วิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีนรวม18

ใบความรู้ หน่วยท่ี 16 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง ระบบประจุไฟฟ้า 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

ระบบประจุไฟฟ้า (Charging System)
ระบบประจุไฟฟ้า เป็นระบบท่ีมีความจาเป็นตอ่ การทางานของเคร่ืองยนต์ เน่ืองจากเครื่องยนตใ์ นปัจจุบนั มี

การออกแบบใหส้ ามารถใชง้ านไดใ้ นทกุ สภาพ ระบบประจุไฟฟ้าจึงตอ้ งเขา้ มาเสริมเพ่ือใหก้ ารใชเ้ ครื่องยนตเ์ ป็นไป
ดว้ ยความสะดวกรวดเร็ว ระบบประจุไฟฟ้าจึงเป็นระบบท่ีแปลงพลงั งานกล เป็นพลงั งานไฟฟ้า เพอ่ื จ่ายเขา้ ไป
ทดแทนกระแสไฟฟ้าที่แบตเตอร่ีจ่ายออกไป ใหก้ บั ระบบตา่ งๆ เช่นระบบสตาร์ต ระบบจุดระเบิด และระบบ
แสงสวา่ ง ฯลฯ

แอมมิเตอร์ อลั เตอรเ์ น
แบตเตอรี่ เตอร์

รูปท่ี 1 – 13 เคร่ืองประจุ กระแสไฟฟ้าสลบั (Alternator)

อลั เตอรเ์ นเตอร(์ Alternator)

ท่คี นท่วั ๆไปเรยี กวา่ ไดชารด์ มี

หนา้ ท่ใี หพ้ ลงั งานไฟฟ้า ชนดิ กระแส
สลบั (AC) โดยมีแรงดนั ไฟฟา้ ขนึ้ อยู่
กบั ความเรว็ ของอลั เตอรเ์ นเตอร์ เช่น
20, 50, 100 v…..

อัลเตอรเ์ น
เตอร(์ Alternator)

รูปท่ี 2 – 13 อลั เตอรเ์ นเตอรต์ ดิ ตงั้ อยบู่ รเิ วณหนา้ เครื่องยนต์
ท่มี า 1 ,2 : Automotive Service Technology : 358

ใบความรู้ หน่วยท่ี 16 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง ระบบประจุไฟฟ้า 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

เครื่องประจุไฟฟ้ากระแสสลบั หรืออลั เตอร์เนเตอร์ (Alternator) ช่ือท่ีนิยมเรียก “ไดชาร์ต” เป็นเคร่ืองประจุที่มีใช้

โดยทว่ั ไป ไดร้ ับกาลงั งานขบั จากเคร่ืองยนต์โดยต่อผ่านสายพาน ติดต้งั อยู่บริเวณหน้าเครื่องยนต์ ดังน้ันเม่ือ

เคร่ืองยนตท์ างาน อลั เตอร์เนเตอร์ หรือไดชาร์ต จะหมนุ ตามไปดว้ ย

องค์ประกอบของระบบประจุไฟฟ้า ประกอบด้วย

1 อลั เตอร์เนเตอร์ (Alternator)

2 ชุดควบคุม (Regulator)

3 แบตเตอร่ี รีเลยต์ ดั ตอ่
กระแสไฟฟ้า
คอยลค์ วบคมุ กระแสไฟฟา้

คอยลค์ วบคมุ แรงดนั

อลั เตอรเ์ นเตอร์ แบตเตอร่ี

รูปท่ี 3 – 13 ระบบประจไุ ฟฟา้ และ ชดุ ควบคมุ (Regulator)

ท่มี า : Automotive Service Technology : 364

โดยปกติ อลั เตอรเ์ นเตอรจ์ ะผลติ แรงดนั ไฟฟา้ และกระแสไฟฟ้าสงู ตามความเรว็ ของ
เครอ่ื งยนต์ ชดุ ควบคมุ (Regulator) จะทาหนา้ ท่ไี ม่ใหแ้ รงดนั และกระแสไฟฟ้าสงู เกิน

ความจาเป็น โดยปกติแรงดันไฟฟ้าทค่ี วบคมุ ประมาณ 13 – 15 v. เพื่อส่ง
เข้าประจุในแบตเตอร่ี

ใบความรู้ หน่วยท่ี 16 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง ระบบประจุไฟฟ้า 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

รูปที่ 4 – 13 แสดงส่วนประกอบหลกั ของอลั เตอร์เนเตอร์
ที่มา : Automotive Encyclopedia : 364

ส่วนประกอบหลกั ของอลั เตอร์เนเตอร์

1 โรเตอร์ ประกอบดว้ ยกา้ มปู (ข้วั แม่เหลก็ ) ขดลวดสนามแมเ่ หลก็ สปริง และเพลาของโรเตอร์

2 สเตเตอร์ ประกอบดว้ ยขดลวด สเตเตอร์ที่พนั อยแู่ ละยดึ ติดแน่นกบั โครงของอลั เตอร์เนเตอร์

3 ไดโอด ประกอบดว้ ยไดโอด บวก (+) 3 ตวั ไดโอดลบ (-) 3 ตวั มีหนา้ ท่ีเรียงกระแสจากกระแสสลบั (AC)

เป็นกระแสตรง (DC)

4 แปรงถ่านบวก (+) และแปรงถ่านลบ (-) ขดลวดสเตเตอร์

เพลาขบั

ลกู ปื

น ขดลวดโร

เตอรF์ ig9viN ไดโอด (Diode) แปลงกระแส AC

สลิปรงิ เป็นกระแส DC จ่ายใหแ้ บตเตอรี่

รูปที่ 5 – 13 แสดงส่วนประกอบหลกั ของอลั เตอร์เนเตอร์
ที่มา : Automotive Service Technology : 372

ใบความรู้ หน่วยที่ 16 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วิชางานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง ระบบประจุไฟฟ้า 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

ไดโอด (Diode) ที่ใชก้ บั อลั เตอร์แนเตอร์ มีอยู่ 2 แผงๆละ 3 ตวั โดยมีแผงบวก (+) และแผงลบ ( - ) ติดต้งั อยดู่ า้ น
ทา้ ยของอลั เตอร์เนเตอร์ ต่อวงจรติดอยกู่ บั ขดลวดสเตเตอร์ท้งั 3 ขด มีหนา้ ที่แปลงกระแสไฟฟ้าสลบั (AC ) เป็น
ไฟฟ้ากระแสตรง (DC)

แผงไดโอด

สญั ลกั ษณข์ องไดโอด

รูปท่ี 6 – 13 แผงไดโอดบวก (+) 3 ตวั และแผงไดโอดลบ (-) 3 ตวั

เร็คกูเลเตอร์ (Regulator)
เร็คกูเรเตอร์ ทาหนา้ ที่เป็นอุปกรณ์ควบคุมจานวนกระแสไฟฟ้าที่ไปยงั ขดลวดโรเตอร์ เพือ่ จะควบคุมแรง

เคลื่อนที่อลั เตอร์เนเตอร์ผลิตได้ โครงสร้างภายในประกอบดว้ ยคอนแท็ค ขดลวดแม่เหลก็ และความตา้ นทาน

รูปท่ี 7 – 13 เรค็ กเู ลเตอร์ (Regulator) และอลั เตอรเ์ นเตอร์

ใบความรู้ หน่วยที่ 16 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วิชางานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง ระบบประจุไฟฟ้า 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

สวติ ช์ จุดระเบิดอยตู่ าแหน่ง ON เคร่ืองยนตไ์ มท่ างาน

รูปที่ 8 – 13 แสดงวงจรประจุไฟฟ้าขณะท่ีสวติ ช์จุดระเบิดอยใู่ นตาแหน่ง ON
เม่ือเปิ ดสวิตชจ์ ุดระเบิดตาแหน่งON กระแสไฟฟ้าจะไหลจากแบตเตอรี่ไปยงั โรเตอร์ ทาใหโ้ รเตอร์เกิด
สนามแม่เหลก็ ขณะเดียวกนั กระแสไฟฟ้าจากแบตเตอร่ี จะไหลไปท่ีหลอดเตือนไฟชาร์จ จะมองเห็นหลอดเตือนไฟ
ชาร์จสวา่ งข้ึน
(สีแดง)

เครื่องยนตท์ างานที่ความเร็วสูง (มากกวา่ 3000 RPM)

รูปที่ 9 – 13 แสดงวงจรประจุไฟฟ้าขณะท่ีเคร่ืองยนตท์ างานที่ความเร็วสูง (มากกวา่ 3000 RPM)

ใบความรู้ หน่วยที่ 16 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง ระบบประจุไฟฟ้า 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 – 2001

เมื่อเคร่ืองยนต์มีความเร็วเพ่ิมข้ึน ทาให้แรงเคลื่อนไฟฟ้าที่อลั เตอร์เนเตอร์ผลิตไดจ้ ะสูงข้ึน (B) ทาให้
แรงดึงของขดลวดแม่เหลก็ (ชุดโวลตเ์ ตจเร็คกูเรเตอร์) จะสูงข้ึน เนื่องจากแรงดึงท่ีมากข้นึ ทาใหค้ อนแทค็ P Lo ถูก
ดูด มาต่อกับ PL2 กระแสไฟฟ้าท่ีไหลไปยงั ขดลวดฟิ ลด์ (F) ของชุดโรเตอร์ไม่สามารถไหลผ่านได้สะดวก
เน่ืองจากระแสไฟฟ้าที่ไหลมาจากแบตเตอร่ีตอ้ งผา่ นความตา้ นทาน ทาใหค้ วามเขม้ ของสนามแม่เหลก็ ต่าลง ในกรณี
ดงั กลา่ วน้ีทาใหอ้ ลั เตอร์เนเตอร์ผลิตกระแสไฟฟ้าที่มีแรงเคลื่อนต่าลงดว้ ย

ไอซี เร็คกเู ลเตอร์ (IC Regulator)
ในปัจจุบันเม่ือความก้าวหน้าทางอิเล็กทรอนิกส์มีเพ่ิมมากยิ่งข้ึน ได้มีการนาไอซี เร็คกูเลเตอร์ มา

ประยุกตใ์ ช้ และใหป้ ระสิทธิภาพที่เหนือกว่าแบบเดิม เน่ืองจากไอซี เร็คกูเลเตอร์ ใหค้ วามสะดวกต่อการนาไปใช้
สะดวกในการติดต้งั การบารุงรักษาก็ง่าย อายกุ ารใชง้ านก็ยาวนาน การนาไอซี เร็คกูเลเตอร์ ประกอบดว้ ยอุปกรณ์
หลกั ท่ีมีโครงสร้างไม่แตกตา่ งไปจากเดิม เพียงแตร่ ะบบควบคุมไดเ้ ปล่ียนเป็นการนาเอาทรานซิสเตอร์ และอปุ กรณ์
ประกอบต่างๆมาประยกุ ตใ์ ช้

รูปท่ี 10 – 13 อลั เตอรเ์ นเตอร์ ท่ใี ชไ้ อซี เร็คกเู รเตอรแ์ บบM

ท่มี า : quinl . com

ใบความรู้ หน่วยที่ 16 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง ระบบสตาร์ต 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

ไอซีเร็คกเู รเตอร์แบบเอม็ (IC Regulator M.)
ไอซีเร็คกูเรเตอร์แบบเอม็ ประกอบดว้ ยไฮบริดจ์ ไอซี โดยมีการสร้างวงจรยอ่ ยรวมอยดู่ ว้ ยกนั (Monolithic

integrated circuit) หรือ MIC ไอซีเร็คกูเรเตอร์แบบเอม็ ไดร้ ับความนิยมมากที่สุดเน่ืองจากไมย่ งุ่ ยาก การบารุงรักษา
ง่ายไอซีเร็คกูเรเตอร์แบบเอม็ ทางานโดยการตรวจจบั กระแสไฟฟ้าที่ไปขดลวดฟิ ลด์ หากกระแสไฟฟ้าท่ีไหลไป
ขดลวดฟิ ลดข์ าด หรือไมส่ มบรู ณ์ หลอดเตือนไฟชาร์ตจะติดสวา่ งข้นึ

รูปที่ 11 – 13 แสดงวงจรไอซีเร็คกูเรเตอร์แบบเอม็
เมื่อเปิ ดสวิทช์ จุดระเบิด ตาแน่ง ON แรงเคล่ือนจากแบตเตอรี่จะไหลผ่านไปยงั ข้วั IG ของไอซี เร็คกูเรเตอร์
แรงเคล่ือนของแบตเตอร่ีจะถูกตรวจจับโดย MIC และ Tr1 ซ่ึงจะทางานเป็ นเหตุให้กระแสภายใน นอกจาก
แบตเตอรี่ไหลผา่ นข้วั B ผา่ นขดลวดโรเตอร์ครบวงจร เพื่อที่จะลดการจ่ายกระแสออกของแบตเตอร่ี เมื่อปิ ดสวิทซ์
กุญแจจุดระเบิดไปที่ ON MIC จะรักษากระแสภายนอกใหอ้ ยใู่ นค่าท่ีนอ้ ยประมาณ 0.2 แอมแปร์ (Amp) โดยการตดั
ต่อการทางาน เปิ ด-ปิ ด ของ Tr1
การบารุงรักษาระบบประจุไฟฟ้า
1 จะตอ้ งตรวจความตึงของสายพานทกุ ๆ สัปดาห์
2 หากมีความจาเป็นจะตอ้ งนารถเขา้ ศูนยบ์ ริการเพื่อการเชื่อมไฟฟ้า จะตอ้ งถอดข้วั แบตเตอรี่ออกทกุ คร้ัง
มิฉะน้นั จะทาใหอ้ ปุ กรณ์เสียหาย
3 ในการลา้ งรถ ไม่สมควรฉีดน้าแรงดนั สูงเขา้ ไปภายในอลั เตอร์เนเตอร์
4 เม่ือมีหลอดไฟเตือนไฟชาร์ตสวา่ งข้นึ ใหร้ ีบนารถเขา้ ศนู ยบ์ ริการทนั ที

รายการประกอบใบงาน หน่วยท่ี 16 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ างานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่องระบบประจุไฟฟ้า 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

วัตถปุ ระสงค์เชิงพฤตกิ รรม
22 ผเู้ รียนใหบ้ ริการระบบประจุไฟฟ้าไดถ้ ูกตอ้ ง
23 ผเู้ รียนบารุงรักษาระบบประจุไฟฟ้าไดถ้ ูกตอ้ ง
24 ผเู้ รียนเขา้ ปฏิบตั ิงานดว้ ยความเรียบร้อย
4 ผเู้ รียนไดป้ ฏิบตั ิตามระเบียบเกี่ยวกบั
4.1 การใชพ้ ้ืนท่ี
4.2 การใชเ้ คร่ืองมือ/อปุ กรณ์
4.3 การมีคณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

ขอบเขตของงาน
22 การบริการระบบประจุไฟฟ้า
23 การบารุงรักษาระบบประจุไฟฟ้า

วิธกี ารสอนและสื่อประกอบการสอน
1 บรรยายการถึงข้นั ตอนการถอดและการประกอบโดยใชส้ ื่อ PowerPoint นาเสนอ
2 สาธิตการถอดประกอบและใหน้ กั ศึกษาทาการปฏิบตั ิ
3 บรรยายถึงขอ้ ผิดพลาดในการปฏิบตั ิ

เคร่ืองมือและอปุ กรณ์
38 เคร่ืองยนต์ 4 สูบ พร้อมอุปกรณ์ระบบประจุแบตเตอร่ีครบชุด
39 แบตเตอรี่รถยนต์ 12 โวลต์ ไมน่ อ้ ยกวา่ 70 แอมแปร์
40 มลั ติมิเตอร์
41 เครื่องมือประจาตวั

หน่วยที่ 16 ใบงานที่ 15 - 16 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
ระบบประจุไฟ เร่ือง การบริการ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน
รหสั 20101 - 2001 ระบบประจุไฟฟ้า

ข้นั ตอนการปฏบิ ตั งิ าน
1. ตรวจความสมบรู ณ์พร้อมใชง้ านของแบตเตอรี่

ปกติ
ไม่ปกติ เพราะ.............................................................................
2. ตรวจความตึงสายพานท่ีขบั อลั เตอร์เนเตอร์ (ไดชาร์ต)
ปกติ
ไม่ปกติ เพราะ.............................................................................

3. ตรวจการหลดุ หลวมของข้วั ตอ่ สายไฟฟ้า โดยเฉพาะข้วั B , A, และ
F ฯลฯ

ปกติ
ไม่ปกติ เพราะ.............................................................................

4. เฝ้าระวงั สญั ญาณเตือน เม่ือมีเหตขุ ดั ขอ้ งกบั ระบบประจุไฟฟ้าจะมี
สัญญาณแสงกะพริบหรือสว่างข้ึนบริเวณ หนา้ ปัด เช่น ในกรณีไฟไม่
ประจุเมื่อเห็นสญั ญาณเตือนจะตอ้ งรีบแกไ้ ขทนั ที

ข้อควรระวงั เมื่อมีความจาเป็นจะตอ้ งใชเ้ คร่ืองเชื่อมไฟฟ้า กบั
ตวั รถ
จะตอ้ งถอดข้วั แบตเตอร่ีออกทกุ คร้ัง มิฉะน้นั จะทาใหช้ ุด
ควบคุมอิเลก็ ทรอนิกส์เสียหาย

หน่วยท่ี 16 ใบงานท่ี 15-16 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
ระบบประจุไฟ เร่ือง การบริการ 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน
วิชา งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน ระบบประจุไฟฟ้า
รหสั 20101 - 2001

การถอดแยกชิ้นส่วน

1 การตรวจวดั การลงกราวด์ ของขดลวดสเตเตอร์ ท้งั 3 ขด

ปกติ

ไม่ปกติ เพราะ.............................................................................

2 ตรวจการลงกราวดร์ ะหวา่ งสลิปริ่ง (Slip Ring) และ แกนของเพลา
ปกติ
ไม่ปกติ เพราะ

.............................................................................
3 ตรวจการต่อวงจรของขดลวดโรเตอร์ (Rotor windings)

ปกติ
ไม่ปกติ เพราะ
.............................................................................
4 การตรวจความสมบูรณ์ของไดโอด (Diode) โดยใชม้ ลั ติมิเตอร์ วดั
การต่อและขาดวงจร
หมายเหตุ การตรวจวดั ไดโอด ดา้ นหน่ึงจะต่อวงจร อีกดา้ นหน่ึงจะ
ตดั วงจร กรณีดงั กล่าวน้ีถือวา่ ปกติ

ปกติ
ไม่ปกติ เพราะ.............................................................................

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยท่ี 16 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง ระบบประจุไฟฟ้า 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน
เร่ือง ระบบประจุไฟฟ้า

คาสง่ั ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกท่ีถกู ท่ีสุดเพียงคาตอบเดียว

1. ระบบประจุไฟฟ้า (Charging System) มีหนา้ ท่ีอยา่ งไร
ก. จ่ายกระแสไฟฟ้าใหก้ บั อปุ กรณ์ไฟฟ้าทุกชนิด
ข. เกบ็ และจ่ายกระแสไฟฟ้าใหก้ บั อปุ กรณ์ไฟฟ้าทุกชนิด
ค. สร้างพลงั งานไฟฟ้าเพ่อื จ่ายใหก้ บั ระบบสตาร์ตและระบบไฟแสงสวา่ ง
ง. จ่ายพลงั งานไฟฟ้าใหก้ บั แบตเตอร่ีเพ่อื ทดแทนพลงั งานไฟฟ้าที่เสียไป

2. การทางานของอลั เตอร์เนเตอร์อาศยั หลกั การของอะไร
ก. การเหน่ียวนาแม่เหลก็
ข. การยบุ ตวั ของสนามแมเ่ หลก็
ค. การเกิดแรงกิริยาและแรงปฏิกิริยา
ง. ความถ่ีที่เกิดจากการเคลื่อนท่ีของวตั ถุ

3. ข้วั F เป็นข้วั ต่อเพื่อจ่ายกระแสไฟฟ้าใหแ้ ก่อปุ กรณ์ตวั ใดต่อไปน้ี
ก. สเตเตอร์
ข.โรเตอร์
ค. ไดโอด
ง. รีซีสเตอร์

4. หากกระแสไฟฟ้าที่ไหลไปขดลวดฟิ ลดข์ าด หรือไมส่ มบรู ณ์จะทราบไดอ้ ยา่ งไร
ก. เครื่องยนตจ์ ะดบั
ข. หลอดไฟเตือนจะสวา่ งข้นึ
ค. เครื่องยนตจ์ ะสนั่ และความเร็วลดลงทนั ที
ง. แบตเตอร่ีจะร้อน น้ากลน่ั เดือด และจะแหง้

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยที่ 16 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ างานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน
เรื่อง ระบบประจุไฟฟ้า 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน
เรื่อง ระบบประจุไฟฟ้า

คาส่ัง ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกท่ีถกู ท่ีสุดเพียงคาตอบเดียว

5 เครื่องประจุไฟฟ้า หรืออลั เตอร์เนเตอร์ (Alternator) กระแสไฟฟ้าท่ีไดเ้ ป็นกระแสสลบั เม่ือตอ้ งการเปลี่ยนเป็น
กระแสตรง (DC.) ตอ้ งผา่ นอุปกรณ์ตวั ใด

ก. ทรานซิสเตอร์
ข. รีซีสเตอร์
ค. คอนเดน็ เซอร์
ง. ไดโอด

6 จากรูป อุปกรณ์ดงั กลา่ วมีช่ือวา่ อะไร
ก. คอนแทค็ (Contact)
ข. ปิ กอพั คอลย์ (Pick up coil)
ค. ดีแทค็ เตอร์ (Detactor)
ง. แรกกูเรเตอร์ (Regulator)

7 โดยปกติการประจุไฟฟ้าใชแ้ รงดนั ประมาณ ? กี่โวลต์
ก. 10 - 12 โวลต์
ข. 13 – 15 โวลต์
ค. 16 - 20 โวลต์
ง. 21 - 25 โวลต์

แบบเฉลย ชุดทดสอบ หน่วยท่ี 16 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
ก่อนเรียน เรื่อง ระบบประจุไฟฟ้า 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน
รหสั 20101 - 2001

แบบเฉลย ชุดทดสอบ ก่อนเรียน
เรื่อง ระบบประจุไฟฟ้า

------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ้ ก ข ค ง
1 (×)
2 (×)
3 (×)
4 (×)
5 (×)
6 (×)
7 (×)

แบบเฉลย ชุดทดสอบ

หลงั เรียน หน่วยที่ 16 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์

วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง ระบบประจุไฟฟ้า 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบเฉลย ชุดทดสอบ หลงั เรียน

เรื่อง ระบบประจุไฟฟ้า

------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ้ ก ข ค ง
1 (×)
2 (×)
3 (×)
4 (×)
5 (×)
6 (×)
7 (×)

ใบประเมินผล หน่วยที่ 16 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน
เรื่อง ระบบประจุไฟฟ้า 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

ใบประเมินผล

ชื่อ - สกลุ ....................................................... ..................................................หอ้ ง................เลขที่...............

ลาดบั ท่ี รายละเอียด 543 2 1

1 การเตรียมเคร่ืองมือ วสั ดุ อปุ กรณ์

2 ความถูกตอ้ งในการใชเ้ ครื่องมือ

3 ข้นั ตอนการปฏิบตั ิงาน

4 ความต้งั ใจในการปฏิบตั ิงาน

5 ความมีระเบียบวินยั

6 การแต่งกาย

7 ทางานร่วมกบั ผอู้ ่ืน

8 การเกบ็ รักษาเคร่ืองมือ

9 ความสะอาดเรียบร้อย

10 ความสาเร็จของงาน

รวม

*เกณฑ์ 5 = ดีมาก

4 = ดี

3 = ปานกลาง

2 = พอใช้

1 = ตอ้ งปรับปรุง

การวิเคราะห์ผลการทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน

การสอบ คะแนนเตม็ คะแนนท่ีได้ เปอร์เซ็นต%์

ก่อนเรียน

หลงั เรียน

รวม

ผลการวเิ คราะห์

ผา่ น

ไมผ่ า่ น

***เกณฑก์ ารวิเคราะห์

มากกวา่ 70 % ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน

ต่ากวา่ 70 % ไม่ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน นกั ศึกษาจะตอ้ งศึกษาเพม่ิ เติมและทาการทดสอบใหม่

วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน หน่วยที่ 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สัปดาห์
รหสั 20101 - 2001 เร่ืองการสตาร์ต 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

เครื่องยนต์

เร่ือง การสตาร์ตเคร่ืองยนต์ (Starting engine)

วัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม
1. อธิบายความสาคญั ของการสตาร์ตเครื่องยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
2. บอกถึงกระบวนการเตรียมความพร้อมก่อนสตาร์ตเครื่องยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
3. บนั ทึกผลการทางาน ณ ความเร็วรอบต่างๆไดถ้ กู ตอ้ ง
4. ปฏิบตั ิการสตาร์ต และปรับแต่งรอบเดินเบา ไดถ้ กู ตอ้ ง
5. บอกวธิ ีการดบั เคร่ืองยนตไ์ ดถ้ กู ตอ้ ง
6. อธิบาย ความสาคญั ของการสังเกต และติดตามผลหลงั จากการดบั เครื่อง

ขอบเขตของการสอน
28. ทาการศึกษาส่วนประกอบของการสตาร์ตเคร่ืองยนต์ (Starting engine)
29. ทาการตรวจสอบระบบสตาร์ตเคร่ืองยนต์ (Starting engine)
30. การสตาร์ตเครื่องยนต์ (Starting engine)และการดบั เครื่องยนต์
31. ความปลอดภยั เกี่ยวกบั ระบบสตาร์ต

วธิ สี อน
1 ใชก้ ารสอนแบบบรรยายประกอบเพาเวอร์พอยนต์ (Power point)
2 ใชก้ ารสาธิตใหด้ ูข้นั ตอนการตรวจวดั และปรับแต่งเครื่องยนต์
3 การใชค้ มู่ ือในการปรับแต่งเคร่ืองยนต์

สื่อประกอบการสอน
1 บรรยายประกอบเพาเวอร์พอยนต์ (Power point)
2 ไทมม์ ่ิงไลท์ (Timing Light)
3 เครื่องวดั รอบ
4 มลั ติมิเตอร์ (Multimeter)
5 เครื่องมือประจาตวั

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การสตาร์ต 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 เคร่ืองยนต์

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง การสตาร์ตเครื่องยนต์
คาสงั่ ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถูกท่ีสุดเพยี งคาตอบเดียว

1 ก่อนการสตาร์ตเครื่องยนต์ ใหต้ รวจความพร้อมในส่วนที่เกี่ยวกบั อะไรบา้ ง
ก. น้ามนั หลอ่ ล่ืน
ข. น้าระบายความร้อน
ค. น้ามนั เช้ือเพลิง
ง. ถูกทกุ ขอ้

2 เม่ือเครื่องยนตส์ ตาร์ตติดแลว้ ในฐานะเป็นช่างควรปฏิบตั ิอยา่ งไรเป็นอนั ดบั แรก
ก. เฝ้าสงั เกตอาการต่างๆ
ข. ตรวจดูน้ามนั เช้ือเพลิง
ค. ตรวจวดั ปริมาณน้ามนั หลอ่ ลื่น
ง. ตรวจวดั ปริมาณของน้าระบายความร้อน

3 ลาดบั การจุดระเบิดไมถ่ กู ตอ้ งเคร่ืองยนตจ์ ะแสดงอาการอยา่ งไร
ก. เครื่องเร่งตลอดเวลา
ข. เคร่ืองเดินเบาเร่งไม่ได้
ค. เคร่ืองเดินไม่เรียบ ส่นั
ง. เครื่องจะสตาร์ตไมต่ ิด

4 อาการท่ีเรียกวา่ “ลิ้นยนั ” จะแสดงอาการอยา่ งไร
ก. เมื่อสตาร์เคร่ืองจะสน่ั
ข. มีเสียงระเบิดในท่อไอเสีย

ค. เคร่ืองจะเร่งทนั ทีทนั ใดแลว้ ดบั
ง. เม่ือ เครื่องร้อนจดั สน่ั เดินไม่เรียบ
5 เครื่องยนตม์ ีควนั ขาวออกมา ใหต้ ้งั ขอ้ สงั เกตวา่ เกิดผิดปกติอยา่ งไร
ก. แหวนรั่ว น้ามนั เคร่ืองเขา้ มาในหอ้ งเผาไหม้
ข. ลิ้นรั่ว กาลงั อดั ตกต่า การเผาไหมไ้ ม่สมบรู ณ์
ค. มีน้าระบายความร้อนรั่วเขา้ ไปภายในหอ้ งเผาไหม้
ง. คาร์บูเรเตอร์ หรือ หวั ฉีดเช้ือเพลิง จ่ายน้ามนั มากเกินไป

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การสตาร์ต 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 เคร่ืองยนต์

แบบทดสอบก่อนเรียน
เรื่อง การสตาร์ตเคร่ืองยนต์

คาสงั่ ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถูกท่ีสุดเพียงคาตอบเดียว

6 ความเร็วรอบขณะเดินเบาประมาณเท่าไร
ก. 300 - 350 รอบต่อนาที
ข. 750 - 800 รอบต่อนาที
ค. 900 - 950 รอบต่อนาที
ง. 1000 - 1050 รอบตอ่ นาที

7 จากรูป แสดงการวดั เพ่ือหาคา่ แก๊ส CO เพอ่ื จุดประสงคอ์ ะไร
ก. เพ่อื ตอ้ งการทราบปริมาณแก๊ส CO
ข. เพ่ือประโยชนต์ ่อส่ิงแวดลอ้ ม
ค. เพอื่ ตอ้ งการใหก้ ารเผาไหมส้ มบูรณ์ยงิ่ ข้นึ
ง. เพื่อตอ้ งการปรับแตง่ ส่วนผสมระหวา่ งอากาศและน้ามนั ให้ เหมาะสม

ใบความรู้ หน่วยที่ 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การสตาร์ต 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 เครื่องยนต์

การสตาร์ตเคร่ืองยนต์ (Starting engine)
การสตาร์ตเคร่ืองยนต์ เป็นกระบวนการหน่ึง ที่เร่ิมต้งั แต่การเตรียมความพร้อมก่อนการสตาร์ต เช่นการ

เตรียม น้ามนั เช้ือเพลิง น้ามนั หล่อลื่น น้าระบายความร้อน และส่วนต่างๆท่ีเกี่ยวขอ้ ง การเตรียมความพร้อมอยา่ ง
รอบคอบ จะช่วยใหก้ ารสตาร์ตเครื่องยนตเ์ ป็นไปดว้ ยความสะดวก และสามารถนาขอ้ มูลที่ไดจ้ ากการสตาร์ตมาเป็น
ประโยชน์ต่อการแกไ้ ขปรับแต่งใหเ้ ครื่องยนตท์ างานไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ

1 การสตาร์ตเครื่องยนตโ์ ดยใชม้ อเตอร์สตาร์ต เมื่อเตรียมความพร้อมในส่วนท่ีเก่ียวขอ้ งท้งั หมดแลว้ ให้
ทาการสตาร์ตเคร่ืองยนต์ โดยการหมุนสวิตชส์ ตาร์ตคร้ังละไมค่ วรเกิน 10 วินาที หากปรากฏวา่
เคร่ืองยนตย์ งั ไมต่ ิด ก็ให้สตาร์ตต่อไปไดอ้ ีกไม่ควรเกิน 3 คร้ัง และถา้ หากสตาร์ตไม่ติดจะตอ้ งเขา้
ดาเนินการหาขอ้ บกพร่อง เช่นตรวจดูระบบไฟจุดระเบิด ระบบน้ามนั เช้ือเพลิง ฯลฯ

2 เมื่อเคร่ืองยนตส์ ตาร์ตติดแลว้ ใหส้ งั เกตอาการท่ีเกิดข้นึ เช่นการสั่น การแกวง่ การฟังเสียงท่ีเกิดข้นึ เช่น
เดินเรียบ เดินไม่เรียบ เดินเบาไมไ่ ด้ เร่งไมไ่ ด้ ฯลฯ

3 เฝ้าสงั เกต สัญญาณเตือนตา่ งๆ
3.1 อุณหภูมิเคร่ืองยนต์
3.2 การไหลเวยี นของน้ามนั หลอ่ ล่ืน
3.3 การไหลเวียนของน้าระบายความร้อน
3.4 การทางานของระบบประจุไฟฟ้า

รูปท่ี 1 – 17 การทดสอบเพ่อื หาประสิทธิภาพของเคร่ืองยนต์ โดยใชเ้ คร่อื ง Dynamometer test
ท่มี า : Auto Service and Repair : 508

ใบความรู้ หน่วยท่ี 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การสตาร์ต 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 เครื่องยนต์

รูปท่ี 2 – 17 การใชเ้ ครื่องมือวดั คา่ คารบ์ อน รูปท่ี 3 – 17 การวดั ค่ากาลงั อดั ของ
มอนนอกไซด์ (CO) ของไอเสยี เครอื่ งยนต์ กระบอกสบู โดยใช้ Compression

gauge

สัญณาณเตอื น (Warning)

มีอยหู่ ลายลกั ษณะ เช่น ใชแ้ สง ใช้
เสยี ง

เชน่ รูป เทอรโ์ มมิเตอร์ เตือนอณุ หภมู ิ

C…. H บอกสถาพของอณุ หภมู ิ

แบตเตอร่ี บอกสถาพการประจไุ ฟฟ้า

กาหยอดนา้ มนั บอกสถาพการหล่อลื่น

รูปเครอื่ งยนต์ บอกถงึ สภาพปัญหาท่ี
เกิดทเ่ี รียกวา่ CHECK ENGINE

รูปท่ี 4 – 17 การเฝา้ สงั เกต สญั ณาณเตือน

ใบความรู้ หน่วยที่ 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง การสตาร์ต 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 เคร่ืองยนต์

การวิเคราะห์ปัญหาที่เกดิ ขึน้ กบั เคร่ืองยนต์ ( Engine Analysis)

ปัญหาที่เกดิ ขึน้ สาเหตุ การแก้ไข หมายเหตุ
1 เคร่ืองยนตเ์ ดินไม่
เรียบ ส่ัน 1 น้ามนั เช้ือเพลิงไม่ 1 ตรวจดูปริมาณน้ามนั เปลี่ยน

2 เคร่ืองยนตม์ ีควนั ดา เพยี งพอ กรองเช้ือเพลิง ปรับต้งั

3 เครื่องยนตม์ ีควนั 2 ลาดบั การจุดระเบิด คาร์บูเรเตอร์
ขาว
4 เคร่ืองยนตน์ ็อก เร่ง ไม่ถูกตอ้ ง 2 ปรับต้งั ไฟจุดระเบิดใหม่
เครื่องไม่ได้
5 เคร่ืองยนตร์ ้อนจดั 3 ลิ้นยนั เน่ืองจาก ใหล้ าดบั ถูกตอ้ ง
(Overheat) น้าหมอ้
น้าเดือด ระยะห่างนอ้ ยเกินไป 3 ต้งั ลิน้ ใหล้ ิน้ มีระยะห่าง

ถูกตอ้ ง

1 แหวนรั่วน้ามนั หล่อ 1 เปลี่ยนแหวนลูกสูบ หรือ

ล่ืนเขา้ หอ้ งเผาไหม้ เปล่ียนกระบอกสูบ หรือการ

2 โชค้ คา้ ง หรือ กรอง นาไปควา้ นใหม่

อากาศอุดตนั 2 ตรวจดูกลไกโชค้ ลา้ งกรอง

1 น้าระบายความร้อน 1 ถอดฝาสูบและเปลี่ยนปะเกน็

ร่ัวเขา้ หอ้ งเผาไหม้ ฝาสูบ

1 องศาไฟจุดระเบิดแก่ 1 ปรับต้งั องศาการจุดระเบิด

เกินไป ใหม่ หรือปรับหมุนจานจ่ายให้

องศาถูกตอ้ ง

1 หมอ้ น้าตนั , เทอร์ 1 ลา้ งหมอ้ น้า และเปล่ียนเทอร์

โมสตทั ชารุด โมสตทั ใหม่

2 องศาไฟจุดระเบิด 2 ปรับต้งั องศาการจุดระเบิด

ไมถ่ ูกตอ้ ง ใหม่

3 พดั ลมระบายความ 3 เติมน้ายาซิลิโคน ปรับต้งั

ร้อนไมท่ างาน สายพานใหต้ ึงพอเหมาะ

ใบความรู้ หน่วยท่ี 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การสตาร์ต 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 เครื่องยนต์

การวิเคราะห์ปัญหาทีเ่ กดิ ขึน้ กบั เคร่ืองยนต์ ( Engine Analysis) (ต่อ)

ปัญหาที่เกดิ ขึน้ สาเหตุ การแก้ไข หมายเหตุ

6 เครื่องยนตเ์ ม่ือสตาร์ต 1 สายแบตเตอร่ีหลวม 1 ขนั ข้วั แบตเตอรี่ใหแ้ น่น
2 นาแบตเตอร่ีไปประจุไฟฟ้า
ความเร็วรอบต่า หรือ 2 แบตเตอร่ีมีกระแส

หมนุ ชา้ มาก ไฟฟ้านอ้ ยเกินไป

7 เครื่องยนตไ์ ม่มีกาลงั 1 กาลงั อดั ตกต่า 1 บดลิน้ ไอดี ไอเสีย
เม่ือนาไปใชง้ านเคร่ือง 2 เปลี่ยนแหวน
ดบั 3 ลา้ งกรองอากาศ

8 มีน้ามนั หลอ่ ล่ืนผสม 1 ปะเกน็ ฝาสูบชารุด 1 เปล่ียนปะเกน็ ฝาสูบใหม่

กบั น้าระบายความร้อน 2 เส้ือสูบ หรือกระบอก 2 เปลี่ยนเส้ือสูบ หรือ

สูบแตกร้าว กระบอกสูบ

9 เครื่องยนตเ์ ร่ง กลไกลิ้นเร่งคา้ ง ตรวจดูกลไกของ
ตลอดเวลาเดินเบา คาร์บูเรเตอร์ และการปิ ดเปิ ด
ไมไ่ ด้ ของลิ้นเร่ง

10 เสียงดงั เป็นจงั หวะ ต้งั ระยะห่างของลิ้นไม่ ปรับต้งั ระยะห่างใหถ้ ูกตอ้ ง
บริเวณฝาครอบลิ้น ถูกตอ้ ง

11 เกิดการระเบิดที่ เสียบสายหวั เทียนไม่ เสียบสายหวั เทียนใหม่
คาร์บเู รเตอร์ มีไฟ ถูกตอ้ ง ตามลาดบั การจุดระเบิด (1 3
ออกมาทางทอ่ ไอดี 4 2)

รายการประกอบใบงาน หน่วยที่ 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การสตาร์ต 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
เคร่ืองยนต์
รหสั 20101 - 2001

วตั ถุประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
1 ผเู้ รียนสตาร์ตเคร่ืองยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
2 ผเู้ รียนปรับแตง่ (Tune up)เครื่องยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
3 ผเู้ รียนหาขอ้ ขดั ขอ้ ง และแกป้ ัญหาขอ้ ขดั ขอ้ งของเครื่องยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
4 ผเู้ รียนไดป้ ฏิบตั ิตามระเบียบเก่ียวกบั
3.1 การใชพ้ ้นื ท่ี
3.2 การใชเ้ ครื่องมือ/อุปกรณ์
3.3 การมีคณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

ขอบเขตของงาน
24การปรับแต่งเครื่องยนต์
25การแกป้ ัญหาของเคร่ืองยนต์

วิธีการสอนและส่ือประกอบการสอน
1 สาธิตการถอดประกอบและใหน้ กั ศึกษาทาการปฏิบตั ิ
2 บรรยายถึงขอ้ ควรระวงั เกี่ยวกบั ความปลอดภยั

เคร่ืองมือและอปุ กรณ์
42 เครื่องยนต์ 4 สูบ 4 จงั หวะที่มีความสมบูรณ์
43 เคร่ืองวดั องศาการจุดระเบิด (Timing Light)
44 เคร่ืองวดั รอบเคร่ืองยนต์
45 มลั ติมิเตอร์ (Multimeter)
46 เครื่องวดั คา่ HC CO
47 เครื่องมือประจาตวั
48 เกจวดั แรงดนั กระบอกสูบ (Pressure Tester)

หน่วยท่ี 17 ใบงานที่ 16 – 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การสตาร์ต 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 เคร่ืองยนต์

ข้นั ตอนการปฏิบตั งิ าน
1 การปรับแต่งคาร์บูเรเตอร์โดยการปรับแตง่
อตั ราส่วนผสมระหวา่ งน้ามนั และอากาศใหเ้ หมาะสม เพือ่ ใหก้ ารเผาไหมส้ มบรู ณ์
ใชไ้ ขควงหมุนปรับต้งั เขม็ น้ามนั ใหส้ งั เกตเมื่อหมุนเขา้ ความเร็วของเคร่ืองยนตจ์ ะเพิ่มข้นึ และใหห้ าตาแหน่งที่
เครื่องยนตเ์ ดินเรียบที่สุดใชไ้ ขควงหมนุ ปรับตาแหน่งขาคนั เร่งให้เคร่ืองยนตเ์ ดินเบาที่ความเร็วรอบประมาณ 750 –
800 รอบต่อนาที่ และตาแหน่งน้นั เครื่องเดินเรียบ

ตรวจกลไกและ
กา้ นตอ่ ต่างๆ

การใชไ้ ขควงปรบั ตงั้ คารบ์ เู รเตอร์ ถา้ หมนุ เขา้ ไปมากๆ เคร่อื ง
จะสะดดุ ใหห้ มนุ ยอ้ นออกมาเล็กนอ้ ยเพ่อื ใหเ้ ครือ่ งเดินเรยี บ

“ให้ปรับตง้ั ไวต้ าแหน่งนี”้ เพราะประหยดั เชือ้ เพลิง

1.2 การปรับต้งั กลไกและกา้ นตอ่ ต่างๆใหส้ ามารถทางานได้ เช่น กา้ นตอ่ ของวงจรโชค้ กา้ นตอ่ วงจรความเร็วสูง

การปรับแตง่ คารบ์ ูเรเตอรใ์ ชเ้ ครื่องมือดงั นี้

1 ไขควงแบน/แฉก
2 เครอื่ งวดั ความเรว็ รอบ
3 เครือ่ งวดั คา่ HC. CO
ขอ้ ควรระวงั

การปรบั แต่งคารบ์ เู รเตอร์ อาจทาใหเ้ กดิ ไฟลกุ ไหมข้ นึ้ ได้

หน่วยท่ี 17 ใบงานท่ี 16 – 17 เวลา 5 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
เร่ือง การสตาร์ต
รหสั 20101 - 2001 เครื่องยนต์

1.3 การวดั ค่าไอเสีย เพอ่ื หาค่า แก๊สคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) และ วดั หาค่า สารไฮโดรคาร์บอน (Hydrocarbon)

ปกติ
ไม่ ปกติ เพราะ..................................................

2 การตรวจวดั แรงดนั ภายในกระบอกสูบ โดยใช้ เกจวดั
แรงดนั กระบอกสูบ (Compression gauge) ตอ่
เขา้ ทางช่องหวั เทียน หลงั จากน้นั สตาร์ตเครื่อง จะ
สังเกตเห็นแรงดนั ภายในกระบอกสูบ แลว้ บนั ทึกค่าไว้

ค่ามาตรฐาน 10 – 15 ปอนด/์ ตารางนิ้ว (69 - 103 Kpa)
ผลการตรวจ สูบท่ี 1 มีแรงดนั .................. ปอนด/์ ตารางนิ้ว
ผลการตรวจ สูบที่ 2 มีแรงดนั .................. ปอนด/์ ตารางนิ้ว
ผลการตรวจ สูบท่ี 3 มีแรงดนั .................. ปอนด/์ ตารางนิ้ว
ผลการตรวจ สูบที่ 4 มีแรงดนั .................. ปอนด/์ ตารางนิ้ว
ปกติ
ไม่ปกติ เพราะ..................................................
3 การทางานของระบบจุดระเบิด
ปกติ

ไม่ ปกติ เพราะ..................................................

4 ตาแหน่งเดินเบา ค่ามาตรฐาน 750 – 800 RPM.
ปกติ
ไมป่ กติ เพราะ....................................................

หน่วยท่ี 17 ใบงานท่ี 16 – 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ างานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง การสตาร์ต 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 เคร่ืองยนต์

การทางานของระบบระบายความร้อน
ปกติ
ไม่ ปกติ เพราะ..................................................

5 การทางานของระบบหล่อล่ืน
ปกติ
ไม่ ปกติ เพราะ..................................................

6 เครื่องยนตท์ ี่ควบคุมดว้ ยกลอ่ ง ECU ท่ีใชก้ บั เครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีนในปัจจุบนั การปรับแต่งไม่อาจกระทาได้
เพราะระบบควบคุมต่างๆใชร้ ะบบส่งั งานจากล่อง ECU ท้งั สิ้น
หมายเหตุ แตส่ ามารถปรับแตง่ ปริมาณการไหลของอากาศที่ท่อร่วมไอดีได้

การตรวจวดั ปรมิ าณและคณุ ภาพนา้ มนั หลอ่ ล่ืนเคร่อื งยนต์

ควนั ไอเสยี เป็นดชั นชี วี้ ดั หลายประการเชน่

ควนั สีขาว แสดงว่านา้ ร่วั เขา้ ไปภายในกระบอกสบู

ควนั สดี า แสดงวา่ นา้ มนั หลอ่ ลน่ื บางส่วนร่วั เขา้ ไปใน
หอ้ งเผาไหม้ หรือการเผาไหมไ้ มส่ มบรู ณเ์ กดิ จาก
ส่วนผสมหนา

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยท่ี 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การสตาร์ตเคร่ืองยนต์ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน
เรื่อง การสตาร์ตเครื่องยนต์

คาสั่ง ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถูกท่ีสุดเพยี งคาตอบเดียว

1. ความเร็วรอบขณะเดินเบาประมาณเท่าไร
ก. 300 - 350 รอบต่อนาที
ข. 750 - 800 รอบต่อนาที
ค. 900 - 950 รอบต่อนาที
ง. 1000 - 1050 รอบต่อนาที

2. จากรูป แสดงการวดั เพ่ือหาค่าแก๊ส CO เพอื่
จุดประสงคอ์ ะไร

ก. เพอ่ื ตอ้ งการทราบปริมาณแกส๊ CO
ข. เพ่ือประโยชน์ต่อสิ่งแวดลอ้ ม
ค. เพื่อตอ้ งการใหก้ ารเผาไหมส้ มบูรณ์ยง่ิ ข้นึ
ง. เพื่อตอ้ งการปรับแต่งส่วนผสมระหวา่ งอากาศและน้ามนั ใหเ้ หมาะสม

3. เครื่องยนตม์ ีควนั ขาวออกมา ใหต้ ้งั ขอ้ สังเกตวา่ เกิดผิดปกติอยา่ งไร
ก. แหวนรั่ว น้ามนั เคร่ืองเขา้ มาในหอ้ งเผาไหม้
ข. ลิ้นรั่ว กาลงั อดั ตกต่า การเผาไหมไ้ มส่ มบูรณ์
ค. มีน้าระบายความร้อนร่ัวเขา้ ไปภายในห้องเผาไหม้
ง. คาร์บูเรเตอร์ หรือ หวั ฉีดเช้ือเพลิง จ่ายน้ามนั มากเกินไป

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยที่ 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วิชา งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การสตาร์ตเคร่ืองยนต์ 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน
เร่ือง การสตาร์ตเครื่องยนต์

คาสงั่ ใหน้ กั เรียนทาเคร่ืองหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถกู ท่ีสุดเพียงคาตอบเดียว

4 ก่อนการสตาร์ตเครื่องยนต์ ใหต้ รวจความพร้อมในส่วนที่เกี่ยวกบั อะไรบา้ ง

ก. น้ามนั หลอ่ ล่ืน
ข. น้าระบายความร้อน
ค. น้ามนั เช้ือเพลิง
ง. ถูกทกุ ขอ้
5 เมื่อเคร่ืองยนตส์ ตาร์ตติดแลว้ ในฐานะเป็นช่างควรปฏิบตั ิอยา่ งไรเป็นอนั ดบั แรก
ก. เฝ้าสังเกตอาการต่างๆ
ข. ตรวจดูน้ามนั เช้ือเพลิง
ค. ตรวจวดั ปริมาณน้ามนั หล่อล่ืน
ง. ตรวจวดั ปริมาณของน้าระบายความร้อน
6 ลาดบั การจุดระเบิดไม่ถกู ตอ้ งเคร่ืองยนตจ์ ะแสดงอาการอยา่ งไร
ก. เครื่องเร่งตลอดเวลา
ข. เครื่องเดินเบาเร่งไม่ได้
ค. เครื่องเดินไม่เรียบ ส่นั
ง. เครื่องจะสตาร์ตไมต่ ิด
7 อาการท่ีเรียกวา่ “ลิ้นยนั ” จะแสดงอาการอยา่ งไร
ก. เมื่อสตาร์เครื่องจะส่ัน
ข. มีเสียงระเบิดในท่อไอเสีย
ค. เคร่ืองจะเร่งทนั ทีทนั ใดแลว้ ดบั

ง. เม่ือ เคร่ืองร้อนจะสน่ั เดินไม่เรียบ

แบบเฉลย ชุดทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 17 เวลา 5 ชวั่ โมง /
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การสตาร์ตเคร่ืองยนต์ สัปดาห์

รหสั 20101 - 2001 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

แบบเฉลย ชุดทดสอบก่อนเรียน
เรื่อง การสตาร์ตเครื่องยนต์

------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ้ ก ข ค ง
1 (×)
2 (×)
3 (×)
4 (×)
5 (×)
6 (×)
7 (×)

แบบเฉลย ชุดทดสอบหลงั เรียน หน่วยท่ี 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ืองการสตาร์ตเคร่ืองยนต์ 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบเฉลย ชุดทดสอบหลงั เรียน
เรื่อง การสตาร์ตเครื่องยนต์

------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ้ ก ข ค ง
1 (×)
2 (×)
3 (×)
4 (×)
5 (×)
6 (×)
7 (×)

วิชางานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน หน่วยท่ี 17 เวลา 5 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
รหสั 20101 - 2001 เร่ืองการสตาร์ตเครื่องยนต์ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

(Starting engine)

ใบประเมนิ ผล

ชื่อ-สกลุ ............................................................หอ้ ง....................เลขที่................................

ลาดบั ท่ี รายละเอียด 543 2 1

1 การเตรียมเคร่ืองมือ วสั ดุ อุปกรณ์

2 ความถกู ตอ้ งในการใชเ้ คร่ืองมือ

3 ข้นั ตอนการปฏิบตั ิงาน

4 ความต้งั ใจในการปฏิบตั ิงาน

5 ความมีระเบียบวินยั

6 การแตง่ กาย

7 ทางานร่วมกบั ผอู้ ื่น

8 การเก็บรักษาเคร่ืองมือ

9 ความสะอาดเรียบร้อย

10 ความสาเร็จของงาน

รวม

*เกณฑ์ 5 = ดีมาก

4 = ดี

3 = ปานกลาง

2 = พอใช้

1 = ตอ้ งปรับปรุง

การวิเคราะห์ผลการทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน

การสอบ คะแนนเตม็ คะแนนท่ีได้ เปอร์เซ็นต%์

ก่อนเรียน

หลงั เรียน

รวม

ผลการวิเคราะห์

ผา่ น

ไมผ่ า่ น

*เกณฑก์ ารวเิ คราะห์

มากกวา่ 70 % ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน

ต่ากวา่ 70 % ไม่ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน นกั ศึกษาจะตอ้ งศึกษาเพ่มิ เติมและทาการทดสอบใหม่