วิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีนรวม18

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยท่ี 8 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เพลาขอ้ เหว่ียง 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 และแบร่ิง

แบบเฉลย ชุดทดสอบ หลงั เรียน
เรื่อง เพลาขอ้ เหว่ยี ง

------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ้ ก ข ค ง
1 (×)
2 (×)
3 (×)
4 (×)
5 (×)
6 (×)
7 (×)
8 (×)
9 (×)
10 (×)
11 (×)
12 (×)

ใบประเมินผล หน่วยท่ี 8 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วิชา งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เพลาขอ้ เหว่ียง 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

ใบประเมินผล

ช่ือ - สกลุ .....................................................................................................หอ้ ง..............................เลขท่ี..........

ลาดบั ที่ รายละเอียด 543 2 1

1 การเตรียมเคร่ืองมือ วสั ดุ อปุ กรณ์

2 ความถูกตอ้ งในการใชเ้ ครื่องมือ

3 ข้นั ตอนการปฏิบตั ิงาน

4 ความต้งั ใจในการปฏิบตั ิงาน

5 ความมีระเบียบวนิ ยั

6 การแต่งกาย

7 ทางานร่วมกบั ผูอ้ ่ืน

8 การเก็บรักษาเครื่องมือ

9 ความสะอาดเรียบร้อย

10 ความสาเร็จของงาน

รวม

***เกณฑ์ 5 = ดีมาก

4 = ดี

3 = ปานกลาง

2 = พอใช้

1 = ตอ้ งปรับปรุง

การวเิ คราะห์ผลการทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน

การสอบ คะแนนเตม็ คะแนนที่ได้ เปอร์เซ็นต%์

ก่อนเรียน

หลงั เรียน

รวม

ผลการประเมนิ

ผา่ น

ไมผ่ า่ น

***เกณฑก์ ารประเมิน

มากกวา่ 70 % ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน

ต่ากวา่ 70 % ไมผ่ า่ นเกณฑก์ ารประเมิน นกั ศึกษาจะตอ้ งศึกษาเพิม่ เติมและทาการทดสอบใหม่

วชิ างานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
รหสั 20101 - 2001 เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง

เรื่อง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)

วัตถปุ ระสงค์เชิงพฤติกรรม
1. บอกความสาคญั ของเฟื อง โซ่ และสายพานไทมม์ ่ิงไดถ้ กู ตอ้ ง
2. อธิบายคณุ ลกั ษณะของเฟื อง โซ่ และสายพานไทมม์ ่ิงไดถ้ ูกตอ้ ง
3. อธิบายการ ประกอบและต้งั มาร์ก ของเฟื อง โซ่ และสายพานไทมม์ ่ิงไดถ้ ูกตอ้ ง

ขอบเขตการสอน
1. การทางานของเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
2. การตรวจสอบเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
3. การปรับต้งั เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
4. ตรวจสอบความผิดปกติของเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)

วธิ ีสอน
1 ใชก้ ารสอนแบบบรรยายประกอบเพาเวอร์พอยนต์ (Power point) และมีสื่อของจริงประกอบ
2 สาธิตใหเ้ ห็นการทางานจากแบบจาลอง
3 อภิปรายกลุม่ การวิวฒั นาการของการใชเ้ ฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง

ส่ือประกอบการสอน
1 เพาเวอร์พอยนต์ (Power point) เรื่องเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง (Gear , Chain , Belt Timing)

2 ชิ้นส่วน เช่น เฟื อง เพลาลกู เบ้ียว โซ่ และสายพานไทมม์ ิ่ง
3 แบบจาลอง (Simulator)
4 เครื่องยนตท์ ่ีใช้ เฟื อง โซ่ และสายพานไทมม์ ิ่ง

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 สายพานไทมม์ ิ่ง

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง (Gear , Chain , Belt Timing)
คาสัง่ ใหน้ กั เรียนทาเคร่ืองหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถูกที่สุดเพียงคาตอบเดียว

1.เฟื องไทมม์ ่ิง (Timing Gear) คาวา่ ไทมม์ ิ่ง (Timing ) ตรงกบั คาใด ? มากที่สุด
ก. จงั หวะ
ข. เวลา
ค. ความพอดี
ง. ความเหมาะสม

2.เม่ือเฟื องของเพลาขอ้ เหวยี่ งมีจานวน 30 ฟัน เฟื องของเพลาลูกเบ้ียวจะมี 60 ฟันอตั ราทดของเฟื องเป็นเทา่ ไร
ก. 1 : 2

ข. 2 : 6
ค. 3 : 8
ง. 4 : 10

3. เคร่ืองยนตท์ ่ีใชเ้ ฟื องไทมม์ ่ิงในปัจจุบนั หาดูไดย้ าก ท้งั น้ีเนื่องจากการใชเ้ ฟื องไทมม์ ิ่งมีขอ้ จากดั ขอ้ จากดั
ดงั กล่าวน้ีคอื อะไร

ก. ราคาแพง อายกุ ารใชง้ านนอ้ ย
ข. เสียงดงั ไมเ่ หมาะกบั เคร่ืองความเร็วสูง
ค. การหล่อล่ืนไม่สมบูรณ์ ความร้อนสูง
ง. ทนตอ่ แรงกระแทกไดน้ อ้ ย เม่ือใชไ้ ประยะหน่ึงฟันเฟื องจะหกั
4. การประกอบเฟื องไทมม์ ิ่งใหถ้ กู ตอ้ งจะตอ้ งปฏิบตั ิอยา่ งไร
ก. ประกอบใหฟ้ ันเฟื องตรงกนั ทุกตวั
ข. ประกอบใหเ้ ฟื องท้งั 2 ตวั มีมาร์กตรงกนั
ค. ใหป้ ระกอบเฟื องตวั เลก็ ลงก่อน แลว้ จึงประกอบเฟื องตวั ใหญ่
ง. ประกอบโดยวธิ ีใดก็ได้ แตเ่ มื่อหมนุ เครื่องยนตแ์ ลว้ จะตอ้ งมีอตั ราทด 1 ต่อ 3

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
คาส่ัง ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถกู ที่สุดเพียงคาตอบเดียว

5. เครื่องหมาย (Mark) ที่เฟื องจะมีเคร่ืองหมายปรากฏอยู่ ในลกั ษณะใดตอ่ ไปน้ี
ก. จุด
ข. ขีด
ค. ตวั อกั ษร
ง. ท่ีกลา่ วแลว้ ถูกตอ้ ง

6 จากรูป การต้งั มาร์กควรมีเครื่องมือตวั ใดมาประกอบใชง้ าน รูป ตอบขอ้ 6
ก. เวอร์เนียร์
ข. ไดอลั เกจ
ค. ฟิ ลเลอร์เกจ
ง. ฟุตเหลก็ ยาว

7 สายพานไทมม์ ิ่งไดร้ ับความนิยมสูงสุดในปัจจุบนั เน่ืองจากมีจุดเด่นอยา่ งไร
ก. เสียงไมด่ งั
ข. อายกุ ารใชง้ านยาวนาน
ค. องศาในการปิ ด เปิ ดถูกตอ้ ง
ง. การปรับเปล่ียนความเร็วไดร้ วดเร็ว

8 การเปลี่ยนสายพานไทมม์ ่ิงทุกคร้ัง จะตอ้ งเปล่ียนชิ้นส่วนใด? ควบคกู่ นั ไปดว้ ย
ก. เฟื องเพลาลกู เบ้ียว
ข. ลูกกลิ้ง และสปริง
ค. เฟื องเพลาขอ้ เหว่ยี ง
ง. สลกั ยดึ เฟื องท้งั ตวั บน และตวั ล่า

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ างานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 สายพานไทมม์ ่ิง

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง (Gear , Chain , Belt Timing)
คาสงั่ ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถูกท่ีสุดเพยี งคาตอบเดียว

9 เพื่อใหก้ ารปิ ด เปิ ดของลิน้ ไอดี และลิน้ ไอเสียถกู ตอ้ งตามกลวตั รของเคร่ืองยนตใ์ นการประกอบสายพานไทมม์ ิ่ง
ใหค้ านึงถึงเร่ืองใด ? เป็นสาคญั

ก. ความตึงของสายพาน
ข. มาร์กหนา้ เคร่ืองยนต์
ค. ความโตของลูกกลิ้ง และความแขง็ ของสปริง
ง. ขนาดความกวา้ งและความยาวของสายพานไทมม์ ่ิง
10 ขอ้ ใดกล่าวผดิ
ก. หา้ มลา้ งทาความสะอาดสายพานไทมม์ ่ิง
ข. อายกุ ารใชง้ านของสายพานไทมม์ ่ิงไมต่ ่ากวา่ 1 แสนกิโลเมตร
ค. โซ่ไทมม์ ่ิงในปัจจุบนั ไมน่ ามาใชก้ บั เครื่องยนตแ์ ลว้ เนื่องจากมีเสียงดงั
ง. การประกอบเฟื อง โซ่ และสายพานไทมม์ ิ่งจะตอ้ งคานึงถึงมาร์กเป็นสาคญั

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วิชา งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

เฟื องไทม์มง่ิ (Timing Gear)
เฟื องไทมม์ ่ิง (Timing Gear) หรือเฟื องกาหนดเวลา มีหนา้ ท่ีควบคมุ การทางานของลิ้นไอดี ไอเสีย ใหป้ ิ ด เปิ ด ตรง
ตามกลวฏั ของเคร่ืองยนต์

เฟืองเพลาลกู เบยี้ ว

มารก์ (Marks
)

เฟืองเพลาขอ้ เหวยี่ ง

รูปท่ี 1 – 9 แสดงเฟื องไทมม์ ิ่ง
ท่ีมา : Auto Service and Repair : 249

ความสาคญั ของเฟื องไทม์มงิ่
เฟื องไทมม์ ่ิง เป็นเฟื องท่ีไดร้ ับกาลงั โดยตรงจากเฟื องของเพลาขอ้ เหว่ียง จานวนฟันของเฟื องจะเป็นสัดส่วนต่อกนั
คือ 1 : 2 ตวั อย่างเช่น เม่ือเฟื องของเพลาขอ้ เหวี่ยงมีจานวน 30 ฟัน เฟื องของเพลาลูกเบ้ียวจะมี 60 ฟัน หรือถา้
เฟื องเพลาขอ้ เหว่ียงมี 40 ฟัน เฟื องของเพลาลูกเบ้ียวจะมี 80 ฟัน ฯลฯ ทาให้เพลาท้งั 2 มีความเร็วรอบท่ีเป็ น
สัดส่วนต่อกนั ดว้ ย เช่น เพลาลูกเบ้ียวหมุน 500 รอบต่อนาที เพลาขอ้ เหวี่ยงจะมีความเร็วรอบ 1,000 รอบต่อนาที
เพอื่ ใหก้ ารควบคุมการปิ ด เปิ ดลิ้นเป็นไปตามกลวตั รท่ีถกู ตอ้ ง การออกแบบเฟื องท้งั 2 จะตอ้ งทาเคร่ืองหมาย (Mark)
ไวท้ ่ีเฟื อง เพ่ือใหก้ ารประกอบเฟื องท้งั สองถกู ตอ้ ง ตรงตามกลวตั รท่ีกาหนดไว้
คณุ ลกั ษณะของเฟื องไทม์มิ่ง

เคร่ืองยนต์ท่ีใช้เฟื องไทม์มิ่งในปัจจุบนั หาดูได้ยาก ท้งั น้ีเนื่องจากการใช้เฟื องไทม์ม่ิงมีขอ้ จากดั หลาย
ประการ เช่น มีเสียงดงั ไม่เหมาะกบั เคร่ืองยนตท์ ี่มีความเร็วรอบสูง แต่ยงั คงมีใชอ้ ย่บู า้ งเฉพาะเคร่ืองยนตเ์ ลก็ ขนาด
3-7 แรงมา้

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วิชา งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 สายพานไทมม์ ิ่ง

รูปที่ 2 – 9 แสดงตาแหน่งการต้งั เฟื องไทม่ิง
ท่ีมา : Automotive Service Technology : 69

สังเกต
เฟืองเพลาขอ้ เหวี่ยง 24 ฟัน เฟืองเพลาลกู เบยี้ ว
48 ฟัน อตั ราทด 2 : 1

การบริการเฟื องไทม์มง่ิ
การบริการเฟื องไทมม์ ่ิง เป็นการตรวจทว่ั ๆ ไปเกี่ยวกบั เฟื อง เช่น การชารุด หรือการสึกหรอ ของเฟื อง

การต้งั เคร่ืองหมาย (Mark)

รูปท่ี 3 – 9 แสดงการตรวจสอบการสึกหรอของเฟื องไทมิ่งโดยใชไ้ ดอลั เกจ
ที่มา : Auto Service and Repair : 248

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

การต้งั เคร่ืองหมาย (Mark) โดยพิจารณาท่ีเฟื องจะมีเคร่ืองหมายปรากฏอยู่ เช่น
1 การใชจ้ ุด (● )
2 การใชเ้ คร่ืองหมายกากบาท ( ×)
3 การใชต้ วั อกั ษร (X) (Y) (Z)

การประกอบเฟื องใหเ้ คร่ืองหมาย (Mark) ตรงกนั ในกรณีที่การประกอบผิดเพยี งเลก็ นอ้ ย (1-2 ฟัน ) อาจจะทาให้
เคร่ืองยนตส์ ตาร์ทติดได้ แต่จะเกิดปัญหาตามมาหลายประการ เช่น เคร่ืองยนตเ์ ดินไมเ่ รียบ เครื่องยนตไ์ มม่ ีกาลงั
ดงั น้นั การประกอบเฟื องจะตอ้ งระมดั ระวงั เป็นพิเศษ

ตาแหนง่ มารก์
ของเฟืองไทมม์ ิง่

รูปที่ 4 – 9 แสดงตาแหน่งมาร์กของเฟื องไทมม์ ่ิง
ท่ีมา : Automotive Encyclopedia : 86

โซ่ไทม์มง่ิ (Chain Timing)
โซ่ไทมม์ ิ่ง หรือโซ่กาหนดเวลา มีหน้าท่ี ส่งกาลงั ระหว่างเฟื องของเพลาขอ้ เหว่ียง และเฟื องของเพลาลูก

เบ้ียว เพ่ือให้เพลาลกู เบ้ียวทางานส่งกาลงั ไปควบคุมการปิ ด เปิ ดลิ้นไอดี และลิ้นไอเสียของเคร่ืองยนตใ์ หส้ อดคลอ้ ง
สัมพนั ธ์กบั การทางานของลูกสูบ

ใบความรู้ หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

เฟื องเพลาลกู ลกู เบยี้ วกด
เบยี้ ว ปั้ม

ปั้มนา้ มนั เชือ้ เพลงิ โซ่ไทมม์ ิ่ง

เฟื องเพลาขอ้
เหวยี่ ง

รูปท่ี 5 – 9 แสดงชุดการทางานของโซ่ไทมม์ ิ่ง
ที่มา : Automotive Service Technology : 70
ความสาคญั ของโซ่ไทม์มิ่ง
โซ่ไทมม์ ิ่ง เป็นโซ่ท่ีออกแบบและสร้างข้ึนเป็นการเฉพาะ โดยปกติจะมีขนาดเฉพาะของเคร่ืองยนต์แต่ละ
รุ่น (Model) จะตดั ต่อใหส้ ้ันให้ยาว เสมือนโซ่ทวั่ ไปไม่ได้ ท้งั ๆที่โซ่ไทมม์ ่ิงมีขอ้ ต่อ (Copper link) ซ่ึงสามารถถอด
ออกได้ โดยปกติขนาดและความยาวไดอ้ อกแบบมาใชเ้ ฉพาะรุ่นน้นั ๆ
คณุ ลกั ษณะของโซ่ไทม์ม่ิง
คณุ ลกั ษณะของโซ่ไทมม์ ่ิง มีความแขง็ แรงทนต่อแรงกระชากไดด้ ี มีท้งั ชนิดโซ่เด่ียว และโซ่คู่ คณุ ลกั ษณะ
พเิ ศษอยา่ งหน่ึงของโซ่ไทมม์ ิ่งคือ มีชุดควบคมุ ความตึง เน่ืองจากในขณะที่โซ่ไทมม์ ่ิงทางานโซ่จะตอ้ งตึงอยใู่ นระดบั
ท่ีเหมาะสม มิฉะน้ันอาจทาให้เฟื องขบั และเฟื องตามชารุด ส่งผลต่อการทางานของเพลาราวลิ้น อาจทางาน
ผิดปกติ ไม่เป็นไปตามกลวฏั ของเครื่องยนต์ ส่งผลเสียต่อการชารุดเสียหายของชิ้นส่วนอ่ืน เช่น ลิ้น ฝาสูบ ลูกสูบ
ฯลฯ

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
รหสั 20101 - 2001

ชดุ ควบคมุ ความตงึ และป้องกนั การ
สบดั ขณะส่งกาลงั ขบั เฟืองเพลาราว
ลนิ้

รูปท่ี 6 – 9 แสดงการส่งกาลงั ของโซ่ไทมม์ ่ิงและขอ้ ต่อของโซ่ไทมม์ ิ่ง
ท่ีมา : Automotive Service Technology : 70

การต้ังมาร์ก (Mark) ของโซ่ไทม์มง่ิ
การต้งั มาร์ก (Mark) ของโซ่ไทมม์ ่ิง ใชห้ ลกั การเดียวกบั การต้งั มาร์กของเฟื องไทมม์ ิ่ง โดยการใหม้ าร์ก

ระหวา่ งเฟื องท้งั 2 ตรงกนั
วธิ ีการคอื ใหใ้ ชฟ้ ตุ เหลก็ ขนาดยาว ต้งั พาดใหผ้ า่ นจุดศูนยก์ ลางของเฟื องท้งั 2 หลงั จากน้นั หมนุ เฟื องให้

มาร์กตรงตามแนวที่วางฟตุ เหลก็ ไว้

รูปท่ี 7 – 9 แสดงตาแหน่งมาร์กของโซ่ไทมม์ ่ิง
ท่ีมา : Automotive Service Technology : 69

ใบความรู้ หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

การใชฟ้ ตุ เหลก็ ทาบใหผ้ ่าน Mark
ของเฟืองทง้ั สอง เพ่อื ปรบั ตงั้ ตาแหน่ง
ของเพลาใหถ้ กู ตอ้ ง

รูปท่ี 8 – 9 แสดงการตรวจสอบตาแหน่งมาร์กโดยใชฟ้ ุตเหลก็
ที่มา : Auto Service and Repair : 252

ข้อควรระวงั ตาแหนง่
มารก์ ตอ้ ง
การตงั้ โซ่ไทมม์ ิง่ ท่ตี าแหนง่ ผิดไป ตรงกนั
ประมาณ 2-3 ฟัน ส่งผลตอ่
ประสิทธิภาพการทางานของ
เครื่องยนต์ เช่น เรง่ เครอ่ื งไมไ่ ด้
เดินเบาไม่ได้ หรือเครอ่ื งไมต่ ิด

รูปที่ 9 – 9 แสดงตาแหน่งมาร์กท้งั สองของเฟื องไทมม์ ่ิง
ท่ีมา : Auto Service and Repair : 251

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
รหสั 20101 - 2001

สายพานไทม์มง่ิ (Timing Belt)
สายพานไทมม์ ิ่ง (Timing Belt) เป็นการออกแบบและพฒั นามาจากโซ่ไทมม์ ิ่ง ดงั น้นั เครื่องยนตร์ ุ่นใหมจ่ านวนมาก
ไดใ้ ชส้ ายพานไทมม์ ่ิงมาเป็นส่งกาลงั ระหวา่ งพลู เลย์ (Pulley) ของเพลาขอ้ เหว่ียง และพูลเลยเ์ พลาลูกเบ้ียว

ตาแหน่งมารก์

รูปท่ี 10 – 9 แสดงส่วนประกอบของสายพานไทมม์ ่ิง
ที่มา : Auto Service and Repair : 258

คณุ ลกั ษณะของสายพานไทม์ม่ิง
คุณลกั ษณะของสายพานไทมม์ ่ิง มีลกั ษณะและโครงสร้างแตกตา่ งจากสายพานทว่ั ไปดงั น้ี

1 สายพานท่ีมีลกั ษณะเป็นร่องในแนวขวางเพอื่ ป้องกนั การเลื่อนไถล
2 สายพานประกอบดว้ ยเส้นใยสังเคราะห์ ท่ีทนต่อแรงดึง แรงเฉือน และอุณหภูมิท่ีสูง
3 มีขนาดความกวา้ ง ความ ยาว ท่ีสร้างออกมาเป็นการเฉพาะของเคร่ืองยนตแ์ ต่ละรุ่น
4 มีการกาหนดอายกุ ารใชง้ านไว้ เช่น 100,000 กิโลเมตร หรือ ตามที่บริษทั ผผู้ ลิตกาหนด

สายพานไทมม์ ง่ิ จะประกอบดว้ ยลกู กลงิ้ (Roller) ท่ี
ไดร้ บั แรงดงึ จากสปรงิ มีหนา้ ท่สี าหรบั กดให้
สายพานมคี วามตงึ อยตู่ ลอดเวลา

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

การต้ังมาร์กสายพานไทม์มิ่ง
โดยปกติสายพานไทม์มิ่ง จะใช้กบั เคร่ืองยนต์ที่มีเพลาลูกเบ้ียวอยู่บนฝาสูบ (Overhead camshaft)

หลกั การ และวิธีการต้งั มาร์กจะใชเ้ หมือนกนั กบั การต้งั ของโซ่โทมม์ ิ่ง กล่าวคือการต้งั ให้มาร์กเพลาขอ้ เหวี่ยง และ
มาร์กเพลาลกู เบ้ียวตรงตามตาแหน่งท่ีบริษทั ผผู้ ลิตกาหนด เพ่อื ใหก้ ารปิ ด เปิ ดของลิ้นไอดี และลิ้นไอเสียถกู ตอ้ งตาม
กลวฏั ของเคร่ืองยนต์

ตาแหน่งที่ 1 ให้มาร์กพูเลย่ ข์ องเพลาขอ้ เหว่ยี งตรงกบั มาร์ก (Mark) หนา้ เคร่ืองยนต์
ตาแหน่งที่ 2 ให้มาร์กพูเลย่ ์ ของเพลาลกู เบ้ียว ตรงกบั มาร์ก (Mark) ฝาหนา้ เคร่ืองยนต์

ตาแหนง่
มารค์ ตรงกนั

สายพานดา้ น
ตงึ

รูปที่ 11 – 9 แสดงการต้งั สายพานไทมม์ ่ิง MARK
ท่ีมา : งานเคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีน : 38

MARK

แสดง Mark เฟืองเพลาขอ้ เหวยี่ ง แสดงMark เฟืองเพลาลกู เบยี้ ว

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วิชา งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

รูปท่ี 12-9 การปรับความตึงสายพาน
โดยใชเ้ คร่ืองมือพเิ ศษ
ท่ีมา : Auto Service and Repair : 258

รูปที่ 13- 9 ส่วนประกอบของสายพาน
ไทมม์ ิ่ง

ขอ้ ปฏบิ ตั ิเก่ียวกบั สายพานไทมม์ ิ่ง

1 เปลยี่ นเม่ือครบอายกุ ารใชง้ าน : คา่ มาตรฐาน 100,000

กม.
2 หา้ มใชส้ ารหล่อลนื่ ทกุ ชนดิ
3 หา้ มลา้ งดว้ ยนา้ นา้ มนั หรอื เคมภี ณั ฑท์ กุ ชนิด
4 เม่ือถอดเปล่ียนสายพานไทมม์ งิ่ ใหเ้ ปลย่ี นลกู กลงิ้ ดว้ ย

รายการประกอบใบงาน หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ างานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

ใบการปฏิบตั ิงาน

วตั ถปุ ระสงค์เชิงพฤตกิ รรม
1. ถอดประกอบ เฟื อง โซ่ และสายพานไทมิ่งไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
2. ตรวจสอบและสามารถปรับต้งั เฟื อง โซ่และสายพานไทมม์ ิ่งไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนไดป้ ฏิบตั ิตามระเบียบเก่ียวกบั

3.1 การใชพ้ ้ืนท่ี
3.2 การใชเ้ ครื่องมือ/อปุ กรณ์
3.3 การมีคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์

ขอบเขตการปฏบิ ตั ิงาน
4. ทาการถอดประกอบเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
5. ทาการตรวจสอบเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
6. ทาการปรับต้งั เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
7. สามารถวเิ คราะหค์ วามผิดปกติของเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง (Gear , Chain , Belt
Timing)

วธิ ีการสอน
4. บรรยายการถึงข้นั ตอนการถอดและการประกอบท่ีถูกตอ้ ง
5. สาธิตการถอดประกอบและใหน้ กั ศึกษาทาการปฏิบตั ิ
6. บรรยายถึงขอ้ ผดิ พลาดในการปฏิบตั ิ

เคร่ืองมือและอปุ กรณ์
9. เคร่ืองยนต์ 4 สูบ 4 จงั หวะ ชนิด ใชเ้ ฟื อง ใชส้ ายพานไทม่ิง ใช่โซ่ไทมม์ ่ิง
10. เครื่องมือประจาตวั
11. ไดอลั เกจ
12. เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์
13. กา้ มปูลอ็ คพู่เลยส์ ายพาน
14. ฟุตเหลก็
15. เคร่ืองมือดูดพลู เล่ย์

หน่วยที่ 9 ใบงานที่ 8 – 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
18 สัปดาห์/ภาคเรียน
เรื่อง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง การต้งั มาร์ก

การต้ังมาร์กของเฟื องไทม์มิ่ง (Gear Timing Mark)

การใชเ้ ครอื่ งมอื พเิ ศษถอดพลู เล่ย์

1 ปรบั แขนจบั ยดึ ใหพ้ อดกี บั ชิน้ งาน

2 ถอดนอตจบั ยดึ ออก

3 ใชโ้ ซแนก็ หรือนา้ มนั หล่อลนื่ ฉีดท่ีแกนเพลา

4 ใชม้ อื คอ่ ยๆบดิ และใหส้ งั เกตการณเ์ คลือ่ นออก

1 ใชเ้ คร่ืองมือรพะเิวศงั ษพถลูอเดลพ่ยช์ูลาเลรุดยแห์ ตนกา้ รเาค้ วร่ือง และถอดฝาครอบหนา้ เครื่อง

2 ใชผ้ า้ เชด็ ทาความสะอาดเพื่อคน้ หามาร์กที่เฟื องเพลาขอ้ เหวย่ี งและเฟื อง
เพลาลกู เบ้ียว (เม่ือตรวจพบใหใ้ ชส้ ีขาว หรือ สีเหลือง ทาเครื่องหมายไว)้
ข้อสังเกต หากปรากฏวา่ มีเฟื องอยหู่ ลายชุด มาร์ก อาจจะใช้ จุด หรือ
ตวั อกั ษรกไ็ ด้
3 ถอดชุดเฟื องออกมาเพือ่ ตรวจสอบมาร์ก และฟันเฟื องแตล่ ะซ่ี
ปกติ
ไมป่ กติ เพราะ.................................................

หน่วยที่ 9 ใบงานท่ี 8 - 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง การต้งั มาร์ก 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

4 หากปรากฏวา่ ฟันเฟื องชารุด ใหท้ าการเปล่ียนใหม่
การตรวจ การสึกกร่อนของฟันเฟื อง ใหใ้ ชส้ ายตา และ
ไดอลั เกจตรวจวดั

การใช้ Dial gauge
1 ตดิ ตงั้ Dial gauge ใหม้ ่นั คงแขง็ แรง
2 ปรบั Dial gauge ใหเ้ ขม็ ชที้ เ่ี ลข 0
3 ค่อยๆหมนุ ๆ และใหส้ งั เกตการสวิงของเข็ม

5 ทาการประกอบเฟื องไทมม์ ่ิงใหถ้ ูกตอ้ ง

ใหม้ าร์กตรงกนั หากปรากฏวา่ มาร์กผดิ เพียง 1-2 ฟันจะทาใหป้ ระสิทธิภาพของเครื่องยนตล์ ดลง
หรือเครื่องยนตท์ างานไมไ่ ด้
6 ตรวจสอบความเรียบร้อย หลงั จากน้นั ใหห้ มนุ เครื่อง 3 – 5 รอบ

การตั้ง Mark
1 ควรศกึ ษาและปฏิบตั ิตามคมู่ อื อย่างเครง่ ครดั
2 ใหส้ งั เกต เครอื่ งหมายบนเฟือง และท่เี รือนเสอื้
สบู

หน่วยท่ี 9 ใบงานท่ี 8 – 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีน เรื่อง การต้งั มาร์ก 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

การต้ังมาร์กของเฟื องทใ่ี ช้โซ่ส่งกาลงั

โซไ่ ทมม์ ง่ิ เครื่องมือทจี่ าเป็ น

เฟื องเพลาขอ้ 1 กา้ มปสู าหรบั จบั ยดึ เฟืองเพลาลกู เบยี้ ว
เหวีย่ ง 2 ฟตุ เหล็กยาวประมาณ 60 ซม.
3 เคร่ืองมอื ประจาตวั

1 หาตาแหน่งของมาร์กท่ีเฟื อง เพลาขอ้ เหวงี่ และเฟื องเพลาลูกเบ้ียว
2 มาร์ก ( Timing Mark) จะใชจ้ ุด (  ) อยบู่ ริเวณฐานของฟันเฟื อง

3 ใชฟ้ ุตเหลก็ หรือเหล็กฉากมาตรฐาน (Straight Edge)วางพาดใหผ้ า่ นจุดศูนยก์ ลางของแกนเพลาท้งั 2

เมื่อใชไ้ มบ้ รรทดั วางพาดแลว้ มาร์กไม่ตรงตามกาหนดใหถ้ อดเฟื องและโซ่ออกปรับใหถ้ กู ตอ้ ง
มาร์กปกติ
มาร์กไมป่ กติ เพราะ....................................................................................

การตัง้ มารก์ โดยใชฟ้ ตุ เหล็กทาบเพ่ือใหไ้ ด้

แนวท่ถี กู ตอ้ ง ควรใชค้ วามละเอยี ดรอบคอบ
เพราะหากผดิ เพยี ง 1 – 2 ฟันจะส่งผลตอ่ การ
ทางานของเครื่องยนต์

หน่วยท่ี 9 ใบงานท่ี 8 - 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีน เรื่อง การต้งั มาร์ก 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

4 มาร์กจะตอ้ งตรงกนั หลงั จากน้นั ใหข้ นั โบลตล์ อ็ กเฟื องใหแ้ น่น
และประกอบชุดดนั โซ่เขา้ ที่ ลูกยางท่ีใชด้ นั โซ่จะตอ้ งอยใู่ นสภาพปกติ

MARK

5 การถอดสลกั ของโซ่ ใหส้ ังเกตจุดต่อของโซ่ท่ีเรียกวา่ “Copper link” โดยปกติจะมีเคร่ืองมือพิเศษ เพื่อถอด
สลกั ของโซ่ แต่ถา้ ไมม่ ีกอ็ าจใชไ้ ขควงแบน และคีมถอดออกมาได้
จะสังเกตเหน็ ว่า จุดต่อของโซ่จะตรงกบั มาร์กท่ีเฟื อง (Timing Mark)
ความสมบรู ณ์ของโซ่ไทมม์ ิ่ง

ปกติ
ไมป่ กติ เพราะ....................................................................................

หน่วยที่ 9 ใบงานท่ี 8 - 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วิชา งานเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน เร่ือง การต้งั มาร์ก 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

5 การต้งั มาร์กของเครื่องยนต์ ท่ีใชโ้ ซ่ส่งกาลงั ขบั เพลาลกู เบ้ียว การใช้เครอ่ื งมอื พเิ ศษดูดเฟื อง
จะสังเกตเห็นวา่ การวางเฟื องจะอยลู่ กั ษณะใดก็ตาม 1 ปรบั ขาจบั ยึดใหพ้ อดกี บั ชนิ้ งาน
มาร์ก (MARK) ของเฟื องท้งั 2 จะตอ้ งตรงกนั 2 ก่อนดดู เฟืองออกมาควรใชส้ ารเคมฉี ีด
เพ่อื ใหม้ กี ารหล่อลื่น
6 ถา้ มาร์ก (MARK) ไม่ตรงกนั ใหด้ าเนินการดงั น้ี 3 ค่อยๆหมนุ เพ่อื ดดู เฟือง
6.1 ถอดเฟื องออกมาปรับโดยใชช้ ุดดูดเฟื อง (Hub puller) ระวงั ... เฟื องอาจแตกชารุดได้
6.2 ถอด ขอ้ ต่อโซ่ “Copper link” เพื่อใหก้ ารปรับเฟื่ องง่ายข้นึ

MARK

7 เมื่อต้งั มาร์กเสร็จสิ้นแลว้ ใหห้ มุนเครื่องยนต์ 3 - 5 รอบ เพือ่ ตรวจดูความเรียบร้อย
8 ใหต้ รวจหวั ฉีดน้ามนั หลอ่ ลื่นจะตอ้ งอยใู่ นสภาพปกติ

หน่วยท่ี 9 ใบงานท่ี 8 – 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน เร่ือง การต้งั มาร์ก 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

ข้อกาหนด ของสายพานไทมม์ ิ่ง (Inspection of timing belt) ก่อนนาไปติดต้งั กบั เครื่องยนตจ์ ะตอ้ งพจิ ารณาดงั น้ี

การฉีกขาดก่อนถึงเวลาอันควร (ก่อน 100,000 กม.)
(Premature parting)

หา้ มใชส้ ารหล่อลื่นทกุ ชนิด เช่น น้ามนั หลอ่ ลื่น จาระบีฯลฯ
หา้ มลา้ งดว้ ยน้า ,ไอน้า และ น้ามนั ทกุ ชนิด

ดูสภาพสายพาน แตกชารุด หรือมีรอยขดู ขดี
(Cracks or noticeable wear)

สภาพของฟันสายพานแตกชารุด รอยฉีกขาด
(Belt teeth cracked)

สายพานไทมม์ ิ่ง จะตอ้ งเปลย่ี นตามขอ้ กาหนดของบรษิ ทั ฯ ผผู้ ลติ

เชน่ เปลยี่ นท่ี 100,000 กม. การไม่ปฏบิ ตั ิตามขอ้ กาหนดจะส่งผลต่อ
ความเสียหายตอ่ เครอ่ื งยนต์

หน่วยท่ี 9 ใบงานท่ี 8 - 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การต้งั มาร์ก 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

สายพานทีม่ ีรอยสึกกร่อนด้านข้าง
(Wear or damage side of belt)

สายพานท่ีมีการสึกกร่อน
(Noticeble wear)

สายพานเก่าก่อนถอดออกจะตอ้ งทาเคร่ืองหมายบอกทิศ
ทางการหมุน

การเปล่ียนสายพานไทมม์ ิ่ง จะตอ้ งเปล่ียนลูกกลิ้งดว้ ย

หน่วยท่ี 9 ใบงานท่ี 8 - 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน เรื่อง การต้งั มาร์ก 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

1 ตรวจสภาพทว่ั ไปก่อนทาการถอดสายพานไทมม์ ่ิง
ปกติ
ไมป่ กติ เพราะ......................................................................................................................................

2. คลายโบลตล์ อ็ กลกู กลิ้งใหห้ ลวม ทาใหส้ ายพานหยอ่ น เพอื่ นาสายพานไทมม์ ่ิงออกมา เม่ือเปลี่ยนสายพานไทมม์ ่ิง
ใหเ้ ปลี่ยน ลกู กลิ้ง และสปริงดึงสายพาน ทกุ คร้ัง

3 สภาพของสายพานท่ีถอดออกมา
ปกติ
ไมป่ กติ เพราะ......................................................................................................................................

หน่วยที่ 9 ใบงานที่ 8 - 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การต้งั มาร์ก 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

4 ตรวจดูตาแหน่งของมาร์กท้งั ท่ีเฟื องเพลาลูกเบ้ียวและเฟื องเพลาขอ้ เหว่ียง
พบมาร์กท้งั 2 จุด
ไม่พบมาร์ก เพราะ.......................................................................................................................................

5 ประกอบชุดลกู กลิ้งเขา้ ที่ โดยไม่ตอ้ งลอ๊ คใหแ้ น่น MARK
หมายเหตุ ห้ามหยอดน้ามนั หล่อลื่น หรือสารเคมีเพ่ือการหล่อล่ืน กบั ชุดลกู กลงิ้ โดยเด็ดขาด

ชดุ ลกู กลิง้ ดนั

6 เม่ือตาแหน่งมาร์กตรงทุกจุดแลว้ ใหป้ ระกอบสายพานเขา้ ท่ี และขนั โบลทย์ ดึ ลูกกลิ่งใหแ้ น่น หมุนเครื่องยนต์
ตรวจความตึงสายพาน

ความตึงสายพานปกติ
ความตึงสายพานไมป่ กติ เพราะ.............................................................................................................

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ ,สายพานไทมม์ ิ่ง
คาสั่ง ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกท่ีถูกที่สุดเพยี งคาตอบเดียว

1. เคร่ืองยนตท์ ี่ใชเ้ ฟื องไทมม์ ่ิงในปัจจุบนั หาดูไดย้ าก ท้งั น้ีเน่ืองจากการใชเ้ ฟื องไทมม์ ่ิงมีขอ้ จากดั ขอ้ จากดั
ดงั กล่าวน้ีคืออะไร

ก. ราคาแพง อายกุ ารใชง้ านนอ้ ย
ข. เสียงดงั ไมเ่ หมาะกบั เคร่ืองความเร็วสูง
ค. การหล่อล่ืนไมส่ มบรู ณ์ ความร้อนสูง
ง. ทนต่อแรงกระแทกไดน้ อ้ ย เม่ือใชไ้ ประยะหน่ึงฟันเฟื องจะหกั
2. เครื่องหมาย (Mark) ท่ีเฟื องจะมีเคร่ืองหมายปรากฏอยู่ ในลกั ษณะใดตอ่ ไปน้ี
ก. จุด
ข. ขีด
ค. ตวั อกั ษร
ง. ท่ีกล่าวแลว้ ถกู ตอ้ ง
3. สายพานไทมม์ ิ่งไดร้ ับความนิยมสูงสุดในปัจจุบนั เน่ืองจากมีจุดเด่นอยา่ งไร
ก. เสียงไม่ดงั
ข. อายกุ ารใชง้ านยาวนาน
ค. องศาในการปิ ด เปิ ดถกู ตอ้ ง
ง. การปรับเปล่ียนความเร็วไดร้ วดเร็ว
4. เฟื องไทม์ ม่ิง (Timing Gear) คาวา่ ไทมม์ ่ิง (Timing ) ตรงกบั คาใด ? มากท่ีสุด
ก. จงั หวะ
ข. เวลา
ค. ความพอดี
ง. ความเหมาะสม

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ างานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน
เรื่อง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง
คาส่งั ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกท่ีถกู ท่ีสุดเพียงคาตอบเดียว

5.เมื่อเฟื องของเพลาขอ้ เหวี่ยงมีจานวน 30 ฟัน เฟื องของเพลาลกู เบ้ียวจะมี 60 ฟันอตั ราทดของเฟื องเป็นเท่าไร
ก. 1 : 2

ข. 2 : 6
ค. 3 : 8
ง. 4 : 10

6. การประกอบเฟื องไทมม์ ่ิงใหถ้ ูกตอ้ งจะตอ้ งปฏิบตั ิอยา่ งไร
ก. ประกอบใหฟ้ ันเฟื องตรงกนั ทุกตวั
ข. ประกอบใหเ้ ฟื องท้งั 2 ตวั มีมาร์กตรงกนั
ค. ใหป้ ระกอบเฟื องตวั เลก็ ลงก่อน แลว้ จึงประกอบเฟื องตวั ใหญ่
ง. ประกอบโดยวิธีใดกไ็ ด้ แตเ่ ม่ือหมนุ เครื่องยนตแ์ ลว้ จะตอ้ งมีอตั ราทด 1 ต่อ 3

7. จากรูป การต้งั มาร์กควรมีเครื่องมือตวั ใดมาประกอบใชง้ าน
ก. เวอร์เนียร์
ข. ไดอลั เกจ
ค. ฟิ ลเลอร์เกจ
ง. ฟุตเหลก็ ยาว

8 การเปล่ียนสายพานไทมม์ ่ิงทุกคร้ัง จะตอ้ งเปล่ียนชิ้นส่วนใด? ควบคกู่ นั ไปดว้ ย
ก. เฟื องเพลาลูกเบ้ียว
ข. ลกู กลิง้ และสปริง
ค. เฟื องเพลาขอ้ เหวย่ี ง
ง. สลกั ยดึ เฟื องท้งั ตวั บน และตวั ลา่ ง

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
คาสั่ง ใหน้ กั เรียนทาเคร่ืองหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกท่ีถกู ท่ีสุดเพยี งคาตอบเดียว

9 เพื่อใหก้ ารปิ ด เปิ ดของลิน้ ไอดี และลิ้นไอเสียถกู ตอ้ งตามกลวฏั ของเครื่องยนตใ์ นการประกอบสายพานไทมม์ ่ิง
ใหค้ านึงถึงเร่ืองใด ? เป็นสาคญั

ก. ความตึงของสายพาน
ข. มาร์กหนา้ เครื่องยนต์
ค. ความโตของลกู กลิ้ง และความแขง็ ของสปริง
ง. ขนาดความกวา้ งและความยาวของสายพานไทมม์ ิ่ง
10 ขอ้ ใดกล่าวไวผ้ ิด
ก. หา้ มลา้ งทาความสะอาดสายพานไทมม์ ิ่ง
ข. อายกุ ารใชง้ านของสายพานไทมม์ ่ิงไมต่ ่ากวา่ 1 แสนกิโลเมตร
ค. โซ่ไทมม์ ่ิงในปัจจุบนั ไมน่ ามาใชก้ บั เคร่ืองยนตแ์ ลว้ เนื่องจากมีเสียงดงั
ง. การประกอบเฟื อง โซ่ และสายพานไทมม์ ่ิงจะตอ้ งคานึงถึงมาร์กเป็นสาคญั

แบบเฉลย ชุดทดสอบ ก่อนเรียน หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
รหสั 20101 - 2001

แบบเฉลย ชุดทดสอบ ก่อนเรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง
------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ้ ก ข ค ง
1 (×)
2 (×)
3 (×)
4 (×)
5 (×)
6 (×)
7 (×)
8 (×)
9 (×)
10 (×)

แบบเฉลย ชุดทดสอบ หลงั เรียน หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

แบบเฉลย ชุดทดสอบ หลงั เรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง
------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ้ ก ข ค ง
1 (×)
2 (×)
3 (×)
4 (×)
5 (×)
6 (×)
7 (×)
8 (×)
9 (×)
10 (×)

ใบประเมินผล หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
ส 20101 - 2001

ใบประเมนิ ผล

ชื่อ - สกุล.................................................................หอ้ ง......................................เลขท่ี..................

ลาดบั ที่ รายละเอียด 543 2 1

1 การเตรียมเคร่ืองมือ วสั ดุ อปุ กรณ์

2 ความถกู ตอ้ งในการใชเ้ คร่ืองมือ

3 ข้นั ตอนการปฏิบตั ิงาน

4 ความต้งั ใจในการปฏิบตั ิงาน

5 ความมีระเบียบวินยั

6 การแตง่ กาย

7 ทางานร่วมกบั ผอู้ ื่น

8 การเก็บรักษาเคร่ืองมือ

9 ความสะอาดเรียบร้อย

10 ความสาเร็จของงาน

รวม

***เกณฑ์ 5 = ดีมาก

4 = ดี

3 = ปานกลาง

2 = พอใช้

1 = ตอ้ งปรับปรุง

การวเิ คราะห์ผลการทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน

การสอบ คะแนนเตม็ คะแนนท่ีได้ เปอร์เซ็นต%์

ก่อนเรียน

หลงั เรียน

รวม

ผลการวิเคราะห์

ผา่ น

ไม่ผา่ น

***เกณฑก์ ารวเิ คราะห์

มากกวา่ 70 % ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน

ต่ากวา่ 70 % ไม่ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน นกั ศึกษาจะตอ้ งศึกษาเพม่ิ เติมและทาการทดสอบใหม่

วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
รหสั 20101 - 2001
เร่ือง ระบบหลอ่ ล่ืน 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

เร่ือง ระบบหล่อลื่น

วตั ถุประสงค์เชิงพฤติกรรม
1. อธิบายความสาคญั ของป้ัมน้ามนั หล่อลื่นเคร่ืองยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
2. บอกคุณลกั ษณะของป้ัมน้ามนั หล่อลื่นเคร่ืองยนตไ์ ดถ้ กู ตอ้ ง
3. อธิบายความสาคญั ของน้ามนั หล่อลื่นไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4. บอกคุณลกั ษณะของน้ามนั หลอ่ ล่ืนไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
5. อธิบายถึงอนั ตรายและปัญหาดา้ นสิ่งแวดลอ้ มไดถ้ กู ตอ้ ง

ขอบเขตของการสอน
14. ทาการศึกษาส่วนประกอบของระบบหล่อลื่น
15. ประเภทและชนิดของน้ามนั หล่อล่ืน
16. ทาการเปลี่ยนถา่ ยน้ามนั เครื่อง
17. ทาการเปล่ียนกรองน้ามนั เคร่ือง
18. น้ามนั หล่อล่ืนกบั ส่ิงแวดลอ้ ม

วิธสี อน
1. ใชก้ ารสอนแบบบรรยายประกอบเพาเวอร์พอยนต์ ( Power point )
2. บรรยายประกอบของจริง เช่น น้ามนั หล่อล่ืน กรองน้ามนั เครื่องมือถอดกรอง ฯลฯ
3 สาธิต โดยการนานกั เรียนเขา้ หอ้ งปฏิบตั ิการ (Lab)เพือ่ แสดงการหาคา่ ความหนืด

อุปกรณ์ประกอบการสอน

6. เคร่ืองมือพเิ ศษในการถอดกรองน้ามนั เคร่ือง
7. น้ามนั เครื่องสาหรับเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน

3 เพาเวอร์พอยนต์ ( Power point ) ระบบหลอ่ ล่ืน

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน
เร่ือง ระบบหลอ่ ลื่น 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบก่อนเรียน
เรื่อง ระบบหลอ่ ล่ืน
คาสง่ั ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถูกท่ีสุดเพยี งคาตอบเดียว

1 หนา้ ที่หลกั ท่ีสาคญั ที่สุดของระบบหลอ่ ล่ืนเครื่องยนตค์ ืออะไร
ก. ลดอณุ หภูมิของเครื่องยนตไ์ ม่ใหส้ ูงเกินเกณฑ์
ข. เป็นซีลป้องกนั การรั่วระหวา่ งแหวนและผนงั กระบอกสูบ
ค. ลดความฝืดระหวา่ งผวิ สัมผสั ของชิ้นส่วนท่ีเคลื่อนไหว
ง. ชะลา้ งคราบเขมา่ และเศษโลหะที่เกิดจากการสึกหรอให้ออกจากเคร่ืองยนต์

2 คณุ สมบตั ิ ของน้ามนั หลอ่ ล่ืนท่ีดีเป็นอยา่ งไร
ก. รักษาความหนืดใหค้ งที่ ภายใตอ้ ุณหภมู ิที่เปลี่ยนไป
ข. เป็นฟิ ลม์ เกาะจบั อย่บู นผิวชิ้นงานไดด้ ี
ค. ไมร่ วมตวั กบั ออกซิเจน
ง. ที่กลา่ วแลว้ ถูกตอ้ ง

3 การหล่อลื่นแบบวิดสาด (Splash Lubrication) นิยมใชก้ บั เคร่ืองยนตป์ ระเภทใด
ก. เครื่องยนตเ์ ลก็ ทว่ั ๆไป
ข. เคร่ืองยนตท์ ี่ใชก้ บั รถจกั รยานยนต์
ค. เครื่องยนตใ์ หญ่ที่ใชก้ บั รถยนต์
ง. เครื่องยนตช์ นิดกงั หนั แก๊ส (Gas turbine)

4 จากรูป เป็นป้ัมน้ามนั หล่อลื่นแบบใด
ก. แบบวิดสาด
ข. แบบโรเตอร์
ค. แบบเฟื องขบั
ง. แบบกงั หนั

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง ระบบหล่อลื่น 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง ระบบหลอ่ ลื่น
คาสั่ง ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถกู ท่ีสุดเพียงคาตอบเดียว

5 เคร่ืองยนตท์ วั่ ๆไป ขนาดความจุกระบอกสูบ 1500 – 2000 ลูกบาศกเ์ ซนติเมตร (CC.) จะใชน้ ้ามนั หล่อล่ืน
ประมาณกี่ลิตร

ก. 2.5 - 3 ลิตร
ข. 4.5 - 5 ลิตร
ค. 6.5 - 7 ลิตร
ง. 8.5 - 9 ลิตร
จากรูปจงตอบคาถามขอ้ 6 - 8 ต่อไปน้ี

1

6 จากรูป หมายเลข 1 คืออะไร
ก. กรองน้ามนั หลอ่ ล่ืน
ข. ป้ัมน้ามนั หลอ่ ล่ืน
ค. วาลว์ ควบคมุ การไหล
ง. สวิตซ์น้ามนั หลอ่ ล่ืน

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง ระบบหลอ่ ลื่น 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง ระบบหล่อลื่น
คาสง่ั ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกท่ีถกู ที่สุดเพียงคาตอบเดียว

7 จากรูป ใชว้ ธิ ีการหลอ่ ล่ืนแบบใด
ก. แบบวดิ สาด
ข. แบบป้ัมความดนั
ค. แบบการหยด
ง. แบบฉีด

8 จากรูป แสดงใหเ้ ห็นวิธีการบริการระบบหล่อล่ืนเพ่ือประโยชน์อะไร
ก. ลา้ งทาความสะอาดระบบโดยการอดั น้ามนั ความดนั สูงยอ้ นทิศทางเดิม
ข. เพ่มิ ปริมาณน้ามนั หล่อลื่น เน่ืองจากปริมาณน้ามนั หลอ่ ล่ืนไม่เพยี งพอ
ค. ทดสอบปริมาณการไหลของน้ามนั หล่อล่ืน เพ่ือตรวจดูอตั ราการไหล
ง. การผสมสารละลายชนิดพิเศษเพอ่ื ป้องกนั การอุดตนั ของน้ามนั หล่อลื่น

9 กรองน้ามนั หลอ่ ลื่นชนิดใดท่ีไดร้ ับความนิยมสูงสุดในปัจจุบนั
ก. กรองแบบชวั่ คราว
ข. กรองแบบถาวร
ค. กรองแบบความดนั
ง. กรองแบบสุญญากาศ

10. ข้นั ตอนการถอดเปลี่ยนกรองและเปลี่ยนถา่ นน้ามนั หล่อล่ืนใหท้ าส่ิงใดก่อนจากหวั ขอ้ ตอ่ ไปน้ี
ก. ใชเ้ คร่ืองมือพิเศษหมุนกรองออกประมาณ 1 รอบ
ข. ถ่ายน้ามนั หล่อล่ืนออกจากเคร่ืองยนตใ์ หห้ มด
ค. ใชม้ ือหมนุ กรองออกมาจากเครื่องยนต์
ง. สตาร์ตเคร่ืองยนตท์ ี่ความเร็วรอบต่า

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง ระบบหลอ่ ล่ืน 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง ระบบหลอ่ ลื่น
คาสงั่ ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถกู ที่สุดเพยี งคาตอบเดียว

11. สารเพ่ิมคุณภาพ (Additives) ท่ีเติมลงไปในน้ามนั หล่อล่ืนเพอ่ื ประโยชน์อะไร
ก. ป้องกนั การเกิดฟองอากาศ
ข. ช่วยรักษาคา่ ความหนืดใหค้ งที่
ค. ช่วยป้องกนั การสึกหรอ
ง. ที่กลา่ วแลว้ ถกู ตอ้ ง

12 มาตรฐานที่ใชก้ บั เครื่องยนตด์ ีเซลคอื ขอ้ ใด
ก. SA
ข. SD
ค. CD
ง. RA

13 น้ามนั หลอ่ ลื่นเคร่ืองยนตน์ ิยมใชเ้ บอร์ใด
ก. เบอร์ 20
ข. เบอร์ 30
ค. เบอร์ 40
ง. เบอร์ 50

14 น้ามนั หล่อลื่นสังเคราะห์ (Synthetic Oil) เป็นอยา่ งไร
ก. เป็นน้ามนั ท่ีผลิตข้นึ จากโรงกลน่ั น้ามนั เป็นการเฉพาะ
ข. เป็นน้ามนั ท่ีผลิตข้นึ จากกระบวนการทางเคมี เพ่อื ใหไ้ ดค้ ณุ ภาพตามตอ้ งการ
ค. เป็นน้ามนั ท่ีเกิดจากการผสมระหวา่ งน้ามนั ปิ โตรเลียมและน้ามนั จากพชื
ง. เป็นน้ามนั ที่เกิดจากกระบวนการรีไซเคลิ โดยการนาน้ามนั ที่ใชแ้ ลว้ มาเติมสารละลายชนิดพเิ ศษ

15 สถาบนั ปิ โตรเลียมของอเมริกา ใชต้ วั ยอ่ เป็นอยา่ งไร
ก. SAE.
ข. API.
ค. ASTM.
ง. DIN.

ใบความรู้ หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่องระบบหล่อลื่น 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

ป้ัมน้ามันหล่อล่ืนเคร่ืองยนต์
ป้ัมน้ามนั หล่อล่ืนเคร่ืองยนต์ มีหนา้ ที่ดูดและส่งน้ามนั หล่อลื่นไปหล่อล่ืนชิ้นส่วนที่เคล่ือนไหว เพื่อลด

ความฝืดระหวา่ งชิ้นส่วนต่างๆของเครื่องยนต์
หน้าที่ของระบบหล่อล่ืนเคร่ืองยนต์

1 ลดความฝืดพ้นื ผิวสัมผสั ของชิ้นส่วนที่มีการเคล่ือนไหว
2 เป็นซีลป้องกนั การรั่วระหวา่ งผนงั กระบอกสูบกบั แหวนลูกสูบ
3 ระบายความร้อนภายในเคร่ืองยนต์
4 ชะลา้ งส่ิงสกปรก คราบเขม่า เศษโลหะภายในเครื่องยนต์

นา้ มนั หล่อล่ืนเคร่อื งยนต์ เม่ือนาไปหล่อลื่นแลว้ จะ
ไหลลงส่อู ่างนา้ มนั ดา้ นล่าง ปั้มนา้ มนั หล่อล่นื จะดดู
ใหไ้ หลเวียนอยตู่ ลอดเวลา ขณะเครื่องยนตท์ างาน

รูปท่ี 1 – 10 แสดง การไหลเวียนของน้ามนั หลอ่ ลื่น ขณะที่เคร่ืองยนตก์ าลงั ทางาน
ท่ีมา : Automotive Encyclopedia : 105

แบรง่ิ
เพลา

นา้ มนั

รูปที่ 2 – 10 แสดงหนา้ ท่ีของน้ามนั หล่อลื่นที่อยใู่ นแบร่ิงเพลาขอ้ เหว่ยี ง
ท่ีมา : udclick . com

ใบความรู้ หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน
เรื่อง ระบบหลอ่ ล่ืน 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

กรอง จากรูป 3-10 แสดงใหเ้ ห็นวงจรการไหลของ
อ่างนา้ มนั เคร่ือง นา้ มนั หล่อลน่ื โดยเรม่ิ ตงั้ แตป่ ั้มนา้ มนั ไปกรอง และ
สง่ ต่อไปยงั ชิน้ สว่ นท่เี คล่ือนไหว เชน่ เพลา แหวน
ลกู สบู กลไกของลนิ้ ฯลฯ และไหลกลบั มาเกบ็ ไวใ้ น
อา่ งนา้ มนั เครอ่ื ง (Oil pan)

รูปที่ 3 – 1 0 แสดงใหเ้ ห็น วงจรการไหลของน้ามนั หลอ่ ล่ืน
ท่ีมา : automobile taladnuds . com

ประสิทธิภาพของการหล่อล่ืนขึน้ อยู่กบั องค์ประกอบท่ีสาคัญดังนี้
1 พ้ืนผวิ สมั ผสั ของชิ้นงาน
1.1ผิวเรี ยบเป็ นมนั
1.2 ขรุขระ
2 คุณสมบตั ิ ของน้ามนั หลอ่ ลื่น

2.1 รักษาความหนืดใหค้ งท่ี ภายใตอ้ ณุ หภมู ิท่ีสูงได้
2.2 เป็นฟิ ลม์ เกาะจบั อยบู่ นผวิ ชิ้นงานไดด้ ี

3 วิธีการหลอ่ ล่ืนที่ถูกตอ้ ง
3.1 การหยด
3.2 การวดิ สาด

3.3 การใชป้ ้ัมแรงดนั สูง
4 ชนิดของสารหลอ่ ล่ืน
4.1 สารก่ึงของเหลว

4.2 ของเหลว

ใบความรู้ หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน
เรื่อง ระบบหล่อล่ืน 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

ประเภทของการหล่อล่ืน

1 การหล่อล่ืนแบบวิดสาด (Splash Lubrication) ประกอบดว้ ยชอ้ นตกั (Dipper) วิดสาดน้ามนั จากอ่าง
น้ามนั เคร่ืองไปยงั ผนงั กระบอกสูบและส่วนตา่ งๆที่ตอ้ งการหล่อล่ืน นิยมใชก้ บั เคร่ืองยนตข์ นาดเลก็ แรงมา้
ต่าประมาณ 5 – 10 แรงมา้ เช่นเคร่ืองยนต์ Honda GX 120 , 160 ฯลฯ

ชอ้ นตกั นา้ มนั อ่างนา้ มนั เครอ่ื ง

รูปท่ี 4 – 10 แสดง เคร่ืองยนตฮ์ อนดา้ หล่อลื่นแบบวิดสาด
ที่มา : คูม่ ือซ่อมบารุงเครื่องยนตฮ์ อนดา้
1 การหลอ่ ล่ืนแบบใชป้ ้ัมแรงดนั (Oil pump Lubrication
) เป็นการหล่อล่ืนท่ีนิยมใชม้ ากที่สุด ใชไ้ ดต้ ้งั แต่
เครื่องยนตเ์ ลก็ จนถึงเคร่ืองยนตใ์ หญ่

การหลอ่ ลื่นแบบใชป้ ั้มแรงดนั ไดร้ บั ความ

นิยมมาก เพราะสามารถใหก้ ารหลอ่ ล่ืนไดท้ กุ

สว่ นท่เี คล่อื นไหว เหมาะกบั เครือ่ งยนตท์ กุ

ปั้ม ประเภท กรองหยาบ
นา้ มนั

รูปท่ี 5 – 1 0 แสดงการหลอ่ ล่ืนแบบใชป้ ้ัมแรงดนั

ท่ีมา : Automotive Encyclopedia : 79

ใบความรู้ หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วิชางานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ืองระบบหล่อลื่น 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

การหล่อลื่นโดยใช้ป้ัมแรงดัน แบง่ ออกไดด้ งั น้ี
2.1 แบบเฟื องขบั (Gear Type) เป็นเฟื อง 2 ตวั หมนุ อยภู่ ายในเรือนป้ัม มีหนา้ ท่ีดูดและส่งน้ามนั ไปยงั ส่วนตา่ งๆ
ของเครื่องยนต์

ช่องวา่ งระหว่างปลายเฟืองกบั เรอื น

ปั้ม ประมาณ 0.05 - 0.13 mm.

รูปที่ 6 – 1 0 แสดงป้ัมแรงดนั แบบเฟื องขบั (gear type)
ที่มา : Auto Service and Repair : 306

2.2 แบบโรเตอร์ (Rotor Type) ป้ัมแบบโรเตอร์ มีโรเตอร์ขบั และโรเตอร์ตาม เมื่อโรเตอร์ขบั หมนุ จะทาใหเ้ กิด
ช่องวา่ งที่โรเตอร์ตวั ตาม เกิดเป็นสุญญากาศดูดน้ามนั เขา้ สู่ป้ัม

รูปที่ 7 – 1 แสดงป้ัมแรงดนั แบบโรเตอร์ (Rotor Type)
ท่ีมา : Automotive Service Technology : 96

ใบความรู้ หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง ระบบหล่อล่ืน 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

การหล่อล่ืนเคร่ืองยนต์

เม่ือป้ัมน้ามนั ดูดและส่งน้ามนั ไปตามช่องทางท่ีกาหนด น้ามนั จะถกู ส่งมายงั กรองละเอียด แลว้ หลงั จากน้นั
จะส่งไปยงั เพลาขอ้ เหว่ยี ง เพ่ือหล่อล่ืนแบริ่งอก และแบร่ิงกา้ นสูบ แหวนลูกสูบ และกลไกของลิน้ ท้งั หมด

ดงั น้นั ในกรณีที่กรองน้ามนั หลอ่ ล่ืนอดุ ตนั ทาใหค้ วามดนั ในระบบสูงข้นึ จะมีวาลว์ น้ามนั (Oil Relief
Valve) เปิ ดช่องทางใหน้ ้ามนั ไหลโดยไมผ่ า่ นกรอง เพื่อไปหล่อล่ืนชิ้นส่วนต่างๆไมใ่ หช้ ารุดเสียหาย

รูปท่ี 8 – 10 แสดงเส้นทางการไหลของน้ามนั ท่ีออกจากป้ัมและกรองน้ามนั
ท่ีมา: Automotive Encyclopedia : 104

ชิ้นส่วนตา่ งๆท่ีมีการหล่อลื่น จะตอ้ งเป็นชิ้นส่วนท่ีเคล่ือนไหว น้ามนั หล่อล่ืนเม่ือหลอ่ ล่ืนเสร็จแลว้ จะไหลกลบั ลง
สู่กน้ อา่ ง หมุนเวยี นอยตู่ ลอดเวลา ดงั น้นั ปริมาณน้ามนั ที่ใชภ้ ายในเคร่ืองยนตจ์ ะตอ้ งเพียงพอ ไมน่ อ้ ย หรือ มาก
จนเกินไป ตามปริมาณท่ีบริษทั ผผู้ ลิตกาหนด เคร่ืองยนตท์ ว่ั ๆไป ขนาด 1500 – 2000 ลูกบาศกเ์ ซนติเมตร (CC)
ประมาณ 4.5 – 5 ลิตร

ทอ่ ทางไหลของ
นา้ มนั หลอ่ ล่นื เม่อื ใชไ้ ป
นานๆอาจอดุ ตนั ควรลา้ ง
ใหน้ า้ มนั ไหลไดส้ ะดวก

รูปที่ 9 – 10 แสดงการใชถ้ งั ลมความดนั สูง ฉีดยอ้ นทิศทางการไหล เพอ่ื ลา้ งระบบหล่อลื่น
ท่ีมา : Automotive Service and Repair: 320

ใบความรู้ หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วิชางานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง ระบบหลอ่ ลื่น 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

กรองนา้ มันหล่อล่ืน

กรองน้ามนั หล่อลื่นมีหนา้ ที่กรองสิ่งสกปรก และสารแขวนลอยทวั่ ไปท่ีอยใู่ นน้ามนั
นอกจากน้นั กรองน้ามนั หล่อล่ืนในปัจจุบนั สามารถแยกน้าออกจากน้ามนั ไดด้ ว้ ย ปัจจุบนั กรองน้ามนั หล่อลื่นแบง่
ออกเป็น 2 ชนิดคือ

1 กรองช่ัวคราว เป็นกรองที่ใชต้ ามอายกุ ารใชง้ าน เม่ือหมดอายกุ ารใชง้ าน เช่นท่ี 5,000 กม. เม่ือถึงเวลา

เปลี่ยนถ่ายน้ามนั หลอ่ ล่ืนก็จะถอดเปล่ียนกรองทิ้ง ไม่นาไปลา้ งแลว้ กลบั มาใชใ้ หม่ กรองชวั่ คราวไดร้ ับ
ความนิยมมากที่สุด เนื่องจากไมต่ อ้ งมีการซ่อมบารุง ทาใหส้ ะดวก และประสิทธิภาพในการกรองสูง

รูปท่ี 10 – 10 แสดงชนิดของกรองน้ามนั เช้ือเพลิงแบบชวั่ คราว
ท่ีมา : Automotive Service and Repair: 309

2 กรองถาวร เป็นกรองท่ีสามารถนามาลา้ งทาความสะอาดแลว้ นาไปใชต้ อ่ ไดอ้ ีก การลา้ งทาความสะอาดโดย
ใช้ น้ามนั เช้ือเพลิง หรือน้ายาเคมี ท่ีใชส้ าหรับลา้ งคราบไขมนั ลา้ งทาความสะอาด เพือ่ ขจดั สิ่งสกปรก
เช่น ตะกอน ฝ่นุ เศษโลหะ และคราบน้ามนั ใหอ้ อกไป

กรองนา้ มนั หล่อลื่นแบบถาวร ไมน่ ิยมใช้
กบั ยานยนต์ แตจ่ ะใชก้ บั เครือ่ งยนตท์ ่ี
ตดิ ตงั้ แท่นถาวร ภายในโรงงาน

รูปที่ 11 – 10 แสดงชนิดของกรองน้ามนั เช้ือเพลิงแบบถาวร
ที่มา : Automotive service Technology:98

ใบความรู้ หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน
เรื่อง ระบบหลอ่ ล่ืน 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

การถอดเปลย่ี นกรอง
การถอดเปล่ียนกรอง จะตอ้ งใชเ้ คร่ืองมือพิเศษ ท้งั น้ีเนื่องจากตาแหน่งท่ีติดต้งั ในบางคร้ังไม่สะดวกท่ีจะ

ถอด การใชเ้ ครื่องมือพิเศษจะช่วยใหค้ วามสะดวกในการบริการ

รูปท่ี 12 – 10 แสดงการถอดกรองน้ามนั เครื่องโดยใชเ้ คร่ืองมือพิเศษ
ท่ีมา: Automotive Encyclopedia : 109

ข้นั ตอนการถอดเปล่ียนกรองมีดงั น้ี
1 ก่อนจะถ่ายน้ามนั หลอ่ ล่ืนจะตอ้ งใชเ้ ครื่องมือพเิ ศษหมุนกรองประมาณ 1 รอบ
2 ถ่ายน้ามนั หล่อลื่นออกจากเครื่องยนตใ์ หห้ มด
3 ใชม้ ือหมุนกรองออกมา

การประกอบกรองเขา้ ที่ เมื่อเปลี่ยนถ่ายน้ามนั หลอ่ ลื่นหมดแลว้ ก็ใหป้ ระกอบกรองเขา้ ที่ โดยไม่ตอ้ งใชเ้ คร่ืองมือ
พิเศษแตจ่ ะตอ้ งใชม้ ือหมุนกรองใหแ้ น่น

Aใชผ้ า้ เช็ดทา B ตรวจสอบซีลนา้ มนั
ความสะอาด

รูปท่ี 13 – 10 แสดงทาความสะอาด และตรวจซีลกรองน้ามนั เคร่ือง
ที่มา : Auto Service and Repair : 310

รายการประกอบใบงาน หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ กส็ โซลีน
เรื่อง ระบบหลอ่ ล่ืน 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

การลา้ งทาความสะอาดระบบหล่อล่ืน โดยการใชถ้ งั น้ามนั หล่อลื่นความดนั สูงอดั น้ามนั ยอ้ นทิศทางเพื่อไล่
ตะกอนและส่ิงสกปรกท่ีตกคา้ งให้ไหลไปเก็บไวท้ ี่ อ่างน้ามนั หล่อล่ืน วิธีดงั กล่าวน้ีจะช่วยทาให้ท่อทางการไหล
สะดวกยง่ิ ข้นึ

การลา้ งระบบ

โดยการใชล้ มแรงดนั สงู ฉีดยอ้ นทศิ ทาง
เพ่อื ไล่ส่งิ สกปรกออกจากทอ่ ทางไหล
ของนา้ มนั เคร่อื ง

รูปที่ 14 – 10 แสดงวงจรการลา้ งระบบหลอ่ ลื่น
ท่ีมา : Auto Service and Repair : 320

สวิตช์น้ามันหล่อล่ืน
สวิตช์น้ามนั หล่อลื่น เป็ นสวิตช์แรงดนั (Pressure switch) ติดต้งั อยู่ดา้ งขา้ งเส้ือสูบของเครื่องยนต์ เมื่อ

เคร่ืองยนตด์ บั ความดนั ของน้ามนั หล่อล่ืนไม่มี หรือ มีแต่อาจจะต่า ทาให้สปริงดนั หนา้ สัมผสั ทาให้กระแสไฟฟ้า
ครบวงจรลงกราว หลอดไฟเตือนน้ามนั หล่อลื่นจะติดสวา่ ง แสดงวา่ น้ามนั ไมไ่ หล

สวิตสเ์ ปิด สวติ สป์ ิด

รูปท่ี 15 – 10 แสดงวงจรสวิตซน์ ้ามนั หลอ่ ลื่น (Pressure switch)
ที่มา : คู่มือซ่อมบารุงเครื่องยนตโ์ ตโยตา้ : เลม่ 2 , 2545

หน่วยท่ี 10

ระบบหลอ่ ลื่น หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์

วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ กส็ โซลีน เรื่อง ระบบหล่อล่ืน 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

น้ามันหล่อลื่น (Oil lubrication)

น้ามนั หล่อล่ืนที่ใชใ้ นการหล่อลื่นเคร่ืองยนต์ ท่ีเรียกว่า “น้ามนั เครื่อง” เป็ นน้ามนั หล่อล่ืนที่ผลิตข้ึนมาใช้

งานเป็ นการเฉพาะหล่อล่ืนเคร่ืองยนต์ โดยมีการเติมสารเพิ่มคุณภาพ (Additives) มากกว่า 10 ชนิด เพื่อให้มี

คุณสมบตั ิเหมาะสมกบั การหล่อลื่นเครื่องยนต์ เช่นมีสารเพม่ิ คุณภาพ ท่ีเก่ียวกบั การป้องกนั การสึกหรอ (Anti wear)

การป้องกันการเกิดฟองอากาศ ( Oxidation inhibitor) และการรักษาค่าความหนืดให้คงท่ี (Viscosity index

improver) เป็นตน้

เนื่องจากน้ามนั หล่อลื่นเป็นผลิตภณั ฑท์ ี่มีจาหน่ายทวั่ โลก เพื่อใหส้ ินคา้ ดงั กลา่ วมีมาตรฐานเหมือนกนั จึงได้

มีองคก์ รระหวา่ งประเทศเป็นผคู้ วบคมุ และกาหนดมาตรฐาน ดงั น้ี

1 สถาบนั ปิ โตรเลียมของอเมริกา API (American Petroleum Institute)

2 สถาบนั ทดสอบมาตรฐานวสั ดุของอเมริกา ASTM (American Society for Testing Material)

3 สถาบนั วศิ วกรรมยานยนต์ SAE (Society of Automotive Engineers)

คุณสมบตั ิของน้ามนั หลอ่ ล่ืน
คุณสมบตั ิของน้ามนั หล่อล่ืนเครื่องยนต์ เป็นตวั กาหนดคุณภาพของน้ามนั หลอ่ ลื่น น้ามนั หล่อล่ืนที่นามาใช้

กบั เครื่องยนตแ์ ต่ละประเภท เช่นประเภทเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เคร่ืองยนตด์ ีเซล มีคณุ สมบตั ิแตกตา่ งกนั มาตรฐาน

ของน้ามนั หล่อลื่นเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีนใชส้ ัญลกั ษณ์ “S” (Station Service) สาหรับมาตรฐานที่ใชก้ บั เคร่ืองยนต์
ดีเซล “C” (Commercial Service)

รูปท่ี 16 – 10 แสดงชนิดน้ามนั หลอ่ ล่ืน
ที่มา : Chomrom . com

หน่วยท่ี 10 หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
ระบบหล่อล่ืน เรื่อง ระบบหล่อล่ืน 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน
รหสั 2101 - 211

ระดบั มาตรฐานของน้ามนั หลอ่ ลื่นเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน มีอยหู่ ลายระดบั ดงั น้ี
1 ระดบั SA เป็นน้ามนั คุณภาพต่า ราคาถูก สามารถนามาใชก้ บั เครื่องยนตเ์ ลก็ ท่ีมีชวั่ โมงการทางานน้อย
ไม่เหมาะที่จะนามาใชก้ บั เครื่องยนตท์ วั่ ๆไป เนื่องจากน้ามนั หลอ่ ล่ืนระดบั น้ีมีสารเพ่ิมคณุ ภาพนอ้ ยมาก
2 ระดบั SB เป็นน้ามนั ที่มีคุณภาพดีกวา่ ระดบั SA เหมาะกบั เครื่องยนตเ์ ลก็ ขนาด 3-5 แรงมา้
3 ระดบั SC เป็นน้ามนั ที่มีคุณภาพสูงกวา่ SB น้ามนั หล่อล่ืนระดบั น้ีมีการเติมสารเพิม่ คณุ ภาพหลายชนิด ทา
ใหเ้ หมาะกบั เคร่ืองยนตเ์ ลก็ ขนาด 5 – 10 แรงมา้

4 ระดบั SD เป็นน้ามนั ท่ีมีคณุ ภาพสูงกวา่ SC เหมาะกบั เครื่องยนตท์ ุกชนิดมีการเพิม่ สารคุณภาพ เพื่อป้องกนั
การเกิดคราบตะกอน ป้องกนั การเกิดการสึกหรอจากการขดู ขีด

5 ระดบั SE เป็นน้ามนั ที่มีคุณภาพสูงกว่า SD มีการเพ่ิมสารคุณภาพหลายชนิดลงไป ทาให้มีราคาแพงข้ึน
ตามระดบั คุณภาพ จึงเหมาะกบั เคร่ืองยนตท์ ี่ใชก้ บั รถยนตท์ ุกรุ่น

ระดบั มาตรฐานพิเศษ เช่น SF SG และ SH ในปัจจุบนั นิยมนามาใชก้ บั เคร่ืองยนตง์ านหนักทวั่ ไป ที่มีชวั่ โมงการ
ทางานติดต่อกนั หลายๆชว่ั โมง โดยเฉพาะเคร่ืองยนตต์ ิดต้งั เทอร์โบ เนื่องจากน้ามนั ระดบั มาตรฐานดงั กล่าวมีการ
เติมสารเพมิ่ คณุ ภาพ หลายชนิด ทาใหเ้ ป็นท่ีนิยมของผใู้ ช้ แต่ราคาแพง

สมาคมวิศวกรรมยานยนต์ ไดก้ าหนดน้ามนั หล่อล่ืนที่นามาใชโ้ ดยแบ่งตามฤดูกาลดงั น้ี น้ามนั ท่ีใช้ใน
ประเทศหนาว ท่ีมีอุณหภูมิต่า ไดก้ าหนดตวั เลขมาตรฐานความหนืดไว้ เช่น 5 W - 30 , 10 W - 40 , 20 W-40

(Winter : W)

ค่าตา้ นทานการเป็นไขของน้ามนั ในฤดูหนาว (Winter)ระหวา่ งอณุ หภูมิ
20 องศาเซลเซียส ถึง -30 องศาเซลเซียส

5 W คงความขน้ ใสของน้ามนั ไวไ้ ดถ้ ึง -30 องศาเซลเซียส ( C )
10 W คงความขน้ ใสของน้ามนั ไวไ้ ดถ้ ึง -20 องศาเซลเซียส ( C )
15 W คงความขน้ ใสของน้ามนั ไวไ้ ดถ้ ึง -10 องศาเซลเซียส ( C )
20 W คงความขน้ ใสของน้ามนั ไวไ้ ดถ้ ึง 0 องศาเซลเซียส ( C )
(ท่ีมา : Society for Testing Metals)

การแบ่งประเภทน้ามนั ตามหลักสากล (Oil Designation)

MS - Motor Severe , MM - Motor Moderate , ML - Motor Light
DS - Diesel Severe , DM - Diesel Moderate , DG - Diesel General

หน่วยท่ี 10

ระบบหล่อล่ืน หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์

วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ืองระบบหล่อล่ืน 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

นา้ มันหล่อลื่นสังเคราะห์ (Synthetic Oil)

น้ามนั หล่อลื่นสังเคราะห์ (Synthetic Oil) เป็นน้ามนั ที่ผลิตข้นึ จากกระบวนการทางเคมี ซ่ึงมีคณุ ภาพเป็นท่ี

นิยมของคนทวั่ ๆไป เนื่องจากน้ามนั หล่อลื่นประเภทน้ีสามารถผลิตออกมาขายทนั ต่อการเปล่ียนแปลงทางด้าน

เทคโนโลยี เช่นสามารถนาไปใชก้ บั เคร่ืองยนต์งานหนกั เครื่องยนต์ติดต้งั เทอร์โบ ลดควนั พิษช่วยให้การเผาไหม้

สมบูรณ์ นอกจากน้นั น้ามนั สังเคราะหย์ งั สามารถแต่งกล่ินใหห้ อมไดด้ ว้ ย จึงไดร้ ับความนิยมในปัจจุบนั

นา้ มนั หลอ่ ลื่นสงั เคราะห์ (Synthetic Oil) เป็น
นา้ มนั ท่ผี ลติ เพ่ือคณุ สมบตั พิ ิเศษ เช่น ทนตอ่
ความรอ้ นไดส้ งู เกาะจบั ผิวชิน้ งานไดด้ ี มกี าร
แต่งกล่นิ (หอม) อายุการใชง้ านนานกว่าปกติ ฯลฯ
แต่ราคาจะแพงกวา่ นา้ มนั ท่วั ๆไป

รูปที่ 17 – 10 แสดงน้ามนั หลอ่ ลื่นสังเคราะห์
ที่มา : shopping 7 day . com

แต่อย่างไรก็ตามการแต่งกล่ินให้ควนั ไอเสียหอม ในปัจจุบนั ไม่อาจทาได้ เนื่องจากผิดกฎหมายดา้ นส่ิงแวดลอ้ ม
ท้งั น้ีเน่ืองจากควนั ท่ีปล่อยออกจากเคร่ืองยนต์เป็ นแก๊สพิษ เป็ นอนั ตรายต่อสิ่งมีชีวิต หากปล่อยให้มีการแต่งกลิ่น
ควนั ไอเสียหอม จะเกิดผลเสียตอ่ สุภาพและสิ่งแวดลอ้ มอยา่ งรุนแรง

การเติมสารเคมี ลงในนา้ มนั หลอ่ ลน่ื เพ่อื แตง่ กล่นิ ใหห้ อม เป็นส่ิงตอ้ งหา้ มไมอ่ าจกระทาได้
เพราะการสนั ดาปภายในหอ้ งเผาไหมข้ องเคร่ืองยนตจ์ ะมนี า้ มนั หลอ่ ลืน่ บางสว่ นเขา้ ไปผสม ทาให้
เกิดไอเสีย (Exhaust) ท่มี กี ลิน่ หอม เม่อื หายใจเขา้ ไปจะเป็นอนั ตรายตอ่ ส่ิงมชี วี ติ

การปิ โตรเล่ยี มแห่งประเทศไทย จงึ ไดอ้ อกขอ้ บญั ญตั ใิ หก้ ลิ่นทเ่ี กิดจากการร่วั ของแก๊ส และ
การปลอ่ ยไอเสีย “ใหม้ กี ล่ินเหมน็ ” เพ่อื สรา้ งความราคานเตือนใหผ้ ใู้ ชไ้ ดท้ ราบและระวงั ภยั รา้ ย

รายงานประกอบใบงาน ใบงานที่ 9 – 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
ระบบหล่อลื่น เรื่องการเปลี่ยนถา่ ย 18 สัปดาห/์ ภาคเรียน

วิชา งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน น้ามนั หลอ่ ล่ืน
รหสั 20101 - 2001

ใบการปฏบิ ตั ิงาน

วัตถปุ ระสงค์เชิงพฤติกรรม
5. ผเู้ รียนเลือกชนิดน้ามนั หลอ่ ล่ืนเครื่องยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
6. ผเู้ รียนเปลี่ยนถ่ายน้ามนั หลอ่ ลื่นเครื่องยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
7. ผเู้ รียนใชเ้ คร่ืองมือพเิ ศษถอดกรองน้ามนั หล่อล่ืนเคร่ืองยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
8. ผเู้ รียนไดป้ ฏิบตั ิตามระเบียบเก่ียวกบั

4.1 การใชพ้ ้นื ท่ี
4.2 การใชเ้ คร่ืองมือ/อุปกรณ์
4.3 การมีคณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์

ขอบเขตการปฏบิ ตั ิงาน
8. การเลือกประเภท ชนิดน้ามนั หลอ่ ล่ืนเคร่ืองยนต์
9. การเปล่ียนถ่ายน้ามนั หล่อลื่นเครื่องยนต์
10. เทคนิควธิ ีการลบรหสั สญั ญาณเตือนน้ามนั หล่อล่ืน
11. อนั ตรายจากน้ามนั หล่อลื่นที่ใชแ้ ลว้

วิธกี ารสอนและส่ือประกอบการสอน
7. อธิบายข้นั ตอนการเปล่ียนถ่ายน้ามนั หลอ่ ลื่นเครื่องยนต์
8. สาธิตการถอดประกอบกรอง และการเปล่ียนถ่ายน้ามนั หลอ่ ลื่น
9. ย้าเตือนถึงอนั ตรายจากการยกรถยนต์ และเตือนขอ้ ผดิ พลาดจากการปฏิบตั ิงาน

อปุ กรณ์ในการปฏิบัติงาน
16. รถยนตฝ์ ึกขบั 1 คนั
17. น้ามนั หลอ่ ล่ืน และกรอง
18. เครื่องมือประจาตวั
19. เครื่องมือพเิ ศษสาหรับถอดกรองน้ามนั เคร่ือง

5. ผา้ เชด็ กา้ นน้ามนั

หน่วยท่ี 10 ใบงานท่ี 9 – 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
ระบบหล่อลื่น เร่ืองการเปล่ียนถ่าย 18 สปั ดาห/์ ภาคเรียน
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน
รหสั 20101 - 2001 น้ามนั หลอ่ ลื่น

ใบการปฏบิ ตั งิ าน

ข้นั ตอนการปฏิบัติงาน

1 เลือกน้ามนั ใหเ้ หมาสมกบั เคร่ืองยนต์ เช่น 5 W 40,

10 w 40 ฯลฯ

2 จดั เตรียมรถ เขา้ รับการบริการ

3 เปิ ดฝาเติมน้ามนั ทิง้ ไว้ (อยดู่ า้ นบนบริเวณฝาครอบลิ้น)

4 ยกรถใหส้ ูงพอเหมาะกบั การเขา้ ใหบ้ ริการ
(แตใ่ นกรณีสถานท่ีใหบ้ ริการเป็นแบบหลุมกไ็ มต่ อ้ งยกรถ)

5 ใชเ้ คร่ืองมือพิเศษคลายกรองออกประมาณ 1 รอบ.ใหห้ ลวมแต่
ไมต่ อ้ งถอดกรองออกมา

6 ใชป้ ระแจแหวนถอดนอตถา่ ยน้ามนั หล่อล่ืนที่กน้ อา่ ง เพ่ือถา่ ย
น้ามนั หลอ่ ลื่นออกใหห้ มด

ใหร้ ถจอดในแนวระดบั ขณะท่ถี า่ ยให้ การใชเ้ ครอื่ งมือพเิ ศษถอดกรอง
สงั เกต สี และปรมิ าณดว้ ย เพราะหากสี 1 เช็ดมอื ใหแ้ หง้ ปราศจากสารหลอ่ ลน่ื
ขาวหม่นแสดงว่ามีนา้ เขา้ ไปผสม 2 ปรบั เครอ่ื งมอื ใหพ้ อดกี บั ความโตของกรอง
3 หมนุ กรองออกในทิศทางท่ถี กู ตอ้ ง