แผนการสอนวิชางานซ่อมเครื่องยนต์เบื้องต้น

279

9. เอกสารอ้างอิง

พรจิต ปทุมสุวรรณ. งานเครื่องยนต์แก๊สโซลนี . กรุงเทพฯ : ศนู ยส์ ่งเสริมอาชีวะ, 2540.

พชิ าญ สิริบุตร. งานเครื่องยนต์เบอื้ งต้น. กรุงเทพฯ : สถาบนั เทคโนโลยี พระจอมเกลา้ พระนคร

เหนือ, 2531.

10. หลกั การประเมินผลการเรียน

10.1 ก่อนเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

10.2 ขณะเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

10.3 หลังเรียน

- แบบทดสอบ

11. รายละเอยี ดการประเมนิ ผลการเรียน

11.1คะแนนระหว่างภาคเรียน รอ้ ยละ 80 ไดจ้ าก

- ผลจากแบบทดสอบหลงั เรียน ร้อยละ 20

- ผลจากใบงาน ร้อยละ 20

- ผลจากการปฏิบตั งิ านกลุ่ม รอ้ ยละ 30

- ผลจากแบบฝึกหดั ร้อยละ 10

11.2คะแนนคุณธรรมและ จริยธรรม รอ้ ยละ 20 ไดจ้ าก

- ความตรงต่อเวลา ร้อยละ 5

- ความมีระเบยี บวนิ ยั ร้อยละ 5

- ความรับผดิ ชอบ ร้อยละ 5

- ความซื่อสตั ย์ ร้อยละ 5

280

การประเมนิ ผล นาคะแนนท่ีไดจ้ ากการวดั ผลมาประเมิน โดยยดึ หลกั เกณฑก์ ารประเมินผลของ
วทิ ยาลยั เทคนิคมหาสารคาม ซ่ึงกาหนดดงั น้ี

อตั ราคะแนน ระดบั คะแนน
80 – 100 4.0
75 – 79 3.5
70 – 74 3.0
65 – 69 2.5
60 – 64 2.0
55 – 59 1.5
50 – 54 1.0
0 – 49 0

281

แผนการสอน หน่วยที่ 10

ชื่อวชิ า งานซอ่ มเคร่ืองยนต์เบือ้ งต้น สอนคร้ังท่ี 13

ชื่อหน่วยหลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

เนือ้ หา

ฝาสูบเครื่องยนต์แก๊สโซลนี

ฝาสูบ(cylinder-head)ทาหนา้ ท่เี ป็นส่วนหน่ึงของหอ้ งเผาไหมข้ องเคร่ืองยนตโ์ ดยตดิ ต้งั และจะปิ ดอยู่

ตอนบนของลูกสูบหรือกระบอกสูบในเครื่องยนตป์ ัจจุบนั จะจดั ทาใหฝ้ าสูบเป็ นชิ้นส่วนแยกออกจากเรือน
สูบและนามาประกอบร่วมกบั เรือนสูบโดยยดึ ติดกบั สลกั เกลียวอีกที

รูปท่ี 10.1 ฝาสูบของเคร่ืองยนต์

ฝาสูบเคร่ืองยนตส์ ามารถแบ่งออกเป็น2ชนิดคือ

1.ฝาสูบของเครื่องยนตท์ ี่ระบายความรอ้ นดว้ ยอากาศออกแบบใหฝ้ าสูบทาเป็นครีบบางๆเพอื่ ใหค้ วาม
รอ้ นของเคร่ืองยนตร์ ะบายออกมาที่ครีบและเมื่ออากาศพดั ผา่ นครีบก็จะพดั พาเอาความรอ้ นออกไปดว้ ยทา
ใหค้ วามรอ้ นของเครื่องยนตไ์ ดร้ ะบายออกไปเคร่ืองยนตก์ ไ็ ม่รอ้ นจดั

รูปท่ี 10.2 ฝาสูบทีร่ ะบายความร้อนดว้ ยอากาศ

282

2.ฝาสูบของเครื่องยนตท์ ร่ี ะบายความรอ้ นดว้ ยน้าเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีนจะทาดว้ ยอะลูมิเนียมผสมมี
น้าหนกั เบาส่วนของเครื่องยนตด์ ีเซลฝาสูบจะทาดว้ ยเหล็ก หล่อผสมพเิ ศษ ซ่ึงสามารถทนทานต่อแรงดนั
สูงๆและความรอ้ นไดแ้ ละฝาสูบของเคร่ืองยนต4์ จงั หวะฝาสูบจะเป็ นท่ตี ิดต้งั ล้ินไอดีและลนิ ้ ไอเสยี
กระเดอื ้ งกดลนิ ้ หวั เทยี น หรือหวั ฉีดชอ่ ง ไอดแี ละช่องไอเสยี

รูปที่ 10.3 ฝาสูบทร่ี ะบายความรอ้ นดว้ ยน้า
ก้านวาล์วไอดแี ละไอเสีย
กา้ นวาลว์ มีลกั ษณะเป็นโลหะ กา้ นวาลว์ กลมทรงกระบอก สวม หรือสอดอยภู่ ายในรูปลอกนาวาลว์
(ปลอกนาวาลว์ จะเป็นรูท่เี จาะจากดา้ นบนฝาสูบ ไปจนถึงดา้ นบนของหอ้ งเผาไหม้)ปลายดา้ นหน่ึงของ
วาลว์ จะยดึ ติดกบั กระเด่ืองวาลว์ ( Rocker arm) หรือถา้ เป็นระบบ Over Head Cam ส่วนใหญ่จะไม่มี
กระเด่ืองวาลว์ ซ่ึงวาลว์ จะถูกควบคุมการเปิ ด-ปิ ดจากเพลาลูก(Camshaft)เบ้ยี วโดยตรงส่วนปลายอีกดา้ น
หน่ึงของวาลว์ มีลกั ษณะเป็นหนา้ แป้ นวงกลม ท่ีบริเวณรอบของหนา้ แป้ นน้ีจะเป็ นจดุ สมั ผสั กบั ฝาสูบ
(Cylinder head) ดา้ นบนหอ้ งเผาไหม้ ที่เรียกกนั วา่ "บ่าวาลว์ " เม่ือวาลว์ เปิ ดออกอากาศจะไหลผา่ นเขา้ หรือ
ออก จากหอ้ งเผาไหมไ้ ดเ้ มื่อวาลว์ ปิ ด หนา้ วาลว์ กจ็ ะคืนกลบั (ดว้ ยการกระทาของสปริงวาลว์ ) ไปประกบ
กบั บ่าวาลว์ เป็นลกั ษณะเช่นน้ีตลอดการทางาน และโดยทว่ั ไปแลว้ วาลว์ ไอดี จะมีขนาดใหญ่กวา่ วาลว์ ไอ
เสียเพอื่ ทีจ่ ะรองรบั อากาศไหลเขา้ ไดม้ าก

รูปท1่ี 0.4 กา้ นวาลว์ ไอดีและไอเสีย

283

แผนการสอน หน่วยที่ 10

ชื่อวชิ า งานซอ่ มเครื่องยนต์เบือ้ งต้น สอนคร้ังที่ 13

ชื่อหน่วยหลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

ลูกกระทุ้ง(Cam-follower)

ลูกกระทงุ้ เป็นตวั กลาง ถ่ายทอดแรงกระทาจากเพลาลูกเบ้ียว ( Camshaft) ทอ่ี ยภู่ ายในหอ้ งเส้ือสูบไปยงั

กา้ นกระทุง้ เพอ่ื กระตนุ้ ใหว้ าลว์ ไอดีหรือไอเสีย ดา้ นบนเส้ือสูบ ทาการเปิ ดหรือปิ ด

ก้านกระทุ้ง(Pushrod)

กา้ นกระทุง้ เป็นแกนรับแรง ท่ีส่งตอ่ มาจากลูกกระทงุ้ ( Cam follower) ไปใหก้ บั กระเดื่องวาลว์ (Rocker

arm) ในเครื่องยนตป์ ระเภท Over Head Valve

รูปที่ 10.5กา้ นกระทุง้

กระเด่ืองวาล์ว (Rocker arm)
กระเด่ืองวาลว์ ตดิ ต้งั เกาะตดิ อยกู่ บั ดา้ นบนของฝาสูบ (Cylinder head) ปลายขา้ งหน่ึงของกระเด่ืองวาลว์
(Rocker arm) เกาะติดอยกู่ บั ปลายวาลว์ ส่วนปลายอีกดา้ นหน่ึง ยดึ กบั กา้ นกระทุง้ (Pushrod) เม่ือเพลาลูก
เบ้ยี ว (Camshaft) หมุน กจ็ ะส่งแรงกระทาไปกบั ลูกกระทงุ้ (Cam follower) ส่งต่อไปใหก้ บั กา้ นกระทุง้ ไป
ดนั ให้ กระเดื่องวาลว์ เกิดการกระดกข้ึนเม่ือปลายขา้ งหน่ึง ของกระเด่ืองวาลว์ กระดกข้นึ ก็จะทาใหป้ ลาย
อีกขา้ งหน่ึงที่ยดึ ติดกบั ปลาย วาลว์ ถูกกดลงไป เม่ือวาลว์ ถูกกดลงไป นน่ั ก็คอื การเปิ ดวาลว์ ใหอ้ ากาศไหล
ผา่ นเขา้ หรือออกในหอ้ งเผาไหมไ้ ด้

รูปที่ 10.6 กระเด่ืองกดวาลว์

284

หลกั การถอดถอดประกอบชุดกลไกลนิ้ ของเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลนี (ลาดบั ข้นั ตอนในการปฏิบัติงาน)

1.ถอดจานจ่าย (ทีต่ ิดกบั ฝาสูบออก)
-ปลดสายสุญญากาศ

-ถอดโบลตย์ ดึ จานจ่าย ถอดจานจ่ายออกจากฝาสูบพรอ้ มฝาจานจา่ ย และสายหวั เทยี น

รูปที่ 10.7ถอดประกอบจานจ่าย

2. ถอดเสื้อท่อน้าออก
3. ถอดท่อร่วมไอเสีย

รูปท่ี 10.8 ทอ่ ไอเสีย

4. ถอดหัวเทียนท้งั 4 หัว

285

รูปที่ 10.9 ถอดและประกอบหวั เทยี น

5. ถอดป๊ัมนา้ มนั เชื้อเพลงิ
-ถอดท่อน้าเช้ือเพลิง
-ถอดโบลตย์ ดึ ป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิง และหนา้ แปลนปั๊ม

6. ถอดคาร์บูเรเตอร์

รูปท่ี 10.10คาร์บูเรเตอร์

-ถอดทอ่ ร่วมไอดี

รูปที่ 10.10ทอ่ ไอดี

แผนการสอน 286
ชื่อวิชา งานซอ่ มเคร่ืองยนต์เบือ้ งต้น
ชื่อหน่วย หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์ หน่วยที่ 10
7. ถอดฝาประกับแบร่ิงเพลาลูกเบยี้ ว และเพลาลูกเบีย้ ว สอนคร้ังที่ 13
จานวน 4 ช่ัวโมง
-คลายโบลตย์ ดึ ฝาประกบั แบร่ิงทีละนอ้ ย เรียงตามลาดบั หมายเลข
-ถอดเพลาลูกเบ้ยี ว ซีลกนั น้ามนั และฝาประกบั แบริ่งเพลาลูกเบ้ยี ว

รูปที่ 10.11ถอดและประกอบเพลาลูกเบ้ยี ว
8. ถอดและประกอบฝาสูบ

-คลายโบลตย์ ดึ ฝาสูบออกทีละนอ้ ยเรียงตามลาดบั หมายเลขแสดงในภาพ จานวน 3 คร้ัง
-ยกฝาสูบออกจากเดือยบนเส้ือสูบ และวางบนแผน่ ไมบ้ นโตะ๊ ทางาน ถา้ ยกฝาสูบออกยาก ใหใ้ ช้
เหล็กงดั ส่วนทยี่ น่ื ออกมาระหวา่ งฝาสูบ และเส้ือสูบ

รูปที่ 10.12 ก. ถอดฝาสูบรูปที่ 10.12 ข.ขนั ฝาสูบเขา้

แผนการสอน 287

ชื่อวชิ า งานซอ่ มเครื่องยนต์เบือ้ งต้น หน่วยท่ี 10
สอนคร้ังท่ี 13
ชื่อหน่วย หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง
- ตเี บอร์หรือทาเครื่องหมายลงบนวาลว์ ทกุ ตวั ดว้ ยเครื่องมือพเิ ศษ
- ใชเ้ คร่ืองมือพเิ ศษกดสปริงลิ้นและ ถอดประกบั กา้ นล้ิน
- ถอดแป้ นของสปริงล้ิน สปริงล้ินบ่ารองและล้ิน
- ใหท้ าเคร่ืองหมายทห่ี วั ลิ้นทุกตวั

รูปท่ี 10.13 ซีแคมป์ ขณะถอดและประกอบวาล์ว
- จดั เรียงลาดบั ล้ินอยา่ งเป็นระเบียบ

รูปที่ 10.14 จดั เรียงลาดบั ลิ้นขณะถอดและประกอบ

288

-ใชไ้ มโครมิเตอร์วดั เสน้ ผา่ ศูนยก์ ลางของกา้ นวาลว์

รูปที่ 10.15 ไมโครมิเตอร์วดั กา้ นวาร์ว
- วาลว์ ไอดี 8.473 – 8.489 มม.
- วาลว์ ไอเสีย 8.454 – 8.470 มม.
- วดั ความยาวอิสระของสปริงวาลว์
- ค่าจากดั การซ่อม : 35.8 มม. ( 1.41 นิ้ว)

การบดลนิ้ ของเครื่องยนต์
ใชล้ ูกยางบดลิ้นขนาดพอดีกบั ล้ิน กดลงบนหวั ล้ินแลว้ หมุนกา้ นบดล้ินไปมาอยา่ งชา้ ๆ หลงั จากบดดว้ ย
กากเพชรหยาบจนรอยบนหนา้ สมั ผสั หายไปแลว้ ใชก้ ากเพชรละเอียดบดอีกคร้ังหน่ึงตามเดิม
บดน้ามนั เม่ือหนา้ สมั ผสั ลิ้นเรียบดีแลว้ ใหล้ า้ งทาความสะอาดกากเพชร ที่ตดิ คา้ งใหห้ มด จากน้นั ทา
น้ามนั เคร่ืองทหี่ นา้ สมั ผสั ของลิ้นแลว้ บดอีกคร้งั ดว้ ยวธิ ีเดียวกนั

รูปที่ 10.16 การบดลิ้นของเครื่องยนต์

289

แผนการสอน หน่วยที่ 10
ช่ือวิชา งานซอ่ มเครื่องยนต์เบือ้ งต้น สอนคร้ังท่ี 13
ช่ือหน่วย หลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

- ตรวจสอบภายหลงั จากการบดวาล์ว วางลนิ ้ เข้ากบั ฝาสบู ให้วาล์วไอดี ละวาล์วไอเสยี อยดู่ ้านบน
เทนา้ มนั เบนซนิ ลงไปให้เติม สงั เกตรอยร่ัวต้องไม่มีนา้ มนั ร่ัวออกมา ถ้าร่ัวต้องทาการบดวาล์วใหม่

- ใช้หวั เป่ าลม เป่ าอดั ทีร่ อบๆ หวั ลนิ ้ จะต้องไมเ่ กิดฟองอากาศในนา้ มนั เบนซินท่ีชอ่ งไอดี หรือช่อง
ไอเสยี ต้องทาการตรวจสอบด้วยวธิ ีนที ้ กุ ลนิ ้

การประกอบฝาสูบ

ให้ปฏิบตั ยิ ้อนหลงั การถอด แตม่ ีข้อควรระวงั ดงั นี ้

1. ประกอบล้ินเสร็จใชค้ อ้ นเคาะพลาสติกเคาะเบา ๆ ทป่ี ลายกา้ นล้ิน
2. ใส่ปะเก็นฝาสูบใหถ้ ูกตอ้ ง

ขนั โบลต์ฝาสบู ตามลาดบั
แรงขนั 500 กก.-ซม. (36 ฟตุ -ปอนด์)

หมายเหต-ุ โบลต์ยดึ ฝาสบู ขนั 3 ครัง้
- ถา้ โบลตบ์ างตวั ร้าวหรือผอดรูปร่างใหเ้ ปลี่ยนใหม่

- ประกอบเพลาลกู เบีย้ ว
ขนั โบลต์ยดึ ฝาประกบั แบริ่งแตล่ ะตวั ทีละน้อย ๆ ตามลาดบั
แรงขนั 140 กก.- ซม. (10 ฟตุ -ปอนด์)

290

แผนการสอน หน่วยท่ี 10
สอนคร้ังที่ 13
ชื่อวิชา งานซอ่ มเคร่ืองยนต์เบือ้ งต้น จานวน 4 ชั่วโมง
ชื่อหน่วย หลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์

แบบฝึ กหัด
ตอนท่ี 1 คาสั่งจงตอบคาถามตอ่ ไปน้ี

1. หนา้ ท่ขี องลิ้นกา้ นวาร์วเคร่ืองยนตม์ าพอเขา้ ใจ

……………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………….

2. จงเขียนข้นั ตอนการถอดกลไกลิ้น ตามลบั ดบั ใหถ้ ูกตอ้ ง

……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………

3. จงบอกข้นั ตอนการเตรียมฝาสูบ

……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………….

291

แผนการสอน หน่วยที่ 10

ชื่อวชิ า งานซอ่ มเครื่องยนต์เบือ้ งต้น สอนคร้ังที่ 13

ชื่อหน่วย หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

เฉลยแบบทดสอบ

ตอนที่ 1 คาส่ังจงทาเครื่องหมายกากบาท (X)

คาตอบที่ถูกตอ้ งทส่ี ุดเพยี งขอ้ เดียว 6. การวดั ความโก่งของฝาสูบไม่ควรใชเ้ คร่ืองมือใด
1. หนา้ ท่ีของซีแคลมป์ คืออะไร

ก. ถอดประกอบชุดวาร์ว ข. ขบั เพลาลูกเบ้ียว ก. ไมบ้ รรทดั เหลก็ ข.ฟิลเลอร์เกจ
ค. หล่อเยน็ เคร่ืองยนต์ ง. ถูกทุกขอ้
ค. ไมโครมิเตอร์ ง. ถูกท้งั ขอ้ ก และ ข

7.การจดั วางกระบอกสูบแบบใดท่ใี ชก้ บั เครื่องบิน

2. เคร่ืองมือพ้นื ฐานการตรวจสอบฝาสูบคอื อะไร ก. แบบสูบต้งั ข. แบบสูบนอน
ก. เวอร์เนียคาลิปเปอร์ ค. แบบสูบตวั วี ง. แบบสูบดาว

ข. ไมบ้ รรทดั เหลก็ และฟิลเลอร์เกจ 8.สาหรบั เคร่ืองยนต์ ทมี่ ี 4 สูบจะมีโบลทฝ์ าสูบกี่ตวั
ค. ไดอลั เกจ

ง. ไมโครมิเตอร์ ก. 8 ตวั ข. 9 ตวั

ค. 10 ตวั ง. 11 ตวั

3.หอ้ งเผา่ ไหมแ้ บบใดมีประสิทธิภาพมากท่ีสุด

ก. แบบคร่ึงวงกลม ข. แบบล่ิม 9.ในการขนั เขา้ โบลทฝ์ าสูบตอ้ งเร่ิมจากส่วนใด
ค. แบบอ่างอาบน้า ง. แบบอยใู่ นหวั ลูกสูบ
ก่อน

ก. นอกเขา้ ใน ข. แบบแบบใดก็ได้

4.ขอ้ ใดตอ่ ไปน้ีเป็นชิ้นส่วนทตี่ ิดอยกู่ บั ฝาสูบ ค. ในออกนอก ง. ไม่มีขอ้ ถูก

ท้งั หมด 10.ขอ้ ใดต่อไปน้ีไม่ใช่ช้ินส่วนที่ตดิ อยกู่ บั ฝาสูบ
ก. ฝาสูบ เพลาขอ้ เหวยี่ ง ลูกสูบ ท้งั หมด
ข. กา้ นกระทงุ้ อ่างน้ามนั เครื่อง ล้ินไอดี ก.สปริงวาร์ว
ค. เลบ็ วาร์ว สปริงวาร์ว ล้ินไอดีไอเสีย ข. กา้ นกระทุง้
ง. เส้ือสูบ กระบอกสูบ แหวนลูกสูบ ค. ลิ้นไอดีและไอเสีย

5.ระหวา่ งล้ินไอดี ไอเสีย ลิ้นไหนมีขนาดใหญ่ทสี่ ุด ง. เล็บวาร์ว

ก.ล้ินไอดี ข.ล้ินไอเสีย

ค. ท้งั 2 ล้ินมี่ขนาดเทา่ กนั ง.ผดิ ทุกขอ้

292

แผนการสอน หน่วยที่ 10
ชื่อวชิ า งานซอ่ มเคร่ืองยนต์เบือ้ งต้น สอนคร้ังท่ี 13
ชื่อหน่วย หลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

แบบฝึ กหัด
ตอนท่ี 1 คาส่ังจงตอบคาถามต่อไปน้ี

4. หนา้ ทีข่ องลิ้นเครื่องยนตม์ าพอเขา้ ใจ

ตอบ เมื่อวาลว์ เปิ ดออกอากาศ จะไหลผา่ น เขา้ หรือออก จากหอ้ งเผาไหมไ้ ดเ้ ม่ือวาลว์ ปิ ด หนา้ วาลว์ กจ็ ะคนื
กลบั (ดว้ ยการกระทาของสปริงวาลว์ ) ไปประกบกบั บา่ วาลว์ เป็ นลกั ษณะเช่นน้ีไปตลอดการทางาน และ
โดยทว่ั ไปแลว้ วาลว์ ไอดี จะมีขนาดใหญ่กวา่ วาลว์ ไอเสียเพอื่ ทจ่ี ะรองรบั อากาศไหลเขา้ ไดม้ าก

5. จงเขยี นข้นั ตอนการถอดกลไกลิ้น ตามลบั ดบั ใหถ้ ูกตอ้ ง

ตอบ - ตีเบอร์ลงบนวาลว์ ทุกตวั ดว้ ยเครื่องมือพเิ ศษ
- ใชเ้ คร่ืองมือพเิ ศษกดสปริงล้ินและ ถอดประกบั กา้ นล้ิน
- ถอดแป้ นของสปริงลิ้น สปริงลิ้นบ่ารองและล้ิน
- ใหท้ าเคร่ืองหมายที่หวั ล้ินทกุ ตวั

6. จงบอกข้นั ตอนการเตรียมฝาสูบ

ตอบ 1. ถอดจานจ่าย (ทตี่ ดิ กบั ฝาสูบออก)
-ปลดสายสุญญากาศ

-ถอดโบลตย์ ดึ จานจา่ ย ถอดจานจา่ ยออกจากฝาสูบพร้อมฝาจานจ่าย และสายหวั เทียน
2. ถอดเส้ือท่อน้าออก
3. ถอดท่อร่วมไอเสีย
4. ถอดหวั เทยี นท้งั 4 หวั
5. ถอดปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิง
-ถอดท่อน้าเช้ือเพลิง
-ถอดนตั ยดึ ปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิง และหนา้ แปลนปั๊ม
6. ถอดคาร์บูเรเตอร์
-ถอดทอ่ ร่วมไอดี

293

แผนการสอน หน่วยที่ 10

ชื่อวชิ า งานซอ่ มเคร่ืองยนต์เบือ้ งต้น สอนคร้ังท่ี 13

ช่ือหน่วย หลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

เฉลยแบบทดสอบ

ตอนท่ี 1 คาส่ังจงทาเครื่องหมายกากบาท (X) 6. การวดั ความโก่งของฝาสูบไม่ควรใชเ้ ครื่องมือใด
คาตอบที่ถูกตอ้ งทส่ี ุดเพยี งขอ้ เดียว
1. หนา้ ที่ของซ่ีแคลมป์ คืออะไร ก. ไมบ้ รรทดั เหล็ก ข.ฟิลเลอร์เกจ
ก. ถอดประกอบชุดวาลว์ ข. ขบั เพลาลูกเบ้ียว
ค. หล่อเยน็ เคร่ืองยนต์ ง. ถูกทุกขอ้ ค. ไมโครมิเตอร์ ง. ถูกท้งั ขอ้ ก และ ข

7.การจดั วางกระบอกสูบแบบใดท่ีใชก้ บั เครื่องบิน

ก. แบบสูบต้งั ข. แบบสูบนอน

2. เคร่ืองมือพ้นื ฐานการตรวจสอบฝาสูบคืออะไร ค. แบบสูบตวั วี ง. แบบสูบดาว

ก. เวอร์เนียคาลิปเปอร์ 8.สาหรับเครื่องยนต์ ทีม่ ี 4 สูบจะมีโบลทฝ์ าสูบกี่ตวั
ข. ไมบ้ รรทดั เหล็กและฟิลเลอร์เกจ
ค. ไดอลั เกจ ก. 8 ตวั ข. 9 ตวั

ง. ไมโครมิเตอร์ ค.10 ตวั ง. 11 ตวั

3.หอ้ งเผา่ ไหมแ้ บบใดมีประสิทธิภาพมากทีส่ ุด 9.ในการขนั เขา้ โบลทฝ์ าสูบตอ้ งเร่ิมจากส่วนใด

ก. แบบคร่ึงวงกลม ข. แบบล่ิม ก่อน ข. แบบแบบใดก็ได้
ค. แบบอ่างอาบน้า ง. แบบอยใู่ นหวั ลูกสูบ ก. นอกเขา้ ใน ง. ไม่มีขอ้ ถูก
ค. ในออกนอก

4.ขอ้ ใดต่อไปน้ีเป็นชิ้นส่วนทตี่ ิดอยกู่ บั ฝาสูบ 10.ขอ้ ใดตอ่ ไปน้ีไม่ใช่ชิ้นส่วนท่ีติดอยกู่ บั ฝาสูบ
ท้งั หมด

ก. ฝาสูบ เพลาขอ้ เหวย่ี ง ลูกสูบ ท้งั หมด

ข. กา้ นกระทุง้ อ่างน้ามนั เครื่อง ลิ้นไอดี ก.สปริงวาร์ว
ค. เลบ็ วาร์ว สปริงวาร์ว ลิ้นไอดีไอเสีย ข. กา้ นกระทงุ้

ง. เส้ือสูบ กระบอกสูบ แหวนลูกสูบ ค. ลิ้นไอดีและไอเสีย

ง. เลบ็ วาร์ว

5.ระหวา่ งล้ินไอดี ไอเสีย ลิ้นไหนมีขนาดใหญ่ทส่ี ุด

ก.ล้ินไอดี ข.ล้ินไอเสีย

ค. ท้งั 2 ลิ้นม่ีขนาดเท่ากนั ง.ผดิ ทุกขอ้

294

ใบงานหน่วยที่ 10

การถอดประกอบฝาสูบ

ชื่อ……………………………………………..รหัส……………………………….

จุดประสงค์ เคร่ืองมือและอุปกรณ์

1.เลือกใชเ้ คร่ืองมือกบั ลกั ษณะงานได้ 1.เครื่องมือทใี่ ชใ้ นการถอด

2.ปฏิบตั ิการถอดประกอบกลไกลิ้นเคร่ืองยนตไ์ ด้ 2.เครื่องยนต์

คาส่ัง ใหน้ กั เรียนเขยี นลาดบั ข้นั ตอนการถอดกลไกลิ้นเครื่องยนต์
1…………………………………………………………………………………………………………......
2……………………………………………………………………………………………………………..
3……………………………………………………………………………………………………………..
4……………………………………………………………………………………………………………..
5……………………………………………………………………………………………………………..

295

บันทึกผลหลงั การจดั การเรียนรู้แบบม่งุ เน้นสมรรถนะอาชีพและบูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ

พอเพยี ง/ ผล 5 มิติ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รายการ ระดับการปฏบิ ตั ิ
54 3 2 1

ด้านการเตรียมการสอน

1.จดั หน่วยการเรียนรู้ไดส้ อดคลอ้ งกบั วตั ถุประสงคก์ ารเรียนรู้

2. กาหนดเกณฑก์ ารประเมินครอบคลุมท้งั ดา้ นความรู้ ดา้ นทกั ษะ และดา้ นจิตพสิ ยั

3. เตรียมวสั ดุ-อุปกรณ์ ส่ือ นวตั กรรม กิจกรรมตามแผนการจดั การเรียนรูก้ ่อนเขา้ สอน

ด้านการจัดกจิ กรรมการเรียนรู้

4. มีวธิ ีการนาเขา้ สู่บทเรียนที่น่าสนใจ

5. มีกิจกรรมท่ีหลากหลาย เพอ่ื ช่วยใหผ้ เู้ รียนเกิดการเรียนรู้ ความเขา้ ใจ

6. จดั กิจกรรมที่ส่งเสริมใหผ้ เู้ รียนคน้ ควา้ เพอื่ หาคาตอบดว้ ยตนเอง

7. นกั เรียนมีส่วนร่วมในการจดั กิจกรรมการเรียนรู้

8. จดั กิจกรรมทีเ่ นน้ กระบวนการคิด ( คดิ วเิ คราะห์ คดิ สงั เคราะห์ คิดสรา้ งสรรค์ )

9. กระตนุ้ ใหผ้ เู้ รียนแสดงความคดิ เห็นอยา่ งเสรี

10. จดั กิจกรรมการเรียนรูท้ ีเ่ ช่ือมโยงกบั ชีวติ จริงโดยนาภูมิปัญญา/บูรณาการเขา้ มามีส่วน

ร่วม

11. จดั กิจกรรมโดยสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม

12. มีการเสริมแรงเมื่อนกั เรียนปฏบิ ตั ิ หรือตอบถูกตอ้ ง

13. มอบหมายงานใหเ้ หมาะสมตามศกั ยภาพของผเู้ รียน

14. เอาใจใส่ดูแลผเู้ รียน อยา่ งทวั่ ถึง

15. ใชเ้ วลาสอนเหมาะสมกบั เวลาทีก่ าหนด

ด้านส่ือ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้

16. ใชส้ ่ือท่ีเหมาะสมกบั กิจกรรมและศกั ยภาพของผเู้ รียน

17. ใชส้ ่ือ แหล่งการเรียนรู้อยา่ งหลากหลาย เช่น บคุ คล สถานที่ ของจริง เอกสาร

ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ และอินเทอร์เน็ต เป็นตน้

ด้านการวัดและประเมนิ ผล

18.ผเู้ รียนมีส่วนร่วมในการกาหนดเกณฑก์ ารวดั และประเมินผล

19. ประเมินผลอยา่ งหลากหลายและครบท้งั ดา้ นความรู้ ทกั ษะ และจิตพสิ ยั

296

บนั ทกึ หลงั สอน ปัญหา และแนวทางแก้ปัญหา

ปัญหาทพ่ี บ แนวทางแก้ปัญหา

ด้านการเตรียมการสอน

…………………………………………………….. …………………………………………………….

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

ด้านการจัดกจิ กรรมการเรียนรู้

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

ด้านสื่อ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

ด้านการวัดและประเมนิ ผล

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

ด้านอื่นๆ (โปรดระบุเป็นขอ้ ๆ)

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

……………………………………………………… ………………………………………………………

…….. ……...

ลงชื่อ ........................................................................ครูผสู้ อน

(........................................... ............................)

ตาแหน่ง ................................................. .....................

297

บนั ทกึ การนิเทศและตดิ ตาม
วนั -เดอื น-ปี เวลา รายการนิเทศและติดตาม ช่ือ-สกลุ ผู้นิเทศ ตาแหน่ง

298

298

หน่วยท่ี 10
สัปดาห์ที่ 14

เรื่อง
หลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์

299

แผนการจัดการเรียนรู้แบบม่งุ เน้นสมรรถนะอาชีพ

และบูรณาการตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

/ ผล 5 มิติ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รหัสวชิ า 2101-9004 วิชา งานซอ่ มเคร่ืองยนต์เบือ้ งต้น

หน่วยท่ี 10 ช่ือหน่วย หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์

ช่ือเร่ือง การปรบั ต้งั ลิ้นเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน จานวน4 ชั่วโมง

1. สาระสาคญั

1. การถอดประกอบกลไกลิ้นเคร่ืองยนต์

2. การปรับต้งั ลิ้นเครื่องยนต์

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้

1. ผเู้ รียนสามารถเขา้ ใจหลกั การทางานของกลไกลิ้นไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถปรับต้งั ลิ้นไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถใชเ้ ครื่องมือวดั ละเอียดไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3. จุดประสงค์การเรียนรู้

3.1 จุดประสงค์ท่วั ไป
1. นกั ศึกษาสามารถอธิบายบอกหนา้ ท่ขี องกลไกลิ้นเครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. นกั ศกึ ษาสามารถการทางานของกลไกล้ินเครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. นกั ศกึ ษาสามารถปรบั ต้งั ล้ินเครื่องยนตว์ เิ คราะหข์ อ้ ขดั ขอ้ งของของเครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.2 จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม

1. ผเู้ รียนสามารถปรับต้งั ล้ินเคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถการถอดประกอบกลไกล้ินไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถใชเ้ ครื่องมือวดั ละเอียดช่างยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

300

4. เนื้อหาสาระการสอน/การเรียนรู้
4.1 ด้านความรู้
- การใชเ้ คร่ืองมือวดั ละเอียดช่างยนต์
- การทางานของลิ้นเคร่ืองยนต์

4.2 ด้านทักษะหรือปฏบิ ัติ
- การใชเ้ คร่ืองมือในงานเคร่ืองยนต์
- การปรบั ต้งั ล้ินเคร่ืองยนต์

4.3 ด้านคณุ ธรรม/จริยธรรม/จรรยาบรรณ/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพียง
- ความมีวนิ ยั : การแต่งกาย , การตรงต่อเวลา
- ความรบั ผดิ ชอบ : ทางานเสร็จทนั ตามเวลาที่ กาหนด
- ความสนใจใฝ่รู้ : มีความสนใจในการหาความรู้เพม่ิ เติม , การกระตือรือรน้ ที่จะเรียนรู้
- ความมีมนุษยส์ มั พนั ธ์ : ยอมรับความคดิ เห็นผอู้ ่ืน
- ความอดทน อดกล้นั : มีสติควบคุมอารมณ์ไดด้ ี
- ความซ่ือสตั ยส์ ุจริต : ไม่นาผลงานผอู้ ่ืนมาแอบอา้ งเป็ นของตน
- การประหยดั : ใชว้ สั ดุทีเ่ หมาะสมกบั งาน , ปิ ดไฟฟ้ า ทุกคร้งั ทเี่ ลิกใช้
- ความกตญั ญกู ตเวที : อาสาช่วยเหลือและถือของช่วยครู –อาจารย์

301

5. กิจกรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้ การเรียนหรือกิจกรรมของผู้เรียนข้นั ตอน
ข้ันตอนการสอนหรือกจิ กรรมครู
ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน (10 นาที ) 1.ผเู้ รียนท้งั ช้นั แสดงความคิดเห็นตามหวั ขอ้ ท่ีครู
1. ครูถามถึงการปรับต้งั ล้ินเพอื่ อะไร ชกั ถาม

ข้นั การสอน (1 ช่ัวโมง 50 นาที ) 1.ผเู้ รียนท้งั หมดต้งั ใจฟังการบรรยาย

1.ครูอธิบายหลกั การทางานของกลไกล้ินเคร่ืองยนต์

2.ครูสาธิตการถอดประกอบกลไกลิ้นเคร่ืองยนต์ 2.ผเู้ รียน ต้งั ใจฟังการบรรยายและจดบนั ทกึ เน้ือหา

แก๊สโซลีนพรอ้ มอธิบายลาดบั ข้นั ตอนการถอด จากคาบรรยายใส่สมุด

ประกอบและขอ้ ควรระวงั ในการถอดประกอบ

3.ครูสาธิตการปรับต้งั ล้ินเครื่องยนตพ์ ร้อมอธิบาย 3.ผเู้ รียน ต้งั ใจฟังการบรรยายและจดบนั ทกึ เน้ือหา

ลาดบั ข้นั ตอนการปรบั ต้งั ล้ินเครื่องยนตแ์ ละขอ้ ควร จากคาบรรยายใส่สมุด

ระวงั

4.ครูใหผ้ เู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั 4.ผเู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั

ข้นั พยายาม(1 ช่ัวโมง30นาท)ี 1.ผเู้ รียนปรับต้งั ลิ้นเคร่ืองยนตเ์ ป็ นรายบคุ คล
1. ครูใหน้ กั ศึกษาปรับต้งั ล้ินเคร่ืองยนต์ 2.ผเู้ รียนทาแบบทดสอบ
2.ครูใหท้ าแบบทดสอบ
1.ผเู้ รียนช่วยกนั เฉลยแบบทดสอบ
ข้นั สรุป (30นาท)ี 2. ผเู้ รียนต้งั ใจฟังสรุปเน้ือหา
1. ครูใหส้ ่งแบบทดสอบและเฉลย
2.ครูสรุปเน้ือหาเพม่ิ เตมิ

302

6. ส่ือการเรียนการสอน/การเรียนรู้
6.1 ส่ือสิ่งพิมพ์
1. หนงั สืองานเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้
2. แบบทดสอบ 10 ขอ้
3. แบบฝึกหดั
6.2 สื่อโสตทัศน์
-
6.3 ส่ือของจริง
1. เคร่ืองยนตจ์ ริง

7. แหล่งการเรียนการสอน/การเรียนรู้
7.1 ภายในสถานศึกษา
1. ตกึ วทิ ยาบริการ
2. หอ้ งสมุดชมรมวชิ าชีพช่างยนต์
3. หอ้ ง Internet ช่างยนต์
7.2 ภายนอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
2. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั มหาสารคาม
3. รา้ น Internet

8. งานท่มี อบหมาย
8.1 ก่อนเรียน
- ใหผ้ เู้ รียนตรวจความเรียบรอ้ ยของตนก่อนเรียน
8.2 ขณะเรียน
- ใหผ้ เู้ รียนปรับต้งั ลิ้นเคร่ืองยนต์
- ใหผ้ เู้ รียนทาแบบทดสอบ
8.3 หลงั เรียน
- ใหผ้ เู้ รียนตรวจแบบทดสอบ
- ใหผ้ เู้ รียนไปศึกษา เร่ือง หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์

9. เอกสารอ้างองิ
พรจิต ปทมุ สุวรรณ. งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน. กรุงเทพฯ : ศูนยส์ ่งเสริมอาชีวะ, 2540.
พชิ าญ สิริบตุ ร. งานเคร่ืองยนต์เบอื้ งต้น. กรุงเทพฯ : สถาบนั เทคโนโลยี พระจอมเกลา้ พระนคร

303

10. หลกั การประเมนิ ผลการเรียน

10.1 ก่อนเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

10.2 ขณะเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

10.3 หลังเรียน

- แบบทดสอบ

11. รายละเอยี ดการประเมนิ ผลการเรียน

11.1 คะแนนระหว่างภาคเรียน รอ้ ยละ 80 ไดจ้ าก

- ผลจากแบบทดสอบหลงั เรียน ร้อยละ 20

- ผลจากใบงาน ร้อยละ 20

- ผลจากการปฏบิ ตั งิ านกลุ่ม รอ้ ยละ 30

- ผลจากแบบฝึกหดั รอ้ ยละ 10

11.2 คะแนนคุณธรรมและ จริยธรรม รอ้ ยละ 20 ไดจ้ าก

- ความตรงต่อเวลา ร้อยละ 5

- ความมีระเบียบวนิ ยั รอ้ ยละ 5

- ความรบั ผดิ ชอบ รอ้ ยละ 5

- ความซื่อสตั ย์ ร้อยละ 5

304

การประเมนิ ผล นาคะแนนท่ีไดจ้ ากการวดั ผลมาประเมิน โดยยดึ หลกั เกณฑก์ ารประเมินผลของ
วทิ ยาลยั เทคนิคมหาสารคาม ซ่ึงกาหนดดงั น้ี

อตั ราคะแนน ระดบั คะแนน
80 – 100 4.0
75 – 79 3.5
70 – 74 3.0
65 – 69 2.5
60 – 64 2.0
55 – 59 1.5
50 – 54 1.0
0 – 49 0

แผนการสอน 305
ช่ือวชิ า งานเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้
ชื่อหน่วย หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์ หน่วยที่ 10
เนื้อหา สอนคร้ังที่ 14
การถอดประกอบชิ้นส่ วนและการติดเคร่ืองยนต์แก๊สโซลนี จานวน 4 ช่ัวโมง
1. ชุดกลไกลิน้ ของเครื่องยนต์
ลาดับข้นั ตอนในการปฏิบตั งิ าน

รูปท่ี 10.1 แสดงตาแหน่งลนิ้
1. เตรียมเครื่องมือ – วสั ดุและอุปกรณ์
2. ถอดฝาครอบวาลว์ ออกจากฝาสูบ

รูปท่ี 10.2 การถอดฝาครอบวาล์ว
3. ถอดทอ่ ร่วมไอดีและทอ่ ร่วมไอเสียออกจากฝาสูบ
4. ถอดฝาสูบออกโดยคลายโบลทจ์ ากดา้ นนอกเขา้ มาดา้ นในตามหมายเลขในรูป
5. ถอดเพลากระเด่ืองกดล้ินออกโดยการคลายโบลทจ์ ากดา้ นนอกเขา้ ไปดา้ นในแลว้ เอากา้ นกระทุง้
ออกมาเรียงไวต้ ามลาดบั
6. ถอดลิ้นไอดีและลิ้นไอเสียออกจากฝาสูบโดยใชเ้ ครื่องมือกดสปริงล้ินแลว้ ถอดเอาประกบั ลิ้น2 ตวั

306

แผนการสอน หน่วยท่ี 10

ช่ือวิชา งานเคร่ืองยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 14

ช่ือหน่วยหลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

7. จดั เรียงล้ินสปริงแหวนรองสปริงและบา่ รองล้ินใหถ้ ูกตอ้ งตามลาดบั สูบต่างๆของเคร่ืองยนต์

8. นาช้ินส่วนต่างๆของชุดกลไกล้ินมาลา้ งดว้ ยน้ามนั ในถาดแลว้ ใชแ้ ปรงถูส่ิงสกปรกออกจากช้ินส่วน

ใหส้ ะอาดแลว้ จงึ เป่ าชิ้นส่วนใหแ้ หง้ ดว้ ยลมหรือเชด็ ใหแ้ หง้ ดว้ ยผา้ สะอาด

9. การตรวจพนิ ิจหรือการตรวจสอบสภาพส่วนประกอบของชุดกลไกล้ินเคร่ืองยนต์

9.1 ตรวจเช็คความสึกหรอของปลอกวาลว์ ซ่ึงทาการวดั เสน้ ผา่ ศนู ยก์ ลางภายในของกา้ นวาลว์ ใน

ตาแหน่งตา่ งๆโดยใชไ้ ดอลั เกจ

9.2 ตรวจเช็คความสึกหรอของกา้ นวาลว์ โดยการใชไ้ มโครมิเตอร์วดั เสน้ ผา่ ศนู ยก์ ลางของกา้ นวาลว์

แลว้ นาคา่ ทีว่ ดั ไดไ้ ปเทียบกบั คา่ จากดั ในคู่มือ

9.3 ใชม้ ีดขดู ประเกน็ หรือใบเล่ือยตดั เหลก็ ทหี่ กั และนามาขดู เขม่าจากหวั วาลว์ แลว้ ใชแ้ ปรงลวดทา

ความสะอาดตวั วาลว์

9.4 บดวาลว์ และบ่าวาลว์ ใหส้ มั ผสั ดีโดยการใชก้ ากเพชรหยาบก่อนแลว้ บดดว้ ยกากเพชรละเอียดดว้ ย

มือ

แผนการสอน 307
ชื่อวชิ า งานเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้
ช่ือหน่วย หลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์ หน่วยที่ 10
2. การปรับต้งั ลนิ้ เคร่ืองยนต์ สอนคร้ังท่ี 14
จานวน 4 ช่ัวโมง

รูปที่ 10.3 แสดงการปรับต้งั วาล์ว

ลาดบั ข้นั ตอนในการปฏิบตั งิ าน

1. เตรียมเครื่องมือ – วสั ดุและอุปกรณ์
2. ถอดฝาครอบวาลว์ ออก
3. หมุนเครื่องยนตไ์ ปในทิศทางตามเขม็ นาฬกิ าใหส้ ูบท่ี 1 อดั สุดโดยดูการโอเวอร์แลป๊ ของลิ้นไอดีและ
ล้ินไอเสียของสูบที่ 4 (คอื ลิ้นไอดีเร่ิมเปิ ดและล้ินไอเสียกาลงั จะปิ ด)
4. ใชป้ ระแจคลายน๊อตลอ็ คสกรูต้งั ล้ินไอดีและล้ินไอเสียของสูบท่ี 1 ใหห้ ลวม
5. ใชไ้ ขควงปากแบนคลายสกรูปรับต้งั ระยะห่างลิ้นท้งั 2 ตวั แลว้ ใชฟ้ ิ ลเลอร์เกจขนาดทีก่ าหนดไวใ้ น
คู่มือสอดเขา้ ไประหวา่ งปลายกระเด่ืองกดลิ้นกบั ตนี ล้ินถา้ สอดเขา้ ไม่ไดใ้ หค้ ลายสกรูออกอีก
6. ใชไ้ ขควงปากแบนขนั สกรูปรบั ต้งั ลิ้นเขา้ จนกวา่ ฟิ ลเลอร์เกจจะเคลื่อนตวั ไดอ้ ยา่ งฝืดๆต่อจากน้นั ให้
จบั ไขควงใหแ้ น่นแลว้ ใชป้ ระแจแหวนขนั น๊อตล็อคสกรูปรบั ต้งั ล้ินใหแ้ น่น
7. หมุนเครื่องยนตไ์ ปในทศิ ทางตามเขม็ นาฬกิ าใหส้ ูบที่ 3 อดั สุดโดยการดูโอเวอร์แล๊ปของสูบที่ 2 แลว้
ใหป้ รับต้งั ระยะห่างล้ินไอดีและล้ินไอเสียของสูบที่ 3 (เหมือนสูบที่ 1 )
8. หมุนเคร่ืองยนตไ์ ปในทิศทางตามเขม็ นาฬกิ าใหส้ ูบท่ี 4 อดั สุดโดยดูการโอเวอร์แลป๊ ของสูบที่ 1 แลว้
ใหป้ รับต้งั ระยะห่างล้ินไอดีและลิ้นไอเสียของสูบที่ 4 (เหมือนสูบท่ี1)
9. หมุนเคร่ืองยนตไ์ ปในทิศทางตามเขม็ นาฬกิ าใหส้ ูบที่ 2 อดั สุดโดยดูการโอเวอร์แลป๊ ของสูบท่ี 3 แลว้
ใหป้ รับต้งั ระยะห่างลิ้นไอดีและลิ้นไอเสียของสูบท่ี 4 (เหมือนสูบท่ี1)

308

แผนการสอน หน่วยท่ี 10

ชื่อวิชา งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังที่ 14

ชื่อหน่วยหลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

แบบฝึ กหัด

1.การตรวจเชค็ การสึกหรอของกา้ นวาลว์ ตอ้ งใชเ้ คร่ืองมือวดั ละเอียดชนิดใด

……………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………….

2. ข้นั ตอนการถอดประกอบลิ้นเคร่ืองยนตต์ อ้ งถอดช้ินส่วนใดก่อนจงอธิบาย

……………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………...

3. การปรับต้งั ลิ้นเคร่ืองยนตต์ อ้ งใชอ้ ุปกรณ์ใดบา้ ง

……………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………

309

แผนการสอน หน่วยที่ 10

ชื่อวิชา งานเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังที่ 14

ช่ือหน่วย หลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

แบบทดสอบ

ตอนที่ 1 คาสั่งจงทาเคร่ืองหมายกากบาท (X)

คาตอบท่ถี ูกตอ้ งทสี่ ุดเพยี งขอ้ เดียว

1.การถอดล้ินไอดีและล้ินไอเสียออกจากฝาสูบโดย 6. หลงั จากประกบั วาลว์ แลว้ ใหใ้ ชค้ อ้ นพลาสติก

ใชเ้ คร่ืองมือกดสปริงล้ิน เคาะที่สปริงลิ้นเพอื่ อะไร

ก.เครื่องมือกดสปริงลิ้น ข.กระเดื่องกดล้ิน ก. เพอื่ ทดสอบวา่ ประกบั วาลว์ เขา้ ร่องดี

ค.เคร่ืองมือกล ง.เคร่ืองมือจดั เรียงสปริง ข. เพอ่ื ใหส้ ปริงอ่อน

ค. เพอ่ื ใหส้ ปริงแขง็

2.การถอดล้ินไอดีและลิ้นไอเสียออกจากฝาสูบโดย ง. เพอ่ื ใหว้ าลว์ ทางานไดด้ ีข้ึน

ใชเ้ ครื่องมือกดสปริงลิ้นแลว้ ถอดเอาประกบั ลิ้นกี่ 7. หมุนเครื่องยนตไ์ ปในทศิ ทางตามเขม็ นาฬกิ าให้

ตวั สูบที่ 1 อดั สุดแลว้ สูบไหนจะโอเวอร์แลป๊

ก. 1 ตวั ข. 2 ตวั ก. สูบ 1 ข. สูบ 2

ค. 3 ตวั ง. 4 ตวั ค. สูบ 3 ง. สูบ 4

3.ตรวจเช็คความสึกหรอของปลอกวาลว์ ซ่ึงวดั 8. หมุนเคร่ืองยนตไ์ ปในทิศทางตามเขม็ นาฬิกาให้
เสน้ ผา่ ศนู ยก์ ลางภายในของกา้ นวาลว์ ในตาแหน่ง สูบท่ี 2 อดั สุดแลว้ สูบไหนจะโอเวอร์แล๊ป
ต่างๆโดยใชไ้ ดอลั เกจ ก. สูบ 1 ข. สูบ 2
ก.ไมโครมิเตอร์ ข. เวอร์เนียคาลิปเปอร์ ค. สูบ 3 ง. สูบ 4
ค. ไดอลั เกจ ง. ฟิลเลอร์เกจ
4.ตรวจเชค็ ความสึกหรอของกา้ นวาลว์ โดยการใช้ 9. เครื่องมือทีต่ รวจวดั ระยะห่างของปากแหวน
ไมโครมิเตอร์
ก.ไมโครมิเตอร์ ข. เวอร์เนียคาลิปเปอร์ ลูกสูบโดยใชอ้ ะไร
ค. ไดอลั เกจ ง. ฟิลเลอร์เกจ
ก. เวอร์เนียคาลิเปอร์ ข. ไมโครมิเตอร์
5.บดวาลว์ และบ่าวาลว์ ใหส้ มั ผสั ดีโดยการใช้
ก.กากเพชรหยาบ ข. กากเพชรละเอียด ค. ฟิลเลอร์เกจ ง. ไดอลั เกจ
ค. แปลงลวด ง. ถูกท้งั ขอ้ ก และ ข
10. จงั หวะโอเวอร์แลป๊ คอื

ก. ลิ้นไอดีเร่ิมเปิ ด

ข.ล้ินไอเสียกาลงั จะ

ค. ลิ้นไอดีเริ่มเปิ ดและลิ้นไอเสียกาลงั จะปิ ด

ง. ถูกทุกขอ้

310

แผนการสอน หน่วยที่ 10

ช่ือวชิ า งานเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังท่ี 14

ช่ือหน่วยหลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

เฉลยแบบฝึ กหัด

1. การตรวจเช็คการสึกหรอของกา้ นวาลว์ ตอ้ งใชเ้ ครื่องมือวดั ละเอียดชนิดใด

ตอบ ไมโครมิเตอร์

2. ข้นั ตอนการถอดประกอบล้ินเคร่ืองยนตต์ อ้ งถอดช้ินส่วนใดก่อนจงอธิบาย
ตอบ1. เตรียมเคร่ืองมือ – วสั ดุและอุปกรณ์

2. ถอดฝาครอบวาลว์ ออกจากฝาสูบ
3. ถอดท่อร่วมไอดีและทอ่ ร่วมไอเสียออกจากฝาสูบ

3.การปรับต้งั ลิ้นเคร่ืองยนตต์ อ้ งใชอ้ ุปกรณ์ใดบา้ ง
ตอบ ไขควง ฟิลเลอร์เกจ

311

แผนการสอน หน่วยท่ี 10

ชื่อวชิ า งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท่ี 14

ช่ือหน่วย หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

เฉลยแบบทดสอบ

ตอนที่ 1 คาสั่งจงทาเคร่ืองหมายกากบาท (X)

คาตอบทถี่ ูกตอ้ งทสี่ ุดเพยี งขอ้ เดียว

1.การถอดลิ้นไอดีและล้ินไอเสียออกจากฝาสูบโดย 6. หลงั จากประกบั วาลว์ แลว้ ใหใ้ ชค้ อ้ นพลาสตกิ

ใชเ้ ครื่องมือกดสปริงลิ้น เคาะทสี่ ปริงลิ้นเพอื่ อะไร

ก.เคร่ืองมือกดสปริงลิ้น ข.กระเด่ืองกดลิ้น ก. เพอ่ื ทดสอบวา่ ประกบั วาลว์ เขา้ ร่องดี

ค.เคร่ืองมือกล ง.เครื่องมือจดั เรียงสปริง ข. เพอื่ ใหส้ ปริงอ่อน

ค. เพอ่ื ใหส้ ปริงแขง็

2.การถอดล้ินไอดีและลิ้นไอเสียออกจากฝาสูบโดย ง. เพอื่ ใหว้ าลว์ ทางานไดด้ ีข้นึ

ใชเ้ ครื่องมือกดสปริงล้ินแลว้ ถอดเอาประกบั ล้ินก่ี

ตวั 7. หมุนเคร่ืองยนตไ์ ปในทศิ ทางตามเขม็ นาฬกิ าให้

ก. 1 ตวั ข. 2 ตวั สูบท่ี 1 อดั สุดแลว้ สูบไหนจะโอเวอร์แลป๊

ค. 3 ตวั ง. 4 ตวั ก. สูบ 1 ข. สูบ 2

ค. สูบ 3 ง. สูบ 4

3.ตรวจเช็คความสึกหรอของปลอกวาลว์ ซ่ึงวดั 8. หมุนเคร่ืองยนตไ์ ปในทศิ ทางตามเขม็ นาฬกิ าให้
เสน้ ผา่ ศนู ยก์ ลางภายในของกา้ นวาลว์ ในตาแหน่ง
ตา่ งๆโดยใช้ สูบที่ 2 อดั สุดแลว้ สูบไหนจะโอเวอร์แลป๊

ก. สูบ 1 ข. สูบ 2

ก.ไมโครมิเตอร์ ข.เวอร์เนียคาลิปเปอร์ ค. สูบ 3 ง. สูบ 4

ค. ไดอลั เกจ ง. ฟิลเลอร์เกจ
4.ตรวจเชค็ ความสึกหรอของกา้ นวาลว์ โดยการใช้ 9. เคร่ืองมือที่ตรวจวดั ระยะห่างของปากแหวน

ไมโครมิเตอร์ ลูกสูบโดยใชอ้ ะไร

ก.ไมโครมิเตอร์ ข.เวอร์เนียคาลิปเปอร์ ก. เวอร์เนียคาลิเปอร์ ข. ไมโครมิเตอร์

ค. ไดอลั เกจ ง. ฟิลเลอร์เกจ ค. ฟิลเลอร์เกจ ง. ไดอลั เกจ

10. จงั หวะโอเวอร์แลป๊ คือ

5.บดวาลว์ และบ่าวาลว์ ใหส้ มั ผสั ดีโดยการใช้ ก. ล้ินไอดีเร่ิมเปิ ด

ก.กากเพชรหยาบ ข.กากเพชรละเอียด ข.ล้ินไอเสียกาลงั จะ

ค. แปลงลวด ง. ถูกท้งั ขอ้ ก และ ข ค. ลิ้นไอดีเร่ิมเปิ ดและลิ้นไอเสียกาลงั จะปิ ด
ง. ถูกทกุ ขอ้

312

ใบงานหน่วยที่ 10

การปรับต้งั ล้ินเครื่องยนต์

ชื่อ……………………………………………..รหัส……………………………….

จุดประสงค์ เครื่องมอื และอปุ กรณ์

1.เลือกใชเ้ คร่ืองมือกบั ลกั ษณะงานได้ 1.เคร่ืองมือท่ใี ชใ้ นการปรบั ต้งั ล้ิน

2.ปรับต้งั ลิ้นเคร่ืองยนต์ 2.เคร่ืองยนตท์ ่จี ดั เตรียม

คาส่ัง ใหน้ กั เรียนเขยี นลาดบั ข้นั ตอนการปรับต้งั ล้ินเคร่ืองยนต์

1……………………………………………………………………………………………………………………………
2……………………………………………………………………………………………………………………………..
3……………………………………………………………………………………………………………………………
4……………………………………………………………………………………………………………………………
5……………………………………………………………………………………………………………………………..
6…………………….................................................................................................................... ..............................

313

บันทกึ ผลหลงั การจัดการเรียนรู้แบบมุ่งเน้นสมรรถนะอาชีพและบูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ

พอเพยี ง/ ผล 5 มิติ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รายการ ระดบั การปฏิบตั ิ
5 432 1

ด้านการเตรียมการสอน

1.จดั หน่วยการเรียนรู้ไดส้ อดคลอ้ งกบั วตั ถุประสงคก์ ารเรียนรู้

2. กาหนดเกณฑก์ ารประเมินครอบคลุมท้งั ดา้ นความรู้ ดา้ นทกั ษะ และดา้ นจิตพิสยั

3. เตรียมวสั ดุ-อปุ กรณ์ สื่อ นวตั กรรม กิจกรรมตามแผนการจดั การเรียนรู้ก่อนเขา้ สอน

ด้านการจดั กิจกรรมการเรียนรู้

4. มีวิธีการนาเขา้ สู่บทเรียนที่น่าสนใจ

5. มีกิจกรรมท่ีหลากหลาย เพื่อชว่ ยใหผ้ เู้ รียนเกิดการเรียนรู้ ความเขา้ ใจ

6. จดั กิจกรรมที่ส่งเสริมให้ผเู้ รียนคน้ ควา้ เพื่อหาคาตอบดว้ ยตนเอง

7. นกั เรียนมีส่วนร่วมในการจดั กิจกรรมการเรียนรู้

8. จดั กิจกรรมที่เนน้ กระบวนการคิด ( คิดวิเคราะห์ คิดสงั เคราะห์ คิดสร้างสรรค์ )

9. กระตนุ้ ให้ผเู้ รียนแสดงความคิดเห็นอยา่ งเสรี

10. จดั กิจกรรมการเรียนรู้ที่เช่ือมโยงกบั ชีวิตจริงโดยนาภูมิปัญญา/บรู ณาการเขา้ มามีส่วนร่วม

11. จดั กิจกรรมโดยสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม

12. มีการเสริมแรงเม่ือนกั เรียนปฏิบตั ิ หรือตอบถกู ตอ้ ง

13. มอบหมายงานให้เหมาะสมตามศกั ยภาพของผเู้ รียน

14. เอาใจใส่ดแู ลผเู้ รียน อยา่ งทว่ั ถึง

15. ใชเ้ วลาสอนเหมาะสมกบั เวลาที่กาหนด

ด้านสื่อ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้

16. ใชส้ ื่อท่ีเหมาะสมกบั กิจกรรมและศกั ยภาพของผเู้ รียน

17. ใชส้ ื่อ แหล่งการเรียนรู้อยา่ งหลากหลาย เชน่ บุคคล สถานที่ ของจริง เอกสาร

ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ และอินเทอร์เนต็ เป็นตน้

ด้านการวดั และประเมินผล

18.ผเู้ รียนมีส่วนร่วมในการกาหนดเกณฑก์ ารวดั และประเมินผล

19. ประเมินผลอยา่ งหลากหลายและครบท้งั ดา้ นความรู้ ทกั ษะ และจิตพิสยั

20. ครู ผเู้ รียน ผปู้ กครอง หรือ ผทู้ ่ีเก่ียวขอ้ งมีส่วนร่วม ในการประเมิน

หมายเหตุ ระดบั การปฏิบตั 5ิ = ปฏิบตั ิดีเยย่ี ม 4= ปฏิบตั ิดี 3= ปฏิบตั ิ รวม

2 = ควรปรับปรุง 1 = ไมม่ ีการปฏิบตั ิ ค่าเฉลี่ย

314

บันทกึ หลงั สอน ปัญหา และแนวทางแก้ปัญหา

ปัญหาทพ่ี บ แนวทางแก้ปัญหา

ด้านการเตรียมการสอน …………………………………………………….
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านการจดั กิจกรรมการเรียนรู้ ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านสื่อ นวัตกรรม แหล่งการเรียนรู้ ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านการวัดและประเมินผล ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านอื่นๆ (โปรดระบุเป็นขอ้ ๆ)
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………………….. ……………………………………………………………...

ลงชื่อ ........................................................................ครูผสู้ อน

(........................................... ............................)

ตาแหน่ง ................................................. .....................

บันทกึ การนิเทศและตดิ ตาม ชื่อ-สกลุ ผู้นิเทศ 315

วัน-เดือน-ปี เวลา รายการนิเทศและตดิ ตาม ตาแหน่ง

316

316

หน่วยที่ 11
สัปดาห์ที่ 15

เร่ือง
หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์

317

แผนการจัดการเรียนรู้แบบม่งุ เน้นสมรรถนะอาชีพ

และบูรณาการตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

/ ผล 5 มิติ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รหัสวชิ า 2101-9004 วชิ า งานซอ่ มเครื่องยนต์เบือ้ งต้น

หน่วยท่ี 10 ชื่อหน่วย หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์

ชื่อเร่ืองการถอดประกอบลูกสูบเครื่องยนต์ จานวน4 ชั่วโมง

1. สาระสาคญั

1. การถอดประกอบลูกสูบเครื่องยนต์

2. หลกั การถอดประกอบฝาสูบ

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้

1. ผเู้ รียนสามารถอธิบายหนา้ ท่ขี องลูกสูบของเคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

2. ผเู้ รียนสามารถถอดประกอบลูกสูบเคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3. ผเู้ รียนสามารถหนา้ ทีข่ องแหวนลูกสูบเครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3. จดุ ประสงค์การเรียนรู้

3.1 จดุ ประสงค์ท่ัวไป
1. นกั ศึกษาสามารถอธิบายบอกหนา้ ทล่ี ูกสูบของเครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. นกั ศกึ ษาสามารถอธิบายหนา้ ที่ของแหวนลูกสูบเครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. นกั ศกึ ษาสามารถวเิ คราะห์ขอ้ ขดั ขอ้ งของลูกสูบเครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.2 จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม
1. ผเู้ รียนสามารถถอดประกอบลูกสูบของเครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถแหวนลูกสูบเคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

318

4. เนือ้ หาสาระการสอน/การเรียนรู้
4.1 ด้านความรู้
- หลกั การถอดประกอบลูกสูบเคร่ืองยนต์
-การวเิ คราะหข์ อ้ ขดั ขอ้ งของลูกสูบเคร่ืองยนต์

4.2 ด้านทกั ษะหรือปฏบิ ัติ
- การใชเ้ คร่ืองมือในงานเคร่ืองยนต์
- การถอดประกอบลูกสูบเคร่ืองยนต์
- การถอดประกอบแหวนลูกสูบเคร่ืองยนต์

4.3 ด้านคณุ ธรรม/จริยธรรม/จรรยาบรรณ/บูรณาการเศรษฐกิจพอเพยี ง
- ความมีวนิ ยั : การแต่งกาย , การตรงต่อเวลา
- ความรับผดิ ชอบ : ทางานเสร็จทนั ตามเวลาท่ี กาหนด
- ความสนใจใฝ่รู้ : มีความสนใจในการหาความรู้เพม่ิ เตมิ , การกระตือรือรน้ ที่จะเรียนรู้
- ความมีมนุษยส์ มั พนั ธ์ : ยอมรบั ความคิดเห็นผอู้ ื่น
- ความอดทน อดกล้นั : มีสติควบคุมอารมณ์ไดด้ ี
- ความซ่ือสตั ยส์ ุจริต : ไม่นาผลงานผอู้ ื่นมาแอบอา้ งเป็ นของตน
- การประหยดั : ใชว้ สั ดุทเี่ หมาะสมกบั งาน , ปิ ดไฟฟ้ า ทุกคร้ังทีเ่ ลิกใช้
- ความกตญั ญกู ตเวที : อาสาช่วยเหลือและถือของช่วยครู –อาจารย์

319

5. กจิ กรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้ การเรียนหรือกิจกรรมของผู้เรียนข้ันตอน
ข้ันตอนการสอนหรือกิจกรรมครู
ข้นั นาเข้าสู่บทเรียน (10 นาที ) 1.ผเู้ รียนท้งั ช้นั แสดงความคิดเห็นตามหวั ขอ้ ทค่ี รู
1.ครูถามถึงหนา้ ที่ของลูกสูบคืออะไร ชกั ถาม

ข้นั การสอน (1 ชั่วโมง 30 นาที ) 1.ผเู้ รียนท้งั หมดต้งั ใจฟังการบรรยาย
1.ครูฉาย Projector อธิบายหนา้ ทขี่ องลูกสูบและ
แหวนลูกสูบเคร่ืองยนต์ 2.ผเู้ รียน ต้งั ใจฟังการบรรยายและจดบนั ทึก
2.ครูฉายProjectorหลกั การถอดประกอบลูกสูบและ เน้ือหาจากคาบรรยายใส่สมุด
แหวนลูกสูบเคร่ืองยนต์ 3.ผเู้ รียนดูหลกั การถอดประกอบลูกสูบเครื่องยนต์
3. ครูสาธิตหลกั การถอดประกอบลูกสูบและแหวน
ลูกสูบเครื่องยนต์ 4. ผเู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั
4.ครูเปิ ดโอกาสใหช้ กั ถามเก่ียวกบั หลกั การถอด
ประกอบลูกสูบและแหวนลูกสูบเคร่ืองยนต์ 5.ผเู้ รียนตอบคาถามตามหวั ขอ้ ท่ีครูซกั ถามเป็น
ขอ้ สงสยั รายบุคคล
5.ครูต้งั คาถามเพอ่ื ใหผ้ เู้ รียนตอบเป็นรายบคุ คลดว้ ย
วธิ ีการสุ่มถาม

ข้นั พยายาม(1 ช่ัวโมง50นาท)ี 1.ผเู้ รียนถอดประกอบลูกสูบและแหวนลูกสูบ
1. ครูใหน้ กั ศกึ ษาถอดประกอบลูกสูบเครื่องยนตแ์ ละ เครื่องยนต์
แหวนลูกสูบ 2.ผเู้ รียนทาแบบทดสอบ
2.ครูใหท้ าแบบทดสอบ
ข้นั สรุป (30นาท)ี 1.ผเู้ รียนช่วยกนั เฉลยแบบทดสอบ
1. ครูใหส้ ่งแบบทดสอบและเฉลย 2. ผเู้ รียนต้งั ใจฟังสรุปเน้ือหา
2.ครูสรุปเน้ือหาเพม่ิ เตมิ

320

6. ส่ือการเรียนการสอน/การเรียนรู้
6.1 ส่ือส่ิงพิมพ์
1. หนงั สืองานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้
2. แบบทดสอบ 10 ขอ้
3. แบบฝึกหดั
6.2 สื่อโสตทศั น์
1. เครื่องฉาย Projector
2. คอมพวิ เตอร์
3. เคร่ืองยนตจ์ ริง

6.3 ส่ือของจริง
1. เครื่องยนตจ์ ริง

7. แหล่งการเรียนการสอน/การเรียนรู้
7.1 ภายในสถานศึกษา
1. ตึกวทิ ยาบริการ
2. หอ้ งสมุดชมรมวชิ าชีพช่างยนต์
3. หอ้ ง Internet ช่างยนต์
7.2 ภายนอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
2. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั มหาสารคาม
3. รา้ น Internet

8. งานทมี่ อบหมาย
8.1 ก่อนเรียน
- ใหผ้ เู้ รียนตรวจความเรียบรอ้ ยของตนก่อนเรียน
8.2 ขณะเรียน
- ใหผ้ เู้ รียนถอดประกอบถอดประกอบลูกสูบเครื่องยนตแ์ ละแหวนลูกสูบเครื่องยนต์
- ใหผ้ เู้ รียนทาแบบทดสอบ
8.3 หลังเรียน
- ใหผ้ เู้ รียนตรวจแบบทดสอบ
- ใหผ้ เู้ รียนไปศกึ ษา เร่ือง การถอดประกอบเพลาขอ้ เหวยี่ ง

321

9. เอกสารอ้างอิง

พรจิต ปทุมสุวรรณ. งานเคร่ืองยนต์แก๊สโซลนี . กรุงเทพฯ : ศนู ยส์ ่งเสริมอาชีวะ, 2540.

พชิ าญ สิริบุตร. งานเคร่ืองยนต์เบอื้ งต้น. กรุงเทพฯ : สถาบนั เทคโนโลยี พระจอมเกลา้ พระนคร

เหนือ, 2531.

10. หลกั การประเมนิ ผลการเรียน

10.1 ก่อนเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

10.2 ขณะเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

10.3 หลังเรียน

- แบบทดสอบ

11. รายละเอยี ดการประเมินผลการเรียน

11.1คะแนนระหว่างภาคเรียน ร้อยละ 80 ไดจ้ าก

- ผลจากแบบทดสอบหลงั เรียน รอ้ ยละ 20

- ผลจากใบงาน รอ้ ยละ 20

- ผลจากการปฏิบตั งิ านกลุ่ม รอ้ ยละ 30

- ผลจากแบบฝึกหดั รอ้ ยละ 10

11.2คะแนนคณุ ธรรมและ จริยธรรม รอ้ ยละ 20 ไดจ้ าก

- ความตรงตอ่ เวลา รอ้ ยละ 5

- ความมีระเบยี บวนิ ยั ร้อยละ 5

- ความรับผดิ ชอบ รอ้ ยละ 5

- ความซื่อสตั ย์ รอ้ ยละ 5

322

การประเมนิ ผล นาคะแนนท่ีไดจ้ ากการวดั ผลมาประเมิน โดยยดึ หลกั เกณฑก์ ารประเมินผลของ
วทิ ยาลยั เทคนิคมหาสารคาม ซ่ึงกาหนดดงั น้ี

อตั ราคะแนน ระดบั คะแนน
80 – 100 4.0
75 – 79 3.5
70 – 74 3.0
65 – 69 2.5
60 – 64 2.0
55 – 59 1.5
50 – 54 1.0
0 – 49 0

323

แผนการสอน หน่วยที่ 10

ช่ือวิชา งานเคร่ืองยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 15

ชื่อหน่วยหลกั การถอดประกอบลูกสูบเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

เนือ้ หา

1.ลูกสูบ ( PISTON )เป็ นชิ้นส่วนที่มีการเคลื่อนไหวข้ึน-ลง อยใู่ นกระบอกสูบ ลูกสูบน้นั จะตอ้ งมีความ

แขง็ แรงพอท่จี ะรับแรงกดดนั และความรอ้ นทีเ่ กิดข้นึ ในหอ้ งเผาไหมไ้ ด้

หนา้ ทีข่ องลูกสูบก็คือรับแรงกดดนั จากการเผาไหมแ้ ละส่งกาลงั น้ีไปสู่เพลาขอ้ เหวย่ี งโดยผา่ นกา้ น

สูบ โดยปกตแิ ลว้ ลูกสูบน้นั จะทามาจากโลหะผสมอลูมิเนียม

รูปท่ี 10.1ลูกสบ
2. แหวนลูกสูบ ( PISTON RING ) แหวนลูกสูบน้นั เป็ นตวั ป้ องกนั ไม่ใหก้ าลงั อดั ร่วั ซ่ึงสามารถแบ่ง
ออกมาได้ 2ชนิด คอื
- แหวนอดั ( COMPRESSION ) ทาหนา้ ทปี่ ้ องกนั ไม่ใหก้ าลงั อดั ร่วั ผา่ นช่องวา่ งรอบๆลูกสูบ
- แหวนน้ามนั ( OIL RING ) ทาหนา้ ที่ควบคุมปริมาณน้ามนั ที่หล่อเล้ียงลูกสูบกบั กระบอกสูบใหอ้ ยใู่ น
ปริมาณท่ีพอดี

รูปที่ 10.2 แหวนลูกสูบ

แผนการสอน 324
ชื่อวชิ า งานเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้
ช่ือหน่วยหลกั การถอดประกอบลูกสูบเคร่ืองยนต์ หน่วยท่ี 10
3. การถอดประกอบลูกสูบเคร่ืองยนต์ดีเซล สอนคร้ังท่ี 15
จานวน 4 ชั่วโมง
ลาดับข้นั ตอนในการปฏิบตั งิ าน
1. ถอดชุดสายพานไทม์มง่ิ

รูปท่ี 10.3 ถอดสายพานไทมม์ ิ่ง
2. ถอดท่อยางนา้ เข้าออกจากเครื่องยนต์

รูปท่ี 10.4 ถอดทอ่ น้าเขา้ ออกจากเคร่ืองยนต์

325

3. ถอดอ่างน้ามันเคร่ืองตะแกรงกรอง และปั๊มน้ามันเคร่ือง

รูปที่ 10.5 ถอดอ่างน้ามนั เคร่ืองตะแกรงกรอง

4. ถอดฝาสูบ

รูปที่ แสดงถอดฝาสูบ รูปท่ีแสดงขนั ฝาสูบเขา้

326

แผนการสอน หน่วยที่ 10
ชื่อวิชา งานเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท่ี 15
ชื่อหน่วย หลกั การถอดประกอบลูกสูบเครื่องยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

5. ถอดประกบั ก้านสูบ
-ใชเ้ หล็กนาศูนย์ ทาเคร่ืองหมายท่กี า้ นสูบ และประกบั ใหถ้ ูกตอ้ งตามลาดบั
-ถอดนตั ประกบั กา้ นสูบ
-ใชค้ อ้ นเคาะเบา ๆท่ีโบลตย์ กฝาประกบั และแบริ่งดา้ นล่างออก
-ครอบโบลตก์ า้ นสูบ ดว้ ยทอ่ ยางส้นั เพอ่ื ป้ องกนั เพลาขอ้ เหวย่ี งชารุด

รูปที่ 10.6 ถอดประกบั และแบร่ิง