แผนการสอนวิชางานซ่อมเครื่องยนต์เบื้องต้น

แผนการจดั การเรียนรู้แบบฐานสมรรถนะ

รหัส 2101-9004 วชิ า งานซ่อมเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้
หลกั สูตร ประกาศนียบตั รวิชาชีพ พทุ ธศกั ราช 2556
ประเภทวชิ า ช่างอตุ สาหกรรม

จดั ทาโดย
นายนัฏพงศ์ นามนนท์

สาขาวชิ า ช่างยนต์

วทิ ยาลยั การอาชีพพรรณานิคม
สานกั งานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธกิ าร

ก

คานิยม

แผนการสอนมุ่งเนน้ สมรรถนะอาชีพน้ี เป็ นหวั ใจต่อกระบวนการเรียนการสอนของครู

อาจารย์ นกั เรียน นกั ศึกษา วทิ ยาลยั การอาชีพพรรณานิคม มีนโยบายส่งเสริมและสนบั สนุนใหค้ รู อาจารย์
จดั ทา แผนการสอนมุ่งเนน้ สมรรถนะอาชีพ นายนฏั พงศ์ นามนนท์ เป็นอีกท่านหนึง่ ทีไ่ ดส้ นองนโยบาย
ดงั กล่าว โดยจดั ทารายวชิ า งานซ่อมเครื่องยนตเ์ บือ้ งตน้ รหสั 2101–9004 ซ่ึงแผนการสอนฉบบั นจ้ี ะประกอบดว้ ย

ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้,ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะรายวชิ าโดยบูรณาการหลกั ปรัชญาของ

เศรษฐกิจพอเพียง/ ผล 5 มิติ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่งจุดประสงคร์ ายวชิ า มาตรฐานรายวชิ า

คาอธิบายรายวชิ า ชือ่ เรือ่ งและงาน สมรรถนะทีพ่ ึงประสงค์ โครง การสอนหรือโครงการจดั การเรียนรู้เนือ้ หา

สาระ กิจกรรมการเรียนการสอน งานที่มอบหมายหรือกิจกรรม สือ่ การเรียนการสอน การประเมินผล และ

เพิ่มปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง เหมาะสาหรับครู อาจารย์ ที่จะนาไปใชใ้ นการจดั การเรียนการสอน

ตลอดจนผทู้ ีส่ นใจท่วั ไปไดศ้ ึกษา แผนการสอนฉบบั นี้
นายนฏั พงศ์ นามนนท์ ไดร้ วบรวมจากตารา เอกสารประกอบการสอนต่าง ๆ และจาก
ประสบการณ์ท่ีทาการสอน นอกจากนย้ี งั ผา่ นการทดลองใชใ้ นแต่ละภาคเรียน และแกไ้ ขปรับปรุง ฉะน้ัน

ขา้ พ เจา้ จึงมนั่ ใจวา่ แผนการสอนฉบบั น้จี ะมีประสิทธิภาพและเป็ นประโยชนแ์ กค่ รู อาจารยป์ ระจาวชิ า งานซ่อม
เครื่องยนตเ์ บอื้ งตน้ และนกั เรียน นกั ศึกษา รวมทัง้ ผทู้ ่ีสนใจทวั่ ไปเป็ นอย่างยงิ่

(นายทองสุข พามี )
ผอู้ านวยการวทิ ยาลยั การอาชีพพรรณานิคม

ข

คานา

แผนการสอนฉบบั นี้ เป็ นเอกสารประกอบการสอนวชิ า งานเคร่ืองยนตเ์ บอ้ื งตน้ รหสั 2101–9
0ผ0จู้4ดั ตทาามไดห้เลรีกยั บสูเตรรียปงขระน้ึ กเพาศ่ือนใชีย้ใบนตั กราวรชิ ดาาชเนีพินพกทุ าธรสศกัอรนาชกา2ร5จ5ดั 6กปิจรกะรเรภมทกวาชิ ราเรอียุตนสกาหารกสรอรนมใสนาชขนั้ าวเรชิ ียานช่าแงลยะนเพตอื่์
ใช้เป็ นเอกสารประกอบการสอนของครู อาจารย์ ผสู้ อนรายวชิ า งานเครื่องยนตเ์ บอ้ื งต้น โดยเนอื้ หาใน
แผนการสอนประกอบดว้ ย ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้ , ตารางวเิ คราะห์ สมรรถนะรายวชิ า โดย บู
รณาการหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง / ผล 5 มิติ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เกง่ จุดประสงค์ ราย
วชิ า มาตรฐานรายวชิ า คาอธิบายรายวชิ า ชื่อเร่ืองและงาน โครง การสอนหรือโครงการจดั การเรียนรู้ เนอื้
หาสาระ กิจกรรมการเรียนการสอน งานที่มอบหมายหรือกิจกรรม ส่ือการเรียนการสอน การประเมินผล

ผจู้ ดั ทาหวงั เป็นอยา่ งยง่ิ วา่ แผนการสอนฉบบั น้ีจะเป็ นประโยชน์ตอ่ ครู อาจารย์ ผสู้ อนวชิ า งาน
เครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้ และผทู้ สี่ นใจไดน้ าไปใชเ้ ป็ นคูม่ ือหรือเป็ นแนวทางประกอบการจดั กิจกรรมการเรียนการ
สอน ใหต้ รงตามจดุ ประสงคข์ อง หลกั สูตร หากผใู้ ชม้ ีขอ้ เสนอแนะเพมิ่ เตมิ ประการใด ไดโ้ ปรดแจง้ กลบั มา
เพอื่ นามาเป็นขอ้ มูลปรบั ปรุงแกไ้ ขในโอกาสตอ่ ไป

นายนฏั พงศ์ นามนนท์

ค

สารบญั

หน้า

คานิยม…………………………………………………………………………………………. ก
คานา…………………………………………………………………………………………… ข
สารบัญ…………………………………………………………………………………………. ค
ลักษณะรายวิชา………………………………………………………………………………… ง
ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้…………………………………………………………… จ
ตารางวิเคราะห์หลักสูตร……………………………………………………………………….. ฉ
โครงการสอนหรือโครงการจัดการเรียนร้…ู …………………………………………………… ญ
แผนการจัดการเรียนสัปดาห์ท่ี 1 เรื่องหลักความปลอดภัย………………………………………1
แผนการจดั การเรียนสัปดาห์ท2ี่ เร่ืองเคร่ืองมอื ช่างยนต์และอุปกรณ์จบั ยดึ …………………….. 20
แผนการจดั การเรียนสัปดาห์ท3ี่ เรื่องเคร่ืองมอื ช่างยนต์และอุปกรณ์จบั ยดึ (ต่อ)……………….. 47
แผนการจดั การเรียนสัปดาห์ท4ี่ เรื่องประวัติและโครงสร้างของเครื่องยนต์……………………. 66
แผนการจัดการเรียนสัปดาห์ท5่ี เรื่องประวตั แิ ละโครงสร้างของเคร่ืองยนต์ (ต่อ)……………… 89
แผนการจัดการเรียนสัปดาห์ท6่ี เรื่องหลกั การทางานของเคร่ืองยนต์……………………………113
แผนการจดั การเรียนสัปดาห์ท7ี่ เร่ืองระบบน้ามนั เชื้อเพลิง…………………………………….. 137
แผนการจัดการเรียนสัปดาห์ท8่ี เรื่องระบบจดุ ระเบดิ เครื่องยนต์……………………………….. 166
แผนการจดั การเรียนสัปดาห์ท่ี9เร่ืองระบบหล่อล่นื ของเคร่ืองยนต์……………………............ 189
แผนการจัดการเรียนสัปดาห์ท1่ี 0เร่ืองระบบระบายความร้อนเคร่ืองยนต์……………………… 212
แผนการจดั การเรียนสัปดาห์ท1ี่ 1เรื่องระบบไอดีไอเสียรถยนต์………………………………… 234
แผนการจดั การเรียนสัปดาห์ท1่ี 2เรื่องหลักการถอดประกอบเคร่ืองยนต์………………………. 248
แผนการจดั การเรียนสัปดาห์ท่ี13เรื่องหลักการถอดประกอบเคร่ืองยนต์(ต่อ)……………......... 255
แผนการจดั การเรียนสัปดาห์ท่ี14เร่ืองหลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์(ต่อ)………………….. 274
แผนการจดั การเรียนสัปดาห์ท1่ี 5เรื่องหลักการถอดประกอบเครื่องยนต์(ต่อ)………………….. 316
แผนการจดั การเรียนสัปดาห์ท1่ี 6เร่ืองหลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์(ต่อ)………………….. 338
แผนการจัดการเรียนสัปดาห์ท1่ี 7เรื่องการบารุงรักษารถยนต์และแก้ไขข้อขัดข้อง…………….. 358
แผนการจัดการเรียนสัปดาห์ท1่ี 8เร่ืองการบารุงรักษารถยนต์และแก้ไขข้อขดั ข้อง (ต่อ)……….. 380

ง

แผนการสอนรายวชิ า

ชื่อรายวิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้ืองตน้ รหัสวิชา 2101-9004

ระดบั ช้ัน ประกาศนียบตั รวชิ าชีพ สาขาวิชา ช่างยนต์

หน่วยกิต 2 (4) จานวน4ชว่ั โมง รวม 72 ชว่ั โมง

จุดประสงค์รายวชิ า
1. เพอื่ ใหม้ ีความเขา้ ใจหลกั การความปลอดภยั การใชเ้ ครื่องมือช่างยนต์ อุปกรณ์จบั ยดึ หลกั การเบ้ืองตน้

ของเคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีนและเคร่ืองยนตด์ ีเซล
2. เพอื่ ใหส้ ามารถใชเ้ คร่ืองมือช่างยนตถ์ อดประกอบเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีนและดีเซลไดถ้ ูกตอ้ งตาม

ข้นั ตอน
3. เพอื่ ใหม้ ีกิจนิสยั ในการทางานดว้ ยความเป็ นระเบยี บ สะอาด ประณีตรอบคอบ ตรงตอ่ เวลา

ปลอดภยั และรักษาสภาพแวดลอ้ ม

มาตรฐานรายวชิ า
1. เขา้ ใจหลกั ความปลอดภยั ในการปฏิบตั งิ าน
2. หลกั การทางานของเครื่องยนต์ 2 จงั หวะและเครื่องยนต์ 4 จงั หวะ
3. การใชเ้ ครื่องมือในงานช่างยนต์
4. ถอดประกอบชิ้นส่วนเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน
5. การบารุงรกั ษาและแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ งของเครื่องยนต์

คาอธิบายรายวชิ า

ศกึ ษาและปฏบิ ตั ิเกี่ยวกบั ความปลอดภยั ในการทางาน การใชเ้ ครื่องมืออุปกรณ์จบั ยดึ เคร่ืองมือวดั
ละเอียดในงานช่างยนต์ โครงสร้างและการทางาน การถอดประกอบชิ้นส่วนเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีนและดีเซล
ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงเคร่ืองยนตร์ ะบบจุดระเบิดเครื่องยนต์ ระบบหล่อลื่นเคร่ืองยนตร์ ะบบระบายความรอ้ น
เครื่องยนต์ ระบบไอดีและระบบไอเสียเครื่องยนต์ การบารุงรกั ษารถยนตแ์ ละแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ ง

จ

ตารางวเิ คราะห์สมรรถนะการเรียนรู้

รหัสวิชา2101 – 9004 ชื่อวิชา งานเคร่ืองยนต์เบอื้ งต้น

จานวนหน่วยกิต 2หน่วยกิต จานวนช่ัวโมงต่อสัปดาห์ 4ช่ัวโมง รวม 72ช่ัวโมงต่อภาคเรียน

หน่วยการสอน สมรรถนะการเรียนรู้

หน่วยการสอนที่ 1 1. ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของความปลอดภยั ไดอ้ ยา่ ง
ชื่อหน่วยการสอน ถูกตอ้ ง
หลกั ความปลอดภยั 2. ผเู้ รียนสามารถอธิบายความหมายของอุบตั ิเหตุ และอุบตั ิภยั ไดไ้ ด้
อยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถบอกหลกั ในการปฏบิ ตั งิ านไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4. ผเู้ รียนสามารถบอกสาเหตุของอุบตั เิ หตแุ ละอุบตั ภิ ยั ไดอ้ ยา่ ง
ถูกตอ้ ง
5. ผเู้ รียนสามารถบอกวธิ ีการป้ องกนั อุบตั เิ หตแุ ละอบุ ตั ภิ ยั ไดอ้ ยา่ ง

ถูกตอ้ ง
6. ผเู้ รียนสามารถอธิบายความปลอดภยั ในการปฏิบตั ิงานไดอ้ ยา่ ง
ถูกตอ้ ง

หน่วยการสอนท่ี 2 1. ผเู้ รียนสามารถบอกความหมายของเครื่องมือ ไดอ้ ยา่ งมีเหตุผล
ช่ือหน่วยการสอน 2. ผเู้ รียนสามารถบอกความสาคญั ของเครื่องมือทว่ั ไป ไดอ้ ยา่ ง
เคร่ืองมือช่างยนต์และอปุ กรณ์จบั ยึด ถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถบอกความสาคญั ของเครื่องมือช่างยนต์ ไดอ้ ยา่ ง
ถูกตอ้ ง
4. ผเู้ รียนสามารถอธิบายวธิ ีการใชเ้ คร่ืองมือ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
5. ผเู้ รียนสามารถบอกความหมายของอุปกรณ์จบั ยดึ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
6. ผเู้ รียนสามารถบอกความสาคญั ของอุปกรณ์จบั ยดึ ไดอ้ ยา่ ง
ถูกตอ้ ง
7. ผเู้ รียนสามารถอธิบายวธิ ีการใชง้ านอุปกรณ์จบั ยดึ แบบเกลียว ได้
อยา่ งถูกตอ้ ง

หน่วยการสอน ฉ

หน่วยการสอนที่ 3 สมรรถนะการเรียนรู้
ชื่อหน่วยการสอน ประวตั แิ ละ
โครงสร้างของเครื่องยนต์ 1.ผเู้ รียนสามารถบอกประวตั ิความเป็ นมาของรถยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2.ผเู้ รียนสามารถบอกโครงสร้างของเคร่ืองยนต์ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
หน่วยการสอนท่ี 4 3.ผเู้ รียนสามารถบอกชื่อชิ้นส่วนภายในเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน
ชื่อหน่วยการสอน เครื่องยนตด์ ีเซล ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
หลกั การทางานของเครื่องยนต์ 4. ผเู้ รียนสามารถบอกช่ือไทย-องั กฤษของชิ้นส่วนภายในเคร่ืองยนต์
ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
หน่วยการสอนท่ี 5 5. ผเู้ รียนสามารถอธิบายโครงสรา้ งของรถยนต์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
ช่ือหน่วยการสอน 6. ผเู้ รียนสามารถบอกชื่อและหนา้ ที่ของชิ้นส่วนท่ีอยกู่ บั ทไี่ ดอ้ ยา่ ง
ระบบน้ามันเชื้อเพลงิ ถูกตอ้ ง
7. ผเู้ รียนสามารถบอกชื่อและหนา้ ทขี่ องช้ินส่วนที่เคลื่อนทไ่ี ดอ้ ยา่ ง
ถูกตอ้ ง

1. ผเู้ รียนสามารถอธิบายหลกั การทางานพ้นื ฐานของเคร่ืองยนต์ ได้
อยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถอธิบายหลกั การทางานของเครื่องยนต์ 4 จงั หวะ
ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถอธิบายหลกั การทางานเบ้อื งตน้ ของเคร่ืองยนต์ 2
จงั หวะ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4. ผเู้ รียนสามารถเปรียบเทียบการทางานและขอ้ แตกตา่ ง เครื่องยนต์
4 จงั หวะ และเคร่ืองยนต์ 2 จงั หวะ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

1.ผเู้ รียนสามารถบอกหนา้ ทร่ี ะบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเครื่องยนตไ์ ด้
อยา่ งถูกตอ้ ง
2.ผเู้ รียนสามารถบอกชื่อและหนา้ ทข่ี องส่วนประกอบของระบบ
น้ามนั เช้ือเพลิงแก๊สโซลีนไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3.ผเู้ รียนสามารถวเิ คราะหข์ อ้ ขดั ขอ้ งระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของ
เครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

หน่วยการสอน ช

หน่วยการสอนที่ 6 สมรรถนะการเรียนรู้
ชื่อหน่วยการสอน
ระบบจดุ ระเบิดเครื่องยนต์ 1. ผเู้ รียนสามารถบอกหนา้ ทีข่ องระบบจดุ ระเบดิ เครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ ง
ถูกตอ้ ง
หน่วยการสอนท่ี 2. ผเู้ รียนสามารถบอกช่ือและหนา้ ทข่ี องส่วน
ชื่อหน่วยการสอน7 ประกอบของระบบจดุ ระเบดิ เคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
ระบบหล่อลื่นเคร่ืองยนต์ 3. ผเู้ รียนสามารถอธิบายหนา้ ทข่ี องระบบจดุ ระเบิดเคร่ืองยนตแ์ กส๊
โซลีนไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4. ผเู้ รียนสามารถอธิบายหนา้ ท่ขี องระบบจุดระเบดิ เคร่ืองยนตด์ ีเซล
ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

1. ผเู้ รียนสามารถอธิบายหนา้ ทีแ่ ละหลกั การทางานของระบบหล่อ
ล่ืนเคร่ืองยนต์ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถแบง่ ประเภทของน้ามนั หล่อลื่น ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถบอกคุณสมบตั ิของน้ามนั หล่อล่ืน ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

หน่วยการสอนที่ 8 1. ผเู้ รียนสามารถบอกหนา้ ท่ีของระบบระบายความร้อนของ
ช่ือหน่วยการสอน เครื่องยนต์ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
ระบบระบายความร้อนเครื่องยนต์ 2. ผเู้ รียนสามารถบอกวธิ ีการระบายความร้อนของเครื่องยนตไ์ ด้
อยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถบอก ชื่อและ หลกั การทางาน ของส่วนประกอบ
ระบบระบายความรอ้ นเครื่องยนต์ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

หน่วยการสอนท่ี 9 1. ผเู้ รียนสามารถบอกหนา้ ทขี่ องระบบไอดี และไอเสียของ
ชื่อหน่วยการสอน เคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
ระบบไอดีไอเสียรถยนต์ 2. ผเู้ รียนสามารถบอกชื่อและอธิบายหนา้ ที่ของส่วนประกอบของ
ระบบไอดีไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามรถบอกช่ือและอธิบายหนา้ ทข่ี องส่วนประกอบของ
ระบบไอเสียไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

หน่วยการสอน ซ

หน่วยการสอนท่ี 10 สมรรถนะการเรียนรู้
ช่ือหน่วยการสอน
หลักการถอดประกอบเครื่องยนต์ 1. ผเู้ รียนสามารถตรวจวดั กาลงั อดั เคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน ไดอ้ ยา่ ง
ถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถถอดประกอบฝาสูบเคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีนและ
เคร่ืองยนตด์ ีเซลไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถถอดประกอบกลไกลิ้นเครื่องยนต์ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4. ผเู้ รียนสามารถการปรบั ต้งั ล้ินเครื่องยนต์ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
5. ผเู้ รียนสามารถถอดประกอบลูกสูบ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
6. ผเู้ รียนสามารถถอดประกอบเพลาขอ้ เหวยี่ ง ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

หน่วยการสอนที่ 11 1. ผเู้ รียนสามารถอธิบายวธิ ีการบารุงรกั ษารถยนตป์ ระจาวนั ไดอ้ ยา่ ง

ช่ือหน่วยการสอน ถูกตอ้ ง

2. ผเู้ รียนสามารถอธิบายวธิ ีการบารุงรักษารถยนตต์ ามระยะไดอ้ ยา่ ง
การบารุงรักษาและแก้ไขข้อขัดข้องของ ถูกตอ้ ง

เครื่องยนต์ 3. ผเู้ รียนสามารถอธิบายวธิ ีการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ งของเครื่องยนตไ์ ด้

อยา่ งถูกตอ้ ง

ฌ

โครงการสอนหรือโครงการจัดการเรียนรู้แบบมุ่งเน้นสมรรถนะอาชีพ

และบูรณาการตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

/ ผล 5 มิติ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รหัสวิชา2101 – 9004 วิชา งานซ่อมเคร่ืองยนต์เบอื้ งต้น จานวน 2หน่วยกติ

ช้ัน ปวช. 1 สาขาวชิ า/กล่มุ วิชา/ เคร่ืองกล

สัปดาห์ที่ ช่ือหน่วย/รายการสอน คาบ/สัปดาห์

1 หน่วยที่ 1 หลกั ความปลอดภยั 4

2-3 หน่วยท่ี 2เครื่องมือช่างยนต์และอุปกรณ์จบั ยดึ 8

4-5 หน่วยท3่ี ประวตั ิและโครงสร้างของเคร่ืองยนต์ 8

6 หน่วยท4ี่ หลักการทางานของเครื่องยนต์ 4

7 หน่วยท5่ี ระบบน้ามันเชื้อเพลิงเครื่องยนต์ 4

8 หน่วยท่ี 6ระบบจดุ ระเบดิ เคร่ืองยนต์ 4

ร9ะบหน่วยท่ี 7ระบบหล่อลนื่ เคร่ืองยนต์ 4

ร1ะ0 หน่วยท่ี 8ระบบระบายความร้อนเครื่องยนต์ 4

11 หน่วยท่ี 9ระบบไอดไี อเสียเคร่ืองยนต์ 4

12-16 หน่วยท1่ี 0หลักการถอดประกอบเครื่องยนต์ 16

17-18 หน่วยท1่ี 0 การบารุงรักษาและแก้ไขข้อขดั ข้องของเครื่องยนต์ 8

รวม 72

ญ

1

หน่วยที่ 1
สัปดาห์ท่ี 1

เรื่อง
หลกั ความปลอดภยั

2

แผนการจดั การเรียนรู้แบบม่งุ เน้นสมรรถนะอาชีพ

และบูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

/ ผล 5 มติ ิ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รหัสวิชา 2101-9004 วชิ า งานซ่อมเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้

หน่วยท่ี 1 ช่ือหน่วย หลกั ความปลอดภยั

ชื่อเรื่อง หลกั ความปลอดภยั จานวน 4 ชั่วโมง

1. สาระสาคญั

1. หลกั ความปลอดภยั เป็นส่ิงสาคญั ท่คี วรเรียนรู้เพอื่ ใหน้ กั เรียนเขา้ ใจสาเหตขุ องอุบตั เิ หตแุ ละอุบตั ิภยั
2. การป้ องกนั อุบตั ิเหตแุ ละอุบตั ิภยั ,หลกั การปฏบิ ตั ใิ นการปฏบิ ตั งิ าน
3. สามารถนาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจาวนั ,เป็ นพ้นื ฐานในการศกึ ษาและการฝึกปฏิบตั ิงานช่าง

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้
1. ผเู้ รียนสามารถบอกหลกั การทางานของระบบจุดระเบดิ เครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถบอกหลกั การทางานของชิ้นส่วนระบบจดุ ระเบดิ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถวเิ คราะหข์ อ้ ขดั ขอ้ งระบบจุดระเบดิ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3. จุดประสงค์การเรียนรู้

3.1 จดุ ประสงค์ทว่ั ไป
- นกั ศกึ ษาสามารถเขา้ ใจหลกั ความปลอดภยั และสาเหตุของอุบตั เิ หตแุ ละอุบตั ภิ ยั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- นกั ศึกษาสามารถอธิบายการป้ องกนั อุบตั ิเหตแุ ละอุบตั ิภยั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- นกั ศึกษาสามารถอธิบายบอกของอุบตั ิเหตุและอุบตั ิภยั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.2 จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
- ผเู้ รียนสามารถการป้ องกนั อุบตั ิเหตแุ ละอุบตั ิภยั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- ผเู้ รียนสามารถบอกความหมายของหลกั ความปลอดภยั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- ผเู้ รียนสามารถบอกสาเหตขุ องอุบตั ิเหตุและอุบตั ภิ ยั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3

4. เนื้อหาสาระการสอน/การเรียนรู้
4.1 ด้านความรู้
- ความหมายของหลกั ความปลอดภยั
- การป้ องกนั อุบตั เิ หตุและอุบตั ภิ ยั
- สาเหตุของอุบตั เิ หตุและอุบตั ิภยั

4.2 ด้านทกั ษะหรือปฏิบัติ
- การป้ องกนั อุบตั ิเหตใุ นโรงงาน

4.3 ด้านคุณธรรม/จริยธรรม/จรรยาบรรณ/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง
- ความมีวนิ ยั : การแตง่ กาย , การตรงต่อเวลา
- ความรับผดิ ชอบ : ทางานเสร็จทนั ตามเวลาที่ กาหนด
- ความสนใจใฝ่รู้:มีความสนใจในการหาความรูเ้ พมิ่ เตมิ ความกระตือรือรน้ จะเรียนรู้

- ความมีมนุษยส์ มั พนั ธ์ : ยอมรบั ความคิดเห็นผอู้ ื่น
- ความอดทน อดกล้นั : มีสติควบคุมอารมณ์ไดด้ ี
- ความซื่อสตั ยส์ ุจริต : ไม่นาผลงานผอู้ ่ืนมาแอบอา้ งเป็ นของตน
- การประหยดั : ใชว้ สั ดุท่เี หมาะสมกบั งาน , ปิ ดไฟฟ้ า ทกุ คร้งั ทเ่ี ลิกใช้
- ความกตญั ํูกตเวที : อาสาช่วยเหลือและถือของช่วยครู –อาจารย์

4

กจิ กรรมการเรียนการสอน

กิจกรรมครู กจิ กรรมนักเรียน

ข้นั นาเข้าสูบทเรียน(10 นาที)

1.ครูถามถึงความหมายของอุบตั ิเหตุหมายถึงอะไร 1. ผเู้ รียนร่วมกนั ตอบคาถาม

ข้นั ดาเนินการสอน(2ชวั่ โมง 50 นาที) 1.ผเู้ รียนต้งั ใจฟังการบรรยายและจดบนั ทกึ เน้ือหา
1.ครูอธิบายความหมายของความปลอดภยั 2.ผเู้ รียน ต้งั ใจฟังคาบรรยายและจดบนั ทกึ เน้ือหา
2.ครูอธิบายความหมายของอุบตั ิเหตแุ ละอุบตั ิภยั 3.ผเู้ รียนต้งั ใจฟังคาบรรยายและจดบนั ทึกเน้ือหา
3.ครูฉาย projector อธิบายหลกั ความปลอดภยั ในการ
ปฏบิ ตั งิ าน สาเหตขุ องการเกิดอุบตั เิ หตุและอุบตั ภิ ยั 4.ผเู้ รียนต้งั ใจฟังคาบรรยายพร้อมจดบนั ทึกเน้ือหา
4.ครูอธิบายการป้ องกนั อุบตั เิ หตแุ ละอุบตั ภิ ยั 5.ผเู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั
5.ครูเปิ ดโอกาสใหผ้ เู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั

ข้นั พยายาม (20 นาท)ี 1. ผเู้ รียนตอบคาถามเป็นรายบุคคล
1.ครูซกั ถามผเู้ รียนเป็นรายบคุ คล 2. ผเู้ รียนส่งแบบฝึกหดั
2.ครูใหผ้ เู้ รียนทุกคนทาแบบฝึกหดั 20 นาที

ข้นั สรุป (40 นาท)ี 1. นกั เรียนแต่ละกลุ่มอภปิ รายไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
1. ครูสรุปเน้ือหาเพมิ่ เติมในส่วนท่ขี าดใหค้ รบ 20นาที 2. ผเู้ รียนเปลี่ยนกนั ตรวจแบบฝึกหดั
2. ครูเฉลยแบบฝึกหดั ทา้ ยบท20 นาที

5

แผนการสอน หน่วยท่ี 1
ชื่อวิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังที่ 1
ช่ือหน่วยหลกั ความปลอดภยั จานวน 4 ชั่วโมง

งานท่มี อบหมาย หรือกิจกรรม
ก่อนเรียน
1. ตรวจเครื่องแตง่ กาย , ทรงผม , เคร่ืองประดบั , ผา้ เชด็ มือ
2. เช็คช่ือประจาวนั
3. ตกั เตอื นนกั เรียนที่แต่งกายผดิ ระเบยี บและนกั เรียนท่มี าสายพร้อมสอบถามสาเหตแุ ละ
เหตุผล

ขณะเรียน
1. ใหน้ กั เรียนช่วยกนั ระดมความคิดและอภิปรายในหวั ขอ้ ทีค่ รูกาหนด
2. ใหน้ กั เรียนจดบนั ทึกสาระสาคญั ทจี่ บั ประเดน็ ได้

หลงั เรียน
1. ใหน้ กั เรียนทาแบบทดสอบทา้ ยบท
2. ใหน้ กั เรียนตรวจแบบทดสอบ
3. ใหน้ กั เรียนทาความสะอาดหอ้ งเรียน

6

ส่ือการเรียนการสอน
ส่ือส่ิงพิมพ์
1. หนงั สือ งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้
2. แบบฝึกหดั

ส่ือโสตทัศน์
1. เคร่ืองฉาย Projector
2. คอมพวิ เตอร์
3. แผน่ ซีดี

ส่ือของจริง
1. ระบบจุดระเบดิ ของเครื่องยนตจ์ ริง

วิธีการประเมินผล / เกณฑ์การให้คะแนน
1. ซกั ถามความเขา้ ใจเป็นรายบคุ คล เร่ืองระบบจุดระเบิดของเคร่ืองยนต์
2. การทาแบบทดสอบ

แหล่งการเรียนการสอน/การเรียนรู้
ภายในสถานศึกษา
1. ตกึ วทิ ยาบริการ
2. หอ้ งสมุดชมรมวชิ าชีพช่างยนต์
3. หอ้ ง Internet ช่างยนต์

ภายนอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
2. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั มหาสารคาม
3. รา้ น Internet

เอกสารอ้างองิ
พรจติ ปทมุ สุวรรณ. งานเคร่ืองยนต์แก๊สโซลนี . กรุงเทพฯ : ศูนยส์ ่งเสริมอาชีวะ, 2540.

พชิ าญ สิริบตุ ร. งานเครื่องยนต์เบอื้ งต้น. กรุงเทพฯ : สถาบนั เทคโนโลยี พระจอมเกลา้ พระนคร เหนือ, 2531.

7

หลักการประเมินผลการเรียน

ก่อนเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

ขณะเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

หลงั เรียน

- แบบทดสอบ

รายละเอียดการประเมินผลการเรียน

คะแนนระหว่างภาคเรียน รอ้ ยละ 80 ไดจ้ าก

- ผลจากแบบทดสอบหลงั เรียน ร้อยละ 20

- ผลจากใบงาน ร้อยละ 20

- ผลจากการปฏบิ ตั ิงานกลุ่ม ร้อยละ 30

- ผลจากแบบฝึกหดั รอ้ ยละ 10

คะแนนคณุ ธรรมและ จริยธรรม รอ้ ยละ 20 ไดจ้ าก

- ความตรงตอ่ เวลา ร้อยละ 5

- ความมีระเบยี บวนิ ยั ร้อยละ 5

- ความรบั ผดิ ชอบ ร้อยละ 5

- ความซ่ือสตั ย์ ร้อยละ 5

8

การประเมนิ ผล นาคะแนนทีไ่ ดจ้ ากการวดั ผลมาประเมิน โดยยดึ หลกั เกณฑก์ ารประเมินผลของ
วทิ ยาลยั เทคนิคมหาสารคาม ซ่ึงกาหนดดงั น้ี

อัตราคะแนน ระดับคะแนน
80 – 100 4.0
75 – 79 3.5
70 – 74 3.0
65 – 69 2.5
60 – 64 2.0
55 – 59 1.5
50 – 54 1.0
0 – 49 0

9

แผนการสอน หน่วยท่ี 1
ชื่อวิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังที่ 1
ช่ือหน่วยหลกั ความปลอดภยั จานวน 4ช่ัวโมง

ความหมายของคาว่าอบุ ตั ิเหตุ
อุบตั ิเหตุ หมายถึง เหตกุ ารณ์ที่เกิดข้ึนโดยมิไดว้ างแผนไวล้ ่วงหนา้ และไม่พงึ คาดหมายไดว้ า่ จะเกิด

ข้นึ ซ่ึงก่อใหเ้ กิดความเสียหายต่อร่างกาย ชีวติ และทรัพยส์ ิน

ความหมายของอุบัติภัย
อุบตั ิภยั หมายความวา่ เหตุการณ์ทวั่ ๆไปทีเ่ กิดข้นึ โดยไม่ไดค้ าดฝันหรือคาดคดิ มาก่อน โดยไม่ได้

เจตนาใหเ้ กิดข้ึน จนทาใหเ้ กิดความเสียหายตอ่ ทรัพยส์ ินและเป็ นอนั ตรายต่อร่างกายสภาพจิตใจ
หลกั ความปลอดภัยในการปฏิบตั งิ าน
1. ปฏิบตั งิ านผจู้ ะตอ้ งใหก้ ารยอมรบั และปฏบิ ตั ติ ามกฎความปลอดภยั ท่ีโรงงานกาหนดไวอ้ ยา่ ง

เคร่งครัด
2. ผปู้ ฏบิ ตั งิ านจะตอ้ งปฏิบตั งิ านอยา่ งถูกตอ้ งตามข้นั ตอนหากไม่รูห้ รือยงั ไม่เขา้ ใจในเรื่องเหล่าน้นั ควร

สอบถามผคู้ วบคุมงานหรือสอบถามครูฝึกทนั ที
3. ผปู้ ฏิบตั งิ านจะตอ้ งมีการใชเ้ คร่ืองมือใหถ้ ูกวธิ ีถูกขนาดกบั งานและเหมาะสมกบั งานท่ปี ฏบิ ตั ิดว้ ย
4. ผปู้ ฏบิ ตั ิงานควรแตง่ กายใหถ้ ูกตอ้ งตามกฎระเบยี บของโรงงานหรือสถานศึกษากาหนดไว้
5. ผปู้ ฏิบตั งิ านควรหลีกเล่ียงการใชอ้ ุปกรณ์เครื่องมือหรือเครื่องจกั รที่มีการชารุดสึกหรอมากหรืออยใู่ น

สภาพไม่เหมาะสมท่จี ะใชง้ าน

10

รูปท่ี 1.2 อุปกรณ์ป้ องกัน
สาเหตุของอุบตั ิเหตุและอบุ ัตภิ ยั
การเกิดอุบตั เิ หตุและอุบตั ิภยั จากการทางานในโรงงานจะทาใหเ้ กิดความเสียหายไดส้ าเหตทุ ี่ทาใหเ้ กิด
อุบตั ิเหตแุ ละอุบตั ิภยั ดว้ ยกนั 2 สาเหตคุ อื

1.สาเหตุท่ีเกิดจากพฤติกรรมของผปู้ ฏิบตั ิงานโดยส่วนมากจะเกิดจากความประมาทของ
ผปู้ ฏิบตั งิ านเองและไม่จดั ระเบยี บของโรงงานเป็ นตน้

2.สาเหตุทเ่ี กิดจากสภาพแวดลอ้ มภายในโรงงานโดยทโี่ รงงานไม่มีความพรอ้ มในการปฏิบตั งิ าน
ทก่ี ่อใหเ้ กิดความปลอดภยั ต่อผปู้ ฏิบตั ิงานตวั อยา่ งเช่นแสงสวา่ งไม่เพยี งพอโรงงานมีความคบั แคบมี
เสียงดงั มีฝ่นุ ละอองอากาศถ่ายเทไม่สะดวกพ้นื ทใ่ี นการปฏบิ ตั งิ านไม่มีความแขง็ แรงเครื่องมือเครื่อง
จกั อุปกรณ์ตา่ งๆชารุดเสียหายไม่มีอุปกรณ์ป้ องกนั อุบตั ิภยั ไม่มีระบบป้ องกนั รกั ษาความปลอดภยั ใน
โรงงานอุปกรณ์ทเี่ ก่ียวกบั ไฟฟ้ าไม่ไดต้ ามมาตรฐานเป็ นตน้

11

การป้ องกนั อุบตั ิเหตแุ ละอุบตั ภิ ัย

การป้ องกันอุบตั ิเหตุ
1.ออกกฎโรงงานใหม้ ีมาตรฐานการทางานกาหนดแนวทางการปฏบิ ตั มิ รการทดสอบข้นั ตอนการ

ดาเนินงานและมีหนา้ ท่ปี ฏบิ ตั ิทช่ี ดั เจนถูกตอ้ ง
2.การจดั ทามาตรฐานโดยมีการกาหนดมาตรฐานของโครงสรา้ งเคร่ืองกลและข้นั ตอนการ

ปฏบิ ตั ิงาน
3.การตรวจสอบเพอ่ื ติดตามผลการปฏิบตั งิ านของคนงานเพอ่ื ใหส้ อดคลอ้ งกบั กฎและมาตรฐาน

ท่ตี ้งั ไว้
4.การวจิ ยั ทางเทคนิคเป็นการศึกษาวจิ ยั คุณสมบตั ขิ องวสั ดุตา่ งๆโครงสร้างการใชง้ านเคร่ืองมือ

ภาพ 1.3 ป้ ายเคร่ืองหมายห้าม

12

รูปแสดง การป้ องกนั อุบตั ิภยั
การป้ องกันอบุ ัติภัย
1.การป้ องกนั อุบตั ิภยั จากสารเคมี
- ไม่ใหม้ ีการเกบ็ สารเคมีท่ีเป็นอนั ตรายไวใ้ นชุมชนกาหนดเขตในการจดั ต้งั โรงงานอุตสาหกรรมอยา่ ง
ชดั เจนพฒั นาเทคโนโลยใี นการใชส้ ารเคมีอยา่ งมีประสิทธิภาพส่งเสริมและสนบั สนุนอุตสาหกรรมท่ีไม่ใช้
สารเคมีท่ีเป็นอนั ตรายต่อสิ่งแวดลอ้ มใหค้ วามรู้และจดั อบรมผทู้ ีม่ ีส่วนเกี่ยวขอ้ งในการใชส้ ารเคมี
2. การป้ องกนั อุบตั ิภยั จากไฟฟ้ า
- ศึกษาความรูเ้ ก่ียวกบั อนั ตรายจากไฟฟ้ าเลือกใชอ้ ุปกรณ์ไฟฟ้ าใหถ้ ูกตอ้ งและเหมาะสมกบั งานตดิ ป้ าย
เตอื นอนั ตรายตามจุดตา่ งๆทม่ี ีอุปกรณ์ไฟฟ้ าติดต้งั อยตู่ ดิ ต้งั อุปกรณ์ไฟฟ้ าในบริเวณที่ปลอดภยั ตรวจสอบการ
ชารุดของอุปกรณ์ไฟฟ้ าอยา่ งสม่าเสมอควรใชอ้ ุปกรณ์ตดั วงจรไฟฟ้ าอตั โนมตั ิ
3. การป้ องกนั อุบตั ิภยั จากเครื่องจกั ร
- ศึกษาเคร่ืองมือการใชเ้ ครื่องจกั รกลก่อนการใชง้ านผปู้ ฏิบตั งิ านจะตอ้ งปฏบิ ตั งิ านกบั เคร่ืองจกั รกล
ดว้ ยความระมดั ระวงั ทาความสะอาดเครื่องจกั รกลอยา่ งสม่าเสมอตรวจสอบและบารุงรกั ษาเครื่องจกั รกลเป็ น
ประจาผปู้ ฏิบตั ิงานควรใชอ้ ุปกรณ์ป้ องกนั อนั ตรายจากเคร่ืองจกั รกล
4. การป้ องกนั อุบตั ภิ ยั จากอคั คีภยั
- อบรมใหค้ วามรูเ้ ร่ืองการป้ องกนั อคั คภี ยั แก่ผปู้ ฏิบตั งิ านตรวจสภาพและบารุงรกั ษาเครื่องจกั รกลและ
อุปกรณ์ต่างๆท่อี าจจะก่อใหเ้ กิดอคั คภี ยั จดั เกบ็ วสั ดุอนั ตรายทก่ี ่อใหเ้ กิดอคั คภี ยั ไวใ้ นบริเวณที่ปลอดภยั
เตรียมเคร่ืองมืออุปกรณ์ป้ องกนั หรือระงบั อคั คีภยั ใหอ้ ยใู่ นสภาพพร้อมใชง้ าน

13

นโยบายความปลอดภยั
นโยบายความปลอดภยั คอื แนวความคิดปลูกจิตสานึกใหแ้ ก่ผปู้ ฏบิ ตั ิงานไดเ้ ขา้ ใจเรื่องความ
ปลอดภยั เพอ่ื การนาไปสู่การปฏิบตั กิ ารสร้างความปลอดภยั สาหรับการทางานซ่อมหรืองานในโรงงาน
อุตสาหกรรมจะตอ้ งกาหนดเป็นนโยบายท่ชี ดั เจนจากเจา้ ของโรงงาน

ความปลอดภัยในการปฏิบตั งิ าน
1.ผปู้ ฏิบตั ิงานควรแตง่ กายใหร้ ัดกุม
2.ไม่ยกส่ิงของทมี่ ีน้าหนกั มากๆคนเดียว
3.ผปู้ ฏิบตั งิ านควรลา้ งและเช็ดมือใหส้ ะอาดก่อนทจี่ ะหยบิ เคร่ืองมีอไปใชใ้ นการปฏบิ ตั งิ าน
4. ผปู้ ฏบิ ตั ิงานไม่ควรนาเครื่องมือทมี่ ีปลายแหลมคมมาใส่ในกระเป่ าเส้ือผา้ หรือกระเป๋ ากางเกงในขณะ

ปฏิบตั ิงาน
5.ในขณะท่ีเครื่องยนตก์ าลงั เดินเครื่องอยผู่ ปู้ ฏิบตั งิ านไม่ควรนาเครื่องมือหรือส่วนหน่ึงส่วนใดของ

ร่างกายเขา้ ไปใกลก้ บั สายพานเครื่องยนตพ์ ดั ลมเคร่ืองยนตแ์ ละพลู เล่ยเ์ ครื่องยนต์
6. ผปู้ ฏบิ ตั งิ านไม่ควรเปิ ดฝาหมอ้ น้าในขณะทเ่ี ครื่องยนตก์ าลงั ร้อนจดั
7.ทุกคร้ังก่อนทีจ่ ะสตาร์ทเครื่องยนตค์ วรตรวจสอบดูวา่ ช้ินส่วนตา่ งๆของเคร่ืองยนตอ์ ยใู่ นสภาพท่ี

แขง็ แรงและพร้อมทีจ่ ะใชง้ านหรือไม่
8.ผปู้ ฏิบตั ิงานไม่ควรนาเครื่องมือที่ชารุดมาใชง้ าน
9.ในขณะทีก่ าลงั ปฏิบตั งิ านไม่ควรสูบบหุ ร่ีหรือนาไฟเขา้ มาใกลก้ บั น้ามนั เช้ือเพลิง
10. ผปู้ ฏิบตั งิ านไม่ควรหยอกลอ้ กนั หรือเล่นกนั ในขณะทกี่ าลงั ปฏบิ ตั งิ านผปู้ ฏิบตั ิงานควรใชเ้ ครื่องมือให้

เหมาะสมกบั งาน

14

แผนการสอน หน่วยท่ี 1

ช่ือวชิ า งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท่ี 1

ชื่อหน่วยหลกั ความปลอดภยั จานวน 4ชั่วโมง

แบบฝึ กหัด

1.อุบตั ิภยั หมายความวา่ อะไร

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

2.หลกั ความปลอดภยั ในการปฏิบตั ิงานมีอะไรบา้ ง
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
3.สาเหตขุ องอุบตั เิ หตุและอุบตั ิภยั จากสภาพแวดลอ้ มคืออะไร
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................

15

แผนการสอน หน่วยท่ี 1

ชื่อวิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังที่ 1

ช่ือหน่วยหลกั ความปลอดภยั จานวน 4ชั่วโมง

แบบทดสอบ

จงทาเคร่ืองหมายกากบาท (X) คาตอบทถี่ ูกตอ้ งทีส่ ุด

เพยี งขอ้ เดียว

1. ขอ้ ใดตอ่ ไปน้ีใหค้ วามหมายของคาวา่ 6. ขอ้ ใดคือ พฤตกิ รรมของมนุษยท์ ี่ก่อใหเ้ กิด ความไม่

ความปลอดภยั ไดถ้ ูกตอ้ งทส่ี ุด ปลอดภยั

ก. การไวผ้ มยาวรุงรังในขณะปฏิบตั ิงาน ก.ร่างกายอ่อนเพลีย ข.มึนเมา

ข. การปราศจากหรือพน้ จากอุบตั เิ หตทุ อี่ าจจะเกิดข้นึ ค.ประมาท ง.ถูกทุกขอ้

ค. การปฏิบตั ิงานดา้ นความประมาท 7. นิสยั อยา่ งหน่ึงท่กี ่อใหเ้ กิดอุบตั ิเหตุ คอื

ง. การสูบบุหร่ีใกลว้ ตั ถุไวไฟ ก.นิสยั ชอบเส่ียง ข.โกรธงา่ ย

2. อุบตั ิเหตุ หมายถึง ค.เก็บตวั ง.เห็นแก่ตวั

ก. เหตุการณ์ที่เกิดข้ึน 8. นโยบายความปลอดภยั ควรมีลกั ษณะอยา่ งไร

ข. เหตกุ ารณ์ทีค่ าดการณ์ล่วงหนา้ ก.รักษาความปลอดภยั ไดจ้ ริง

ค. เหตุการณ์ไม่ไดค้ าดหมาย ข.ใหท้ ุกฝ่ ายทุกคนเป็ นผกู้ าหนดนโยบาย
ง. เหตุการณ์ทก่ี าหนดไว้ ค.ชดั เจน เขา้ ใจงา่ ย

3. สาเหตขุ องอุบตั เิ หตทุ ีส่ าคญั ทส่ี ุด คอื ง.ถูกทุกขอ้
ก. คน ข. ภยั ธรรมชาติ 9. วธิ ีการป้ องกนั อุบตั ิเหตุท่ีดีที่สุดคือ

ค. เครื่องมือเคร่ืองจกั ร ง. สภาพแวดลอ้ ม ก.มีสถานพยาบาลทดี่ ี ข.อุปกรณ์ตา่ ง ๆ พรอ้ ม

4. สาเหตทุ ่ที าใหเ้ กิดอุบตั เิ หตุมีอยดู่ ว้ ยกนั กี่สาเหตุ ค.คา่ ตอบแทน ง.ระบบป้ องกนั ท่ดี ี

ก.1 สาเหตุ ข. 2 สาเหตุ 10. การป้ องกนั อุบตั ิภยั จากไฟฟ้ า ควรปฏบิ ตั ิอยา่ งไร

ค. 3 สาเหตุ ง. 4 สาเหตุ ก.เลือกใชอ้ ุปกรณ์ไฟฟ้ าตามท่ีตอ้ งการ

5. ขอ้ ใดไม่ใชอ้ ุบตั ิเหตุท่ีเกิดจากการปฏบิ ตั งิ าน ข.ติดต้งั อุปกรณ์ไฟฟ้ าใหช้ ดั เจน

ในโรงงาน ค.ตรวจสอบการชารุดอุปกรณ์ไฟฟ้ าเสมอ

ก.การระเบดิ ของสารเคมี ง.ไม่ควรตดิ ต้งั อุปกรณ์ติดวงจรไฟฟ้ า

ข.การขนส่ง และการเคลื่อนยา้ ย

ค.การเดิน หรือวงิ่ รบั ส่งเอกสาร

ง.อุบตั ิเหตุท่เี ก่ียวกบั อคั คภี ยั

16

แผนการสอน หน่วยที่ 1

ช่ือวิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท่ี 1

ชื่อหน่วยหลกั ความปลอดภยั จานวน 4ช่ัวโมง

แบบฝึ กหัด

1.อุบตั ิภยั หมายความวา่ อะไร

.ตอบเหตุการณ์ทว่ั ๆไปทเ่ี กิดข้นึ โดยไม่ไดค้ าดฝันหรือคาดคดิ มาก่อนโดยไม่ไดเ้ จตนาใหเ้ กิดข้นึ จนทาใหเ้ กิดความ

เสียหายตอ่ ทรพั ยส์ ินและเป็นอนั ตรายต่อร่างกายสภาพจติ ใจหรืออาจจะทาใหส้ ูญเสียชีวติ ดว้ ย

2.หลกั ความปลอดภยั ในการปฏบิ ตั ิงานมีอะไรบา้ ง
ตอบ 1.ปฏิบตั งิ านผจู้ ะตอ้ งใหก้ ารยอมรับและปฏิบตั ิตามกฎความปลอดภยั ท่โี รงงานกาหนดไวอ้ ยา่ งเคร่งครดั

2.ผปู้ ฏิบตั งิ านจะตอ้ งปฏิบตั ิงานอยา่ งถูกตอ้ งตามข้นั ตอนหากไม่รูห้ รือยงั ไม่เขา้ ใจในเรื่องเหล่าน้นั ควร
สอบถามผคู้ วบคุมงานหรือสอบถามครูฝึกทนั ที

3.ผปู้ ฏบิ ตั ิงานจะตอ้ งมีการใชเ้ คร่ืองมือใหถ้ ูกวธิ ีถูกขนาดกบั งานและเหมาะสมกบั งานทปี่ ฏบิ ตั ิ
4.ผปู้ ฏบิ ตั งิ านควรแต่งกายใหถ้ ูกตอ้ งตามกฎระเบียบของโรงงานหรือสถานศึกษากาหนดไว้
5.ผปู้ ฏิบตั งิ านควรหลีกเล่ียงการใชอ้ ุปกรณ์เครื่องมือหรือเคร่ืองจกั รท่มี ีการชารุดสึกหรอมากหรืออยใู่ น
สภาพไม่เหมาะสมท่จี ะใชง้ าน

3.สาเหตขุ องอุบตั ิเหตแุ ละอุบตั ภิ ยั จากสภาพแวดลอ้ มคืออะไร
ตอบโรงงานไม่มีความพรอ้ มในการปฏบิ ตั งิ านทก่ี ่อใหเ้ กิดความปลอดภยั ตอ่ ผปู้ ฏบิ ตั ิงานตวั อยา่ งเช่นแสงสวา่ งไม่
เพยี งพอโรงงานมีความคบั แคบมีเสียงดงั มีฝ่นุ ละอองอากาศถ่ายเทไม่สะดวกพน้ื ทใ่ี นการปฏบิ ตั ิงานไม่มีความ
แขง็ แรงเครื่องมือเคร่ืองจกั อุปกรณ์ต่างๆชารุดเสียหายไม่มีอุปกรณ์ป้ องกนั อุบตั ิภยั ไม่มีระบบป้ องกนั รักษาความ
ปลอดภยั ในโรงงานอุปกรณ์ที่เก่ียวกบั ไฟฟ้ าไม่ไดต้ ามมาตรฐานเป็ นตน้

17

แผนการสอน หน่วยท่ี 1

ชื่อวิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังที่ 1

ช่ือหน่วยหลกั ความปลอดภยั จานวน 4ชั่วโมง

แบบทดสอบ

จงทาเคร่ืองหมายกากบาท (X) คาตอบทถี่ ูกตอ้ งทีส่ ุด

เพยี งขอ้ เดียว

1. ขอ้ ใดตอ่ ไปน้ีใหค้ วามหมายของคาวา่ 6. ขอ้ ใดคือ พฤตกิ รรมของมนุษยท์ ี่ก่อใหเ้ กิด ความไม่

ความปลอดภยั ไดถ้ ูกตอ้ งทส่ี ุด ปลอดภยั

ก. การไวผ้ มยาวรุงรังในขณะปฏิบตั ิงาน ก.ร่างกายอ่อนเพลีย ข.มึนเมา

ข. การปราศจากหรือพน้ จากอุบตั เิ หตทุ อี่ าจจะเกิดข้นึ ค.ประมาท ง.ถูกทุกขอ้

ค. การปฏิบตั ิงานดา้ นความประมาท 7. นิสยั อยา่ งหน่ึงท่กี ่อใหเ้ กิดอุบตั ิเหตุ คอื

ง. การสูบบุหร่ีใกลว้ ตั ถุไวไฟ ก.นิสยั ชอบเส่ียง ข.โกรธงา่ ย

2. อุบตั ิเหตุ หมายถึง ค.เก็บตวั ง.เห็นแก่ตวั

ก. เหตุการณ์ที่เกิดข้ึน 8. นโยบายความปลอดภยั ควรมีลกั ษณะอยา่ งไร

ข. เหตกุ ารณ์ทีค่ าดการณ์ล่วงหนา้ ก.รักษาความปลอดภยั ไดจ้ ริง

ค. เหตุการณ์ไม่ไดค้ าดหมาย ข.ใหท้ ุกฝ่ ายทุกคนเป็ นผกู้ าหนดนโยบาย
ง. เหตุการณ์ทก่ี าหนดไว้ ค.ชดั เจน เขา้ ใจงา่ ย

3. สาเหตขุ องอุบตั เิ หตทุ ีส่ าคญั ทส่ี ุด คอื ง.ถูกทุกขอ้
ก. คน ข. ภยั ธรรมชาติ 9. วธิ ีการป้ องกนั อุบตั ิเหตุท่ีดีที่สุดคือ

ค. เครื่องมือเคร่ืองจกั ร ง. สภาพแวดลอ้ ม ก.มีสถานพยาบาลทดี่ ี ข.อุปกรณ์ตา่ ง ๆ พรอ้ ม

4. สาเหตทุ ่ที าใหเ้ กิดอุบตั เิ หตุมีอยดู่ ว้ ยกนั กี่สาเหตุ ค.คา่ ตอบแทน ง.ระบบป้ องกนั ท่ดี ี

ก.1 สาเหตุ ข. 2 สาเหตุ 10. การป้ องกนั อุบตั ิภยั จากไฟฟ้ า ควรปฏบิ ตั ิอยา่ งไร

ค. 3 สาเหตุ ง. 4 สาเหตุ ก.เลือกใชอ้ ุปกรณ์ไฟฟ้ าตามท่ีตอ้ งการ

5. ขอ้ ใดไม่ใชอ้ ุบตั ิเหตุท่ีเกิดจากการปฏบิ ตั งิ าน ข.ติดต้งั อุปกรณ์ไฟฟ้ าใหช้ ดั เจน

ในโรงงาน ค.ตรวจสอบการชารุดอุปกรณ์ไฟฟ้ าเสมอ

ก.การระเบดิ ของสารเคมี ง.ไม่ควรตดิ ต้งั อุปกรณ์ติดวงจรไฟฟ้ า

ข.การขนส่ง และการเคลื่อนยา้ ย

ค.การเดิน หรือวงิ่ รบั ส่งเอกสาร

ง.อุบตั ิเหตุท่เี ก่ียวกบั อคั คภี ยั

18

บันทึกผลหลงั การจัดการเรียนรู้แบบม่งุ เน้นสมรรถนะอาชีพและบูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง/

ผล 5 มิติ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รายการ ระดับการปฏิบัติ
5 4 3 21

ด้านการเตรียมการสอน

1.จดั หน่วยการเรียนรู้ไดส้ อดคลอ้ งกบั วตั ถุประสงคก์ ารเรียนรู้

2. กาหนดเกณฑก์ ารประเมินครอบคลุมท้งั ดา้ นความรู้ ดา้ นทกั ษะ และดา้ นจิตพิสยั

3. เตรียมวสั ดุ-อุปกรณ์ ส่ือ นวตั กรรม กิจกรรมตามแผนการจดั การเรียนรู้ก่อนเขา้ สอน

ด้านการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

4. มีวิธีการนาเขา้ สู่บทเรียนที่น่าสนใจ

5. มีกิจกรรมที่หลากหลาย เพื่อช่วยใหผ้ เู้ รียนเกิดการเรียนรู้ ความเขา้ ใจ

6. จดั กิจกรรมท่ีส่งเสริมใหผ้ เู้ รียนคน้ ควา้ เพ่ือหาคาตอบดว้ ยตนเอง

7. นกั เรียนมีส่วนร่วมในการจดั กิจกรรมการเรียนรู้

8. จดั กิจกรรมที่เนน้ กระบวนการคิด ( คิดวิเคราะห์ คิดสงั เคราะห์ คิดสร้างสรรค์ )

9. กระตนุ้ ให้ผเู้ รียนแสดงความคิดเห็นอยา่ งเสรี

10. จดั กิจกรรมการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกบั ชีวิตจริงโดยนาภูมิปัญญา/บูรณาการเขา้ มามีส่วนร่วม

11. จดั กิจกรรมโดยสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม

12. มีการเสริมแรงเม่ือนกั เรียนปฏิบตั ิ หรือตอบถูกตอ้ ง

13. มอบหมายงานให้เหมาะสมตามศกั ยภาพของผเู้ รียน

14. เอาใจใส่ดูแลผเู้ รียน อยา่ งทว่ั ถึง

15. ใชเ้ วลาสอนเหมาะสมกบั เวลาท่ีกาหนด

ด้านสื่อ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้

16. ใชส้ ่ือที่เหมาะสมกบั กิจกรรมและศกั ยภาพของผเู้ รียน

17. ใชส้ ื่อ แหล่งการเรียนรู้อยา่ งหลากหลาย เช่น บคุ คล สถานที่ ของจริง เอกสาร

ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ และอินเทอร์เนต็ เป็นตน้

ด้านการวดั และประเมินผล

18.ผเู้ รียนมีส่วนร่วมในการกาหนดเกณฑก์ ารวดั และประเมินผล

19. ประเมินผลอยา่ งหลากหลายและครบท้งั ดา้ นความรู้ ทกั ษะ และจิตพิสยั

20. ครู ผเู้ รียน ผปู้ กครอง หรือ ผทู้ ี่เกี่ยวขอ้ งมีส่วนร่วม ในการประเมิน

หมายเหตุ ระดบั การปฏิบตั 5ิ = ปฏิบตั ิดีเยยี่ ม 4= ปฏิบตั ิดี 3= ปฏิบตั ิพอใช้ รวม

2 = ควรปรับปรุง 1 = ไมม่ ีการปฏิบตั ิ ค่าเฉลยี่

19

บนั ทกึ หลงั สอน ปัญหา และแนวทางแก้ปัญหา

ปัญหาทพ่ี บ แนวทางแก้ปัญหา

ด้านการเตรียมการสอน …………………………………………………….
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านส่ือ นวัตกรรม แหล่งการเรียนรู้ ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านการวัดและประเมินผล ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านอ่นื ๆ (โปรดระบุเป็นขอ้ ๆ) ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..
……………………………………………………………...
……………………………………………………………..

ลงชื่อ ........................................................................ครูผสู้ อน

(........................................... ............................)

ตาแหน่ง ................................................. ......................

วนั -เดอื น-ปี เวลา บันทกึ การนิเทศและตดิ ตาม 20

รายการนิเทศและติดตาม ช่ือ-สกลุ ผู้นิเทศ ตาแหน่ง

20

หน่วยท่ี 2
สัปดาห์ที่ 2-3

เร่ือง
เคร่ืองมอื ช่างยนต์และอุปกรณ์จับยดึ

21

แผนการจดั การเรียนรู้แบบม่งุ เน้นสมรรถนะอาชีพ

และบูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

/ ผล 5 มติ ิ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รหัสวชิ า 2101-9004 วิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้

หน่วยท่ี 2 ชื่อหน่วย เคร่ืองมือช่างยนตแ์ ละอุปกรณ์จบั ยดึ

ชื่อเรื่อง เคร่ืองมือช่างยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

1. สาระสาคญั
1. เครื่องมือช่างยนตแ์ ละอุปกรณ์จบั ยดึ เป็ นส่ิงสาคญั ท่คี วรเรียนรูเ้ พอ่ื ใหผ้ เู้ รียนไดร้ ู้ววิ ตั นาการของเคร่ืองมือ
2. ชื่อเคร่ืองมือและวธิ ีการใชง้ านเคร่ืองมือต่าง ๆ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งและคาศพั ท์ เทคนิคเคร่ืองมือต่าง ๆ
3. การนาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจาวนั ,เป็ นพน้ื ฐานในการศกึ ษา และการฝึกปฏบิ ตั งิ านในช่างยนต์

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้
1. ผเู้ รียนสามารถบอกความสาคญั ของเครื่องมือช่างยนต์ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถบอกความสาคญั ของเคร่ืองมือช่างยนต์ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถบอกประเภทของเครื่องมือ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4. ผเู้ รียนสามารถอธิบายวธิ ีการใชเ้ ครื่องมือ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3. จดุ ประสงค์การเรียนรู้

3.1 จดุ ประสงค์ทวั่ ไป
- นกั ศกึ ษาสามารถบอกความหมายของเคร่ืองมือ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- นกั ศึกษาสามารถบอกความสาคญั ของเคร่ืองมือช่างยนต์ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- นกั ศึกษาสามารถบอกความสาคญั ของเคร่ืองมือช่างยนต์ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.2 จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม
- ผเู้ รียนสามารถใชเ้ ครื่องมือช่างยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- ผเู้ รียนสามารถบอกช่ือเคร่ืองมือช่างยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- ผเู้ รียนสามารถเลือกใชเ้ คร่ืองมือถูกหลกั การใชไ้ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

22

4. เนือ้ หาสาระการสอน/การเรียนรู้
4.1 ด้านความรู้
- ความหมายของเครื่องมือ
- เคร่ืองมือทว่ั ไป
- เครื่องมือช่างยนต์

4.2 ด้านทกั ษะหรือปฏบิ ัติ
- การใชเ้ ครื่องมือช่างยนต์

4.3 ด้านคุณธรรม/จริยธรรม/จรรยาบรรณ/บูรณาการเศรษฐกิจพอเพียง
- ความมีวนิ ยั : การแตง่ กาย , การตรงตอ่ เวลา
- ความรับผดิ ชอบ : ทางานเสร็จทนั ตามเวลาที่ กาหนด
- ความสนใจใฝ่รู้:มีความสนใจในการหาความรู้เพมิ่ เติมความกระตือรือรน้ จะเรียนรู้

- ความมีมนุษยส์ มั พนั ธ์ : ยอมรับความคดิ เห็นผอู้ ่ืน
- ความอดทน อดกล้นั : มีสติควบคุมอารมณ์ไดด้ ี
- ความซื่อสตั ยส์ ุจริต : ไม่นาผลงานผอู้ ่ืนมาแอบอา้ งเป็ นของตน
- การประหยดั : ใชว้ สั ดุท่เี หมาะสมกบั งาน , ปิ ดไฟฟ้ า ทกุ คร้งั ทเ่ี ลิกใช้
- ความกตญั ญูกตเวที : อาสาช่วยเหลือและถือของช่วยครู –อาจารย์

23

กจิ กรรมการเรียนการสอน

กิจกรรมครู กิจกรรมนักเรียน

ข้นั นาเข้าสูบทเรียน(10 นาที)

1.ครูถามผเู้ รียนเราใชอ้ ะไรในการซ่อมรถยนต์ 1. ผเู้ รียนร่วมกนั ตอบคาถาม

ข้นั ดาเนินการสอน(2ชว่ั โมง 50 นาที)

1.ครูอธิบายความหมายของเคร่ืองมือ 1.ผเู้ รียนต้งั ใจฟังการบรรยายและจดบนั ทกึ เน้ือหา

2.ครูใหผ้ เู้ รียนดูเคร่ืองฉาย projector แสดงลกั ษณะของ 2.ผเู้ รียน ต้งั ใจฟังคาบรรยายและจดบนั ทึกเน้ือหา

ไขควง พร้อมอธิบายหนา้ ท่ี และการใชง้ าน

3. ครูใหผ้ เู้ รียนดูเคร่ืองฉาย projector แสดงลกั ษณะของ 3.ผเู้ รียนต้งั ใจฟังคาบรรยายและจดบนั ทกึ เน้ือหา

คมี ประเภทตา่ ง ๆ พรอ้ มอธิบายหนา้ ที่ และการใชง้ าน

4. ครูใหผ้ เู้ รียนดูเครื่องฉาย projector แสดงลกั ษณะของ 4.ผเู้ รียนต้งั ใจฟังคาบรรยายพร้อมจดบนั ทึกเน้ือหา

คอ้ นประเภทตา่ ง ๆ และใหด้ ูของจริงประกอบ พรอ้ ม

อธิบายหนา้ ที่ และการใชง้ าน

5. ครูใหผ้ เู้ รียนดูเครื่องฉาย projector แสดงลกั ษณะของ 5.ผเู้ รียนต้งั ใจฟังคาบรรยายพรอ้ มจดบนั ทึกเน้ือหา

สกดั ,เหล็กส่ง และเหลก็ นาศูนย์ และใหด้ ูของจริง

ประกอบ พร้อมอธิบายหนา้ ที่ และการใชง้ าน

5.ครูเปิ ดโอกาสใหผ้ เู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั 5.ผเู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั

6.ครูถามผเู้ รียนเป็นรายบคุ คล 6.ผเู้ รียนตอบคาถามเป็นรายบุคคล

ข้นั พยายาม (20 นาท)ี 1. ผเู้ รียนตอบคาถามเมื่อครูถาม
1.ครูซกั ถามขอ้ สงสยั 2. ผเู้ รียนส่งแบบฝึกหดั
2.ครูใหผ้ เู้ รียนทุกคนทาแบบฝึกหดั 20 นาที

ข้ันสรุป (40 นาท)ี 1. ผเู้ รียนต้งั ใจฟังพรอ้ มจดบนั ทึก
1. ครูสรุปเน้ือหาเพมิ่ เติมในส่วนทีข่ าดใหค้ รบ 20นาที 2. ผเู้ รียนเปล่ียนกนั ตรวจแบบฝึกหดั
2. ครูเฉลยแบบฝึกหดั ทา้ ยบท20 นาที

24

แผนการสอน หน่วยท่ี 2
ชื่อวิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังที่ 2
ชื่อหน่วยเคร่ืองมือช่างยนตแ์ ละอุปกรณ์จบั ยดึ จานวน 4ชั่วโมง

งานที่มอบหมาย หรือกิจกรรม
ก่อนเรียน
1. ตรวจเครื่องแต่งกาย , ทรงผม , เครื่องประดบั , ผา้ เช็ดมือ
2. เช็คชื่อประจาวนั
3. ตกั เตือนนกั เรียนที่แต่งกายผดิ ระเบียบและนกั เรียนที่มาสายพรอ้ มสอบถามสาเหตแุ ละ
เหตผุ ล

ขณะเรียน
1. ใหน้ กั เรียนช่วยกนั ระดมความคิดและอภิปรายในหวั ขอ้ ทค่ี รูกาหนด
2. ใหน้ กั เรียนจดบนั ทึกสาระสาคญั ทจ่ี บั ประเด็นได้

หลงั เรียน
1. ใหน้ กั เรียนทาแบบทดสอบทา้ ยบท
2. ใหน้ กั เรียนตรวจแบบทดสอบ
3. ใหน้ กั เรียนทาความสะอาดหอ้ งเรียน

25

ส่ือการเรียนการสอน
สื่อส่ิงพิมพ์
1. หนงั สือ งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้
2. แบบฝึกหดั

สื่อโสตทัศน์
1. เครื่องฉาย Projector
2. คอมพวิ เตอร์
3. แผน่ ซีดี

ส่ือของจริง
1. เคร่ืองมือช่างยนต์

วธิ ีการประเมินผล / เกณฑ์การให้คะแนน
1. ซกั ถามความเขา้ ใจเป็นรายบคุ คล เร่ืองเครื่องมือช่างยนต์
2. การทาแบบทดสอบ

แหล่งการเรียนการสอน/การเรียนรู้
ภายในสถานศึกษา

1. ตกึ วทิ ยบริการ
2. หอ้ งสมุดชมรมวชิ าชีพช่างยนต์
3. หอ้ ง Internet ช่างยนต์
ภายนอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
2. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั มหาสารคาม
3. ร้าน Internet
เอกสารอ้างองิ
พรจติ ปทุมสุวรรณ. งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน. กรุงเทพฯ : ศูนยส์ ่งเสริมอาชีวะ, 2540.
พชิ าญ สิริบุตร. งานเคร่ืองยนต์เบอื้ งต้น. กรุงเทพฯ : สถาบนั เทคโนโลยี พระจอมเกลา้ พระนคร เหนือ, 2531.

26

หลกั การประเมินผลการเรียน

ก่อนเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

ขณะเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

หลงั เรียน

- แบบทดสอบ

รายละเอียดการประเมนิ ผลการเรียน

คะแนนระหว่างภาคเรียน ร้อยละ 80 ไดจ้ าก

- ผลจากแบบทดสอบหลงั เรียน ร้อยละ 20

- ผลจากใบงาน ร้อยละ 20

- ผลจากการปฏบิ ตั งิ านกลุ่ม รอ้ ยละ 30

- ผลจากแบบฝึกหดั ร้อยละ 10

คะแนนคณุ ธรรมและ จริยธรรม ร้อยละ 20 ไดจ้ าก

- ความตรงตอ่ เวลา ร้อยละ 5

- ความมีระเบียบวนิ ยั รอ้ ยละ 5

- ความรบั ผดิ ชอบ ร้อยละ 5

- ความซื่อสตั ย์ ร้อยละ 5

27

การประเมนิ ผล นาคะแนนท่ไี ดจ้ ากการวดั ผลมาประเมิน โดยยดึ หลกั เกณฑก์ ารประเมินผลของ
วทิ ยาลยั เทคนิคมหาสารคาม ซ่ึงกาหนดดงั น้ี

อัตราคะแนน ระดับคะแนน
80 – 100 4.0
75 – 79 3.5
70 – 74 3.0
65 – 69 2.5
60 – 64 2.0
55 – 59 1.5
50 – 54 1.0
0 – 49 0

28

แผนการสอน หน่วยที่ 2
ช่ือวิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังท่ี 2
ช่ือหน่วยเครื่องมือช่างยนตแ์ ละอุปกรณ์จบั ยดึ จานวน 4ช่ัวโมง

เนื้อหาสาระ

2. เคร่ืองมือช่างยนต์ (Auto Mechanic hand tools)
เคร่ืองมือ เป็นอุปกรณ์ทีม่ ีความสาคญั มากในการทางาน ผปู้ ฏิบตั ิงานจาเป็นตอ้ งเลือก
ใชเ้ คร่ืองมือใหถ้ ูกตอ้ งและเหมาะสมกบั งาน เครื่องมือเป็ นอุปกรณ์ท่ใี ชใ้ นงานโดยการใชแ้ รงจากคน ซ่ึงอาจจะใช้
สาหรบั ขนั ตอก ตดั ฯลฯ ในการใชเ้ ครื่องมือตา่ ง ๆ น้นั ไม่เพยี งแต่จะปฏิบตั ิงานใหเ้ สร็จไดอ้ ยา่ งรวดเร็วเพยี งอยา่ ง
เดียว แตค่ วรตอ้ งปฏิบตั ิงานโดยคานึงถึงความปลอกภยั และการปฏบิ ตั งิ านท่ถี ูกตอ้ งตามข้นั ตอนการใชเ้ คร่ืองมือ
ช่างยนต์

2.1ความหมายของเครื่องมอื
เครื่องมือเรียกวา่ แฮนด์ ทลู (Hand tools) คอื อุปกรณ์ที่ช่วยอานวยความสะดวกในการปฏบิ ตั งิ านใหไ้ ดอ้ ยา่ ง
รวดเร็วประหยดั เวลาในการทางาน เคร่ืองมือเป็ นพ้นื ฐานทสี่ าคญั มาก สาหรับงานซ่อมรถยนต์ ไม่วา่ จะเป็ นการ
ถอดแยกช้ินส่วนสาหรบั การปรบั แต่งเครื่องยนต์ ซ่ึงเป็ นงานหลกั ของงานซ่อมประกอบรถยนต์

2.2 เคร่ืองมือมือทั่วไป (แฮนด์ ทูล : Hand tools)
เคร่ืองมือประเภทน้ีเป็นเคร่ืองมือพน้ื ฐานทีม่ ีความจาเป็ นอยา่ งยงิ่ สาหรับการใชง้ าน ช่างโดยทว่ั ๆ ไปซ่ึงจะมีท้งั
ขนาดเลก็ ขนาดกลางและขนาดใหญถ่ า้ ผปู้ ฏบิ ตั งิ านไม่มีเคร่ืองมือประเภทน้ี กไ็ ม่สามารถที่จะทางานไดส้ าเร็จ
เช่น ไขควง คมี คอ้ น สกดั เหลก็ ส่ง เป็นตน้

2.2.1ไขควง (สกรู ไดรเวอร์: Screw driver)

รูปท่ี 2.1 แสดงลกั ษณะของไขควงแบบตา่ ง ๆ

29

การใช้ไขควง
- ไม่ควรนาไขควงไปใชแ้ ทนสกดั
- ไม่ควรนาไขควงไปใชแ้ ทนเหล็กงดั
- ไม่ควรนาไปใชท้ ดลองไฟแบตเตอรี่
- เลือกขนาดของไขควงใหพ้ อดีกบั ร่องที่หวั สกรู
- ถา้ จะลบั ปลายไขควงควรลบั ใหเ้ ตม็ หนา้ อยา่ ลบั ใหป้ ลายแหลมเกินไป
2.2.2 คมี (ไพรเออร์:Pliers)
คมี เป็นเครื่องมือท่ีใชส้ าหรับงานท่ตี อ้ งการจบั บีบช้ินงานทว่ั ๆ ไป บางชนิดก็ออก
แบบใหม้ ีฟันคมเพอื่ ใชใ้ นการตดั สาหรับใชใ้ นงานจกั กลและงานทเี่ ก่ียวกบั ไฟฟ้ า ซ่ึงจะตอ้ งมีดา้ มเป็ นฉนวนหุม้
ไว้ เพอ่ื ป้ องกนั อนั ตรายจากไฟฟ้ าชอ็ ตได้

รูปท่ี 2.2 แสดงลกั ษณะคีมแบบต่าง ๆ
2.2.2.1 คีมปากจ้ิงจก (ลองโน๊ต ไพรเออร์: Long nose pliers) คีมปากจงิ้ จกจะมีท้งั ปากแบนและปากกลม
จะใชส้ าหรับงานขนาดเล็ก ๆ เช่น การถอดประกอบแหวนลอ็ กใน หรือสลกั

รูปที่ 2.3แสดงลกั ษณะคมี ปากจ้ิงจก

30

2.2.2.2 คีมตดั (ไดอะโกนลั คตั เตอร์ ไพรเออร์: Diagonal cutter pliers) คมี ตดั จะใชส้ าหรับงานตดั เสน้
ลวดหรือสายไฟ เทา่ ท่จี ะตดั ได้ ซ่ึงอาจจะเป็นดา้ มเหล็กลว้ นหรือมีพลาสตกิ หุม้ ท่ดี า้ มคีม เพอ่ื เป็ นฉนวนป้ องกนั
ไฟฟ้ าช็อต

รูปท่ี 2.4 แสดงลกั ษณะคีมตดั
2.2.2.3 คีมปากขยายหรือคมี ปากเลื่อน (คอมบิเนชนั่ ไพเออร์: Combination pliers)คมี ปากขยายหรือคมี
ปากเลื่อน จะใชส้ าหรบั จบั งานทวั่ ๆ ไป ปากคมี จะสามารถเลื่อนได้ ซ่ึงอาจจะใชแ้ ทนประแจเล่ือน หรือประแจ
ปากตายในกรณีทีร่ ีบด่วนเทา่ น้นั

รูปท่ี 2.4 แสดงลกั ษณะคมี ปากขยาย

2.2.2.4 คมี ถอดแหวนลอ็ ก(สแนปริงไพรเออร์ : Snap ring pliers) คมี ถอดแหวนล็อก จะมีท้งั แบบถอด
แหวนล็อกในและแหวนล็อกนอกกตรงส่วนปลายของคีมจะเป็ นแบบแบนหรือแบบกลมได้ โดยมีท้งั แบบปาก
ตรงและปากงอ มีหลายขนาดใหเ้ พยี งพอต่อความตอ้ งการของผปู้ ฏบิ ตั งิ าน

2.2.2.5 คีมล็อก(ลอ็ กกิ้ง ไพรเออร:์ Locking plier) คีมลอ็ กจะใชส้ าหรับชิ้นงานใหแ้ น่น จะมีท้งั ขนาด
ชนิดปากตรงและปากโคง้ เพอื่ ใชจ้ บั บีบชิ้นงานทเ่ี ป็ นแผน่ หรือแบบทรงกลมใหแ้ น่น ซ่ึงสามารถล็อกการบีบไวไ้ ด้
โดยไม่ตอ้ งอกแรงในการบบี ตลอดเวลาในขณะจบั ช้ินงาน
การใช้คมี

- ควรเลือกใชค้ ีมใหเ้ หมาะสมกบั ช้ินงาน
- ไม่ควรใชค้ ีมทดลองไฟจากแบตเตอรี่
- ไม่ควรนาคีมไปตดั เสน้ ลวดในขณะรอ้ น
- ไม่ควรลบั ปากคีมใหม้ ีความคมมากจนเกินไป
- ไม่ควรนาคมี ไปขนั สลกั เกลียว
- ไม่ควรนาคีมไปตอกแทนคอ้ น

31

2.2.3 ค้อน (แฮมเมอร์: Hammer)
คอ้ นเป็นเคร่ืองมือที่ใชส้ าหรับตอกชิ้นส่วนของเครื่องจกั รกลต่าง ๆ และอาจจะใชส้ าหรบั ตีข้นึ รูป หรือตดี ดั
ชิ้นงานใหไ้ ดต้ ามความตอ้ งการของผปู้ ฏิบตั ิงาน

รูปท่ี 2.3 แสดงลกั ษณะของคอ้ นแบบตา่ ง ๆ

2.2.3.1 คอ้ นหวั กลม (บอล พลี แฮมเมอร์: Ball peen hammer)คอ้ นหวั กลมมีหลายขนาดแตท่ ีใ่ ชง้ านทวั่ ๆ
ไป คอื ขนาด1 ปอนด์ เพอ่ื ใชส้ าหรบั ตอกเหล็กส่ง หรือ เหลก็ นาศนู ย์

2.2.3.2 คอ้ นทองเหลือง (แบช แฮมเมอร์: Brass hammer) คอ้ นทองเหลือง ซ่ึงทาจากวสั ดุท่ีอ่อนเพอ่ื ใช้
สาหรับตีชิ้นงานหรือเคาะช้ินงานที่ไม่ตอ้ งการใหบ้ ุบสลาย

2.2.3.3 คอ้ นพลาสติก (พลาสติก แฮมเมอร์: Plastic hammer)คอ้ นพลาสติกจะมีท้งั แบบเปลี่ยนหวั
พลาสตกิ ไดแ้ ละแบบท่เี ปล่ียนไม่ได้ ใชส้ าหรับตอกหรือเคาะช้ินงานทอี่ ่อนและบอบบาง

2.2.3.4 คอ้ นหวั ตดั (ครอซพลี แฮมเมอร์: Cross peen hammer)คอ้ นหวั ตดั ใชส้ าหรับงานทว่ั ๆ ไป
การใช้ค้อน

- ไม่ควรนาคอ้ นทมี่ ีหวั คลอนมาใชง้ าน
- ในขณะที่ตอกหวั คอ้ นจะตอ้ งขนานกบั ช้ินงาน
- ควรเลือกใชค้ อ้ นใหเ้ หมาะสมกบั งาน
- ไม่ควรใชด้ า้ มคอ้ นสาหรบั งดั
- ไม่ควรใชด้ า้ มคอ้ นกระทงุ้ ช้ินงานท่ีเป็นโลหะ
- ดา้ มคอ้ นตอ้ งสะอาดอยเู่ สมอ ไม่เป้ื อนน้ามนั หรือจาระบี

32

2.2.4 สกัด (โคว ชิเชล: Cold chlisel)

รูปท่ี 2.4 แสดงลกั ษณะของสกดั แบบต่าง ๆ
สกดั ใชส้ าหรบั ตดั โลหะ หวั หมุดย้า ตดั โลหะแผน่ ฝ่ า หวั น๊อตทเี่ ป็ นสนิม ซ่ึงใช่ประแจถอดไม่ไดแ้ ลว้ โดย
ปากของสกดั จะมีหลายแบบ เช่น ปากแบน เซาะร่องล่ิม ปากจิ้งจก คร่ึงวงกลม และปากกลม สาหรับงานช่างยนต์
จะใชอ้ ยู่ 2 ชนิด คอื สกดั ปากแบน และปากจงิ้ จก
การใช้สกดั
- ควรเลือกใชส้ กดั ใหเ้ หมาะสมกบั งาน
- ไม่ควรใชส้ กดั ทมี่ ีกน้ เยนิ ตอ้ งลบั กน้ ใหเ้ รียบรอ้ ยก่อนทีจ่ ะนามาใชง้ าน
- ในขณะทีป่ ฏบิ ตั งิ านควรระมดั ระวงั ผทู้ อ่ี ยขู่ า้ งเคยี งดว้ ย
- ในขณะทาการลบั สกดั จะตอ้ งสวมใส่แวน่ ตานิรภยั ทกุ คร้ัง
2.2.5 เหลก็ ส่ง (พัลส์ : Punch)
เหล็กส่งมีหลายแบบ เช่น เหล็กส่งสลกั เหลก็ ส่งเรียว และเหล็กปรบั รู เหล็กส่งเป็ นเคร่ืองมือท่ีใชส้ าหรบั
ส่งในการถอดประกอบชิ้นส่วนตา่ ง ๆ ของเคร่ืองยนต์
การใช้ เหล็กส่ ง
- ควรเลือกใชเ้ หล็กส่งใหเ้ หมาะสมกบั งาน
- ไม่ควรใชเ้ หล็กส่งที่มีกน้ เยนิ

33

รูปที่ 2.5 แสดงลกั ษณะเหลก็ ส่งชนิดตา่ ง ๆ
2.2.6 เหล็กนาศูนย์ (เซ็นเตอร์ พัลส์ : Center punch)
เหลก็ นาศนู ย์ จะใชส้ าหรับตอกนาก่อนการเจาะของโลหะ ปากจะทามุม 90 องศา ซ่ึงจะทาใหไ้ ดต้ าแหน่งในการ
เจาะท่ถี ูกตอ้ ง
2.3 เคร่ืองมอื ช่างยนต์ทวั่ ไป
เคร่ืองมือช่างยนตท์ ว่ั ไป เป็นเคร่ืองมือที่ใชส้ าหรบั ทางานโดยใชแ้ รงจากคน อาจจะใชใ้ นการขนั ตอก ตดั ฯลฯ ซ่ึง
เป็นเคร่ืองมือพน้ื ฐานสาหรบั งานซ่อมทว่ั ๆ ไป
2.3.1 ประแจ (เว้นท์: Wrench)
ประแจ เป็นเคร่ืองมือหลกั ทีม่ ีความสาคญั ท่สี ุดสาหรับการซ่อมเครื่องยนต์ หรือเคร่ืองจกั รกลทว่ั ๆ ไป การนา
ประแจมาใชง้ านจะตอ้ งเลือกขนาดของประแจใหต้ รงกบั ขนาดน๊อต สกรู หกเหลี่ยม

34

2.3.1.1 ประแจปากตาย (โอเพน่ เอ็น เวน็ ท:์ Open end wrench)

รูปท่ี 2.6 แสดงลกั ษณะของประแจปากตาย

ประแจปากตาย เป็นประแจที่มีหนา้ สมั ผสั กบั สลกั เกลียวหรือน๊อตเพยี ง 2 ดา้ น จงึ ทาใหเ้ หลี่ยมมนไดง้ ่าย นิยมขนั
หรือคลายน๊อตท่ีประแจแหวนขนั ไม่ไดเ้ พราะพน้ื ท่ีมีนอ้ ย

2.3.1.2 ประแจแหวน (บอ๊ ก เวน้ ท:์ Box Wrench)

รูปท่ี 2.7 แสดงลกั ษณะของประแจแหวน
ประแจแหวนจะมีคอท่ีงอ ใชส้ าหรับขนั หรือคลายน๊อตสกรูและงานทว่ั ๆ ไป เหล่ียมของประแจแหวนจะเตม็
หนา้ สมั ผสั จึงทาใหเ้ หลี่ยมไม่มนขนั ไดแ้ น่น

35

2.3.1.3 ประแจรวม (คอมบเิ นชน่ั เวน้ ท:์ Combination wrench)ประแจรวมจะถูกออกแบบขา้ งหน่ึง
เป็นประแจปากตาย ส่วนอีกขา้ งหน่ึงจะทาเป็นประแจแหวน ประแจรวมจะใชข้ นั หรือคลายน๊อต แทนประแจ
แหวนในบริเวณท่ีแคบ ๆ

รูปท่ี 2.8 แสดงลกั ษณะของประแจรวม
2.3.1.4 ประแจแหวนหวั ผา่ (แฟร์นทั เวน้ ท:์ Flare not wrench) ประแจแหวนหวั ผา่ จะมีลกั ษณะคลา้ ย
ประแจแหวนแตผ่ า่ ปลายออกเพอื่ ใชส้ าหรับขนั น๊อตทอ่ ไอเสีย หรือท่อน้ามนั ต่าง ๆ

รูปที่ 2.9 แสดงลกั ษณะของประแจหวั ผา่
2.3.1.5 ประแจแหวนโคง้ (ฮารฟ มูน บอ๊ ก เวน้ ท:์ Haif moon box wrench)
ประแจแหวนโคง้ ใชส้ าหรับงานขนั ตรงไม่ได้ ประแจแบบน้ีจะใชส้ าหรบั งานเฉพาะท่เี ท่าน้นั

รูปท่ี 2.10 แสดงลกั ษณะของประแจแหวนโคง้
2.3.1.6 ประแจกระบอก (ซ๊อกเก็ตเวน้ ท:์ Socket wrench)

36

ประแจกระบอกเป็นประแจทใ่ี ชร้ ่วมกบั ดา้ มประแจ ใชส้ าหรบั ขนั หรือคลายน๊อต และโบลทไ์ ดด้ ีทีส่ ุด ขนั
แน่นไดแ้ ละหวั น๊อตไม่เยนิ หรือชารุด

รูปท่ี 2.11 แสดงลกั ษณะของประแจกระบอก
2.3.1.7 ดา้ มขนั แบบสวา่ น (สปี ดแฮนท:์ Speed Handle)
ดา้ มขนั แบบสวา่ นใชต้ ่อกบั ประแจกระบอกเพอ่ื ใชส้ าหรับขนั หรือคลายน๊อต หรือโบลท์ เพอื่ ความ
รวดเร็ว แต่ไม่สามารถขนั น๊อตใหแ้ น่นได้ และไม่สามารถคลายน๊อตทีแ่ น่นจนเกินไปได้

รูปท่ี 2.12 แสดงลกั ษณะของดา้ มขนั แบบสวา่ น
2.3.1.8 ดา้ มขนั แบบกรอกแกรก (แร็ทเช็ทแฮนดเ์ ดล: Ratchet handle)
ดา้ มกรอกแกรก เป็นดา้ มประแจใชส้ าหรับขนั หรือคลายน๊อต และโบลท์ ในบริเวณแคบ ดา้ มขนั ชนิดน้ีไม่คอ่ ย
แขง็ แรงจงึ ไม่ควรใชง้ านกบั งานท่ีแน่นมาก ๆ สามารถปรับทิศทางการหมุนได้

37

รูปท่ี 2.13 แสดงลกั ษณะของดา้ มขนั แบบสวา่ น
2.3.1.9 ดา้ มขนั แบบยาวหรือดา้ มขนั ตรง (เฟลก็ ซ์แฮนดเ์ ดล: Flex handle)
ดา้ มขนั ยาวหรือดา้ มขนั ตรง จะใชส้ าหรับตอ่ กบั ประแจกระบอก เพอื่ ขนั หรือคลายน๊อตและโบลท์ ท่ี

แน่นมาก ๆ ซ่ึงโดยทวั่ ๆ ไปจะใชข้ นั แน่นคร้งั สุดทา้ ย

รูปท่ี 2.14 แสดงลกั ษณะของดา้ มขนั แบบยาวหรือดา้ มขนั ตรง
2.3.1.10 ดา้ มขนั แบบตวั ที (สไลดิ้ง ที แฮนดเ์ ดิล: Sliding T handle)
ดา้ มขนั แบบตวั ที จะใชส้ าหรบั ตอ่ กบั ประแจกระบอกเพอ่ื ขนั หรือคลายน๊อตและโบลทท์ ่ี ตอ้ งการออก
แรงดนั ทางดา้ นซา้ ยและดา้ นขวาเทา่ ๆ กนั

38

รูปท่ี 2.15 แสดงลกั ษณะของดา้ มขนั แบบตวั ที
2.3.1.11 กา้ นตอ่ (เอก็ เทนชน่ั : Extension)
กา้ นตอ่ มีหลายขนาด ใชส้ าหรบั ต่อกบั ประแจกระบอกและดา้ มขนั เพอ่ื ขนั หรือคลาย น๊อตและโบลทท์ ่อี ยู่
ลึก ๆ

รูปที่ 2.16 แสดงลกั ษณะของกา้ นต่อ
2.3.1.12 ขอ้ ต่ออ่อน (ยนู ิเวอร์ซลั จอยส์:Universal joint)
ขอ้ ตอ่ อ่อน ใชส้ าหรับตอ่ สาหรับต่อกบั ประแจกระบอกและดา้ นขนั เพอ่ื ขนั หรือคลาย น๊อตและโบลทท์ ี่
อยคู่ นละระนาบกบั ดา้ ม เพอื่ หลีกเลี่ยงช้ินส่วนทก่ี ีดขวาง ขณะทาการขนั

รูปที่ 2.16 แสดงลกั ษณะของขอ้ ต่ออ่อน