20100-1005 งานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

แผนการจดั การเรียนรู้

มุ่งเนน้ สมรรถนะอาชีพและบูรณาการปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

วิชา งานไฟฟา้ และอิเล็กทรอนิกสเ์ บอื้ งตน้
รหัสวิชา 20100-1005

หลกั สูตรประกาศนยี บตั รวชิ าชพี (ปวช.) พทุ ธศักราช 2562
(ปรบั ปรุง พุทธศักราช 2565)

ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม สาขาวชิ า อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์
ภาคเรียนท่ี 1 ปีการศึกษา 2565

จดั ทาโดย
นายศวิ กานต์ ศรีวารี

แผนกวชิ าชา่ งอิเลก็ ทรอนกิ ส์ วทิ ยาลัยการอาชีพนครปฐม

สานกั งานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศกึ ษาธิการ

คำนำ

แผนการจัดการเรียนรู้ฉบับน้ี จัดทาข้ึนสาหรับวิชา งานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น รหัสวิชา
20100-1005 2 หน่วยกิต 4 ช่ัวโมงต่อสัปดาห์ตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพประเภทวิชาช่างอุตสาหกรรม
สาขาวิชาอิเล็กทรอนิกส์ จัดอยู่ในหมวดวิชาชีพ สาขางานอิเล็กทรอนิกส์ สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา
(สอศ.) กระทรวงศึกษาธิการ เป็นแผนการจัดการเรียนรู้เพื่อเป็นแนวทางให้อาจารย์ผู้สอนจัดกิจกรรมการเรียนการ
สอนที่ มุ่งเน้นฐานสมรรถนะ และการบูรณาการ ตรงตามจุดประสงค์รายวิชา มาตรฐานรายวิชา คาอธิบายรายวิชา
เร่งพัฒนาบทบาทของผู้เรียนเป็นผู้จัดการแสวงหาความรู้ เป็นผู้สอนตนเองได้ สร้างองค์ความรู้ใหม่ และบทบาท
ของผู้สอนเปล่ียนจากผู้ใหค้ วามรู้มาเปน็ ผู้จดั การชี้แนะ จดั สิ่งแวดล้อมเออื้ อานวยต่อความสนใจเรียนรู้ และเปน็ ผู้รว่ ม
เรยี นรู้ จัดห้องเรียนเป็นสถานทที่ างานรว่ มกนั ) จัดกลุ่มเรียนรู้ให้รู้จักทางานรว่ มกัน ฝึกความใจกว้าง มุ่ง สร้างสรรค์
คนรุ่นใหม่ สอนความสามารถที่นาไปทางานได้ สอนความรักความเมตตา ความเช่ือม่ัน ความซ่ือสัตย์ เป้าหมายอาชีพ
อันยังประโยชน์ และชีวิตท่ีมีศักดิ์ศรี เหนือสิ่งอื่นใด เป็นคนดีท้ังกาย วาจา ใจ มีคุณธรรม จรรยาบรรณและ
วชิ าชีพ รวมทง้ั การดารงชวี ิตตามปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง

นำยศวิ กำนต์ ศรวี ำรี
ครูผู้สอน

สำรบญั พส.1
พส.3
คานา พส.4
พส.9
สารบญั
ลกั ษณะรายวชิ า
ตารางวิเคราะหห์ ลักสตู ร
กาหนดการสอน
แผนการจดั การเรยี นรู้
หนว่ ยที่ 1.ระบบความปลอดภยั
หนว่ ยท่ี 2.เครอ่ื งมือวัดไฟฟ้าเบ้ืองตน้
หนว่ ยท่ี 3.แหล่งกาเนิดไฟฟ้าและประเภทไฟฟา้
หน่วยท่ี 4.กฎของโอห์ม กาลังไฟฟ้าและพลงั งานไฟฟา้
หน่วยท่ี 5.วงจรไฟฟา้ และเซลไฟฟ้า
หน่วยท่ี 6. มอเตอร์ไฟฟ้าและการควบคุมเบ้ืองต้น
หน่วยท่ี 7.อุปกรณ์ป้องกันอนั ตรายจากไฟฟ้าและการต่อสายดิน
หน่วยที่ 8.ตวั ตา้ นทาน
หนว่ ยที่ 9.ตัวเก็บประจุ
หนว่ ยที่ 10.ตัวเหน่ียวนาและหม้อแปลงไฟฟ้า
หนว่ ยท่ี 11.อปุ กรณ์ทเ่ี กีย่ วข้องในงานไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนิกส์
หน่วยท่ี 12.วงจรอิเลก็ ทรอนิกส์เบ้อื งตน้

พส.1

แผนกำรจัดกำรเรียนรู้

รหัสวชิ ำ 20100-1005 วิชำ งำนไฟฟ้ำและอเิ ล็กทรอนิกสเ์ บือ้ งตน้ ท-ป-น 1-3-2

หลกั สตู ร ปวช.62 ประเภทวชิ ำ อตุ สำหกรรม สำขำวชิ ำ อเิ ลก็ ทรอนิกส์

จดุ ประสงคร์ ำยวิชำ
1. รู้ เข้าใจ และนาไปใช้งานเกี่ยวกับหลักการทางาน ระบบความปลอดภัย ในงานไฟฟ้าและ อเิ ล็กทรอนกิ ส์เบื้องตน้
2. มีทกั ษะเกย่ี วกับการใช้เคร่ืองมือวัดทดสอบวงจรไฟฟา้ และอิเล็กทรอนิกสก์ ารเตรยี มอุปกรณ์ ประกอบทดสอบ
วงจรไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนิกส์ เลือกเครื่องใชไ้ ฟฟา้ และอเิ ล็กทรอนิกส์
3. มีเจตคติและกิจนสิ ัยทดี่ ใี นการทางานด้วยความละเอยี ดรอบคอบ ปลอดภัย เปน็ ระเบียบ สะอาด
ตรงตอ่ เวลา มคี วามซือ่ สัตย์รับผดิ ชอบ และรกั ษาสภาพแวดล้อม

สมรรถนะรำยวิชำ
1.แสดงหลกั การวดั ทดสอบ ประกอบวงจรไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนิกสเ์ บ้ืองด้นและความปลอดภัย
2.ประกอบและตรวจสอบวงจรไฟฟา้ เบอ้ื งต้น
3.ตอ่ วงจรและอุปกรณ์ควบคมุ มอเตอร์ไฟฟ้าเบื้องต้น
4.ต่อวงจรและตรวจสอบอปุ กรณ์อเิ ล็กทรอนิกสเ์ บอ้ื งต้น

คำอธิบำยรำยวชิ ำ
ศกึ ษาและปฏิบตั ิงานเก่ียวกบั หลักความปลอดภัยในการปฏิบตั งิ านไฟฟา้ และอิเล็กทรอนิกส์แหลง่ กาเนิด ไฟฟ้า

กฎของโอห์ม พลังงานไฟฟ้า วงจรไฟฟ้าเบอ้ื งต้น วงจรไฟฟ้าแสงสวา่ ง การควบคุมมอเตอร์เบอ้ื งต้น อุปกรณ์ ป้องกนั
ไฟฟา้ และการต่อสายดนิ อปุ กรณอ์ ิเล็กทรอนิกส์ RLC หม้อแปลงไฟฟ้ารีเลย์ ไมโครโฟน ลาโพง อปุ กรณส์ ารก่งึ ตวั นา
การบดั กรี การใชม้ ลั ตมิ เิ ตอร์ เครอ่ื งกาเนดิ สญั ญาณ ออสซิลโลสโคป การประกอบวงจรไฟฟา้ และ อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์
เบ้ืองต้น

พส.2

กำรวเิ ครำะหห์ นว่ ยกำรเรียนรแู้ ละสมรรถนะรำยวิชำ

รหัสวชิ ำ 20100-1005 วิชำ งำนไฟฟำ้ และอิเลก็ ทรอนิกส์เบ้อื งตน้ ท-ป-น 1-3-2

หนว่ ย ช่ือหน่วยกำรเรยี นรู้ สมรรถนะประจำหน่วย
ท่ี สามารถปฏบิ ัติงานไฟฟ้าดว้ ยความปลอดภยั

1. ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟา้

2. เครื่องมอื วัดไฟฟา้ เบื้องต้น สามารถใชเ้ ครือ่ งมอื วดั ฟ้าแตล่ ะชนิดไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3. แหลง่ กาเนดิ ไฟฟา้ และประเภทไฟฟ้า สามารถอธิบายเกยี่ วกบั แหลง่ กาเนิดและประเภท
4. กฎของโอหม์ กาลงั ไฟฟา้ และพลงั งานไฟฟา้ ของไฟฟ้าได้
สามารถแกป้ ญั หาวงจรไฟฟา้ ดว้ ยกฎของโอหม์ ได้

5. วงจรไฟฟา้ และเซลไฟฟา้ สามารถต่อวงจรไฟฟ้าและเซลไฟฟ้าได้

6. มอเตอร์ไฟฟา้ และการควบคมุ เบ้ืองต้น สามารถตอ่ วงจรควบคมุ มอเตอรไ์ ด้

7 อปุ กรณ์ป้องกนั อนั ตรายจากไฟฟ้า สามารถบอกวธิ กี ารปอ้ งกนั อันตรายจากไฟฟา้
และการต่อสายดนิ และสามารถต่อสายดนิ ได้

8 ตัวต้านทาน สามารถอ่านคา่ ความตา้ นทานและต่อใชง้ าน
ตวั ต้านทานไดอ้ ย่างถูกต้อง
9 ตัวเก็บประจุ สามารถอา่ นตวั เกบ็ ประจุและตอ่ ใชง้ าน
ตัวเก็บประจไุ ด้อยา่ งถูกตอ้ ง
10 ตัวเหนยี่ วนาและหมอ้ แปลงไฟฟา้ สามารถอา่ นคา่ ตัวเหน่ียวนาและหม้อแปลงไฟฟา้
และต่อใช้งานตัวตา้ นทานได้อยา่ งถูกตอ้ ง
11 อุปกรณ์ท่เี กยี่ วขอ้ งในงานไฟฟา้ และ สามารถใช้งานอุปกรณ์ท่เี กี่ยวขอ้ งในงานไฟฟา้
อิเลก็ ทรอนกิ ส์ และอิเลก็ ทรอนกิ สไ์ ด้

12 วงจรอิเล็กทรอนิกสเ์ บ้ืองต้น สามารถสร้างแผ่นวงจรพิมพแ์ ละประกอบวงจร
อิเล็กทรอนิกส์เบือ้ งต้นได้

พส.3

ตำรำงวิเครำะห์หลกั สตู รรำยวชิ ำ

รหสั วชิ ำ 20100-1005 วิชำ งำนไฟฟ้ำและอิเล็กทรอนกิ ส์เบ้อื งตน้ ท-ป-น 1-3-2

หนว่ ย ระดับพฤตกิ รรมทีพ่ ึงประสงค์
ท่ี
ชอื่ หนว่ ยกำรเรยี นรู้ พทุ ธิพิสัย ทักษะ จติ เวลำ
(ชม.)
1 2 3 4 5 6 พสิ ยั พสิ ัย
4
1. ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้  52 4
2. เครอ่ื งมอื วัดไฟฟ้าเบ้อื งต้น 4
3. แหลง่ กาเนิดไฟฟา้ และประเภทไฟฟา้  52 8
4. กฎของโอหม์ กาลงั ไฟฟ้าและพลงั งานไฟฟา้ 4
5. วงจรไฟฟา้ และเซลไฟฟ้า  52 8
6. มอเตอรไ์ ฟฟ้าและการควบคมุ เบื้องต้น
7. อปุ กรณป์ ้องกันอนั ตรายจากไฟฟ้า  52

และการตอ่ สายดนิ  51
8. ตัวตา้ นทาน
9. ตวั เก็บประจุ  51
10. ตัวเหนยี่ วนาและหมอ้ แปลงไฟฟา้
11. อุปกรณ์ที่เกย่ี วข้องในงานไฟฟา้ และ  524
 514
อิเลก็ ทรอนิกส์  518
12 วงจรอิเล็กทรอนิกส์เบอื้ งตน้  528

สอบปลายภาค  524
 528

4

รวม 60 20 72
ควำมสำคัญ/สัดส่วนคะแนน (รอ้ ยละ) 60 20

หมายเหตุ ระดับพทุ ธพิ ิสยั 1 = ความจา 2 = ความเขา้ ใจ 3 = การนาไปใช้
4 = วเิ คราะห์ 5 = สงั เคราะห์ 6 = ประเมินคา่

พส.4

กำหนดกำรสอน

รหัสวิชำ 20100-1005 วิชำ งำนไฟฟ้ำและอิเลก็ ทรอนกิ สเ์ บ้ืองตน้ ท-ป-น 1-3-2

หน่วยกำรเรียนรู/้ สมรรถนะประจำหน่วย เกณฑก์ ำร ัสปดำห์ที่
รำยกำรสอน ปฏิบัติงำน ่ัชวโมงที่

1.ระบบความปลอดภยั สามารถปฏบิ ัติงานไฟฟา้ ดว้ ยความปลอดภัย คะแนนรวม 1 1-4
100% 5-8
2.เคร่ืองมอื วดั ไฟฟ้าเบอ้ื งต้น สามารถใชเ้ ครือ่ งมือวัดฟ้าแตล่ ะชนิดได้อย่าง 9-12
ถกู ต้อง คะแนนรวม 2 13-20
3.แหลง่ กาเนดิ ไฟฟา้ และ สามารถอธบิ ายเกีย่ วกบั แหล่งกาเนิดและ ไมน่ ้อยกว่า60% 21-24
ประเภทไฟฟา้ ประเภทของไฟฟา้ ได้ 25-32
4.กฎของโอห์ม กาลงั ไฟฟ้าและ สามารถแก้ปัญหาวงจรไฟฟา้ ดว้ ยกฎของ คะแนนรวม 3 33-36
พลงั งานไฟฟ้า โอหม์ ได้ ไมน่ อ้ ยกวา่ 60% 37-40
5.วงจรไฟฟ้าและเซลไฟฟา้ สามารถต่อวงจรไฟฟ้าและเซลไฟฟา้ ได้ 41-48
คะแนนรวม 4-5 49-56
6.มอเตอร์ไฟฟ้าและการ สามารถตอ่ วงจรควบคุมมอเตอรไ์ ด้ ไม่น้อยกว่า60%
ควบคมุ เบอื้ งต้น 57-60
7.อปุ กรณ์ป้องกนั อันตรายจาก สามารถบอกวิธกี ารป้องกนั อันตรายจาก คะแนนรวม 6 61-68
ไฟฟา้ และการตอ่ สายดิน ไฟฟ้าและสามารถต่อสายดนิ ได้ 100%
8.ตวั ตา้ นทาน สามารถอา่ นคา่ ความตา้ นทานและต่อใชง้ าน
ตวั ต้านทานได้อย่างถูกตอ้ ง คะแนนรวม 7-8
9.ตวั เก็บประจุ สามารถอ่านตัวเก็บประจแุ ละตอ่ ใช้งานตัว ไม่นอ้ ยกว่า60%
เกบ็ ประจุได้อยา่ งถูกต้อง
10.ตวั เหนีย่ วนาและหม้อแปลง สามารถอา่ นคา่ ตวั เหนีย่ วนาและหมอ้ แปลง คะแนนรวม 9
ไฟฟา้ และต่อใช้งานตัวตา้ นทานไดอ้ ยา่ ง 100%
11.อปุ กรณ์ที่เกย่ี วข้อง ในงาน ถกู ต้อง
ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ สามารถใช้งานอุปกรณ์ทีเ่ กี่ยวขอ้ งในงาน คะแนนรวม 10
12.วงจรอิเล็กทรอนิกส์เบอื้ งต้น ไฟฟา้ และอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ได้ ไมน่ อ้ ยกว่า60%
สามารถสรา้ งแผน่ วงจรพิมพแ์ ละประกอบ
วงจรอิเล็กทรอนิกส์เบือ้ งต้นได้ คะแนนรวม 11-12
ไมน่ ้อยกวา่ 60%

คะแนนรวม 13-14
ไม่น้อยกวา่ 60%

คะแนนรวม 15
ไม่นอ้ ยกวา่ 60%

คะแนนรวม 16-17
100%

สอบปลำยภำค 18 69-72

พส.5

ตำรำงวเิ ครำะห์ข้อสอบ

รหัสวิชำ 20100-1005 วิชำ งำนไฟฟ้ำและอเิ ล็กทรอนิกส์เบ้อื งตน้ ท-ป-น 1-3-2

พทุ ธิพสิ ยั

หนว่ ยกำรเรยี น รำยกำรสอน ควำมจำ รวม
(ประเดน็ กำรประเมนิ ) ควำมเ ้ขำใจ (ข้อ)

นำไปใ ้ช
ิวเครำะ ์ห
ัสงเครำะห์
ประเ ิมนค่ำ
ปรนัย( ้ขอ)
ัอตนัย( ้ขอ)

1.ระบบความปลอดภยั ระบบความปลอดภัย 221- - - 5- 5

2.เครื่องมือวัดไฟฟ้าเบอื้ งต้น เคร่อื งมือวัดไฟฟา้ เบือ้ งตน้ 2 2 1 - - - 5 - 5

3.แหลง่ กาเนดิ ไฟฟ้าและ แหล่งกาเนิดไฟฟา้ และ 221- - - 5- 5

ประเภทไฟฟา้ ประเภทไฟฟา้

4.กฎของโอหม์ กาลังไฟฟ้าและ กฎของโอห์ม กาลงั ไฟฟา้ และ 2 1 1 1 - - 5 - 5

พลังงานไฟฟ้า พลงั งานไฟฟา้

5.วงจรไฟฟ้าและเซลไฟฟา้ วงจรไฟฟา้ และเซลไฟฟา้ 2 2 1 - - - 5 - 5

6.มอเตอรไ์ ฟฟา้ และการ มอเตอร์ไฟฟา้ และการควบคมุ 2 1 1 1 - - 5 - 5

ควบคุมเบ้ืองตน้ เบ้อื งตน้

7.อปุ กรณป์ อ้ งกันอนั ตรายจาก อปุ กรณ์ป้องกันอนั ตรายจาก 2 1 1 1 - - 5 - 5

ไฟฟ้าและการตอ่ สายดิน ไฟฟ้าและการตอ่ สายดิน

8.ตัวต้านทาน ตัวต้านทาน 2111- - 5- 5

9.ตัวเก็บประจุ ตวั เก็บประจุ 2111- - 5- 5

10.ตวั เหนยี่ วนาและหมอ้ แปลง ตัวเหน่ียวนาและหม้อแปลง 2 2 1 - - - 5 - 5

11.อุปกรณท์ ี่เกย่ี วข้อง ในงาน อุปกรณ์ที่เก่ียวข้อง ในงาน 2 1 1 1 - - 5 - 5

ไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนกิ ส์ ไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนิกส์

12.วงจรอิเล็กทรอนกิ ส์เบื้องตน้ วงจรอเิ ลก็ ทรอนิกสเ์ บื้องตน้ 2 1 1 1 - - 5 - 5

รวม 24 17 12 7 - - 60 - 60

พส.6

กำหนดกำรประเมินทักษะพิสัย

รหัสวชิ ำ 20100-1005 วิชำ งำนไฟฟำ้ และอิเล็กทรอนกิ ส์เบือ้ งต้น ท-ป-น 1-3-2

หน่วยกำรเรยี น/รำยกำรสอน สมรรถนะรำยหน่วย รปู แบบกำรประเมิน คะแนน
รวม

1.ระบบความปลอดภยั สามารถปฏบิ ัตงิ านไฟฟ้าดว้ ยความ ประมาณคา่ 10 10
ปลอดภัย ประมาณคา่ 10 10
2.เครื่องมอื วัดไฟฟา้ เบอ้ื งต้น สามารถใชเ้ ครอื่ งมือวดั ฟา้ แตล่ ะชนดิ ได้ ประมาณคา่ 10 10
อย่างถูกตอ้ ง ประมาณคา่ 10 10
3.แหล่งกาเนิดไฟฟ้าและ สามารถอธิบายเกีย่ วกับแหล่งกาเนิดและ ประมาณคา่ 10 10
ประเภทไฟฟา้ ประเภทของไฟฟ้าได้ ประมาณคา่
4.กฎของโอหม์ กาลังไฟฟ้าและ สามารถแกป้ ัญหาวงจรไฟฟา้ ด้วยกฎของ ประมาณคา่ 10 10
พลงั งานไฟฟ้า โอหม์ ได้ ประมาณคา่ 10 10
5.วงจรไฟฟ้าและเซลไฟฟา้ สามารถต่อวงจรไฟฟ้าและเซลไฟฟา้ ได้ ประมาณคา่ 10 10
6.มอเตอร์ไฟฟา้ และการควบคุม สามารถต่อวงจรควบคมุ มอเตอร์ได้ ประมาณคา่ 10 10
เบอ้ื งต้น
7.อปุ กรณ์ปอ้ งกันอนั ตรายจาก สามารถบอกวิธกี ารปอ้ งกนั อนั ตรายจาก ประมาณคา่ 10 10
ไฟฟา้ และการตอ่ สายดนิ ไฟฟ้าและสามารถตอ่ สายดินได้ ประมาณคา่ 10 10
8.ตวั ตา้ นทาน สามารถอา่ นคา่ ความตา้ นทานและต่อ
ใชง้ านตวั ต้านทานไดอ้ ย่างถูกตอ้ ง
9.ตวั เก็บประจุ สามารถอา่ นตวั เก็บประจแุ ละตอ่
ใช้งานตัวเกบ็ ประจไุ ด้อย่างถกู ตอ้ ง
10.ตัวเหนี่ยวนาและหมอ้ แปลง สามารถอ่านคา่ ตัวเหนย่ี วนาและหม้อ
แปลงไฟฟ้าและต่อใชง้ านตวั ตา้ นทานได้
11.อุปกรณท์ ี่เกีย่ วข้อง ในงาน อยา่ งถูกตอ้ ง
ไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนกิ ส์ สามารถใชง้ านอปุ กรณท์ ีเ่ กย่ี วขอ้ งในงาน
12.วงจรอเิ ล็กทรอนิกสเ์ บอ้ื งต้น ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนกิ ส์ได้
สามารถสรา้ งแผ่นวงจรพิมพแ์ ละประกอบ
วงจรอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์เบือ้ งต้นได้

แบบประเมินตำมสภำพจรงิ สำมำรถเลือกใช้ตำมควำมเหมำะสม

พส.7

แบบประเมินดำ้ นคณุ ธรรม จรยิ ธรรม คำ่ นิยมและคณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ (จติ พสิ ยั )

รำยกำรประเมนิ หน่วยท่ี หมำยเหตุ
1. ความมมี นุษยสัมพันธ์ท่ีดี 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
2. ความมีวินัย 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
3. ความรบั ผิดชอบ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
4. ความซอ่ื สัตย์สุจริต 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
5. ความเชอ่ื มนั่ ในตนเอง 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
6. การประหยดั 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
7. ความสนใจใฝร่ ู้ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
8. ความสามคั คี 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
9. ความกตญั ญู 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
10. ละเวน้ ส่งิ เสพตดิ /การพนัน 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
11. ความคิดรเิ รมิ่ สร้างสรรค์ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
12. การพ่ึงตนเอง 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
13. ความปลอดภยั 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
14. ความอดทนอดกลน้ั 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
15. ความมีคุณธรรม/จรยิ ธรรม 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
16. การตรงต่อเวลา 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12

หมำยเหตุ ช่องหน่วยท่ี ใหร้ ะบหุ มายเลขหน่วยตามความเหมาะสมแต่ละรายการประเมิน

พส.8

กรอบกำรจดั กำรเรียนรูแ้ บบบรู ณำกำรเป็นเร่อื ง/ชนิ้ งำน/โครงกำร
และบูรณำกำรหลกั ปรชั ญำของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

สมรรถนะด้ำนควำมมเี หตผุ ล สมรรถนะดำ้ นควำมพอประมำณ สมรรถนะดำ้ นควำมมภี ูมคิ มุ้ กัน

1. สามารถปฏิบตั ิงานไฟฟ้าดว้ ยความปลอดภัย 1.นักเรียนเตรียมเคร่ืองมือไดถ้ กู ตอ้ งตามขั้นตอน 1.นกั เรยี นทางานดว้ ยความมวี นิ ัย รอบคอบ
อดทน รกั ษาความปลอดภัยและสิง่ แวดลอ้ ม
2. ใชว้ ัสดุ และอุปกรณ์อยา่ งประหยัด และคุม้ คา่ ห่างไกลยาเสพติด
โดยใหผ้ เู้ รียนใช้สมดุ ท่ีใชแ้ ลว้ แต่มีหน้ากระดาษ
เหลอื เยอะ เพื่อให้ร้จู กั ความประหยัดและ
พอประมาณ

3. …………………………………………….

เงื่อนไขดำ้ นควำมรแู้ ละทักษะ งำนไฟฟำ้ และ เง่ือนไขด้ำนคณุ ธรรม จรยิ ธรรม
อิเล็กทรอนกิ ส์ คำ่ นิยม คุณลักษณะทพี่ งึ ประสงค์
1.บอกคณุ สมบตั ิของไฟฟ้าได้
2.บอกถึงอันตรายของไฟฟา้ ต่อร่างกายมนุษยไ์ ด้ เบ้ืองต้น 1.หม่นั เพยี ร เสาะแสวงหาความรู้เพิ่มเติม ที่
3.อธิบายข้อควรปฎิบตั ใิ นการใชไ้ ฟฟา้ อย่าง ช่วย แบ่งปัน ความเอื้อเฟอ้ื เผอ่ื แผ่
ถกู ต้องปลอดภัยได้ นอกเหนอื จากการเรียนการสอนใหก้ บั ตนเอง
4.บอกวธิ กี ารปฏิบัติงานด้านไฟฟ้าอย่าง ความ
ปลอดภยั ได้ 2.มรี ะเบียบวินัยปฏิบัติตามกฎของวิทยาลัยฯ
5.แสดงวธิ กี ารชว่ ยเหลอื ผ้ปู ระสบอนั ตรายจาก ตรงต่อเวลา มคี วามขยันหม่นั เพยี รเสาะ
ไฟฟ้าดูดได้ แสวงหาความรเู้ พิ่มเติม ที่นอกเหนือจากการ
6.แสดงวิธีการปฐมพยาบาลผูป้ ระสบอันตราย เรียนการสอนให้กับตนเอง
จากไฟฟ้าดูดได้
3มคี ุณธรรมและจรยิ ธรรมเหมาะสาหรับการ
เปน็ ช่างทดี่ ีตอ่ ไปในอนาคต
4.มคี วามซื่อสัตย์สุจรติ ไม่เห็นแกป่ ระโยชน์
สว่ นตัวมากกว่าส่วนรวม
5.มีคณุ ธรรม จรยิ ธรรม คา่ นิยมและ
คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์

ผลกระทบเพ่ือควำมสมดุล พร้อมรับกำรเปล่ียนแปลง

ดำ้ นสังคม ด้ำนเศรษฐกิจ ดำ้ นวัฒนธรรม ดำ้ นสิ่งแวดล้อม

1.ผ้เู รยี นมีระเบียบวนิ ยั รบั ผิดชอบต่อหนา้ ที่ 1.สามารถลดรายจา่ ยทีจ่ ะเกิดข้นึ จากไฟฟ้า 1.สรา้ งวัฒนธรรมในการเรียนรูท้ ีด่ สี าหรบั 1.ในการทางานตอ้ งใชว้ สั ดุ เช่น กระดาษ
และมภี ูมิคุ้มกันห่างไกลยาเสพติด ลัดวง ที่ทาให้เสียชีวติ และทรพั ยส์ นิ แก่ ผ้เู รียน ทาใหผ้ ูเ้ รยี นมคี วามมน่ั ใจ และมคี วาม ปากกา รวมทั้งอปุ กรณ์อืน่ ๆ ท่เี ก่ียว โดยเน้น
เจา้ ของ พรอ้ มในการศกึ ษาเรียนรดู้ ้วยตนเองต่อไป ใหผ้ ู้ที่เรียนประหยัดการใชห้ รอื อาจนามาใช้
กจิ การหรอื ประหยัดงบประมาณในป้องกัน เพื่อใหป้ ระหยัดมากขน้ึ
อคั คีภัย

หมำยเหตุ หากเป็นการบูรณาการในหน่วยการเรียนรหู้ น่วยใดหนว่ ยหน่ึง ให้นาแผนภูมนิ ไี้ ปนาเสนอในหนว่ ยการเรียนรนู้ ั้น

พส.9

แผนการจดั การเรียนรู้ หนว่ ยท.่ี .....1.....
เวลารวม..72...ชม.
รหัสวิชา 20100-1005 วิชา งานไฟฟา้ และอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์เบื้องตน้
ชื่อหน่วย........ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้ .............................. สปั ดาห์....1.../18
จานวน.......4..ชม.
เร่ือง..............ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟา้ ................................

1. สาระสาคญั
การปฏบิ ตั ิงานทางดา้ นไฟฟา้ และอเิ ล็กทรอนิกสท์ ปี่ ลอดภยั ผูใ้ ช้ไฟฟา้ จะต้องทราบและเข้าใจคุณสมบัติทางไฟฟา้

ต้องระมดั ระวงั ไม่ประมาท ทางานอยา่ งเป็นระบบและรอบคอบ คานึงถึงกฎแห่งความปลอดภยั ขณะทางาน การ

ช่วยเหลือผปู้ ระสบอนั ตรายจากไฟฟา้ เป็นส่ิงจาเปน็ และสาคญั อย่างย่ิง ต้องกระทาอย่างถูกวิธี รวดเร็ว รอบคอบ

และระมดั ระวัง ทาใหผ้ ู้ประสบอนั ตรายมโี อกาสรอดพ้นจากอันตราย

2. สมรรถนะประจาหน่วย
สามารถปฏิบตั งิ านไฟฟา้ ด้วยความปลอดภัย

3. จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
1.บอกคณุ สมบัตขิ องไฟฟา้ ได้
2.บอกถึงอันตรายของไฟฟ้าต่อร่างกายมนษุ ย์ได้
3.อธิบายข้อควรปฎิบัตใิ นการใช้ไฟฟ้าอย่างถกู ต้องปลอดภยั ได้
4.บอกวธิ กี ารปฏบิ ัติงานด้านไฟฟ้าอย่างปลอดภัยได้
5.แสดงวิธีการชว่ ยเหลอื ผปู้ ระสบอันตรายจากไฟฟ้าดูดได้
6.แสดงวิธีการปฐมพยาบาลผู้ประสบอนั ตรายจากไฟฟ้าดูดได้

4. สาระการเรียนรู้
1.คุณสมบตั ิของไฟฟา้
2.อันตรายของไฟฟ้าตอ่ ร่างกายมนุษย์
3.ขอ้ ควรปฏบิ ัติในการใช้ไฟฟา้ อยา่ งถูกต้องปลอดภัย
4.การปฏิบัติงานด้านไฟฟ้าทป่ี ลอดภยั
5.การชว่ ยเหลือผู้ประสบอันตรายจากไฟฟ้าดูด
6.การปฐมพยาบาลผปู้ ระสบอันตรายจากไฟฟ้าดูด
7.บทสรุป

5. การออกแบบการจัดการเรียนรู้
- แบ่งกลุ่มเรยี น ร่วมกันปฏบิ ัตใิ บงาน โดยใหเ้ พื่อนชว่ ยสอนเพอื่ น

6. กจิ กรรมการเรียนรู้
- แนะนาตวั ผสู้ อนเชค็ ชอื่ นักเรยี น ชอื่ วชิ า รหัสวชิ า จุดประสงค์ของรายวิชา คาอธบิ ายรายวชิ า เกณฑก์ าร
ประเมนิ ผล ทฤษฎ/ี ปฏิบัติ
- ชี้แจงแนวทางในการปฏิบตั ิตนเก่ียวกบั การเรยี นการสอน การประเมินผลการเรียนและได้อบรม คุณลกั ษณะท่ีพงึ
ประสงค์ คือเรื่องความมีวินยั โดยเฉพาะการแต่งกายและการตรงต่อเวลา
ขั้นนา
- ทาแบบทดสอบกอ่ นเรียน
- นาเขา้ สบู่ ทเรียน โดยถามนักเรียนเก่ยี วกับความปลอดภยั ในงานไฟฟา้
- นักเรยี นรว่ มกนั สนทนาและตอบคาถาม
- ใหน้ กั เรียนนง่ั ตามกลุ่มท่ีตกลงกันไว้ ประมาณ 3-4 คน พร้อมเอกสารประกอบการเรยี น เรอื่ ง ระบบความ
ปลอดภัยในงานไฟฟ้า
- ถามนักเรยี นเรื่องการปฐมพยาบาลผไู้ ดร้ ับอันตรายจากกระแสไฟฟ้า
- นักเรียนร่วมสนทนาเกี่ยวกับการปฐมพยาบาลผู้ไดร้ ับอนั ตรายจากกระแสไฟฟ้า
ขน้ั สอน
- ทาการสอนเกีย่ วกับ คุณสมบัตขิ องไฟฟา้ , อนั ตรายของไฟฟา้ , ข้อควรปฏบิ ตั ิในการใช้ไฟฟา้ , การปฏิบตั ิงานดา้ น
ไฟฟา้ ทปี่ ลอดภัย, การชว่ ยเหลอื ผ้ปู ระสบอันตรายจากไฟฟ้าดูด, การปฐมพยาบาลผู้ประสบอนั ตรายจากไฟฟ้าดูด
- นกั เรียนรว่ มกันศึกษาจากใบความรู้และบอกถึง คุณสมบัตขิ องไฟฟ้า, อนั ตรายของไฟฟ้า, ขอ้ ควรปฏิบตั ิในการใช้
ไฟฟา้ , การปฏิบตั ิงานดา้ นไฟฟ้าที่ปลอดภยั , การช่วยเหลือผู้ประสบอนั ตรายจากไฟฟ้าดูด, การปฐมพยาบาลผู้
ประสบอนั ตรายจากไฟฟ้าดูด
ขั้นสรปุ
-ครแู ละนกั เรียนรว่ มกนั สรุปทาการสอนเกย่ี วกบั คณุ สมบัติของไฟฟ้า, อนั ตรายของไฟฟ้า, ขอ้ ควรปฏบิ ัตใิ นการใช้
ไฟฟา้ , การปฏิบัตงิ านดา้ นไฟฟา้ ทป่ี ลอดภัย, การช่วยเหลือผู้ประสบอนั ตรายจากไฟฟ้าดูด, การปฐมพยาบาลผู้
ประสบอันตรายจากไฟฟ้าดูด
- ครูใหน้ ักเรยี นสืบค้นข้อมูลจากอนิ เตอร์เน็ตประกอบ
- นักเรียนหาความรเู้ พ่ิมเตมิ จากอนิ เตอร์เน็ต
- ครูให้คาแนะนานักเรียนเก่ียวกับระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟา้
- ครูตรวจสอบการปฏบิ ัตงิ าน
- ตรวจคะแนนการปฏบิ ตั ิงานตามเอกสารประกอบการสอน
- ทาแบบทดสอบหลังเรียน

7. บรรยากาศทส่ี ่งเสริมและพัฒนาผ้เู รยี น
- บรรยากาศแห่งความท้าทาย เพอ่ื เปน็ แรงกระตนุ้ ใหน้ ักเรยี นไดป้ ฏิบัติงานให้สาเร็จ
- ผเู้ รยี นมคี วามสนใจในการเรียน เนือ่ งจากการสอนแบบเพื่อนชว่ ยเพอ่ื น ทาใหผ้ ูเ้ รียนได้แสดงความคดิ เห็นและได้
แลกเปลี่ยนความรู้ สง่ ผลใหเ้ กิดผลการเรยี นรทู้ ่ดี ี

8. คุณธรรม จริยธรรมประจาหนว่ ย
- ความรับผดิ ชอบ
- ตรงต่อเวลา
- ความซือ่ สตั ย์
- รกั ษาความปลอดภัย

9. ส่ือและแหล่งการเรยี นรู้
1. เอกสารประกอบการเรยี นเร่อื งระบบความปลอดภัยในงานไฟฟ้า
2. ใบงาน
3. แบบทดสอบหลงั เรียน
4. เวปไซด์ : www.google.co.th
5. Power point เร่ือง ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้

10. การวดั ผลและประเมนิ ผล
1. กาหนดการประเมินทักษะพสิ ยั
2. เครอ่ื งมือท่ใี ชป้ ระเมินทักษะพสิ ัย
3. เครื่องมือการประเมินจติ พิสยั

11. หลักฐานการเรยี นรู้
- ใบงานเรอื่ ง ความปลอดภยั ในงานไฟฟ้า

12. เอกสารอา้ งอิง
หนังสือประกอบการเรียนรายวชิ า งานไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนิกสเ์ บื้องตน้ ของสานักพิมพ์ ศูนยส์ ง่ เสริมอาชีวะ

เรียบเรียง โดย พันศักด์ิ พฒุ ิมานติ พงศ์

พส.10

เครือ่ งมอื ทใ่ี ชใ้ นการประเมิน

รหสั วชิ า 20100-1005.วชิ า งานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกสเ์ บือ้ งตน้ ท-ป-น 1-3-2

แบบประเมินแบบประมาณค่า (Ratting scale) เกณฑ์การให้คะแนน
5 4 3 21
ประเดน็ การประเมิน

1.บอกคุณสมบัติของไฟฟ้าได้
2.บอกถึงอันตรายของไฟฟ้าต่อรา่ งกายมนษุ ย์ได้
3.อธิบายข้อควรปฎิบัตใิ นการใช้ไฟฟา้ อย่างถูกต้องปลอดภยั ได้
4.บอกวิธีการปฏิบัติงานดา้ นไฟฟ้าอย่างปลอดภยั ได้
5.แสดงวิธกี ารช่วยเหลอื ผปู้ ระสบอนั ตรายจากไฟฟา้ ดูดได้
6.แสดงวิธกี ารปฐมพยาบาลผู้ประสบอนั ตรายจากไฟฟ้าดดู ได้

รวม
รวมทง้ั หมด (5 คะแนน+4 คะแนน+3 คะแนน+2 คะแนน+1 คะแนน)
คะแนนรวม (60%)

พส.11

บนั ทึกหลังการจัดการเรียนรู้
รหสั วิชา...........................ชอ่ื วชิ า.........................................................................................ระดบั ช้นั  ปวช.  ปวส.
สาขางาน......ช..ย...1../..1..,..ช..ก...1.../.3..,..ค...ก...1..,..ช..ช...1...............................................สปั ดาห์ที่..........วันท่ีสอน..............................................
หน่วยท่.ี ...........ชือ่ หน่วย......................................................................................................................จานวน................ชวั่ โมง
จานวนผเู้ รียน..2..0..,..1..8..,..2...1..,..1..5...คน มาเรยี น............6..2..........คน ขาดเรยี น...1..2....คน ลาปว่ ย....-.....คน ลากจิ .....-.....คน

1. ผลการจดั การเรียนรู้
……………….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………….…………
……………….…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
2. ปญั หาและอุปสรรค
……………….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………..….…………………………
……………….…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………….…………
3. ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
……………….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………..….…………………………
……………….………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………

ลงชอื่ .......................................................ครูผู้สอน

(............................................................)
........../................/............

ความเห็น................................................................................. ความเหน็ .................................................................................
................................................................................................ ................................................................................................

ลงชอื่ ...............................................หัวหนา้ แผนกวิชา ลงชื่อ............................................รองผู้อานวยการฝ่ายวชิ าการ
(............................................................) (นางสาวนศิ ากร เจรญิ ด)ี
............/................../............
............/................../............

ความเหน็ ผ้อู านวยการ.................................................................................
....................................................................................................................

ลงชอื่ ...........................................
(นางสาวสุมีนา แดงใจ)

ผอู้ านวยการวทิ ยาลัยการอาชพี นครปฐม
............/................../............

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหสั วชิ า..20100-1005..วชิ า…งานไฟฟา้ และอิเล็กทรอนกิ ส์เบื้องต้น..............................…

ช่อื หน่วย...ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้ .......................................................................

เรอื่ ง........ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้ ..............................................จานวนชัว่ โมงสอน.......4...ชัว่ โมง......

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้ รายการเรยี นรู้

- จุดประสงคท์ ว่ั ไป

1.เพ่อื ให้มคี วามรูเ้ กี่ยวกบั คุณสมบตั ิของไฟฟ้า 1.คณุ สมบัตขิ องไฟฟา้

2.เพ่อื ให้มคี วามเขา้ ใจอนั ตรายของไฟฟ้าต่อร่างกายมนษุ ย์ 2.อนั ตรายของไฟฟา้ ต่อร่างกายมนษุ ย์

3.เพ่อื ให้มคี วามรู้เกย่ี วกบั ข้อควรปฏบิ ตั ิในการใชไ้ ฟฟ้าอย่าง 3.ข้อควรปฏบิ ตั ิในการใชไ้ ฟฟา้ อย่างถูกต้องปลอดภัย
4.การปฏบิ ัตงิ านดา้ นไฟฟา้ ท่ีปลอดภัย
ถกู ต้องปลอดภยั
5.การช่วยเหลอื ผู้ประสบอันตรายจากไฟฟ้าดูด
4.เพื่อใหส้ ามารถปฏบิ ตั งิ านด้านไฟฟ้าทป่ี ลอดภยั
5.เพื่อใหม้ ีความรู้เกี่ยวกบั การชว่ ยเหลือผปู้ ระสบอนั ตราย 6.การปฐมพยาบาลผูป้ ระสบอันตรายจากไฟฟ้าดูด
7.บทสรปุ
จากไฟฟ้าดูด

6.เพ่ือให้มคี วามร้เู กยี่ วกบั การปฐมพยาบาลผ้ปู ระสบ

อันตรายจากไฟฟา้ ดูด

- จุดประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม

1.บอกคุณสมบตั ิของไฟฟา้ ได้

2.บอกถึงอันตรายของไฟฟ้าต่อร่างกายมนษุ ย์ได้

3.อธบิ ายขอ้ ควรปฎิบัติในการใช้ไฟฟา้ อย่างถูกตอ้ ง

ปลอดภัยได้

4.บอกวธิ ีการปฏบิ ัตงิ านดา้ นไฟฟา้ อย่างปลอดภยั ได้

5.แสดงวธิ ีการช่วยเหลือผู้ประสบอันตรายจากไฟฟา้ ดดู ได้

6.แสดงวิธกี ารปฐมพยาบาลผู้ประสบอันตรายจาก

ไฟฟา้ ดูดได้

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหสั วชิ า..20100-1005..วชิ า.งานไฟฟา้ และอเิ ล็กทรอนิกส์เบือ้ งต้น............…………………
ชอ่ื หน่วย..ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้ .................................................................
1.1 คณุ สมบัติของไฟฟ้า
ไฟฟ้าจัดเป็นพลังงานชนิดหนึ่ง ช่วยอานวยความสะดวกแก่มวลมนุษย์ ช่วยให้มนุษย์บนโลกมีความ
เป็นอยทู่ ่ีดีมากขึ้น โดยใช้ไฟฟ้าเป็นแหล่งพลังงานจ่ายไปให้กับอปุ กรณ์ เคร่ืองมอื เครื่องใช้ตา่ งๆ ให้สามารถทางาน
ได้ ปัจจุบันมีความต้องการใชพ้ ลังงานไฟฟ้าในการดาเนินชีวิต ประจาวัน และทากิจกรรมต่างๆ เพิ่มมากข้ึนทุกขณะ
สง่ ผลต่อการก่อให้เกิดโอกาสท่ีจะขาดแคลนพลงั งานไฟฟ้า เพราะไม่สามารถหาแหล่งผลิตพลังงานไฟฟ้ามาเพ่ิมเติม
ได้เพียงพอ การผลติ ไฟฟ้าและการนาไฟฟ้าไปใช้งาน แสดงดงั รปู ที่ 1.1

รูปท่ี 1.1การผลติ ไฟฟา้ และการนาไฟฟ้าไปใช้งาน
ไฟฟ้าเป็นพลังงานท่ีสามารถเปลี่ยนแปลงรูปพลังงานได้ โดยอาศัยค่าแรงดันและกระแส จ่ายไปให้อุปกรณ์ เครื่องมือ
และเคร่ืองใช้ไฟฟ้าให้เกิดการทางาน โดยจ่ายไปในรูปกระแสไหล ไฟฟ้าเคล่ือนท่ีได้ดีในวัตถุตัวนาจาพวกโลหะชนิดต่างๆ เช่น
ทองคา ทองแดง เงิน เหลก็ ตะก่ัว และอะลูมิเนียม เป็นต้น ไฟฟ้าไมส่ ามารถเคล่ือนท่ีผ่านไปได้หรือเคลอ่ื นท่ีไปได้ลาบากในวัตถุที่
เป็นพวกฉนวน เช่น พลาสติก ยาง แก้ว ไม้ และเซรามิก เป็นต้น ไฟฟ้าเป็นสิ่งท่ีมองไม่เห็น ไม่สามารถรับรู้ได้นอกจากไปสัมผัส
โดยตรง ก่อใหเ้ กิดอันตรายต่อผู้สัมผัสถูกไฟฟ้า จงึ มักเรยี กว่าภัยมืด การทดสอบว่าสายไฟฟา้ มีไฟฟ้าหรือไม่ หรอื อุปกรณ์ไฟฟ้าท่ี
ตดิ ต้งั พรอ้ มใชง้ านมีไฟฟ้าหรอื ไม่ จะต้องทดลองใชอ้ ปุ กรณไ์ ฟฟา้ เหล่านน้ั หรอื ใช้เครอื่ งมือวัดไฟฟา้ ตรวจวัดทดสอบดู
ไฟฟ้ามีประโยชน์อนันต์และมีโทษมหันต์ เป็นคากล่าวที่ทันสมัยอยู่เสมอ ผู้ท่ีใช้ไฟฟ้าทุกคนจาเป็นต้องคานึงถึงความ
ปลอดภัยในการใชง้ านทุกคร้ัง และใชง้ านดว้ ยความระมดั ระวัง โดยไมต่ กอยู่ในความประมาท

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหัสวิชา..20100-1005..วิชา.งานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนกิ สเ์ บอ้ื งตน้ ............…………………

ช่ือหน่วย..ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟา้ .................................................................

1.1.1 ประโยชนข์ องไฟฟา้

ประโยชน์ของไฟฟ้า มีมากมายมหาศาล ถูกนาไปใช้งานอย่างแพร่หลายท่ัวไป เช่น งานการผลิต
ทางอุตสาหกรรม งานทางการเกษตร งานด้านสื่อสารโทรคมนาคม งานด้านให้บริการงานด้านอานวยความ
สะดวก และการให้ความรู้ ความบันเทิง เป็นต้น ประโยชน์ของไฟฟ้าเม่ือพิจารณาทางด้านการนาไปใช้งาน แบ่ง
ออกได้ดังน้ี

1. ให้ความร้อน โดยเปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าให้เป็นความร้อน เช่น เตาไฟฟ้า เตาอบ เตารีดไฟฟ้า
หมอ้ หุงข้าวไฟฟา้ เครื่องเป่าผม และหวั แรง้ บดั กรี เป็นตน้

2. ให้ความเย็น โดยเปล่ียนพลังงานไฟฟ้าให้เป็นความเย็น เช่น ตู้แช่แข็ง ตู้เย็น ตู้น้าเย็น และ
เครอื่ งปรบั อากาศ เป็นตน้

3. ใหพ้ ลังงานกล โดยเปลีย่ นพลงั งานไฟฟ้าให้เป็นพลังงานกล เช่น มอเตอร์ พัดลม สวา่ นไฟฟ้า
เครื่องซักผ้า และเครอื่ งดูดฝ่นุ เป็นตน้

4. ให้อานาจแม่เหล็ก โดยเปล่ียนพลังงานไฟฟ้าให้เป็นสนามแม่เหล็ก เช่น กระดิ่ง ไฟฟ้า หม้อแปลง
ไฟฟา้ ลาโพง และแม่เหล็กไฟฟ้า เปน็ ต้น

5. ให้แสงสว่างโดยเปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าให้เป็นแสงสว่าง เช่น ไฟฉาย หลอดไฟฟ้า และการเกิด
ประกายไฟจากการเช่ือมไฟฟ้า เปน็ ตน้

6. ใหค้ วามสะดวกสบาย โดยจา่ ยพลังงานไฟฟ้าไปใหอ้ ุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ทาให้เกิดการทางาน
ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ชนิดต่างๆ เช่น เครื่องรับวิทยุ เครื่องรับโทรทัศน์ เคร่ืองขยายเสียง เครื่องเล่นวีดีทัศน์
คอมพวิ เตอร์ โทรศัพท์ และวิทยุส่อื สาร เป็นต้น

1.1.2 โทษของไฟฟา้

โทษของไฟฟ้ามีมากมายมหาศาลเช่นเดียวกัน ส่วนใหญ่เกิดจากการใช้ไฟฟ้าอย่างผิดวิธี ขาด
ความระมัดระวงั หรือใช้ไฟฟ้าดว้ ยความประมาทเลินเลอ่ ก่อใหเ้ กดิ อันตรายตามมาอยา่ งมากมาย ทงั้ ต่อทรัพย์สิน
เช่น อุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ชารุดเสียหาย และทาให้เกิดเพลิงไหม้ เป็นต้น หรือต่อร่างกายมนุษย์ เช่น
ร่างกายพิการ และเสียชีวิต เป็นต้น จึงจาเป็นต้องมีการป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้ไฟฟ้า อันตรายเกิด
จากไฟฟ้าแบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะ คือ ไฟฟ้าช็อต (ShortCircuit) และไฟฟ้าดูด (ElectricShock) ทั้งสองลักษณะ
น้มี ีสาเหตุของการเกดิ ทต่ี ่างกนั และอนั ตรายทไ่ี ดร้ บั กต็ ่างกนั ด้วย

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหัสวชิ า..20100-1005..วชิ า.งานไฟฟา้ และอเิ ลก็ ทรอนิกสเ์ บือ้ งตน้ ............…………………

ชือ่ หน่วย..ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้ .................................................................

1. ไฟฟ้าชอ็ ต หรือเรียกอีกช่ือว่าไฟฟ้าลัดวงจร คือ รปู ท่ี 1.2เพลิงไหม้เกดิ จากไฟฟ้าชอ็ ต
สภาวะท่ีกระแสไฟฟ้าไหลได้ครบวงจร โดยไมผ่ า่ น
อุปกรณ์ไฟฟ้า เครื่อง ใช้ไฟฟ้า หรือภาระ (Load)
ผลของไฟฟา้ ช็อต จะทาใหเ้ กิดความร้อนสูง เมื่อ
ความรอ้ นถึงจุดลุกไหม้ ทาให้เกิดเพลงิ ไหม้ขึ้นได้
การเกิดไฟฟ้า ช็อต แสดงดงั รูปที่ 1.2

2. ไฟฟ้าดูด คือ สภาวะที่กระแสไฟฟ้า

ไหลผ่านร่างกายมนุษย์ลงพ้ืนดิน หรือไหลผ่าน

ร่างกายมนุษย์ครบวงจร จะก่อให้เกิดอาการเกร็ง

ของกล้ามเน้ือ จนร่างกายมนุษย์ไม่สามารถด้ิน

หรอื สะบดั ให้หลดุ ออกจากไฟฟ้าได้ ผลที่เกดิ จาก

ไฟฟ้าดูดอาจทาให้พิการ หรือถึงเสียชีวิตได้ การ

รูปท่ี 1.3 ไฟฟ้าดูด เกดิ ไฟฟา้ ดูด แสดงดงั รปู ที่ 1.3

อันตรายของไฟฟา้ ต่อรา่ งกายมนษุ ย์

ไฟฟ้าเป็นพลังงานที่สามารถเคล่ือนท่ีได้ การนาไฟฟ้าไปใช้งานโดยใช้ปริมาณของแรงดันที่แหล่งกาเนิดไฟฟ้า

ผลิตข้ึนมา และปริมาณของกระแสท่ีเกิดจากภาระต้องการใช้งาน คุณสมบัติของไฟฟ้า คือกระแสไหลผ่านได้ดีใน

วัตถุตัวนาจาพวกโลหะทุกชนิด โดยที่ขณะกระแสไหลไม่สามารถมองเห็น เพียงแต่รับรู้ได้จากการที่อุปกรณ์

เครื่องมือ และเครื่องใช้ไฟฟ้าเกิดการทางาน และจากการตรวจวัดด้วยเคร่ืองมือวัดทดสอบทางไฟฟ้า หรือจากการ

สัมผัสโดยตรงของร่างกายมนุษย์ท่ีทาให้เกิดกระแสไหลครบวงจร น่ันคือเป็นผลของการเกิดไฟฟ้าดูดรา่ งกายมนุษย์

เป็นตัวนาไฟฟ้าเช่นเดียวกับตัวนาอ่ืนๆ ไฟฟ้าสามารถผ่านร่างกายไปได้อย่างสะดวก ดังนั้นจึงควรระมัดระวังไม่ให้

ร่างกายทุกส่วนสัมผัสถูกตัวนาไฟฟ้าที่ต่อรับพลังงานอยู่กับแหล่งกาเนิดไฟฟ้า หรือในขณะท่ีมีกระแสไหลผ่านตัวนา

ไฟฟ้าเหล่าน้ัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งขณะที่ส่วนหนึ่งส่วนใดของร่างกายมนุษย์สัมผัสอยู่กับพ้ืนน้า พื้นดิน พื้นปูน

หรือโลหะท่ีต่อถึงพ้ืนดินหรือพ้ืนน้า กระแสสามารถไหลผ่านร่างกายลงสู่พ้ืนดินหรือพื้นน้าได้สะดวก หรือในอีก

กรณีหนึ่งที่ร่างกายมนุษย์สัมผัสถูกสายตัวนาไฟฟ้าพร้อมกันมากกว่าหนึ่งเส้น ร่างกายมนุษย์จะกลายเป็นภาระ

ไฟฟ้าทันทีแทนเคร่ืองใช้ไฟฟ้า จะทาให้เกิดกระแสไหลผ่านร่างกายมนุษย์ครบวงจร เรียกการเกิดกระแสไหลใน

ลักษณะนี้ว่าไฟฟ้าดูด การถูกไฟฟ้าดูดของร่างกายมนุษย์จากการสัมผัสส่วนที่มีไฟฟ้า สามารถแยกตามลักษณะ

ของการสัมผัสไฟ ฟ้ าได้ 2 แบ บ คือ การสัมผัสโดยตรง (Direct Contact) และการสัมผัสโดยอ้อม

(Indirect Contact)

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหสั วชิ า..20100-1005..วชิ า.งานไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนิกสเ์ บือ้ งต้น............…………………
ชือ่ หน่วย..ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟ้า.................................................................

1.2.1 การสัมผสั ไฟฟ้าโดยตรง

การสัมผัสไฟฟ้าโดยตรง คือ เป็น รปู ท่ี 1.4 การสมั ผสั ไฟฟา้ โดยตรง
กรณีท่ีส่วนของรา่ งกายคนสัมผัสถูกส่วนที่มีไฟฟ้าจ่าย
มาโดยตรง เช่น สายไฟฟ้ารั่วเพราะฉนวนชารุด มีคน
ใช้มือจับสายไฟฟ้าที่ร่ัว และจากการที่ใช้น้ิวมือหรือ
โลหะขนาดเล็ก เช่น ลวด ไขควง หรือโลหะอื่นๆ แหย่
เข้าไปในรูเต้ารับไฟฟ้า เป็นต้น ลักษณะการสัมผัส
ไฟฟ้าโดยตรงนี้ จะมีผลให้เกิดกระแสจานวนมากไหล
ผ่านเข้าสู่ร่างกายคนไปลงดิน ทาให้เกิดอันตรายมาก
คนอาจพิการหรือถึงเสียชีวิตได้ การสัมผัสไฟฟ้า
โดยตรง แสดงดงั รูปที่ 1.4

1.2.2 การสัมผสั ไฟฟา้ โดยอ้อม รูปที่ 1.5 การสัมผสั ไฟฟ้าโดยออ้ ม

การสมั ผสั ไฟฟา้ โดยอ้อม เป็นการ
สัมผัสที่คนไม่ได้สัมผสั กบั ส่วนท่มี ีไฟฟ้าโดยตรง แต่เกิด
จากคนสัมผัสกบั อุปกรณ์ไฟฟ้า หรอื เคร่ืองใช้ ไฟฟ้า
ตามปกติ ซึ่งโดยปกตจิ ะไม่มีไฟฟา้ จ่ายออกมาท่ตี ัวถัง
โลหะ แต่ถา้ เม่ืออุปกรณ์ไฟฟา้ หรอื เคร่ืองใช้ไฟฟ้าเกิด
ไฟฟา้ รั่ว จงึ มไี ฟฟ้าจ่ายอย่ทู ี่ตวั ถงั โลหะของอุปกรณ์
ไฟฟา้ หรอื เคร่ืองใช้ไฟฟ้านน้ั เมอื่ คนไปสัมผัสจงึ เกิด
กระแสไหลผา่ นเข้าสูร่ ่างกายคนไปลงดิน
เชน่ เดียวกับการสัมผัสส่วนทมี่ ีไฟฟ้า การสัมผัสไฟฟา้
โดยอ้อมมีอนั ตรายสูงมาก เพราะจากการขาดความ
ระมัดระวังของผ้ใู ชง้ านการสัมผัสไฟฟา้ โดยอ้อม
แสดงดังรูปท่ี 1.5

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหัสวิชา..20100-1005..วิชา.งานไฟฟา้ และอิเล็กทรอนิกส์เบ้อื งต้น............…………………
ช่อื หน่วย..ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟา้ .................................................................

ร่างกายคนเม่ือถูกไฟฟ้าดูด จะเกิดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อจนไม่มีแรงสะบัดให้หลุดออกจากไฟฟ้าได้ ผลของ
ไฟฟ้าดูดอาจทาให้บาดเจ็บ พิการ หรืออาจถึงเสียชีวิตได้ อันตรายท่ีเกิดขึ้นจะมากหรือน้อยข้ึนอยู่กับขนาดของ
กระแสที่ไหลผ่านร่างกายไป กระแสไหลผ่านน้อยเกิดอันตรายน้อย กระแสไหลผ่านมากเกิดอันตรายมาก
ความสัมพันธข์ องปรมิ าณกระแสไหลผา่ นร่างกายคนมผี ลต่อปฏกิ ริ ิยาท่ีเกดิ ขึน้ แสดงดังตารางที่ 1.1
ตารางท่ี 1.1 ความสมั พันธ์ของปริมาณกระแสไหลผา่ นรา่ งกายคนมีผลตอ่ ปฏกิ ิริยาท่เี กิดข้ึน

ปริมาณกระแสไหลผ่าน ปฏกิ ิรยิ าท่ีเกดิ ขึ้น
ร่างกายคน
ยังไม่มีผลหรอื ไมร่ ู้สึก
ต่ากวา่ 0.5 มิลลิแอมป์ (mA) รู้สึกจั๊กจหี้ รอื กระตุกเลก็ น้อย
1 mA รสู้ ึกส่ันเล็กน้อยแต่ไม่เจ็บคนส่วนใหญ่สามารถหนีได้แต่การ
5 mA เคลือ่ นทอ่ี ยา่ งไมร่ ะวงั จะทาใหเ้ กดิ อนั ตรายได้
รู้สึกเจ็บปวดสูญเสียการควบคุมกล้ามเน้ือ นี่คือปริมาณ
6 – 25 mA (ผู้หญิง) กระแสท่รี ่างกายไม่สามารถขยบั เขยือ้ นได้
9 – 30 mA (ผู้ชาย) ได้รับความเจ็บปวดเป็นอย่างมาก อวัยวะที่เกี่ยวกับการ
หายใจหยุดทางานกล้ามเนื้อหดตัวอย่างรุนแรง กล้ามเน้ือข้อ
50 – 150 mA ตอ่ จะแข็งทาให้เสียชวี ติ ได้
หัวใจหยุดเต้นกล้ามเนื้อหดตัวเส้นประสาทถูกทาลายทาให้
1– 4.3 แอมแปร์ (A) เสยี ชีวติ
10 A หัวใจหยุดเตน้ และถูกเผาไหม้อยา่ งรนุ แรงเสียชีวิต
15 A กระแสเกินค่าต่าสุดที่ฟิวส์ หรือเซอร์กิตเบรกเกอร์จะตัด
วงจร

นอกจากน้ันระยะเวลาที่กระแสไหลผ่านร่างกายคน จะส่งผลถึงอันตรายท่ีจะเกิดขึ้นน้อยหรือมากด้วย กระแสไหล
ผา่ นใชเ้ วลาน้อยเกิดอันตรายน้อย กระแสไหลผา่ นใชเ้ วลามากเกิดอันตรายมาก ระยะเวลาท่ีถกู ไฟฟ้าดูด ดังน้ันถ้าไม่มี
บุคคลอ่ืนช่วยเหลืออย่างทันท่วงทีอันตรายที่ได้รับก็จะสาหัสมากขึ้นคือหัวใจเต้นรัวเร็วหรือช้า ซ่ึงอาจได้รับ
อนั ตรายถงึ เสียชีวิต เมื่อระยะเวลาท่ถี ูกไฟฟา้ ดดู นานเกินกว่าระยะเวลากาหนดทีบ่ อกไว้ แสดงดงั ตารางท่ี 1.2

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหัสวชิ า..20100-1005..วิชา.งานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนกิ สเ์ บื้องต้น............…………………

ช่อื หน่วย..ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟา้ .................................................................
ตารางที่ 1.2 ความสมั พันธ์ของปรมิ าณกระแสไหลผา่ นร่างกายคนกบั ระยะเวลาท่ีทาใหเ้ สียชวี ิต

ปรมิ าณกระแสไหลผา่ น ระยะเวลา หมายเหตุ
รา่ งกายคน เสียชวี ติ
2 นาที
15 mA นานกว่า 1 นาที
20 mA นานกว่า 35 วนิ าที
30 mA นานกวา่ 3 วินาที
100 mA นานกว่า 0.11 วินาที
500 mA นานกวา่ 0.01 วินาที
1 A นานกว่า

1.3 ข้อควรปฏบิ ตั ใิ นการใช้ไฟฟ้าอย่างถกู ต้องปลอดภยั
การใช้ไฟฟ้าทุกคร้งั ควรคานึงถึงความปลอดภัย ใช้อย่างมีประสิทธิภาพมีความคุ้มค่า เกิดประโยชน์สูงสุด

และใช้อย่างประหยัด ซึ่งนอกจากจะเป็นการช่วยประหยัดพลังงานแล้วยังมีผลดีต่อส่วนรวมของประเทศในแง่ของ
การอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ยังช่วยลดภาวะโลกร้อนได้อีกด้วย ผู้ใช้ไฟฟ้าจึงจาเป็นต้องเรียนรู้วิธีการใช้
ไฟฟา้ อย่างถูกตอ้ ง ขอ้ ควรปฏิบัติในการใช้ไฟฟา้ อย่างถูกต้องปลอดภยั ปฏิบตั ไิ ดด้ ังน้ี

1. ควรตรวจสอบให้แน่ชัดก่อนจ้างงานหรือทาสัญญากับบริษัท หรือช่างที่จะดาเนินการออกแบบและเดิน
สายไฟตดิ ตัง้ ระบบไฟฟ้าวา่ เปน็ ผ้ทู ่ีมีประสบการณ์ มีความรคู้ วามชานาญเช่ือถือได้เทา่ น้ัน

2. อุปกรณ์การติดต้ังทางไฟฟ้าตอ้ งเป็นชนดิ ที่ได้รบั การรับรองจากมาตรฐานตา่ งๆ ท่นี ่าเช่อื ถอื เช่น
สานักงานมาตรฐานผลิตภณั ฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.), UL, VDE และ IEC เป็นตน้ เครื่องหมายมาตรฐานอุปกรณ์
ไฟฟา้ ประเทศตา่ งๆ แสดงดงั รูปท่ี 1.6

มอก. มาตรฐานไทย มาตรฐานอเมริกา มาตรฐานเยอรมนั มาตรฐานยโุ รป
รปู ท่ี 1.6 เคร่อื งหมายมาตรฐานอุปกรณ์ไฟฟ้าประเทศตา่ งๆ

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหัสวชิ า..20100-1005..วชิ า.งานไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนิกสเ์ บ้ืองตน้ ............…………………

ชอื่ หน่วย..ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟ้า.................................................................
3. การเดินสายไฟ และติดตัง้ อุปกรณ์ไฟฟ้าต้องเป็นไปตามกฎการเดินสายและติดต้ังอุปกรณ์ไฟฟ้าของการ
ไฟฟ้านครหลวง และการไฟฟ้าสว่ นภมู ภิ าคหรือมาตรฐานการตดิ ตง้ั ทางไฟฟา้ ที่การไฟฟ้าทัง้ สองยอมรบั
4. กอ่ นใช้เครื่องใช้ไฟฟา้ ผู้ใช้ต้องอ่านและศกึ ษาคู่มือแนะนาการใช้งานให้เข้าใจ และปฏิบตั ิตามคาแนะนา
อย่างเครง่ ครดั
5. ทุกครั้งท่ีจะใช้เคร่ืองใช้ไฟฟ้า ควรตรวจสอบสายไฟ เต้าเสียบ และเต้ารับ ที่จะใช้งานว่ามีร่องรอยของ
การชารดุ หรอื ไม่
6. เคร่ืองใชไ้ ฟฟา้ ท่มี เี ปลือกหุ้มภายนอกทาด้วยโลหะทุกชนดิ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าทอ่ี าจมี
ไฟฟ้ารั่วมากับน้าจาเปน็ ต้องต่อสายดินของเครอ่ื งใช้ ไฟฟ้า
เข้ากับระบบสายดินหมายถึงจะต้องมีการติดต้ังระบบสาย
ดินที่ถูกต้องภายในบ้านและใช้เตาเสียบชนิดมีขั้วสายดิน
กั บ เต้ า รั บ ช นิ ด มี ขั้ ว ส า ย ดิ น ท่ี เป็ น ม า ต ร ฐ า น เดี ย ว กั น
เคร่ืองใช้ไฟฟ้าเหล่านี้ เช่น ตู้เย็น เตารีด หม้อหุงข้าว เตา
ไมโครเวฟเตาไฟฟ้า กระทะไฟฟ้า หม้อต้มน้าร้อน เคร่ือง
ทาน้าอุ่น เคร่ืองปรับอากาศ และเครื่องซักผ้า เป็นต้น
ลักษณะเตา้ เสียบเตา้ รบั ชนิดมีขัว้ สายดิน แสดงดังรูปท่ี 1.7

รูปท่ี 1.7 เตา้ เสยี บเตา้ รบั ชนิดมขี ว้ั สายดนิ

7. เมื่อร่างกายเปยี กช้ืนห้ามแตะตอ้ งสว่ นทีม่ ีไฟฟ้า
หรือเคร่ืองใช้ไฟฟ้าโดยเด็ดขาด เพราะอาจมีไฟรั่วที่
อุปกรณ์เหล่าน้ัน และความต้านทานต่อไฟฟ้าของผิวหนัง
ที่เปียกชื้นจะลดลงอย่างมากทาให้กระแสไฟฟ้าสามารถ
ไหลผ่านร่างกายได้สะดวก ในกรณีที่จาเป็นต้องใช้ไฟฟ้า
ขณะที่ร่างกายเปียกชื้น เช่นการใช้เคร่ืองทาน้าอุ่นในการ
อาบน้า นอกจากจะต้องติดต้ังสายดินแล้วจะต้องติดตั้ง
เค รื่ องตั ด ไฟ รั่ ว ช่ วย เส ริ ม การท างาน ร่ วม กั บ ส า ย ดิ น ให้
ปลอดภัยยิ่งขึ้นด้วย เคร่ืองทาน้าอุ่นที่มีระบบตัดไฟร่ัว รูปท่ี 1.8 เครอื่ งทาน้าอุ่นทม่ี รี ะบบตดั ไฟร่วั
แสดงดังรูปท่ี 1.8

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหัสวชิ า..20100-1005..วิชา.งานไฟฟา้ และอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์เบ้ืองตน้ ............…………………

ชอื่ หน่วย..ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟา้ .................................................................

8. ในการเดินสายไฟ หรือลากสายไฟไปใช้งานนอกอาคารเป็นการช่ัวคราว หรือถาวรเช่น งานก่อสร้างต่อ
เติมปรับปรุงนอกอาคารนอกจากอุปกรณ์ไฟฟ้าและสายไฟฟ้าต้องเป็นชนิดที่กันน้าและทนทานต่อสภาวะแวดล้อม
ทางกลและแสงแดดแล้ววงจรไฟฟ้าหรือเต้ารบั นน้ั ต้องมีเครื่องตัดไฟรั่วดว้ ยจึงจะปลอดภัย

9. ควรแยกวงจรไฟฟ้าท่นี ้าอาจทว่ มถึงออกต่างหาก เช่น ในบรเิ วณชั้นลา่ งของอาคารเพอ่ื ให้สามารถปลด
ไฟออกไดท้ ันทีเมอ่ื เกิดนา้ ท่วม หรืออาจติดต้ังเครอ่ื งตดั ไฟรว่ั รว่ มด้วยกไ็ ด้

10. หมนั่ ตรวจสอบอุปกรณต์ ดิ ต้งั ทางไฟฟา้ และเครื่องใช้ไฟฟ้า เปน็ ประจาอย่างนอ้ ยปลี ะ 1 คร้งั
11. ฝึกให้เป็นคนช่างสังเกตสิ่งผิดปกติจากสี กล่ิน

เสียง และการสัมผัสอุณหภูมิ รวม ท้ังการใช้เคร่ืองมือง่ายๆ

ในการตรวจสอบ เช่น ไขควงลองไฟ เป็นต้นการสังเกต

เช่น สีของสายไฟเปล่ียนไป มีกล่ินเหม็นไหม้ มีรอยเขม่า

หรือรอยไหม้มือจับสวิตช์ไฟหรือเต้าเสียบแล้วรู้สึกอุ่น เป็น

ตน้ เหล่าน้ีแสดงวา่ มีความร้อนผิด ปกติเกิดขึ้น อาจเกิดจาก

จุดต่อต่างๆ ไม่แน่นเตา้ เสียบ เตา้ รบั หลวม เป็นตน้ การใช้

รูปที่ 1.9 การใช้ไขควงลองไฟทดสอบ ไขควงลองไฟทดสอบไฟร่วั แสดงดังรูปท่ี 1.9

ไฟรวั่

12. อย่าพยายามใช้ไฟฟ้าหรือเปิดสวิตช์เคร่ืองใช้ไฟฟ้า เช่นพัดลมระบายอากาศในบริเวณที่มีไอของสารระเหย
หรือกา๊ ซท่ีไวไฟปกคลุมอยู่เต็มพ้ืนทเ่ี ชน่ กา๊ ซหุงตม้ ทนิ เนอร์ หรือไอน้ามนั เบนซิน เปน็ ตน้

13. ระมัดระวังการใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าราคาถูกจากบางประเทศท่ีผลิตแบบไม่ได้มาตรฐานนอกจากจะมีอายุ
การใช้งานสน้ั แล้วอาจไมป่ ลอดภัยในการใช้งานโดยเฉพาะในเรือ่ งของอัคคภี ยั

14. อุปกรณ์ท่ีมีการเสียบปลั๊กทิ้งไว้นานๆ โดยไม่มีผู้ดูแล เช่นหลอดไฟทางเดิน หรือบันไดหม้อแปลงไฟ
ขนาดเล็ก (อะแดปเตอร์) และเครื่องชาร์จแบตเตอรีข่ นาดเล็ก เป็นต้นหากมคี วามจาเป็นต้องใช้ให้หลีกเล่ียงการใช้ใน
บรเิ วณทมี่ ีวัสดุทตี่ ิดไฟได้ง่ายอยู่ใกล้ๆ

15. ทกุ คร้งั ที่เลกิ ใชเ้ ครอื่ งใช้ไฟฟ้า ควรปิดสวิตช์ทีเ่ ครอ่ื งใช้ไฟฟ้าก่อนและถอดเตา้ เสยี บออกจากเตา้ รบั ทกุ
ครัง้ เพ่อื ไม่ใหเ้ คร่อื งใช้ไฟฟ้าชารุดเสียหายง่าย การถอดเต้าเสียบออกจากเต้ารบั ทกุ คร้ังเม่ือเลิกใชง้ าน
เครื่องใช้ไฟฟ้า แสดงดังรูปท่ี 1.10

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหสั วิชา..20100-1005..วิชา.งานไฟฟา้ และอิเล็กทรอนกิ สเ์ บอื้ งต้น............…………………
ชอ่ื หน่วย..ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟ้า.................................................................

16. อย่าพยายามซ่อมเคร่ืองใช้ไฟฟ้าด้วยตัวเอง หรือโดยช่างซ่อมที่มีความรู้ความชานาญ ไม่เพียงพอ

เครื่องใช้ไฟฟ้าบางประเภทจาเป็นต้องอาศัยอุปกรณ์ตรวจสอบด้านความปลอดภัย เช่นเตาไมโครเวฟ ต้องมีการ

ตรวจสอบการร่ัวออกมาของคล่ืนไมโครเวฟ ไม่ให้มีมากเกินอัตราท่ีกาหนดหรือเคร่ืองใช้ท่ีมีสายดินต้องตรวจสอบ

ความต่อเนอื่ งและฉนวนของสายดนิ กับสายศูนยเ์ ปน็ ต้น

17. หลีกเล่ียงการใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าใน

ข ณ ะ ท่ี มี ฝ น ตกฟ้ าคะน องโดย เฉพ าะอย่ างยิ่ งเป็ น

อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น โทรศัพท์ อุปกรณ์

ส่ือสาร โทรทัศน์ เครื่องเล่นวีดีทัศน์เครื่องเสียง

และคอมพิวเตอร์ เป็นต้นเพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้

เค รื่อ งใช้ ไฟ ฟ้ าเห ล่ านี้ ช ารุ ด เสี ย ห าย เมื่ อมี ฟ้ าผ่ า

เกิดขึ้นในบริเวณใกล้เคียง ให้ปิดเคร่ืองถอดเต้าเสียบ

ออก รวมทั้งสายอากาศและสายโทรศัพท์ออกจาก

เครอื่ งทุกคร้งั การเกิดฟา้ ผา่ แสดงดงั รปู ที่ 1.11 รปู ท่ี 1.11 การเกิดฟา้ ผ่า

รปู ท่ี 1.12 การเกดิ เพลิงไหมเ้ คร่อื งคอมพวิ เตอร์ 18. เคร่ืองใช้ไฟฟ้าที่ควบคุมการเปิด
ปิดด้วยปุ่มสัมผัสอิเล็กทรอนิกส์หรือรีโมท
คอนโทรลเช่น โทรทัศน์ เคร่ืองเล่นวีดีทัศน์
เคร่ืองเสียง และอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ เป็นต้น
เคร่ืองใช้ไฟฟ้าเหล่านี้เม่ือปิดเคร่ืองแล้วยังมี
ไฟเล้ียงวงจรควบคุมภายในเครื่องอยู่ตลอด
เวลา จึงมีโอกาสทาให้เกิดอุปกรณ์ควบคุม
ภายในชารุดได้หรือบางครั้งอาจทาให้เกิดเพลิง
ไหม้ทรัพย์สินเสียหายได้ ดังนั้นจึงควรถอด
เต้าเสียบออกหรือติดตั้งวงจรสวิตช์ตัดต่อวงจร
เพื่อตัดไฟออกทุกครั้งท่ีเลิกใช้งาน การเกิด
เพลิงไหม้ของคอมพิวเตอร์ แสดงดงั รูปที่ 1.12

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหัสวิชา..20100-1005..วชิ า.งานไฟฟ้าและอเิ ล็กทรอนิกสเ์ บอื้ งตน้ ............…………………
ชือ่ หน่วย..ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟ้า.................................................................

19. เม่ือไฟฟ้าที่จ่ายมาจากการไฟฟ้าดับ ให้ดับสวิตช์เคร่ืองใช้ไฟฟ้าทุกชนิดท่ีเปิดค้างอยู่ทันที เพื่อป้องกัน
สาเหตุทจ่ี ะเกิดขน้ึ ดังน้ี

 เครื่องใช้ไฟฟ้าชารุดจากแรงดันที่ผิดปกติขณะไฟฟ้าดับไม่สนิท แรงดันอาจต่ากว่าปกติ หรือ
ขณะท่ีเรม่ิ มีไฟฟ้ากลบั เขา้ มาใหม่ แรงดันอาจมากเกินปกติ

 อุปกรณต์ ัดวงจรอาจทางานอีกครัง้ เมื่อมไี ฟกลบั เข้ามา และมีเคร่อื งใช้ไฟฟ้าท่ีกินไฟในการเริ่ม

ทางานมากเปิดใชง้ านอยู่ จะทาให้เกดิ ไฟดบั อีกคร้ังได้

 อันตรายจากเคร่ืองใช้ไฟฟ้าที่มีความร้อนติดค้างอยู่ เช่น เตารีด และเตาไฟฟ้า เป็นต้น ในขณะ

ท่ีมีไฟกลบั เข้ามาโดยไม่ร้ตู ัว

20. ฝึกฝนให้ร้จู กั วิธแี กไ้ ขและปอ้ งกันรวมทง้ั ช่วยเหลอื ปฐมพยาบาลเมื่อมอี ุบัตเิ หตทุ างไฟฟา้ เกิดขึ้น

การปฏบิ ตั ิงานดา้ นไฟฟ้าทปี่ ลอดภัย

การสัมผัสจับต้องไฟฟ้าถือเป็นอันตรายต่อร่างกายคนอย่างร้ายแรง ดังนั้นการปฏิบัติงานทางด้านที่ต้อง

เก่ียวข้องกับไฟฟ้าจาเป็นต้องมีความระมัดระวังอย่างมาก ต้องม่ันใจว่าเกดิ ความปลอดภัย ขณะปฏิบัตงิ านจะต้อง

มีอปุ กรณ์อานวยความสะดวก และอุปกรณ์ป้องกันอันตรายท่ีเพียงพอ ต้องปฏิบตั ิงานให้ถูกข้ันตอน ทางานอย่างเป็น

ระบบและมคี วามรอบคอบ หลกั การปฏิบัติ งานทางด้านไฟฟา้ ทปี่ ลอดภัย มดี ังนี้

1. ควรคานึงถึงกฎแห่งความปลอดภัยทุกคร้ัง ขณะทางานหรือซ่อมบารุงเครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์ไฟฟ้า

และอยา่ ทางานดว้ ยความประมาท

2. ก่อนการปฏิบัติงานเกี่ยวกับไฟฟ้า ต้องถือ

วา่ เคร่อื งใชไ้ ฟฟ้า อุปกรณ์ไฟฟ้าเหล่าน้ันมีไฟฟา้ จ่ายอยู่

ต้องตรวจสอบจนแน่ใจก่อนว่าไม่มีไฟฟ้าจ่ายให้แล้ว

ตัดไฟฟ้าทุกครั้งก่อนการปฏิบัติงาน แสดงดังรูปท่ี

1.13

3. จะปฏิบัติงานเก่ียวกับไฟฟ้าเรื่องใด ต้องมี

ความรู้ความเข้าใจในเรื่องนั้นก่อนการปฏิบัติงาน

หรือถ้าไม่รู้ไม่เข้าใจควรสอบถามผู้รู้ และให้ผู้รู้เป็น รปู ท่ี 1.13 ตัดไฟฟ้าทุกครั้งกอ่ นการปฏิบตั งิ าน

ผู้กระทา

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหสั วชิ า..20100-1005..วชิ า.งานไฟฟ้าและอเิ ล็กทรอนิกสเ์ บือ้ งต้น............…………………

ชอ่ื หน่วย..ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้ .................................................................

4. อุปกรณ์และเครอื่ งมือทีใ่ ชใ้ นการปฏิบตั ิงาน หากมีส่วนชารดุ หรือไมส่ มบรู ณ์ไมค่ วรนามาใช้งาน
5. อย่าปฏบิ ัตงิ านเม่ือร้สู ึก เหนอื่ ย ออ่ นเพลีย ง่วงนอน หรอื รับประทานยาทาให้เกดิ อาการงว่ งซมึ
6. อย่าปฏิบัติงานในขณะมือเปียกน้า หรือ
ยืนอยู่บนพื้นที่เปียกน้า ทาให้เกิดอันตรายได้ง่าย
อนั ตรายเกิดจากไฟฟา้ กับนา้ แสดงดงั รูปที่ 1.14
7. ถ้าจาเป็นต้องปฏิบัติงานในบริเวณท่ีมีคน
พลุกพล่าน หรือมีการปฏิบัติงานอ่ืนๆ ร่วมด้วย ต้อง
แขวนป้ายหรือเขียนป้ายแสดงการงดใช้ไฟฟ้าไว้ให้
มองเห็นชดั เจนทกุ ครัง้ ก่อนเร่ิมการปฏิบตั ิงาน
8. ถ้าจาเป็นต้องปฏิบัติงานในบริเวณท่ีไม่
สามารถตัดไฟออกได้ ต้องกั้นบริเวณหรือป้องกัน รปู ท่ี 1.14 อนั ตรายเกดิ จากไฟฟา้ กับนา้
ไม่ให้ผู้ไม่เกี่ยวข้องเขา้ ใกลไ้ ด้
9. การปฏิบัติงานถ้ามีการละงานไปชั่วคราว เช่น พักเที่ยง เมื่อกลับมาปฏิบัติงานต่อ ต้องตรวจสอบ
สวิตช์ตัดตอน สะพานไฟ ตลอดจนเครอ่ื งหมายต่างๆ ทท่ี าไว้ต้องอยูใ่ นสภาพเดิมกอ่ นปฏบิ ัติงานต่อไป
10. การปฏบิ ตั ิงานแตล่ ะครั้ง ควรมผี ูร้ ว่ มปฏิบัติงานด้วยอย่างน้อย 2 คน
11. การปฏิบัติงานเก่ียวกับไฟฟ้าแรงสูง ควรใช้เครื่องช่วยป้องกันไฟฟ้าให้มากขึ้นกว่าปกติ เช่น ใช้เส่ือ
ยางฉนวนปูพืน้ สวมถุงมือฉนวน และปลอกแขนฉนวน เปน็ ต้น กอ่ นการปฏิบตั ิ งานทกุ ครงั้

1.5 การชว่ ยเหลอื ผ้ปู ระสบอันตรายจากไฟฟ้าดดู
การช่วยเหลือผู้ประสบอันตรายจากไฟฟ้าดูดนับเป็นส่ิงจาเป็น และสาคัญอย่างย่ิงที่ต้องกระทาด้วยความ

รวดเร็วอย่างถูกวิธี มีความรอบคอบ และด้วยความระมัดระวัง เพ่ือให้ผู้ประสบอันตรายมีโอกาสรอดพ้นจาก
อันตรายข้ันร้ายแรง และผู้ให้ความช่วยเหลือเกิดความปลอดภัยไม่เป็นอันตรายตามไปด้วย ส่ิงสาคัญคือผู้ให้ความ
ชว่ ยเหลอื ต้องรจู้ ักวธิ ีให้ความช่วยเหลือทีถ่ ูกตอ้ ง และถกู วธิ ี การปฏิบตั ิทาได้ดงั น้ี

1. อย่าใช้มือเปล่าแตะต้องตัวผู้ที่กาลังติดอยู่กับสายไฟฟ้า หรือตัวนาไฟฟ้าท่ีมีกระแสไหลผ่าน เพ่ือ
ปอ้ งกันไม่ใหผ้ ใู้ ห้ความช่วยเหลือเกดิ อันตรายตามไปด้วยอกี คน

2. รีบหาทางตัดทางเดนิ ของไฟฟ้ากอ่ น โดยถอดเต้าเสียบ ตัดสวิตช์ตัดวงจรอัตโนมัติ หรอื สวิตช์ประธาน
ถา้ ทาไม่ได้ให้ใชว้ ัสดทุ ี่ไมเ่ ป็นสอ่ื ตัวนาไฟฟา้ เช่น ผ้าแหง้ เชอื กแห้ง ไม้แห้ง สายยางแหง้ หรอื ผา้ พลาสติกท่ีแห้งสนิท
ลากตัวผู้ประสบอันตรายให้พ้นจากสงิ่ ท่ีมีไฟฟ้า หรือใช้ไม้แห้งเขี่ยสายไฟฟ้าให้หลุดพ้นออกจากตัวผู้ประสบอันตราย
หรอื เข่ยี ส่วนของรา่ งกายผู้ประสบอันตรายใหห้ ลุดพ้นออกจากสายไฟฟา้ โดยเร็ว
การช่วยผปู้ ระสบอนั ตรายจากไฟฟ้าดดู แสดงดงั รปู ที่ 1.15

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหัสวิชา..20100-1005..วิชา.งานไฟฟ้าและอเิ ล็กทรอนิกสเ์ บ้อื งต้น............…………………

ช่อื หน่วย..ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟ้า.................................................................

3. เมื่อไม่สามารถทาวิธีอ่ืนใดได้แล้ว ให้
ใช้มีด ขวาน หรือของมีคมที่มีด้ามไม้หรือด้ามที่
เป็นฉนวน ฟันสายไฟฟ้าให้ขาดหลุดออกจาก
ผู้ประสบภัยโดยเร็วที่สุด และต้องแน่ใจว่า
สามารถทาได้ดว้ ยความปลอดภยั

4. ในกรณีท่ีมีกระแสอยู่ในบริเวณท่ีมีน้า
ขัง อย่าลงไปในน้า ให้หาทางเขี่ยสายไฟฟ้า
ออกไปให้พ้นน้า หรือตัดไฟฟ้าออกก่อนจะลงไป
ชว่ ยผ้ปู ระสบอันตรายที่อย่ใู นบรเิ วณนั้น

รูปท่ี 1.15 การช่วยผปู้ ระสบอันตรายจากไฟฟา้ ดดู

5. ถ้ากรณีที่เป็นสายไฟฟ้าแรงสูง ให้พยายามหลีกเลี่ยงอย่าเข้าไปใกล้ และรบี แจ้งการไฟฟ้าที่รับผิดชอบ
ให้ทราบโดยเร็วทสี่ ดุ

การปฐมพยาบาลผู้ประสบอันตรายจากไฟฟ้าดูด

ผปู้ ระสบอนั ตรายจากกระแสไฟฟ้าดูด สว่ นมากจะหมดสติไม่รู้สกึ ตัว ซ่ึงอาจจะไมห่ ายใจ และมีสภาวะหวั ใจ
หยุดเต้น สังเกตได้จากอาการที่เกิดขึ้นดังน้ี ริมฝีปากเขียว สีหน้าซีดเขียวคล้า ทรวงอกเคลื่อนไหวน้อยมากหรือไม่
เคล่ือนไหว ชีพจรเต้นช้าและเบามาก หากหัวใจหยุดเต้นจะคลาชีพจรไม่พบ ม่านตาขยายค้างไม่หดเล็กลง การ
หมดสติเช่นน้ีต้องรีบให้การปฐมพยาบาลทันที เพ่ือให้ปอดและหัวใจทางาน เรยี กการช่วยเหลือนี้ว่า การปฏิบัติการ
ช่วยฟื้นคืนชีพ (Cardio Pulmonary Resuscitation ; CPR) โดยวิธีการช่วยฟ้ืนคืนชีพข้ันพื้นฐาน (Basic Life
Support ; BLS) ได้แก่ การผายปอดด้วยการให้ลมหายใจทางปากที่เรียกว่าการเป่าปาก ร่วมกับการนวดหัวใจ
ภายนอก กอ่ นนาผปู้ ว่ ยสง่ แพทย์

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหัสวิชา..20100-1005..วิชา.งานไฟฟา้ และอเิ ล็กทรอนิกส์เบื้องต้น............…………………
ชอ่ื หน่วย..ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟ้า.................................................................

1.6.1 การผายปอดด้วยการให้ลมหายใจทางปาก
ภาวะหยุดหายใจ (Respiratory Arrest) เป็นภาวะท่ีมีการหยุดการทางานของอวัยวะในระบบ

ทางเดินหายใจและการไหลเวยี นของโลหิตส่วนมากมักจะพบว่ามีการหยุดหายใจก่อนเกิดภาวะหัวใจหยุดเต้น และ
ถ้าไมไ่ ด้รับการช่วยเหลือท่ีถกู ต้อง จะทาให้เสียชีวิตได้ การผายปอดดว้ ยการใหล้ มหายใจทางปาก เป็นวิธีพนื้ ฐานท่ี
จาเปน็ ตอ้ งปฏบิ ัตใิ นเบอ้ื งตน้ ทาได้ดังน้ี

1. ให้ผู้ป่วยนอนหงายราบ

กับพื้น จัดท่านอนให้เหมาะสม เพ่ือ

เปิดทางใหม้ ีอากาศเข้าสู่ปอดได้สะดวก โดย

ผู้ปฐมพยาบาลจะอยู่ทางด้านขวา หรือ

ด้าน ซ้ายบ ริเวณ ศีรษะของผู้ป่ วยก็ได้

ลกั ษณะการจัดท่านอนท่ีถกู ต้องเหมาะสมให้

ผู้ปว่ ย แสดงดังรปู ที่ 1.16

2. ใช้มือข้างหน่ึงดึงคาง

ผู้ป่วยหรือดันใต้คอพร้อมกับใช้มืออีกข้างดัน รูปที่ 1.16การจัดท่านอนท่ีถูกต้อง

หน้าผากให้หน้าแหงน เป็นวิธีป้องกันไม่ให้ เหมาะสมให้ผูป้ ่วย

ลิ้นตกไปอดุ

ปิดทางเดินหายใจ และต้องระวังไม่ให้นิ้ว

มือที่ดึงคางนั้น กดลึกลงไปในส่วนของ

เนื้อใต้คาง เพราะจะทาให้อุดก้ันทางเดิน

หายใจได้โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเด็กเล็ก

สาหรับในเด็กแรกเกิด ไม่ควรหงายคอ

ม าก เกิ น ไป เพ ราะ อ าจ ท าให้ เกิ ด

หลอดลมแฟบ และเกิดอุดตันทางเดิน

หายใจได้ ลักษณะการใช้มือจับศีรษะ
รูปที่ 1.17การใช้มอื จับศีรษะผปู้ ว่ ยให้หนา้ แหงน ผู้ปว่ ยให้หนา้ แหงน แสดงดังรปู ที่ 1.17

3. สอดนวิ้ หัวแม่มอื เข้าในปากผ้ปู ว่ ย จบั ขากรรไกรลา่ งยกขึ้นจนปากอ้าออก

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหัสวิชา..20100-1005..วิชา.งานไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนกิ ส์เบื้องตน้ ............…………………
ชอ่ื หน่วย..ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟา้ .................................................................

4. ล้วงเอาสิ่งอ่ืนๆ ที่อาจมีติดค้างอยู่ในปากและลาคอออกใหห้ มด เช่น ฟันปลอม และเศษอาหาร เป็นต้น เพื่อไม่ให้
ขวางทางลม

5. ตรวจสอบการหายใจของ
ผู้ป่วย โดยเอียงหน้ามองไปทางปลายเท้าผู้ป่วย ให้
หูชิดปากผู้ป่วย เพ่ือฟังเสียงหายใจ ตาดูการ
เคล่ือนไหวของทรวงอก ถ้าผู้ป่วยหายใจได้เอง
อย่างเพียงพอ ให้จัดท่านอนให้ผู้ป่วยใหม่ โดยจัด
ให้นอนตะแคงกึ่งคว่าเพ่ือนอนพัก การจัดท่า
นอนให้ผู้ป่วยนอนตะแคงกึ่งคว่า แสดงตาม
ขั้นตอนท่ี 1 – 4 ตามรูปที่ 1.18

รปู ท่ี 1.18 การจัดท่านอนใหผ้ ปู้ ว่ ยนอนตะแคงกึ่งควา่

6. ถ้าผู้ปว่ ยไมห่ ายใจ ให้ผปู้ ฐมพยาบาลทาการผายปอดด้วยการเป่าปากผปู้ ่วย ผปู้ ฐมพยาบาลอ้า
ปากให้กว้างหายใจเข้าปอดเต็มที่ มือข้างหน่ึงบีบจมูกผู้ป่วยให้แน่นสนิท มืออีกข้างหน่ึงยังอยู่ท่ีคางผู้ป่วยอยู่ แล้ว
จึงประกบปากปดิ ปากผปู้ ่วยให้สนิท พร้อมกับเปา่ ลมเขา้ ไป

เป็นจังหวะประมาณ 12 – 15 ครั้ง/นาที ในเด็ก
เล็กประมาณ 20 – 30 ครั้ง/นาที การผายปอด
ด้วยการเป่าลมเขา้ ปาก แสดงดังรูปท่ี 1.19

รูปที่ 1.19 การผายปอดดว้ ยการเป่ าลมเขา้ ปาก 7. ขณะทาการเป่าปากผู้ป่วย
ตาต้องเหลือบดูด้วยว่า หน้าอกผู้ป่วยมีอาการ
ขยายขึ้นลงหรือไม่หากไม่มีการกระเพื่อมขึ้นลง
อาจเป็นเพราะท่านอนไม่ดีหรือมีสิ่งกีดขวาง
ทางเดินหายใจ ซ่ึงต้องรีบแก้ไขจัดท่าใหม่ และ
อย่าให้มีสิ่งกีดขวางทางเดินหายใจ การดูหน้าอก
ผู้ป่วยขยายขนึ้ ลง แสดงดังรปู ที่ 1.2

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหสั วชิ า..20100-1005..วิชา.งานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนกิ ส์เบอ้ื งตน้ ............…………………
ช่อื หน่วย..ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้ .................................................................

8. ถ้ากรณีที่ไม่สามารถอ้าปากของผู้ป่วยได้ ให้ใช้
มือปิดปากผู้ป่วยให้สนิท และเป่าลมเข้าทางจมูก
แทน โดยใช้วิธีการปฏิบัติในทานองเดียวกับการ
เป่าปาก

9. ขณะนาส่งโรงพยาบาล ให้ รูปท่ี 1.20การดูหนา้ อกผูป้ ่วยขยายข้นึ ลง
ทาการเป่าปากไปด้วยจนกว่าผู้ป่วยจะฟ้นื หรือเม่ือ
ไดร้ บั การชว่ ยเหลอื จากแพทย์เปน็ ทีเ่ รียบรอ้ ยแล้ว

1.6.2การนวดหวั ใจภายนอก
ภาวะหัวใจหยุดเต้น หมายถึงการไหลเวียนเลือดหยุดลงอย่างส้ินเชิง ซ่ึงทราบได้จากการหมดสติ

ไม่มีการเคล่ือนไหว ไม่มีอาการไอ คลาชีพจรไม่ได้ ไม่มีการหายใจอย่างท่ีเป็นตามปกติ ภาวะหัวใจหยุดเต้น
เกดิ ขึน้ หลังจากภาวะหยุดหายใจคนท่หี ยดุ การหายใจและหัวใจหยุดเต้นไปแล้ว ยังมีโอกาสฟ้นื ขึน้ ได้ ตอ้ งรีบทาการ
ช่วยให้หวั ใจกลับเตน้ ขึ้นมาทนั ทดี ้วยการนวดหวั ใจ มีวธิ ีการปฏบิ ัตดิ งั นี้

1. ให้ผู้ป่วยนอนราบกับพ้ืนแข็งๆ หรือใช้

ไมก้ ระดานรองหลังของผ้ปู ่วย ผู้ปฐมพยาบาลนั่งคุก เข่าลง

ข้างขวา หรอื ข้างซา้ ยบริเวณหน้าอกผปู้ ว่ ย

2. คลาหาส่วนล่างสุดของกระดูกอกที่

ต่อกับกระดูกซ่ีโครง โดยใช้สองน้ิวสัมผัสส่วนล่างกระดูกอก

ใช้ฝ่ามืออีกข้างวางไล่ข้ึนมาถ้าคุกเข้าข้างขวาใช้มือขวาคลา

หาสว่ นลา่ งกระดูกอก หากคกุ เข่าข้างซ้ายใช้มือ รปู ที่ 1.21 ตาแหน่งการวางมอื เพอื่ นวดหัวใจ

ซา้ ยคลาหาสว่ นล่างกระดูกอก ตาแหน่งการวางมือเพ่ือนวดหัวใจ แสดงดังรูปท่ี 1.21

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหัสวิชา..20100-1005..วิชา.งานไฟฟ้าและอิเลก็ ทรอนกิ สเ์ บอื้ งตน้ ............…………………
ช่ือหน่วย..ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟา้ .................................................................

3. วางมืออีกข้างทับบนหลังมือท่ีวางไว้แล้วใน
ตาแหน่งท่ีถูกต้อง เหยียดนิ้วมือตรง และเกี่ยวน้ิว
มือ 2 ข้างเข้าด้วยกัน เหยียดแขนตรงโน้มตัวตั้ง
ฉากกับหน้าอกผู้ป่วย ทิ้งน้าหนักลงบนแขนขณะ
กดหน้าอกผู้ป่วยให้กระดูกลดระดับลง 1.5 – 2 น้ิว
หรือ 4 – 5 ซม. เม่ือกดสุดให้ผ่อนมอื ขนึ้ ทนั ที โดยท่ี
ตาแหน่งมือไม่ต้องเล่ือนจากจุดท่ีกาหนด ขณะกด
รปู ที่ 1.22 ตาแหน่งการวางมือบนหนา้ อกผปู้ ว่ ย หน้าอกนวดหัวใจ ห้ามใช้น้ิวมือกดลงบนซี่โครง
ผูป้ ่วย ลกั ษณะการวางมอื

บนหน้าอกผู้ป่วย แสดงดงั รูปที่ 1.22

4. ขณะที่กดหน้าอกแต่ละครั้งต้องนับจานวนคร้ังท่ีกดดังน้ี หนึ่ง และสอง และ

สาม และสี่ และห้า ….. โดยกดหน้าอกทุกครั้งที่นับตัว
เลข และปล่อยมือจากการกดตอนคาว่า “และ” สลับกัน
ไปให้ได้อัตราการกดประมาณ 90 – 100 ครั้ง/นาทีการกด
หน้าอกผู้ปว่ ย แสดงดงั รปู ท่ี 1.23

5. ถ้าผู้ปฏิบัติมีคนเดียว ให้นวดหัวใจ รปู ที่ 1.23 การกดหน้าอกผปู้ ่วย
15 คร้ัง สลับกับการเป่าปาก 2 คร้ัง ทาสลับกันเช่นนี้
จนครบ 4 รอบ แล้วตรวจชีพจรและการหายใจ หาก
คลาชีพจรไม่ได้ต้องนวดหัวใจต่อ แตถ่ ้าคลาชีพจรได้

และยงั ไม่หายใจต้องเปา่ ปากต่อไปอย่างเดียว

6. ถ้ามีผู้ปฏิบัติ 2 คน ให้นวดหัวใจ 5 ครั้ง สลับกบั การเป่าปาก 1 คร้ัง โดยขณะที่เป่าปาก อีก
คนตอ้ งหยุดนวดหวั ใจ

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหสั วชิ า..20100-1005..วชิ า.งานไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนกิ ส์เบ้อื งต้น............…………………
ชอื่ หน่วย..ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้ .................................................................

7. ในกรณีช่วยเหลือเด็กอ่อน หรือเด็กแรกเกิด การนวด
หัวใจให้ใช้นิ้วเพียง 2 น้ิว กดบริเวณกึ่งกลางกระดูก
หน้าอกให้ได้อัตราการกด 100 – 120 ครั้ง/นาที การ
นวดหัวใจเดก็ ออ่ น แสดงดังรปู ที่ 1.24

8. การนวดหัวใจไม่ว่าผู้ใหญ่ หรือเด็ก รูปที่ 1.24 การนวดหัวใจเด็กอ่อน
ต้องทาอย่างระมัดระวัง และถูกวิธี มิเช่นน้ันอาจทาให้
กระดูกซ่ีโครงหัก ตับแตก และม้ามแตกได้ โดยเฉพาะใน
เด็กเล็กตอ้ งใช้ความระมัดระวังเป็นพเิ ศษ
1.7 บทสรุป

ไฟฟ้าเป็นพลังงานชนิดหน่ึง มีทั้งโทษและประโยชน์ในเวลาเดียวกัน หากใช้ถูกวิธีจะเกิดประโยชน์มากมาย
มหาศาล หากใช้ผิดวิธีจะมีโทษมากมายมหาศาลเช่นเดียวกัน ไฟฟ้าเคล่ือนที่ได้ดีในวัตถุตัวนาจาพวกโลหะชนิด
ต่างๆ ไฟฟา้ ไม่สามารถเคลื่อนที่ผ่านไปได้หรือเคลื่อนท่ีไปไดล้ าบากในวัตถุท่ีเป็นพวกฉนวน ไฟฟ้าสามารถไหลผ่าน
รา่ งกายคนได้อย่างสะดวก เกิดไฟฟา้ ดูดหรอื ไฟฟ้าช็อต ปริมาณกระแสท่ีไหลผ่านร่างกายแตกต่างกัน เกิดอนั ตราย
ต่อร่างกายแตกต่างกันไป กระแสไหลผ่านน้อยเป็นอันตรายน้อย กระแสไหลผ่านมากเป็นอันตรายมาก มีผลทาให้
บาดเจบ็ พกิ าร หรือถงึ เสียชีวิตได้

การปฏิบัติงานทางด้านไฟฟ้าท่ีปลอดภัย ผู้ใช้ไฟฟ้าจะต้องทราบและเข้าใจคุณสมบัติของไฟฟ้า ต้อง
ระมัดระวัง ไม่ประมาท ทางานอย่างเป็นระบบและรอบคอบ คานึงถึงกฎแห่งความปลอดภัยขณะทางานผู้ใช้
ไฟฟ้าจึงจาเป็นต้องเรียนรู้วิธีการใช้ไฟฟ้าอย่างถูกต้อง และเรียนรู้ข้อควรปฏิบัติในการใช้ไฟฟ้าอย่างถูกต้อง
ปลอดภยั

ผูป้ ระสบอนั ตรายจากกระแสไฟฟา้ ดูด ส่วนมากจะหมดสติไม่รสู้ กึ ตัว ซ่ึงอาจจะไม่หายใจ และมีสภาวะหัวใจ
หยุดเต้นด้วย การหมดสติเช่นนี้ต้องรีบให้การปฐมพยาบาลทันที เพื่อให้ปอดและหัวใจทางาน เรียกการช่วยเหลือนี้
วา่ การปฏิบัติการช่วยฟื้นคืนชีพ (CPR) โดยวิธีการช่วยฟื้นคืนชีพข้ันพื้นฐาน (BLS) ได้แก่ การผายปอดด้วยการให้
ลมหายใจทางปาก ร่วมกบั การนวดหัวใจภายนอก ก่อนนาผู้ป่วยส่งแพทย์การช่วยเหลือผู้ประสบอนั ตรายจากไฟฟ้า
เป็นส่ิงจาเป็น สาคัญอย่างยิ่ง ต้องกระทาอย่างถูกวิธี รวดเร็ว รอบคอบ และระมัดระวัง ทาให้ผู้ประสบอันตรายมี
โอกาสรอดพน้ จากอนั ตราย

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหสั วชิ า..20100-1005..วชิ า.งานไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนิกส์เบ้อื งตน้ ............…………………

ชื่อหน่วย..ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้ .................................................................
แบบทดสอบบทที่ 1

ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟา้ และอิเล็กทรอนิกส์
วตั ถุประสงค์ เพ่ือประเมินความรู้ของนักศึกษาเกย่ี วกับเรื่อง ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์

เขียนเครอื่ งหมายกากบาท (X) ลงในข้อที่ถูกตอ้ งท่ีสุด

1. ขอ้ ควรคานงึ เป็นอับดับแรกในการใช้ไฟฟ้าคืออะไร

ก. ความคุม้ ค่า ข. ความประหยัด

ค. ความปลอดภยั ง. เกดิ ประโยชน์สงู สุด

2. ไฟฟ้าดูดหมายถงึ อะไร

ก. เกิดกระแสไหลผ่านร่างกายคน

ข. มกี ระแสไหลผา่ นในวงจรไฟฟ้าตลอดเวลา

ค. สนามแมเ่ หล็กไฟฟา้ สามารถดงึ ดูดโลหะจาพวกเหลก็ ได้

ง. เกดิ สนามไฟฟา้ กระโดดข้ามจากสายไฟเส้นหนงึ่ ไปยงั อีกเส้นหนง่ึ

3. วัสดชุ นดิ ใดท่กี ระแสไหลผ่านไดง้ ่าย

ก. ไมแ้ ห้ง ข. แกว้ น้า

ค. พลาสตกิ ง. ยางเปียก

4. กระแสไหลผ่านรา่ งกายมนษุ ยล์ งสู่พ้นื ชนิดใดได้ลาบากท่ีสดุ

ก. พน้ื ไม้ ข. พนื้ ดนิ

ค. พน้ื ปูน ง. พื้นทราย

5. การสัมผสั ไฟฟา้ แบบใดเรยี กว่าการสัมผัสไฟฟ้าโดยตรง

ก. ใชม้ อื จบั สายไฟทมี่ ีฉนวนหุ้ม

ข. ใช้ตะปูแหย่เข้าไปในรูเต้ารับที่มไี ฟฟ้า

ค. จับตวั ถงั โลหะเคร่อื งใช้ไฟฟ้าท่ีมไี ฟฟ้ารว่ั อยู่

ง. ขณะนาเต้าเสยี บเสียบเขา้ เต้ารบั มไี ฟฟา้ ร่ัวผ่านรา่ งกาย

6. การสัมผสั ไฟฟ้าแบบใดเรยี กว่าการสมั ผัสไฟฟา้ โดยอ้อม

ก. ขณะอาบนา้ ดว้ ยเครอื่ งทานา้ อุ่นเกิดอาการชาตามร่างกาย

ข. ขณะล้างอา่ งเล้ียงปลาเกดิ อาการชาเหมือนถูกไฟฟ้าดดู

ค. ขณะเปิดตู้เยน็ รู้สึกเจบ็ ปวดตามร่างกาย

ง. ถกู ทกุ ข้อ

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหสั วชิ า..20100-1005..วิชา.งานไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์เบอ้ื งต้น............…………………
ช่ือหน่วย..ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟา้ .................................................................

7.. การเลอื กซื้อเครอ่ื งใชไ้ ฟฟา้ มาใชง้ านอย่างไรถกู ตอ้ งทสี่ ุด

ก. สนิ ค้านาเข้า ข. ราคาถกู ใช้งานดี

ค. มเี คร่อื งหมาย มอก. ง. ยห่ี ้อทีก่ าลังเป็นที่นยิ มใช้

8. การปฏิบตั ิงานดา้ นไฟฟ้าทปี่ ลอดภัยข้อใดถูกต้องทีส่ ดุ

ก. ปฏิบัติงานเก่ยี วกบั ไฟฟา้ แตล่ ะครง้ั ควรทาคนเดียวโดยลาพงั

ข. อปุ กรณแ์ ละเครอ่ื งไฟฟ้าชารดุ เพยี งเล็กน้อยยงั สามารถใชง้ านได้ปกติ

ค. การปฏบิ ตั งิ านเกี่ยวกับไฟฟา้ ทาได้ทันทีโดยไมต่ อ้ งตรวจสอบไฟฟ้าในระบบ

ง. การปฏบิ ัติงานเก่ยี วกบั ไฟฟ้าเม่ือรสู้ ึกอ่อนเพลีย เหน่ือย หรอื ง่วงนอนไม่ควรทางาน

9. ขณะไฟฟ้าไหลผ่านร่างกายคน เพราะเหตใุ ดจงึ ไม่สามารถชว่ ยตัวเองใหห้ ลดุ พ้นจากไฟฟา้ ได้

ก. เลือดในรา่ งกายหยุดการไหลเวียน

ข. ไม่มแี รงพอและกลา้ มเน้ือเกดิ การหดตวั

ค. เกดิ อาการอ่อนเพลียง่วงนอนและนอนหลับ

ง. สมองสับสนไม่สามารถบังคับและควบคุมตนเองได้

10. การช่วยเหลือผูป้ ระสบอันตรายจากไฟฟ้าข้อใดถูกต้องเหมาะสม

ก. ใช้มอื จบั ฉนวนสายไฟฟ้าออกจากตวั ผปู้ ระสบภยั โดยเรว็

ข. รบี ลงไปชว่ ยเหลอื ทันทเี ม่ือผ้ปู ระสบภยั ถูกไฟฟา้ ดูดในน้า

ค. ใช้มดี ขวาน ของมคี มมีดา้ มเป็นฉนวนฟนั สายไฟฟ้าใหข้ าด

ง. ตัดกิ่งไม้ยาวๆ มาเขยี่ สายไฟฟ้าออกจากตัวผปู้ ระสบภัยทันที

พส.13

ใบงาน (Job Sheets)

รหสั วิชา..20100-1005..วิชา.งานไฟฟา้ และอิเล็กทรอนกิ สเ์ บ้อื งตน้ ............…………………

ช่ือหน่วย..ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟา้ .................................................................

เร่ือง........การชว่ ยเหลอื ผู้ประสบอันตรายจากไฟดดู ......................................จานวนชวั่ โมงสอน.......................

จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ รายการเรียนรู้

- จุดประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม เครอื่ งมอื /วสั ดุ-อปุ กรณ์

1.บอกขนั้ ตอนการช่วยเหลือผปู้ ระสบอันตรายจากไฟฟา้ ดูดได้ 1. ไม้แห้งขนาดพอเหมาะ (หรอื ทอ่ PVC ขนาด 6 หลุ )
2.แสดงวธิ กี ารชว่ ยเหลอื ผ้ปู ระสบอันตรายจากไฟฟา้ ดูดได้ ยาว 1.5 เมตร 1 ทอ่ น

3.เกิดความตระหนักในการทางาน 2. เชือกยาว 2 เมตร 1 เส้น

3. ผา้ พลาสติกขนาด 1 x 2 เมตร 1 ผนื

- ลาดบั ขัน้ การทางาน ขอ้ ควรระวงั

1. แบง่ นักเรียนออกเป็นกลุ่มละ 2 คน ....................................................................................

2. จาลองเหตกุ ารณ์ข้นึ มา เช่น ผูป้ ระสบอนั ตรายถูก .....................................................................................
มอบงาน
ไฟฟ้าดูดตดิ อยู่กับสายไฟ
3. ฝึกปฏิบัติให้การช่วยเหลือผู้ประสบอันตรายถูกไฟฟ้า .....................................................................................
ดูด โดยให้นักเรียนคนหนึ่งทาหน้าที่เป็นผู้ประสบ .....................................................................................
อนั ตรายถกู ไฟฟ้าดดู นกั เรยี นอกี คนหน่ึงทาหน้าท่ีเปน็ ผใู้ ห้ วัดผล/ประเมนิ ผล
1.ประเมนิ ผลจาความตง้ั ใจในการปฏิบตั งิ าน
การช่วยเหลือ
4. นักเรียนท่ีทาหน้าที่เป็นผู้ให้การช่วยเหลือ ฝึกให้การ 2.ประเมนิ ผลจากงานท่ไี ดร้ ับมอบหมาย

ชว่ ยเหลอื อยา่ งถกู วธิ เี ป็นลาดับดังนี้

4.1 หาไม้แห้ง หรือท่อ PVC มีความยาวพอเหมาะ เข่ีย

สายไฟให้หลุดออกจากผ้ปู ระสบอนั ตราย

4.2 ใช้เชอื กคล้องตัวผปู้ ระสบอนั ตราย ดงึ ออกมาให้ห่าง

จากสายไฟ

5. สับเปลยี่ นหนา้ ทก่ี ารฝึกปฏิบตั ิ ทาการฝึกปฏบิ ตั ิใน

ลักษณะเดียวกนั ตามขั้นตอน

6. ฝกึ ปฏบิ ตั หิ ลายๆ ครงั้ ใหเ้ กิดความชานาญ

พส.13

ใบงาน (Job Sheets)

รหสั วชิ า..20100-1005..วชิ า.งานไฟฟา้ และอิเล็กทรอนกิ ส์เบ้ืองตน้ ............…………………
ชอ่ื หน่วย..ระบบความปลอดภยั ในงานไฟฟ้า.................................................................
เรือ่ ง........การช่วยเหลือผู้ประสบอนั ตรายจากไฟดูด......................................จานวนชวั่ โมงสอน.......................

สรุปผลการทดลอง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

คาถามและการวิเคราะห์
1. การชว่ ยเหลอื ผปู้ ระสบอันตรายจากไฟฟ้าดดู ทาได้อยา่ งไร บอกมาเป็นลาดับ
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................. ............................................ ................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
.......................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................. .
..............................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................

พส.13

ใบงาน (Job Sheets)

รหัสวชิ า..20100-1005..วิชา.งานไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนกิ สเ์ บื้องต้น............…………………

ชือ่ หน่วย..ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟ้า.................................................................

เร่ือง........การนวดหัวใจผู้ประสบอันตรายจากไฟดดู ......................................จานวนชวั่ โมงสอน.......................

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้ รายการเรียนรู้

- จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม เคร่ืองมอื /วัสดุ-อุปกรณ์

1.บอกขัน้ ตอนการนวดหัวใจผูป้ ระสบอันตรายจากไฟฟ้าดดู 1. ตุก๊ ตา CPR หรอื ต๊กุ ตาหมขี นาดพอเหมาะ 1 ตัว
ได้ 2. ผา้ พลาสติกขนาด 1 x 2 เมตร 1 ผืน
2. แสดงวธิ กี ารนวดหวั ใจผปู้ ระสบอนั ตรายจากไฟฟ้าดูดได้

3. เกดิ ความสามคั คีในการทางานกล่มุ

- ลาดบั ข้นั การทางาน ข้อควรระวัง

1. ฝึกปฏิบัติการนวดหัวใจให้ผู้ป่วย โดยนาตุ๊กตา CPR ....................................................................................

หรอื ตกุ๊ ตาหมที ี่เตรยี มไว้แทนผ้ปู ระสบอนั ตราย .....................................................................................

2. จาลองเหตุการณ์ขนึ้ มา เช่น หลังจากช่วยเหลอื ผู้ มอบงาน

ประสบอันตรายให้หลุดจากสายไฟแลว้ หัวใจผปู้ ระสบ .....................................................................................

อันตรายหยดุ เต้น .....................................................................................

3. ฝกึ หดั การนวดหัวใจ โดยให้ผูป้ ระสบอันตรายนอน วดั ผล/ประเมนิ ผล

ราบกบั พนื้ แข็ง 1.ประเมนิ ผลจาความต้งั ใจในการปฏิบตั ิงาน

4. ผชู้ ว่ ยเหลือคกุ เขา้ ลงข้างขวาหรอื ขา้ งซ้ายบรเิ วณ 2.ประเมินผลจากงานทไ่ี ดร้ บั มอบหมาย

หน้าอกผ้ปู ระสบอนั ตราย

5. คลาหาสว่ นล่างสุดของกระดกู อกที่ต่อกับกระดูก

ซโี่ ครง โดยใชส้ องน้วิ สัมผสั ส่วนลา่ ง สุดของกระดูกอก ใช้

ฝา่ มืออกี ข้างวางไลข่ ้ึนมาการหาตาแหนง่ วางมือนวดหัวใจ

แสดงดงั รูปที่ 1.1

6. วางมอื อีกขา้ งทับบนหลังมือท่วี างไวแ้ ล้วในตาแหนง่ ที่

ถกู ต้อง เหยยี ดนิว้ มือตรง และเกย่ี วนิ้วมอื 2 ขา้ งเข้า

ดว้ ยกัน การประสานมอื ฝกึ นวดหวั ใจ

7. เหยียดแขนตรง โน้มตัวตั้งฉากกบั หนา้ อกผปู้ ระสบ

อันตราย ทิง้ นา้ หนักลงบนแขนขณะกดหน้าอกผู้

ประสบอันตราย ให้กระดูกหน้าอกลดระดบั ลง 1.5 – 2

นิว้ เม่อื กดสดุ ใหผ้ อ่ นมอื ขึน้ ทันที ลักษณะการกด

หนา้ อกผูป้ ระสบอันตราย แสดงดงั รปู ที่ 1.2

พส.13

ใบงาน (Job Sheets)

รหสั วิชา..20100-1005..วิชา.งานไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนกิ ส์เบอื้ งต้น............…………………
ช่อื หน่วย..ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟ้า.................................................................
เรือ่ ง........การนวดหวั ใจผ้ปู ระสบอนั ตรายจากไฟดดู ......................................จานวนชวั่ โมงสอน.......................

รปู ที่ 1.1 การหาตาแหน่งวางมือนวดหัวใจ รปู ท่ี 1.2 การประสานมอื ฝึกกดนวดหัวใจ

8. ขณะกดหน้าอกแต่ละคร้ังให้นับเลขตามไปด้วย ดังนี้ 1 และ 2 และ 3 และ 4 และ 5 โดยกดหน้าอก
ทุกครง้ั ที่นบั ตวั เลข และปล่อยมือขณะคาวา่ “และ” ทาเช่นนส้ี ลับกันไป ในอัตราการกดประมาณ 90 – 100 ครัง้ /
นาที

9. ผลดั เปล่ียนการฝกึ ปฏบิ ตั ใิ หค้ รบทกุ คน และฝกึ ปฏบิ ตั จิ นเกิดความชานาญ
สรปุ ผลการทดลอง
............................................................................................................................. ........................................................
.....................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ........................................................
............................................................................................................................. ........................................................
................................................................................................................................................... ..................................
................................................................................................. ....................................................................................
............................................................................................................................. ........................................................
............................................................................................................................. ........................................................
.....................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ........................................................
............................................................................................................................. ........................................................
................................................................................................................................................................ .....................
.............................................................................................................. .......................................................................

พส.13

ใบงาน (Job Sheets)

รหสั วิชา..20100-1005..วิชา.งานไฟฟา้ และอเิ ล็กทรอนกิ ส์เบ้อื งตน้ ............…………………

ช่อื หน่วย..ระบบความปลอดภัยในงานไฟฟา้ .................................................................

เรื่อง........การนวดหัวใจผู้ประสบอันตรายจากไฟดดู ......................................จานวนชว่ั โมงสอน.......................
คาถามและการวเิ คราะห์
1. บอกวิธีหาตาแหน่งจดุ นวดหัวใจของผ้ปู ระสบอันตรายจากไฟฟา้ ดูด บอกเปน็ ลาดบั

............................................................................................................................. .......................................................
....................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................................................................. .......
............................................................................................................................ ........................................................
............................................................................................................................. .......................................................
................................................................................................................................................. ...................................
................................................................................................ ....................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
....................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
..................................................................................................................................................................... ...............
.................................................................................................................... ................................................................

พส.9

แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยท.่ี .....2.....
เวลารวม..72...ชม.
รหัสวิชา 20100-1005 วชิ า งานไฟฟ้าและอเิ ล็กทรอนิกส์เบอ้ื งต้น
ชอ่ื หน่วย........เครื่องมือวดั ไฟฟ้าเบ้อื งตน้ .............................. สัปดาห.์ ...2.../18
จานวน.......4..ชม.
เรือ่ ง..............เครอื่ งมือวัดไฟฟา้ เบ้ืองตน้ ................................

1. สาระสาคญั
มัลติมิเตอร์เป็นมิเตอร์ใช้วัดปริมาณไฟฟ้าหลายชนิด ถูกสร้างข้ึนมาเพื่ออานวยความสะดวกต่อผู้ใช้

โครงสร้างของมัลติมิเตอร์ประกอบด้วยส่วนประกอบของอุปกรณ์หลายชนิดแต่ละชนิดมีขนาดเล็กและบอบบาง ย่ิง
ในส่วนเคล่ือนไหวย่ิงต้องระมัดระวงั เพราะชารุดเสียหายไดง้ ่าย หากถูกกระทบกระเทอื นแรงๆ การนาไปใชง้ านตอ้ ง
มคี วามระมัดระวังในเรื่องปริมาณไฟฟ้าที่จะวัด ต้องไม่มากเกินกว่ายา่ นที่ตั้งวัด กรณีที่ไม่ทราบค่าปริมาณไฟฟ้าที่จะ
วัดควรต้ังย่านวัดสูงสุดไวก้ อ่ น

ออสซิลโลสโคป สรา้ งขนึ้ มาเพ่ือวดั แรงดนั ของสญั ญาณ วัดเวลาของสัญญาณ วัดความถข่ี องสญั ญาณ และดู
รูปร่างของสัญญาณ ออสซลิ โลสโคปทผ่ี ลิตข้ึนมามีหลายรนุ่ หลายแบบและหลายยี่หอ้ จาเปน็ ตอ้ งทาการศึกษาคมู่ ือ
การใชเ้ ครื่องใหเ้ ขา้ ใจก่อนนาออสซลิ โลสโคปไปใชง้ าน

เครื่องกาเนิดสัญญาณและความถี่ ทาหน้าที่ให้กาเนิดสัญญาณรูปร่างต่างๆ ข้ึนมา เป็นสัญญาณท่ีมีมาตรฐาน
สามารถควบคุมปรบั แตง่ ได้ท้ังระดับความแรง และความถี่ โดยทาหนา้ ที่เป็นแหลง่ กาเนดิ สัญญาณมาตรฐาน เพื่อใช้
งานในการตรวจสอบปรบั แต่ง วัดเปรียบเทียบค่าหรอื ใชอ้ า้ งอิง
2. สมรรถนะประจาหน่วย

สามารถใช้เครื่องมือวัดไฟฟ้าแตล่ ะชนดิ ได้อย่างถูกต้อง
3. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

1.บอกชนดิ เครือ่ งมือวดั ไฟฟ้าเบ้อื งต้นได้
2.บอกส่วนประกอบมัลติมิเตอร์ชนดิ แอนะลอกได้
3.บอกส่วนประกอบสเกลหนา้ ปัด มัลติมิเตอรช์ นดิ แอนะลอ็ กได้
4.อธิบายการใช้งาน มัลตมิ เิ ตอร์ชนดิ แอนะล็อกได้
5.บอกสว่ นประกอบมัลติมเิ ตอร์ชนดิ ดจิ ติ อลได้
6.อธิบายการใชง้ าน มลั ติมเิ ตอรช์ นดิ ดิจติ อลได้
4. สาระการเรียนรู้
1.ชนดิ เครื่องมือวดั ไฟฟา้ เบื้องต้น
2.มัลติมเิ ตอรชนดิ แอนะลอก
3.สเกลหน้าปัด มลั ติมเิ ตอรชนดิ แอนะลอก
4.การใชง้ าน มัลติมิเตอรชนิดแอนะลอก
5.มลั ติมิเตอร์ชนดิ ดิจิตอล
6.การใชง้ าน มัลตมิ ิเตอรช์ นดิ ดิจิตอล

5. การออกแบบการจัดการเรยี นรู้
- แบง่ กลุ่มเรยี น รว่ มกนั ปฏบิ ัติใบงาน โดยใหเ้ พ่ือนชว่ ยสอนเพ่อื น

6. กจิ กรรมการเรยี นรู้
- ตรวจความพรอ้ มของผเู้ รียนโดยการให้เข้าแถวแลว้ ขานช่ือ เช็คการมาเรียนสาย ตกั เตอื นให้ความรู้

เก่ยี วกับความมีวนิ ัย
ขั้นนา

-นาเข้าสู่บทเรียน โดยถามนักเรยี นเกี่ยวกบั ชนดิ ของเคร่อื งมือวดั
-นกั เรียนรว่ มกนั สนทนาและตอบคาถาม
ขั้นสอน
-ครูอธิบายเรอ่ื ง มัลตมิ เิ ตอรชนดิ แอนะลอก, สเกลหนา้ ปดั มัลตมิ เิ ตอรชนิดแอนะลอก,
การใชง้ าน มัลตมิ เิ ตอรชนิดแอนะลอก, มัลตมิ เิ ตอร์ดจิ ติ อล, การใช้งาน มัลติมิเตอร์ดจิ ิตอล
-นกั เรียนรับฟังบรรยายจากครผู สู้ อน, ศึกษาจากสอ่ื /หนงั สอื , ซักถามปัญหาข้อสงสัย
-ครูซักถามเก่ยี วกบั การนาเอา มลั ตมิ ิเตอรแ์ ตล่ ะชนดิ ไปใช้งาน
-นกั เรยี นร่วมสนทนาเกย่ี วกบั การนาเอา มลั ตมิ เิ ตอรแ์ ตล่ ะชนิดไปใช้งาน
-ให้นกั เรยี นแบ่งกลุ่มทาใบงาน เร่ือง การทดสอบและใช้งาน มลั ติมเิ ตอร์
-นักเรียนจดบันทกึ ย่อ, ถามตอบ, ชว่ ยเหลอื กันในกลุม่ , ทาใบงาน
-ครูใหค้ าแนะนานักเรียนนาเสนอผลงงานหน้าชัน้ เรยี น
-ครูตรวจสอบการปฏิบตั งิ าน
- ตรวจคะแนนการปฏบิ ัติงานตามเอกสารประกอบการสอน
- ทาแบบทดสอบหลังเรียน
- ครใู ห้นักเรยี นสืบค้นขอ้ มลู จากอินเตอร์เนต็
- นักเรยี นสืบค้นข้อมูลจากอนิ เตอร์เนต็
ขั้นสรปุ
- ครูและนกั เรยี นร่วมกนั สรุปเน้ือหาที่ได้เรียนให้มีความเขา้ ใจในทศิ ทางเดียวกนั
- นกั เรียนรว่ มกันสรุปเนือ้ หาท่ีได้เรยี นให้มีความเข้าใจในทศิ ทางเดียวกัน
- ครูให้นักเรยี นทาแบบทดสอบ
- นักเรยี นทาแบบทดสอบ
- ครูให้นักเรียนศกึ ษาเพิ่มเติมจากแหล่งความรนู้ อกหอ้ งเรยี น
- นักเรยี นศกึ ษาเพิ่มเตมิ จากแหลง่ ความรู้นอกหอ้ งเรยี น

7. บรรยากาศทส่ี ่งเสรมิ และพัฒนาผ้เู รยี น
- บรรยากาศแห่งความทา้ ทาย เพอ่ื เป็นแรงกระตุ้นให้นกั เรยี นไดป้ ฏิบัติงานให้สาเรจ็
- ผ้เู รียนมีความสนใจในการเรียน เนื่องจากการสอนแบบเพื่อนช่วยเพือ่ น ทาให้ผู้เรยี นได้แสดงความคดิ เหน็ และได้
แลกเปล่ียนความรู้ สง่ ผลให้เกิดผลการเรียนร้ทู ีด่ ี

8. คุณธรรม จรยิ ธรรมประจาหนว่ ย
- ความรับผิดชอบ
- ตรงต่อเวลา
- ความซ่อื สตั ย์
- รกั ษาความปลอดภัย

9. ส่อื และแหล่งการเรยี นรู้
1. เอกสารประกอบการเรียนเร่ืองเครื่องมือวดั ไฟฟ้าเบือ้ งต้น
2. ใบงาน
3. แบบทดสอบหลังเรยี น
4. เวปไซด์ : www.google.co.th
5. Power point เรื่อง เคร่อื งมอื วดั ไฟฟา้ เบ้ืองต้น

10. การวัดผลและประเมนิ ผล
1. กาหนดการประเมินทักษะพสิ ัย
2. เครอื่ งมือที่ใชป้ ระเมินทักษะพสิ ยั
3. เครือ่ งมือการประเมนิ จติ พิสยั

11. หลักฐานการเรยี นรู้
- ใบงานเรือ่ ง ความปลอดภยั ในงานไฟฟ้า

12. เอกสารอ้างอิง
หนังสอื ประกอบการเรยี นรายวชิ า งานไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนกิ สเ์ บื้องตน้ ของสานักพมิ พ์ ศูนย์สง่ เสรมิ อาชีวะ

เรยี บเรยี ง โดย พันศกั ดิ์ พฒุ ิมานิตพงศ์

พส.10

เครื่องมือทใ่ี ช้ในการประเมิน

รหัสวชิ า 20100-1005 วิชา งานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนกิ สเ์ บือ้ งต้น ท-ป-น 1-3-2

แบบประเมนิ แบบประมาณค่า (Ratting scale) เกณฑ์การใหค้ ะแนน
5 4 3 21
ประเด็นการประเมนิ

1.บอกชนดิ เคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าเบือ้ งต้นได้
2.บอกส่วนประกอบมัลตมิ ิเตอรช์ นิดแอนะลอกได้
3.บอกส่วนประกอบสเกลหนา้ ปัด มัลติมเิ ตอร์ชนิดแอนะล็อกได้
4.อธิบายการใช้งาน มัลติมิเตอรช์ นดิ แอนะลอ็ กได้
5.บอกส่วนประกอบมลั ตมิ ิเตอร์ชนิดดจิ ติ อลได้
6.อธิบายการใชง้ าน มลั ติมิเตอรช์ นดิ ดจิ ิตอลได้

รวม
รวมท้ังหมด (5 คะแนน+4 คะแนน+3 คะแนน+2 คะแนน+1 คะแนน)
คะแนนรวม (60%)

พส.11

บนั ทึกหลังการจัดการเรียนรู้
รหัสวิชา...........................ชอื่ วชิ า.........................................................................................ระดบั ชัน้  ปวช.  ปวส.
สาขางาน......ช..ย...1../..1..,..ช..ก...1.../.3..,..ค...ก...1..,..ช..ช...1...............................................สปั ดาห์ท่ี..........วนั ทีส่ อน..............................................
หน่วยท่ี............ชือ่ หน่วย......................................................................................................................จานวน................ชวั่ โมง
จานวนผู้เรียน..2..0..,..1..8..,..2...1..,..1..5...คน มาเรียน............6..2..........คน ขาดเรียน...1..2....คน ลาปว่ ย....-.....คน ลากิจ.....-.....คน

1. ผลการจัดการเรียนรู้
……………….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………….…………
……………….…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
2. ปัญหาและอปุ สรรค
……………….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………..….…………………………
……………….…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………….…………
3. ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแกไ้ ข
……………….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………..….…………………………
……………….………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…………

ลงช่อื .......................................................ครูผสู้ อน
(............................................................)
........../................/............

ความเห็น................................................................................. ความเหน็ .................................................................................
................................................................................................ ................................................................................................

ลงช่อื ...............................................หัวหน้าแผนกวชิ า ลงช่อื ............................................รองผูอ้ านวยการฝ่ายวชิ าการ

(............................................................) (นางสาวนศิ ากร เจรญิ ด)ี
............/................../............ ............/................../............

ความเหน็ ผู้อานวยการ.................................................................................
....................................................................................................................

ลงชอื่ ...........................................
(นางสาวสุมนี า แดงใจ)

ผู้อานวยการวทิ ยาลัยการอาชพี นครปฐม
............/................../............

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหสั วิชา 20100-1005 วชิ า งานไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์เบือ้ งตน้ ท-ป-น 1-3-2

ชอื่ หน่วย.2..เครือ่ งมือวัดไฟฟ้าเบือ้ งตน้ ..........................................................................

เร่อื ง................เครอื่ งมือวัดไฟฟ้าเบอ้ื งตน้ ..........................................จานวนชว่ั โมงสอน..........4.............

จดุ ประสงค์การเรียนรู้ รายการเรียนรู้

- จุดประสงคท์ ่ัวไป 1.ชนิดเครื่องมือวัดไฟฟ้าเบือ้ งตน้

1.เพ่ือให้มีความรูเ้ ก่ียวกับชนิดเคร่ืองมือวดั ไฟฟ้าเบื้องต้น 2.มัลติมิเตอรชนิดแอนะลอก

2.เพ่ือให้มที กั ษะในการใช้มลั ติมิเตอรชนดิ แอนะลอก 3.สเกลหน้าปัด มลั ตมิ ิเตอรชนิดแอนะลอก

3.เพื่อให้มีความรเู้ ก่ียวกบั สเกลหนา้ ปัด มัลตมิ ิเตอรชนิด 4.การใช้งาน มลั ตมิ ิเตอรชนดิ แอนะลอก

แอนะลอก 5.มัลติมิเตอรช์ นดิ ดจิ ติ อล

4.เพ่ือให้มีความร้เู ก่ียวกับมลั ติมเิ ตอรช์ นิดดิจิตอล 6.การใชง้ าน มัลติมเิ ตอร์ชนิดดิจิตอล

5.เพอื่ ให้มีทักษะในการใช้มัลติมิเตอรชนดิ ดิจติ อล

- จดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรม

1.บอกชนิดเคร่ืองมือวัดไฟฟา้ เบื้องต้นได้

2.บอกส่วนประกอบมลั ตมิ เิ ตอรช์ นิดแอนะลอกได้

3.บอกส่วนประกอบสเกลหนา้ ปดั มัลตมิ เิ ตอรช์ นิด

แอนะล็อกได้

4.อธิบายการใช้งาน มลั ติมิเตอร์ชนิดแอนะลอ็ กได้

5.บอกสว่ นประกอบมลั ติมิเตอร์ชนดิ ดิจิตอลได้

6.อธบิ ายการใชง้ าน มลั ติมเิ ตอร์ชนิดดิจติ อลได้

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหสั วิชา 20100-1005 วชิ า งานไฟฟา้ และอิเลก็ ทรอนิกส์เบ้ืองต้น ท-ป-น 1-3-2
ช่อื หน่วย...เครือ่ งมือวดั ไฟฟ้าเบ้ืองตน้ ...............................................................

2.1 ชนิดเครือ่ งมอื วดั ไฟฟ้าเบอ้ื งตน้

การศึกษาหรือการเก่ียวข้องทางด้านไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ จาเป็นต้องเก่ียวข้องกับปริมาณไฟฟ้าหลาย

ชนิด เช่น แรงดัน กระแส ความต้านทาน และกาลังไฟฟ้า เป็นต้น ปริมาณไฟฟ้าเหล่านี้ไม่สามารถตรวจสอบ

ตรวจวัดค่าได้ด้วยการสัมผัส การได้ยินด้วยหู การดูด้วยตา หรือการดมกลิ่น การจะตรวจสอบตรวจวัดปริมาณ

ไฟฟ้าเหล่านี้ได้ จาเป็นต้องใช้เครื่องมือวัดไฟฟ้า (ElectricalInstruments) ช่วยในการวัดและช่วยในการแสดงค่า

ปริมาณไฟฟ้าที่ถูกต้องออกมา

เคร่ืองมือวัดไฟฟ้าเบ้ืองต้นที่ควรทราบ ได้แก่มัล

ติมิเตอร์ (Multimeter) ซ่ึงถือได้ว่าเป็นเครื่องมือวัด

ไฟฟ้าที่จาเป็นต่อช่างไฟฟ้า ช่างอิเล็กทรอนิกส์ และ

ช่างที่จาเป็นต้องเกี่ยวข้องกับปริมาณไฟฟ้าต่างๆ ซ่ึง

สามารถวัดปริมาณไฟฟ้าได้หลายชนิด มีราคาถูก เล็ก

กะทัดรัด พกพาไปได้สะดวก มัลติมิเตอร์ท่ีผลิตมาใช้

งานแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด ได้แก่ มัลติมิเตอร์ชนิด

แอนะลอก (AnalogMultimeter) เป็นมัลติมิเตอร์ท่ีการ (ก) มลั ติมิเตอรช์ นดิ แอนะลอก
แสดงค่าปริมาณไฟฟ้าใช้เข็มชี้บ่ายเบนชี้ค่าปริมาณ

ไฟฟ้าที่วัดได้ออกมา และมัลติมิเตอร์ชนิดดิจิตอล

(DigitalMultimeter)เป็นมัลติมิเตอร์ท่ีการแสดงค่า

ปริมาณไฟฟ้า ใช้แสดงค่าด้วยตัวเลขบอกค่าปริมาณ

ไฟฟ้าท่ีวัดได้ออกมา รูปร่างลักษณะ มัลติมิเตอร์แต่ละ

ชนดิ แสดงดังรปู ที่ 2.1

มัลติมิเตอร์เป็นมิเตอร์ที่สามารถนาไปใช้วัด

ปริมาณไฟฟ้าได้หลายชนิด การใช้งานจาเป็นต้องต่อ

ขัว้ วดั และปรบั แตง่ คา่ ให้ถกู ตอ้ งกอ่ นนาไปใชง้ าน (ข) มัลตมิ ิเตอร์ชนดิ ดิจิตอล

รูปที่ 2.1 มลั ตมิ เิ ตอรแ์ ตล่ ะชนิด

พส.12

ใบความรู้ (Information Sheets)

รหสั วชิ า 20100-1005 วิชา งานไฟฟ้าและอเิ ล็กทรอนกิ สเ์ บอื้ งตน้ ท-ป-น 1-3-2

ชอื่ หน่วย...เครอ่ื งมอื วดั ไฟฟ้าเบื้องตน้ ...............................................................

2.2 มัลติมเิ ตอร์ชนิดแอนะลอก

มัลติมิเตอร์ชนิดแอนะลอก หรือมัลติมิเตอร์ชนิดเข็มช้ี เป็นมัลติมิเตอร์พื้นฐานที่ถูกนามา ใช้งานยาวนาน

หลายสบิ ปีแล้ว จนถึงปัจจุบันก็ยังเป็นทน่ี ิยมใชง้ านอยู่ เพราะด้วยคุณสมบัติที่ดีหลายประการของมัลติมิเตอร์ชนิดนี้

ท่ีพิเศษคือ สามารถวัดตรวจสอบดี เสีย ชนิด และขา ของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ได้หลายประเภท การจะนามัลติ

มิเตอร์ชนิดแอนะลอกไปใช้งาน จาเป็นต้องศึกษาทาความเข้าใจในส่วนประกอบ และรายละเอียดต่างๆ ของมัลติ

มิเตอร์ชนิดนี้ก่อนการใช้งาน เพ่ือให้ผู้ใช้สามารถใช้งานได้อย่างถูกต้อง เกิดความปลอดภัยในการใช้งาน ลักษณะ

รปู ร่างและส่วนประกอบของมลั ตมิ ิเตอรช์ นดิ แอนะลอกแบบหนึ่ง แสดงดังรูปที่ 2.2

มัลติมิเตอร์ชนิดแอนะลอกตามรูปท่ี 2.2

เป็นมัลติมิเตอร์แบบหน่ึงที่มีขายท่ัวไป มีราคาถูก 2 1
ใช้งานได้ดี ส่วนประกอบต่างๆ ไม่แตกต่างไป 3
จากมัลติมิเตอร์แอนะลอกแบบอ่ืน ตัวเลขท่ีช้ี

แสดงไว้ บอกช่ือของส่วนประกอบ หน้าท่ีการ 4 5
ทางาน และการใช้งาน มีรายละเอยี ดดงั นี้ 6

หมายเลข 1 เป็นหน้าปัดแสดงสเกล

บอกคา่ ต่างๆ ของปรมิ าณไฟฟา้ ทว่ี ัดได้ 7 8
หมายเลข 2 เป็นไดโอดเปล่งแสง (LED)จะ 9

เปล่งแสงสว่างออกมา แสดงถึงการต่อวงจร

(Continuity) เมื่อตั้งย่านวัดโอห์ม (Ω) ที่ย่าน x1

ในขณะช็อตปลายสายวัดเขา้ ด้วยกนั รปู ท่ี 2.2 ส่วนประกอบมัลตมิ ิเตอรช์ นิดแอนะลอก

หมายเลข 3 เปน็ เขม็ ชขี้ องมิเตอร์

หมายเลข 4 เป็นสกรูใช้ปรับแต่งให้เข็มชี้ในสภาวะมิเตอร์ไม่ทางาน ช้ีที่ตาแหน่งซ้ายมือสุดของสเกลพอดี

(ที่ , 0 V,0 A) ช่วยให้มิเตอร์อย่ใู นสภาวะพรอ้ มใชง้ าน และขณะใชง้ านจะแสดงค่าทว่ี ัดได้ออกมามคี ่าถูกต้อง

หมายเลข 5 เป็นปุ่มปรับให้เข็มชี้ของมิเตอร์ชี้ที่ตาแหน่งศูนย์โอห์มพอดี (0Ω.ADJ) ใช้ร่วมกับการตั้งย่านวัด

โอห์ม (Ω) โดยขณะที่ชอ็ ตปลายสายวัดมิเตอร์เข้าด้วยกนั เขม็ มเิ ตอร์จะ ต้องบ่ายเบนไปทางขวามือชี้ท่ตี าแหน่ง 0

Ω พอดี ถ้าเขม็ ช้ีไม่อยูท่ ่ีตาแหนง่ 0 Ω พอดีตอ้ งปรบั ปุ่มนี้ชว่ ย เพื่อทาให้การวดั ความตา้ นทานมีคา่ ถูกต้อง

หมายเลข 6 เป็นข้ัวต่อเอาต์พุต (OUTPUT) ใช้สาหรับวัดความดังของเสียงจากเคร่ืองขยายเสียง หรือ

เครอื่ งรบั วิทยุ วัดออกมาเป็นหน่วยเดซเิ บล (dB) ใชง้ านร่วมกบั ขัว้ หมายเลข 9

หมายเลข 7 เปน็ สวิตชป์ รับเลอื กย่านวดั ค่าปริมาณไฟฟา้ ท่ีเหมาะสม สามารถปรบั หมนุ ไดร้ อบตวั

หมายเลข 8 เปน็ ขั้วต่อสายวดั มเิ ตอร์ขัว้ บวก (+) ใช้สาหรบั ต่อสายวัดสแี ดง

หมายเลข 9 เป็นขั้วต่อสายวดั มเิ ตอร์ขั้วลบ (-COM) ใชส้ าหรับต่อสายวัดสีดา