แผนการสอนวิชางานซ่อมเครื่องยนต์เบื้องต้น

131

4.ปริมาณดูด หมายถึง
ตอบปริมาณของการดูดเอาส่วนผสมของอากาศกบั น้ามนั เช้ือเพลิง เขา้ บรรจุภายในกระบอกสูบใหเ้ ตม็ ปริมาตร
กระบอกสูบ หรือจากศนู ยต์ ายบน ถึงศูนยต์ ายล่าง

[พมิ พข์ อ้ ความ]

132

แผนการสอน หน่วยท่ี 4

ชื่อวิชา งานซ่อมเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 6

ช่ือหน่วยหลกั การทางานของเครื่องยนต์ จานวน 4ชั่วโมง

แบบทดสอบ

จงทาเคร่ืองหมายกากบาท (X) คาตอบที่ถูกตอ้ งท่ีสุดเพยี ง

ขอ้ เดียว

1.T.D.C หมายความวา่ อะไร 6.จงั หวะระเบดิ ลูกสูบจะอยใู่ นลกั ษณะใด

ก.จุดศูนยก์ ลาง ข.จุดศนู ยถ์ ่วง ก.เลื่อนข้ึน ข. เลื่อนลง

ค.จดุ ศูนยต์ ายบนง.จดุ ศนู ยต์ ายล่าง ค .เล่ือนลงวาลว์ ท้งั 2 ปิ ด ง.เลื่อนลงวาลว์ ไอเสีย

เปิ ด

2.B.D.C. หมายความวา่ อะไร

ก.จุดศูนยก์ ลาง ข.จดุ ศูนยถ์ ่วง 7.ระยะชกั (Stroke) คอื ระยะที่วดั ตามลกั ษณะขอ้ ใด

ค.จุดศูนยต์ ายบน ง.จดุ ศูนยต์ ายล่าง ก. วดั จากกา้ นสูบถึงเพลาขอ้ เหวย่ี ง

ข.วดั จากจุดศูนยต์ ายบนถึงจดุ ศูนยต์ ายล่าง

3. 1 กลวฎั ลูกสูบเคล่ือนทข่ี ้นึ ลงก่ีคร้ัง ค.วดั จากเพลาขอ้ เหวย่ี งถึงลูกสูบ
ก. 2 คร้งั ข. 4 คร้ัง ง.วดั จากหอ้ งเผา่ ไหมถ้ ึงจุดศนู ยต์ ายบน

ค. 6 คร้งั ง. 8 คร้ัง

8.การทางานของเครื่องยนต์ 4 จงั หวะ เม่ือทางาน

4.ขอ้ ใดต่อไปน้ี คอื หลกั การทางานของเคร่ืองยนตแ์ ก๊ส ครบ 1 กลวฎั เพลาขอ้ เหวยี่ งหมุนไปกี่องศา

โซลีน4 จงั หวะ ก. 180 องศา ข. 360 องศา

ก.จงั หวะอดั จงั หวะคาย จงั หวะระเบิด จงั หวะดูด ค. 540 องศา ง. 720 องศา

ข.จงั หวะดูด จงั หวะอดั จงั หวะระเบดิ จงั หวะคาย

ค.จงั หวะคาย จงั หวะดูด จงั หวะระเบิด จงั หวะคาย 9.จงั หวะคายของเครื่องยนต์ 4 จงั หวะ ลูกสูบและ

ง.จงั หวะระเบิด จงั หวะคาย จงั หวะดูด จงั หวะอดั ลิ้นจะเคลื่อนทอ่ี ยา่ งไร

ก.เคล่ือนทีล่ ง ล้ินไอดีเปิ ด

5.ในจงั หวะดูดของเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน4 จงั หวะ ลูกสูบ ข.เคลื่อนทข่ี ้นึ ล้ินไอดีปิ ด

และล้ินจะเคลื่อนท่อี ยา่ งไร ค.เคลื่อนทล่ี ง ล้ินไอเสียเปิ ด
ก. เคล่ือนท่ีลง ล้ินไอดีเปิ ดข.เคล่ือนท่ีข้นึ ลิ้นไอดีเปิ ด ง.เคลื่อนทขี่ ้ึน ล้ินไอเสียปิ ด

ค. เคลื่อนทีล่ งลิ้นไอดีปิ ด ง.เคล่ือนท่ขี ้ึนลิ้นไอเสียปิ ด

10.ลิ้นไอดีจะเปิ ด ในจงั หวะใดของเคร่ืองยนต์

ก.จงั หวะดูด ข. จงั หวะอดั

ค. จงั หวะระเบดิ ง.จงั หวะคาย

[พมิ พข์ อ้ ความ]

133

บันทกึ ผลหลังการจดั การเรียนรู้แบบมุ่งเน้นสมรรถนะอาชีพและบูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง/

ผล 5 มิติ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รายการ ระดบั การปฏิบตั ิ
5 4 3 21

ด้านการเตรียมการสอน

1.จดั หน่วยการเรียนรู้ไดส้ อดคลอ้ งกบั วตั ถปุ ระสงคก์ ารเรียนรู้

2. กาหนดเกณฑก์ ารประเมินครอบคลุมท้งั ดา้ นความรู้ ดา้ นทกั ษะ และดา้ นจิตพิสยั

3. เตรียมวสั ดุ-อุปกรณ์ ส่ือ นวตั กรรม กิจกรรมตามแผนการจดั การเรียนรู้ก่อนเขา้ สอน

ด้านการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

4. มีวิธีการนาเขา้ สู่บทเรียนท่ีน่าสนใจ

5. มีกิจกรรมที่หลากหลาย เพื่อชว่ ยใหผ้ เู้ รียนเกิดการเรียนรู้ ความเขา้ ใจ

6. จดั กิจกรรมท่ีส่งเสริมใหผ้ เู้ รียนคน้ ควา้ เพ่ือหาคาตอบดว้ ยตนเอง

7. นกั เรียนมีส่วนร่วมในการจดั กิจกรรมการเรียนรู้

8. จดั กิจกรรมที่เนน้ กระบวนการคิด ( คิดวิเคราะห์ คิดสงั เคราะห์ คิดสร้างสรรค์ )

9. กระตุน้ ให้ผเู้ รียนแสดงความคิดเห็นอยา่ งเสรี

10. จดั กิจกรรมการเรียนรู้ท่ีเช่ือมโยงกบั ชีวิตจริงโดยนาภูมิปัญญา/บรู ณาการเขา้ มามีส่วนร่วม

11. จดั กิจกรรมโดยสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม

12. มีการเสริมแรงเม่ือนกั เรียนปฏิบตั ิ หรือตอบถูกตอ้ ง

13. มอบหมายงานให้เหมาะสมตามศกั ยภาพของผเู้ รียน

14. เอาใจใส่ดแู ลผเู้ รียน อยา่ งทว่ั ถึง

15. ใชเ้ วลาสอนเหมาะสมกบั เวลาท่ีกาหนด

ด้านสื่อ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้

16. ใชส้ ื่อท่ีเหมาะสมกบั กิจกรรมและศกั ยภาพของผเู้ รียน

17. ใชส้ ื่อ แหลง่ การเรียนรู้อยา่ งหลากหลาย เชน่ บุคคล สถานท่ี ของจริง เอกสาร

ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ และอินเทอร์เนต็ เป็นตน้

ด้านการวดั และประเมนิ ผล

18.ผเู้ รียนมีส่วนร่วมในการกาหนดเกณฑก์ ารวดั และประเมินผล

19. ประเมินผลอยา่ งหลากหลายและครบท้งั ดา้ นความรู้ ทกั ษะ และจิตพิสยั

20. ครู ผเู้ รียน ผปู้ กครอง หรือ ผทู้ ่ีเกี่ยวขอ้ งมีส่วนร่วม ในการประเมิน

หมายเหตุ ระดบั การปฏิบตั 5ิ = ปฏิบตั ิดีเยีย่ ม 4= ปฏิบตั ิดี 3= ปฏิบตั ิพอใช้ รวม

2 = ควรปรับปรุง 1 = ไม่มีการปฏิบตั ิ ค่าเฉลย่ี

[พมิ พข์ อ้ ความ]

134

บันทึกหลงั สอน ปัญหา และแนวทางแก้ปัญหา

ปัญหาทพ่ี บ แนวทางแก้ปัญหา

ด้านการเตรียมการสอน …………………………………………………….
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้ ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านส่ือ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้ ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านการวัดและประเมินผล ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านอนื่ ๆ (โปรดระบุเป็นขอ้ ๆ) ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..
……………………………………………………………...
……………………………………………………………..

ลงช่ือ ........................................................................ครูผสู้ อน

(........................................... ............................)

ตาแหน่ง ................................................. ......................

[พิมพข์ อ้ ความ]

135

วัน-เดอื น-ปี เวลา บันทกึ การนิเทศและตดิ ตาม ตาแหน่ง

รายการนิเทศและติดตาม ชื่อ-สกลุ ผู้นิเทศ

[พมิ พข์ อ้ ความ]

136
[พมิ พข์ อ้ ความ]

137

หน่วยท่ี 5
สัปดาห์ท่ี 7

เร่ือง
ระบบนา้ มนั เชื้อเพลงิ ของเคร่ืองยนต์

138

แผนการจดั การเรียนรู้แบบม่งุ เน้นสมรรถนะอาชีพ

และบูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

/ ผล 5 มติ ิ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รหัสวชิ า 2101-9004 วิชางานซ่อมเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้

หน่วยท่ี 7 ชื่อหน่วย ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเครื่องยนต์

ชื่อเร่ือง ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

1. สาระสาคญั

1. ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเครื่องยนต์ ทาหนา้ ทจี่ า่ ยส่วนผสมของอากาศและน้ามนั เช้ือเพลิง
2. หนา้ ที่ส่วนประกอบของระบบน้ามนั เช้ือเพลิง ของเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน และ เคร่ืองยนตด์ ีเซล
3. ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงดีเซล จะอาศยั ป๊ัมฉีดน้ามนั เช้ือเพลิงเป็ นตวั จา่ ยน้ามนั เช้ือเพลิงใหก้ บั หวั ฉีด
เป็นอุปกรณ์ท่ที าหนา้ ท่ีฉีดน้ามนั ใหเ้ ป็นฝอยละออง เพอ่ื ส่งเขา้ ไปในกระบอกสูบช่าง

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้

1. ผเู้ รียนสามารถบอกหนา้ ทีร่ ะบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถบอกชื่อและหนา้ ท่ขี องส่วนประกอบของระบบน้ามนั เช้ือเพลิงแก๊สโซลนี ไดอ้ ยา่ ง
ถูกตอ้ ง

3. ผเู้ รียนสามารถวเิ คราะหข์ อ้ ขดั ขอ้ งระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3. จดุ ประสงค์การเรียนรู้

3.1 จดุ ประสงค์ทว่ั ไป
- นกั ศึกษาสามารถบอกหนา้ ทร่ี ะบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งง
- นกั ศกึ ษาสามารถบอกหนา้ ท่ีของส่วนประกอบของระบบน้ามนั เช้ือเพลิงไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- นกั ศึกษาสามารถสามารถบอกช่ือและหนา้ ทีอ่ ุปกรณ์การฉีดน้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนต์ ไดอ้ ยา่ ง

ถูกตอ้ ง

3.2 จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
- ผเู้ รียนสามารถตอ่ ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- ผเู้ รียนสามารถวเิ คราะห์สาเหตขุ อ้ ขดั ขอ้ งของระบบน้ามนั เช้ือเพลิงไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

139

4. เนื้อหาสาระการสอน/การเรียนรู้
4.1 ด้านความรู้
- หนา้ ทข่ี องระบบน้ามนั เช้ือเพลิง
- อุปกรณ์ระบบน้ามนั เช้ือเพลิง

4.2 ด้านทักษะหรือปฏบิ ตั ิ
- การลา้ งคาร์บูเรเตอร์

4.3 ด้านคณุ ธรรม/จริยธรรม/จรรยาบรรณ/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพียง
- ความมีวนิ ยั : การแตง่ กาย , การตรงตอ่ เวลา
- ความรบั ผดิ ชอบ : ทางานเสร็จทนั ตามเวลาท่ี กาหนด
- ความสนใจใฝ่รู้:มีความสนใจในการหาความรูเ้ พม่ิ เติมความกระตอื รือรน้ จะเรียนรู้

- ความมีมนุษยส์ มั พนั ธ์ : ยอมรับความคดิ เห็นผอู้ ่ืน
- ความอดทน อดกล้นั : มีสติควบคุมอารมณ์ไดด้ ี
- ความซ่ือสตั ยส์ ุจริต : ไม่นาผลงานผอู้ ่ืนมาแอบอา้ งเป็ นของตน
- การประหยดั : ใชว้ สั ดุที่เหมาะสมกบั งาน , ปิ ดไฟฟ้ า ทุกคร้งั ที่เลิกใช้
- ความกตญั ญกู ตเวที : อาสาช่วยเหลือและถือของช่วยครู –อาจารย์

140

กิจกรรมการเรียนการสอน

กิจกรรมครู กิจกรรมนักเรียน

ข้ันนาเข้าสูบทเรียน(10 นาที)

1.ครูถามถึงหนา้ ทขี่ องคาร์บเู รเตอร์คืออะไร 1. ผเู้ รียนร่วมกนั ตอบคาถาม

ข้นั ดาเนินการสอน(2ชวั่ โมง 50 นาที)

1.ครูอธิบายช่ือ และหนา้ ท่ขี องส่วนประกอบของระบบ 1.ผเู้ รียนต้งั ใจฟังการบรรยายและจดบนั ทึกเน้ือหา

น้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนต์

2.ครูใหผ้ เู้ รียนดูเคร่ืองฉาย projector แสดงลกั ษณะของ 2.ผเู้ รียน ต้งั ใจฟังคาบรรยายและจดบนั ทึกเน้ือหา

ถงั น้ามนั เช้ือเพลิงพร้อมอธิบายหนา้ ท่ี และการทางาน

3.ครูใหผ้ เู้ รียนดูเครื่องฉาย projector แสดงลกั ษณะของ 3.ผเู้ รียนต้งั ใจฟังคาบรรยายและจดบนั ทึกเน้ือหา

กรองน้ามนั เช้ือเพลิง พรอ้ มอธิบายหนา้ ท่ี และการทางาน

4.ครูใหผ้ เู้ รียนดูเครื่องฉาย projector แสดงลกั ษณะของ 4.ผเู้ รียนต้งั ใจฟังคาบรรยายและจดบนั ทกึ เน้ือหา

คาร์บูเรเตอร์ พร้อมอธิบายหนา้ ท่ี และการทางาน

5.ครูใหผ้ เู้ รียนดูเครื่องฉาย projector แสดงลกั ษณะของ 5.ผเู้ รียนต้งั ใจฟังคาบรรยายและจดบนั ทกึ เน้ือหา

ปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิง พรอ้ มอธิบายหนา้ ท่ี และการทางาน

6.ครูใหผ้ เู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั 6.ผเู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั

ข้นั พยายาม (20 นาท)ี

1.ครูซกั ถามผเู้ รียนเป็นรายบคุ คล 1.ผเู้ รียนตอบคาถามเป็นรายบคุ คล

2.ครูใหผ้ เู้ รียนลา้ งทาความสะอาดคาร์บเู รเตอร์เคร่ืองยนต์ 2.ผเู้ รียนลา้ งทาความสะอาดคาร์บูเรเตอร์เครื่องยนต์

2.ครูใหผ้ เู้ รียนทกุ คนทาแบบฝึกหดั 20 นาที 2. ผเู้ รียนส่งแบบฝึกหดั

ข้ันสรุป (40 นาท)ี 1. นกั เรียนแตล่ ะกลุ่มอภปิ รายไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
1. ครูสรุปเน้ือหาเพมิ่ เตมิ ในส่วนท่ีขาดใหค้ รบ 20นาที 2. ผเู้ รียนเปล่ียนกนั ตรวจแบบฝึกหดั
2. ครูเฉลยแบบฝึกหดั ทา้ ยบท20 นาที

แผนการสอน 141
ชื่อวิชา งานซ่อมเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้
ช่ือหน่วยระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเครื่องยนต์ หน่วยท่ี 5
สอนคร้ังที่ 7
จานวน 4ชั่วโมง

งานที่มอบหมาย หรือกิจกรรม
ก่อนเรียน
1. ตรวจเคร่ืองแตง่ กาย , ทรงผม , เครื่องประดบั , ผา้ เช็ดมือ
2. เช็คช่ือประจาวนั
3. ตกั เตอื นนกั เรียนทแ่ี ต่งกายผดิ ระเบยี บและนกั เรียนทม่ี าสายพร้อมสอบถามสาเหตุและ
เหตุผล

ขณะเรียน
1. ใหน้ กั เรียนช่วยกนั ระดมความคิดและอภิปรายในหวั ขอ้ ที่ครูกาหนด
2. ใหน้ กั เรียนจดบนั ทกึ สาระสาคญั ท่จี บั ประเด็นได้

หลงั เรียน
1. ใหน้ กั เรียนทาแบบทดสอบทา้ ยบท
2. ใหน้ กั เรียนตรวจแบบทดสอบ
3. ใหน้ กั เรียนทาความสะอาดหอ้ งเรียน

142

ส่ือการเรียนการสอน
สื่อส่ิงพมิ พ์
1. หนงั สือ งานเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้
2. แบบฝึกหดั

สื่อโสตทศั น์
1. เครื่องฉาย Projector
2. คอมพวิ เตอร์
3. แผน่ ซีดี

สื่อของจริง
1. ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนตจ์ ริง

วธิ ีการประเมนิ ผล / เกณฑ์การให้คะแนน
1. ซกั ถามความเขา้ ใจเป็นรายบุคคล เรื่องระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเครื่องยนต์
2. การทาแบบทดสอบ

แหล่งการเรียนการสอน/การเรียนรู้
ภายในสถานศึกษา
1. ตกึ วทิ ยาบริการ
2. หอ้ งสมุดชมรมวชิ าชีพช่างยนต์
3. หอ้ ง Internet ช่างยนต์

ภายนอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
2. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั มหาสารคาม
3. ร้าน Internet

เอกสารอ้างอิง
พรจติ ปทุมสุวรรณ. งานเคร่ืองยนต์แก๊สโซลนี . กรุงเทพฯ : ศูนยส์ ่งเสริมอาชีวะ, 2540.

พชิ าญ สิริบตุ ร. งานเครื่องยนต์เบอื้ งต้น. กรุงเทพฯ : สถาบนั เทคโนโลยี พระจอมเกลา้ พระนคร เหนือ, 2531.

143

หลักการประเมินผลการเรียน

ก่อนเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

ขณะเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

หลังเรียน

- แบบทดสอบ

รายละเอียดการประเมนิ ผลการเรียน

คะแนนระหว่างภาคเรียน ร้อยละ 80 ไดจ้ าก

- ผลจากแบบทดสอบหลงั เรียน รอ้ ยละ 20

- ผลจากใบงาน รอ้ ยละ 20

- ผลจากการปฏิบตั ิงานกลุ่ม รอ้ ยละ 30

- ผลจากแบบฝึกหดั ร้อยละ 10

คะแนนคณุ ธรรมและ จริยธรรม รอ้ ยละ 20 ไดจ้ าก

- ความตรงต่อเวลา ร้อยละ 5

- ความมีระเบยี บวนิ ยั รอ้ ยละ 5

- ความรับผดิ ชอบ รอ้ ยละ 5

- ความซ่ือสตั ย์ รอ้ ยละ 5

144

การประเมนิ ผล นาคะแนนท่ไี ดจ้ ากการวดั ผลมาประเมิน โดยยดึ หลกั เกณฑก์ ารประเมินผลของ
วทิ ยาลยั เทคนิคมหาสารคาม ซ่ึงกาหนดดงั น้ี

อตั ราคะแนน ระดับคะแนน
80 – 100 4.0
75 – 79 3.5
70 – 74 3.0
65 – 69 2.5
60 – 64 2.0
55 – 59 1.5
50 – 54 1.0
0 – 49 0

145

แผนการสอน หน่วยที่ 5

ช่ือวิชา งานซ่อมเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท่ี 7

ช่ือหน่วยระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนต์ จานวน 4ช่ัวโมง

เนือ้ หาสาระ

1. หน้าท่หี ลกั ของระบบนา้ มันเชื้อเพลิง

ระบบน้ามนั เช้ือเพลิง ทาหนา้ ที่จา่ ยส่วนผสมของอากาศและน้ามนั เช้ือเพลิงหรือเรียกอีกอยา่ งหน่ึงวา่ “ไอดี”

เขา้ ไปในกระบอกสูบ สาหรับสวนประกอบทส่ี าคญั ทสี่ ุดในระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีน คือ

คาร์บเู รเตอร์ ซ่ึงเป็นอุปกรณ์ทที่ าหนา้ ที่ผสมอากาศกบั น้ามนั เช้ือเพลิงในอตั ราส่วนท่เี หมาะสมกบั เคร่ืองยนต์ คอื

15 : 1

รูปแสดง ระบบน้ามนั เช้ือเพลิง

สาหรับระบบฉีดน้ามนั เช้ือเพลิงของเครื่องยนตด์ ีเซล จะอาศยั ป๊ัมฉีดน้ามนั เช้ือเพลิงเป็ นตวั จ่ายน้ามนั
เช้ือเพลิงใหก้ บั หวั ฉีดเป็นอุปกรณ์ท่ที าหนา้ ทีฉ่ ีดน้ามนั ใหเ้ ป็ นฝอยละออง เพอ่ื ส่งเขา้ ไปในกระบอกสูบ แต่การ
ทางานของเครื่องยนตด์ ีเซลจะดีกต็ อ่ เม่ือทาหนา้ ที่ดงั ต่อไปน้ี

1. ฉีดน้ามนั เช้ือเพลิงในอตั ราส่วนทเี่ หมาะสมกบั เคร่ืองยนต์
2. เริ่มฉีดน้ามนั เช้ือเพลิงในจงั หวะและเวลาทถ่ี ูกตอ้ งในทุก ๆ คร้งั
3. ปรับปริมาณการฉีดน้ามนั เช้ือเพลิงใหเ้ หมาะกบั ภาระ และความเร็วของรถยนต์
4. หวั ฉีดจะตอ้ งฉีดน้ามนั เช้ือเพลิงใหเ้ ป็ นฝอยละออง
5. การฉีดน้ามนั เช้ือเพลิงจะตอ้ งกระจายทว่ั ท้งั หอ้ งเผาไหม้

146

2. ส่วนประกอบของระบบนา้ มนั เชื้อเพลงิ
ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน จะประกอบดว้ ยอุปกรณ์ต่าง ๆ ดงั น้ี

2.1 ถงั น้ามนั เช้ือเพลิง (Fuel tank)
2.2 กรองน้ามนั เช้ือเพลิง (Fuel filter)
2.3 ท่อทางน้ามนั เช้ือเพลิง (Fuel lines)
2.4 คาร์บเู รเตอร์ ( Carburetor)
2.5 ปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิง (Fuel pump)
2.6 เกจวดั น้ามนั เช้ือเพลิง (Fuel gauge)

2.1 ถงั น้ามนั เชื้อเพลงิ (Fuel tank)

รูปที่ 5.2 แสดงลกั ษณะของถงั น้ามนั เช้ือเพลิง

ถงั น้ามนั เช้ือเพลิงจะมีโครงสร้างเป็นแผน่ บางป๊ัมข้ึนรูป และมีการเชื่อมต่อกบั ช่องเตมิ น้ามนั ส่วนภายในถงั
จะมีแผน่ ก้นั แบง่ ออกเป็นตอน ๆ เพอ่ื ไม่ใหน้ ้ามนั สาดไปมาในขณะทร่ี ถยนตเ์ คลื่อนท่ี
หรือหยดุ ทนั ทที นั ใด

ถงั น้ามนั เช้ือเพลิงทาหนา้ ท่ีกกั เก็บน้ามนั เช้ือเพลิงและจา่ ยน้ามนั เช้ือเพลิง โดยปกตแิ ลว้ ถงั น้ามนั เช้ือเพลิงจะ
ถูกตดิ ต้งั อยสู่ ่วนหลงั หรือส่วนทา้ ยใตเ้ บาะนง่ั ของรถยนต์ การตดิ ต้งั ถงั น้ามนั ใหอ้ ยหู่ ่างจากเคร่ืองยนต์ กเ็ พอื่ ความ
ปลอดภยั และป้ องกนั อุบตั ิภยั ทอ่ี าจจะเกิดข้ึนไดต้ ลอดเวลา

147

2.2 กรองน้ามนั เชื้อเพลิง (Fuel filter)

รูปท่ี 5.3 แสดงลกั ษณะของกรองน้ามนั เช้ือเพลิง

รูปท่ี 5.4 แสดงลกั ษณะการทางานของกรองน้ามนั เช้ือเพลิง

กรองน้ามนั เช้ือเพลิงจะตดิ ต้งั อยรู่ ะหวา่ งคาร์บูเรเตอร์กบั ปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิง ซ่ึงจะทาหนา้ ทก่ี รองสิ่ง
สกปรก เช่น ฝ่นุ ทราย เศษผง และเศษโลหะเป็ นตน้ เพอ่ื ทาใหน้ ้ามนั เช้ือเพลิงมีความสะอาด ก่อนที่จะส่งไปยงั
คาร์บูเรเตอร์
ถา้ มีส่ิงสกปรกปะปนเขา้ ไปกบั น้ามนั เช้ือเพลิง จะทาใหก้ ารจา่ ยน้ามนั เช้ือเพลิงไม่เป็ นไปตามปกติ และจะทาให้
เคร่ืองยนตท์ างานไดไ้ ม่เตม็ ประสิทธิภาพ

148

2.3 ท่อทางนา้ มันเชื้อเพลิง (Fuel lines)
ทอ่ ทางน้ามนั เช้ือเพลิงเป็นอุปกรณ์ที่เช่ือมโยงระหวา่ งถงั น้ามนั เช้ือเพลิงเขา้ กบั ปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิง ส่วนมาก

จะทาเป็นท่อเหล็กหรือท่อทองแดง ส่วนทอ่ น้ามนั เช้ือเพลิงท่ตี ่อออกจากปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิงไปยงั คาร์บเู รเตอร์ จะ
ใชท้ ่อยางหุม้ ดว้ ยวสั ดุทนความร้อนหรือวสั ดุทนไฟ

2.4 คาร์บูเรเตอร์ ( Carburetor)

รูปที่ 5.5 แสดงลกั ษณะของคาร์บูเรเตอร์
คาร์บูเรเตอร์เป็นอุปกรณ์ท่ีมีความสาคญั มากช้ินหน่ึงในระบบน้ามนั เช้ือเพลิงซ่ึงจะทาหนา้ ท่ีผสมอากาศ
กบั น้ามนั เช้ือเพลิง ใหไ้ ดอ้ ตั ราส่วนทถ่ี ูกตอ้ งและเหมาะสมกบั เคร่ืองยนต์ เพอ่ื ส่งเขา้ ไปยงั หอ้ งเผาไหมภ้ ายใน
กระบอกสูบ ใหเ้ หมาะสมกบั ความเร็วรอบและภาระของเครื่องยนต์
ประเภทของคาร์บูเรเตอร์

เม่ือเรามาพจิ ารณาถึงสุญญากาศทเ่ี กิดข้นึ บริเวณช่องคอคอด (เวนจรู ี่:Venturi) ของคาร์บเู รเตอร์ จะ
สามารถแยกคาร์บูเรเตอร์ออกไดเ้ ป็น 2 ประเภท คือ

1. คาร์บูเรเตอร์ประเภทสุญญากาศไม่คงที่
จะมีช่องคอคอดตายตวั ไม่สามารเปลี่ยนขนาดไดฉ้ ะน้นั สุญญากาศท่ีเกิดข้ึนบริเวณคอคอด จึงตอ้ ง
มีมากบา้ งหรือนอ้ ยบา้ งท้งั น้ีจะข้นึ อยกู่ บั ความเร็วของลูกสูบ เพราะฉะน้นั คาร์บูเรเตอร์แบบน้ีจึงตอ้ งจดั ใหม้ ีวงจร
ข้นึ หลาย ๆ วงจร เพอ่ื ทาใหอ้ ตั ราส่วนผสมของอากาศกบั น้ามนั เคร่ืองเช้ือ
เพลิงท่ีส่งท่ีส่งเขา้ ไปยงั หอ้ งเผาไหมห้ รือภายในกระบอกสูบ ใหเ้ หมาะสมกบั ความตอ้ งการของเคร่ืองยนต์

149

2. คาร์บูเรเตอร์ประเภทสุญญากาศคงที่ หรือเรียกอีกช่ือหน่ึงวา่ เอสยคู าร์บูเรเตอร์ ซ่ึงเป็ น
คาร์บเู รเตอร์ท่มี ีการเปลี่ยนแปลงขนาดของคอคอด (Venturi) ไดโ้ ดยจะเลก็ หรือใหญ่ข้ึนน้นั จะข้ึนอยกู่ บั แรงจาก
การดูดของลูกสูบเครื่องยนต์ หรือการบงั คบั ควบคุมดว้ ยมือ

หลักการทางานของคาร์บูเรเตอร์แบบสุญญากาศไม่คงท่ี
เพอื่ ใหค้ าร์บเู รเตอร์แบบน้ีทางานไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ และสามารถควบคุมปริมาณของน้ามนั

เช้ือเพลิงใหเ้ ป็นไปตามความตอ้ งการของเครื่องยนตจ์ ึงไดจ้ ดั แบ่งการทางานภายในคาร์-
บูเรเตอร์ออกเป็นวงจรตา่ ง ๆ 6 วงจรดว้ ยกนั คอื

1) วงจรลูกลอย (Floating circuit)

รูปที่ 5.6 แสดงลกั ษณะของวงจรลูกลอย
วงจรลูกลอย ทาหนา้ ทร่ี กั ษาของน้ามนั เช้ือเพลิงภายในหอ้ งลูกลอย ใหอ้ ยใู่ นระดบั ท่ีพอเหมาะและคงท่ี
อยตู่ ลอดเวลา ซ่ึงในขณะทีเ่ คร่ืองยนตท์ างาน น้ามนั เช้ือเพลิงจะถูกส่งเขา้ ไปใช้ ทาใหล้ ูกลอยทอ่ี ยใู่ นหอ้ งลูกลอย
ต่าลงมาเพอื่ ใหเ้ ขม้ ลูกลอยได้ และในขณะเดียวกนั น้นั ลูกลอยจะค่อย ๆ ลอยสูงข้นึ จนถึงระดบั หน่ึงทีเ่ ขม็ ลูกลอย
จะปิ ดช่องทางไม่ใหน้ ้ามนั เขา้ มาได้ เพอ่ื เป็นการรกั ษาระดบั ของน้ามนั เช้ือเพลิง ในหอ้ งลูกลอยคงที่ตลอดเวลา
เพอื่ เป็นการป้ องกนั ระดบั น้ามนั เช้ือเพลิงภายในหอ้ งลูกลอยมากเกินไประดบั น้ามนั เช้ือเพลิงจะตอ้ งต่า
กวา่ หวั ฉีดหลกั (นมหนูหลกั ) ประมาณ 2-5 มม.

150

รูปที่ 5.7แสดงลกั ษณะระดบั น้ามนั เช้ือเพลิงของวงจรลูกลอย
2) วงจรเดนิ เบาและวงจรความเร็วตา่ (Idle and Low speed circuit )

รูปที่ 5.8แสดงลกั ษณะของวงจรเดินเบา
วงจรเดินเบาทาหนา้ ท่ีจ่ายส่วนผสมของอากาศกบั น้ามนั เช้ือเพลิง ในขณะทีเ่ ครื่องยนตเ์ ดินเบาอยกู่ บั ทใ่ี น
ขณะที่ลิ้นเร่ง (ทอสเทลิ วาลว์ : Thorttle valve) ปิ ด (ไม่ไดเ้ หยยี บคนั เร่ง) ดงั น้นั จะไม่มีแรงดูดเหนือลิ้นเร่ง แต่
อากาศจะถูกดูดผา่ นช่องอากาศ และในขณะเดียวกนั ก็ดูดเอาน้ามนั เช้ือเพลิงออกมาจากหอ้ งลูกลอยผา่ นนมหนู
เดินเบา ผสมกนั ในช่องอากาศแลว้ ผา่ นมายงั ตอนล่างและไหลออกมาดา้ นช่องเดินเบา (ไอเดิล พอร์ท : Idle port)
เพยี งรูเดียว ดงั น้นั เคร่ืองยนตจ์ ะไดร้ ับอตั ราส่วนผสมของอากาศกบั น้ามนั เช้ือเพลิงส่วนเดียว ตามปริมาณท่ี
พอเหมาะกบั ความเร็วรอบไม่เกิน 600 รอบ / นาที ของเคร่ืองยนตเ์ ท่าน้นั

151

รูปที่ 5.9แสดงลกั ษณะของวงจรความเร็วต่า
วงจรความเร็วต่าจะทางานในขณะท่ลี ิ้นเร่งปิ ดเพยี งเลก็ นอ้ ย ทาใหส้ ่วนผสมของอากาศกบั น้ามนั
เช้ือเพลิงท่ีไหลมาจากทิศทางเดียวกนั ในวงจรเดินเบาอยกู่ บั ที่ และไหลออกทางช่องเดินเบากบั ช่องความเร็วต่า
ดงั น้นั ปริมาณของอากาศกบั น้ามนั เช้ือเพลิงทเี่ ขา้ สู่หอ้ งเผาไหมห้ รือภายในกระบอกสูบ กจ็ ะเพม่ิ ข้ึนใหเ้ หมาะสม
กบั ภาระและความเร็วของเครื่องยนต์
3) วงจรความเร็วสูง (High speed circuit)

รูปท่ี 5.10แสดงลกั ษณะของวงจรความเร็วสูง
วงจรความเร็วสูง ทาหนา้ ที่จา่ ยส่วนผสมของกบั น้ามนั เช้ือเพลิงในขณะท่เี คร่ืองยนตม์ ีความเร็วสูงข้ึน
และมีความตอ้ งการส่วนผสมของอากาศกบั น้ามนั เช้ือเพลิงเพม่ิ เติมมากข้นึ นน่ั ก็คือถา้ เราเหยยี บคนั เร่งจะทาให้
ลิ้นเร่งปิ ดกวา้ งข้ึน อากาศจานวนมากกจ็ ะถูกฤดูผา่ นช่องคอคอด มากข้นึ เป็ นผลทาใหท้ าใหก้ ารเปิ ดใหน้ ้ามนั
เช้ือเพลิงจากหอ้ งลูกลอยผา่ นนมหนูหลกั ออกมาปะทะกบั ความเร็วของอากาศ ทาใหเ้ กิดการกระจายเป็ นฝอย
ละอองเขา้ ไปยงั หอ้ งเผาไหมภ้ ายในกระบอกสูบ

152

4) วงจรกาลงั (Power circuit)

รูปที่ 5.11แสดงลกั ษณะของวงจรกาลงั
วงจรกาลงั เป็นวงจรช่วยในวงจรความเร็วสูง ซ่ึงจะทาหนา้ ทีเ่ พมิ่ หรือลดปริมาณของน้ามนั เช้ือเพลิง โดย
การควบคุมปริมาณน้ามนั เช้ือเพลิงท่จี ่ายใหก้ บั วงจรความเร็วสูงในอตั ราส่วนทม่ี ีความเหมาะสมกบั ความเร็ว และ
ภาระของเคร่ืองยนต์ จงึ จะทาใหเ้ กิดความประหยดั น้ามนั เช้ือเพลิงมากข้ึนดว้ ย
การควบคุมปริมาณนา้ มันเชื้อเพลิงในวงจรกาลงั สามารถทาได้ 2 วธิ ีด้วยกนั คอื
1.การควบคมุ โดยใช้กลไกจะประกอบดว้ ยกา้ นแบง่ น้ามนั ซ่ึงจะต่อรวมกนั กบั ล้ินเร่งส่วนตอนปลายจะทา
เป็นรูป เทเปอร์(Taper) เพอ่ื ปิ ดช่องทางของ เมทเตอริ่งเจท(Metering jet) เม่ือช่องทางขยายใหญข่ ้ึน จะทาให้
น้ามนั เช้ือเพลิงไหลผา่ นไปยงั นมหนูความเร็วสูงไดม้ ากข้นึ มากกวา่ เดิม

2.การควบคมุ โดยใช้สุญญากาศจะประกอบดว้ ยแบ่งน้ามนั โดยจะมีลกั ษณะเดียวกบั แบบควบคุมโดยใช้
กลไก แตจ่ ะนาแบ่งน้ามนั เขา้ ไปต่อกบั ลูกสูบกาลงั โดยจะมีทอ่ ทางดูดเอาสุญญากาศมาจากส่วนใตข้ องลิ้นเร่ง

ในขณะทเ่ี ครื่องยนตม์ ีความเร็วต่าหรือล้ินเร่งเปิ ดเพยี งเลก็ นอ้ ยสุญญากาศทีเ่ กิดข้นึ ใตล้ ้ินเร่งจะเพม่ิ มาก
ข้ึน พอท่จี ะดูดใหล้ ูกสูบกาลงั เลื่อนลงมา โดยเอาชนะแรงดนั สปริงที่ดนั อยทู่ ากา้ นแบง่ น้ามนั ถูกกดตวั ใหต้ ่าลง
มา นน่ั ก็คอื ถา้ น้ามนั เช้ือเพลิงไหลออกไปทางกา้ นแบง่ น้ามนั เช้ือเพลิง ก็จะมีปริมาณนอ้ ยดว้ ย แตถ่ า้ ล้ินเร่งเปิ ด
กวา้ งข้ึน ทาใหก้ า้ นแบง่ น้ามนั เช้ือเพลิงถูกยกข้ึน เพอ่ื ปิ ดชอ้ งทางของล้ินกาลงั เปิ ดกวา้ งมากยง่ิ ข้นึ ทาน้ามนั
เช้ือเพลิงทไ่ี หลผา่ นไปยงั นมหนูความเร็วสูง มีปริมาณเพม่ิ มากข้นึ ซ่ึงเป็ นอตั ราส่วนท่ีเหมาะสมกบั ปริมาณของ
อากาศทผี่ า่ นเขา้ มาในขณะน้นั

153

5) วงจรปั๊มเร่ง

รูปที่ 5.12แสดงลกั ษณะของวงจรปั๊มเร่ง
วงจรป๊ัมเร่ง จะประกอบดว้ ยลูกสูบป๊ัมเร่ง หวั ฉีดปั๊มเร่ง และลูกปื นลิ้นทางเขา้ และทางออก วงจรป๊ัมเร่ง
ทาหนา้ ที่ป้ องกนั การเกิดส่วนผสมบางส่วนขณะในจงั หวะที่ล้ินเร่งปิ ดอยา่ งรวดเร็วนนั่ กค็ อื วงจรป๊ัมเร่งน้ีจะช่วยทา
ใหส้ ่วนผสมหนาข้ึน เพอื่ ใหเ้ หมาะสมกบั การเร่งเคร่ืองยนตอ์ ยา่ งทนั ทีทนั ใด
ในขณะที่เราเหยยี บคนั เร่งทนั ทที นั ใด ป๊ัมเร่งซ่ึงมีกา้ นต่อมาจากล้ินเร่งอยา่ งเป็ นอิสระสปริงทกี่ ดอยเู่ หนือ
ลูกป๊ัมเร่งจะขยายตวั ทาใหล้ ูกปั๊มเร่งอดั น้ามนั เช้ือเพลิงออกไปยงั หวั ฉีดปั๊มเร่งเพอ่ื ผสมกบั อากาศทีช่ ่องคอคอด
(Venturi) และเมื่อเราปล่อยคนั เร่งน้ามนั เช้ือเพลิงภายในหอ้ งลูกลอยก็จะไหลผา่ นลูกปื นล้ินทางเขา้ มาอยใู่ ตล้ ูกป๊ัม
เร่งอีกคร้ังหน่ึง

6) วงจรโช๊ค(Choke circuit)

รูปที่ 5.13แสดงลกั ษณะของวงจรโชค๊

ในขณะทีเ่ คร่ืองยนตย์ งั เยน็ หรือในฤดูหนาว การสตาร์ทเครื่องยนตใ์ หต้ ิดน้นั ยากมาก เพราะวา่ ไอระเหย
ของน้ามนั เช้ือเพลิงจะกลนั่ ตวั เป็นหยดน้ามนั ไปเกาะอยภู่ ายในท่อไอดี ไม่เขา้ ไปในกระบอกสูบ ทาใหเ้ กิด
ส่วนผสมทบี่ างเกินไป จึงไม่สามารถทาใหเ้ กิดการเผาไหมไ้ ด้ ดงั น้นั วงจรโชค้ จงึ ทาหนา้ ทเี่ พมิ่ ปริมาณของ
เช้ือเพลิงใหม้ ีส่วนผสมท่มี ากกวา่ ปกตใิ นขณะเริ่มทาการสตาร์ทเคร่ืองยนต์

154

2.5ปั๊มน้ามันเชื้อเพลิง (Fuel pump)
ป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิงของเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน ทาหนา้ ทีส่ ่งจ่ายน้ามนั เช้ือเพลิงไปยงั คาร์บเู รเตอร์ ซ่ึงน้ามนั
เช้ือเพลิงน้ีจะไหลผา่ นกรองน้ามนั เช้ือเพลิงเพอ่ื ดกั ฝ่ นุ ละอองที่ปนมากบั น้ามนั เช้ือเพลิง ก่อนที่จะส่งเขา้ ไปยงั
คาร์บูเรเตอร์ ป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิงสามารถแบ่งไดเ้ ป็ น 2 แบบ คือ
1. ปั๊มนา้ มันเชื้อเพลงิ แบบใช้กลไก (เม๊กคามคิ อล ป๊ัม)

รูปท่ี 5.14แสดงลกั ษณะของปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิงแบบใชก้ ลไก

รูปที่ 5.15แสดงลกั ษณะของป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิงแบบใชก้ ลไก

155

ปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิงแบบใชก้ ลไกน้ี เรียกอีกช่ือหน่ึงวา่ เอ . ซี . ปั๊ม ซ่ึงจะติดต้งั อยดู่ า้ นในขา้ งของเส้ือสูบ
หรืออยดู่ า้ นเดียวกนั กบั เพลาลูกเบ้ยี ว เพราะวา่ การทางานของป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิงแบบใชก้ ลไก จะตอ้ งอาศยั การ
หมุนของเพลาลูกเบ้ียว โดยท่ีลูกเบ้ียวจะไปดนั ใหก้ ระเดื่องปั๊มเล่ือนข้ึนลงทาใหแ้ ผน่ ไดอะแฟรมหรือแผน่ ผา้ ปั๊ม
ขยบั ตวั ข้ึนลงตามไปดว้ ย เมื่อกระเดื่องปั๊มเลื่อนลงจะดึงใหแ้ ผน่ ไดอะแฟรมเล่ือนลง ทาใหเ้ กิดสุญญากาศเหนือ
แผน่ ไดอะแฟรมหรือแผน่ ผา้ ป๊ัม น้ามนั เช้ือเพลิงจากถึงจะดนั ใหล้ ้ินดูดเปิ ดใหน้ ้ามนั เช้ือเพลิงไหลเขา้ บรรจุในหอ้ ง
ป๊ัมจนเตม็

2.ป๊ัมน้ามนั เชื้อเพลงิ แบบใช้ไฟฟ้ า (Electrical pump)
ป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิงแบบใชไ้ ฟฟ้ าน้ี จะมีขอ้ ดีกวา่ ป๊ัมแบบกลไก เพราะวา่ น้ามนั จะถูกดูดจากถึงและส่งไป

ยงั คาร์บเู รเตอร์ทนั ที เม่ือเปิ ดสวทิ ชใ์ นตาแหน่ง ON และปั๊มแบบใชไ้ ฟฟ้ ายงั สามารถส่งน้ามนั เช้ือเพลิงได้
มากกวา่ ทเี่ คร่ืองยนตต์ อ้ งการจงึ นิยมนาไปใชก้ บั เคร่ืองยนตท์ ี่มีสมรรถนะสูง ๆ

รูปท่ี 5.16 แสดงลกั ษณะของป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิงแบบไฟฟ้ า

ส่วนประกอบของป๊ัมน้ามันเชื้อเพลงิ แบบใช้ไฟฟ้ า
1.ลิ้นดูดและล้ินส่ง (อิรเลทแอนทเ์ อาทเ์ ลท็ วาลว์ : Inlet and Outlet valve) จะมีลกั ษณะคลา้ ยกบั ล้ินท่ีใชก้ บั
ปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิงแบบใชก้ ลไก
2.ตะแกรงกรอง (ฟิลเตอร์ สกรีน : Filter screen ) ทาหนา้ ทีก่ รองฝ่ นุ ละอองเศษผงหรือโลหะเลก็ ๆ ไม่ใหป้ น
เขา้ ไปกบั น้ามนั เช้ือเพลิง
3.ถุงลม (เบลโล : Bellow ) จะมีลกั ษณะเป็ นถุงลกั ษณะเป็ นถุงคลา้ ยกบั ถุงหีบแปรง ทาหนา้ ทด่ี ูดน้ามนั
เช้ือเพลิงเหมือนกนั กบั แผน่ ไดอะแฟรมของป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิงแบบกลไก โดยจะมีแกนกลางยนื ออกมาติดกบั
อาเมเจอร์ สาหรบั ปั๊มไฟฟ้ าของแบบอาจจะใชแ้ ผน่ ไดอะแฟรม

156

เหมือนกนั กบั ป๊ัมแบบกลไก
4.ขดลวดแม่เหล็กไฟฟ้ า (อิเลก็ โตรแมก็ เน็ท : Electromagnet) จะมีลกั ษณะเป็ นขดลวดพนั อยรู่ อบ ๆ แกน
เหลก็ อ่อน เพอ่ื สรา้ งอานาจแม่เหลก็ ดูดถุงลมใหเ้ คล่ือนทล่ี งและดูดน้ามนั จากถึงน้ามนั เช้ือเพลิง
5.สปริงดนั กลบั (รีเทริน สปริง : Return Spring ) จะมีลกั ษณะเป็นสปริงดนั แบบขดลวด ทาหนา้ ที่ดนั อา
เมเจอร์ ซ่ึงจะยดึ ติดกบั ถุงลมใหเ้ คลื่อนทีไ่ ปอยใู่ นตาแหน่งเดิม ในขณะทีอ่ านาจแม่เหลก็ หมดลง
6.สวติ ซ์สมั ผสั (เบรกเกอร์พอ้ ย: Breaker point) เป็นสวติ ซ์ตดั – ต่อวงจรกระแสไฟฟ้ า เพอื่ ควบคุมการทางาน
ของป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิงแบบใชไ้ ฟฟ้ า
7.2.6 เกจวัดน้ามันเชื้อเพลงิ (Fuel gauge)

เกจวดั น้ามนั เช้ือเพลิงจะทาหนา้ ที่วดั และบอกระดบั ของปริมาณน้ามนั เช้ือเพลิงทอ่ี ยใู่ นถงั โดยทว่ั ๆ ไป
จะมีอยดู่ ว้ ยกนั 2 แบบ คือ แบบแม่เหล็กไฟฟ้ า และแบบบงั คบั ดว้ ยความรอ้ น

1.แบบแม่เหลก็ ไฟฟ้ า (Electromagnetic or balancing coil)

รูปท่ี 5.18แสดงลกั ษณะของเกจวดั น้ามนั เช้ือเพลิงแบบแม่เหลก็ ไฟฟ้ า
เกจวดั น้ามนั เช้ือเพลิงแบบแม่เหล็กไฟฟ้ า จะประกอบดว้ ยหน่วยวดั 2 หน่วย คือ หน่วยถงั น้ามนั
เช้ือเพลิง และหน่วยหนา้ ปัด
หน่วยถงั น้ามนั เช้ือเพลิงจะประกอบดว้ ยตวั ตา้ นทานและลูกลอย เม่ือระดบั น้ามนั
เช้ือเพลิงในถงั เปลี่ยนแปรง จะทาใหล้ ูกลอยพาคอนแทคท่ีกดบนตวั เปลี่ยนแปลง แต่เมื่อน้ามนั หมดถงั คอนแทค
จะเล่ือนไปท่ีตาแหน่งคา่ ตา้ นทานต่า แตถ่ า้ ระดบั น้ามนั ในถงั เพม่ิ มากข้ึน คอนแทคก็จะเลื่อนไปท่ีตาแหน่งค่า
ความตา้ นทานมากข้ึน
สาหรับหน่วยหนา้ ปัดจะประกอบดว้ ยขดลวดที่พนั อยรู่ อบแกนเหล็กจานวน 2 ขดและอาเมเจอร์พร้อม
เขม็ ช้ี ส่วนทหี่ นา้ ปัดจะมีการแบง่ ขดี เป็น E , ¼ ½ ¾ F ซ่ึงจะมีความหลายดงั น้ี (E = Empty หมายความวา่
น้ามนั หมดถงั , F = Full หมายความวา่ น้ามนั เตม็ ถงั )

157

ในวงจรไฟฟ้ าของเกจน้ามนั เช้ือเพลิงแบบแม่เหลก็ ไฟฟ้ าจะมีสายไฟที่มีต่อออกจากสวติ ซ์ กุญแจ เม่ือ
ตอ่ ไปเขา้ เกจวดั น้ามนั เช้ือเพลิง และยงั มีสายไปที่ต่อจากเกจไปยงั หน่วยวดั ทถี่ งั น้ามนั เช้ือเพลิงตวั แกนเลื่อนของ
คอนแทคจะตอ่ ลงดินที่ถงั น้ามนั เช้ือเพลิง เมื่อเปิ ดสวติ ซ์กุญแจกระแสไฟ
ฟ้ าจะไหลผา่ นขดลวดในหน่วยหนา้ ปัดเพอ่ื ต่อไปยงั ลงดินทีข่ ดลวดอีกขดหน่ึง สาหรับกระแสไฟฟ้ าทเ่ี หลือจะ
ต่อไปลงดินทคี่ อนเทคทหี่ น่วยวดั ถงั น้ามนั เช้ือเพลิง การท่ีมีกระแสไฟฟ้ าไหลผา่ นขดลวดท้งั สองทหี่ น่วยหนา้ ปัด
จะทาใหเ้ กิดอานาจแม่เหลก็ ข้นึ ท่ขี ดลวดท้งั สองน้นั

เมื่อน้ามนั เช้ือเพลิงหมดถงั คอนแทคจะเล่ือนไปทางค่าความตา้ นทานนอ้ ยท่ีหน่วยถงั น้ามนั เช้ือเพลิง
กระแสไฟฟ้ าทไี่ หลผา่ นขดลวดดา้ นซา้ ยจะมากกวา่ ขดลวดดา้ นขวา อานาจแม่เหลก็ ทางขดลวดซา้ ยดูดอาเมเจอร์
ใหเ้ ขม็ ช้ีทต่ี าแหน่งน้ามนั หมด(E )แตเ่ มื่อเราเติมน้ามนั เตม็ ถงั คอนแทคของหน่วยถงั น้ามนั เช้ือเพลิง จะเลื่อนไป
ทางดา้ นคา่ ความตา้ นทานมากกระแสไฟฟ้ าท่ไี หลผา่ นขดลวด
ดา้ นขวามือ จะทาใหเ้ กิดอานาจแม่เหล็กมากกวา่ ขดลวดดา้ นซา้ ยมือ เขม็ จึงช้ีไปท่ีตาแหน่งน้ามนั เตม็ ถงั (F)

2. แบบบังคบั ด้วยความร้อน (Thermostatic)

รูปท่ี 5.19แสดงลกั ษณะของเกจวดั ระดบั น้ามนั เช้ือเพลิงแบบบงั คบั ดว้ ยความร้อน
เกจวดั น้ามนั เช้ือเพลิงแบบบงั คบั ดว้ ยความร้อนน้ี จะประกอบดว้ ยลูกลอยในหน่วยวดั ท่ีถงั น้ามนั
เช้ือเพลิง จะทางานเช่นเดียวกนั กบั เกจวดั น้ามนั เช้ือเพลิง จะทางานเช่นเดียวกนั กบั เกจวดั น้ามนั เช้ือเพลิงแบบ
แม่เหล็กไฟฟ้ า แตส่ าหรบั การเปล่ียนแปลงคา่ ความตา้ นทานจะตรงกนั ขา้ ม คอื เมื่อน้ามนั เช้ือเพลิงหมดถงั ค่า
ความตา้ นทานจะมากทีส่ ุด นนั่ ก็คอื กระแสไฟฟ้ าจะไหลนอ้ ยทส่ี ุด แต่เม่ือน้ามนั เช้ือเพลิงเตม็ ถงั คา่ ความ
ตา้ นทานจะนอ้ ยทีสุด นน่ั ก็คอื ก ระแสไฟฟ้ าจะไหลมากทส่ี ุด

158

หน่วยวดั หนา้ ปัดจะประกอบดว้ ยขดลวดความร้อนและโลหะคู่ควบ (Bimetal stip) ถา้ กระแสไฟฟ้ าไหล
มากจะทาใหเ้ กิดความรอ้ นสูง ทาใหโ้ ลหะคู่ควบโก่งตวั มากช้ีไปทางดา้ นตาแหน่งน้ามนั เตม็ ถงั (F) แต่ถา้
กระแสไฟฟ้ าไหลนอ้ ยลง ความร้อนทีหน่วยวดั หนา้ ปัดจะลดลง เขม็ ทห่ี นา้ ปัดจะช้ีไปทางดา้ นตาแหน่งน้ามนั
หมดถงั (E)

สรุป
ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนต์ เป็นระบบทีม่ ีความสาคญั มากเป็ นระบบท่จี า่ ยน้ามนั เช้ือ
เพลิงใหแ้ ก่เคร่ืองยนต์ เครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีนกบั เครื่องยนตด์ ีเซล มีระบบน้ามนั เช้ือเพลิงท่แี ตกตา่ งกนั ออกไป
เคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีนจะจ่ายน้ามนั เช้ือเพลิงไปผสมกบั อากาศท่คี าร์บูเรเตอร์แลว้ จ่ายเขา้ ไปในหอ้ งเผา่ ไหม้ ใน
จงั หวะดูด ส่วนเคร่ืองยนตด์ ีเซลจะจา่ ยน้ามนั เช้ือเพลิงผา่ นปั๊มแรงดนั สูงเพอ่ื สร้างแรงดนั แลว้ ส่งไปทหี่ วั ฉีด ฉีด
น้ามนั เช้ือเพลิงเขา้ ไปในกระบอกสูบในจงั หวะระเบิด

159

แผนการสอน หน่วยที่ 5

ชื่อวชิ า งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 7

ชื่อหน่วยระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

แบบฝึ กหัด

ตอนท่ี 1คำสั่งจงตอบคาถามตอ่ ไปน้ีใหถ้ ูกตอ้ ง และสมบรู ณ์ท่สี ุด

1.ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงทาหนา้ ที่

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................

2.บอกชื่อไทย-องั กฤษส่วนประกอบของระบบน้ามนั เช้ือเพลิงเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน
1..........................................................................................................................................................
2..........................................................................................................................................................
3..........................................................................................................................................................
4..........................................................................................................................................................
5..........................................................................................................................................................
6..........................................................................................................................................................

3.คาร์บเู รเตอร์จะประกอบดว้ ยวงจรการทางานต่าง ๆ คอื
1..........................................................................................................................................................
2..........................................................................................................................................................
3..........................................................................................................................................................
4..........................................................................................................................................................
5..........................................................................................................................................................
6..........................................................................................................................................................

160

แผนการสอน หน่วยที่ 5

ชื่อวชิ า งานซ่อมเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 7

ช่ือหน่วยระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

แบบทดสอบ

จงทาเครื่องหมายกากบาท (X) คาตอบทถ่ี ูกตอ้ งท่ีสุด

เพยี งขอ้ เดียว 6.ขอ้ ใดต่อไปน้ี ไม่ใช้ วงจรการทางานของ

1.ถงั น้ามนั เช้ือเพลิงจะตดิ ต้งั อยตู่ าแหน่งใด คาร์บูเรเตอร์
ก.หนา้ รถ ข.ดา้ นเดียวกบั เคร่ืองยนต์ ก.วงจรปั๊มฉีดน้ามนั เช้ือเพลิง ข.วงจรโชค๊

ค.ทา้ ยรถ ง.ดา้ นขา้ ง ๆ กบั เคร่ืองยนต์ ค.วงจรลูกลอย ง.วงจรเดินเบา

2.แผน่ ก้นั ในถงั น้ามนั มีไวเ้ พอ่ื อะไร 7.วงจรการทางานของคาร์บเู รเตอร์ที่ทาหนา้ ท่รี กั ษา
ก.กนั น้ามนั ระเหย ข.กนั น้ามะนกระฉอก ระดบั ของน้ามนั เช้ือเพลิงในคาร์บเู รเตอร์คือวงจรอะไร
ค.กนั น้ามนั ลน้ ง.กนั น้ามนั ร่วั ก.วงจรลูกลอย ข.วงจรเดินเบา
ค.วงจรโช๊ค ง.วงจรความเร็วสูง
3.ป๊ัมกลไกทางานโดย
ก.ไฟฟ้ า ข.เครื่องยนต์ 8.คอคอดของคาร์บูเรเตอร์จะทาหนา้ ที่อะไร
ค.เพลา ง.ลูกเบ้ียว ก.เกิดสุญญากาศ
ข.ความเร็วของอากาศเพม่ิ ข้นึ
4.อุปกรณ์ในขอ้ ใดทท่ี าหนา้ ทีบ่ อกปริมาณของน้ามนั ค.สุญญากาศลดลง
ง.แรงดนั อากาศคงที่
เช้ือเพลิงในถงั
9.ระบบเดินเบาจะทางานกรณีใด
ก.ป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิง ข.กรองน้ามนั เช้ือเพลิง ก.รถกาลงั เร่งเคร่ืองรอบสูง
ข.รถวง่ิ ดว้ ยความเร็วต่า
ค.เกจวดั ระดบั น้ามนั เช้ือเพลิง ง.คาร์บเู รเตอร์ ค.รถตดิ เครื่องอยกู่ บั ท่ี
ง.รถวงิ่ ดว้ ยความเร็วสูง
5.คาร์บเู รเตอร์คอื อะไร
ก.อุปกรณ์ในการหล่อล่ืน 10.ป๊ัมแรงดนั สูง ทาหนา้ ท่อี ะไร
ข.อุปกรณ์ผสมน้ามนั กบั อากาศ ก.ดูดน้ามนั เช้ือเพลิงจากถงั
ค.อุปกรณ์ระบายความร้อน ข.จ่ายน้ามนั เช้ือเพลิงไปยงั หวั ฉีด
ง.อุปกรณ์วดั ระดบั น้ามนั ค.ฉีดน้ามนั เช้ือเพลิง
ง.ปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิงกลบั ถงั

แผนการสอน 161
ชื่อวชิ า งานซ่อมเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้
ช่ือหน่วยระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเครื่องยนต์ หน่วยที่ 5
สอนคร้ังที่ 7
เฉลยแบบฝึ กหัด จานวน 4 ช่ัวโมง

ตอนท่ี 1คำส่ังจงตอบคาถามตอ่ ไปน้ีใหถ้ ูกตอ้ ง และสมบรู ณ์ทสี่ ุด

1.ระบบน้ามนั เช้ือเพลิงทาหนา้ ท่ี
ตอบจา่ ยส่วนในผสมของอากาศและน้ามนั เช้ือเพลิงหรือเรียกวา่ ”ไอดี” เขา้ ไปในกระบอกสูบ

2.บอกชื่อไทย-องั กฤษส่วนประกอบของระบบน้ามนั เช้ือเพลิงเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน
ตอบ1.ถงั น้ามนั เช้ือเพลิง (Fuel tank)
2.กรองน้ามนั เช้ือเพลิง (Fuel filter)
3.ทอ่ ทางน้ามนั เช้ือเพลิง (Fuel lines)
4.คาร์บเู รเตอร์ (Carbureter)

5.ปั๊มน้ามนั เช้ือเพลิง (Fuel pump)
6.เกจวดั น้ามนั เช้ือเพลิง (Fuel gauge)

3.คาร์บเู รเตอร์จะประกอบดว้ ยวงจรการทางานตา่ ง ๆ คอื
ตอบ 1.วงจรลูกลอย
2.วงจรเดินเบา
3.วงจรความเร็วสูง
4.วงจรกาลงั
5.วงจรป๊ัมเร่ง
6.วงจรโชค๊

162

แผนการสอน หน่วยที่ 5

ชื่อวิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท่ี 7

ชื่อหน่วยระบบน้ามนั เช้ือเพลิงของเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

แบบทดสอบ

จงทาเครื่องหมายกากบาท (X) คาตอบทถ่ี ูกต้องที่สุด

เพียงข้อเดียว 6.ขอ้ ใดตอ่ ไปน้ี ไม่ใช้ วงจรการทางานของคาร์บูเรเตอร์

1.ถงั น้ามนั เช้ือเพลิงจะติดต้งั อยตู่ าแหน่งใด ก.วงจรปั๊มฉีดน้ามนั เช้ือเพลิง ข.วงจรโชค๊
ก.หนา้ รถข.ดา้ นเดียวกบั เครื่องยนต์
ค.ทา้ ยรถง.ดา้ นขา้ ง ๆ กบั เคร่ืองยนต์ ค.วงจรลูกลอย ง.วงจรเดินเบา

2.แผน่ ก้นั ในถงั น้ามนั มีไวเ้ พอ่ื อะไร 7.วงจรการทางานของคาร์บูเรเตอร์ท่ีทาหนา้ ท่ีรกั ษา
ก.กนั น้ามนั ระเหย ข.กนั น้ามะนกระฉอก ระดบั ของน้ามนั เช้ือเพลิงในคาร์บูเรเตอร์คือวงจรอะไร
ค.กนั น้ามนั ลน้ ง.กนั น้ามนั รวั่ ก.วงจรลูกลอย ข.วงจรเดินเบา
ค.วงจรโช๊ค ง.วงจรความเร็วสูง
3.ปั๊มกลไกทางานโดย
ก.ไฟฟ้ า ข.เครื่องยนต์ 8.คอคอดของคาร์บูเรเตอร์จะทาหนา้ ท่ีอะไร
ค.เพลา ง.ลูกเบ้ยี ว ก.เกิดสุญญากาศ
ข.ความเร็วของอากาศเพม่ิ ข้นึ
4.อุปกรณ์ในขอ้ ใดท่ที าหนา้ ท่บี อกปริมาณของน้ามนั ค.สุญญากาศลดลง
เช้ือเพลิงในถงั ง.แรงดนั อากาศคงที่
ก.ป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิง ข.กรองน้ามนั เช้ือเพลิง
ค.เกจวดั ระดบั น้ามนั เช้ือเพลิง ง.คาร์บเู รเตอร์ 9.ระบบเดินเบาจะทางานกรณีใด
ก.รถกาลงั เร่งเคร่ืองรอบสูง
5.คาร์บเู รเตอร์คอื อะไร ข.รถวง่ิ ดว้ ยความเร็วต่า
ก.อุปกรณ์ในการหล่อล่ืน ค.รถติดเครื่องอยกู่ บั ที่
ข.อุปกรณ์ผสมน้ามนั กบั อากาศ ง.รถวง่ิ ดว้ ยความเร็วสูง
ค.อุปกรณ์ระบายความรอ้ น
ง.อุปกรณ์วดั ระดบั น้ามนั 10.ปั๊มแรงดนั สูง ทาหนา้ ท่อี ะไร
ก.ดูดน้ามนั เช้ือเพลิงจากถงั
ข.จา่ ยน้ามนั เช้ือเพลิงไปยงั หวั ฉีด
ค.ฉีดน้ามนั เช้ือเพลิง
ง.ป๊ัมน้ามนั เช้ือเพลิงกลบั ถงั

163

ใบงานหน่วยท่ี 5

ถอด-ประกอบล้างคาร์บูเรเตอร์

ช่ือ……………………………………………..รหัส……………………………….

จดุ ประสงค์ เครื่องมือและอุปกรณ์

1.เลือกใชเ้ ครื่องมือกบั ลกั ษณะงานได้ 1.เครื่องมือทใี่ ชใ้ นการถอด-ประกอบ

2.การลา้ งทาความสะอาดคาร์บูเรเตอร์ 2.เคร่ืองยนตท์ ่จี ดั เตรียม

ใหผ้ เู้ รียนบอกข้นั ตอนการถอด-ประกอบคาร์บเู รเตอร์
1……………………………………………………………………………………………………………..
2……………………………………………………………………………………………………………..
3…………………………………………………………………………………………………………….
4……………………………………………………………………………………………………………..
5…………………………………………………………………………………………………………….
6……………………………………………………………………………………………………………..
8……………………………………………………………………………………………………………..

164

บนั ทึกผลหลงั การจดั การเรียนรู้แบบม่งุ เน้นสมรรถนะอาชีพและบูรณาการตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง/

ผล 5 มติ ิ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รายการ ระดบั การปฏิบตั ิ
5 4 3 21

ด้านการเตรียมการสอน

1.จดั หน่วยการเรียนรู้ไดส้ อดคลอ้ งกบั วตั ถปุ ระสงคก์ ารเรียนรู้

2. กาหนดเกณฑก์ ารประเมินครอบคลมุ ท้งั ดา้ นความรู้ ดา้ นทกั ษะ และดา้ นจิตพิสยั

3. เตรียมวสั ดุ-อุปกรณ์ สื่อ นวตั กรรม กิจกรรมตามแผนการจดั การเรียนรู้ก่อนเขา้ สอน

ด้านการจดั กิจกรรมการเรียนรู้

4. มีวิธีการนาเขา้ สู่บทเรียนที่น่าสนใจ

5. มีกิจกรรมที่หลากหลาย เพ่ือช่วยใหผ้ เู้ รียนเกิดการเรียนรู้ ความเขา้ ใจ

6. จดั กิจกรรมที่ส่งเสริมใหผ้ เู้ รียนคน้ ควา้ เพ่ือหาคาตอบดว้ ยตนเอง

7. นกั เรียนมีส่วนร่วมในการจดั กิจกรรมการเรียนรู้

8. จดั กิจกรรมท่ีเนน้ กระบวนการคิด ( คิดวิเคราะห์ คิดสงั เคราะห์ คิดสร้างสรรค์ )

9. กระตนุ้ ใหผ้ เู้ รียนแสดงความคิดเห็นอยา่ งเสรี

10. จดั กิจกรรมการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกบั ชีวิตจริงโดยนาภมู ิปัญญา/บรู ณาการเขา้ มามีส่วนร่วม

11. จดั กิจกรรมโดยสอดแทรกคณุ ธรรม จริยธรรม

12. มีการเสริมแรงเม่ือนกั เรียนปฏิบตั ิ หรือตอบถูกตอ้ ง

13. มอบหมายงานให้เหมาะสมตามศกั ยภาพของผเู้ รียน

14. เอาใจใส่ดูแลผเู้ รียน อยา่ งทว่ั ถึง

15. ใชเ้ วลาสอนเหมาะสมกบั เวลาที่กาหนด

ด้านส่ือ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้

16. ใชส้ ่ือท่ีเหมาะสมกบั กิจกรรมและศกั ยภาพของผเู้ รียน

17. ใชส้ ่ือ แหลง่ การเรียนรู้อยา่ งหลากหลาย เช่น บุคคล สถานท่ี ของจริง เอกสาร

ส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ และอินเทอร์เนต็ เป็นตน้

ด้านการวดั และประเมนิ ผล

18.ผเู้ รียนมีส่วนร่วมในการกาหนดเกณฑก์ ารวดั และประเมินผล

19. ประเมินผลอยา่ งหลากหลายและครบท้งั ดา้ นความรู้ ทกั ษะ และจิตพิสยั

20. ครู ผเู้ รียน ผปู้ กครอง หรือ ผทู้ ี่เก่ียวขอ้ งมีส่วนร่วม ในการประเมิน

หมายเหตุ ระดบั การปฏิบตั 5ิ = ปฏิบตั ิดีเยย่ี ม 4= ปฏิบตั ิดี 3= ปฏิบตั ิพอใช้ รวม

2 = ควรปรับปรุง 1 = ไมม่ ีการปฏิบตั ิ ค่าเฉลี่ย

165

บนั ทึกหลงั สอน ปัญหา และแนวทางแก้ปัญหา

ปัญหาท่พี บ แนวทางแก้ปัญหา

ด้านการเตรียมการสอน …………………………………………………….
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านการจดั กิจกรรมการเรียนรู้ ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านส่ือ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้ ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านการวดั และประเมินผล ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..

ด้านอื่นๆ (โปรดระบุเป็นขอ้ ๆ) ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
…………………………………………………….. ……………………………………………………..
……………………………………………………..
……………………………………………………………...
……………………………………………………………..

ลงช่ือ ........................................................................ครูผสู้ อน

(........................................... ............................)

ตาแหน่ง ................................................. ......................

วนั -เดอื น-ปี เวลา บันทึกการนเิ ทศและตดิ ตาม 166

รายการนิเทศและติดตาม ชื่อ-สกลุ ผู้นิเทศ ตาแหน่ง

166

หน่วยที่ 6
สัปดาห์ที่ 8

เร่ือง
ระบบจุดระเบิดเคร่ืองยนต์

167

แผนการจัดการเรียนรู้แบบม่งุ เน้นสมรรถนะอาชีพ

และบูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

/ ผล 5 มติ ิ / นโยบาย 3 D และ 11 ดี 11 เก่ง

รหัสวิชา 2101-9004 วิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้

หน่วยท่ี 6 ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบดิ เครื่องยนต์

ชื่อเรื่องหลกั การทางานระบบจดุ ระเบดิ จานวน4 ช่ัวโมง

1. สาระสาคญั
1. ระบบจดุ ระเบดิ ของเคร่ืองยนตเ์ ป็นส่ิงสาคญั ท่ีควรเรียนรู้เพอ่ื ใหผ้ เู้ รียนบอกหนา้ ทีข่ อง

ระบบจุดระเบดิ ของเครื่องยนต์
2. หนา้ ที่ของระบบจุดระเบิดเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน
3. คาศพั ทเ์ ทคนิคระบบจดุ ระเบดิ เคร่ืองยนต์

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้
1. ผเู้ รียนสามารถบอกหลกั การทางานของระบบจดุ ระเบิดเครื่องยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ผเู้ รียนสามารถบอกหลกั การทางานของช้ินส่วนระบบจุดระเบดิ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนสามารถวเิ คราะหข์ อ้ ขดั ขอ้ งระบบจุดระเบิดไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3. จดุ ประสงค์การเรียนรู้

3.1 จุดประสงค์ท่ัวไป
- ผเู้ รียนสามารถบอกหลกั การทางานระบบจุดระเบดิ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- ผเู้ รียนสามารถบอกชื่อชิ้นส่วนระบบจดุ ระเบิดไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- ผเู้ รียนสามารถอธิบายหนา้ ท่ขี องช้ินส่วนระบบจุดระเบดิ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3.2 จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
- สามารถต่อวงจรระบบจดุ ระเบดิ เคร่ืองยนตไ์ ดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
- สามารถสามารถวเิ คราะห์ขอ้ งขดั ขอ้ งระบบจดุ ระเบดิ ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

4. เนื้อหาสาระการสอน/การเรียนรู้

4.1 ด้านความรู้
- ระบบจุระเบิดของเคร่ืองยนต์
- หนา้ ท่ีของระบบจุดระเบดิ
- ส่วนประกอบของระบบจดุ ระเบิด

168

4.2 ด้านทักษะหรือปฏิบัติ
- การใชเ้ ครื่องมือในงานเครื่องยนต์

4.3 ด้านคณุ ธรรม/จริยธรรม/จรรยาบรรณ/บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง
- ความมีวนิ ยั : การแต่งกาย , การตรงตอ่ เวลา
- ความรับผดิ ชอบ : ทางานเสร็จทนั ตามเวลาท่ี กาหนด
- ความสนใจใฝ่รู้:มีความสนใจในการหาความรูเ้ พมิ่ เตมิ ความกระตือรือร้นจะเรียนรู้
- ความมีมนุษยส์ มั พนั ธ์ : ยอมรบั ความคดิ เห็นผอู้ ื่น
- ความอดทน อดกล้นั : มีสติควบคุมอารมณ์ไดด้ ี
- ความซื่อสตั ยส์ ุจริต : ไม่นาผลงานผอู้ ่ืนมาแอบอา้ งเป็ นของตน
- การประหยดั : ใชว้ สั ดุท่เี หมาะสมกบั งาน , ปิ ดไฟฟ้ า ทกุ คร้ังทเ่ี ลิกใช้
- ความกตญั ญกู ตเวที : อาสาช่วยเหลือและถือของช่วยครู –อาจารย์

169

กิจกรรมการเรียนการสอน

กิจกรรมครู กิจกรรมนักเรียน

ข้นั นาเข้าสูบทเรียน(10 นาที)

1.ครูบอกถึงความจาเป็นของระบบจดุ ระเบิดของ 1. ผเู้ รียนต้งั ใจฟังพรอ้ มท้งั ซกั ถามขอ้ สงสยั

เครื่องยนต์

ข้นั ดาเนินการสอน(2ชว่ั โมง 50 นาที)

1. ครูอธิบายหลกั การทางานระบบจดุ ระเบิดของ 1. ผเู้ รียนท้งั ช้นั ต้งั ใจฟังการบรรยายและจดบนั ทกึ

เคร่ืองยนต์ หลกั การทางานระบบจดุ ระเบดิ

2.ครูใหผ้ เู้ รียนดูเครื่องฉายprojector ส่วนประกอบของ 2. ผเู้ รียนดูเครื่องฉายส่วนประกอบระบบจุดระเบิด

ระบบจดุ ระเบิด พร้อมจดบนั ทกึ

3.ครูอธิบายหนา้ ที่ส่วนประกอบระบบจดุ ระเบิดของ 3. ผเู้ รียนต้งั ใจฟังพร้อมจดบนั ทกึ หนา้ ที่และ

เคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีน ส่วนประกอบระบบจดุ ระเบดิ ของเครื่องยนตแ์ ก๊สโซ

ลีน

4.ครูอธิบายขอ้ ขดั ขอ้ งและวเิ คราะหป์ ัญหาของระบบ 4. ผเู้ รียนต้งั ใจฟังและดูเน้ือหาขอ้ ขดั ขอ้ งและวเิ คราะห์

จุดระเบดิ ปัญหาระบบจดุ ระเบดิ พรอ้ มบนั ทึก

5.ครูใหผ้ เู้ รียนดูวงจรจุดระเบิดและใหผ้ เู้ รียนต่อวงจร 5. ผเู้ รียนผเู้ รียนต่อวงจรจดุ ระเบิด

จุดระเบิด

6.ครูเปิ ดโอกาสใหผ้ เู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั 6.ผเู้ รียนซกั ถามขอ้ สงสยั

ข้นั พยายาม (20 นาท)ี

1.ครูซกั ถามขอ้ สงสยั 1. ผเู้ รียนตอบคาถามเม่ือครูถาม

2.ครูใหผ้ เู้ รียนทุกคนทาแบบฝึกหดั 20 นาที 2. ผเู้ รียนส่งแบบฝึกหดั

ข้ันสรุป (40 นาท)ี 1. นกั เรียนแตล่ ะกลุ่มอภิปรายไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
1. ครูสรุปเน้ือหาเพมิ่ เตมิ ในส่วนท่ีขาดใหค้ รบ 20นาที 2. ผเู้ รียนเปลี่ยนกนั ตรวจแบบฝึกหดั
2. ครูเฉลยแบบฝึกหดั ทา้ ยบท20 นาที

170

แผนการสอน หน่วยที่ 6
ช่ือวชิ า งานซ่อมเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังท่ี 8
ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

งานทีม่ อบหมาย หรือกจิ กรรม
ก่อนเรียน
1. ตรวจเคร่ืองแต่งกาย , ทรงผม , เคร่ืองประดบั , ผา้ เช็ดมือ
2. เชค็ ชื่อประจาวนั
3. ตกั เตือนนกั เรียนที่แต่งกายผดิ ระเบยี บและนกั เรียนทีม่ าสายพรอ้ มสอบถามสาเหตแุ ละ
เหตผุ ล

ขณะเรียน
1. ใหน้ กั เรียนช่วยกนั ระดมความคดิ และอภิปรายในหวั ขอ้ ท่คี รูกาหนด
2. ใหน้ กั เรียนจดบนั ทึกสาระสาคญั ท่ีจบั ประเด็นได้

หลงั เรียน
1. ใหน้ กั เรียนทาแบบทดสอบทา้ ยบท
2. ใหน้ กั เรียนตรวจแบบทดสอบ
3. ใหน้ กั เรียนทาความสะอาดหอ้ งเรียน

171

ส่ือการเรียนการสอน
สื่อสิ่งพมิ พ์
1. หนงั สือ งานเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้
2. แบบฝึกหดั

สื่อโสตทศั น์
1. เครื่องฉาย Projector
2. คอมพวิ เตอร์
3. แผน่ ซีดี

ส่ือของจริง
1. ระบบจดุ ระเบิดของเคร่ืองยนตจ์ ริง

วธิ ีการประเมนิ ผล / เกณฑ์การให้คะแนน
1. ซกั ถามความเขา้ ใจเป็นรายบคุ คล เรื่องระบบจดุ ระเบดิ ของเครื่องยนต์
2. การทาแบบทดสอบ

แหล่งการเรียนการสอน/การเรียนรู้
ภายในสถานศึกษา
1. ตกึ วทิ ยาบริการ
2. หอ้ งสมุดชมรมวชิ าชีพช่างยนต์
3. หอ้ ง Internet ช่างยนต์

ภายนอกสถานศึกษา
1. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม
2. หอ้ งสมุดมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั มหาสารคาม
3. รา้ น Internet

เอกสารอ้างองิ
พรจติ ปทุมสุวรรณ. งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน. กรุงเทพฯ : ศนู ยส์ ่งเสริมอาชีวะ,2540.

พชิ าญ สิริบตุ ร. งานเครื่องยนต์เบอื้ งต้น. กรุงเทพฯ : สถาบนั เทคโนโลยี พระจอมเกลา้ พระนคร เหนือ, 2531.

172

หลกั การประเมนิ ผลการเรียน

ก่อนเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

ขณะเรียน

- สงั เกตจากคาถาม ของผเู้ รียน

หลงั เรียน

- แบบทดสอบ

รายละเอียดการประเมนิ ผลการเรียน

คะแนนระหว่างภาคเรียน ร้อยละ 80 ไดจ้ าก

- ผลจากแบบทดสอบหลงั เรียน ร้อยละ 20

- ผลจากใบงาน รอ้ ยละ 20

- ผลจากการปฏิบตั ิงานกลุ่ม รอ้ ยละ 30

- ผลจากแบบฝึกหดั รอ้ ยละ 10

คะแนนคุณธรรมและ จริยธรรม รอ้ ยละ 20 ไดจ้ าก

- ความตรงตอ่ เวลา ร้อยละ 5

- ความมีระเบยี บวนิ ยั รอ้ ยละ 5

- ความรับผดิ ชอบ ร้อยละ 5

- ความซื่อสตั ย์ รอ้ ยละ 5

173

การประเมนิ ผล นาคะแนนท่ไี ดจ้ ากการวดั ผลมาประเมิน โดยยดึ หลกั เกณฑก์ ารประเมินผลของ
วทิ ยาลยั เทคนิคมหาสารคาม ซ่ึงกาหนดดงั น้ี

อตั ราคะแนน ระดับคะแนน
80 – 100 4.0
75 – 79 3.5
70 – 74 3.0
65 – 69 2.5
60 – 64 2.0
55 – 59 1.5
50 – 54 1.0
0 – 49 0

174

แผนการสอน หน่วยที่ 6
ช่ือวิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 8
ชื่อหน่วย ระบบจดุ ระเบดิ เครื่องยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

เนื้อหา

ระบบจุดระเบดิ เครื่องยนต์(Engine lgnition System)
การจุดระเบดิ ส่วนผสมของอากาศกบั น้ามนั เช้ือเพลิงเป็ นการเผา่ ไหมข้ องเครื่องยนตส์ นั ดาปภายในน้นั จะ

เกิดข้ึนไดจ้ ากการเกิดประกายไฟที่เข้ยี วหวั เทยี นการทจี่ ะทาใหเ้ กิดประกายไฟข้ึนทีเ่ ข้ียวหวั เทยี นไดน้ ้นั ตอ้ งอาศยั
อุปกรณ์หลายอยา่ งทม่ี ีการทางานสมั พนั ธก์ นั เพอื่ ผลิตกระแสไฟฟ้ าท่ีมีแรงเคล่ือนสูงส่งไปยงั หวั เทยี นตามสูบ
ตา่ งๆของเครื่องยนตเ์ พอื่ จดุ ระเบิดส่วนผสมของอากาศกบั เช้ือเพลิงใหเ้ กิดการเผา่ ไหมภ้ ายในกระบอกสูบของ
เครื่องยนต์

ภาพท่ี 6.1 แสดงวงจรจดุ ระเบดิ

หน้าท่ีของระบบจดุ ระเบดิ เคร่ืองยนต์
ระบบจุดระเบดิ (อินิชน่ั ซิสเทม็ : Ignition system ) ของเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีนทาหนา้ ทผ่ี ลิตและส่งจา่ ย

กระแสไฟฟ้ าแรงสูงใหก้ บั หวั เทียนทาใหเ้ กิดประการไฟฟ้ าทีเ่ คย่ี วหวั เทียนภายในกระบอกสูบในจงั หวะท่ีถูกตอ้ ง
แน่นอนและในเวลาทเ่ี หมาะสมกบั จงั หวะจุดระเบิดของเครื่องยนต์

175

แผนการสอน หน่วยท่ี 6
ชื่อวชิ า งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท่ี 8
ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

วงจรการจดุ ระเบิดเครื่องยนต์
ระบบจุดระเบดิ เครื่องยนตเ์ ป็นระบบจดุ ระเบิดท่ีใชแ้ บตเตอร่ี (Battery) โดยทแ่ี บตเตอรี่จะจา่ ยไฟฟ้ า

กระแสตรง 12 โวลตเ์ พอ่ื ส่งไปยงั ระบบสตาร์ทและระบบจดุ ระเบดิ ของเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีนเม่ือกระแสไฟฟ้ า
ไหลผา่ นไปยงั คอยลจ์ ดุ ระเบดิ ก็จะแปลงแรงเครื่องไฟฟ้ าใหส้ ูงข้ึนประมาณ 20,000 – 30,000 โวลตเ์ พอื่ ส่งไปยงั
จานจา่ ยและจา่ ยไปใหห้ วั เทียนตามสูบตา่ งๆเพอ่ื จดุ ระเบดิ ส่วนผสมของอากาศกบั น้ามนั เช่ือเพลิงใหเ้ กิดการเผา
ไหมภ้ ายในหอ้ งเผาไหมแ้ ละกระบอกสูบของเคร่ืองยนต์

วงจรจดุ ระเบิด

176

แผนการสอน หน่วยที่ 6
ช่ือวชิ า งานซ่อมเครื่องยนตเ์ บ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 8
ช่ือหน่วย ระบบจุดระเบิดเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

ส่วนประกอบของระบบจดุ ระเบดิ เครื่องยนต์จะประกอบด้วย
1. แบตเตอรี่ (Battery)
2. สวติ ชจ์ ดุ ระเบดิ หรือสวติ ชก์ ุญแจ (อินิชน่ั สวติ ช์ : Ignition switch)
3. จานจา่ ย (ดิสทริบูเตอร์ : Distibutor)
4. คอยลจ์ ุดระเบิด (อินิชน่ั คอลย์ : Ignition coil )

หวั เทยี น (สปาร์คปลกั๊ : Spark plug)
สายไฟแรงต่า ( โลเทนชน่ั ไวร้ิง : Lowtension wiring)
สายไฟแรงสูง (ไฮเทนชน่ั ไวร้ิง : High tension wiring)
คอนเดนเซอร์ (Condenser)
แบตเตอร่ี (Battery)

รูปท่ี 6.2 แบตเตอรี่

ทาหนา้ ท่ีเป็นอุปกรณ์ทเี่ ปลี่ยนพลงั งานเคมีเป็นพลงั งานไฟฟ้ าซ่ึงเป็ นตวั เกบ็ ประจุและจา่ ยกระแสไฟฟ้ าใหก้ บั
ระบบสตาร์ทเคร่ืองยนตร์ ะบบจุดระเบิดเคร่ืองยนตแ์ ละยงั จ่ายกระแสไฟฟ้ าใหก้ บั ระบบแสงสวา่ งระบบ
ไฟสญั ญาณและเคร่ืองมือ – อุปกรณ์ต่างๆทใ่ี ชก้ ระแสไฟฟ้ าในรถยนต์

177

แผนการสอน หน่วยที่ 6
ช่ือวิชา งานซ่อมเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท่ี 8
ช่ือหน่วย ระบบจุดระเบิดเคร่ืองยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

สวติ ช์จุดระเบิด(lgnition switch )

รูปท่ี 6.3 สวติ ซ์จดุ ระเบิด
สวติ ชจ์ ุดระเบดิ เรียกอีกชื่อหน่ึงวา่ สวติ ชก์ ุญแจทาหนา้ ที่ตดั และตอ่ กระแสไฟฟ้ าจากแบตเตอร่ีไปยงั อุปกรณ์ต่างๆ
ของระบบจุดระเบดิ สวติ ชจ์ ุดระเบดิ มีอยหู่ ลายแบบที่นิยมใชก้ นั ส่วนใหญจ่ ะมีอยู่ 3 ข้วั คอื
1.ข้วั B ข้วั น้ีจะเป็นข้วั ท่ีรับกระแสไฟฟ้ าจากแบตเตอร่ี (ข้วั บวก +)
2.ข้วั IG ข้วั น้ีจะไปที่ข้วั + ของคอยลจ์ ดุ ระเบดิ และตอ่ ไปยงั อุปกรณ์อื่นๆอีกเช่นระบบแสงสวา่ งระบบไฟสญั ญาณ
วทิ ยุ – เทปเครื่องปรับอากาศรถยนตเ์ ป็นตน้
3.ข้วั ST ข้วั น้ีจะตอ่ ไปทขี่ ้วั 50 หรือข้วั ST ของโซลินอยดม์ อเตอร์สตาร์ท
จานจ่าย (ดิสทริบเู ตอร์ : Distributor)

รูปที่ 6.4 จานจ่าย

178

แผนการสอน หน่วยที่ 6
ช่ือวชิ า งานซ่อมเครื่องยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังที่ 8
ช่ือหน่วยระบบจดุ ระเบิดเครื่องยนต์ จานวน 4 ชั่วโมง

จานจ่ายเป็ นอุปกรณ์ทีม่ คี วามสาคญั มากในระบบจุดระเบิดซึ่งจานจ่ายจะทาหน้าท่ดี งั นี้
1. ตดั – ตอ่ วงจรไฟฟ้ าแรงดนั ต่าของระบบจุดระเบิดโดยการเปิ ด – ปิ ดของหนา้ ทองขาว (คอนแทค :

Contact)
2. รับไฟแรงเคล่ือนสูงจากคอยลจ์ ุดระเบิดและจ่ายไปยงั หวั เทยี นแต่ละสูบตามลาดบั การจดุ ระเบดิ ของ

เคร่ืองยนตโ์ ดยการหมุนของหวั โรเตอร์ (Rotor)
3. กาหนดระยะเวลาในการจดุ ระเบิดโดยการหมุนเตะของเพลาลูกเบ้ียว
4. เพม่ิ ระยะเวลาในการจุดระเบดิ โดยอุปกรณ์เร่งไฟจุดระเบิดล่วงหนา้

หวั โรเตอร์จะถูกติดต้งั ที่เพลาของจานจ่ายและมีฝาครอบจานจ่ายครอบเอาไวซ้ ่ึงจะทาหนา้ ท่เี ป็ นสะพาน
ไฟเพอื่ รับไฟแรงสูงจากคอยลจ์ ดุ ระเบิดและจ่ายไปยงั หวั เทียนตามสูบตา่ งๆของ

เครื่องยนตโ์ ดยหวั โรเตอร์จะหมุนไปพรอ้ มกบั จานจา่ ยซ่ึงจะถูกขลบั ใหห้ มุนโดยเพลาลูกเบ้ียว
หวั โรเตอร์จะทามาจากสารสงั เคราะหห์ รือเรียกวา่ อีป๊ อกซี

หนา้ ทองขาว (คอนแทค : Contact ) จะตดิ ต้งั อยภู่ ายในชุดจานจา่ ยทาหนา้ ทเ่ี ปิ ด – ปิ ดวงจรไฟฟ้ าแรงต่า
เพอ่ื เหน่ียวนาใหเ้ กิดไฟฟ้ าแรงสูงในระบบจดุ ระเบดิ หนา้ ทองขาวจะประกอบดว้ ยหนา้ ทองขาวท่เี คลื่อนที่และอยู่
กบั ทเ่ี มื่อหนา้ ทองขาวปิ ดกระแสไฟฟ้ าจะไหลเขา้ ไปยงั ขดลวดปฐมภมู ิของคอยลจ์ ุดระเบดิ ทาใหเ้ กิด
สนามแม่เหล็กข้ึนแตเ่ ม่ือหนา้ ทองขาวเปิ ดจะทาใหก้ ระแสไฟฟ้ าไม่ครบวงจรทาใหไ้ ม่สามารถเกิดสนามแม่เหล็ก
ในคอยลจ์ ุดระเบิดขดลวดทุตยิ ภมู ิหรือขดลวดไฟแรงสูงกจ็ ะเกิดการเหนี่ยวนากระแสไฟฟ้ าเกิดไฟแรงเคล่ือนสูงท่ี
เข้ยี วของหวั เทยี น

คอล์จุดระเบิด (อินิชนั่ คอลย์ : lgnition coil )

รูปท่ี 5.5 คอยลจ์ ดุ ระเบิด

179

แผนการสอน หน่วยที่ 6
ช่ือวิชา งานซ่อมเคร่ืองยนตเ์ บ้อื งตน้ สอนคร้ังท่ี 8
ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบดิ เคร่ืองยนต์ จานวน 4 ช่ัวโมง

คอยลจ์ ุดระเบิดทาหนา้ ท่ีแปลงกระแสไฟฟ้ าแรงดนั ต่าใหเ้ ป็ นกระแสไฟฟ้ าแรงดนั สูงเพยี งพอทจ่ี ะทาใหเ้ กิด
ประกายไฟทีเ่ ข้ยี วของหวั เทยี นซ่ึงภายในคอยลจ์ ดุ ระเบิดจะมีขดลวดอยู่ 2 ขดคอื ขดลวดปฐมภูมิ (ไพรมารี่ไวทด์ ้ิง :
Primary winding) และขดลวดทตุ ิยภูมิ (เซกลั ดาร่ีไวทด์ ้ิง : Secondary winding) โดยทข่ี ดลวดปฐมภูมิจะเป็น
ขดลวดเสน้ ใหญ่ (เป็นลวดทองแดงขนาดเสน้ ผา่ นศูนยก์ ลาง 0.4 –1 มิลลิเมตร ) มีจานวนรอบที่พนั เป็นจานวน
100-200 รอบส่วนของลวดทุตินิยมเป็นลวดเสน้ เลก็ ( เป็ นลวดทองแดงขนาดเสน้ ผา่ นศูนยก์ ลาง 0.06 – 0.08
มิลลิเมตร) มีจานวนรอบทพ่ี นั ประมาณ 14,000 - 20,000 รอบและจะอาบดว้ ยฉนวนไฟฟ้ าเพอื่ ป้ องกนั การรั่ว
หรือซ๊อตถึงกนั ได้

ส่ วนประกอบของคอล์ยจุดระเบดิ

1. ขดลวดปฐมภูมิ (ไพรมาร่ีไวทด์ ้ิง : Primary winding ) ทาหนา้ ทรี่ ับไฟแรงคล่ืนต่าจากแบตเตอร่ีเพอื่ สรา้ ง
สนามแม่เหล็กใหก้ บั แกนเหล็กอ่อนภายในคอยลจ์ ดุ ระเบดิ
2. ขดลวดทตุ ยิ ภูมิ (เซกลั ดารี่ไวทด์ ้ิง : Secondary winding) ทาหนา้ ท่ผี ลิตไฟแรงเคลื่อนสูงเพอื่ ส่งไปทจี่ านจา่ ย
และทาใหเ้ กิดประกายไฟท่เี ข้ียวของหวั เทียน3. แกนเหล็กอ่อน (ไอรอนคลอ : Iron core) จะทาเป็นเสน้ หรือ
แผน่ บางๆนามาอดั รวมกนั ซ่ึงจะทาหนา้ ทีส่ ร้างสนามแม่เหลก็ เพอ่ื เหนี่ยวนาใหเ้ กิดไฟแรงเคลื่อนสูง
3. เปลือกหุ้มทาหนา้ ทเี่ ป็นตวั หุม้ อุปกรณ์ต่างๆของคอยลจ์ ดุ ระเบดิ เปลือกหุม้ จะถูกปิ ดแน่นเพอื่ ป้ องกนั ไม่ให้

ความช้ืนจากภายนอกเขา้ ไปภายในคอยลจ์ ุดระเบิดได้
น้ามนั หล่อเยน็ จะทาใหม้ ีคุณสมบตั เิ ป็นฉนวนใชส้ าหรบั หล่อเยน็ เพอ่ื ป้ องกนั ไม่ใหค้ อยลจ์ ดุ ระเเบิดมีความรอ้ นซ่ึง
เป็นสาเหตุทาใหค้ อยลจ์ ุดระเบดิ เสื่อมคุณภาพของกรใชง้ านเร็วกวา่ ปกติ

หลักการทางานของคอยล์จดุ ระเบิด
เมื่อกระแสไฟฟ้ าจากแบตเตอรี่ไหลผา่ นขดปฐมภูมิจะทาใหเ้ กิดสนามแม่เหล็กข้นึ รอบๆขดลวดท้งั สองขดและ
แกนเหลก็ อ่อนและเมื่อกระแสไฟฟ้ าหยดุ ไหลทาใหเ้ กิดการเหนี่ยวนาข้ึนเพอื่ ทาใหเ้ กิดเพอื่ ทาใหเ้ กิดประกายไฟท่ี
เข้ยี วของหวั เทียน