แผนการสอนวิชางานซ่อมเครื่องยนต์เบื้องต้น

327

แผนการสอน หน่วยท่ี 10
ชื่อวิชา งานเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังท่ี 15
ชื่อหน่วย หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

6. ดันลูกสูบและก้านสูบ ออกจากเสื้อสูบด้านบน
- เก็บแบริ่งโดยสอดเขา้ ไวก้ บั กา้ นสูบ และฝาประกบั เขา้ ดว้ ยกนั
- จดั เรียงลูกสูบ และกา้ นสูบใหถ้ ูกตอ้ งตามลาดบั

รูปที่ 10.7 จดั วางลูกสูบเป็นระเบียบ

7. ถอดประกอบแหวนลูกสูบ

การถอดประกอบแหวนลูกสูบ
- ประกอบแหวนน้ามนั และแหวนลานเขา้ กบั ลูกสูบดว้ ยมือ
- ใชค้ ีมถ่างแหวนลูกสูบประกอบแหวนอดั ท้งั 2 ตวั โดยใหร้ หสั เคร่ืองหมายหงายข้ึนขา้ งบน

(แหวนอดั ตวั ที่ 2 เทา่ น้นั )
รหสั เคร่ืองหมาย (เฉพาะแหวนอดั ตวั ท่ี 2 เทา่ น้นั )คือ 2R หรือ T

แผนการสอน 328
ชื่อวชิ า งานเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้
ชื่อหน่วยหลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์ หน่วยท่ี 10
8. ถอดแหวนลูกสูบ สอนคร้ังท่ี 15
จานวน 4 ช่ัวโมง
-ใชค้ ีมถ่างแหวนลูกสูบ ถอดแหวนอดั ออก
- ถอดแหวนประกบั ดา้ นบนดา้ นล่าง และแหวนลานดว้ ยมือ
หมายเหตุ จดั เรียงแหวนตามลาดบั ใหถ้ ูกตอ้ ง

รูปที่ 10.8 การถอดแหวน

จดั ตาแหน่งปากแหวน ดงั แสดงในรูป
ขอ้ สงั เกต : อยา่ จดั ปากแหวนใหต้ รงกนั

9. ถอดสลกั ลูกสูบออกจากลูกสูบ
- ใชเ้ คร่ืองมือพเิ ศษอดั สลกั ออกจากลูกสูบ

หมายเหตุ
- จดั ใหล้ ูกสูบ และสลกั อยรู่ ่วมกนั เป็ นชุด
- จดั ลูกสูบ สลกั ลูกสูบ แหวน และกา้ นสูบแยกออกสาหรบั แตล่ ะสูบ

329

ข้ันตอนการประกอบลูกสูบ
- ประกอบลูกสูบเขา้ กบั กา้ นสูบ
- จดั ร่องบากบนลูกสูบ ใหต้ รงกบั เครื่องหมายบนกา้ นสูบ
- ประกอบแหวนลูกสูบ

รูปแสดง การประกอบแหวนลูกสูบ
- ประกอบแหวนลาน และแหวนประกบั ดว้ ยมือ
- ใชค้ มี ถ่างแหวนประกอบแหวนอดั 2 ตวั โดยหนั ดา้ นที่มีเคร่ืองหมายข้นึ ดา้ นบน
จดั ตาแหน่งของปากแหวนใหอ้ ยใู่ นตาแหน่งดงั รูป

รูปแสดง การใช้เคร่ืองมือประกอบแหวน
ข้อควรระวัง อยา่ จดั ปากแหวนใหต้ รงกนั และ ตอ้ งหล่อล่ืนกระบอกสูบและกา้ นสูบดว้ ยน้ามนั เครื่อง

- ใชป้ ลอกรดั แหวนลูกสูบ นาดา้ มคอ้ นดนั ลูกสูบ และกา้ นสูบตามหมายเลขของแตล่ ะสูบตอ้ ง
ถูกตอ้ งลงในกระบอกสูบ โดยหนั เคร่ืองหมายของลูกสูบไปทางดา้ นหนา้

-ประกอบฝาประกบั โดยหนั ดา้ นที่มีเครื่องหมายไปทางดา้ นหนา้

ข้อควรระวงั ประกอบแบริ่งใหร้ ูน้ามนั หล่อลื่นตรงกนั กบั รูน้ามนั ท่ีกา้ นสูบ

330

แผนการสอน หน่วยท่ี 10
ช่ือวชิ า งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังที่ 15
ช่ือหน่วย หลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

แบบฝึ กหัด
ตอนท่ี 1 คาส่ังจงตอบคาถามต่อไปน้ี

1. หนา้ ทข่ี องลูกสูบเคร่ืองยนตม์ าพอเขา้ ใจ

……………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………….

2. จงบอกหนา้ ที่ของแหวนลูกสูบมาพอเขา้ ใจ

……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………

3. จงบอกข้นั ตอนการถอดลูกสูบ

……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………….

331

แผนการสอน หน่วยท่ี 10

ช่ือวชิ า งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังที่ 15

ชื่อหน่วย หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

เฉลยแบบทดสอบ

ตอนท่ี 1 คาสั่งจงทาเครื่องหมายกากบาท (X)

คาตอบท่ถี ูกตอ้ งทส่ี ุดเพยี งขอ้ เดียว 6. ลูกสูบจะยดึ ติดอยกู่ บั ชิ้นส่วนใด
1. แหวนลูกสูบตวั ที่หน่ึงแรกวา่
ก. แหวนอดั ตวั ที่หน่ึง ข. แหวนอดั ตวั ท่ีสอง ก. เพลาขอ้ เหวย่ี ง ข. เพลาลูกเบ้ยี ว
ค. แหวนอดั ตวั ทส่ี าม ง. ถูกทกุ ขอ้
ค. กา้ นสูบ ง. ถูกท้งั ขอ้ ก และ ข

7.กา้ นสูบของเคร่ืองยนตน์ ้นั ยดึ ติดกบั เพลาขอ้ เหวย่ี ง

2. ลูกสูบภาษาองั กฤษ คอื ดว้ ยอะไร ข. ลูกสูบ
ก. PISTON HEAD ก. ฝาสูบ ง. ประกบั กา้ นสูบ
ข. PISTON ค. เพลาลูกเบ้ียว

ค. PISTON RIB 8.สาหรบั เคร่ืองยนต์ ทีม่ ี ฝาสูบ 10 ตวั คือเครื่องยนต์
ง. PISTONRING กี่สูบกี่ตวั
3.หอ้ งเผา่ ไหมแ้ บบใดมีประสิทธิภาพมากที่สุด ก. 4 สูบ ข. 6 สูบ
ก. แบบคร่ึงวงกลม ข. แบบล่ิม ค. 8 สูบ ง. 12 สูบ
ค. แบบอ่างอาบน้า ง. แบบอยใู่ นหวั ลูกสูบ

4.ขอ้ ใดตอ่ ไปน้ีเป็นช้ินส่วนทต่ี ิดอยกู่ บั ลูกสูบ 9. ทาหนา้ ทค่ี วบคุมปริมาณน้ามนั ทีห่ ล่อเล้ียงลูกสูบ
ท้งั หมด
ก. ฝาสูบ กบั กระบอกสูบใหอ้ ยใู่ นปริมาณท่พี อดี คอื
ข. กา้ นกระทงุ้
ค. สปริงวาร์ว ก.แหวนอดั ตวั ทห่ี น่ึง ข. แหวนอดั ตวั ทีส่ อง
ง. กระบอกสูบ แหวนลูกสูบ
ค. แหวนน้ามนั ง. ไม่มีขอ้ ถูก

5. ลูกสูบเป็นชิ้นส่วนที่มีการเคล่ือนไหวข้ึน-ลง อยู่ 10.ขอ้ ใดตอ่ ไปน้ีไม่ใช่ช้ินส่วนท่ีติดอยกู่ บั ลูกสูบ
ท้งั หมด
ในอะไร ก. กา้ นสูบ
ข. สปริงวาลว์
ก. กระบอกสูบ ข. ล้ินไอเสีย ค. แหวนลูกสูบ
ง. กระบอกสูบ
ค. ฝาสูบ ง. เรือนสูบ

332

แผนการสอน หน่วยที่ 10
ช่ือวิชา งานเคร่ืองยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังท่ี 15
ชื่อหน่วย หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

แบบฝึ กหัด
ตอนที่ 1 คาสั่งจงตอบคาถามต่อไปน้ี

1. หนา้ ทีข่ องล้ินเคร่ืองยนตม์ าพอเขา้ ใจ

ตอบเป็นช้ินส่วนที่มีการเคล่ือนไหวข้ึน-ลง อยใู่ นกระบอกสูบ ลูกสูบน้นั จะตอ้ งมีความแขง็ แรงพอที่จะ
รับแรงกดดนั และความรอ้ นทีเ่ กิดข้ึนในหอ้ งเผาไหมไ้ ด้
หนา้ ทีข่ องลูกสูบกค็ ือรับแรงกดดนั จากการเผาไหมแ้ ละส่งกาลงั น้ีไปสู่เพลาขอ้ เหวยี่ งโดยผา่ นกา้ น
สูบ โดยปกติแลว้ ลูกสูบน้นั จะทามาจากโลหะผสมอลูมิเนียม
จงเขยี นข้นั ตอนการถอดกลไกลิ้น ตามลบั ดบั ใหถ้ ูกตอ้ ง
ตอบ) แหวนลูกสูบน้นั เป็นตวั ป้ องกนั ไม่ใหก้ าลงั อดั ร่ัว ซ่ึงสามารถแบง่ ออกมาได้ 2ชนิด คอื
- แหวนอดั ( COMPRESSION ) ทาหนา้ ที่ป้ องกนั ไม่ใหก้ าลงั อดั ร่ัวผา่ นช่องวา่ งรอบๆลูกสูบ
- แหวนน้ามนั ( OIL RING ) ทาหนา้ ทค่ี วบคุมปริมาณน้ามนั ท่ีหล่อเล้ียงลูกสูบกบั กระบอกสูบใหอ้ ยใู่ น
ปริมาณทพ่ี อดี

1. จงบอกข้นั ตอนการเตรียมฝาสูบ

ตอบ1. ถอดจานจ่าย (ทต่ี ดิ กบั ฝาสูบออก)
-ปลดสายสุญญากาศ
-ถอดโบลตย์ ดึ จานจา่ ย ถอดจานจ่ายออกจากฝาสูบพร้อมฝาจานจา่ ย และสายหวั เทียน
2. ถอดเส้ือทอ่ น้าออก
3. ถอดท่อร่วมไอเสีย

4. ถอดฝาสูบ
5. ถอดประกบั
6. ถอดลูกสูบ

333

แผนการสอน หน่วยท1่ี 0

ช่ือวชิ า งานเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังท1ี่ 5

ชื่อหน่วย หลกั การถอดประกอบเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

เฉลยแบบทดสอบ

ตอนท่ี 1 คาสั่งจงทาเคร่ืองหมายกากบาท (X)

คาตอบที่ถูกตอ้ งท่สี ุดเพยี งขอ้ เดียว 6. ลูกสูบจะยดึ ตดิ อยกู่ บั ช้ินส่วนใด
1. แหวนลูกสูบตวั ท่ีหน่ึงแรกวา่
ก. แหวนอดั ตวั ทีห่ น่ึงข. แหวนอดั ตวั ที่สอง ก. เพลาขอ้ เหวยี่ ง ข.เพลาลูกเบ้ียว
ค. แหวนอดั ตวั ทสี่ าม ง. ถูกทกุ ขอ้
ค. กา้ นสูบ ง. ถูกท้งั ขอ้ ก และ ข

7.กา้ นสูบของเคร่ืองยนตน์ ้นั ยดึ ตดิ กบั เพลาขอ้ เหวยี่ ง

ดว้ ยอะไร

2. ลูกสูบภาษาองั กฤษ คือ ก.ฝาสูบ ข.ลูกสูบ
ก. PISTON HEAD
ค.เพลาลูกเบ้ียว ง. ประกบั กา้ นสูบ

ข. PISTON 8.สาหรับเคร่ืองยนต์ ทม่ี ี ฝาสูบ10 ตวั คือเคร่ืองยนต์
ค. PISTON RIB กี่สูบก่ีตวั
ง. PISTONRING ก. 4 สูบ ข. 6 สูบ
3.หอ้ งเผา่ ไหมแ้ บบใดมีประสิทธิภาพมากท่สี ุด

ก. แบบคร่ึงวงกลม ข. แบบล่ิม ค.8 สูบ ง. 12 สูบ

ค. แบบอ่างอาบน้า ง. แบบอยใู่ นหวั ลูกสูบ 9.ทาหนา้ ที่ควบคุมปริมาณน้ามนั ทห่ี ล่อเล้ียงลูกสูบ

4.ขอ้ ใดต่อไปน้ีเป็นช้ินส่วนทีต่ ิดอยกู่ บั ลูกสูบ กบั กระบอกสูบใหอ้ ยใู่ นปริมาณทพี่ อดีคือ
ท้งั หมด
ก. ฝาสูบ ก.แหวนอดั ตวั ท่ีหน่ึง ข. แหวนอดั ตวั ทสี่ อง

ค. แหวนน้ามนั ง. ไม่มีขอ้ ถูก

ข. กา้ นกระทงุ้ 10.ขอ้ ใดต่อไปน้ีไม่ใช่ช้ินส่วนท่ตี ดิ อยกู่ บั ลูกสูบ
ค. สปริงวาร์ว

ง. กระบอกสูบ แหวนลูกสูบ ท้งั หมด
ก.กา้ นสูบ

5.ลูกสูบเป็นช้ินส่วนทีม่ ีการเคล่ือนไหวข้ึน-ลง อยู่ ข. สปริงวาร์ว

ในอะไร ค. แหวนลูกสูบ

ก.กระบอกสูบ ข.ลิ้นไอเสีย ง. กระบอกสูบ

ค.ฝาสูบ ง .เรือนสูบ

334

ใบงานหน่วยท่ี 10
การถอดประกอบลูกสูบ
ช่ือ……………………………………………..รหัส……………………………….
คาสั่ง ใหน้ กั เรียนเขียนคา่ ท่ีไดจ้ ากการวดั หาค่าความสึกหรอของลูกสูบท้งั เคร่ืองยนตค์ รบท้งั ส่ีลูกสูบพร้อม
วิเคราะห์ข้อขดั ข้อง
ข้อระวงั อยา่ ให้คา่ การวดั ลกู สบู และลกู สบู สลบั กนั

จุดประสงค์ เคร่ืองมอื และอุปกรณ์
1.เลือกใชเ้ คร่ืองมือวดั กบั ลกั ษณะงานได้ 1.เครื่องมือวดั ความสึกหรอของลูกสูบ
2.ปฏบิ ตั ิการวดั ความสึกหรอลูกสูบเคร่ืองยนตไ์ ด้ 2.เครื่องยนตจ์ ริงที่จดั เตรียม

ผลการตรวจวัด
สูบที่ 1 คา่ ทว่ี ดั ได้
สูบที่ 2 ค่าทวี่ ดั ได้
สูบท่ี 1 คา่ ทวี่ ดั ได้
สูบที่ 2 คา่ ท่วี ดั ได้

บนั ทกึ ผลการวเิ คราะห์
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
\

335

บนั ทึกผลหลังการจดั การเรียนรู้แบบม่งุ เน้นสมรรถนะอาชีพและบูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ

พอเพียง/ ผล 5 มิติ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รายการ ระดบั การปฏิบัติ
54 3 2 1

ด้านการเตรียมการสอน

1.จดั หน่วยการเรียนรูไ้ ดส้ อดคลอ้ งกบั วตั ถุประสงคก์ ารเรียนรู้

2. กาหนดเกณฑก์ ารประเมินครอบคลุมท้งั ดา้ นความรู้ ดา้ นทกั ษะ และดา้ นจิตพสิ ยั

3. เตรียมวสั ดุ-อุปกรณ์ สื่อ นวตั กรรม กิจกรรมตามแผนการจดั การเรียนรูก้ ่อนเขา้ สอน

ด้านการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

4. มีวธิ ีการนาเขา้ สู่บทเรียนทน่ี ่าสนใจ

5. มีกิจกรรมทห่ี ลากหลาย เพอ่ื ช่วยใหผ้ เู้ รียนเกิดการเรียนรู้ ความเขา้ ใจ

6. จดั กิจกรรมทส่ี ่งเสริมใหผ้ เู้ รียนคน้ ควา้ เพอ่ื หาคาตอบดว้ ยตนเอง

7. นกั เรียนมีส่วนร่วมในการจดั กิจกรรมการเรียนรู้

8. จดั กิจกรรมที่เนน้ กระบวนการคดิ ( คิดวเิ คราะห์ คดิ สงั เคราะห์ คิดสรา้ งสรรค์ )

9. กระตนุ้ ใหผ้ เู้ รียนแสดงความคิดเห็นอยา่ งเสรี

10. จดั กิจกรรมการเรียนรูท้ ีเ่ ชื่อมโยงกบั ชีวติ จริงโดยนาภูมิปัญญา/บรู ณาการเขา้ มามีส่วน

ร่วม

11. จดั กิจกรรมโดยสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม

12. มีการเสริมแรงเม่ือนกั เรียนปฏบิ ตั ิ หรือตอบถูกตอ้ ง

13. มอบหมายงานใหเ้ หมาะสมตามศกั ยภาพของผเู้ รียน

14. เอาใจใส่ดูแลผเู้ รียน อยา่ งทว่ั ถึง

15. ใชเ้ วลาสอนเหมาะสมกบั เวลาที่กาหนด

ด้านสื่อ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้

16. ใชส้ ่ือท่ีเหมาะสมกบั กิจกรรมและศกั ยภาพของผเู้ รียน

17. ใชส้ ื่อ แหล่งการเรียนรู้อยา่ งหลากหลาย เช่น บุคคล สถานท่ี ของจริง เอกสาร

ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ และอินเทอร์เน็ต เป็นตน้

ด้านการวดั และประเมนิ ผล

18.ผเู้ รียนมีส่วนร่วมในการกาหนดเกณฑก์ ารวดั และประเมินผล

19. ประเมินผลอยา่ งหลากหลายและครบท้งั ดา้ นความรู้ ทกั ษะ และจิตพสิ ยั

บนั ทึกหลังสอน ปัญหา และแนวทางแก้ปัญหา

336

ปัญหาทีพ่ บ แนวทางแก้ปัญหา

ด้านการเตรียมการสอน

…………………………………………………….. …………………………………………………….

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

ด้านการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

ด้านส่ือ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

ด้านการวดั และประเมนิ ผล

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

ด้านอน่ื ๆ (โปรดระบุเป็นขอ้ ๆ)

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

…………………………………………………….. ……………………………………………………..

……………………………………………………… ………………………………………………………

…….. ……...

ลงช่ือ ........................................................................ครูผสู้ อน

(........................................... ............................)

ตาแหน่ง ................................................. .....................

337

บนั ทกึ การนิเทศและตดิ ตาม
วนั -เดอื น-ปี เวลา รายการนิเทศและติดตาม ช่ือ-สกลุ ผู้นิเทศ ตาแหน่ง

338

338

หน่วยท่ี 10
สัปดาห์ที่ 16

เร่ือง
การถอดประกอบเคร่ืองยนต์

339

แผนการจดั การเรียนรู้แบบมุ่งเน้นสมรรถนะอาชีพ

และบูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

/ ผล 5 มิติ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รหัสวชิ า 2101-9004 วิชา งานซอ่ มเคร่ืองยนต์เบือ้ งต้น

หน่วยท่ี 10 ชื่อหน่วย การถอดประกอบเครื่องยนต์

ชื่อเร่ืองการถอดประกอบเพลาขอ้ เหวยี่ ง จานวน4 ชั่วโมง

1. สาระสาคญั

1. การถอดประกอบเพลาขอ้ เหวย่ี ง

2. การตรวจสอบการสึกหรอเพลาขอ้ เหวย่ี ง

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้
1. ผเู้ รียนสามารถเขา้ ใจหลกั การทางานของเพลาขอ้ เหวย่ี งไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถบอกหนา้ ที่ของเพลาขอ้ เหวย่ี งไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถใชเ้ ครื่องมือวดั การสึกหรอเพลาขอ้ งเหวยี่ งไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3. จุดประสงค์การเรียนรู้

3.1 จุดประสงค์ท่ัวไป
1. นกั ศกึ ษาสามารถอธิบายบอกหนา้ ที่ของเพลาขอ้ เหวยี่ งเคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. นกั ศึกษาสามารถอธิบายการถอดประกอบเพลาขอ้ เหวย่ี งเครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. นกั ศึกษาสามารถถอดประกอบเพลาขอ้ เหวย่ี งเคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.2 จดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
1. ผเู้ รียนสามารถถอดประกอบเพลาขอ้ เหวยี่ งเคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถตรวจสอบการสึกหรอของเพลาขอ้ เหวยี่ งไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถใชเ้ คร่ืองมือวดั ละเอียดตรวจสอบการสึกหรอเพลาขอ้ เหวยี่ งไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

340

4. เนื้อหาสาระการสอน/การเรียนรู้
4.1 ด้านความรู้
- การใชเ้ ครื่องมือวดั ละเอียดช่างยนต์
-การทางานเพลาขอ้ เหวย่ี งเครื่องยนต์

4.2 ด้านทกั ษะหรือปฏบิ ตั ิ
- การใชเ้ ครื่องมือในงานเครื่องยนต์
- การตรวจสอบเพลาขอ้ เหวยี่ งเคร่ืองยนต์

4.3 ด้านคณุ ธรรม/จริยธรรม/จรรยาบรรณ/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพียง
- ความมีวนิ ยั : การแต่งกาย , การตรงต่อเวลา
- ความรับผดิ ชอบ : ทางานเสร็จทนั ตามเวลาท่ี กาหนด
- ความสนใจใฝ่รู้ : มีความสนใจในการหาความรู้เพม่ิ เติม , การกระตือรือรน้ ที่จะเรียนรู้
- ความมีมนุษยส์ มั พนั ธ์ : ยอมรบั ความคิดเห็นผอู้ ื่น
- ความอดทน อดกล้นั : มีสติควบคุมอารมณ์ไดด้ ี
- ความซื่อสตั ยส์ ุจริต : ไม่นาผลงานผอู้ ่ืนมาแอบอา้ งเป็ นของตน
- การประหยดั : ใชว้ สั ดุทเ่ี หมาะสมกบั งาน , ปิ ดไฟฟ้ า ทกุ คร้ังทเ่ี ลิกใช้
- ความกตญั ญกู ตเวที : อาสาช่วยเหลือและถือของช่วยครู –อาจารย์

341

5. กจิ กรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้ การเรียนหรือกจิ กรรมของผู้เรียนข้ันตอน

ข้ันตอนการสอนหรือกิจกรรมครู 1.ผเู้ รียนท้งั ช้นั แสดงความคิดเห็นตามหวั ขอ้ ทีค่ รู
ชกั ถาม
ข้นั นาเข้าสู่บทเรียน (10 นาที ) 1.ผเู้ รียนท้งั หมดต้งั ใจฟังการบรรยายและจดบนั ทึก
1. ครูถามเพลาขอ้ เหวย่ี งรบั แรงมาจากอะไร เน้ือหาจากคาบรรยายใส่สมุด
ข้นั การสอน (1 ชั่วโมง 50 นาที ) 2.ผเู้ รียน ต้งั ใจดูครูสาธิตการถอดประกอบเพลาขอ้
1.ครูฉาย projectorอธิบายหลกั การทางานของเพลา เหวยี่ งตามลาดบั ข้นั ตอน
ขอ้ เหวยี่ งเคร่ืองยนต์
2.ครูสาธิตการถอดประกอบเพลาขอ้ เหวยี่ ง 3.ผเู้ รียนต้งั ใจดูครูสาธิตการตรวจสอบเพลาขอ้
เคร่ืองยนตพ์ รอ้ มอธิบายลาดบั ข้นั ตอนการถอด เหวยี่ ง
ประกอบและขอ้ ควรระวงั ในการถอดประกอบ 4.ผเู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั
3.ครูสาธิตการตรวจสอบการสึกหรอของเพลาขอ้
เหวยี่ งเครื่องยนตพ์ รอ้ มอธิบายลาดบั ข้นั ตอน
4.ครูเปิ ดโอกาสใหผ้ เู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั

ข้นั พยายาม(1 ชั่วโมง30นาท)ี 1.ผเู้ รียนแบ่งกลุ่มต้งั ใจฝึกปฏิบตั ิถอดประกอบเพลา
1. ครูใหน้ กั ศึกษาแบง่ กลุ่มฝึกปฏบิ ตั ถิ อดประกอบ ขอ้ เหวย่ี งตามลาดบั ข้นั ตอน
เพลาขอ้ เหวย่ี ง 2.ผเู้ รียนทาแบบทดสอบ
2.ครูใหท้ าแบบทดสอบ

ข้ันสรุป (30นาท)ี 1.ผเู้ รียนช่วยกนั เฉลยแบบทดสอบ
1. ครูใหส้ ่งแบบทดสอบและเฉลย 2. ผเู้ รียนต้งั ใจฟังสรุปเน้ือหา
2.ครูสรุปเน้ือหาเพมิ่ เตมิ

342

6. ส่ือการเรียนการสอน/การเรียนรู้
6.1 สื่อส่ิงพมิ พ์
1. หนงั สืองานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้
2. แบบทดสอบ 10 ขอ้
3. แบบฝึกหดั
6.2 ส่ือโสตทศั น์
-
6.3 สื่อของจริง
1. เครื่องยนตจ์ ริง

7. แหล่งการเรียนการสอน/การเรียนรู้
7.1 ภายในสถานศึกษา
1. ตกึ วทิ ยาบริการ
2. หอ้ งสมุดชมรมวชิ าชีพช่างยนต์
3. หอ้ ง Internet ช่างยนต์
7.2 ภายนอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
2. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั มหาสารคาม
3. รา้ น Internet

8. งานทมี่ อบหมาย
8.1 ก่อนเรียน
- ใหผ้ เู้ รียนตรวจความเรียบรอ้ ยของตนก่อนเรียน
8.2 ขณะเรียน
- ใหผ้ เู้ รียนตรวจการสึกหรอของเพลาขอ้ เหวย่ี งเครื่องยนต์
- ใหผ้ เู้ รียนทาแบบทดสอบ
8.3 หลงั เรียน
- ใหผ้ เู้ รียนตรวจแบบทดสอบ
- ใหผ้ เู้ รียนไปศกึ ษา เรื่อง การบารุงรกั ษาเคร่ืองยนต์

9. เอกสารอ้างอิง
พรจิต ปทมุ สุวรรณ. งานเคร่ืองยนต์แก๊สโซลนี . กรุงเทพฯ : ศูนยส์ ่งเสริมอาชีวะ, 2540.
พชิ าญ สิริบตุ ร. งานเครื่องยนต์เบอื้ งต้น. กรุงเทพฯ : สถาบนั เทคโนโลยี พระจอมเกลา้ พระนครเหนือ,

343

2531.

10. หลกั การประเมนิ ผลการเรียน

10.1 ก่อนเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

10.2 ขณะเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

10.3 หลงั เรียน

- แบบทดสอบ

11. รายละเอยี ดการประเมินผลการเรียน

11.1คะแนนระหว่างภาคเรียน รอ้ ยละ 80 ไดจ้ าก

- ผลจากแบบทดสอบหลงั เรียน รอ้ ยละ 20

- ผลจากใบงาน ร้อยละ 20

- ผลจากการปฏบิ ตั งิ านกลุ่ม รอ้ ยละ 30

- ผลจากแบบฝึกหดั ร้อยละ 10

11.2คะแนนคณุ ธรรมและ จริยธรรม รอ้ ยละ 20 ไดจ้ าก

- ความตรงต่อเวลา ร้อยละ 5

- ความมีระเบยี บวนิ ยั ร้อยละ 5

- ความรบั ผดิ ชอบ รอ้ ยละ 5

- ความซ่ือสตั ย์ ร้อยละ 5

344

การประเมนิ ผล นาคะแนนท่ีไดจ้ ากการวดั ผลมาประเมิน โดยยดึ หลกั เกณฑก์ ารประเมินผลของ
วทิ ยาลยั เทคนิคมหาสารคาม ซ่ึงกาหนดดงั น้ี

อตั ราคะแนน ระดบั คะแนน
80 – 100 4.0
75 – 79 3.5
70 – 74 3.0
65 – 69 2.5
60 – 64 2.0
55 – 59 1.5
50 – 54 1.0
0 – 49 0

345

แผนการสอน หน่วยที่ 10
ชื่อวิชา งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังที่ 16
ช่ือหน่วยการถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

เนือ้ หา

เพลาข้อเหว่ียง(Crank shaft)
เพลาขอ้ เหวย่ี งทาหนา้ ท่รี ับแรงกระทาทส่ี ่งมาจากกา้ นสูบ (Connecting rod) โดยเปลี่ยนจากแรงกาลงั แนว
ข้นึ -ลงของลูกสูบ มาเป็น แรงกาลงั ในแนวหมุนเพลาขอ้ เหวย่ี งมีแกนขา้ งหน่ึงโพล่ออกไปนอกเส้ือสูบเพอ่ื
ยดึ ติดกบั ลอ้ ช่วยแรง (Fly wheel) ส่วนแกนอีกขา้ งหน่ึง กโ็ ผล่ออกไปนอกเส้ือสูบเช่นกนั เพอื่ ยดึ ติดกบั พลู
เล่ยเ์ พลาขอ้ เหวยี่ ง (Crankshaft pulley)

รูปท1่ี 0.1เพลาขอ้ เหวย่ี ง

แผนการสอน 346
ชื่อวิชา งานเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้
ช่ือหน่วยการถอดประกอบเครื่องยนต์ หน่วยท่ี 10
สอนคร้ังท่ี 16
จานวน 4 ช่ัวโมง

การถอดประกอบเพลาข้อเหวย่ี ง

ลาดบั ข้นั ตอนในการปฏบิ ัติงาน
1. เตรียมเครื่องมือ – วสั ดุและอุปกรณ์
2. ถอดฝาครอบวาลว์ ออกจากฝาสูบ
3. ถอดทอ่ ร่วมไอดีและทอ่ ร่วมไอเสียออกจากฝาสูบ
4. ถอดอ่างน้ามนั เคร่ืองออดแลว้ ใหถ้ อดตะแกรงกรองน้ามนั เครื่องออก
5. ถอดฝาสูบออกจากเส้ือสูบ
6. ถอดลูกสูบและกา้ นสูบโดยการคลายน๊อตฝาประกบั กา้ นสูบแลว้ ใชค้ อ้ นพลาสตกิ เคาะโบลท์
กา้ นสูบเบาๆแลว้ ยกประกบั กา้ นสูบออกพรอ้ มกบั แบริ่ง

แผนการสอน 347
ช่ือวชิ า งานเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้
ช่ือหน่วยการถอดประกอบเคร่ืองยนต์ หน่วยท่ี 10
สอนคร้ังท่ี 16
จานวน 4 ช่ัวโมง

รูปแสดงการคลายน็อตประกบั แบริ่ง รูปแสดงการขนั น็อตประกับแบริ่ง

7. ถอดลอ้ ช่วยแรงออกจากเพลาขอ้ เหวยี่ ง
8. ถอดพลู เลยเ์ พลาขอ้ เหวยี่ งออก
9. ถอดฝาประกบั เมนแบร่ิงโดยการคลายโบลทฝ์ าประกบั เพลาขอ้ เหวยี่ ง

348

รูปแสดงการคลายน็อตล้อช่วยแรง
8. ถอดพลู เลย์เพลาข้อเหว่ยี งออก
9. ถอดฝาประกบั เมนแบริ่งโดยการคลายโบลท์ฝาประกบั เพลาข้อเหวย่ี ง
10. ใช้โบล์ทฝาประกบั เมนแบร่ิงถอดออกแล้วงดั ทีฝ่ าประกบั เมนแบริ่งตวั ลา่ งแล้วเอาแหวนกนั รุนตวั ลา่ ง
ออก
11. ยกเพลาข้อเหวี่ยงออก

349

ข้อแนะนา

รูปแสดง แบริ่งเพลาข้อเหวย่ี ง

- เก็บแบริ่งตวั ลา่ งและฝาประกบั แบริ่งไว้ด้วยกนั
- ควรจดั เรียงฝาประกบั เมนแบริ่งกนั รุนให้ถกู ต้องตามลาดบั
- เก็บแบร่ิงตวั บนและแหวนกนั รุนตวั บนไว้กบั เสอื ้ สบู
12. ล้างชิน้ สว่ นตา่ งๆของเพลาข้อเหวี่ยงด้วยนา้ มนั ในถาดให้สะอาดแล้วใช้ลมเป่ าให้แห้งหรือเช็ด
ด้วยผ้าสะอาด

รูปแสดง เคร่ืองมือวดั ละเอยี ด
13. การตรวจพินจิ หรือการตรวจสอบสภาพสว่ นประกอบของเพลาข้อเหว่ยี งเคร่ืองยนต์ดเี ซล

13.1 ตรวจสอบความคดงอของเพลาข้อเหว่ยี ง
- วางเพลาข้อเหวยี่ งไว้บนแทน่ รูปตวั วี
- ใช้ไดอลั เกจวดั ความคดงอทขี่ ้อกลางของเพลาข้อเหว่ยี ง

350

แผนการสอน หน่วยท่ี 10

ชื่อวชิ า งานเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 16

ช่ือหน่วย การถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

แบบฝึ กหัด

1.การตรวจเชค็ การสึกหรอของเพลาขอ้ เหวย่ี งตอ้ งใชเ้ ครื่องมือวดั ละเอียดชนิดใด

……………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………….

2. จงอธิบายหนา้ ท่ขี องเพลาขอ้ เหวยี่ ง

……………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………...

3.จงอธิบายการถอดประกอบเพลาขอ้ เหวย่ี ง

……………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………

351

แผนการสอน หน่วยที่ 10

ชื่อวชิ า งานเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 16

ช่ือหน่วยหลกั การถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

แบบทดสอบ

ตอนท่ี 1 คาส่ังจงทาเคร่ืองหมายกากบาท (X)

คาตอบท่ีถูกตอ้ งทีส่ ุดเพยี งขอ้ เดียว

1.ผลจากการหมุนของเพลาขอ้ เหวยี่ งเพลา ขอ้ เหวย่ี ง 6. ป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิง (AC ปั๊ม) ใชช้ ้ินส่วนใดของ

ไดร้ บั แรงมาจากอะไรลูกสูบและกา้ นสูบ เครื่องยนตใ์ นการขบั ปั๊มใหท้ างาน

ก.ลูกสูบและกา้ นสูบ ข.กระเดื่องกดล้ิน ก. แขนกระเด่ือง
ค.เพลาลูกเบ้ียว ง.วาลว์ สปริง ข. เพลาขบั ป๊ัม

ค. เพลาลูกเบ้ียว

2.เพลาขอ้ เหวยี่ งจะยดึ ตดิ อยกู่ บั อะไร ง. เพลาขอ้ เหวย่ี ง

ก. เพลาลูกเบ้ยี ว ข. แบร่ิงเพลาขอ้ เหวยี่ ง

ค. กา้ นสูบ ง. ลูกสูบ 7. หมุนเครื่องยนตไ์ ปในทิศทางตามเขม็ นาฬิกาให้
สูบที่ 1 อดั สุดแลว้ สูบไหนจะโอเวอร์แลป๊

3.เครื่องมือตรวจเช็คความสึกหรอของเพลาขอ้ ก. สูบ 1 ข. สูบ 2

เหวยี่ งคอื ค. สูบ 3 ง. สูบ 4

ก.ไมโครมิเตอร์ ข. เวอร์เนียคาลิปเปอร์ 8. เคร่ืองยนตท์ ีม่ ีเพลาลูกเบ้ยี วอยบู่ นฝาสูบ

ค. ไดอลั เกจ ง. ฟิลเลอร์เกจ เป็นเครื่องยนตป์ ระเภทใด

ก. H.O.C ข. C.O.H

4.เราใชช้ ้ินส่วนใดเชื่อมตอ่ ระหวา่ งลูกสูบกบั ค. O.H.V ง. O.H.C
เพลา ขอ้ เหวยี่ ง
9. การทางานของเคร่ืองยนต์ ๔ จงั หวะ เมื่อทางาน

ก. แบริ่ง ครบ ๑ กลวตั ร เพลาขอ้ เหวยี่ งหมุนไปก่ีองศา
ข. กา้ นสูบ ก. ๑๘๐ องศา ข. ๓๖๐ องศา

ค. กระบอกสูบ ค. ๕๔๐ องศา ง. ๗๒๐ องศา

ง. เส้ือสูบและฝาสูบ 10.ช้ินส่วนของเครื่องยนตใ์ นขอ้ ใดจดั เป็ นช้ินส่วน

ท่ีเคล่ือนทที่ ้งั หมด

5.ลกั ษณะการหมุนของเพลาขอ้ เหวยี่ งของ ก. ก.วาลว์ ลูกสูบ เพลาขอ้ เหวยี่ ง

เครื่องยนต์ ๔ จงั หวะ เป็นอยา่ งไร ข. ข.ปะเก็น ลูกสูบ เพลาเพลาลูกเบ้ยี ว

ก.หมุน 1 รอบ ข.หมุน 2 รอบ ค. ค.ฝาสูบ กา้ นสูบ อ่างน้ามนั เคร่ือง
ง. ง.ฝาสูบ เส้ือสูบ ทอ่ ร่วมไอดี-ไอเสีย
ก.หมุน 3 รอบ ก.หมุน 4 รอบ

352

แผนการสอน หน่วยท1ี่ 0

ช่ือวิชา งานเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท1ี่ 6

ช่ือหน่วยการถอดประกอบเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

เฉลยแบบฝึ กหัด

1.การตรวจเช็คการสึกหรอของเพลาขอ้ เหวยี่ งตอ้ งใชเ้ ครื่องมือวดั ละเอียดชนิดใด

ตอบ.พลาสตกิ เกจ ไดอลั เกจ

2. จงอธิบายหนา้ ท่ขี องเพลาขอ้ เหวย่ี ง

ตอบ.เพลาขอ้ เหวยี่ งทาหนา้ ท่รี บั แรงกระทาท่ีส่งมาจากกา้ นสูบ (Connecting rod) โดยเปลี่ยนจากแรงกาลงั

แนวข้นึ -ลงของลูกสูบ มาเป็น แรงกาลงั ในแนวหมุนเพลาขอ้ เหวยี่ งมีแกนขา้ งหน่ึงโพล่ออกไปนอกเส้ือสูบ

เพอ่ื ยดึ ตดิ กบั ลอ้ ช่วยแรง (Fly wheel) ส่วนแกนอีกขา้ งหน่ึง ก็โผล่ออกไปนอกเส้ือสูบเช่นกนั เพอื่ ยดึ ตดิ กบั

พลูเล่ยเ์ พลาขอ้ เหวย่ี ง (Crankshaft pulley)

3.จงอธิบายการถอดประกอบเพลาขอ้ เหวย่ี ง
ตอบ. 1. เตรียมเครื่องมือ – วสั ดแุ ละอุปกรณ์
2. ถอดฝาครอบวาลว์ ออกจากฝาสบู
3. ถอดทอ่ ร่วมไอดีและทอ่ ร่วมไอเสยี ออกจากฝาสบู
4. ถอดอ่างนา้ มนั เครื่องออดแล้วให้ถอดตะแกรงกรองนา้ มนั เคร่ืองออก
5. ถอดฝาสบู ออกจากเสอื ้ สบู
6. ถอดลกู สบู และก้านสบู โดยการคลายน๊อตฝาประกบั ก้านสบู แล้วใช้ค้อนพลาสตกิ เคาะโบลท์ก้านสบู
เบาๆแล้วยกประกบั ก้านสบู ออกพร้อมกบั แบริ่ง
7. ถอดล้อชว่ ยแรงออกจากเพลาข้อเหวย่ี ง
8. ถอดพลู เลย์เพลาข้อเหว่ยี งออก
9. ถอดฝาประกบั เมนแบริ่งโดยการคลายโบลท์ฝาประกบั เพลาข้อเหว่ยี ง
10. ใช้โบลท์ ฝาประกบั เมนแบร่ิงถอดออกแล้วงดั ทฝี่ าประกบั เมนแบริ่งตวั ลา่ งแล้วเอาแหวนกนั รุนตวั ลา่ ง
ออก
11. ยกเพลาข้อเหว่ียงออก

353

แผนการสอน หน่วยท1ี่ 0

ชื่อวชิ า งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท1ี่ 6

ช่ือหน่วยการถอดประกอบเครื่องยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

เฉลยแบบทดสอบ

ตอนที่ 1 คาส่ังจงทาเครื่องหมายกากบาท (X)

คาตอบท่ถี ูกตอ้ งทส่ี ุดเพยี งขอ้ เดียว

1.ผลจากการหมุนของเพลาขอ้ เหวย่ี งเพลา ขอ้ เหวย่ี ง 6. ปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิง (AC ปั๊ม) ใชช้ ิ้นส่วนใดของ

ไดร้ ับแรงมาจากอะไรลูกสูบและกา้ นสูบ เคร่ืองยนตใ์ นการขบั ปั๊มใหท้ างาน

ก.ลูกสูบและกา้ นสูบข.กระเดื่องกดลิ้น ก. แขนกระเด่ือง

ค.เพลาลูกเบ้ยี ว ง.วาร์วสปริง ข. เพลาขบั ปั๊ม

ค. เพลาลูกเบ้ียว

2.เพลาขอ้ เหวยี่ งจะยดึ ตดิ อยกู่ บั อะไร ง. เพลาขอ้ เหวย่ี ง

ก. เพลาลูกเบ้ียว ข. แบริ่งเพลาขอ้ เหวย่ี ง

ค. กา้ นสูบ ง. ลูกสูบ 7. หมุนเครื่องยนตไ์ ปในทิศทางตามเขม็ นาฬกิ าให้
สูบท่ี 1 อดั สุดแลว้ สูบไหนจะโอเวอร์แล๊ป

3.เครื่องมือตรวจเช็คความสึกหรอของเพลาขอ้ ก. สูบ 1 ข. สูบ 2
เหวยี่ ง คือ
ก.ไมโครมิเตอร์ข.เวอร์เนียคาลิปเปอร์ ค. สูบ 3ง. สูบ 4
ค. ไดอลั เกจ ง. ฟิลเลอร์เกจ
8. เครื่องยนตท์ ่ีมีเพลาลูกเบ้ยี วอยบู่ นฝาสูบ

เป็นเครื่องยนตป์ ระเภทใด

ก. H.O.C ข. C.O.H

4.เราใชช้ ิ้นส่วนใดเชื่อมตอ่ ระหวา่ งลูกสูบกบั ค. O.H.V ง. O.H.C
เพลา ขอ้ เหวยี่ ง
9. การทางานของเครื่องยนต์ ๔ จงั หวะ เม่ือทางาน
ก. แบริ่ง
ข. กา้ นสูบ ครบ ๑ กลวตั ร เพลาขอ้ เหวยี่ งหมุนไปก่ีองศา

ก. ๑๘๐ องศา ข. ๓๖๐ องศา

ค. กระบอกสูบ ค. ๕๔๐ องศา ง. ๗๒๐ องศา
ง. เส้ือสูบและฝาสูบ 10.ช้ินส่วนของเครื่องยนตใ์ นขอ้ ใดจดั เป็ นชิ้นส่วน
ท่เี คลื่อนท่ีท้งั หมด

5.ลกั ษณะการหมุนของเพลาขอ้ เหวย่ี งของ ก. ก.วาลว์ ลูกสูบ เพลาขอ้ เหวยี่ ง

เครื่องยนต์ ๔ จงั หวะ เป็นอยา่ งไร ข. ข.ปะเกน็ ลูกสูบ เพลาเพลาลูกเบ้ียว

ก.หมุน 1 รอบ ข.หมุน 2รอบ ค. ค.ฝาสูบ กา้ นสูบ อ่างน้ามนั เคร่ือง

ก.หมุน 3 รอบ ก.หมุน 4 รอบ ง. ง.ฝาสูบ เส้ือสูบ ทอ่ ร่วมไอดี-ไอเสีย

354

ใบงานหน่วยที่ 9

ตรวจสอบการสึกหรอเพลาข้อเหวีย่ ง

ชื่อ……………………………………………..รหัส……………………………….

จดุ ประสงค์ เครื่องมอื และอปุ กรณ์

1.เลือกใชเ้ คร่ืองมือกบั ลกั ษณะงานได้ 1.เครื่องมือทใี่ ชใ้ นการตรวจ

2.ตรวจสอบการสึกหรอเพลาขอ้ เหวยี่ ง 2.เครื่องยนตท์ จี่ ดั เตรียม

355

บันทกึ ผลหลงั การจัดการเรียนรู้แบบมุ่งเน้นสมรรถนะอาชีพและบูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ

พอเพยี ง/ ผล 5 มิติ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รายการ ระดบั การปฏิบตั ิ
5 432 1

ด้านการเตรียมการสอน

1.จดั หน่วยการเรียนรู้ไดส้ อดคลอ้ งกบั วตั ถุประสงคก์ ารเรียนรู้

2. กาหนดเกณฑก์ ารประเมินครอบคลุมท้งั ดา้ นความรู้ ดา้ นทกั ษะ และดา้ นจิตพิสยั

3. เตรียมวสั ดุ-อปุ กรณ์ สื่อ นวตั กรรม กิจกรรมตามแผนการจดั การเรียนรู้ก่อนเขา้ สอน

ด้านการจดั กิจกรรมการเรียนรู้

4. มีวิธีการนาเขา้ สู่บทเรียนที่น่าสนใจ

5. มีกิจกรรมท่ีหลากหลาย เพื่อชว่ ยใหผ้ เู้ รียนเกิดการเรียนรู้ ความเขา้ ใจ

6. จดั กิจกรรมที่ส่งเสริมให้ผเู้ รียนคน้ ควา้ เพื่อหาคาตอบดว้ ยตนเอง

7. นกั เรียนมีส่วนร่วมในการจดั กิจกรรมการเรียนรู้

8. จดั กิจกรรมที่เนน้ กระบวนการคิด ( คิดวิเคราะห์ คิดสงั เคราะห์ คิดสร้างสรรค์ )

9. กระตนุ้ ให้ผเู้ รียนแสดงความคิดเห็นอยา่ งเสรี

10. จดั กิจกรรมการเรียนรู้ที่เช่ือมโยงกบั ชีวิตจริงโดยนาภูมิปัญญา/บรู ณาการเขา้ มามีส่วนร่วม

11. จดั กิจกรรมโดยสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม

12. มีการเสริมแรงเม่ือนกั เรียนปฏิบตั ิ หรือตอบถกู ตอ้ ง

13. มอบหมายงานให้เหมาะสมตามศกั ยภาพของผเู้ รียน

14. เอาใจใส่ดแู ลผเู้ รียน อยา่ งทว่ั ถึง

15. ใชเ้ วลาสอนเหมาะสมกบั เวลาที่กาหนด

ด้านสื่อ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้

16. ใชส้ ื่อท่ีเหมาะสมกบั กิจกรรมและศกั ยภาพของผเู้ รียน

17. ใชส้ ื่อ แหล่งการเรียนรู้อยา่ งหลากหลาย เชน่ บุคคล สถานที่ ของจริง เอกสาร

ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ และอินเทอร์เนต็ เป็นตน้

ด้านการวดั และประเมินผล

18.ผเู้ รียนมีส่วนร่วมในการกาหนดเกณฑก์ ารวดั และประเมินผล

19. ประเมินผลอยา่ งหลากหลายและครบท้งั ดา้ นความรู้ ทกั ษะ และจิตพิสยั

20. ครู ผเู้ รียน ผปู้ กครอง หรือ ผทู้ ่ีเก่ียวขอ้ งมีส่วนร่วม ในการประเมิน

หมายเหตุ ระดบั การปฏิบตั 5ิ = ปฏิบตั ิดีเยย่ี ม 4= ปฏิบตั ิดี 3= ปฏิบตั ิ รวม

2 = ควรปรับปรุง 1 = ไมม่ ีการปฏิบตั ิ ค่าเฉลี่ย

356

บันทึกหลงั สอน ปัญหา และแนวทางแก้ปัญหา

ปัญหาทพ่ี บ แนวทางแก้ปัญหา

ด้านการเตรียมการสอน …………………………………………………….
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้ ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านสื่อ นวัตกรรม แหล่งการเรียนรู้ ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านการวดั และประเมินผล ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านอ่ืนๆ (โปรดระบเุ ป็นขอ้ ๆ) ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..
……………………………………………………………...
……………………………………………………………..

ลงชื่อ ........................................................................ครูผสู้ อน

(........................................... ............................)

ตาแหน่ง ................................................. .....................

วนั -เดอื น-ปี บันทึกการนเิ ทศและตดิ ตาม 357

เวลา รายการนิเทศและติดตาม ชื่อ-สกลุ ผู้นิเทศ ตาแหน่ง

358

358

หน่วยท่ี 11
สัปดาห์ที่ 17

เรื่อง
การบารุงรักษารถยนต์และการแก้ไขข้อขดั ข้องของ

เคร่ืองยนต์

359

แผนการจัดการเรียนรู้แบบมุ่งเน้นสมรรถนะอาชีพ

และบูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

/ ผล 5 มติ ิ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รหัสวิชา 2101-9004 วชิ า งานซอ่ มเคร่ืองยนต์เบือ้ งต้น

หน่วยท่ี 11 ช่ือหน่วย การบารุงรักษารถยนตแ์ ละการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ ง

เรื่อง การบารุงรักษารถยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

ชื่อเร

1. สาระสาคญั
1. การบารุงรกั ษารถยนตป์ ระจาวนั
2. การบารุงรักษารถยนตต์ ามระยะ
3. การแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ งของเคร่ืองยนต์

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้
1. ผเู้ รียนสามารถเขา้ ใจการบารุงรักษารถยนตป์ ระจาวนั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถอธิบายการบารุงรกั ษารถยนตต์ ามระยะไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถอธิบายการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ งของเคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3. จุดประสงค์การเรียนรู้

3.1 จุดประสงค์ทวั่ ไป
1. นกั ศกึ ษาสามารถเขา้ ใจการบารุงรักษารถยนตป์ ระจาวนั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. นกั ศกึ ษาสามารถอธิบายการบารุงรักษารถยนตต์ ามระยะไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. นกั ศึกษาสามารถอธิบายการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ งของเครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.2 จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
1. ผเู้ รียนสามารถบารุงรกั ษารถยนตป์ ระจาวนั ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถบารุงรกั ษารถยนตต์ ามระยะไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ งของเคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

360

4. เนื้อหาสาระการสอน/การเรียนรู้
4.1 ด้านความรู้
- การแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ งของเครื่องยนต์
-การบารุงรักษารถยนต์

4.2 ด้านทักษะหรือปฏิบัติ
- การใชเ้ ครื่องมือในงานเคร่ืองยนต์
- การบารุงรกั ษารถยนต์

4.3 ด้านคณุ ธรรม/จริยธรรม/จรรยาบรรณ/บูรณาการเศรษฐกิจพอเพียง
- ความมีวนิ ยั : การแตง่ กาย , การตรงตอ่ เวลา
- ความรับผดิ ชอบ : ทางานเสร็จทนั ตามเวลาที่ กาหนด
- ความสนใจใฝ่รู้ : มีความสนใจในการหาความรูเ้ พมิ่ เติม , การกระตือรือรน้ ที่จะเรียนรู้
- ความมีมนุษยส์ มั พนั ธ์ : ยอมรับความคิดเห็นผอู้ ่ืน
- ความอดทน อดกล้นั : มีสติควบคุมอารมณ์ไดด้ ี
- ความซื่อสตั ยส์ ุจริต : ไม่นาผลงานผอู้ ่ืนมาแอบอา้ งเป็ นของตน
- การประหยดั : ใชว้ สั ดุที่เหมาะสมกบั งาน , ปิ ดไฟฟ้ า ทุกคร้งั ท่ีเลิกใช้
- ความกตญั ญกู ตเวที : อาสาช่วยเหลือและถือของช่วยครู –อาจารย์

361

5. กจิ กรรมการเรียนการสอนหรือการเรียนรู้ การเรียนหรือกิจกรรมของผู้เรียนข้นั ตอน
ข้นั ตอนการสอนหรือกิจกรรมครู
ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน (10 นาที ) 1.ผเู้ รียนท้งั ช้นั แสดงความคดิ เห็นตามหวั ขอ้ ท่คี รู
ครูถามการบารุงรักษารถยนตเ์ พอ่ื อะไร ชกั ถาม

ข้นั การสอน (1 ชั่วโมง 50 นาที ) 1.ผเู้ รียนท้งั หมดต้งั ใจฟังการบรรยายและจดบนั ทกึ
1.ครูอธิบายความสาคญั ของการบารุงรักษารถยนต์ เน้ือหาจากคาบรรยายใส่สมุด
และการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ งของเครื่องยนต์ 2.ผเู้ รียน ต้งั ใจฟังคาบรรยายและจดบนั ทึกเน้ือหา
2.ครูฉาย projector อธิบายการบารุงรกั ษารถยนต์
ประจาวนั และวเิ คราะห์ขอ้ ขดั ขอ้ ง 3.ผเู้ รียนต้งั ใจฟังคาบรรยายและจดบนั ทึกเน้ือหา
3.ครูฉาย projector อธิบายการบารุงรักษารถยนต์
ตามระยะและวเิ คราะหข์ อ้ ขดั ขอ้ ง 4.ผเู้ รียนต้งั ใจดูครูสาธิตการบารุงรักษารถยนต์
4.ครูสาธิตการบารุงรักษารถยนต์ 5.ผเู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั
5.ครูเปิ ดโอกาสใหผ้ เู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั 6.ผเู้ รียนตอบคาถามเป็นรายบุคคล
6.ครูซกั ถามผเู้ รียนเป็นรายบคุ คล

ข้นั พยายาม(1 ช่ัวโมง30นาท)ี 1.ผเู้ รียนแบง่ กลุ่มต้งั ใจฝึกปฏบิ ตั ิถอดลา้ ง
1. ครูใหน้ กั ศึกษาแบง่ กลุ่มฝึกปฏิบตั ิถอดลา้ ง คาร์บเู รเตอร์และเป่ ากรองรถจกั รยานยนต์
คาร์บูเรเตอร์และเป่ ากรองรถจกั รยานยนต์ 2.ผเู้ รียนทาแบบทดสอบ
2.ครูใหท้ าแบบทดสอบ

ข้นั สรุป (30นาท)ี 1.ผเู้ รียนช่วยกนั เฉลยแบบทดสอบ
1. ครูใหส้ ่งแบบทดสอบและเฉลย 2. ผเู้ รียนต้งั ใจฟังสรุปเน้ือหา
2.ครูสรุปเน้ือหาเพม่ิ เตมิ

362

6. สื่อการเรียนการสอน/การเรียนรู้
6.1 ส่ือสิ่งพิมพ์
1. หนงั สืองานเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้
2. แบบทดสอบ 10 ขอ้
3. แบบฝึกหดั
6.2 ส่ือโสตทัศน์
-
6.3 ส่ือของจริง
1. เครื่องยนตจ์ ริง

7. แหล่งการเรียนการสอน/การเรียนรู้
7.1 ภายในสถานศึกษา
1. ตกึ วทิ ยาบริการ
2. หอ้ งสมุดชมรมวชิ าชีพช่างยนต์
3. หอ้ ง Internet ช่างยนต์
7.2 ภายนอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
2. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั มหาสารคาม
3. ร้าน Internet

8. งานทม่ี อบหมาย
8.1 ก่อนเรียน
- ใหผ้ เู้ รียนตรวจความเรียบร้อยของตนก่อนเรียน
8.2 ขณะเรียน
- ใหผ้ เู้ รียนตรวจการสึกหรอของเพลาขอ้ เหวยี่ งเคร่ืองยนต์
- ใหผ้ เู้ รียนทาแบบทดสอบ
8.3 หลังเรียน
- ใหผ้ เู้ รียนตรวจแบบทดสอบ
- ใหผ้ เู้ รียนไปศึกษา เร่ือง การบารุงรกั ษาเครื่องยนต์

9. เอกสารอ้างอิง
พรจติ ปทมุ สุวรรณ. งานเคร่ืองยนต์แก๊สโซลนี . กรุงเทพฯ : ศูนยส์ ่งเสริมอาชีวะ, 2540.
พชิ าญ สิริบุตร. งานเครื่องยนต์เบอื้ งต้น. กรุงเทพฯ : สถาบนั เทคโนโลยี พระจอมเกลา้ พระนครเหนือ,

363

2531.

10. หลักการประเมินผลการเรียน

10.1 ก่อนเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

10.2 ขณะเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

10.3 หลงั เรียน

- แบบทดสอบ

11. รายละเอยี ดการประเมินผลการเรียน

11.1คะแนนระหว่างภาคเรียน รอ้ ยละ 80 ไดจ้ าก

- ผลจากแบบทดสอบหลงั เรียน รอ้ ยละ 20

- ผลจากใบงาน ร้อยละ 20

- ผลจากการปฏิบตั ิงานกลุ่ม รอ้ ยละ 30

- ผลจากแบบฝึกหดั รอ้ ยละ 10

11.2คะแนนคณุ ธรรมและ จริยธรรม ร้อยละ 20 ไดจ้ าก

- ความตรงตอ่ เวลา ร้อยละ 5

- ความมีระเบยี บวนิ ยั ร้อยละ 5

- ความรบั ผดิ ชอบ รอ้ ยละ 5

- ความซื่อสตั ย์ รอ้ ยละ 5

364

การประเมนิ ผล นาคะแนนท่ีไดจ้ ากการวดั ผลมาประเมิน โดยยดึ หลกั เกณฑก์ ารประเมินผลของ
วทิ ยาลยั เทคนิคมหาสารคาม ซ่ึงกาหนดดงั น้ี

อตั ราคะแนน ระดบั คะแนน
80 – 100 4.0
75 – 79 3.5
70 – 74 3.0
65 – 69 2.5
60 – 64 2.0
55 – 59 1.5
50 – 54 1.0
0 – 49 0

365

แผนการสอน หน่วยที่ 11
ชื่อวชิ า งานเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังที่ 17
ชื่อหน่วยการบารุงรักษารถยนตแ์ ละการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ ง จานวน 4 ช่ัวโมง

เนื้อหาสาระ

11.1 การบารุงรักษารถยนต์ประจาวัน
ระบบตา่ ง ๆ ท่ีเราควรทาการตรวจสภาพ และบารุงรกั ษาเคร่ืองยนต์ แก๊สโซลีน คอื ระบบระบายความร้อน
ระบบหล่อล่ืน ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงเป็นตน้ ระบบเหล่าน้ีมีความสาคญั อยา่ งมาก สาหรับเคร่ืองยนตแ์ ก๊ส
โซลีน เพราะถา้ มีปัญหาเกิดข้นึ หรือเกิดขอ้ ขดั ขอ้ งเกี่ยวกบั ระบบตา่ ง ๆ เหล่าน้ีเครื่องยนตก์ จ็ ะไม่สามารถ
ใชง้ านไดต้ ามปกติ

11.1.1 ระบบระบายความร้อน
ระบบระบายความรอ้ น ทาหนา้ ท่ีระบายความร้อนออกจากเครื่องยนต์ เพอี่ ลดการสึกหรอของช้ินส่วนตา่ ง
ๆ ภายในเครื่องยนต์ และทาใหเ้ ครื่องยนตไ์ ดท้ างานในอุณหภูมิทเ่ี หมาะสมกบั สภาวะต่าง ๆ ของ
เครื่องยนต์ การบารุงรกั ษาเกี่ยวกบั ระบบระบายความร้อนของเคร่ืองยนต์ ควรปฏิบตั ิดงั น้ี

รูป11.1 แสดงหมอ้ น้า
การวดั ระดบั น้าในหมอ้ น้า เราควรจะดูน้าทอ่ี ยใู่ นถงั น้าสารอง หรือ หมอ้ พกั น้า ซ่ึงจะตดิ
ต้งั อยใู่ กลๆ้ กบั หมอ้ น้า ถา้ พบวา่ ระดบั น้าในถงั น้าสารองอยทู่ ข่ี ดี ต่าสุด กใ็ หเ้ ปิ ดฝาแลว้ เติมน้าลงไปในถงั
น้าสารองจนกวา่ น้าจะพอดีกบั ขีดสูงสุด

366

แผนการสอน หน่วยท่ี 11

ช่ือวิชา งานเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท่ี 17

ชื่อหน่วยการบารุงรักษารถยนตแ์ ละการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ ง จานวน 4 ชั่วโมง

11.1.2 ระบบหล่อลนื่

ระบบหล่อลื่นทาหนา้ ทห่ี ล่อล่ืนช้ินส่วนท่ีเคลื่อนที่ภายในเครื่องยนต์ เช่น เพลาขอ้ เหวย่ี งเพลา

ลูกเบ้ียว ชุดกลไกลลิ้น เป็นตน้ การบารุงรักษาระบบหล่อลื่นของเคร่ืองยนต์ ควรปฏิบตั ิดงั น้ี

1. วัดระดบั นา้ มันหล่อลื่น

รูป11.2 แสดงการวดั ระดบั น้ามนั หล่อล่ืน

การวดั ระดบั น้ามนั หล่อล่ืนในเครื่องยนต์ สามารถวดั ไดจ้ ากเหลก็ วดั ซ่ึงจะติดต้งั อยดู่ า้ นขา้ งของเส้ือสูบ
โดยจะตอ้ งอยใู่ นตาแหน่ง F (Full = ขดี ระดบั สูงสุด) ถา้ น้ามนั หล่อล่ืนอยตู่ ่ากวา่ ขดี L (Low= ขีดระดบั
ต่าสุด)แสดงวา่ น้ามนั หล่อล่ืนในเคร่ืองนอ้ ยเกินไป ซ่ึงอาจจะทาใหเ้ ครื่องยนตร์ อ้ นจดั

367

11.1.3 ระบบน้ามันเชื้อเพลงิ
1. ตรวจสภาพท่อทางนา้ มนั เชื้อเพลงิ

รูป11.3 แสดงช่องทางน้ามนั เช้ือเพลิง
การตรวจสภาพน้ามนั เช้ือเพลิง ควรจะตรวจดูวา่ ท่อทางมีรอย แตก บวม หรือ เสื่อมสภาพการใชง้ าน
หรือไม่ โดยตรวจดูต้งั แต่ท่อทางที่ต่อออกจากถงั น้ามนั เช้ือเพลิงมายงั ป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิงซ่ึงถา้ น้ามนั
เช้ือเพลิงร่ัวออกมาโดนประกายไฟ อาจจะทาใหเ้ กิดการลุกไหมไ้ ด้
11.1.4 ระบบจุดระเบิด
1. ตรวจสภาพข้วั และข้อต่อสายไฟแรงสูง

รูป11.4แสดงลกั ษณะของข้วั ตอ่ และขอ้ ต่อสายไฟแรงสูง

368

แผนการสอน หน่วยท่ี 11
ชื่อวชิ า งานเคร่ืองยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 17
ชื่อหน่วยการบารุงรักษารถยนตแ์ ละการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ ง จานวน 4 ช่ัวโมง

การตรวจสภาพข้วั และขอ้ ตอ่ สายไฟแรงต่าควรดูสภาพของสายแบตเตอรี่สายไฟทต่ี ่อเขา้ กบั ข้วั ของ
คอยลจ์ ุดระเบิด และสายไฟทีต่ อ่ เขา้ กบั หนา้ ทองขาวท่อี ยใู่ นจานจ่ายวา่ มีรอยไหมห้ รือมีรอยฉีกขาด
หรือไม่ถา้ พบวา่ ข้วั และขอ้ ตอ่ สายไฟอยใู่ นสภาพท่ไี ม่สามรถใชง้ านไดใ้ หร้ ีบซ่อมแซมแกไ้ ขทนั ที

11.2 การบารุงรักษารถยนต์ตามระยะ

ระบบการทางานตา่ งๆของเคร่ืองยนตม์ ีอายกุ ารทางานโดยจะข้ึนอยกู่ บั ระยะทางทร่ี ถยนตว์ ง่ิ ได้ (ระยะทาง
เป็นกิโลเมตร) ซ่ึงช้ินส่วนของเครื่องยนตจ์ ะมีอายกุ ารทางานท่ียาวนานไดน้ ้นั จะตอ้ งมีการบารุงรักษา
อยา่ งสม่าเสมอ และมีประสิทธิภาพ เราจงึ ควรกาหนดการบารุงรักษาดงั น้ี

11.2.1 ระบบระบายความร้อน
1. การเปลี่ยน – ถ่ายน้าในหมอ้ น้า

รูป11.5 แสดงการเปล่ียน – ถ่ายน้าในหมอ้ น้า

369

11.2.2 ระบบหล่อลื่น
1. การเปล่ียน – ถ่ายน้ามนั หล่อล่ืน

รูป11.6 แสดงการเปล่ียน – ถ่ายน้ามนั หล่อล่ืน
2. การเปลี่ยนกรองน้ามนั หล่อล่ืน

รูป11.7 แสดงการเปล่ียน – ถ่ายน้ามนั หล่อลื่น

370

11.2.3 ระบบนา้ มนั เชื้อเพลงิ
4.การลา้ งทาความสะอาดคาร์บเู รเตอร์

รูปท1่ี 1.8 แสดงลา้ งทาความสะอาดคาร์บูเรเตอร์
5.การทาความสะอาดหรือเปลี่ยนหวั เทียน

รูปท1่ี 1.9 แสดงการทาความสะอาดเข้ียวหวั เทยี น

371

6.การทาความสะอาดหรือเปล่ียนกรองอากาศ

รูป11.10 แสดงการทาความสะอาดกรองอากาศ

การแก้ไขข้อขัดข้องของเครื่องยนต์
11.3.1 เคร่ืองยนตส์ ตาร์ทไม่ตดิ
สาเหตุทเี่ ป็นไปได้
- แบตเตอรี่ไม่มีไฟ
- วงจรสตาร์ทขาด
-มอเตอร์สตาร์ติดขดั
- ระบบจุดระเบิดชารุด
การตรวจสอบและแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ ง
- นาแบตเตอร่ีไปชาร์จหรือเปล่ียนแบตเตอรี่ใหม่
-ตรวจหาตาแหน่งทวี่ งจรสตาร์ท แลว้ ซ่อมแซมใหเ้ รียบร้อย
- ถอดมอเตอร์สตาร์ทออกมา และถอดแยกชิ้นส่วนเพอ่ื แกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ ง
-ลองทดสอบประกายไฟทสี่ ายไฟแรงสูงจากคอลย์ จุดระเบิดโดยดึงออกมาจากฝาครอบจาน

จ่าย

372

แผนการสอน หน่วยที่ 11

ชื่อวชิ า งานเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท่ี 17

ชื่อหน่วยการบารุงรักษารถยนตแ์ ละการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ ง จานวน 4 ช่ัวโมง

แบบฝึ กหัด

1. จงอธิบายการบารุงรักษารถยนตป์ ระจาวนั ใหถ้ ูกตอ้ ง และสมบูรณ์ทส่ี ุด

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

2.จงอธิบายการบารุงรกั ษารถยนตต์ ามระยะ ใหถ้ ูกตอ้ ง และสมบูรณ์ที่สุด
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................

3.จงอธิบายการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ งของเครื่องยนตใ์ หถ้ ูกตอ้ ง และสมบูรณ์ท่สี ุด
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................

373

แผนการสอน หน่วยท1่ี 1

ชื่อวิชา งานเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 17

ช่ือหน่วยการบารุงรักษารถยนตแ์ ละการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ ง จานวน 4 ชั่วโมง

แบบทดสอบ

ตอนที่ 1 คาสั่งจงทาเคร่ืองหมายกากบาท (X)

คาตอบที่ถูกตอ้ งท่ีสุดเพยี งขอ้ เดียว 6. ปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิง (AC ปั๊ม) ใชช้ ้ินส่วนใดของ
1.ระบบระบายความรอ้ น ทาหนา้ ที่ เคร่ืองยนตใ์ นการขบั ปั๊มใหท้ างาน
ก.ระบายความรอ้ นออกจากเคร่ืองยนต์ ก. แขนกระเดื่อง
ข.ระบายความรอ้ นออกจากลูกสูบ
ค.ระบายความร้อนออกจากลูกเบ้ยี ว ข. เพลาขบั ป๊ัม
ง.ระบายความร้อนออกจากขอ้ เหวย่ี ง ค. เพลาลูกเบ้ยี ว
2.การบารุงรกั ษาเพลาขอ้ เหวยี่ งจะทาอยา่ งไร ง. เพลาขอ้ เหวยี่ ง

ก. เพลาลูกเบ้ียว ข. ดูที่แบริ่งเพลาขอ้ เหวยี่ ง

ค. กา้ นสูบ ง. ลูกสูบ 7. ถา้ ขีดวดั ระดบั น้ามนั เครื่อง อยทู่ ี่ระดบั L แปลวา่

ก. ขดี ระดบั สูง ข. ขดี ระดบั ปกติ

3.เคร่ืองมือตรวจเชค็ ความสึกหรอของเพลาขอ้ ค. ขดี ระดบั ปานกลาง ง. ขีดระดบั ต่า
เหวย่ี ง คอื
ก.ไมโครมิเตอร์ ข. เวอร์เนียคาลิปเปอร์ 8. เคร่ืองยนตท์ มี่ ีเพลาลูกเบ้ียวอยบู่ นฝาสูบ
ค. ไดอลั เกจ ง. ฟิลเลอร์เกจ
เป็นเครื่องยนตป์ ระเภทใด

ก. H.O.C ข. C.O.H

ค. O.H.V ง. O.H.C

4.ขดี วดั ระดบั น้ามนั หล่อลื่นมีตวั อะไรบา้ ง 9. การทางานของเครื่องยนต์ ๔ จงั หวะ เมื่อทางาน
ก. ตวั F,L ครบ ๑ กลวตั ร เพลาขอ้ เหวยี่ งหมุนไปกี่องศา

ข. ตวั F,K ก. ๑๘๐ องศา ข. ๓๖๐ องศา

ค. ตวั F,H ค. ๕๔๐ องศา ง. ๗๒๐ องศา

ง. ตวั F,J 10.การบารุงรักษาเคร่ืองยนตค์ วรบารุงรกั ตาม อะไร
ก. ก.ตามระยะกิโลเมตร

5.ขดี วดั ระดบั น้ามนั หล่อลื่นมตวั F แปลวา่ ข. ข.ตามใจตวั เอง
ก.Fam ข. Full ค. ค.ตามช่างแนะนา

ค.Flan ง. Foom ง. ง.เมื่อเพอ่ื นแนะนา

374

แผนการสอน หน่วยท1่ี 0

ช่ือวชิ า งานเคร่ืองยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังท1่ี 6

ช่ือหน่วยการบารุงรักษารถยนตแ์ ละการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ ง จานวน 4 ชั่วโมง

เฉลยแบบฝึ กหัด

1. จงอธิบายการบารุงรักษารถยนตป์ ระจาวนั ใหถ้ ูกตอ้ ง และสมบรู ณ์ท่ีสุด

ตอบ ระบบตา่ ง ๆ ทีเ่ ราควรทาการตรวจสภาพ และบารุงรักษาเคร่ืองยนต์ แกส๊ โซลีน คือระบบระบาย

ความรอ้ น ระบบหล่อล่ืน ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงเป็ นตน้ ระบบเหล่าน้ีมีความสาคญั อยา่ งมาก สาหรบั
เครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน เพราะถา้ มีปัญหาเกิดข้ึน หรือเกิดขอ้ ขดั ขอ้ งเกี่ยวกบั ระบบต่าง ๆ เหล่าน้ีเคร่ืองยนตก์ ็

จะไม่สามารถใชง้ านไดต้ ามปกติ

2.จงอธิบายการบารุงรักษารถยนตต์ ามระยะ ใหถ้ ูกตอ้ ง และสมบูรณ์ท่ีสุด
ตอบ ระบบการทางานต่างๆของเครื่องยนตม์ ีอายกุ ารทางาน โดยจะข้ึนอยกู่ บั ระยะทางท่รี ถยนตว์ ง่ิ ได้
(ระยะทางเป็นกิโลเมตร) ซ่ึงชิ้นส่วนของเครื่องยนตจ์ ะมีอายกุ ารทางานทย่ี าวนานไดน้ ้นั จะตอ้ งมีการ
บารุงรกั ษาอยา่ งสม่าเสมอ และมีประสิทธิภาพ เราจึงควรกาหนดการบารุงรกั ษา

3.จงอธิบายการแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ งของเครื่องยนตใ์ หถ้ ูกตอ้ ง และสมบูรณ์ทสี่ ุด
ตอบ ขอ้ ขดั ขอ้ งท่เี กิดกบั เคร่ืองยนต์ นอกจากจะทาใหป้ ระสิทธิภาพในการทางานของเครื่องยนต์ แลว้ ยงั ทา
ใหเ้ กิดความส้ินเปลืองค่าใชจ้ ่ายสูง ซ่ึงผขู้ บั ข่รี ถยนตค์ วรจะศึกษาปัญหาขอ้ ขดั ขอ้ งทีเ่ กิดกบั เครื่องยนต์ และ
รู้จกั วธิ ีตรวจและแกป้ ัญหาอยา่ งง่ายได้