ P1 ลมจะผ่านรู X ออกรู A ของวาลว์ ตวั ท่ี 1 และผ่านรู X ออกรู A วาลว์ ตวั ท่ี 2 กา้ น
สบู เคล่ือนท่ีออก

เม่ือปอ้ นลมเขา้ P2 ลมจะผ่านรู Y ออกรู A ของวาลว์ ตวั ท่ี 1 และผ่านรู X ออกรู A วาลว์ ตวั ท่ี 2 กา้ น
สบู เคล่ือนท่ีออก

เม่ือปอ้ นลมเขา้ P3 ลมจะผา่ นรู Y ออกรู A ของวาลว์ ตวั ท่ี 2 กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออก
เม่ือป้อนลมเข้า P1 และ P2 ลมจะผ่านวาลว์ ตัวท่ี 1 และผ่านรู X ออกรู A วาล์วตัวท่ี 2 ก้านสูบ
เคล่ือนท่ีออก

บนั ทกึ หลังการสอน

หน่วยท่ี 6 งานควบคุมกระบอกสูบด้วยวาลว์ กนั กลับสองทาง

ผลการใช้แผนการเรียนรู้

1. เนือ้ หาสอดคลอ้ งกบั จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
2. สามารถนาไปใชป้ ฏิบตั กิ ารสอนไดค้ รบตามกระบวนการเรยี นการสอน
3. ส่ือการสอนเหมาะสมดี

ผลการเรยี นของนักเรียน

1. นกั ศกึ ษาสว่ นใหญ่มีความสนใจใฝ่รู้ เขา้ ใจในบทเรียน อภิปรายตอบคาถามในกลมุ่ และรว่ มกนั ปฏิบตั ิ
ใบงานท่ีไดร้ บั มอบหมาย

2. นกั ศกึ ษากระตือรอื รน้ และรบั ผิดชอบในการทางานกลมุ่ เพ่ือใหง้ านสาเรจ็ ทนั เวลาท่ีกาหนด
3. นกั ศกึ ษามีทกั ษะในการควบคมุ กระบอกสบู ดว้ ยวาลว์ กนั กลบั สองทาง

ผลการสอนของครู

1. สอนเนือ้ หาไดค้ รบตามหลกั สตู ร
2. แผนการสอนและวธิ ีการสอนครอบคลมุ เนือ้ หาการสอนทาใหผ้ สู้ อนสอนไดอ้ ยา่ งม่นั ใจ
3. สอนไดท้ นั ตามเวลาท่ีกาหนด

แผนการสอน/แผนการเรียนรู้ภาคทฤษฎี

แผนการสอน/การเรยี นรูภ้ าคทฤษฎี หน่วยท่ี 7

ช่ือวิชา งานนิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกสเ์ บือ้ งตน้ สอนสปั ดาหท์ ่ี 7

ช่ือหนว่ ย งานควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู คาบรวม 28

ชอ่ื เรื่อง งานควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู จานวนคาบ 4

หวั ขอ้ เร่ือง

1. วาลว์ คอคอดปรบั คา่ ได้
2. วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทางเดยี ว
3. การควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยการควบคมุ ปรมิ าณลมเขา้
4. การควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยการควบคมุ ปรมิ าณลมออก

สาระสาคญั

การควบคมุ ความเรว็ ของกา้ นสบู จะใชว้ าลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลตอ่ อยรู่ ะหวา่ งเมนวาลว์ 5/2 และ
กระบอกสบู การควบคมุ ความเรว็ ทาได้ 2 วิธี คือ การควบคมุ ปรมิ าณลมเขา้ และการควบคมุ ปรมิ าณลมออก

สมรรถนะอาชพี ประจาหน่วย

- ควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู

คาศัพทส์ าคญั

จุดประสงคก์ ารสอน/การเรียนรู้

 จุดประสงคท์ ่วั ไป / บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. เพ่ือใหม้ ีความรูเ้ ก่ียวกบั อตั ราการไหลของความดนั ลมและหลกั การทางานของวาลว์ ควบคมุ อตั ราการ
ไหล (ดา้ นความรู)้

2. เพ่ือใหม้ ีทกั ษะในการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู และการควบคมุ ปรมิ าณลมเขา้ -ออก (ดา้ นทกั ษะ)
3. เพ่ือใหผ้ เู้ รยี นยอมรบั และปฏิบตั ติ ามหลกั การใชว้ าลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลและการควบคมุ ความเรว็

ดว้ ยกา้ นสบู (ดา้ นเจตคต)ิ
4. เพ่ือให้ผู้เรียนมีความรอบคอบในการใชอ้ ุปกรณ์ต่างๆ อย่างระมัดระวงั และเก็บรกั ษา ทาความ

สะอาดอปุ กรณห์ ลงั เลกิ ปฏิบตั งิ าน (ดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรม)

 จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม / บรู ณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. อธิบายหลกั การทางานของวาลว์ คอคอดปรบั คา่ ได้ (ดา้ นพทุ ธพสิ ยั )
2. บอกจดุ เดน่ ของวาลว์ ควบคมุ การไหลทางเดียวได้ (ดา้ นพทุ ธพิสยั )
3. อา่ นสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลได้
4. สรุปความรูเ้ ก่ียวกบั วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลได้ (ดา้ นพทุ ธพิสยั )
5. ตอ่ วงจรควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ได้ (ดา้ นพทุ ธพสิ ยั )
6. ปรบั สกรูของวาลว์ คอคอดปรบั ไดเ้ พ่ือเปิดทางลมได้ (ดา้ นทกั ษะพสิ ยั )
7. ควบคมุ ปรมิ าณลมเขา้ -ออกได้ (ดา้ นทกั ษะพิสยั )
8. เลือกวิธีการควบคมุ ปรมิ าณลมไดเ้ หมาะสมกบั ขนาดสบู (ดา้ นจิตพสิ ยั )
9. นาจดุ เดน่ ของวาลว์ แตล่ ะชนิดไปใชค้ วบคมุ ปรมิ าณลมไดเ้ หมาะสมกบั งาน (ดา้ นจิตพิสยั )
10. เลือกใชว้ าลว์ ในการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู อย่างเหมาะสม และปฏิบตั ิตามหลกั การใชง้ านอยา่ ง

ถกู วิธีเพ่ือเป็นการบารุงรกั ษาอปุ กรณ์ (บรู ณาการเศรษฐกิจพอเพียง)

เนือ้ หาสาระการสอน/การเรียนรู้

• ดา้ นความรู(้ ทฤษฎี)

วาลว์ ควบคุมอัตราการไหล (Flow Control Valve)
1. วาลว์ คอคอดปรับค่าได้ (Throttle Valve Adjustable)
หลกั การทางานเม่ือป้อนลมทางดา้ น A ลมจะถกู ควบคมุ ปรมิ าณลมทาใหล้ มทางดา้ น B มีปรมิ าณลม

นอ้ ยกว่าทางดา้ น A ในทางกลับกันเม่ือป้อนลมทางดา้ น B ลมจะถูกควบคุมปริมาณลมไดเ้ ช่นเดียวกัน ซ่ึง
ปรมิ าณลมจะมากหรอื นอ้ ยขนึ้ อยกู่ บั การปรบั สกรูของวาลว์ ใหเ้ ปิดทางลมกวา้ งหรือแคบ

2. วาลว์ ควบคุมการไหลทางเดยี ว (One-Way Flow Control Valve)
วาลว์ ชนิดนีส้ ามารถควบคมุ อตั ราการไหลของความดนั ลมไดเ้ พียงทิศทางเดียว ดงั นนั้ จึงเป็นวาลว์ ท่ี

ควบคมุ ความเรว็ ของกระบอกสบู ตอนเคล่ือนท่ีเขา้ ออกไดอ้ ยา่ งอสิ ระ

3. การควบคุมความเรว็ ก้านสูบ มี 2 วิธี คอื
3.1 การควบคุมปริมาณลมเข้า (Inlet Control)
การควบคุมความเร็วดว้ ยวิธีนี้ คือการควบคุมปรมิ าณของลมท่ีเขา้ ในกระบอกสูบ ดงั นนั้ ลมท่ีเขา้

กระบอกสบู จะมีปริมาณนอ้ ย ทาใหก้ ารเคล่ือนท่ีของก้านสบู จะไม่สม่าเสมอ การควบคมุ แบบนีจ้ ะใชค้ วบคมุ

ความเรว็ ของกระบอกสบู ทางเดยี วหรือกระบอกสบู ท่ีมีขนาดเล็ก

หลักการทางาน
เม่ือกดวาลว์ 1.2 จะทาใหล้ มจากรู P ออกสู่ A ผ่านวาลว์ 1.01 ทาใหล้ มถกู ควบคุมใหม้ ีปริมาณตาม

ตอ้ งการทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออกชา้ ลมในกระบอกสบู ระบายออกผ่านวาลว์ 1.02 โดยอิสระ เม่ือปล่อยมือจาก
วาลว์ 1.2 วาลว์ เคล่ือนท่ีกลบั ดว้ ยแรงสปริง ลมจากรู P ออกสู่ B ผ่านวาลว์ 1.02 ลมถูกควบคมุ ใหม้ ีปริมาณ
นอ้ ยลง ไปดนั ลกู สบู ทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั ชา้ ลมในกระบอกสบู ถกู ระบายทงิ้ ผา่ นวาลว์ 1.01 อยา่ งอิสระ

3.2 การควบคุมปรมิ าณลมออก (Outlet Control)
การควบคมุ ความเร็วดว้ ยวิธีนีค้ ือการควบคมุ ปริมาณของลมท่ีออกจากกระบอกสูบ ดงั นั้นลมท่ี

ระบายออกจากกระบอกสบู ถกู ควบคมุ ไว้ การเคล่ือนท่ีของกา้ นสบู จะสม่าเสมอและเรยี บ เน่ืองจากปริมาณลมท่ี
เขา้ กระบอกสบู สามารถเขา้ ไดอ้ ยา่ งเตม็ ท่ี

หลักการทางาน
เม่ือกดวาลว์ 1.2 จะทาใหล้ มจากรู P ออกสู่ A ผา่ นวาลว์ 1.01 อยา่ งอิสระ ลมไม่ถกู ควบคมุ ลมจะไปดนั

ลกู สบู ทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก ลมในกระบอกสบู ระบายออกผ่านวาลว์ 1.02 โดยลมจะถูกควบคมุ ทาใหก้ า้ น
สบู เคล่ือนท่ีออกชา้ เม่ือปลอ่ ยมือจากวาลว์ 1.2 วาลว์ เคล่ือนท่ีกลบั ดว้ ยแรงสปรงิ ลมจากรู P ออกสู่ B ผา่ นวาลว์
1.02 อย่างอิสระ ลมจะไปดนั ลกู สูบทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั ลมในกระบอกสบู ถูกระบายทิง้ ผ่านวาลว์ 1.01
ซ่งึ ลมจะถกู ควบคมุ ทาใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั ชา้

กิจกรรมการเรยี นการสอนหรือการเรยี นรู้

ขัน้ ตอนการสอนหรอื กจิ กรรมของครู ขั้นตอนการเรียนรู้หรือกจิ กรรมของนักเรียน

1. ขั้นนาเข้าสู่บทเรยี น (15 นาที ) 1. ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน (15 นาที )

1. ผูส้ อนเตรียมเอกสารประกอบการสอนวิชา 1. ผูเ้ รียนเตรียมหนังสือวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮ

นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์ หน่วยท่ี 7 เร่ือง ดรอลิกส์ หนว่ ยท่ี 7 เร่อื ง งานควบคมุ ความเร็ว

งานควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู กา้ นสบู

2. ผู้สอนและผู้เรียนสนทนา และอภิปราย 2. ผูเ้ รียนรว่ มกันสนทนา และอภิปรายเก่ียวกับ

เก่ียวกบั หลกั การควบคมุ ปรมิ าณลม หลกั การควบคมุ ปริมาณลม พรอ้ มส่งตวั แทน

นาเสนอหนา้ ชนั้ เรยี น

3. ผสู้ อนกระตนุ้ ใหผ้ เู้ รยี นเสนอแนวคดิ เก่ียวกบั 3. ผเู้ รียนรว่ มกนั คน้ หาคาตอบแลว้ เสนอแนวคิด

งานควบคุมความเร็วกา้ นสูบโดยใชค้ าถาม เก่ียวกับงานควบคุมความเร็วก้านสูบตาม

ดงั นี้ คาถามท่ีผสู้ อนเสนอ

- การควบคมุ ความเรว็ ลมมีก่ีวธิ ี

- งานควบคุมความก้านสูบสามารถใช้

อปุ กรณใ์ ดในการทางานไดบ้ า้ ง

2. ขั้นใหค้ วามรู้ (115 นาท)ี 2. ข้ันให้ความรู้ (115 นาที )

1. ผู้ ส อ น บ ร ร ย า ย เนื้ อ ห า ใ น เอ ก ส า ร 1. ผเู้ รียนตงั้ ใจฟังผสู้ อนบรรยายเนือ้ หาพรอ้ มเปิด

ประกอบการสอนวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอ หนังสือเรียนวิชา นิวแมติกสแ์ ละไฮดรอลิกส์

ลิกส์เบือ้ งต้น หน่วยท่ี 7 เร่ือง งานควบคุม เบือ้ งตน้ หน่วยท่ี 7 เร่ือง งานควบคมุ ความเร็ว

ความเรว็ กา้ นสบู หนา้ ท่ี 88-91 กา้ นสบู หนา้ ท่ี 88-91

2. ผสู้ อนเปิด Power Point สรุปเนือ้ หาหน่วยท่ี 2. ผเู้ รียนตงั้ ใจชมสรุปเนือ้ หา Power Point หนว่ ย

7 เร่ือง งานควบคมุ ความเร็วกา้ นสบู หนา้ ท่ี ท่ี 7 เร่ือง งานควบคุมความเร็วกา้ นสูบ หนา้ ท่ี

88-91 88-91

3. ผสู้ อนเปิดโอกาสให้ผเู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั 3. ผเู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั เก่ียวกับเนือ้ หาในหน่วย

เก่ียวกบั เนือ้ หาในหนว่ ยเรียน เรยี น

กิจกรรมการเรยี นการสอนหรือการเรียนรู้

ขัน้ ตอนการสอนหรือกจิ กรรมของครู ขั้นตอนการเรียนรู้หรอื กจิ กรรมของนักเรียน

3. ขั้นประยกุ ตใ์ ช้ ( 90 นาที ) 3. ข้ันประยกุ ตใ์ ช้ ( 90 นาที )

1. ผสู้ อนใหผ้ เู้ รียนทาใบประลองท่ี 5.1 วงจรการ 1. ผู้เรียนทาใบประลองท่ี 5.1 วงจรการควบคุม

ควบคุมความเร็วก้านสูบด้วยวาล์วควบคุม ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล

อตั ราการไหล 2. ผู้เรียนทาใบวิเคราะห์การประลองท่ี 5.1 โดย

2. ผูส้ อนใหผ้ ูเ้ รียนทาใบวิเคราะหก์ ารประลองท่ี ศึกษาข้อมูลในใบประลองท่ี 5.1 วงจรการ

5.1 โดยศกึ ษาขอ้ มลู ในใบประลองท่ี 5.1 วงจร ควบคมุ ความเร็วกา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั รา

การควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ การไหล

อตั ราการไหล

3. ผสู้ อนใหผ้ เู้ รียนทาใบประลองท่ี 5.2 วงจรการ 3. ผู้เรียนทาใบประลองท่ี 5.2 วงจรการควบคุม

ควบคุมความเร็วก้านสูบด้วยวาล์วควบคุม ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล

อตั ราการไหลทางเดยี ว ทางเดยี ว

4. ผูส้ อนใหผ้ ูเ้ รียนทาใบวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 4. ผู้เรียนทาใบวิเคราะห์การประลองท่ี 5.2 โดย

5.2 โดยศกึ ษาขอ้ มูลในใบประลองท่ี 5.2 วงจร ศึกษาข้อมูลในใบประลองท่ี 5.2 วงจรการ

การควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ ควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั รา

อตั ราการไหลทางเดยี ว การไหลทางเดียว

4. ขั้นสรุปและประเมินผล ( 45 นาที ) 4. ข้ันสรุปและประเมินผล ( 45 นาที )

1. ผสู้ อนและผูเ้ รียนร่วมกันสรุปเนือ้ หาท่ีไดเ้ รียน 1. ผสู้ อนและผูเ้ รียนรว่ มกนั สรุปเนือ้ หาท่ีไดเ้ รียน
เพ่ือใหม้ ีความเขา้ ใจในทศิ ทางเดยี วกนั
ใหม้ ีความเขา้ ใจในทิศทางเดียวกนั
2. ผู้สอนให้ผู้เรียนทาแบบทดสอบหน่วยท่ี 7 2. ผู้เรียนทาแบบทดสอบหน่วยท่ี 7 และสลับ
หนงั สือกบั เพ่ือนแลว้ ฟังเฉลยจากผสู้ อน
และใหผ้ เู้ รยี นสลบั หนงั สือกนั โดยใหผ้ สู้ อนเป็น

ผเู้ ฉลย 3. ผูเ้ รียนทาแบบฝึกหัดหน่วยท่ี 7 โดยนาขอ้ มูล
3. ผูส้ อนใหผ้ ูเ้ รียนทาแบบฝึกหัดท่ี 7 โดยคน้ หา จากเนือ้ หาในหนงั สือ หนา้ ท่ี 88-91

ขอ้ มลู จากเนือ้ หาในหนงั สือ หนา้ ท่ี 88-91

(บรรลุจุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรมข้อที่ 1-10) (บรรลุจุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรมข้อที่ 1-10)

(รวม 240 นาที หรือ 4 คาบเรียน)

งานทมี่ อบหมายหรือกจิ กรรมการวัดผลและประเมนิ ผล

ก่อนเรยี น

1. จดั เตรียมหนงั สือวิชา งานนิวแมตกิ และไฮดรอลกิ ส์ หนว่ ยท่ี 7 เร่ือง งานควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู
2. อภิปรายการหลกั การควบคมุ ปรมิ าณลม แลว้ นาเสนอหนา้ ชนั้ เรยี น
3. เสนอแนวคดิ เก่ียวกบั งานควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยการตงั้ คาถามใหผ้ เู้ รียนตอบ

ขณะเรียน

1. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 5.1 วงจรการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล
2. ปฏิบตั ใิ บวิเคราะหก์ ารประลองท่ี 5.1 วงจรการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการ

ไหล
3. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 5.2 วงจรการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทางเดียว
4. ปฏิบตั ใิ บวเิ คราะหก์ ารประลองท่ี 5.2 วงจรการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการ

ไหลทางเดยี ว

หลังเรยี น

1. รว่ มกนั สรุปเนือ้ หาหนว่ ยท่ี 7 เร่อื ง งานควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู
2. ทาแบบทดสอบหนว่ ยท่ี 7 เร่ือง งานควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู
3. ทาแบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 7 เร่อื ง งานควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู

คาถาม

1. วาลว์ คอคอดปรบั คา่ ได้ มีหลกั การทางานเหมือนกบั อปุ กรณใ์ ดบา้ งท่ีนกั เรยี นรูจ้ กั

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ความสาเร็จของผู้เรยี น

ใบประลอง ใบวิเคราะหก์ ารประลอง แบบทดสอบ แบบฝึกหดั

สมรรถนะทพ่ี งึ ประสงค์

ผเู้ รียนสรา้ งความเขา้ ใจเก่ียวกบั งานควบคมุ ความเร็วกา้ นสบู
1. วเิ คราะหแ์ ละตคี วามหมาย
2. ตงั้ คาถาม
3. อภิปรายแสดงความคิดเหน็ ระดมสมอง
4. การประยกุ ตค์ วามรูส้ งู่ านอาชีพ

สมรรถนะการสร้างคา่ นิยม

ควบคมุ กา้ นสบู ตามคมู่ ือและพฒั นาการตอ่ วงจรใหเ้ กิดชิน้ งานรูปแบบใหมๆ่ ขนึ้

สมรรถนะการปฏบิ ตั งิ านอาชพี

- ควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู

สมรรถนะการขยายผล

จากการเรียน เร่ือง งานควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ผเู้ รียนจะไดร้ บั ความรูเ้ ร่ือง โครงสรา้ ง หลกั การทางาน
ของวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล และการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ผเู้ รียนสามารถนาความรูท้ ่ีไดม้ าสรา้ งสรรคแ์ ละ
ประยกุ ตใ์ ชเ้ กิดประโยชนใ์ นการปฏิบตั อิ าชีพ

ส่ือการเรียนการสอน/การเรียนรู้

สื่อสิง่ พมิ พ์
1. เอกสารประกอบการสอนวิชา งานนิวแมตกิ สแ์ ละไฮดรอลิกสเ์ บอื้ งตน้ (ใชป้ ระกอบการเรยี นการ

สอนจดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรมขอ้ ท่ี 1-10)
2. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 5.1 วงจรการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล
3. ปฏิบตั ใิ บวเิ คราะหก์ ารประลองท่ี 5.1 วงจรการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการ
ไหล
4. ปฏิบตั ใิ บประลองท่ี 5.2 วงจรการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทาง
เดียว
5. ปฏิบตั ใิ บวเิ คราะหก์ ารประลองท่ี 5.2 วงจรการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการ
ไหลทางเดยี ว
6. แบบทดสอบหน่วยท่ี 7 เร่อื ง งานควบคมุ ความเร็วกา้ นสบู
7. แบบฝึกหดั หนว่ ยท่ี 7 เร่อื ง งานควบคมุ ความเร็วกา้ นสบู

สื่อโสตทัศน์ (ถ้ามี)
1. Power point นาเสนอเนือ้ หาหนว่ ยท่ี 7 เร่อื ง งานควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู

สือ่ ของจรงิ
1. เคร่อื งไมโครคอมพวิ เตอร์ ฮารด์ แวรค์ อมพวิ เตอร์ (ใชป้ ระกอบการเรียนการสอนจดุ ประสงคเ์ ชงิ
พฤตกิ รรมขอ้ ท่ี 1-9)
2. วาลว์ คอคอดปรบั คา่ ได้
3. วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล
4. กระบอกสบู

แหล่งการเรียนรู้

ในสถานศึกษา
1. หอ้ งสมดุ วิทยาลยั
2. หอ้ งปฏิบตั กิ ารคอมพิวเตอร์

นอกสถานศกึ ษา
1. หอ้ งสมดุ ประชาชน
2. สถานประกอบการ

การบรู ณาการ/ความสัมพันธก์ ับวชิ าอน่ื

1. บรู ณาการกบั วิชาชีวิตและวฒั นธรรมไทย ดา้ นการพดู การอ่าน การเขียน และการฝึกปฏิบตั ติ น
ทางสงั คมดา้ นการเตรียมความพรอ้ ม ความรบั ผดิ ชอบ และความสนใจใฝ่รู้

2. บรู ณาการกบั วิชาการบรหิ ารการจดั ซือ้ ดา้ นการซือ้ การแสวงหาผลติ ภณั ฑ์
3. บรู ณาการกบั วชิ ากีฬาเพ่ือพฒั นาสขุ ภาพและบคุ ลิกภาพ ดา้ นบคุ ลิกภาพในการนาเสนอหนา้ ชนั้

เรียน
4. บรู ณาการกบั วชิ าหลกั เศรษฐศาสตร์ ดา้ นการเลือกใชท้ รพั ยากรอยา่ งประหยดั

การประเมนิ ผลการเรียนรู้
 หลักการประเมนิ ผลการเรียนรู้

ก่อนเรียน
1. สงั เกตการรวมกลมุ่ อภิปราย
2. ประเมินผลการนาเสนอหนา้ ชนั้ เรียน

ขณะเรียน
1. ตรวจผลใบประลองงาน
2. ตรวจใบวิเคราะหก์ ารประลอง

หลังเรียน
1. เฉลยแบบทดสอบ
2. เฉลยแบบฝึกหดั

ผลงาน/ชนิ้ งาน/ผลสาเร็จของผู้เรียน

ใบประลอง ใบวิเคราะหก์ ารประลอง แบบทดสอบ แบบฝึกหดั

รายละเอยี ดการประเมินผลการเรียนรู้

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 1 อธิบายหลกั การทางานของวาลว์ คอคอดปรบั คา่ ได้

1. วธิ ีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : อธิบายหลกั การทางานของวาลว์ คอคอดปรบั คา่ ได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 2 บอกจดุ เดน่ ของวาลว์ ควบคมุ การไหลทางเดียวได้

1. วธิ ีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : บอกจดุ เดน่ ของวาลว์ ควบคมุ การไหลทางเดียวได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 3 อา่ นสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลได้

1. วธิ ีการประเมิน : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : อา่ นสญั ลกั ษณข์ องวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 4 สรุปความรูเ้ ก่ียวกบั วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลได้

1. วิธีการประเมนิ : ทดสอบ

2. เคร่อื งมือ : แบบทดสอบ

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : สรุปความรูเ้ ก่ียวกบั วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 5 ตอ่ วงจรควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ได้

1. วธิ ีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมินกระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ตอ่ วงจรควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 6 ปรบั สกรูของวาลว์ คอคอดปรบั ไดเ้ พ่ือเปิดทางลมได้

1. วธิ ีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ปรบั สกรูของวาลว์ คอคอดปรบั ไดเ้ พ่ือเปิดทางลมได้ จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม ขอ้ ท่ี 7 ควบคมุ ปรมิ าณลมเขา้ -ออกได้

1. วิธีการประเมิน : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : ควบคมุ ปรมิ าณลมเขา้ -ออกไดจ้ ะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 8 เลือกวธิ ีการควบคมุ ปรมิ าณลมไดเ้ หมาะสมกบั ขนาดสบู

1. วิธีการประเมิน : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมินกระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : เลือกวธิ ีการควบคมุ ปริมาณลมไดเ้ หมาะสมกบั ขนาดสบู จะได้ 1 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 9 นาจดุ เดน่ ของวาลว์ แตล่ ะชนิดไปใชค้ วบคมุ ปรมิ าณลมไดเ้ หมาะสมกบั งาน

1. วธิ ีการประเมิน : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมนิ กระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : นาจดุ เดน่ ของวาลว์ แตล่ ะชนิดไปใชค้ วบคมุ ปรมิ าณลมไดเ้ หมาะสมกบั งาน

จะได้ 0.5 คะแนน

 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม ขอ้ ท่ี 10 เลือกใชว้ าลว์ ในการควบคมุ ความเร็วกา้ นสบู อยา่ งเหมาะสม และปฏิบตั ิ
ตามหลกั การใชง้ านอยา่ งถกู วิธีเพ่ือเป็นการบารุงรกั ษาอปุ กรณ์

1. วธิ ีการประเมนิ : ตรวจผลงาน

2. เคร่อื งมือ : แบบประเมินกระบวนการทางานกลมุ่

3. เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน : เลือกใชว้ าลว์ ในการควบคมุ ความเร็วกา้ นสบู อยา่ งเหมาะสม และปฏิบตั ิ

ตามหลกั การใชง้ านอยา่ งถกู วธิ ีเพ่ือเป็นการบารุงรกั ษาอปุ กรณ์ จะได้ 0.5

คะแนน

ใบประลองท่ี 5
งานควบคุมความเร็วก้านสูบ
ใบประลองท่ี 5.1 วงจรการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล
คาส่ัง 1. เตรยี มอปุ กรณ์
2. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีกาหนดให้ พรอ้ มทงั้ ปรบั ความเรว็ ของกา้ นสบู
3. ทดสอบการทางานของวงจร
4. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลักการทางานของวงจร
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................

อุปกรณ์
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................

ใบวเิ คราะหก์ ารประลองท่ี 5.1

จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้

1. ลกั ษณะการเคล่ือนท่ีเขา้ – ออกของกา้ นสบู เป็นอยา่ งไร
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................

2. เม่ือกดวาลว์ 3/2 คา้ งไวใ้ หก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออก และหมนุ ปิดวาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหล และปลอ่ ยมือกด
วาลว์ 3/2 ผลจะเป็นอยา่ งไร
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................

3. ถา้ ตอ้ งการควบคมุ ความเรว็ ของกา้ นสบู ในขณะท่ีเคล่ือนท่ีออก แตใ่ นขณะท่ีเล่ือนกลบั ใหก้ ลบั ดว้ ย
ความเรว็ ปกตจิ ะตอ้ งติดตงั้ วาลว์ ควบคมุ อตั ราไหลตรงตาแหนง่ ใด เพราะเหตใุ ด

............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................

ใบประลองที่ 5.2 วงจรการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ดว้ ยวาลว์ ควบคมุ อตั ราไหลทางเดยี ว
คาส่ัง 1. เตรยี มอปุ กรณ์

2. ออกแบบวงจร เม่ือตอ้ งการควบคมุ ความเรว็ กา้ นสบู ทงั้ เขา้ และออก
3. ตอ่ วงจรตามวงจรท่ีออกแบบไว้ พรอ้ มทงั้ ปรบั ความเรว็ ของกา้ นสบู ใหเ้ คล่ือนท่ีเขา้ -ออกอยา่ งสม่าเสมอ
4. ทดสอบการทางานของวงจร
5. สรุปผลการประลอง

อธิบายหลักการทางานของวงจร
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................

อุปกรณ์
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................
............................................................................................................................................

แบบทดสอบท่ี 7

1. อปุ กรณใ์ นขอ้ ใดมีหลกั การทางานคลา้ ยกบั วาลว์ คอคอดปรบั คา่ ได้

ก. ขอ้ ตอ่ สามทาง ข. ตวั ปรบั ความดนั ลม

ค. วาลว์ เปิดปิดนา้ ง. วาลว์ กนั กลบั ทางเดียว

2. วาลว์ คอคอดปรบั คา่ ได้ มีสญั ลกั ษณต์ รงกบั ขอ้ ใด

ก. ข.

ค. ง.
3. วาลว์ ควบคมุ การไหลทางเดียว มีสญั ลกั ษณต์ รงกบั ขอ้ ใด

ก. ข.

ค. ง.

ใชต้ อบคาถามขอ้ 4 – 6

4. ถา้ ตอ้ งการล็อคไมใ่ หม้ ีการปรบั วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทางเดยี วควรกระทาท่ีหมายเลขใด

ก. 1 ข. 2

ค. 2 ง. 4

5. ลมเขา้ ท่ีหมายเลขใดไมต่ อ้ งผา่ นการควบคมุ

ก. 1 ข. 3

ค. 5 ง. 6

6. วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทางเดียวนยิ มตอ่ ใชง้ านวธิ ีใด

ก. วธิ ีควบคมุ ลมเขา้ ข. วิธีควบคมุ ลมออก

ค. ตอ่ ใหใ้ กลก้ ระบอกสบู มากท่ีสดุ ง. ตอ่ ดา้ นทา้ ยกระบอกสบู

7. ถา้ ตอ้ งการควบคมใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีออกชา้ เคล่ือนท่ีกลบั ปกติตอ้ งตอ่ วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทางเดียว
อยา่ งไร

ก. รู A ตอ่ กบั วาลว์ ควบคมุ รู B ตอ่ กบั ดา้ นลมเขา้ กระบอกสบู
ข. รู B ตอ่ กบั วาลว์ ควบคมุ รู A ตอ่ กบั ดา้ นลมออกกระบอกสบู
ค. รู A ตอ่ กบั วาลว์ ควบคมุ รู B ตอ่ กบั ดา้ นลมออกกระบอกสบู
ง. รู B ตอ่ กบั วาลว์ ควบคมุ รู A ตอ่ กบั ดา้ นลมเขา้ กระบอกสบู
8. ถา้ ตอ้ งการควบคมใหก้ า้ นสบู เคล่ือนท่ีกลบั ชา้ เคล่ือนท่ีออกปกตติ อ้ งตอ่ วาลว์ ควบคมุ อตั ราการไหลทางเดียว
อยา่ งไร
ก. รู A ตอ่ กบั วาลว์ ควบคมุ รู B ตอ่ กบั ดา้ นลมเขา้ กระบอกสบู
ข. รู B ตอ่ กบั วาลว์ ควบคมุ รู A ตอ่ กบั ดา้ นลมออกกระบอกสบู
ค. รู A ตอ่ กบั วาลว์ ควบคมุ รู B ตอ่ กบั ดา้ นลมออกกระบอกสบู
ง. รู B ตอ่ กบั วาลว์ ควบคมุ รู A ตอ่ กบั ดา้ นลมเขา้ กระบอกสบู

ใชต้ อบคาถามขอ้ 9

9. ถา้ ปรบั วาลว์ ตวั ท่ี 1 ไวท้ ่ี 50 เปอรเ์ ซ็นต์ ตวั ท่ี 2 ปรบั ไวท้ ่ี 80 เปอรเ์ ซ็นต์ ขอ้ ใดถกู ตอ้ งท่ีสดุ

ก. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกเรว็ กลบั ชา้ ข. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกชา้ กลบั เรว็

ค. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกชา้ กวา่ ขณะเคล่ือนท่ีกลบั ง. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกและกลบั ชา้

ใชต้ อบคาถามขอ้ 10
10. จากรูปขอ้ ใดกลา่ วถกู ตอ้ งท่ีสดุ

ก. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกและกลบั ชา้
ข. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกและกลบั ปกติ
ค. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีเขา้ ไมม่ ีวาลว์ ตวั ใดทางานเลย
ง. กา้ นสบู เคล่ือนท่ีออกไมม่ ีวาลว์ ตวั ใดทางานเลย