การติดตามและประเมินผลแผนพัฒนาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

6. กฎหมาย ระเบียบทีเ่ ก่ียวขอ้ งกบั แผนพฒั นาทอ้ งถ่ิน

การพฒั นาทอ้ งถ่ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน 4 รูปแบบ ไดแ้ ก่ องคก์ ารบริหารส่วน
ตาํ บล เทศบาล องคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั และเมืองพทั ยา มีกฎหมาย มีกฎหมายระเบียบต่าง ๆ ที่
เกี่ยวขอ้ งกําหนดไว้ ซึ่งมีความแตกต่างกันไป ท้ังน้ ี กฎหมายหรือระเบียบดังกล่าวมีท้ังเป็ นไปตาม
หลักการกระจายอํานาจ การรวมศูนย์อํานาจ และการรวบอํานาจของหน่วยงานราชการในระดับ
ภูมิภาค
1. รฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั ไทย พทุ ธศกั ราช 2560

การพฒั นาทอ้ งถิ่นตามรฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย พุทธศกั ราช 2560 ไดม้ ีบทบญั ญตั ิ
ใน มาตรา 2560 กําหนดการบริหารราชการส่วนทอ้ งถ่ินในการจัดทําบริการสาธารณะและกิจกรรม
สาธารณะตามหน้าที่และอาํ นาจว่า “องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินมีหน้าที่และอํานาจดูแลและจดั ทําบริการ
สาธารณะและกิจกรรมสาธารณะเพ่ือประโยชน์ของประชาชนในทอ้ งถิ่นตามหลกั การพฒั นาอยา่ งยงั่ ยนื ”

ศาสตราจารยช์ าติชาย ณ เชียงใหม่ (2560) รฐั ธรรมนูญฯ 2560 บญั ญตั ิเร่ืองการปกครองส่วน
ทอ้ งถ่ิน ไวใ้ นหมวด 14 ซึง่ มี 6 มาตรา มีความมุง่ หมายท่ีจะสานต่อหลกั การท่ีไดบ้ ญั ญตั ิไวต้ ้งั แต่รฐั ธรรมนูญ
ฯ 2540 และรฐั ธรรมนูญฯ 2550 ซ่ึงรฐั ธรรมนูญฯ 2560 ไดพ้ ยายามบญั ญตั ิเพื่อแกไ้ ขปัญหาในทางปฏิบตั ิ
จากการดาเนินการที่ผ่านมา โดยไดบ้ ญั ญตั ิใหข้ อ้ ความเปิ ดกวา้ ง ยดื หยุน่ ไมใ่ หต้ ายตวั ปัญหาท่ีผ่านมา เช่น
รฐั ธรรมนูญ ๒๕๔๐ บญั ญตั ิวงเงินวา่ ใหร้ ฐั ตอ้ งจดั ใหแ้ กท่ อ้ งถ่ินมรี ายไดไ้ มน่ อ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 35 ของรายไดข้ อง
รฐั ในแตล่ ะปี ซึง่ ในทางปฏบิ ตั ิทาไดย้ าก ซ่ึงต่อใหร้ ฐั ใหง้ บประมาณแก่ทอ้ งถิ่นไดร้ อ้ ยละ 35 จริง ทอ้ งถิ่นก็ยงั
ไมม่ ีความพรอ้ มที่ปฏบิ ตั ิงานได้ เชน่ งานสาธารณสุข งานการศึกษา เป็ นตน้ นอกจากน้ ีท่ีผ่านมายงั มีปัญหา
เรื่องการบรหิ ารงานบุคคลที่ทอ้ งถิ่นแตล่ ะแหง่ เปิ ดรบั เจา้ หนา้ ท่ีเอง และเกิดปัญหาความไมโ่ ปรง่ ใสตามมา

การกระจายอานาจ (ในทางวชิ าการ) หมายถึง
1. การกระจายโอกาสและทรพั ยากรใหอ้ งคก์ รบริหารทอ้ งถ่ินในการริเร่ิมงานและกิจกรรม
ที่ตอบสนองความตอ้ งการของประชาชนในทอ้ งถ่ิน
2. การมอบหนา้ ที่ ความรบั ผิดชอบและอาํ นาจใหแ้ ก่องคก์ รบรหิ ารทอ้ งถิ่น
3. การคืนบทบาทหน้าท่ีรฐั ใหแ้ ก่ ชุมชนทอ้ งถิ่นและองคก์ ร บริหารทอ้ งถิ่นใหส้ ามารถ
จดั การตนเองในพ้ ืนท่ีของตนได้ โดยคาํ นึงถึงการเขา้ ใจ เขา้ ถึงความตอ้ งการและความรวดเร็ว ในการ
ตอบสนองและบรกิ ารประชาชน
การกระจายอานาจ (ในทางกฎหมาย) หมายถึง
1. การกาํ หนดหน้าท่ี และอํานาจขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นในการจดั ทาบริการ
สาธารณะและกิจกรรมสาธารณะ (ในเร่ือง ‚กิจกรรมสาธารณะ‛ บัญญัติข้ ึนเป็ นคร้งั แรกใน
รฐั ธรรมนูญฯ 2560)

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 101

2. การถ่ายโอนภารกิจในการจดั ทาบริการสาธารณะของหน่วยงานของรฐั ใหแ้ ก่องคก์ รปกครอง
ส่วนทอ้ งถิ่นเพ่ือใหอ้ งค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ินมีหน้าท่ีและอาํ นาจดําเนินการจัดทาบริการสาธารณะและ
กิจกรรมสาธารณะในภารกิจน้ัน

3. การจดั สรรภาษีอากรและเงนิ อุดหนุนใหแ้ ก่องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน เพ่ือใหท้ อ้ งถ่ินมี
รายไดใ้ นการดูแลตวั เองได้

4. การถ่ายโอนและพฒั นาบุคลากรองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่นเพื่อรองรับการจดั บริการ
สาธารณะและกิจกรรมสาธารณะ ใหไ้ ดค้ ุณภาพเหมือนท่ีราชการสว่ นกลางเคยจดั ทาํ ไว้

กระจายอานาจใหอ้ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่นในรฐั ธรรมนูญฯ 2560 มดี งั น้ ี
1. การจดั บริการสาธารณะและกิจกรรมสาธารณะ
2. การจดั การศึกษา ทุกระดบั (รฐั , เอกชน, องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น)
3. การสาธารณสุข
4. การจดั การทรพั ยากรธรรมชาติ สิ่งแวดลอ้ ม ความหลากหลายทางชีวภาพ (เช่น ตอ้ งมีการรบั
ฟังความคิดเหน็ สาธารณะในเรอ่ื งต่างๆ เชน่ กรณีโรงไฟฟ้าถ่านหินเทพา จงั หวดั สงขลา เป็ นตน้ )
5. การอนุรกั ษ์ศิลปะ วฒั นธรรม ภูมปิ ัญญาทอ้ งถิ่น
การปกครองทอ้ งถิ่นเร่ิมมีการบญั ญัติในรฐั ธรรมนูญฯ 2511 ต่อมารฐั ธรรมนูญฯ 2517 ได้
บญั ญตั ิไวใ้ นหมวดที่ 9 มี 4 มาตรา กล่าวถึง การจดั ระเบียบการปกครอง สภาและผูบ้ ริหารทอ้ งถ่ิน การ
เลือกต้งั ทอ้ งถิ่น ตอ่ มารฐั ธรรมนูญ ฯ 2521 บญั ญตั ิการปกครองทอ้ งถิ่นไวใ้ นหมวดแนวนโยบายแห่งรฐั และมี
สาระเชน่ เดียวกบั รฐั ธรรมนูญฯ 2517 และเชน่ เดียวกนั กบั รฐั ธรรมนูญฯ 2534
มาตรา 250 องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินมีหน้าที่และอาํ นาจดูแลและจดั ทําบริการสาธารณะ
และกิจกรรมสาธารณะเพอื่ ประโยชน์ของประชาชนในทอ้ งถิ่นตามหลักการพฒั นาอยา่ งยงั่ ยนื รวมท้งั ส่งเสริม
และสนับสนุนการจดั การศึกษาใหแ้ ก่ประชาชนในทอ้ งถ่ิน ท้งั น้ ี ตามที่กฎหมายบญั ญตั ิ
การจดั ทาํ บริการสาธารณะและกจิ กรรมสาธารณะใดที่สมควรใหเ้ ป็ นหนา้ ท่ีและอาํ นาจโดยเฉพาะ
ขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินแต่ละรูปแบบ หรือใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นเป็ นหน่วยงานหลกั ในการ
ดาํ เนินการใด ใหเ้ ป็ นไปตามที่กฎหมายบญั ญตั ิซ่ึงตอ้ งสอดคลอ้ งกบั รายไดข้ ององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
ตามวรรคสี่ และกฎหมายดงั กล่าวอยา่ งน้อยตอ้ งมีบทบญั ญตั ิเกี่ยวกบั กลไกและข้นั ตอนในการกระจายหน้าที่
และอาํ นาจ ตลอดจนงบประมาณและบุคลากรที่เกี่ยวกับหน้าท่ีและอํานาจดงั กล่าวของส่วนราชการใหแ้ ก่
องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ินดว้ ย
ในการจัดทําบริการสาธารณะหรือกิจกรรมสาธารณะใดที่เป็ นหน้าท่ีและอํานาจขององค์กร
ปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน ถา้ การรว่ มดาํ เนินการกบั เอกชนหรอื หน่วยงานของรฐั หรอื การมอบหมายใหเ้ อกชนหรือ
หน่วยงานของรฐั ดําเนินการ จะเป็ นประโยชน์แก่ประชาชนในทอ้ งถิ่นมากกวา่ การที่องค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถิ่นจะดาํ เนินการเอง องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นจะรว่ มหรือมอบหมายใหเ้ อกชนหรือหน่วยงานของรฐั
ดาํ เนินการน้ันก็ได้

ดร.สรุ ยิ ะ หินเมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 102

รฐั ตอ้ งดาํ เนินการใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินมีรายไดข้ องตนเองโดยจดั ระบบภาษีหรือการ
จดั สรรภาษีที่เหมาะสม รวมท้งั ส่งเสรมิ และพฒั นาการหารายไดข้ ององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น ท้งั น้ ี เพื่อให้
สามารถดําเนินการตามวรรคหน่ึงไดอ้ ย่างเพียงพอ ในระหว่างท่ียงั ไม่อาจดําเนินการได้ ใหร้ ฐั จดั สรร
งบประมาณเพอื่ สนับสนุนองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินไปพลางก่อน

กฎหมายตามวรรคหน่ึงและกฎหมายที่เก่ียวกบั การบริหารราชการส่วนทอ้ งถ่ิน ตอ้ งใหอ้ งคก์ ร
ปกครองส่วนทอ้ งถ่ินมีอิสระในการบริหาร การจดั ทําบริการสาธารณะ การส่งเสริมและสนับสนุนการจดั
การศึกษาการเงนิ และการคลงั และการกาํ กบั ดูแลองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นซ่งึ ตอ้ งทาํ เพยี งเท่าที่จาํ เป็ นเพ่อื
การคุม้ ครองประโยชน์ของประชาชนในทอ้ งถิ่นหรือประโยชน์ของประเทศเป็ นส่วนรวม การป้องกนั การทุจริต
และการใชจ้ ่ายเงินอยา่ งมีประสิทธิภาพ โดยคาํ นึงถึงความเหมาะสมและความแตกต่างขององคก์ รปกครอง
ส่วนทอ้ งถิ่นแต่ละรูปแบบ และตอ้ งมีบทบัญญัติเกี่ยวกบั การป้องกนั การขดั กนั แห่งผลประโยชน์ และการ
ป้องกนั การกา้ วก่ายการปฏบิ ตั ิหน้าท่ีของขา้ ราชการส่วนทอ้ งถ่ินดว้ ย

สรปุ ตามมาตรา 250
1. องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่นมีหน้าท่ีและอาํ นาจในการดูแลและจดั ทาบริการสาธารณะและ
กิจกรรมสาธารณะ ตามหลกั การพฒั นาอยา่ งยงั่ ยนื รวมท้งั สง่ เสริมสนับสนุนการจดั การศึกษา
2. การจดั ทําบริการสาธารณะใดที่สมควรใหเ้ ป็ นหน้าที่ขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินแต่ละ
รปู แบบโดยเฉพาะ ใหก้ าํ หนดเป็ นกฎหมาย
3. องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน อาจรว่ มกบั หรอื มอบหมายใหเ้ อกชนจดั ทาํ บริการสาธารณะ
4. รฐั ตอ้ งทาใหอ้ งค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่นมีรายไดข้ องตนเอง ใหส้ ามารถจดั ทาบริการ
สาธารณะอยา่ งเพียงพอ
5. ในระหวา่ งที่ยงั ไม่สามารถ รฐั ตอ้ งจดั สรรเงินอุดหนุนใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินตามควร
แก่กรณี
6. ตอ้ งมีกฎหมายกาํ หนดกลไกและข้นั ตอนในการกระจายอาํ นาจของสว่ นราชการใหแ้ กท่ อ้ งถ่ิน
7. ตอ้ งใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินมี ‚อิสระ‛ ในการบริหารงานในการจดั บริการสาธารณะ
ในการส่งเสรมิ และสนับสนุนการศึกษาในการเงนิ และการคลงั
8. การกากบั ดูแลองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นตอ้ งทาเท่าที่จาเป็ น เพ่ือคุม้ ครองประโยชน์ของ
ประชาชนในทอ้ งถ่ินการป้องกนั การทุจริตและเพื่อใหก้ ารใชจ้ า่ ยเงินอยา่ งมีประสิทธิภาพ ท้ังน้ ีโดยคาํ นึงถึง
ความเหมาะสมและความแตกต่างของ องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินแต่ละรปู แบบ
มาตรา 253 ในการดาํ เนินงาน ใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน สภาทอ้ งถ่ิน และผูบ้ ริหาร
ทอ้ งถ่ินเปิ ดเผยขอ้ มูลและรายงานผลการดําเนินงานใหป้ ระชาชนทราบ รวมตลอดท้ังมีกลไกให้
ประชาชนในทอ้ งถิ่นมสี ่วนรว่ มดว้ ย ท้งั น้ ี ตามหลกั เกณฑแ์ ละวธิ ีการท่ีกฎหมายบญั ญตั ิ
สรปุ ตามมาตรา 253 วางหลกั วา่ ในการดาํ เนินงาน ใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน สภา
ทอ้ งถ่ิน ผบู้ ริหารทอ้ งถิ่นเปิ ดเผยขอ้ มลู และดาํ เนินการ ใหป้ ระชาชนในทอ้ งถิ่นมีส่วนรว่ มดว้ ย

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 103

2. ยทุ ธศาสตรช์ าติ (พ.ศ. 2561-2580)
ยทุ ธศาสตรช์ าติ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580) เป็ นยุทธศาสตรช์ าติฉบบั แรกของประเทศไทยตาม

รฐั ธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจกั รไทย ซ่ึงจะตอ้ งนําไปสู่การปฏิบตั ิเพ่ือใหป้ ระเทศไทยบรรลุวสิ ยั ทัศน์ ‚ประเทศ
ไทยมีความมนั่ คง มงั่ คงั่ ยงั่ ยืน เป็ นประเทศพฒั นาแลว้ ดว้ ยการพฒั นาตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี ง‛ เพือ่ ความสุขของคนไทยทุกคน

วสิ ยั ทศั น์ประเทศคือ ‚ประเทศไทยมีความมนั่ คง มงั่ คงั่ ยงั่ ยนื เป็ นประเทศท่ีพฒั นาแลว้ ดว้ ย
การพฒั นาตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง‛ โดยมีเป้าหมายการพฒั นาประเทศ คือ ‚ประเทศชาติ
มนั่ คง ประชาชนมีความสุข เศรษฐกิจพฒั นาอยา่ งต่อเนื่อง สงั คมเป็ นธรรม ฐานทรพั ยากรธรรมชาติยงั่ ยนื ‛
โดยยกระดบั ศกั ยภาพของประเทศในหลากหลายมิติ พฒั นาคนในทุกมิติและในทุกช่วงวยั ใหเ้ ป็ นคนดี เก่ง
และมีคุณภาพ สรา้ งโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม สรา้ งการเติบโตบนคุณภาพชีวิตท่ีเป็ นมิตรกับ
สิ่งแวดลอ้ ม และมีภาครฐั ของประชาชนเพื่อประชาชนและประโยชน์ส่วนรวม โดยการประเมินผลการพฒั นา
ตามยุทธศาสตรช์ าติ ประกอบดว้ ย 1) ความอยดู่ ีมีสุขของคนไทยและสังคมไทย 2) ขีดความสามารถในการ
แขง่ ขนั การพฒั นาเศรษฐกิจและการกระจายรายได้ 3) การพฒั นาทรพั ยากรมนุษยข์ องประเทศ 4) ความเท่า
เทียมและความเสมอภาคของสงั คม 5) ความหลากหลายทางชีวภาพ คุณภาพสิ่งแวดลอ้ ม และความยงั่ ยนื ของ
ทรพั ยากรธรรมชาติ 6) ประสิทธิภาพการบริหารจดั การและการเขา้ ถึงการใหบ้ รกิ ารของภาครฐั

การพฒั นาประเทศในช่วงระยะเวลาของยุทธศาสตรช์ าติ จะมุ่งเน้นการสรา้ งสมดุลระหวา่ งการ
พฒั นาเศรษฐกิจ สงั คม และสิ่งแวดลอ้ ม โดยประกอบดว้ ย 6 ยุทธศาสตร์ ไดแ้ ก่ ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นความ
มนั่ คง ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการสรา้ งความสามารถในการแข่งขัน ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการพฒั นาและ
เสริมสรา้ งศักยภาพทรพั ยากรมนุษย์ ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการสรา้ งโอกาสและความเสมอภาคทางสงั คม
ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการสรา้ งการเติบโตบนคุณภาพชีวิตท่ีเป็ นมิตรต่อสิ่งแวดลอ้ ม และยุทธศาสตรช์ าติดา้ น
การปรบั สมดุลและพฒั นาระบบการบรหิ ารจดั การภาครฐั

2.1 ยทุ ธศาสตรช์ าตดิ า้ นความมนั ่ คง
ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นความมนั่ คง มีเป้าหมายการพฒั นาที่สําคญั คือ ประเทศชาติมนั่ คง
ประชาชนมีความสุข เน้นการบริหารจดั การสภาวะแวดลอ้ มของประเทศใหม้ ีความมนั่ คง ปลอดภยั เอกราช
อธิปไตย และมคี วามสงบเรียบรอ้ ยในทุกระดบั ต้งั แต่ระดบั ชาติ สงั คม ชุมชน มุง่ เน้นการพฒั นาคน เครือ่ งมือ
เทคโนโลยี และระบบฐานขอ้ มูลขนาดใหญ่ใหม้ ีความพรอ้ มสามารถรบั มือกับภยั คุกคามและภยั พิบตั ิไดท้ ุก
รปู แบบ และทุกระดบั ความรุนแรง ควบคูไ่ ปกบั การป้องกนั และแกไ้ ขปัญหาดา้ นความมนั่ คงที่มีอยใู่ นปัจจุบนั
และที่อาจจะเกิดข้ ึนในอนาคต ใชก้ ลไกการแกไ้ ขปัญหาแบบบูรณาการท้งั กบั ส่วนราชการ ภาคเอกชน ประชา
สงั คม และองคก์ รที่ไมใ่ ชร่ ฐั รวมถึงประเทศเพ่ือนบา้ นและมติ รประเทศทวั่ โลกบนพ้ ืนฐานของหลกั ธรรมาภิบาล
ตวั ช้ ีวดั ประกอบดว้ ย (1) ความสุขของประชากรไทย (2) ความมนั่ คงปลอดภยั ของประเทศ (3)
ความพรอ้ มของกองทพั หน่วยงานดา้ นความมนั่ คง และการมีส่วนร่วมของภาครฐั ภาคเอกชน และภาค
ประชาชนในการป้องกนั และแกไ้ ขปัญหาความมนั่ คง (4) บทบาทและการยอมรบั ในดา้ นความมนั่ คงของไทย

ดร.สรุ ยิ ะ หินเมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 104

ในประชาคมระหวา่ งประเทศ และ (5) ประสิทธิภาพการบริหารจดั การความมนั่ คงแบบองคร์ วม โดยประเด็น
ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นความมนั่ คง ประกอบดว้ ย 5 ประเด็น ไดแ้ ก่

1. การรกั ษาความสงบภายในประเทศ เพ่ือสรา้ งเสริมความสงบเรียบรอ้ ยและสนั ติสุขให้
เกิดข้ ึนกบั ประเทศชาติบา้ นเมือง โดย (1) การพฒั นาและเสริมสรา้ งคนในทุกภาคส่วนใหม้ ีความเขม้ แข็ง มี
ความพรอ้ ม ตระหนักในเร่ืองความมนั่ คง และมีส่วนร่วมในการแกไ้ ขปัญหา (2) การพฒั นาและเสริมสรา้ ง
ความจงรกั ภกั ดีตอ่ สถาบนั หลกั ของชาติ (3) การพฒั นาและเสรมิ สรา้ งการเมืองในระบอบประชาธิปไตยอนั มี
พระมหากษัตริยท์ รงเป็ นประมุขท่ีมเี สถียรภาพและมธี รรมาภิบาล เห็นแก่ประโยชน์ของประเทศชาติมากกวา่
ประโยชน์ส่วนตน และ (4) การพฒั นาและเสริมสรา้ งกลไกที่สามารถป้องกนั และขจดั สาเหตุของประเด็น
ปัญหาความมนั่ คงท่ีสาํ คญั

2. การป้องกนั และแกไ้ ขปัญหาท่ีมีผลกระทบตอ่ ความมนั ่ คง เพ่ือแกไ้ ขปัญหาเดิม และ
ป้องกนั ไม่ใหป้ ัญหาใหมเ่ กิดข้ ึน โดย (1) การแกไ้ ขปัญหาความมนั่ คงในปัจจุบนั (2) การติดตาม เฝ้าระวงั
ป้องกนั และแกไ้ ขปัญหาที่อาจอุบตั ิข้ ึนใหม่ (3) การสรา้ งความปลอดภยั และความสนั ติสุขอยา่ งถาวรในพ้ ืนที่
จงั หวดั ชายแดนภาคใตแ้ ละ (4) การรักษาความมนั่ คงและผลประโยชน์ทางทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดลอ้ มท้งั ทางบกและทางทะเล

3. การพฒั นาศกั ยภาพของประเทศใหพ้ รอ้ มเผชิญภยั คกุ คามที่กระทบตอ่ ความมนั ่ คง
ของชาติ เพื่อยกระดับขีดความสามารถของกองทัพและหน่วยงานดา้ นความมนั่ คง โดย (1) การพฒั นา
ระบบงานขา่ วกรองแหง่ ชาติแบบบรู ณาการอยา่ งมีประสิทธิภาพ (2) การพฒั นาและผนึกพลงั อ่านาจแห่งชาติ
กองทัพและหน่วยงานความมนั่ คง รวมท้งั ภาครฐั และภาคประชาชน ใหพ้ รอ้ มป้องกนั และรกั ษาอธิปไตยของ
ประเทศ และเผชิญกบั ภยั คุกคามไดท้ ุกมิติทุกรูปแบบและทุกระดบั และ (3) การพฒั นาระบบเตรียมพรอ้ ม
แหง่ ชาติและการบริหารจดั การภยั คุกคามใหม้ ปี ระสิทธิภาพ

4. การบูรณาการความรว่ มมือดา้ นความมนั ่ คงกบั อาเซียนและนานาชาติรวมถึงองคก์ ร
ภาครฐั และท่ีมิใช่ภาครฐั เพื่อสรา้ งเสริมความสงบสุข สนั ติสุข ความมนั่ คงและความเจริญ กา้ วหน้า ใหก้ บั
ประเทศชาติ ภูมภิ าค และโลก อยา่ งยงั่ ยนื โดย (1) การเสรมิ สรา้ งและรกั ษาดุลยภาพสภาวะแวดลอ้ มระหวา่ ง
ประเทศ (2) การเสริมสรา้ งและธาํ รงไวซ้ ่ึงสนั ติภาพและความมนั่ คงของภูมภิ าค และ (3) การรว่ มมือทางการ
พฒั นากบั ประเทศเพื่อนบา้ น ภูมิภาค โลก รวมถึงองคก์ รภาครฐั และท่ีมใิ ชภ่ าครฐั

5. การพฒั นากลไกการบรหิ ารจดั การความมนั ่ คงแบบองคร์ วม เพื่อใหก้ ลไกส่าคญั ต่าง ๆ
ท่างานไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ มีการใชห้ ลกั ธรรมาภิบาล และการบงั คบั ใชก้ ฎหมายอยา่ งเครง่ ครดั โดย (1)
การพฒั นากลไกใหพ้ รอ้ มส่าหรบั การติดตาม เฝ้าระวงั แจง้ เตือน ป้องกนั และแกไ้ ขปัญหาความมนั่ คงแบบ
องคร์ วมอยา่ งเป็ นรูปธรรม (2) การบรหิ ารจดั การความมนั่ คงใหเ้ อ้ ืออ่านวยต่อการพฒั นาประเทศในมิติอ่ืน ๆ
และ (3) การพฒั นากลไกและองคก์ รขบั เคลื่อนยุทธศาสตรช์ าติดา้ นความมนั่ คง

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 105

2.2 ยุทธศาสตรช์ าตดิ า้ นการสรา้ งความสามารถในการแข่งขนั
ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการสรา้ งความสามารถในการแข่งขนั มีเป้าหมายการพฒั นาที่มุง่ เน้นการ
ยกระดบั ศกั ยภาพของประเทศในหลากหลายมิติ บนพ้ ืนฐานแนวคิด ๓ ประการ ไดแ้ ก่ (1) “ต่อยอดอดีต”
โดยมองกลับไปที่รากเหงา้ ทางเศรษฐกิจอัตลักษณ์ วฒั นธรรม ประเพณี วิถีชีวิต และจุดเด่นทาง
ทรพั ยากรธรรมชาติที่หลากหลาย รวมท้งั ความไดเ้ ปรียบเชิงเปรียบเทียบของประเทศในดา้ นอื่น ๆ น่ามา
ประยกุ ตผ์ สมผสานกบั เทคโนโลยแี ละนวตั กรรม เพอ่ื ใหส้ อดรบั กบั บริบทของเศรษฐกิจและสงั คมโลกสมยั ใหม่
(2) “ปรบั ปัจจุบนั ” เพ่ือปูทางสู่อนาคต ผ่านการพฒั นาโครงสรา้ งพ้ ืนฐานของประเทศในมิติต่าง ๆ ท้ัง
โครงข่ายระบบคมนาคมและขนส่งโครงสรา้ งพ้ ืนฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และดิจิทัล และการปรบั
สภาพแวดลอ้ มใหเ้ อ้ ือตอ่ การพฒั นาอุตสาหกรรมและบรกิ ารอนาคต และ (3) “สรา้ งคุณค่าใหม่ในอนาคต”
ดว้ ยการเพ่มิ ศกั ยภาพของผปู้ ระกอบการ พฒั นาคนรุน่ ใหม่ รวมถึงปรบั รูปแบบธุรกิจ เพื่อตอบสนองต่อความ
ตอ้ งการของตลาด ผสมผสานกบั ยุทธศาสตรท์ ี่รองรบั อนาคต บนพ้ ืนฐานของการต่อยอดอดีตและปรบั ปัจจุบนั
พรอ้ มท้งั การส่งเสริมและสนับสนุนจากภาครฐั ใหป้ ระเทศไทยสามารถสรา้ งฐานรายไดแ้ ละการจา้ งงานใหม่
ขยายโอกาสทางการคา้ และการลงทุนในเวทีโลก ควบคู่ไปกบั การยกระดบั รายไดแ้ ละการกินดีอยดู่ ี รวมถึงการ
เพิม่ ข้ ึนของคนชน้ั กลางและลดความเหลื่อมล้าํ ของคนในประเทศไดใ้ นคราวเดียวกนั
ตวั ช้ ีวัด ประกอบดว้ ย (1) รายไดป้ ระชาชาติ การขยายตวั ของผลิตภณั ฑม์ วลรวมภายในประเทศ
และการกระจายรายได้ (2) ผลิตภาพการผลิตของประเทศท้งั ในปัจจยั การผลิตและแรงงาน (3) การลงทุนเพื่อ
การวจิ ยั และพฒั นา และ (4) ความสามารถในการแข่งขนั ของประเทศ โดยประเด็นยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการสรา้ ง
ความสามารถในการแขง่ ขนั ประกอบดว้ ย 5 ประเด็น ไดแ้ ก่

1. การเกษตรสรา้ งมูลค่า ใหค้ วามสาํ คญั กบั การเพ่ิมผลิตภาพการผลิต ท้งั เชิงปริมาณและ
มูลค่า และความหลากหลายของสินคา้ เกษตร ประกอบดว้ ย (1) เกษตรอตั ลกั ษณ์พ้ ืนถิ่น (2) เกษตร
ปลอดภยั (3) เกษตรชวี ภาพ (4) เกษตรแปรรปู และ (5) เกษตรอจั ฉริยะ

2. อุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต โดยสรา้ งอุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคตที่
ขบั เคลื่อนประเทศไทยไปสู่ประเทศท่ีพฒั นาแลว้ ดว้ ยนวตั กรรมและเทคโนโลยแี ห่งอนาคต ประกอบดว้ ย (1)
อุตสาหกรรมชีวภาพ (2) อุตสาหกรรมและบริการการแพทยค์ รบวงจร (3) อุตสาหกรรมและบริการดิจิทลั
ขอ้ มูล และปัญญาประดิษฐ์ (4) อุตสาหกรรมและบริการขนส่งและโลจิสติกส์ และ (5) อุตสาหกรรมความ
มนั่ คงของประเทศ

3. สรา้ งความหลากหลายดา้ นการทอ่ งเท่ียว โดยการรกั ษาการเป็ นจุดหมายปลายทางท่ี
สําคัญของการท่องเท่ียวระดับโลกที่ดึงดูดนักท่องเท่ียวทุกระดับและเพิ่มสัดส่วนของนักท่องเที่ยวที่มี
คุณภาพสูง ประกอบดว้ ย (1) ท่องเท่ียวเชิงสรา้ งสรรคแ์ ละวฒั นธรรม (2) ท่องเที่ยวเชิงธุรกิจ (3) ท่องเท่ียว
เชิงสุขภาพ ความงามและแพทยแ์ ผนไทย (4) ท่องเที่ยวสาํ ราญทางน้ํา และ (5) ท่องเท่ียวเชือ่ มโยงภูมิภาค

4. โครงสรา้ งพ้ นื ฐาน เชื่อมไทย เช่ือมโลก ครอบคลุมถึงโครงสรา้ งพ้ ืนฐานทางกายภาพใน
ดา้ นโครงข่ายคมนาคม พ้ ืนที่และเมือง รวมถึงเทคโนโลยี ตลอดจนโครงสรา้ งพ้ ืนฐานทางเศรษฐกิจ โดย (1)
เชื่อมโยงโครงข่ายคมนาคมไรร้ อยต่อ (2) สรา้ งและพฒั นาเขตเศรษฐกิจพิเศษ (3) เพ่ิมพ้ ืนท่ีและเมือง

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 106

เศรษฐกิจ (4) พฒั นาโครงสรา้ งพ้ ืนฐานเทคโนโลยีสมยั ใหม่ และ (5) รกั ษาและเสริมสรา้ งเสถียรภาพทาง
เศรษฐกิจมหภาค

5. พฒั นาเศรษฐกิจบนพ้ ืนฐานผูป้ ระกอบการยุคใหม่ สรา้ งและพฒั นาผูป้ ระกอบการยุค
ใหม่ ท่ีมีทักษะและจิตวญิ ญาณของการเป็ นผูป้ ระกอบการ ที่มีความสามารถในการแข่งขนั และมีอตั ลกั ษณ์
ชดั เจน โดย (1) สรา้ งผูป้ ระกอบการอจั ฉริยะ (2) สรา้ งโอกาสเขา้ ถึงบริการทางการเงิน (3) สรา้ งโอกาส
เขา้ ถึงตลาด (4) สรา้ งโอกาสเขา้ ถึงขอ้ มูล และ (5) ปรบั บทบาทและโอกาสการเขา้ ถึงบริการภาครฐั

2.3 ยทุ ธศาสตรช์ าตดิ า้ นการพฒั นาและเสรมิ สรา้ งศกั ยภาพทรพั ยากรมนุษย์
ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการพฒั นาและเสริมสรา้ งศกั ยภาพทรพั ยากรมนุษยม์ ีเป้าหมายการพฒั นา
ท่ีสาํ คญั เพื่อพฒั นาคนในทุกมติ ิและในทุกชว่ งวยั ใหเ้ ป็ นคนดี เกง่ และมีคุณภาพ โดยคนไทยมีความพรอ้ มท้งั
กาย ใจ สติปัญญา มีพฒั นาการที่ดีรอบดา้ นและมีสุขภาวะท่ีดีในทุกช่วงวยั มีจิตสาธารณะ รบั ผิดชอบต่อ
สงั คมและผอู้ ่ืน มธั ยสั ถ์ อดออม โอบออ้ มอารี มีวินัย รกั ษาศีลธรรม และเป็ นพลเมืองดีของชาติ มีหลกั คิดที่
ถูกตอ้ ง มีทักษะที่จ่าเป็ นในศตวรรษท่ี 21 มีทกั ษะส่ือสารภาษาองั กฤษและภาษาท่ี 3 และอนุรกั ษ์ภาษา
ทอ้ งถ่ิน มีนิสยั รกั การเรียนรูแ้ ละการพฒั นาตนเองอยา่ งต่อเน่ืองตลอดชีวติ สู่การเป็ นคนไทยท่ีมีทักษะสูง
เป็ นนวตั กร นักคิด ผปู้ ระกอบการ เกษตรกรยคุ ใหมแ่ ละอ่ืน ๆ โดยมสี มั มาชีพตามความถนัดของตนเอง
ตวั ช้ ีวดั ประกอบดว้ ย (1) การพฒั นาคุณภาพชีวิต สุขภาวะ และความเป็ นอยทู่ ่ีดีของคนไทย (2)
ผลสมั ฤทธ์ิทางการศึกษาและการเรียนรูต้ ลอดชีวติ และ (3) การพฒั นาสงั คมและครอบครวั ไทย โดยประเด็น
ยทุ ธศาสตรช์ าติดา้ นการพฒั นาและเสริมสรา้ งศกั ยภาพทรพั ยากรมนุษย์ ประกอบดว้ ย 7 ประเด็น ไดแ้ ก่

1. การปรบั เปลย่ี นคา่ นิยมและวฒั นธรรม มุง่ เนน้ ใหส้ ถาบนั ทางสงั คมรว่ มปลูกฝังค่านิยม
และวฒั นธรรมท่ีพึงประสงค์ โดย (1) การปลูกฝังค่านิยมและวฒั นธรรมผ่านการเล้ ียงดูในครอบครวั (2)
การบูรณาการเร่ืองความซ่ือสตั ย์ วินัย คุณธรรมจริยธรรม ในการจดั การเรียนการสอนในสถานศึกษา (3)
การสรา้ งความเขม้ แขง็ ในสถาบนั ทางศาสนา (4) การปลกู ฝังคา่ นิยมและวฒั นธรรมโดยใชช้ ุมชนเป็ นฐาน (5)
การสรา้ งค่านิยมและวฒั นธรรมท่ีพึงประสงคจ์ ากภาคธุรกิจ (6) การใชส้ ื่อและส่ือสารมวลชนในการปลูกฝัง
คา่ นิยมและวฒั นธรรมของคนในสงั คม และ (7) การส่งเสริมใหค้ นไทยมีจิตสาธารณะและมีความรบั ผิดชอบ
ต่อสว่ นรวม

2. การพฒั นาศกั ยภาพคนตลอดช่วงชีวิต มุ่งเน้นการพฒั นาคนเชิงคุณภาพในทุกช่วงวยั
ประกอบดว้ ย (1) ช่วงการต้งั ครรภ/์ ปฐมวยั เน้นการเตรียมความพรอ้ มใหแ้ ก่พ่อแม่ก่อนการต้งั ครรภ์ (2)
ชว่ งวยั เรยี น/วยั รุน่ ปลกู ฝังความเป็ นคนดี มวี นิ ัยพฒั นาทกั ษะการเรยี นรทู้ ่ีสอดรบั กบั ศตวรรษที่ 21 (3) ชว่ ง
วยั แรงงาน ยกระดบั ศกั ยภาพ ทกั ษะและสมรรถนะแรงงานสอดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการของตลาด และ (4) ชว่ ง
วยั ผสู้ ูงอายุ ส่งเสรมิ ใหผ้ สู้ ูงอายุเป็ นพลงั ในการขบั เคล่ือนประเทศ

3. ปฏิรูปกระบวนการเรียนรูท้ ่ีตอบสนองตอ่ การเปลี่ยนแปลง ในศตวรรษที่ 21 มุ่งเน้น
ผเู้ รียนใหม้ ที กั ษะการเรียนรแู้ ละมใี จใฝ่ เรยี นรตู้ ลอดเวลา โดย (1) การปรบั เปล่ียนระบบการเรียนรูใ้ หเ้ อ้ ือต่อ
การพฒั นาทกั ษะส่าหรบั ศตวรรษท่ี 21 (2) การเปลี่ยนโฉมบทบาท ‚ครู‛ ใหเ้ ป็ นครูยุคใหม่ (3) การเพ่ิม
ประสิทธิภาพระบบบริหารจดั การศึกษาในทุกระดบั ทุกประเภท (4) การพฒั นาระบบการเรียนรูต้ ลอดชีวติ

ดร.สุรยิ ะ หินเมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 107

(5) การสรา้ งความต่ืนตวั ใหค้ นไทยตระหนักถึงบทบาท ความรบั ผิดชอบ และการวางตาํ แหน่งของประเทศ
ไทยในภูมิภาคเอเชียอาคเนยแ์ ละประชาคมโลก (6) การวางพ้ ืนฐานระบบรองรบั การเรียนรูโ้ ดยใชด้ ิจิทัล
แพลตฟอรม์ และ (7) การสรา้ งระบบการศึกษาเพ่อื เป็ นเลิศทางวชิ าการระดบั นานาชาติ

4. การตระหนักถึงพหุปัญญาของมนุษยท์ ่ีหลากหลาย โดย (1) การพฒั นาและส่งเสริม
พหุปัญญาผ่านครอบครวั ระบบสถานศึกษา สภาพแวดลอ้ ม รวมท้งั ส่ือต้งั แต่ระดบั ปฐมวยั (2) การสรา้ ง
เสน้ ทางอาชพี สภาพแวดลอ้ มการท่างาน และระบบสนับสนุน ท่ีเหมาะสมส่าหรบั ผมู้ ีความสามารถพิเศษผา่ น
กลไกต่าง ๆ และ (3) การดึงดูดกลุ่มผูเ้ ช่ียวชาญต่างชาติและคนไทยที่มีความสามารถในต่างประเทศใหม้ า
สรา้ งและพฒั นาเทคโนโลยแี ละนวตั กรรมใหก้ บั ประเทศ

5. การเสริมสรา้ งใหค้ นไทยมีสุขภาวะที่ดี ครอบคลมุ ท้งั ดา้ นกาย ใจสติปัญญา และ
สงั คม โดย (1) การสรา้ งความรอบรูด้ า้ นสุขภาวะ (2) การป้องกนั และควบคุมปัจจยั เส่ียงที่คุกคามสุขภาวะ
(3) การสรา้ งสภาพแวดลอ้ มที่เอ้ ือต่อการมีสุขภาวะท่ีดี (4) การพฒั นาระบบบริการสุขภาพที่ทันสมยั
สนับสนุนการสรา้ งสุขภาวะที่ดี และ (5) การสง่ เสรมิ ใหช้ ุมชนเป็ นฐานในการสรา้ งสุขภาวะที่ดีในทุกพ้ ืนท่ี

6. การสรา้ งสภาพแวดลอ้ มท่ีเอ้ ือต่อการพฒั นาและเสริมสรา้ งศกั ยภาพทรพั ยากร
มนุษย์ โดย (1) การสรา้ งความอยดู่ ีมีสุขของครอบครวั ไทย (2) การส่งเสริมบทบาทการมีส่วนรว่ มของ
ภาครฐั ภาคเอกชน องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น ครอบครวั และชุมชนในการพฒั นาทรพั ยากรมนุษย์ (3) การ
ปลูกฝังและพฒั นาทกั ษะนอกหอ้ งเรียน และ (4) การพฒั นาระบบฐานขอ้ มูลเพอื่ การพฒั นาทรพั ยากรมนุษย์

7. การเสรมิ สรา้ งศกั ยภาพการกีฬาในการสรา้ งคณุ คา่ ทางสงั คมและพฒั นาประเทศ โดย
(1) การส่งเสริมการออกกาํ ลงั กาย และกีฬาข้นั พ้ ืนฐานใหก้ ลายเป็ นวิถีชีวติ (2) การส่งเสริมใหป้ ระชาชนมี
ส่วนรว่ มในกิจกรรมออกกาํ ลงั กาย กีฬาและนันทนาการ (3) การส่งเสริมการกีฬาเพ่ือพฒั นาสู่ระดบั อาชีพ
และ (4) การพฒั นาบุคลากรดา้ นการกีฬาและนันทนาการเพือ่ รองรบั การเติบโตของอุตสาหกรรมกีฬา

2.4 ยทุ ธศาสตรช์ าตดิ า้ นการสรา้ งโอกาสและความเสมอภาคทางสงั คม
ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการสรา้ งโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม มีเป้าหมายการพฒั นาที่
สาํ คญั ท่ีใหค้ วามสาํ คญั การดึงเอาพลงั ของภาคส่วนต่าง ๆ ท้งั ภาคเอกชน ประชาสงั คม ชุมชนทอ้ งถ่ิน มารว่ ม
ขบั เคล่ือน โดยการสนับสนุนการรวมตวั ของประชาชนในการรว่ มคิดรว่ มท่าเพ่ือส่วนรวม การกระจายอาํ นาจ
และความรบั ผิดชอบไปสู่กลไกบรหิ ารราชการแผน่ ดินในระดบั ทอ้ งถิ่น การเสริมสรา้ งความเขม้ แข็งของชุมชน
ในการจดั การตนเอง และการเตรียมความพรอ้ มของประชากรไทยท้ังในมิติสุขภาพเศรษฐกิจ สงั คม และ
สภาพแวดลอ้ มใหเ้ ป็ นประชากรท่ีมีคุณภาพ สามารถพึ่งตนเองและท่าประโยชน์แก่ครอบครวั ชุมชน และ
สงั คมใหน้ านที่สุด โดยรฐั ใหห้ ลกั ประกนั การเขา้ ถึงบรกิ ารและสวสั ดิการที่มีคุณภาพอยา่ งเป็ นธรรมและทวั่ ถึง
ตวั ช้ ีวัด ประกอบดว้ ย (1) ความแตกต่างของรายไดแ้ ละการเขา้ ถึงบริการภาครฐั ระหวา่ งกลุ่ม
ประชากร (2) ความกา้ วหน้าของการพฒั นาคน (3) ความกา้ วหน้าในการพฒั นาจงั หวดั ในการเป็ นศูนยก์ ลาง
ความเจริญทางเศรษฐกิจ สงั คม และเทคโนโลยี และ (4) คุณภาพชีวิตของประชากรสูงอายุ โดยประเด็น
ยทุ ธศาสตรช์ าติดา้ นการสรา้ งโอกาสและความเสมอภาคทางสงั คม ประกอบดว้ ย 4 ประเด็น ไดแ้ ก่

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 108

1. การลดความเหลื่อมลา้ สรา้ งความเป็ นธรรมในทุกมิติ โดย (1) ปรบั โครงสรา้ ง
เศรษฐกิจฐานราก (2) ปฏิรูประบบภาษีและการคุม้ ครองผูบ้ ริโภค (3) กระจายการถือครองที่ดินและการ
เขา้ ถึงทรพั ยากร (4) เพิ่มผลิตภาพและคุม้ ครองแรงงานไทยใหเ้ ป็ นแรงงานฝีมือท่ีมีคุณภาพและความริเร่ิม
สรา้ งสรรค์ มคี วามปลอดภยั ในการท่างาน (5) สรา้ งหลกั ประกนั ทางสงั คมที่ครอบคลุมและเหมาะสมกบั คน
ทุกชว่ งวยั ทุกเพศภาวะและทุกกลุ่ม (6) ลงทุนทางสงั คมแบบมุง่ เป้าเพ่ือชว่ ยเหลือกลุ่มคนยากจนและกลุ่ม
ผูด้ อ้ ยโอกาสโดยตรง (7) สรา้ งความเป็ นธรรมในการเขา้ ถึงบริการสาธารณสุขและการศึกษา โดยเฉพาะส่า
หรบั ผูม้ ีรายไดน้ ้อยและกลุ่มผูด้ อ้ ยโอกาส และ (8) สรา้ งความเป็ นธรรมในการเขา้ ถึงกระบวนการยุติธรรม
อยา่ งทวั่ ถึง

2. การกระจายศนู ยก์ ลางความเจริญทางเศรษฐกิจ สงั คมและเทคโนโลยี โดย (1)
พฒั นาศนู ยก์ ลางความเจริญทางเศรษฐกิจ สงั คมและเทคโนโลยใี นภูมิภาค (2) กาํ หนดแผนพฒั นาเศรษฐกิจ
และสงั คมของแตล่ ะกลุม่ จงั หวดั ในมิติต่าง ๆ (3) จดั ระบบเมืองที่เอ้ ือต่อการสรา้ งชีวติ และสงั คมที่มีคุณภาพ
และปลอดภยั ใหส้ ามารถตอบสนองตอ่ สงั คมสูงวยั และแนวโนม้ ของการขยายตวั ของเมืองในอนาคต (4) ปรบั
โครงสรา้ งและแกไ้ ขกฎหมายระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน เพ่ือวางระบบและกลไกการบริหารงานในระดบั
ภาค กลุม่ จงั หวดั (5) สนับสนุนการพฒั นาพ้ นื ท่ีบนฐานขอ้ มลู ความรู้ เทคโนโลยแี ละนวตั กรรม และ (6) การ
พฒั นากาํ ลงั แรงงานในพ้ ืนท่ี

3. การเสรมิ สรา้ งพลงั ทางสงั คม โดย (1) สรา้ งสงั คมเขม้ แข็งที่แบ่งปันไมท่ อดท้ ิงกนั และมี
คุณธรรม โดยสนับสนุนการรวมตวั และดึงพลงั ของภาคสว่ นตา่ ง ๆ (2) การรองรบั สงั คมสูงวยั อยา่ งมีคุณภาพ
(3) สนับสนุนความรว่ มมือระหวา่ งภาครฐั ภาคเอกชน ภาควชิ าการ ภาคประชาสงั คมและภาคประชาชน (4)
ส่งเสรมิ ความเสมอภาคทางเพศและบทบาทของสตรีในการสรา้ งสรรคส์ งั คม (5) สนับสนุนการพฒั นาบนฐาน
ทุนทางสงั คมและวฒั นธรรม และ (6) สนับสนุนการพฒั นาเทคโนโลยีสารสนเทศและส่ือสรา้ งสรรค์ เพ่ือ
รองรบั สงั คมยุคดิจทิ ลั

4. การเพิ่มขีดความสามารถของชุมชนทอ้ งถ่ินในการพฒั นา การพึ่งตนเองและการ
จดั การตนเอง โดย (1) ส่งเสริมการปรบั พฤติกรรมในระดบั ครวั เรือนใหม้ ีขีดความสามารถในการจดั การ
วางแผนชีวิต สุขภาพ ครอบครวั การเงินและอาชีพ (2) เสริมสรา้ งศกั ยภาพของชุมชนในการพ่ึงตนเองและ
การพ่ึงพากนั เอง (3) สรา้ งการมีส่วนร่วมของภาคส่วนต่าง ๆ เพ่ือสรา้ งประชาธิปไตยชุมชน และ (4) สรา้ ง
ภูมคิ ุม้ กนั ทางปัญญาใหก้ บั ชุมชน

2.5 ยทุ ธศาสตรช์ าตดิ า้ นการสรา้ งการเตบิ โตบนคณุ ภาพชีวิตที่เป็ นมิตรตอ่ สิ่งแวดลอ้ ม
ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการสรา้ งการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็ นมิตร ต่อสิ่งแวดลอ้ ม มีเป้าหมาย
การพฒั นาท่ีสาํ คญั เพ่ือนําไปสู่การบรรลุเป้าหมายการพฒั นาที่ยงั่ ยืนในทุกมิติ ท้ังมิติดา้ นสงั คม เศรษฐกิจ
ส่ิงแวดลอ้ ม ธรรมาภิบาล และความเป็ นหุน้ ส่วนความรว่ มมือระหวา่ งกนั ท้งั ภายในและภายนอกประเทศอยา่ ง
บูรณาการ ใชพ้ ้ ืนท่ีเป็ นตวั ต้งั ในการกาํ หนดกลยุทธ์และแผนงาน และการใหท้ ุกฝ่ ายที่เกี่ยวขอ้ งไดเ้ ขา้ มามีส่วน
รว่ มในแบบทางตรงใหม้ ากที่สุดเท่าที่จะเป็ นไปได้ โดยเป็ นการด่าเนินการบนพ้ ืนฐานการเติบโตรว่ มกนั ไมว่ า่ จะ

ดร.สุรยิ ะ หินเมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 109

เป็ นทางเศรษฐกิจ สิ่งแวดลอ้ ม และคุณภาพชีวติ โดยใหค้ วามสาํ คญั กบั การสรา้ งสมดุลท้งั 3 ดา้ น อนั จะน่าไปสู่
ความยงั่ ยนื เพื่อคนรุน่ ต่อไปอยา่ งแทจ้ ริง

ตวั ช้ ีวัด ประกอบดว้ ย (1) พ้ ืนท่ีสีเขียวที่เป็ นมิตรกบั ส่ิงแวดลอ้ ม (2) สภาพแวดลอ้ มและ
ทรพั ยากรธรรมชาติท่ีเส่ือมโทรมไดร้ บั การฟ้ ื นฟู (3) การเติบโตที่เป็ นมิตรกบั ส่ิงแวดลอ้ ม และ (4) ปริมาณ
กา๊ ซเรอื นกระจก มลู ค่าเศรษฐกิจฐานชีวภาพโดยประเด็นยทุ ธศาสตรช์ าติดา้ นการสรา้ งการเติบโตบนคุณภาพ
ชวี ติ ที่เป็ นมติ รตอ่ ส่ิงแวดลอ้ ม ประกอบดว้ ย 6 ประเด็น ไดแ้ ก่

1. สรา้ งการเติบโตอย่างยงั ่ ยืนบนสังคมเศรษฐกิจสีเขียว โดย (1) เพ่ิมมูลค่าของ
เศรษฐกิจฐานชวี ภาพใหส้ อดคลอ้ งกบั ยุทธศาสตรด์ า้ นการสรา้ งความสามารถในการแข่งขนั (2) อนุรกั ษ์และ
ฟ้ ื นฟูความหลากหลายทางชีวภาพในและนอกถ่ินกาํ เนิด (3) อนุรกั ษ์และฟ้ ื นฟูแม่น้ําลาํ คลองและแหล่งน้ํา
ธรรมชาติทวั่ ประเทศ (4) รกั ษาและเพ่ิมพ้ ืนท่ีสีเขียวที่เป็ นมิตรกบั ส่ิงแวดลอ้ ม และ (5) ส่งเสริมการบริโภค
และการผลิตที่ยงั่ ยนื

2. สรา้ งการเตบิ โตอย่างยงั ่ ยืนบนสงั คมเศรษฐกิจภาคทะเล โดย (1) เพ่ิมมูลค่าของ
เศรษฐกิจฐานชีวภาพทางทะเล (2) ปรบั ปรุง ฟ้ ื นฟู และสรา้ งใหมท่ รพั ยากรทางทะเลและชายฝั่งท้งั ระบบ (3)
ฟ้ ื นฟูชายหาดที่เป็ นแหล่งท่องเท่ียว ชายฝั่งทะเลไดร้ บั การป้องกนั และแกไ้ ขท้งั ระบบ และมนี โยบายการจดั การ
ชายฝั่งแบบบูรณาการอยา่ งเป็ นองคร์ วม และ (4) พฒั นาและเพิ่มสดั ส่วนกิจกรรมทางทะเลที่เป็ นมิตรต่อ
สิ่งแวดลอ้ ม

3. สรา้ งการเตบิ โตอยา่ งยงั ่ ยืนบนสงั คมท่ีเป็ นมิตรตอ่ สภาพภูมิอากาศ โดย (1) ลดการ
ปล่อยก๊าซเรือนกระจก (2) มีการปรบั ตวั เพ่ือลดความสูญเสียและเสียหายจากภยั ธรรมชาติและผลกระทบที่
เกี่ยวขอ้ งกบั การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (3) มุง่ เป้าสู่การลงทุนที่เป็ นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศในการ
พฒั นาโครงสรา้ งพ้ ืนฐานของภาครฐั และภาคเอกชน และ (4) พฒั นาและสรา้ งระบบรบั มือปรบั ตวั ตอ่ โรคอุบตั ิ
ใหมแ่ ละโรคอุบตั ิซ้าํ ท่ีเกิดจากการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ

4. พฒั นาพ้ ืนท่ีเมือง ชนบท เกษตรกรรมและอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ มุ่งเนน้ ความเป็ น
เมืองที่เติบโตอย่างตอ่ เนื่อง โดย (1) จดั ทําแผนผงั ภูมินิเวศเพ่ือการพฒั นาเมือง ชนบท พ้ ืนที่เกษตรกรรม
และอุตสาหกรรม รวมถึงพ้ ืนที่อนุรกั ษ์ตามศกั ยภาพและความเหมาะสมทางภูมินิเวศอยา่ งเป็ นเอกภาพ (2)
พฒั นาพ้ ืนท่ีเมอื ง ชนบท เกษตรกรรม และ อุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ท่ีมีการบริหารจดั การตามแผนผงั ภูมินิเวศ
อยา่ งยงั่ ยนื (3) จดั การมลพษิ ที่มีผลกระทบตอ่ สิ่งแวดลอ้ ม และสารเคมีในภาคเกษตรท้งั ระบบ ใหเ้ ป็ นไปตาม
มาตรฐานสากลและคา่ มาตรฐานสากล (4) สงวนรกั ษา อนุรกั ษ์ ฟ้ ื นฟู และพฒั นาทรพั ยากรธรรมชาติ มรดก
ทางสถาปัตยกรรมและศิลปวฒั นธรรม อตั ลกั ษณ์ และวถิ ีชีวิตพ้ ืนถ่ินบนฐานธรรมชาติ และฐานวฒั นธรรม
อยา่ งยงั่ ยืน (5) พฒั นาเครือข่ายองคก์ รพฒั นาเมืองและชุมชน รวมท้งั กลุ่มอาสาสมคั ร ดว้ ยกลไกการมีส่วน
รว่ มของทุกภาคส่วนในทอ้ งถิ่น และ (6) เสริมสรา้ งระบบสาธารณสุขและอนามยั ส่ิงแวดลอ้ มและยกระดบั
ความสามารถในการป้องกนั โรคอุบตั ิใหมแ่ ละอุบตั ิซ้าํ

5. พฒั นาความมนั ่ คงนา้ พลงั งาน และเกษตรที่เป็ นมิตรตอ่ ส่ิงแวดลอ้ ม โดย (1)
พฒั นาการจดั การน้ําเชงิ ลุม่ น้ําท้งั ระบบเพ่อื เพ่ิมความมนั่ คงดา้ นน้ําของประเทศ (2) เพ่ิมผลิตภาพของน้ําท้งั

ดร.สุรยิ ะ หินเมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 110

ระบบในการใชน้ ้ําอยา่ งประหยดั รูค้ ุณค่า และสรา้ งมูลค่าเพ่ิมจากการใชน้ ้ําใหท้ ัดเทียมกบั ระดบั สากล (3)
พฒั นาความมนั่ คงพลังงานของประเทศและส่งเสริมการใชพ้ ลังงานที่เป็ นมิตรต่อสิ่งแวดลอ้ ม (4) เพิ่ม
ประสิทธิภาพการใชพ้ ลังงานโดยลดความเขม้ ขน้ ของการใชพ้ ลังงาน และ (5) พฒั นาความมนั่ คงดา้ น
การเกษตรและอาหารของประเทศและชุมชน ในมติ ิปริมาณ คุณภาพ ราคาและการเขา้ ถึงอาหาร

6. ยกระดบั กระบวนทศั นเ์ พ่ือกาหนดอนาคตประเทศ โดย (1) ส่งเสริมคุณลกั ษณะและ
พฤติกรรมท่ีพงึ ประสงคด์ า้ นส่ิงแวดลอ้ มและคุณภาพชีวติ ที่ดีของคนไทย (2) พฒั นาเคร่ืองมือ กลไกและระบบ
ยตุ ิธรรม และระบบประชาธิปไตยสิ่งแวดลอ้ ม (3) จดั โครงสรา้ งเชิงสถาบนั เพื่อจดั การประเด็นรว่ ม ดา้ นการ
บริหารจดั การทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอ้ มที่สาํ คญั และ (4) พฒั นาและด่าเนินโครงการที่ยกระดบั
กระบวนทศั น์ เพอื่ กาํ หนดอนาคตประเทศ ดา้ นทรพั ยากรธรรมชาติ ส่ิงแวดลอ้ มและวฒั นธรรม บนหลกั ของ
การมสี ว่ นรว่ ม และธรรมาภิบาล

2.6 ยุทธศาสตรช์ าตดิ า้ นการปรบั สมดลุ และพฒั นาระบบการบริหารจดั การภาครฐั
ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการปรบั สมดุลและพฒั นาระบบการบริหารจดั การภาครฐั มีเป้าหมายการ
พฒั นาท่ีสาํ คญั เพื่อปรบั เปล่ียนภาครฐั ท่ียึดหลกั ‚ภาครฐั ของประชาชนเพื่อประชาชนและประโยชน์ส่วนรวม‛
โดยภาครฐั ตอ้ งมีขนาดท่ีเหมาะสมกบั บทบาทภารกิจ แยกแยะบทบาทหน่วยงานของรฐั ท่ีท่าหน้าท่ีในการกาํ กบั
หรอื ในการใหบ้ รกิ ารยดึ หลกั ธรรมาภิบาล ปรบั วฒั นธรรมการท่างานใหม้ ุง่ ผลสมั ฤทธ์ิและผลประโยชน์ส่วนรวม
มคี วามทนั สมยั และพรอ้ มท่ีจะปรบั ตวั ใหท้ ันต่อการเปล่ียนแปลงของโลกอยตู่ ลอดเวลา โดยเฉพาะอยา่ งยิ่งการ
น่านวตั กรรม เทคโนโลยขี อ้ มูลขนาดใหญ่ ระบบการท่างานท่ีเป็ นดิจิทลั เขา้ มาประยุกตใ์ ชอ้ ยา่ งคุม้ ค่า และ
ปฏิบตั ิงานเทียบไดก้ บั มาตรฐานสากล รวมท้งั มีลกั ษณะเปิ ดกวา้ ง เชื่อมโยงถึงกนั และเปิ ดโอกาสใหท้ ุกภาค
ส่วนเขา้ มามีส่วนรว่ มเพื่อตอบสนองความตอ้ งการของประชาชนไดอ้ ยา่ งสะดวก รวดเร็ว และโปรง่ ใส โดยทุก
ภาคส่วนในสังคมตอ้ งร่วมกนั ปลูกฝังค่านิยมความซื่อสัตยส์ ุจริตความมธั ยสั ถ์ และสรา้ งจิตส่านึกในการ
ปฏเิ สธไมย่ อมรบั การทุจรติ ประพฤติมิชอบอยา่ งส้ ินเชงิ นอกจากน้ัน กฎหมายตอ้ งมีความชดั เจน มเี พียงเท่าที่
จ่าเป็ น มีความทันสมยั มีความเป็ นสากล มีประสิทธิภาพ และน่าไปสู่การลดความเหล่ือมล้าํ และเอ้ ือต่อการ
พฒั นา โดยกระบวนการยุติธรรมมีการบริหารที่มีประสิทธิภาพ เป็ นธรรม ไม่เลือกปฏิบตั ิและการอ่านวย
ความยุติธรรมตามหลกั นิติธรรม
ตวั ช้ ีวดั ประกอบดว้ ย (1) ระดบั ความพึงพอใจของประชาชนต่อการใหบ้ ริการสาธารณะของ
ภาครฐั (2) ประสิทธิภาพของการบริการภาครฐั (3) ระดบั ความโปร่งใสการทุจริต ประพฤติมิชอบและ (4)
ความเสมอภาคในกระบวนการยตุ ิธรรม โดยประเด็นยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการปรบั สมดุลและพฒั นาระบบการ
บรหิ ารจดั การภาครฐั ประกอบดว้ ย 8 ประเด็น ไดแ้ ก่

1. ภาครฐั ที่ยึดประชาชนเป็ นศูนยก์ ลาง ตอบสนองความตอ้ งการ และใหบ้ ริการอยา่ ง
สะดวกรวดเร็ว โปรง่ ใส โดย (1) การใหบ้ ริการสาธารณะของภาครฐั ไดม้ าตรฐานสากลและเป็ นระดบั แนว
หน้าของภูมิภาค และ (2) ภาครฐั มีความเช่ือมโยงในการใหบ้ ริการสาธารณะต่าง ๆ ผ่านการน่าเทคโนโลยี
ดิจทิ ลั มาประยุกตใ์ ช้

ดร.สรุ ยิ ะ หินเมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 111

2. ภาครฐั บริหารงานแบบบูรณาการโดยมียทุ ธศาสตรช์ าติเป็ นเป้าหมาย และเชื่อมโยง
การพฒั นาในทุกระดบั ทุกประเด็น ทุกภารกิจ และทุกพ้ ืนที่ โดย (1) ใหย้ ุทธศาสตรช์ าติเป็ นกลไก
ขบั เคล่ือนการพฒั นาประเทศ (2) ระบบการเงินการคลงั ประเทศสนับสนุนการขบั เคลื่อนยุทธศาสตรช์ าติ
และ (3) ระบบติดตามประเมนิ ผลท่ีสะทอ้ นการบรรลุเป้าหมายยุทธศาสตรช์ าติในทุกระดบั

3. ภาครฐั มีขนาดเล็กลง เหมาะสมกับภารกิจ ส่งเสริมใหป้ ระชาชนและทุกภาคส่วนมี
ส่วนรว่ มในการพฒั นาประเทศ โดย (๑) ภาครฐั มีขนาดท่ีเหมาะสม (๒) ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการ
พฒั นาประเทศ และ (๓) ส่งเสริมการกระจายอ่านาจและสนับสนุนบทบาทชุมชนทอ้ งถ่ินใหอ้ งคก์ รปกครอง
สว่ นทอ้ งถ่ินเป็ นหน่วยงานท่ีมสี มรรถนะสูง ต้งั อยบู่ นหลกั ธรรมาภิบาล

4. ภาครฐั มีความทนั สมัย โดย (1) องคก์ รภาครฐั มีความยดื หยุน่ เหมาะสมกบั บริบทการ
พฒั นาประเทศ และ (2) พฒั นาและปรบั ระบบวธิ ีการปฏบิ ตั ิราชการใหท้ นั สมยั

5. บุคลากรภาครฐั เป็ นคนดีและเก่ง ยึดหลกั คุณธรรม จริยธรรม มีจิตสานึกมี
ความสามารถสูง มุ่งมนั ่ และเป็ นมืออาชีพ โดย (1) ภาครฐั มีการบริหารกาํ ลงั คนท่ีมีความคล่องตวั ยึด
ระบบคุณธรรม และ (2) บุคลากรภาครฐั ยดึ ค่านิยมในการท่างานเพ่ือ
ประชาชน มีคุณธรรม และมีการพฒั นาตามเสน้ ทางความกา้ วหนา้ ในอาชีพ

6. ภาครฐั มีความโปร่งใส ปลอดการทุจริตและประพฤตมิ ิชอบ โดย (1) ประชาชนและ
ภาคีตา่ ง ๆ ในสงั คมรว่ มมอื กนั ในการป้องกนั การทุจรติ และประพฤติมิชอบ (2) บุคลากรภาครฐั ยดึ มนั่ ในหลกั
คุณธรรม จริยธรรมและความซ่ือสตั ยส์ ุจริต (3) การปราบปรามการทุจริตประพฤติมิชอบมีประสิทธิภาพมี
ความเด็ดขาด เป็ นธรรมและตรวจสอบได้ และ (4) การบริหารจดั การการป้องกนั และปราบปรามการทุจริต
อยา่ งเป็ นระบบแบบบรู ณาการ

7. กฎหมายมีความสอดคลอ้ งเหมาะสมกับบริบทตา่ ง ๆ และมีเทา่ ท่ีจาเป็ นโดย (1)
ภาครฐั จดั ใหม้ ีกฎหมายท่ีสอดคลอ้ งและเหมาะสมกบั บริบทต่าง ๆ ท่ีเปลี่ยนแปลง (2) มีกฎหมายเท่าท่ีจา่
เป็ น และ (๓) การบงั คบั ใชก้ ฎหมายอย่างมีประสิทธิภาพ เท่าเทียมมีการเสริมสรา้ งประสิทธิภาพการใช้
กฎหมาย

8. กระบวนการยุติธรรมเคารพสิทธิมนุษยชนและปฏิบตั ติ อ่ ประชาชนโดยเสมอภาค
โดย (1) บุคลากรและหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมเคารพและยึดมนั่ ในหลักประชาธิปไตย เคารพ
ศกั ด์ิศรีความเป็ นมนุษยท์ ี่พึงไดร้ บั การปฏิบตั ิอยา่ งเท่าเทียม (2) ทุกหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรม มี
บทบาทเชิงรุกร่วมกนั ในทุกข้นั ตอนของการคน้ หาความจริง (3) หน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมท้งั ทาง
แพ่ง อาญาและปกครองมีเป้าหมายและยุทธศาสตรร์ ่วมกัน (4) ส่งเสริมระบบยุติธรรมทางเลือกระบบ
ยุติธรรมชุมชน และการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการยุติธรรม และ(5) พฒั นามาตรการอ่ืนแทน
โทษทางอาญา

ดร.สุรยิ ะ หินเมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 112

3. แผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ
แผนพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบบั ที่ 1 (พ.ศ. 2504-509) มีช่วงเวลาของแผน 6 ปี

โดยแยกออกเป็ นช่วง 3 ปี แรก (2504-2506) และช่วง 3 ปี หลงั (2507-2509) รฐั บาลท่ีบริหารประเทศอยู่
ในชว่ งของแผนฉบบั น้ ีคือรฐั บาลชุดที่ 30 ภายใตก้ ารนําของจอมพลสฤษด์ิ ธนะรชั น์ และรฐั บาลชุดท่ี 31 ภายใต้
การนําของจอมพลถนอม กิตติขจร โดยแผนไดเ้ ร่ิมใชใ้ นสมยั รฐั บาลชุดที่ 30 และไดใ้ ชต้ ่อมาจนถึงช่วงแรกของ
รฐั บาลชุดท่ี 31 ซ่ึงตามแผนพฒั นาฯ ฉบบั น้ ีรฐั บาลจะถือเอาการเจริญเติบโต และเสถียรภาพทางเศรษฐกิจเป็ น
เป้าหมายในการพฒั นาประเทศและใหค้ วามสาํ คญั กบั การพฒั นาพ้ ืนฐานทางเศรษฐกิจ เพื่อเป็ นรากฐานในการ
พฒั นาประเทศเพ่ือใหส้ ามารถรองรบั กบั การขยายตวั ของภาคอุตสาหกรรม และธุรกิจการคา้ โดยรฐั บาลไดเ้ ห็น
ความสาํ คญั ของสหกรณใ์ นการเป็ นเครอ่ื งมือของรฐั ในการชว่ ยพฒั นาเศรษฐกิจของประเทศดว้ ย

วตั ถุประสงคข์ องแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ ฉบบั ท่ี 1 ไดแ้ ก่การยกมาตรฐาน
การครองชีพของประชาชนใหม้ ีระดับสูงข้ ึนกว่าเดิมดว้ ยการระดมและใชท้ รัพยากรเศรษฐกิจของ
ประเทศใหเ้ ป็ นประโยชน์มากท่ีสุดเพือ่ ขยายการผลิตและเพ่มิ พนู รายไดป้ ระชาชาติใหร้ วดเร็วย่ิงข้ ึนหรือ
จะกล่าวอีกนัยหน่ึงเป็ นการเพิ่มปริมาณส่ิงของและใหบ้ ริการแก่ประชาชนแต่ละคนใหส้ ูงมากข้ ึน ซ่ึงจะ
เป็ นทางชว่ ยใหป้ ระชาชนสามารถดาํ รงชีพอยไู่ ดด้ ว้ ยความผาสุขท้งั ในดา้ นวตั ถุและดา้ นจิตใจ ท้งั น้ ีโดย
ถือวา่ ส่ิงของและบริการท่ีเพมิ่ ข้ ึนน้ันจะตอ้ งไปถึงประชาชนโดยทวั่ ถึงตามส่วนท่ีเป็ นธรรมและประชาชน
ทุกคนจะตอ้ งไดร้ ับประโยชน์จากพฒั นาการเศรษฐกิจตามสมรรถภาพของตน ตลอดจน มุ่งส่งเสริม
การคา้ เสรี ขยายการผลิต ส่งเสริมกิจกรรมและการลงทุนของภาคเอกชนโดยรัฐบาลจะดําเนินงาน
เฉพาะงานพ้ ืนฐานท่ีมีประโยชน์ต่อส่วนรวม ส่งเสริมการผลิตดา้ นการเกษตรท้ังปริมาณและคุณภาพ
โดยเฉพาะพืชเศรษฐกิจ

แผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ ฉบบั ที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564)
แผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ ฉบบั ที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564) ไดจ้ ดั ทาข้ ึนในชว่ งเวลา
ของการปฏิรูปประเทศและสถานการณโ์ ลกท่ีเปล่ียนแปลงอยา่ งรวดเร็วและเช่ือมโยงกนั ใกลช้ ิดกนั มากข้ ึน โดยได้
น้อมนาหลัก ‚ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง‛ มาเป็ นปรชั ญานาทางในการพฒั นาประเทศต่อเน่ืองจาก
แผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี 9-11 เพือ่ เสรมิ สรา้ งภูมิคุม้ กนั และชว่ ยใหส้ งั คมไทยสามารถยนื หยดั อยไู่ ดอ้ ยา่ งมนั่ คง เกิด
ภูมิคุม้ กนั และมีการบริหารจดั การความเสี่ยงอยา่ งเหมาะสม สง่ ผลใหก้ ารพฒั นาประเทศสูค่ วามสมดุลและยงั่ ยนื
การจดั ทําแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ ฉบบั ที่ 12 ไดจ้ ดั ทาํ บนพ้ ืนฐานของกรอบ
ยุทธศาสตรช์ าติ 20 ปี (พ.ศ. 2560-2580) ซ่ึงเป็ นแผนหลกั ของการพฒั นาประเทศ และเป้าหมายการ
พฒั นาที่ยงั่ ยนื (Sustainable Development Goals: SDGs) รวมท้งั การปรบั โครงสรา้ งประเทศไทยไปสู่ประเทศ
ไทย 4.0 ตลอดจนประเด็นการปฏิรูปประเทศ นอกจากน้ัน ไดใ้ หค้ วามสาํ คญั กบั การมีส่วนร่วมของภาคีการ
พฒั นาทุกภาคส่วน ท้ังในระดบั กลุ่มอาชีพ ระดบั ภาค และระดับประเทศในทุกข้นั ตอนของแผนพฒั นา
เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบบั ท่ี 12 อยา่ งกวา้ งขวางและต่อเน่ือง เพ่ือร่วมกนั กําหนดวิสยั ทัศน์และ
ทิศทางการพฒั นาประเทศ รวมท้งั ร่วมจดั ทารายละเอียดยุทธศาสตรข์ องแผนฯ เพ่ือมุง่ สู่ ‚ความมนั่ คง มงั่ คงั่
และยงั่ ยนื ‛

ดร.สุรยิ ะ หินเมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 113

3.1 หลกั การสาคญั ของแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาตฉิ บบั ที่ 12
การพฒั นาประเทศในระยะแผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี 12 จะมุ่งบรรลุเป้าหมายในระยะ 5 ปี ท่ีจะ
สามารถต่อยอดในระยะต่อไปเพ่ือใหบ้ รรลุเป้าหมายการพฒั นาระยะยาวตามยุทธศาสตรช์ าติ 20 ปี โดยมี
หลกั การสาํ คญั ของแผนพฒั นาฯ ดงั น้ ี

3.1.1 ยดึ หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ต่อเนื่องมาต้งั แต่แผนพฒั นาฯ ฉบบั ที่ 9
เพ่อื ใหเ้ กิดบูรณาการการพฒั นาในทุกมิติอยา่ งสมเหตุสมผล มีความพอประมาณ และมีระบบภูมิคุม้ กนั และ
การบรหิ ารจดั การความเสี่ยงที่ดี ซึ่งเป็ นเง่อื นไขจาํ เป็ นสาํ หรบั การพฒั นาที่ยงั่ ยนื โดยมุง่ เน้นการพฒั นาคนให้
มคี วามเป็ นคนที่สมบรู ณ์ สงั คมไทยเป็ นสงั คมคุณภาพ สรา้ งโอกาสและมีที่ยนื ใหก้ บั ทุกคนในสงั คมไดด้ าเนิน
ชีวิตท่ีดีมีความสุขและอยรู่ ว่ มกนั อยา่ งสมานฉนั ท์ ในขณะที่ระบบเศรษฐกิจของประเทศก็เจริญเติบโตอยา่ ง
ต่อเนื่องมีคุณภาพ และมีเสถียรภาพ การกระจายความมงั่ คงั่ อยา่ งทวั่ ถึงและเป็ นธรรม เป็ นการเติบโตที่เป็ น
มิตรกบั ส่ิงแวดลอ้ ม รกั ษาความหลากหลายทางชีวภาพ ชุมชนวถี ีชวี ติ ค่านิยม ประเพณี และวฒั นธรรม

3.1.2 ยดึ คนเป็ นศนู ยก์ ลางการพฒั นา”มุ่งสรา้ งคุณภาพชีวิตและสุขภาวะที่ดีสาํ หรบั คน
ไทยพฒั นาคนใหม้ ีความเป็ นคนท่ีสมบูรณ์มีวนิ ัย ใฝ่ รู้ มีความรู้ มีทักษะ มีความคิดสรา้ งสรรค์ มีทัศนคติท่ีดี
รบั ผิดชอบต่อสงั คม มีจริยธรรมและคุณธรรม พฒั นาคนทุกช่วงวยั และเตรียมความพรอ้ มเขา้ สู่สงั คมผูส้ ูงอายุ
อยา่ งมีคุณภาพ รวมถึงการสรา้ งคนใหใ้ ชป้ ระโยชน์และอยูก่ ับส่ิงแวดลอ้ มอย่างเก้ ือกูล อนุรกั ษ์ ฟ้ ื นฟู ใช้
ประโยชน์ทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ มอยา่ งเหมาะสม

3.1.3 ยดึ วิสยั ทศั นภ์ ายใตย้ ุทธศาสตรช์ าติ 20 ปี ” มาเป็ นกรอบของวสิ ยั ทัศน์ประเทศ
ไทยในแผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี 12 วิสยั ทศั น์ ‚ประเทศไทยมีความมนั่ คง มงั่ คงั่ ยงั่ ยนื เป็ นประเทศพฒั นาแลว้
ดว้ ยการพฒั นาตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง‛ หรือเป็ นคติพจน์ประจาชาติวา่ ‚มนั่ คง มงั่ คงั่ ยงั่ ยนื ‛
โดยที่วสิ ยั ทศั น์ดงั กล่าวสนองตอบต่อผลประโยชน์แห่งชาติ ไดแ้ ก่ การมีเอกราช อธิปไตย และบูรณภาพแห่ง
เขตอาํ นาจรฐั การดารงอยอู่ ยา่ งมนั่ คงยงั่ ยนื ของสถาบนั หลกั ของชาติ การดารงอยอู่ ยา่ งมนั่ คง ของชาติและ
ประชาชนจากภยั คุกคามทุกรูปแบบ การอยรู่ ่วมกนั ในชาติอยา่ งสนั ติสุขเป็ นปึ กแผ่นมีความมนั่ คงทางสงั คม
ท่ามกลางพหุสงั คมและการมีเกียรติและศกั ด์ิศรีของความเป็ นมนุษย์ ความเจริญเติบโตของชาติ ความเป็ น
ธรรมและความอยดู่ ีมีสุขของประชาชน ความยงั่ ยืนของฐานทรพั ยากรธรรมชาติสิ่งแวดลอ้ ม ความมนั่ คงทาง
พลงั งานอาหารและน้า ความสามารถในการรกั ษาผลประโยชน์ของชาติภายใตก้ ารเปลี่ยนแปลงของสภาวะ
แวดลอ้ มระหวา่ งประเทศและการอยรู่ ่วมกนั อยา่ งสนั ติ ประสานสอดคลอ้ งกนั ดา้ นความมนั่ คงในประชาคม
อาเซียนและประชาคมโลกอยา่ งมีเกียรติและศกั ด์ิศรี ประเทศไทยไมเ่ ป็ นภาระของโลกและสามารถเก้ ือกูล
ประเทศที่มศี กั ยภาพทางเศรษฐกิจดอ้ ยกวา่

3.1.4 ยึด เป้าหมายอนาคตประเทศไทยปี 2580”ท่ีเป็ นเป้าหมายในยุทธศาสตรช์ าติ
20 ปี มาเป็ นกรอบในการกาํ หนดเป้าหมายท่ีจะบรรลุใน 5 ปี แรกและเป้าหมายในระดบั ยอ่ ยลงมา โดยที่
เป้าหมายและตวั ช้ ีวดั ในดา้ นต่างๆ มีความสอดคลอ้ งกบั กรอบเป้าหมายที่ยงั่ ยนื (SDGs) ท้งั น้ ี เป้าหมาย
ประเทศไทยในปี 2580 ซงึ่ เป็ นท่ียอมรบั รว่ มกนั น้ันพิจารณาจากท้งั ประเด็นหลกั และลกั ษณะของการพฒั นา
ลกั ษณะฐานการผลิตและบริการสาํ คญั ของประเทศ ลกั ษณะของคนไทยและสงั คมไทยท่ีพึงปรารถนา และ

ดร.สุรยิ ะ หินเมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 114

กลุ่มเป้าหมายในสงั คมไทย โดยกาํ หนดไวด้ งั น้ ี ‚เศรษฐกิจและสงั คมไทยมีการพฒั นาอยา่ งมนั่ คงและยงั่ ยนื
บนฐานการพฒั นาท่ียงั่ ยืน สงั คมไทยเป็ นสงั คมที่เป็ นธรรมมีความเหลื่อมลา้ น้อย คนไทยเป็ นมนุษยท์ ี่
สมบูรณ์ เป็ นพลเมืองที่มีวนิ ัยต่ืนรูแ้ ละเรียนรูไ้ ดด้ ว้ ยตนเองตลอดชีวติ มีความรู้ มีทักษะและทศั นคติท่ีเป็ น
คา่ นิยมท่ีดี มสี ุขภาพร่างกายและจิตใจที่สมบูรณ์ มีความเจริญเติบโตทางจิตวญิ ญาณ มีจิตสาธารณะและทา
ประโยชน์ต่อส่วนรวม มีความเป็ นพลเมืองไทย พลเมืองอาเซียน และพลเมืองโลก ประเทศไทยมีบทบาทที่
สาํ คญั ในเวทีนานาชาติ ระบบเศรษฐกิจต้งั อยบู่ นฐานของการใชน้ วตั กรรมนาดิจิทัล สามารถแข่งขนั ในการ
ผลิตไดแ้ ละคา้ ขายเป็ น มีความเป็ นสงั คมประกอบการ มีฐานการผลิตและบริการท่ีมีคุณภาพและรูปแบบท่ี
โดดเด่นเป็ นที่ตอ้ งการในตลาดโลกเป็ นฐานการผลิตและบริการท่ีสาํ คญั เช่น การใหบ้ ริการคุณภาพท้งั ดา้ น
การเงิน ระบบโลจิสติกส์ บริการดา้ นสุขภาพ และท่องเที่ยวคุณภาพ เป็ นครวั โลกของอาหารคุณภาพและ
ปลอดภยั เป็ นฐานอุตสาหกรรมและบริการอจั ฉรยิ ะท่ีเป็ นอุตสาหกรรมแหง่ อนาคตที่ใชน้ วตั กรรม ทุนมนุษย์
ทักษะสูงและเทคโนโลยีอจั ฉริยะ มาต่อยอดฐานการผลิตและบริการท่ีมีศกั ยภาพในปัจจุบนั และพฒั นาฐาน
การผลิตและบริการใหม่ๆ เพื่อนาประเทศไทยไปสู่การมีระบบเศรษฐกิจ สงั คม และประชาชนที่มีความเป็ น
อจั ฉริยะ‛

3.1.5 ยดึ หลกั การเจริญเตบิ โตทางเศรษฐกิจทลี่ ดความเหล่ือมล้าและขบั เคลื่อนการ
เจริญเติบโต จากการเพ่ิมผลิตภาพการผลิตบนฐานของการใชภ้ ูมิปัญญาและนวัตกรรม”แผนพฒั นาฯ
ฉบบั ท่ี 12 มุง่ เนน้ การสรา้ งความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจท่ีมีความครอบคลุมทวั่ ถึงเพื่อเพ่ิมขยายฐานกลุ่ม
ประชากรช้นั กลางใหก้ วา้ งข้ ึน โดยกาํ หนดเป้าหมายในการเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจ โอกาสทางสงั คม และ
รายไดข้ องกลุ่มประชากรรายไดต้ าํ่ สุดรอ้ ยละ 40 ใหส้ ูงข้ ึน นอกจากน้ ี การเพิ่มผลิตภาพการผลิตบนฐานของ
การใชภ้ ูมิปัญญาและพฒั นานวตั กรรมนับเป็ นหวั ใจสาํ คญั ในการขบั เคลื่อนการพฒั นาในระยะต่อไปสาํ หรบั
ทุกภาคส่วนในสงั คมไทย โดยที่เสน้ ทางการพฒั นาท่ีมุ่งสู่การเป็ นประเทศที่พฒั นาแลว้ น้ันกาํ หนดเป้าหมาย
ท้งั ในดา้ นรายได้ ความเป็ นธรรม การลดความเหลื่อมลา้ และขยายฐานคนช้นั กลาง การสรา้ งสงั คมท่ีมีคุณภาพและ
มธี รรมาภิบาล และความเป็ นมติ รตอ่ สิ่งแวดลอ้ ม

3.1.6 ยึด หลกั การนาไปสู่การปฏิบตั ิใหเ้ กิดผลสมั ฤทธ์ิอยา่ งจริงจงั ใน 5 ปี ท่ีตอ่ ยอด
ไปสูผ่ ลสมั ฤทธ์ิที่เป็ นเป้าหมายระยะยาว จากการที่แผนพฒั นาฯ เป็ นกลไกเชอื่ มต่อในลาดบั แรกที่จะกากบั
และสง่ ต่อแนวทางการพฒั นาและเป้าหมายในยุทธศาสตรช์ าติ 20 ปี ใหเ้ กิดการปฏิบตั ิในทุกระดบั และในแต่
ละดา้ นอยา่ งสอดคลอ้ งกนั แผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี 12 จงึ ใหค้ วามสาํ คญั กบั การใชก้ ลไกประชารฐั ที่เป็ นการรวม
พลงั ขบั เคล่ือนจากท้งั ภาครฐั เอกชน และประชาชน และการกาํ หนดประเด็นบูรณาการของการพฒั นาท่ีมี
ลาํ ดบั ความสาํ คญั สูง และไดก้ าํ หนดในระดบั แผนงาน/โครงการสาํ คญั ท่ีจะตอบสนองตอ่ เป้าหมายการพฒั นา
ไดอ้ ย่างแทจ้ ริง รวมท้ังการกําหนดเป้าหมายและตัวช้ ีวดั ที่มีความครอบคลุมหลากหลายมิติมากกว่าใน
แผนพฒั นาฯ ฉบบั ที่ผ่านๆ มา ในการกาํ หนดเป้าหมายไดค้ าํ นึงถึงความสอดคลอ้ งกบั เป้าหมายระยะยาวของ
ยทุ ธศาสตรช์ าติและการเป็ นกรอบกากบั เป้าหมายและตวั ช้ ีวดั ในระดบั ยอ่ ยลงมาที่จะตอ้ งถูกส่งต่อและกากบั
ใหส้ ามารถดาเนินการใหเ้ กิดข้ ึนอย่างมีผลสัมฤทธ์ิภายใตก้ รอบการจดั สรรงบประมาณ การติดตามและ
ประเมินผลการใชจ้ า่ ยเงินงบประมาณแผน่ ดินและการติดตามประเมนิ ผลการปฏิบตั ิราชการรวมท้งั การพฒั นา

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 115

ระบบราชการที่สอดคลอ้ งเป็ นสาระเดียวกนั หรือเสริมหนุนซ่ึงกนั และกนั แผนพฒั นาฯ ฉบบั ที่ 12 จึงกาํ หนด
ประเด็นบูรณาการเพ่ือการพฒั นาเพื่อเป็ นแนวทางสาํ คญั ประกอบการจดั สรรงบประมาณแผ่นดิน รวบรวมและ
กาํ หนดแผนงาน/โครงการสาํ คญั ในระดบั ปฏิบัติ และกาํ หนดจุดเน้นในการพฒั นาเชิงพ้ ืนท่ีในระดับสาขาการ
ผลิตและบริการและจงั หวดั ท่ีเป็ นจุดยทุ ธศาสตรส์ าํ คญั ในดา้ นต่าง ๆ

3.2 ยุทธศาสตรก์ ารพฒั นาประเทศ แผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี 12
3.2.1 ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 1: การเสรมิ สรา้ งและพฒั นาศกั ยภาพทุนมนุษย์
เป้าหมายการพฒั นา
1. คนไทยส่วนใหญ่มที ศั นคติและพฤติกรรมตามบรรทดั ฐานท่ีดีของสงั คมเพิ่มข้ ึน
2. คนในสงั คมไทยทุกชว่ งวยั มีทกั ษะ ความรู้ และความสามารถเพิ่มข้ ึน
3. คนไทยไดร้ บั การศึกษาท่ีมีคุณภาพสูงตามมาตรฐานสากล และสามารถ

เรียนรดู้ ว้ ยตนเองอยา่ งตอ่ เน่ือง
4. คนไทยมสี ุขภาวะที่ดีข้ ึน
5. สถาบันทางสังคมมีความเขม้ แข็งและมีส่วนร่วมในการพัฒนาประเทศ

เพ่ิมข้ ึนโดยเฉพาะสถาบันครอบครัว สถาบันการศึกษา สถาบันทางศาสนา ชุมชน สื่อมวลชน และ
ภาคเอกชน

ตวั ช้ ีวดั
เป้าหมายที่ 1 คนไทยส่วนใหญม่ ที ศั นคติและพฤติกรรมตามบรรทดั ฐานที่ดีของสงั คม
เป้าหมายท่ี 2 คนในสงั คมไทยทุกชว่ งวยั มที กั ษะ ความรู้ และความสามารถเพ่มิ ข้ ึน
เป้าหมายที่ 3 คนไทยมีการศึกษาท่ีมีคุณภาพตามมาตรฐานสากลและมี
ความสามารถเรียนรดู้ ว้ ยตนเองอยา่ งตอ่ เนื่อง
เป้าหมายท่ี 4 คนไทยมีสุขภาวะท่ีดีข้ ึน
เป้าหมายที่ 5 สถาบันทางสังคมมีความเขม้ แข็งและมีส่วนร่วมในการพฒั นา
ประเทศเพิ่มข้ ึนโดยเฉพาะสถาบนั ครอบครวั สถาบนั การศึกษา สถาบนั ทางศาสนา ชุมชน ส่ือมวลชน
และภาคเอกชน
แนวทางการพฒั นา
1. ปรบั เปลี่ยนค่านิยมคนไทยใหม้ ีคุณธรรม จริยธรรม มีวินัย จิตสาธารณะ
และพฤติกรรมที่พงึ ประสงค์
2. พฒั นาศักยภาพคนใหม้ ีทักษะความรู้ และความสามารถในการดารงชีวิต
อยา่ งมคี ุณคา่
3. ยกระดบั คุณภาพการศึกษาและการเรยี นรตู้ ลอดชวี ติ
4. ลดปัจจยั เสี่ยงดา้ นสุขภาพและใหท้ ุกภาคสว่ นคาํ นึงถึงผลกระทบต่อสุขภาพ
5. เพ่ิมประสิทธิภาพการบริหารจัดการระบบสุขภาพภาครัฐและปรับระบบ
การเงนิ การคลงั ดา้ นสุขภาพ

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 116

6. พฒั นาระบบการดูแลและสรา้ งสภาพแวดลอ้ มที่เหมาะสมกบั สงั คมสูงวยั
7. ผลกั ดนั ใหส้ ถาบนั ทางสงั คมมีสว่ นรว่ มพฒั นาประเทศอยา่ งเขม้ แข็ง
3.2.2 ยุทธศาสตรท์ ี่ 2: การสรา้ งความเป็ นธรรมและลดความเหลอ่ื มล้าในสงั คม
เป้าหมายและตวั ช้ ีวดั
เป้าหมายที่ 1 ลดปัญหาความเหลื่อมลา้ ดา้ นรายไดข้ องกลุ่มคนที่มีฐานะทาง
เศรษฐกิจสงั คมที่แตกตา่ งกนั และแกไ้ ขปัญหาความยากจน
เป้าหมายท่ี 2 เพิ่มโอกาสการเขา้ ถึงบริการพ้ ืนฐานทางสงั คมของภาครฐั
เป้าหมายท่ี 3 เพิ่มศักยภาพชุมชนและเศรษฐกิจฐานรากใหม้ ีความเขม้ แข็ง
เพ่ือใหช้ ุมชนพึ่งพาตนเองและไดร้ บั ส่วนแบง่ ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจมากข้ ึน
แนวทางการพฒั นา
1. เพิ่มโอกาสใหก้ ับกลุ่มเป้าหมายประชากรรอ้ ยละ 40 ท่ีมีรายไดต้ ํา่ สุดให้
สามารถเขา้ ถึงบริการที่มีคุณภาพของรฐั และมอี าชีพ
2. กระจายการใหบ้ ริการภาครฐั ท้งั ดา้ นการศึกษา สาธารณสุข และสวสั ดิการ
ท่ีมีคุณภาพใหค้ รอบคลุมและทวั่ ถึง
3. เสริมสรา้ งศกั ยภาพชุมชน การพฒั นาเศรษฐกิจชุมชน และการสรา้ งความ
เขม้ แข็งการเงนิ ฐานรากตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งเพ่อื ใหช้ ุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ มี
สิทธิในการจดั การทุน ท่ีดินและทรพั ยากรภายในชุมชม
3.2.3 ยุทธศาสตรท์ ี่ 3: การสรา้ งความเขม้ แข็งทางเศรษฐกิจและแข่งขันได้
อยา่ งยงั ่ ยืน
เป้าหมายและตวั ช้ ีวดั : 1. เศรษฐกิจขยายตวั อยา่ งมีเสถียรภาพและยงั ่ ยืน
เป้าหมายที่ 1 เศรษฐกิจเติบโตไดต้ ามศกั ยภาพ ประชาชนมีความเป็ นอยแู่ ละ
คุณภาพชีวติ ท่ีดีข้ ึน
เป้าหมายที่ 2 การลงทุนภาครฐั และเอกชนขยายตวั อยา่ งตอ่ เน่ือง
เป้าหมายท่ี 3 พัฒนาภาคส่งออกใหข้ ยายตัวและเป็ นกลไกสําคัญในการ
ขบั เคลื่อนเศรษฐกิจไทย
เป้าหมายที่ 4 เพิ่มผลิตภาพการผลิตของประเทศ
เป้าหมายท่ี 5 รกั ษาเสถียรภาพของการขยายตวั ทางเศรษฐกิจ
เป้าหมายที่ 6 เพ่ิมการลงทุนจากความร่วมมือภาครฐั และภาคเอกชนในการ
พฒั นาโครงสรา้ งพ้ ืนฐานของประเทศ
เป้าหมายที่ 7 ประชาชนและผปู้ ระกอบการเขา้ สูร่ ะบบภาษีมากข้ ึน
เป้าหมายที่ 8 ประเทศไทยมีขีดความสามารถในการแข่งขนั ทางเศรษฐกิจสูงข้ ึน

ดร.สรุ ยิ ะ หินเมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 117

เป้าหมายและตวั ช้ ีวดั : 2. การสรา้ งความเขม้ แข็งใหเ้ ศรษฐกิจรายสาขา
เป้าหมายที่ 1 เศรษฐกิจรายสาขาเติบโตอยา่ งเขม้ แข็งและเป็ นฐานในการสรา้ ง

ความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ
เป้าหมายท่ี 2 เกษตรกรมีรายไดเ้ งินสดสุทธิทางการเกษตรเพ่ิมข้ ึนและพ้ ืนท่ี

การทาํ เกษตรกรรมยงั่ ยนื เพ่มิ ข้ ึนตอ่ เน่ือง
เป้าหมายที่ 3 พฒั นาพ้ ืนที่ไปสูเ่ มืองอุตสาหกรรมนิเวศ
เป้าหมายที่ 4 ประเทศไทยมีรายได้จากการท่องเท่ียวเพ่ิมข้ ึนและมีขีด

ความสามารถในการแขง่ ขนั ดา้ นการท่องเที่ยวสูงข้ ึน
เป้าหมายท่ี 5 วสิ าหกิจขนาดกลางและขนาดยอ่ มมีบทบาทต่อระบบเศรษฐกิจ

เพมิ่ มากข้ ึน
เป้าหมายท่ี 6 เพิ่มประสิทธิภาพของภาคการเงินเพื่อใหเ้ ป็ นกลไกสนับสนุน

การพฒั นาทางเศรษฐกิจและสงั คม
แนวทางการพฒั นา
1. การบรหิ ารจดั การเศรษฐกิจสว่ นรวม
2. การเสริมสรา้ งและพฒั นาขีดความสามารถในการแข่งขนั ของภาคการผลิต

และบริการ
3.2.4 ยุทธศาสตรท์ ี่ 4: การเตบิ โตที่เป็ นมิตรกบั ส่ิงแวดลอ้ มเพื่อการพฒั นาอยา่ งยงั ่ ยืน
เป้าหมายและตวั ช้ ีวดั
เป้าหมายท่ี 1 รกั ษา และฟ้ ื นฟูฐานทรพั ยากรธรรมชาติ
เป้าหมายที่ 2 สรา้ งความมนั่ คงดา้ นน้า และบริหารจดั การทรพั ยากรน้าท้งั น้า

ผิวดินและน้ําใตด้ ิน ใหม้ ปี ระสิทธิภาพ
เป้าหมายท่ี 3 สรา้ งคุณภาพสิ่งแวดลอ้ มท่ีดี ลดมลพิษ และลดผลกระทบต่อ

สุขภาพของประชาชนและระบบนิเวศ
เป้าหมายที่ 4 เพ่มิ ประสิทธิภาพการลดก๊าซเรือนกระจกและขีดความสามารถ

ในการปรบั ตวั ตอ่ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
เป้าหมายที่ 5 เพ่ิมประสิทธิภาพการบริหารจดั การเพื่อลดความเสี่ยงจากภยั

พบิ ตั ิ ความสูญเสียในชวี ติ และทรพั ยส์ ินท่ีเกิดจากสาธารณภยั ลดลง
แนวทางการพฒั นา
1. การรักษาฟ้ ื นฟูทรัพยากรธรรมชาติ สรา้ งสมดุลของการอนุรักษ์และใช้

ประโยชน์อยา่ งยงั่ ยนื และเป็ นธรรม
2. เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการทรัพยากรน้าเพ่ือใหเ้ กิดความมนั่ คง

สมดุล และยงั่ ยนื
3. แกไ้ ขปัญหาวกิ ฤตส่ิงแวดลอ้ ม

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 118

4. สง่ เสริมการผลิตและการบริโภคที่เป็ นมติ รกบั สิ่งแวดลอ้ ม
5. สนับสนุนการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และเพิ่มขีดความสามารถใน
การปรบั ตวั ต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมอิ ากาศ
6. บรหิ ารจดั การเพอื่ ลดความเสี่ยงดา้ นภยั พบิ ตั ิ
7. พัฒนาระบบการบริหารจัดการและกลไกแกไ้ ขปัญหาความขัดแยง้ ดา้ น
ทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ ม
8. การพฒั นาความรว่ มมอื ดา้ นสิ่งแวดลอ้ มระหวา่ งประเทศ
3.2.5 ยุทธศาสตรท์ ี่ 5: การเสริมสรา้ งความมัน่ คงแห่งชาติเพ่ือการพฒั นาประเทศ
สู่ความมงั ่ คงั ่ และยงั ่ ยนื
เป้าหมายและตวั ช้ ีวดั
เป้าหมายท่ี 1 ปกป้องและเชิดชูสถาบันพระมหากษัตริยใ์ หเ้ ป็ นสถาบนั หลัก
ของประเทศ
เป้าหมายที่ 2 สงั คมมีความสมานฉนั ท์ ผูเ้ ห็นต่างทางความคิดของคนในชาติ
สามารถอยรู่ ว่ มกนั ไดอ้ ยา่ งสนั ติ ประชาชนมีสว่ นรว่ มป้องกนั แกไ้ ขปัญหาความมนั่ คง
เป้าหมายท่ี 3 ประชาชนในจงั หวดั ชายแดนภาคใตม้ ีความปลอดภัยในชีวิต
และทรพั ยส์ ินมีโอกาสในการศึกษาและการประกอบอาชพี ท่ีสรา้ งรายไดเ้ พ่ิมข้ ึน
เป้าหมายที่ 4 ประเทศไทยมีความสัมพนั ธแ์ ละความร่วมมือดา้ นความมนั่ คง
ในกลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียน มิตรประเทศ และนานาประเทศในการป้องกนั ภยั คุกคามในรูปแบบ
ต่างๆ ควบคู่ไปกบั การรกั ษาผลประโยชน์ของชาติ
เป้าหมายที่ 5 ประเทศไทยมีความพรอ้ มตอ่ การรบั มอื ภยั คุกคามท้งั ภยั คุกคาม
ทางทหารและภยั คุกคามอื่น ๆ
เป้าหมายที่ 6 แผนงานดา้ นความมนั่ คงมกี ารบูรณาการสอดคลอ้ งกบั นโยบาย
การพฒั นาเศรษฐกิจ สงั คม ทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอ้ ม
แนวทางการพฒั นา
1. การรกั ษาความมนั่ คงภายในเพื่อใหเ้ กิดความสงบในสงั คมและธํารงไวซ้ ึ่ง
สถาบนั หลกั ของชาติ
2. การพฒั นาเสรมิ สรา้ งศักยภาพการป้องกนั ประเทศ เพื่อเตรียมความพรอ้ ม
ในการรบั มอื ภยั คุกคามท้งั การทหารและภยั คุกคามอื่น ๆ
3. การส่งเสริมความร่วมมือกบั ต่างประเทศดา้ นความมนั่ คง เพื่อบูรณาการ
ความรว่ มมอื กบั มติ รประเทศเพอื่ ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ สงั คม และการป้องกนั ภยั คุกคามขา้ มชาติ
4. การรกั ษาความมนั่ คงและผลประโยชน์ของชาติทางทะเลเพอื่ คงไวซ้ ่ึงอาํ นาจ
อธิปไตยและสิทธิอธิปไตยในเขตทางทะเล

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 119

5. การบริหารจดั การความมนั่ คงเพื่อการพฒั นา เพ่ือใหเ้ กิดความสอดคลอ้ ง
กนั ระหวา่ งแผนงานท่ีเก่ียวขอ้ งกับความมนั่ คงกับแผนงานการพฒั นาอ่ืนๆ ภายใตก้ ารมีส่วนร่วมของ
ภาคประชาชน

3.2.6 ยุทธศาสตรท์ ่ี 6: การบริหารจดั การในภาครฐั การป้องกันการทุจริต
ประพฤตมิ ิชอบ และธรรมาภิบาลในสงั คมไทย

เป้าหมายและตวั ช้ ีวดั
เป้าหมายที่ 1 ลดสดั ส่วนค่าใชจ้ ่ายดา้ นบุคลากร และเพ่ิมประสิทธิภาพการ
บริหารจดั การและการใหบ้ ริการของภาครฐั และประสิทธิภาพการประกอบธุรกิจของประเทศ
เป้าหมายที่ 2 เพม่ิ ประสิทธิภาพการบริหารจดั การท่ีดีขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
เป้าหมายที่ 3 เพิม่ คะแนนดชั นีการรบั รกู้ ารทุจริตใหส้ ูงข้ ึน
เป้าหมายท่ี 4 ลดจานวนการดาํ เนินคดีกบั ผมู้ ไิ ดก้ ระทาํ ความผิด
แนวทางการพฒั นา
1. ปรบั ปรุงโครงสรา้ งหน่วยงาน บทบาท ภารกิจ และคุณภาพบุคลากรภาครฐั
ใหม้ ีความโปรง่ ใส ทนั สมยั คล่องตวั มีขนาดท่ีเหมาะสม เกิดความคุม้ คา่
2. ปรบั ปรุงกระบวนการงบประมาณ และสรา้ งกลไกในการติดตามตรวจสอบ
การเงนิ การคลงั ภาครฐั
3. เพ่ิมประสิท ธิ ภาพและยกระดับการให้บริการสาธ ารณะให้ได้
มาตรฐานสากล
4. เพ่มิ ประสิทธิภาพการบริหารจดั การใหแ้ ก่องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
5. ป้องกนั และปราบปรามการทุจริตและประพฤติมชิ อบ
6. ปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการยุติธรรมใหม้ ีความทนั สมยั เป็ นธรรม และ
สอดคลอ้ งกบั ขอ้ บงั คบั สากลหรือขอ้ ตกลงระหวา่ งประเทศ
3.2.7 ยุทธศาสตรท์ ี่ 7: การพฒั นาโครงสรา้ งพ้ นื ฐานและระบบโลจสิ ตกิ ส์
เป้าหมายและตวั ช้ ีวดั
เป้าหมายท่ี 1 การพฒั นาโครงสรา้ งพ้ ืนฐานและระบบโลจิสติกสใ์ นภาพรวม
เป้าหมายที่ 2 การพฒั นาโครงสรา้ งพ้ ืนฐานดา้ นระบบขนสง่
เป้าหมายท่ี 3 การพฒั นาระบบโลจิสติกส์
เป้าหมายท่ี 4 การพฒั นาดา้ นพลงั งาน
เป้าหมายท่ี 5 การพฒั นาเศรษฐกิจดิจทิ ลั
เป้าหมายที่ 6 การพฒั นาดา้ นสาธารณูปการ (น้ําประปา)
แนวทางการพฒั นา
1. การพฒั นาโครงสรา้ งพ้ ืนฐานดา้ นขนส่ง
2. การสนับสนุนการพฒั นาระบบขนส่ง

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 120

3. การพฒั นาระบบโลจิสติกส์
4. การพฒั นาดา้ นพลงั งาน
5. การพฒั นาเศรษฐกิจดิจิทลั
6. การพฒั นาระบบน้ําประปา
3.2.8 ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 8: การพฒั นาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจยั และนวตั กรรม
เป้าหมายและตวั ช้ ีวดั
เป้าหมายท่ี 1 เพมิ่ ความเขม้ แข็งดา้ นวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยขี องประเทศ
เป้าหมายที่ 2 เพิ่มความสามารถในการประยุกต์ใชว้ ิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี
และนวตั กรรมเพอื่ ยกระดบั ความสามารถการแขง่ ขนั ของภาคการผลิตและบรกิ าร และคุณภาพชีวติ ของ
ประชาชน
แนวทางการพฒั นา
1. เร่งส่งเสริมการลงทุนวิจยั และพฒั นาและผลักดนั สู่การใชป้ ระโยชน์ในเชิง
พาณิชยแ์ ละเชิงสงั คม
2. พฒั นาผปู้ ระกอบการใหเ้ ป็ นผปู้ ระกอบการทางเทคโนโลยี
3. พฒั นาสภาวะแวดลอ้ มของการพฒั นาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจยั และ
นวตั กรรม
3.2.9 ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 9: การพฒั นาภาค เมือง และพ้ นื ที่เศรษฐกิจ
เป้าหมายและตวั ช้ ีวดั
เป้าหมายที่ 1 ลดช่องว่างรายไดร้ ะหว่างภาคและมีการกระจายรายไดท้ ่ีเป็ น
ธรรมมากข้ ึน
เป้าหมายที่ 2 เพ่ิมจานวนเมืองศูนยก์ ลางของจงั หวดั เป็ นเมืองน่าอยู่สาหรบั
คนทุกกลุม่ ในสงั คม
เป้าหมายท่ี 3 พ้ ืนที่ฐานเศรษฐกิจหลักมีระบบการผลิตที่มีประสิทธิภาพสูง
และเป็ นมิตรต่อส่ิงแวดลอ้ ม
เป้าหมายที่ 4 เพิ่มมูลคา่ การลงทุนในพ้ ืนที่เศรษฐกิจใหมบ่ ริเวณชายแดน
แนวทางการพฒั นา
1. การพฒั นาภาคเพอื่ สรา้ งโอกาสทางเศรษฐกิจใหก้ ระจายตวั อยา่ งทวั่ ถึง
2. การพฒั นาเมือง
3. การพฒั นาพ้ ืนที่เศรษฐกิจ
3.2.10 ยุทธศาสตรท์ ี่ 10: ความรว่ มมือระหว่างประเทศเพือ่ การพฒั นา
เป้าหมายและตวั ช้ ีวดั
เป้าหมายที่ 1 เครือข่ายการเชือ่ มโยงตามแนวระเบียงเศรษฐกิจที่ครอบคลุม
และมีการใชป้ ระโยชน์ไดเ้ ต็มศกั ยภาพ

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 121

เป้าหมายท่ี 2 ระบบหว่ งโซม่ ลู ค่าในอนุภูมิภาคและภูมภิ าคอาเซียนเพมิ่ ข้ ึน
เป้าหมายท่ี 3 ประเทศไทยเป็ นฐานเศรษฐกิจ การคา้ และการลงทุนท่ีสาํ คญั
ในภูมิภาคอนุภูมิภาคอาเซียน และเอเชีย รวมท้ังมีการพฒั นาส่วนขยายจากแนวระเบียงเศรษฐกิจใน
อนุภูมภิ าคใหค้ รอบคลุมภูมิภาคอาเซยี น เอเชยี ตะวนั ออก และเอเชียใต้
เป้าหมายที่ 4 ประเทศไทยเป็ นหุน้ ส่วนการพฒั นาที่สาํ คญั ท้งั ในทุกระดบั
แนวทางการพฒั นา
1. ขยายความร่วมมือทางการค้า และการลงทุนกับมิตรประเทศ และ
แสวงหาตลาดใหมส่ าหรบั สินคา้ และบริการของไทย
2. พฒั นาความเชื่อมโยงดา้ นการคมนาคมขนส่ง โลจิสติกส์ และโทรคมนาคมใน
กรอบความรว่ มมืออนุภูมิภาคภายใตแ้ ผนงาน GMS, ACMECS, IMT-GT, BIMSTEC และ JDS และภูมิภาค
อาเซยี นเพอ่ื อานวยความสะดวกและลดตน้ ทุนดา้ นโลจิสติกส์
3. พฒั นาและส่งเสรมิ ใหไ้ ทยเป็ นฐานของการประกอบธุรกิจ การบริการ และการ
ลงทุนที่โดดเด่นในภูมิภาค
4. ส่งเสริมการลงทุนไทยในต่างประเทศ (Outward investment) ของ
ผปู้ ระกอบการไทย
5. เปิ ดประตูการคา้ และพฒั นาความร่วมมือกับประเทศเพ่ือนบา้ นในลกั ษณะ
หุน้ ส่วนทางยทุ ธศาสตรท์ ้งั ในระดบั อนุภูมิภาค และภูมภิ าคที่มีความเสมอภาคกนั
6. สรา้ งความเป็ นหุน้ ส่วนการพัฒนากับประเทศในอนุภูมิภาค ภูมิภาค และ
นานาประเทศ
7. เขา้ รว่ มเป็ นภาคีความรว่ มมือระหวา่ งประเทศโดยมบี ทบาทท่ีสรา้ งสรรค์
8. ส่งเสริมความรว่ มมือกบั ภูมิภาคและนานาชาติในการสรา้ งความมนั่ คง
9. บูรณาการภารกิจด้านความร่วมมือระหว่างประเทศและด้านการ
ต่างประเทศ
10. สง่ เสรมิ ใหเ้ กิดการปรบั ตวั ภายในประเทศที่สาํ คญั
3.3 การขบั เคลื่อนและตดิ ตามประเมินผลแผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี 12
3.3.1 แนวทางการขบั เคล่ือนแผนฯ สู่การปฏิบตั ิ
1) การสรา้ งความรูค้ วามเขา้ ใจใหท้ ุกภาคส่วนตระหนักถึงความสําคัญและ
พรอ้ มเขา้ รว่ มในการผลกั ดนั แผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี 12 ไปสู่การปฏิบตั ิ
2) การสรา้ งความเช่ือมโยงระหวา่ งแผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี 12 ยุทธศาสตรช์ าติ
นโยบายรฐั บาล และแผนเฉพาะดา้ น และแผนปฏบิ ตั ิการ
3) เช่ือมโยงแนวคิดพ้ ืนฐาน ยุทธศาสตร์และประเด็นการพัฒนาสําคัญ
ตลอดจนแผนพฒั นาเฉพาะดา้ นภายใตแ้ ผนพฒั นาฯ ฉบบั ที่ 12 เขา้ กบั ยุทธศาสตรช์ าติ แผนปฏิรูป
นโยบายรฐั บาลและแผนระดบั ต่างๆ

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 122

การขบั เคลื่อนแผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี 12 สู่การปฏิบตั ิจะดาเนินการในหลายระดบั
ต้งั แต่นโยบายรฐั บาล แผนปฏริ ูป แผนของหน่วยงานภาครฐั สว่ นกลาง ส่วนภูมภิ าค ทอ้ งถ่ิน/ชุมชน ตลอดจน
แผนของภาคีการพฒั นาต่างๆ อย่างเป็ นข้นั เป็ นตอน ต้งั แต่ทิศทาง วตั ถุประสงค์ เป้าหมาย และตวั ช้ ีวดั
ความสําเร็จของยุทธศาสตรข์ องแผนพฒั นาฯ ฉบับท่ี 12 เช่น องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินจัดทา
แผนพฒั นา 3 ปี และแผนงานโครงการประจาปี องคก์ ารบรหิ ารส่วนจงั หวัด เทศบาล และองคก์ าร
บรหิ ารส่วนตาบลจดั ทาแผนพฒั นา 3 ปี และแผนงานโครงการประจาปี ใหส้ อดคลอ้ งกบั แผนพฒั นาฯ
ฉบบั ท่ี 12 ทงั้ 10 ยุทธศาสตรโ์ ดยเฉพาะยุทธศาสตรก์ ารพฒั นาภาค เมือง และพ้ืนท่ีเศรษฐกิจ โดยให้
ความสาคญั กบั การพฒั นาเมืองตามแนวทางการพฒั นาหลักและการพฒั นาเมืองสาคญั ท่ีสอดคลอ้ งกบั
สภาพพ้ืนฐานและความตอ้ งการของประชาชนในพ้ืนท่ี และมีความเช่ือมโยงกบั แผนพฒั นาจงั หวัดและ
อาเภอ

4) การเสริมสรา้ งบทบาทของทุกภาคส่วนใหส้ ามารถขบั เคล่ือนแผนพฒั นาฯ ฉบบั ที่
12 ไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธิภาพ โดยเสรมิ สรา้ งความเขม้ แขง็ ใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ สามารถดาเนิน
งานตามภารกิจอย่างมีประสิทธิภาพ โดยพฒั นาศักยภาพขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ ใหแ้ ข็งแกรง่
มีการบรหิ ารจดั การท่ีคล่องตวั ยืดหยุ่น ลดขนั้ ตอน และกาหนดกฎระเบียบท่ีเอ้ือให้การดาเนินงาน
เป็ นไปไดร้ วดเรว็ และราบร่นื สามารถพ่ึงตนเองไดเ้ ตม็ ท่ี ขณะเดยี วกนั ภาคราชการส่วนกลางทาหนา้ ท่ี
กากบั ดูแลใหท้ อ้ งถ่นิ บรหิ ารจดั การตนเองไดเ้ ต็มศักยภาพ สามารถคิดและตดั สินใจไดอ้ ย่างเตม็ ท่ีใน
การพฒั นาทอ้ งถ่นิ ถา่ ยโอนภารกิจและบุคลากรจากส่วนกลางและภมู ิภาคไปสู่ทอ้ งถ่นิ และสรา้ งความ
ชัดเจนในบทบาทภารกิจท่ีทอ้ งถ่นิ ตอ้ งรบั ผดิ ชอบเพ่ิมขีดความสามารถใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
สามารถปฏิบตั ิหนา้ ท่ีตอบสนองความตอ้ งการของประชาชนในพ้ืนท่ี ทงั้ ดา้ นการบรหิ ารจดั การ ดา้ น
การเงนิ การคลังทอ้ งถ่นิ การแกไ้ ขปัญหาทุจรติ คอรร์ ปั ช่ันและการสรา้ งธรรมาภิบาลในระดบั ทอ้ งถ่นิ

ฯลฯ
3.3.2 การตดิ ตามประเมินผลแผนพฒั นาฯ ฉบบั ที่ 12

การดาํ เนินการติดตามประเมินผลแผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี 12 แบบมีส่วนรว่ ม
เป็ นการบริหารจดั การท้ังในระดับกระทรวงหรือหน่วยงานเทียบเท่า และระดบั จงั หวดั หรือพ้ ืนท่ีที่
สามารถเช่ือมโยงกบั การประเมินผลแผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี 12 และยุทธศาสตรช์ าติผ่านประเด็นพฒั นา
และตวั ช้ วี ดั รว่ ม (Joint KPI)

1) แนวคิดและหลักการติดตามประเมินผลแบบมีส่วนร่วม เช่น ติดตาม
ประเมินผลท่ีเปิ ดโอกาสใหผ้ มู้ สี ่วนไดส้ ่วนเสียเขา้ มามีสว่ นรว่ ม/เป็ นระบบประเมนิ ผลเชงิ บรู ณาการท่ีมุ่ง
เสนอผลผลิต ผลลพั ธ์ และผลกระทบ/ประเมินดว้ ยตนเองเพ่ือสรา้ งกระบวนการเรียนรูแ้ ละติดตามผล
อย่างใกลช้ ิด ควบคู่การใหห้ น่วยงานหรือสถาบนั ที่เป็ นกลางทาหน้าท่ีประเมินผล/มีหลกั เกณฑก์ าร
ติดตามประเมินผลและตวั ช้ วี ดั

2) แนวทางการประเมินผลแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติแบบมสี ว่ น
รว่ ม เชน่ วางระบบการติดตามประเมนิ ผล 3 ระยะเวลา (การประเมินผลก่อนการปฏิบตั ิการหรือก่อน

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 123

เริ่มโครงการ (Ex-ante Evaluation)/การประเมินผลระหวา่ งดาเนิน (On-Going Evaluation)/การ
ประเมินผลหลงั การดาเนินงาน (Ex-Post Evaluation))/

ฯลฯ
***ประสิทธิผล (Effectiveness) เป็ นการวดั เพ่ือทราบวา่ การดาํ เนินงานไดผ้ ลตามวตั ถุประสงค์
เป้าหมายท่ีกาํ หนดไวห้ รือไม่ เพียงใด มีเหตุผลอะไรที่ทําใหก้ ารปฏิบตั ิงานน้ันประสบความสาํ เร็จหรือ
ความลม้ เหลว

4. แผนแม่บทภายใตย้ ุทธศาสตรช์ าติ (พ.ศ. 2561-2580)
แผนแม่บทภายใตย้ ุทธศาสตร์ชาติ เป็ นแผนแม่บทเพื่อบรรลุเป้าหมายตามที่กําหนดไวใ้ น

ยุทธศาสตรช์ าติ มีท้ังส้ ิน 23 ประเด็นแผนแม่บท ซึ่งจะมีผลผูกพนั ต่อหน่วยงานของรฐั ที่เกี่ยวขอ้ งท่ีจะตอ้ ง
ปฏิบัติให้ เป็ นไปตามน้ัน รวมท้ังการจัดทางบประมาณรายจ่ายประจาํ ปี งบประมาณตอ้ งสอดคลอ้ งกับแผน
แมบ่ ท ซึง่ จะนําไปสู่การปฏิบตั ิเพื่อใหป้ ระเทศไทยบรรลุวสิ ยั ทศั น์ ‚ประเทศไทยมคี วามมนั่ คง มงั่ คงั่ ยงั่ ยนื เป็ น
ประเทศพฒั นาแลว้ ดว้ ยการพฒั นาตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง‛ ภายในช่วงเวลา ดังกล่าว เพ่ือ
ความสุขของคนไทยทุกคน

4.1 แผนแม่บทประเด็นความมนั ่ คง เป็ นการดาํ เนินการเพ่ือทําใหป้ ระเทศชาติมนั่ คง
(ในทุก มิติ) อย่างยงั่ ยืน คนไทยอยูด่ ี กินดี มีความสุข มีความสามคั คีปรองดอง มีการป้องกันและ
แกไ้ ขปัญหาท่ีส่งผลกระทบต่อความมัน่ คงในปัจจุบัน และป้องกันไม่ใหเ้ กิดปัญหาใหม่ใน อนาคต
ตลอดจนการพฒั นาศกั ยภาพของประเทศใหพ้ รอ้ มเผชิญภยั คุกคามท่ีกระทบตอ่ ความมนั่ คงของชาติใน
ทุกมิติ ทุกรูปแบบ และทุกระดบั ความรุนแรงไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ ซ่ึงจะส่งผลใหก้ ารบริการจดั การ
และการพัฒนาประเทศในทุกดา้ นดาเนินไปไดอ้ ย่าง ต่อเนื่องและราบร่ืน ตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพยี ง ซ่งึ เป็ นกุญแจสาํ คญั ท่ีจะนําไปสู่การบรรลุเป้าหมายการพฒั นาที่ยงั่ ยนื ประกอบดว้ ย
5 แผนยอ่ ย ไดแ้ ก่

(1) การรกั ษาความสงบภายในประเทศ
(2) การป้องกนั และแกไ้ ขปัญหาท่ีมีผลกระทบต่อความมนั่ คง
(3) การพฒั นาศักยภาพของประเทศใหพ้ รอ้ มเผชิญภัยคุกคามที่กระทบต่อความ
มนั่ คงของชาติ
(4) การบรู ณาการความรว่ มมือดา้ นความมนั่ คงกบั อาเซียน และนานาชาติ
(5) การพฒั นากลไกการบรหิ ารจดั การความมนั่ คงแบบองคร์ วม
4.2 แผนแม่บทประเด็นการต่างประเทศ ใหค้ วามสําคัญกับความร่วมมือระหว่าง
ประเทศใน ระดบั ภูมิภาคต่าง ๆ ท้งั ในประเด็นความมนั่ คง ดา้ นเศรษฐกิจ ดา้ นการพฒั นาประเทศ ที่
ยดึ ตามมาตรฐานสากลและพนั ธกรณีระหวา่ งประเทศไดอ้ ยา่ งเป็ นบูรณการ
ประกอบดว้ ย 5 แผนยอ่ ย ไดแ้ ก่
(1) ความรว่ มมือดา้ นความมนั่ คงระหวา่ งประเทศ
(2) ความรว่ มมอื ดา้ นเศรษฐกิจและความรว่ มมือเพ่ือการพฒั นาระหวา่ งประเทศ

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 124

(3) การพฒั นาท่ีสอดคลอ้ งกบั มาตรฐานสากลและพนั ธกรณีระหวา่ งประเทศ
(4) การสง่ เสริมสถานะและบทบาทของประเทศไทยในประชาคมโลก
(5) การตา่ งประเทศมีเอกภาพและบรู ณาการ
4.3 แผนแม่บทประเด็นการพัฒนาการเกษตร จะใหค้ วามสาํ คัญกับการปรบั ตัวจาก
การทา เกษตรแบบด้ังเดิมไปเป็ นเกษตรอุตสาหกรรม/การแปรรูปเกษตรท่ีมีมูลค่าเพ่ิมสูง การเพิ่ม
ผลิตภาพการผลิตโดยอาศัยเทคโนโลยีและนวัตกรรม รวมถึงการใชป้ ระโยชน์จากฐาน ทรัพยากร
ชีวภาพ ควบคู่ไปกับการสรา้ งความมนั่ คงและความปลอดภัยอาหาร เพื่อเป็ น ภาคการผลิตท่ีสรา้ ง
รายไดแ้ ละพฒั นาคุณภาพชวี ติ ใหก้ บั เกษตรกรสามารถพ่ึงพาตนเองได้ ประกอบดว้ ย 6 แผนยอ่ ย ดงั น้ ี
(1) เกษตรอตั ลกั ษณพ์ ้ ืนถิ่น
(2) เกษตรปลอดภยั
(3) เกษตรชวี ภาพ
(4) เกษตรแปรรปู
(5) เกษตรอจั ฉริยะ
(6) การพฒั นาระบบนิเวศของภาคเกษตร
4.4 แผนแม่บทประเด็นอุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต จะใหค้ วามสาํ คัญกับ
การพฒั นา เป็ นองคร์ วมและการสรา้ งระบบนิเวศใหอ้ ุตสาหกรรมและบริการแหง่ อนาคตไดเ้ ติบโต โดย
เน้นการสรา้ งรากฐานของอุตสาหกรรมและบริการและสรา้ งสภาพแวดลอ้ มท่ีเอ้ ืออานวย ต่อการพฒั นา
ของอุตสาหกรรมและบริการ ท้งั ดา้ นบุคลากร และโครงสรา้ งพ้ ืนฐานท่ีจาเป็ น การพฒั นาต่อยอดจาก
ฐานอุตสาหกรรมและบรกิ ารเดิมท่ีมคี วามเขม้ แข็ง และสรา้ งโอกาส ทุกอุตสาหกรรมในการปรบั ตวั และ
สรา้ งศกั ยภาพใหม่ ในระยะต่อไปจะเป็ นการสนับสนุน ใหอ้ ุตสาหกรรมและบริการแหง่ อนาคตไดเ้ ติบโต
เป็ นเสาหลกั ของเศรษฐกิจ ไทย สรา้ งมูลค่าเพ่ิมดว้ ยเทคโนโลยแี ละนวตั กรรมของตนเอง ลดการพ่ึงพา
เทคโนโลยแี ละ นวตั กรรมจากต่างประเทศ และเป็ นผูน้ าของอุตสาหกรรมและบริการที่ประเทศไทย มี
ศกั ยภาพในระดบั ภูมิภาคและระดบั โลก ประกอบดว้ ย 6 แผนยอ่ ย ดงั น้ ี
(1) อุตสาหกรรมชีวภาพ
(2) อุตสาหกรรมและบริการทางการแพทยค์ รบวงจร
(3) อุตสาหกรรมและบริการดิจิทลั ขอ้ มลู และปัญญาประดิษฐ์
(4) อุตสาหกรรมต่อเน่ืองจากการพฒั นาระบบคมนาคม
(5) อุตสาหกรรมความมนั่ คงของประเทศ
(6) ระบบนิเวศของอุตสาหกรรมและบริการแหง่ อนาคต
4.5 แผนแม่บทประเดน็ การทอ่ งเทีย่ ว แผนแมบ่ ทภายใตย้ ุทธศาสตรช์ าติประเด็นสรา้ ง
ความ หลากหลายดา้ นการท่องเท่ียวจะใหค้ วามสาํ คญั กบั การรกั ษาการเป็ นจุดหมายปลายทาง ของ
การท่องเที่ยวระดบั โลกที่เป็ นกลไกหลักในการช่วยขบั เคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศไทย โดยจะตอ้ ง
พฒั นาการท่องเที่ยวท้ังระบบ มุ่งเน้นนักท่องเท่ียวกลุ่มคุณภาพ สรา้ งความ หลากหลายดา้ นการ

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 125

ท่องเท่ียวใหส้ อดคลอ้ งกับความตอ้ งการของนักท่องเที่ยว รวมถึงให้ ความสําคญั กับการพฒั นาการ
ท่องเที่ยวในสาขาท่ีมีศักยภาพ แต่ยงั คงรักษาจุดเด่นของ ประเทศดา้ นขนบธรรมเนียม ประเพณี
วฒั นธรรม อตั ลกั ษณค์ วามเป็ นไทย ตลอดจนให้ คุณค่ากบั สิ่งแวดลอ้ มธรรมชาติไวไ้ ด้ ประกอบดว้ ย 7
แผนยอ่ ย ดงั น้ ี

(1) การท่องเที่ยวเชิงสรา้ งสรรคแ์ ละวฒั นธรรม
(2) การท่องเท่ียวเชิงธุรกิจ
(3) การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ความงาม และแพทยแ์ ผนไทย
(4) การท่องเท่ียวสาราญทางน้า
(5) การท่องเท่ียวเชือ่ มโยงภูมิภาค
(6) ระบบนิเวศสรา้ งความหลากหลายดา้ นการท่องเที่ยว
(7) การฟ้ ื นฟูชายหาดที่เป็ นแหล่งท่องเท่ียว
4.6 6แผนแม่บทประเด็นการพฒั นาพ้ นื ทีแ่ ละเมืองน่าอยู่อจั ฉริยะ ใหค้ วามสาํ คญั กบั
การพฒั นา เมืองใหเ้ ป็ นเมอื งน่าอยอู่ จั ฉรยิ ะท่ีสามารถรองรบั กิจกรรมทางเศรษฐกิจ เป็ นที่อยอู่ าศยั ลด
ความเหล่ือมลา้ และยกระดบั คุณภาพชวี ติ ของประชาชนในพ้ นื ท่ีทุกกลุ่ม โดยผ่านความ รว่ มมือระหวา่ ง
ภาครฐั ภาคเอกชน และประชาชนในพ้ นื ที่ ประกอบดว้ ย 2 แผนยอ่ ย ดงั น้ ี
(1) การพฒั นาเมืองน่าอยอู่ จั ฉริยะ
(2) การพฒั นาพ้ ืนที่เมืองพิเศษ
4.7 แผนแม่บทประเด็นโครงสรา้ งพ้ ืนฐาน ระบบโลจิสติกส์ และดิจิทัล พัฒนา
โครงสรา้ ง พ้ ืนฐานของประเทศ โดยมุ่งเน้นการขยายขีดความสามารถ พัฒนาคุณภาพและ
ประสิทธิภาพของโครงสรา้ งพ้ ืนฐานดา้ นการขนส่งและระบบโลจิสติกส์ พลงั งาน ดิจิทัล วิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยีสมยั ใหม่ เพ่ือยกระดบั ผลิตภาพของภาคการผลิตและบริการ ลดตน้ ทุนการผลิตและ
บริการใหแ้ ขง่ ขนั ไดใ้ นระดบั สากล สนับสนุนใหเ้ กิดความเช่ือมโยง กบั อนุภูมิภาคและภูมิภาคอยา่ งเป็ น
ระบบ รวมถึงพัฒนาระบบการบริหารจดั การให้ สามารถรองรับการเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติและ
ปรับตัวไดท้ ันกับแนวโน้มการ เปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีในอนาคต โดยภายใตแ้ ผนแม่บทดา้ น
โครงสรา้ งพ้ ืนฐาน ประกอบดว้ ย 4 แผนยอ่ ย ไดแ้ ก่
(1) โครงสรา้ งพ้ ืนฐานดา้ นคมนาคมและระบบโลจิสติกส์
(2) โครงสรา้ งพ้ ืนฐานดา้ นพลงั งาน
(3) โครงสรา้ งพ้ ืนฐานดา้ นดิจทิ ลั
(4) โครงสรา้ งพ้ ืนฐานดา้ นวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยสี มยั ใหม่
4.8 แผนแม่บทประเด็นการพฒั นาเศรษฐกิจบนพ้ ืนฐานผูป้ ระกอบการยุคใหม่และ
วิสาหกิจ ขนาดกลางและขนาดย่อม จะใหค้ วามสําคัญกับการพัฒนาผูป้ ระกอบการไทยใหเ้ ป็ น
ผูป้ ระกอบการยุคใหม่ที่มีทักษะและจิตวิญญาณของการเป็ นผูป้ ระกอบการท่ีมีอัตลักษณ์ ชัดเจน มี
ความสามารถในการแข่งขนั และมีนวตั กรรมในการสรา้ งรปู แบบธุรกิจ นวตั กรรม ของสินคา้ และบริการ

ดร.สรุ ยิ ะ หินเมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 126

และนวตั กรรมในกระบวนการผลิตสินคา้ และการใหบ้ ริการ ตลอดจนมที ักษะในการใชร้ ะบบเทคโนโลยี
สารสนเทศและดิจิทลั และมีความสามารถใน การเขา้ ถึงตลาดท้ังในและต่างประเทศ โดยครอบคลุม
การพฒั นาผูป้ ระกอบการรายใหญ่ กลาง เล็ก วสิ าหกิจเร่ิมตน้ วิสาหกิจชุมชน หรือวิสาหกิจเพื่อสงั คม
รวมท้ังเกษตรกร ซ่ึงแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติประเด็นพัฒนาเศรษฐกิจบนพ้ ืนฐาน
ผปู้ ระกอบการ ยุคใหม่ ประกอบดว้ ย 5 แผนยอ่ ย ดงั น้ ี

(1) สรา้ งผปู้ ระกอบการอจั ฉรยิ ะ
(2) สรา้ งโอกาสเขา้ ถึงบรกิ ารทางการเงนิ
(3) สรา้ งโอกาสเขา้ ถึงตลาด
(4) สรา้ งโอกาสเขา้ ถึงขอ้ มูล
(5) ปรบั บทบาทและโอกาสเขา้ ถึงบริการภาครฐั
4.9 แผนแม่บทประเด็นเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก จะใหค้ วามสําคัญกับการ
พฒั นา พ้ ืนท่ีเพื่อเป็ นตน้ แบบการพฒั นาเชิงพ้ ืนท่ีที่สมบูรณ์แบบ โดยกาํ หนดอุตสาหกรรม เป้าหมายที่
ไดร้ บั การส่งเสริมเพื่อใหเ้ กิดการลงทุนอยา่ งเป็ นรูปธรรม สนับสนุนการลงทุน โครงสรา้ งพ้ ืนฐานและ
ระบบสาธารณูปโภค เพื่อเพิ่มศกั ยภาพรองรบั การลงทุน และการ พฒั นากิจกรรมทางเศรษฐกิจและ
การอานวยความสะดวกตา่ งๆ ในพ้ นื ที่ รวมท้งั การ พฒั นาทรพั ยากรมนุษยแ์ ละการจดั ระบบการสะสม
เทคโนโลยี โดยแนวทางการพฒั นาและ แผนการขับเคลื่อนนโยบายเขตพฒั นาพิเศษภาคตะวนั ออก
ประกอบดว้ ย 6 แผนยอ่ ย ดงั น้ ี
(1) แผนพฒั นาโครงสรา้ งพ้ ืนฐานและระบบสาธารณูปโภค
(2) แผนพฒั นาและสง่ เสริมอุตสาหกรรมเป้าหมาย
(3) แผนพฒั นาและส่งเสริมการท่องเที่ยว
(4) แผนพฒั นาบุคคลากร การศึกษา การวจิ ยั เทคโนโลยี และนวตั กรรม
(5) แผนพัฒนาเมืองใหม่อัจฉริยะน่าอยู่ มหานครการบินภาคตะวันออก และ
ศนู ยก์ ลาง การเงนิ
(6) แผนพฒั นาโครงสรา้ งพ้ ืนฐานดา้ นดิจิทลั
4.1.10 แผนแม่บทประเด็นการปรบั เปล่ยี นค่านิยมและวฒั นธรรม ใหค้ วามสาํ คญั กบั
การปลูกฝัง คา่ นิยมวฒั นธรรมท่ีพึงประสงค์ การหลอ่ หลอมคุณคา่ ที่ดี มคี ุณธรรม จริยธรรม มีระเบียบ
วนิ ัย มีจิตสาธารณะ ที่คาํ นึงถึงการเปล่ียนแปลงของโลกยุคใหมแ่ ละพฤติกรรม ของมนุษยท์ ี่เปล่ียนไป
ในแต่ละช่วง โดยมุ่งเน้นใหส้ ถาบันทางสังคมร่วมปลูกฝังค่านิยม วฒั นธรรมที่พึงประสงค์ โดยบูรณา
การรว่ มระหวา่ ง ‚ครอบครวั ชุมชน ศาสนา การศึกษา สื่อ และภาคเอกชน‛ ในการหล่อหลอมคนไทย
ใหม้ คี ุณธรรม จริยธรรม ในลกั ษณะที่เป็ น ‘วถิ ี’ การดาเนินชีวติ โดยตอ้ งวางรากฐานการพฒั นาคนใหม้ ี
ความสมบูรณ์ เร่ิมต้งั แต่การ พฒั นาคนใหม้ ีสุขภาพกายและใจที่ดี บนพ้ ืนฐานของการมีส่วนรว่ มของ
สถาบนั สังคมและ วฒั นธรรมท่ีเขม้ แข็ง ท้ังสถาบันครอบครวั สถาบันการศึกษา สถาบนั ศาสนา ส่ือ
รวมท้งั ชุมชน ประกอบดว้ ย 3 แผนยอ่ ย ดงั น้ ี

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 127

(1) การปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และการเสริมสรา้ งจิตสาธารณะ
และการ เป็ นพลเมอื งท่ีดี

(2) การสรา้ งค่านิยมและวฒั นธรรมท่ีพึงประสงคจ์ ากภาคธุรกิจ
(3) การใชส้ ่ือและส่ือสารมวลชนในการปลูกฝังคา่ นิยมและวฒั นธรรมของคนในสงั คม
4.1.11 แผนแม่บทประเดน็ การพฒั นาคนตลอดช่วงชีวิต ใหค้ วามสาํ คญั กบั การพฒั นา
คน เชิงคุณภาพในทุกช่วงวยั ต้ังแต่ช่วงการต้ังครรภ์ ปฐมวัย วัยเด็ก วยั รุ่น วยั เรียน วัยผูใ้ หญ่ วัย
แรงงาน และวัยผูส้ ูงอายุ เพ่ือสรา้ งทรัพยากรมนุษย์ท่ีมีศักยภาพ มีทักษะความรู้ เป็ นคนดี มีวินัย
เรียนรูไ้ ดด้ ว้ ยตนเองในทุกชว่ งวยั มีความรอบรูท้ างการเงิน มีความสามารถ ในการวางแผนชีวิตและ
การวางแผนทางการเงินที่เหมาะสมในแต่ ละชว่ งวยั และ ความสามารถในการดารงชีวิตอยา่ งมีคุณค่า
รวมถึงการพฒั นาและปรบั ทัศนคติใหค้ นทุกช่วง วยั ที่เคยกระทาผิดไดก้ ลบั มาใชช้ ีวิตในสงั คมไดอ้ ยา่ ง
สงบสุขและเป็ นกาลงั สาํ คญั ในการพฒั นา ประเทศ ประกอบดว้ ย 4 แผนยอ่ ย ไดแ้ ก่
(1) การพฒั นาเด็กต้งั แตช่ ว่ งการต้งั ครรภจ์ นถึงปฐมวยั
(2) การพฒั นาวยั เรยี น/วยั รุน่
(4) การพฒั นาและยกระดบั ศกั ยภาพแรงงาน
(3) การส่งเสรมิ ศกั ยภาพผสู้ ูงอายุ
4.1.12 แผนแม่บทประเด็นการพฒั นาการเรียนรู้ ใหค้ วามสาํ คญั กบั การเสริมสรา้ งและ
ยกระดบั การพฒั นาการศึกษาและการเรียนรูใ้ นทุกระดบั ต้ังแต่ระดับปฐมวยั จนถึงการเรียนรูต้ ลอด
ชวี ติ โดยการพฒั นาระบบการเรียนรูท้ ี่ตอบสนองต่อการเปล่ียนแปลงในศตวรรษที่ 21 มีการออกแบบ
ระบบการเรยี นรูใ้ หม่ การเปลี่ยนบทบาทครู การเพ่มิ ประสิทธิภาพระบบ บรหิ ารจดั การศึกษา และการ
พฒั นาระบบการเรยี นรูต้ ลอดชีวติ เพ่ือพฒั นาผูเ้ รียนใหส้ ามารถ กากบั การเรียนรูท้ ี่เหมาะสมกบั ตนเอง
ไดอ้ ยา่ งต่อเน่ืองแมจ้ ะออกจากระบบการศึกษาแลว้ รวมท้งั สรา้ งสภาพแวดลอ้ มที่เอ้ ือต่อการสรา้ งและ
พฒั นาเด็กและเยาวชนที่มคี วามสามารถ พิเศษบนฐานพหปุ ัญญา ประกอบดว้ ย 2 แผนยอ่ ย ไดแ้ ก่
(1) ปฏริ ปู การเรยี นรทู้ ่ีตอบสนองตอ่ การเปล่ียนแปลงในศตวรรษท่ี 21
(2) การตระหนักถึงพหุปัญญาของมนุษยท์ ี่หลากหลาย
4.1.13 แผนแม่บทประเด็นการเสริมสรา้ งใหค้ นไทยมีสุขภาวะที่ดี แผนแม่บทการ
เสริมสรา้ งใหค้ น ไทยมีสุขภาวะที่ดี ใหค้ วามสาํ คญั กบั การเสริมสรา้ งการจดั การสุขภาวะในทุกรูปแบบ
ท่ีนาไปสู่การมีศักยภาพในการจดั การสุขภาวะท่ีดีไดด้ ว้ ยตนเอง พรอ้ มท้ังสนับสนุนให้ ทุกภาคส่วนมี
ส่วนร่วมในการสรา้ งเสริมใหค้ นไทยมีสุขภาวะที่ดี และมีทักษะดา้ นสุขภาวะ ที่เหมาะสม รวมถึงการ
พฒั นาระบบบริการสุขภาพท่ีทนั สมยั สนับสนุนการสรา้ งสุขภาวะที่ดี ประกอบดว้ ย 5 แผนยอ่ ย ไดแ้ ก่
(1) การสรา้ งความรอบรดู้ า้ นสุขภาวะและการป้องกนั และควบคุมปัจจยั เส่ียง
(2) การสรา้ งสภาพแวดลอ้ มท่ีเอ้ ือต่อการมสี ุขภาวะที่ดีโดยใชช้ ุมชนเป็ นฐาน
(3) การพฒั นาระบบบรกิ ารสุขภาพที่ทนั สมยั สนับสนุนการสรา้ งสุขภาวะที่ดี
(4) การกระจายบริการสาธารณสุขอยา่ งทวั่ ถึงและมคี ุณภาพ

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 128

(5) พัฒนาและสรา้ งระบบรับมือปรบั ตัวต่อโรคอุบัติใหม่และโรคอุบัติซ้าํ ที่เกิด
จากการ เปล่ียนแปลงภูมิอากาศ

4.1.14 แผนแม่บทประเด็นศกั ยภาพการกีฬา แผนแม่บทการพฒั นาศกั ยภาพการกีฬา
ในการ สรา้ งคุณค่าทางสังคมและพัฒนาประเทศ ใหค้ วามสําคัญกับการส่งเสริมการใชก้ ิจกรรม
นันทนาการและกีฬาเป็ นเคร่ืองมือในการเสริมสรา้ งสุขภาวะของประชาชนอย่างครบวงจรและมี
คุณภาพมาตรฐาน การสรา้ งนิสยั รกั กีฬาและมีน้ําใจเป็ นนักกีฬา และการใช้ กีฬาและนันทนาการใน
การพฒั นาจิตใจ สรา้ งความสามคั คีของคนในชาติ หล่อหลอมการ เป็ นพลเมืองดี พฒั นาคุณภาพชีวติ
รวมท้งั การพฒั นาทกั ษะดา้ นกีฬาสูค่ วามเป็ นเลิศและ กีฬาเพ่ือการอาชพี ในระดบั นานาชาติในการสรา้ ง
ชือ่ เสียงและเกียรติภูมิของประเทศชาติ เพื่อรองรบั อุตสาหกรรมกีฬา ประกอบดว้ ย 3 แผนยอ่ ย ไดแ้ ก่

(1) การส่งเสริมการออกกาลงั กาย และกีฬาข้นั พ้ ืนฐานใหก้ ลายเป็ นวิถีชีวติ และ
การ ส่งเสรมิ ใหป้ ระชาชนมสี ว่ นรว่ มในกิจกรรมออกกาลงั กาย กีฬาและนันทนาการ

(2) การสง่ เสรมิ การกีฬาเพื่อพฒั นาสู่ระดบั อาชีพ
4.1.15 แผนแม่บทประเด็นการเสริมสรา้ งพลงั ทางสังคม ส่งเสริมใหค้ รอบครวั มีความรู้
และทกั ษะ ในการวางแผนชวี ติ ใหส้ อดคลอ้ งกบั การเปลี่ยนแปลงของโลก พฒั นาสภาพแวดลอ้ มที่เอ้ ือตอ่ การ
สรา้ งครอบครวั อบอุ่นเขม้ แข็ง เน้นการเตรยี มคนและสงั คมเชิงรุกใหป้ ระชาชนไทยมีการ เตรยี มการเพ่ือยาม
สูงอายุในทุกมติ ิ โดยระดมกาํ ลงั จากประชากรทุกกลุ่ม ทุกเพศ ทุกวยั และจากภาคส่วนต่าง ๆ ในทุกระดบั
ไม่วา่ จะเป็ นภาครฐั ภาคเอกชน ครอบครวั ชุมชน ทอ้ งถิ่น ร่วมเป็ นพลงั ในการขบั เคล่ือนการพฒั นาสงั คม
พรอ้ มกบั การส่งเสริมใหผ้ ูส้ ูงอายุเป็ นพลงั สงั คมดว้ ยการถ่ายทอดประสบการณ์และภูมิปัญญา การพฒั นา
สงั คมดว้ ยการปรบั เปล่ียน ทัศนคติและบทบาทเพศ พฒั นาผูน้ าและอาสาสมคั ร ประกอบดว้ ย 4 แผนยอ่ ย
ไดแ้ ก่

(1) การสรา้ งสภาพแวดลอ้ มท่ีเอ้ ือต่อการพฒั นาและเสรมิ สรา้ งศกั ยภาพมนุษย์
(2) การเสรมิ สรา้ งทุนทางสงั คม
(3) การเตรียมสงั คมไทยใหพ้ รอ้ มท่ีจะรองรบั สงั คมสูงวยั
(4) การเพ่ิมขีดความสามารถของชุมชนทอ้ งถ่ินในการพฒั นา การพ่ึงพาตนเอง
และการ จดั การตนเอง
4.1.16 แผนแม่บทประเดน็ การพฒั นาความเสมอภาคและสง่ เสริมเศรษฐกิจฐานราก
พฒั นา เศรษฐกิจฐานรากหรือเกษตรกร โดยคํานึงถึงความเหมาะสมกับศักยภาพของตนเอง ฐาน
ทรพั ยากร และบรบิ ทของพ้ นื ท่ีและชุมชนทอ้ งถ่ิน ยกระดบั เกษตรกรใหก้ า้ วสูก่ ารเป็ น ผูป้ ระกอบการใน
ภาคการเกษตร โดยการส่งเสรมิ ใหเ้ กษตรกรฐานรากสามารถเขา้ ถึง แหล่งขอ้ มูล ความรดู้ า้ นการตลาด
และเทคโนโลยี ปรบั ระบบการบริหารจดั การที่ดินของรัฐ เช่ือมโยงกบั การพฒั นาแหล่งน้ํา กระจายการ
ถือครองท่ีดินโดยการปฏิรูประบบภาษี พฒั นา ระบบขอ้ มูลเขตป่ าและที่ดินใหช้ ดั เจนเพื่อแกไ้ ขปัญหา
ความขดั แยง้ ระหว่างเขตพ้ ืนที่ป่ าทับ ซอ้ นพ้ ืนท่ีทากินของประชาชน รบั รองสิทธิชุมชนในการเขา้ ใช้

ดร.สรุ ยิ ะ หินเมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 129

ประโยชน์ที่ดิน และกระจาย การถือครองที่ดินในขนาดที่เหมาะสมต่อการประกอบอาชีพเพื่อใหเ้ กิด
ความเป็ นธรรม ประกอบดว้ ย 5 แผนยอ่ ย ไดแ้ ก่

(1) การเพ่ิมขีดความสามารถการผลิตและการเป็ นผูป้ ระกอบการธุรกิจเกษตร
รวมท้งั วสิ าหกิจเพ่ือสงั คม ดว้ ยความรู้ เทคโนโลยี และนวตั กรรม

(2) ชอ่ งทางการตลาด เครอื ข่าย และกติกาที่ลดความเสียเปรยี บ
(3) การเขา้ ถึงทุน
(4) การเขา้ ถึงทรพั ยากรที่ดินและแหล่งน้ํา
(5) กลไกการขบั เคล่ือนและบริหารจดั การ
4.1.17 แผนแม่บทประเด็นการสรา้ งหลกั ประกันทางสังคม สรา้ งหลักประกันทาง
สงั คมท่ี ครอบคลุมและเหมาะสมกบั ทุกเพศสภาวะและทุกกลุม่ ประชากรตลอดช่วงชีวิต โดยตอ้ ง อาศยั
ระบบขอ้ มูลประชากรท่ีทนั สมยั และเที่ยงตรงเพือ่ สามารถพฒั นาระบบการจดั สวสั ดิการ การใหบ้ ริการ
และคุม้ ครองพิทักษ์สิทธ์ิใหค้ รอบคลุมผูม้ ีรายไดน้ ้อยหรือประชากรที่ มีความตอ้ งการเฉพาะดา้ นได้
อยา่ งครอบคลุมและสอดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการ ปราศจาก ความเหล่ือมลา้ ในดา้ นคุณภาพ โดยในแผน
แมบ่ ทน้ ี ประกอบดว้ ย 5 แผนยอ่ ย ไดแ้ ก่
(1) นโยบายและกลไกคุม้ ครองแรงงาน
(2) ระบบสวสั ดิการและหลกั ประกนั ทางเศรษฐกิจ สงั คม และสุขภาพ
(3) กลไกเพื่อสรา้ งความเสมอภาคทางการศึกษาและความร่วมมือเพ่ือลดความ
เหลื่อมล้าํ ทางการศึกษาในระดบั พ้ ืนที่
(4) มาตรการแบบเจาะจงกลุม่ เป้าหมายเพอื่ แกป้ ัญหาเฉพาะกลุ่ม
(5) ระบบและกลไกการคุม้ ครองผบู้ รโิ ภค
4.1.18 แผนแม่บทประเด็นการสรา้ งการเติบโตอย่างยงั ่ ยืน ใหค้ วามสําคัญกับการ
อนุรักษ์ ฟ้ ื นฟู ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ มเพ่ือเป็ นรากฐานในการสรา้ งการเติบโตทางดา้ น
เศรษฐกิจชีวภาพ ท้งั บนบกและในทะเล ประกอบดว้ ย 5 แผนยอ่ ย ไดแ้ ก่
(1) การสรา้ งการเติบโตอยา่ งยงั่ ยนื บนสงั คมเศรษฐกิจสีเขียว
(2) สรา้ งการเติบโตอยา่ งยงั่ ยนื บนสงั คมเศรษฐกิจภาคทะเล
(3) สรา้ งการเติบโตอยา่ งยงั่ ยนื บนสงั คมที่เป็ นมิตรตอ่ สภาพภูมอิ ากาศ
(4) จัดการมลพิษท่ีมีผลกระทบต่อสิ่งแวดลอ้ มและสารเคมีในภาคเกษตรท้ัง
ระบบใหเ้ ป็ นไปตาม มาตรฐานสากล
(5) ยกระดบั กระบวนทศั น์เพ่อื กาํ หนดอนาคตประเทศ
4.1.19 แผนแม่บทประเด็นการบริหารจดั การน้าท้งั ระบบ เป็ นเร่ืองท่ีมีความสําคัญและ
สนับสนุน การพฒั นาเศรษฐกิจ สงั คม และสิ่งแวดลอ้ ม ซ่ึงแผนแม่บทภายใตก้ รอบยุทธศาสตรช์ าติใน ระยะ
20 ปี ประเด็นการบริหารจดั การน้าท้งั ระบบเพื่อสรา้ งความมนั่ คงดา้ นน้าของ ประเทศ ประกอบดว้ ย 3 แผน
ยอ่ ย คือ

ดร.สุรยิ ะ หินเมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 130

(1) พฒั นาการจดั การน้ําเชิงลุ่มน้ําท้งั ระบบเพือ่ เพิม่ ความมนั่ คงดา้ นน้ําของประเทศ
(2) เพ่ิมผลิตภาพของน้ําท้ังระบบในการใชน้ ้ําอย่างประหยดั รูค้ ุณค่าและสรา้ ง
มลู ค่าเพมิ่ จาการใชน้ ้ําใหท้ ดั เทียมกบั ระดบั สากล
(3) อนุรกั ษ์และฟ้ ื นฟูแมน่ ้ําลาํ คลองและแหล่งน้ําธรรมชาติทวั่ ประเทศ
4.1.20 แผนแม่บทประเด็นการพัฒนาบริการประชาชน และการพัฒนาประสิทธิภาพ
ภาครฐั มุ่ง พฒั นาระบบอานวยความสะดวกในการบริการภาครฐั การบูรณาการเช่ือมโยงภาครฐั และการ
บรหิ ารจดั การการเงินการคลงั เพ่ือใหก้ ารใชง้ บประมาณเกิดประโยชน์สูงสุดและมี ประสิทธิภาพ โดยการนา
เทคโนโลยดี ิจทิ ลั มาประยุกตใ์ ชม้ กี ารปรบั สมดุลภาครฐั โดยการปรบั ขนาดของภาครฐั ใหเ้ หมาะสมกบั ภารกิจ
เสริมสรา้ งบทบาทของภาคสว่ นอ่ืน ๆ ตลอดจนสรา้ ง บุคลากรภาครฐั ที่เป็ นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรม มีจิต
สานึก และเป็ นคนเก่ง มคี วามรู้ ความสามารถ ซึง่ ประกอบดว้ ย 5 แผนยอ่ ย ดงั น้ ี
(1) การพฒั นาบรกิ ารประชาชน
(2) การบูรณาการเช่ือมโยงภาครฐั และการบริหารจดั การการเงนิ การคลงั
(3) การปรบั สมดุลภาครฐั
(4) การพฒั นาระบบบริหารงานภาครฐั
(5) การสรา้ งและพฒั นาบุคลากรภาครฐั
4.1.21 แผนแม่บทประเด็นการต่อตา้ นการทุจริตและประพฤติมิชอบ ใหค้ วามสําคญั ใน
การพฒั นา กลไกและกระบวนการต่อตา้ นการทุจริตและประพฤติมิชอบท้ังในส่วนของการป้องกนั และ การ
ปราบปราม โดยการสรา้ งจิตสานึกและค่านิยมใหท้ ุกภาคส่วนตื่นตวั และละอายต่อการ ทุจริตและประพฤติมิ
ชอบทุกรูปแบบ สง่ เสรมิ สนับสนุนการเขา้ มามีส่วนรว่ มของภาคีองคก์ ร ภาคเอกชน ภาคประชาสงั คม ชุมชน
และประชาชน และเครือข่ายต่าง ๆ ตลอดจนการนา เทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกตใ์ ช้ ซึ่งแผนแม่บทภายใต้
ยุทธศาสตรช์ าติประเด็นการต่อตา้ น การทุจริตและประพฤติมิชอบ ประกอบดว้ ย 2 แผนยอ่ ย ดงั น้ ี
(1) การป้องกนั การทุจรติ และประพฤติมชิ อบ
(2) การปราบปรามการทุจริต
4.1.22 แผนแม่บทประเดน็ การพฒั นากฎหมายและกระบวนการยุตธิ รรม เน้นการพฒั นา
กฎหมาย ใหเ้ หมาะสมกบั บริบทต่าง ๆ การเปล่ียนแปลง และการพฒั นา ตลอดจนการบงั คับใช้ กฎหมาย
เป็ นไปดว้ ยความโปรง่ ใสและมีประสิทธิภาพ สง่ เสรมิ และบรหิ ารจดั การให้ กระบวนการยุติธรรมมีความเสมอ
ภาค ความเท่าเทียมกัน และเกิดเป็ นธรรมในสังคม รวมท้ัง มีการนานวตั กรรมและเทคโนโลยีดิจิทัลมา
ประยกุ ตใ์ ช้ ประกอบดว้ ย 2 แผนยอ่ ย ดงั น้ ี
(1) การพฒั นากฎหมาย
(2) การพฒั นากระบวนการยุติธรรม
4.1.23 แผนแม่บทประเดน็ วิจยั และพฒั นานวัตกรรม เป็ นปัจจยั สนับสนุนท่ีสาํ คญั ใน
การดาเนินการ ตามยุทธศาสตรช์ าติดา้ นต่าง ๆ เพ่ือใหบ้ รรลุวิสยั ทัศน์ของประเทศไทย โดยประเทศ
ไทยมีจุดแขง็ อาทิ ความหลากหลายทางชีวภาพและส่ิงแวดลอ้ ม สภาพแวดลอ้ มและกฎหมายที่เอ้ ือ ต่อ

ดร.สุรยิ ะ หินเมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 131

การลงทุนดา้ นโครงสรา้ งพ้ นื ฐาน วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยแี ละนวตั กรรม ขณะท่ีมีความทา้ ทายในดา้ น
วิจยั พฒั นา และนวตั กรรมท่ีสาํ คญั เชน่ การกาํ หนดโจทยก์ ารวิจยั ท่ีตอบความ ตอ้ งการของภาคการ
ผลิตและบริการหรือปัญหาของสงั คม การบูรณาการหน่วยงานดา้ นการ วิจยั พฒั นา และนวตั กรรม
และการขาดแคลนบุคลากรนักวิจยั โดยแผนแม่บทภายใต้ ยุทธศาสตรช์ าติ เร่ือง การวิจยั พฒั นา และ
นวตั กรรม ประกอบดว้ ย 4 แผนยอ่ ย ไดแ้ ก่

(1) ดา้ นเศรษฐกิจ
(2) ดา้ นสงั คม
(3) ดา้ นส่ิงแวดลอ้ ม
(4) ดา้ นองคค์ วามรูพ้ ้ ืนฐานและปัจจยั สนับสนุนในการวิจยั พฒั นา และ
นวตั กรรม

5. พระราชบญั ญตั ริ ะเบียบบรหิ ารราชการแผน่ ดิน พ.ศ. 2534 (ฉบบั ท่ี 7) พ.ศ. 2550
มาตรา 52/1 ใหจ้ งั หวดั มีอาํ นาจภายในเขตจงั หวดั ดงั ต่อไปน้ ี (1) นําภารกิจของรฐั และ

นโยบายของรฐั บาลไปปฏิบตั ิใหเ้ กิดผลสมั ฤทธ์ิ (2) ดูแลใหม้ ีการปฏบิ ตั ิและบงั คบั การใหเ้ ป็ นไปตามกฎหมาย
เพื่อใหเ้ กิดความสงบเรียบรอ้ ยและเป็ นธรรมในสงั คม (3) จดั ใหม้ ีการคุม้ ครอง ป้องกนั ส่งเสริม และ
ชว่ ยเหลือประชาชนและชุมชนที่ดอ้ ยโอกาส เพ่ือใหไ้ ดร้ บั ความเป็ นธรรมท้งั ดา้ นเศรษฐกิจและสงั คมในการ
ดาํ รงชีวิตอยา่ งพอเพียง (4) จดั ใหม้ ีการบริการภาครฐั เพื่อใหป้ ระชาชนสามารถเขา้ ถึงไดอ้ ยา่ งเสมอหน้า
รวดเร็ว และมีคุณภาพ (5) จดั ใหม้ ีการส่งเสริม อุดหนุน และสนับสนุนองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นเพื่อให้
สามารถ ดาํ เนินการตามอาํ นาจและหน้าท่ีขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น และใหม้ ีขีดความสามารถพรอ้ มที่
จะดําเนินการตามภารกิจที่ไดร้ บั การถ่ายโอนจากกระทรวง ทบวง กรม (6) ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่
คณะรฐั มนตรี กระทรวง ทบวง กรม หรอื หน่วยงานอ่ืนของรฐั มอบหมาย หรือที่มีกฎหมายกาํ หนด

เพื่อประโยชน์ในการปฏิบตั ิหน้าที่ของจงั หวดั ตามวรรคหน่ึง ใหเ้ ป็ นหน้าท่ีของส่วนราชการและ
หน่วยงานของรฐั ท่ีประจาํ อยใู่ นเขตจงั หวดั ที่จะตอ้ งปฏิบตั ิใหส้ อดคลอ้ งและเป็ นไปตามแผนพฒั นาจงั หวดั ตาม
มาตรา 53/1

มาตรา 53/1 ใหจ้ งั หวดั จดั ทาํ แผนพฒั นาจงั หวดั ใหส้ อดคลอ้ งกบั แนวทางการพฒั นาเศรษฐกิจ
และสงั คมในระดบั ชาติ และความตอ้ งการของประชาชนในทอ้ งถิ่นในจงั หวดั

ในการจัดทําแผนพฒั นาจงั หวัดตามวรรคหน่ึง ใหผ้ ูว้ ่าราชการจังหวัดจัดใหม้ ีการประชุม
ปรึกษาหารือร่วมกันระหว่างหัวหน้าส่วนราชการที่มีสถานที่ต้ังทําการอยู่ในจงั หวดั ไม่ว่าจะเป็ นราชการ
บรหิ ารส่วนภูมิภาคหรือราชการบริหารส่วนกลางและผูบ้ ริหารองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นท้งั หมดในจงั หวดั
รวมท้งั ผแู้ ทนภาคประชาสงั คม และผแู้ ทนภาคธุรกิจเอกชน

การจดั ทาํ แผนพฒั นาจงั หวดั ตามวรรคหน่ึง จาํ นวนและวิธีการสรรหาผูแ้ ทนภาคประชาสงั คม
และผแู้ ทนภาคธุรกิจเอกชนตามวรรคสอง ใหเ้ ป็ นไปตามหลกั เกณฑแ์ ละวธิ ีการที่กาํ หนดในพระราชกฤษฎีกา

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 132

เมื่อประกาศใชแ้ ผนพฒั นาจงั หวดั แลว้ การจดั ทําแผนพฒั นาทอ้ งถ่ินขององค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถิ่นและการดําเนินกิจการของส่วนราชการและหน่วยงานอ่ืนของรฐั ท้ังปวงที่กระทําในพ้ ืนที่จงั หวดั ตอ้ ง
สอดคลอ้ งกบั แผนพฒั นาจงั หวดั ดงั กลา่ ว

มาตรา 53/2 ใหน้ ําความในมาตรา 53/1 มาใชบ้ งั คบั กบั การจดั ทําแผนพฒั นากลุ่มจงั หวดั
ดว้ ยโดยอนุโลม

มาตรา 61/1 ใหอ้ าํ เภอมอี าํ นาจหน้าท่ีภายในเขตอาํ เภอ ดงั ต่อไปน้ ี
(1) อาํ นาจและหน้าที่ตามท่ีกาํ หนดในมาตรา 52/1 (1) (2) (3) (4) (5) และ (6) โดยใหน้ ํา
ความในมาตรา 52/1 วรรคสอง มาใชบ้ งั คบั โดยอนุโลม
(2) ส่งเสริม สนับสนุน และจดั ใหม้ ีการบริการร่วมกันของหน่วยงานของรัฐในลักษณะ
ศูนยบ์ รกิ ารรว่ ม
(3) ประสานงานกบั องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินเพอ่ื รว่ มมือกบั ชุมชนในการดาํ เนินการใหม้ แี ผน
ชุมชน เพ่อื รองรบั การสนับสนุนงบประมาณจากองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น จงั หวดั และกระทรวง ทบวง กรม
(4) ไกล่เกลี่ยหรอื จดั ใหม้ กี ารไกลเ่ กล่ียประนอมขอ้ พพิ าทเพอ่ื ใหเ้ กิดความสงบเรียบรอ้ ยในสงั คม
ตามมาตรา 61/2 และมาตรา 61/3

6. พระราชบัญญตั ิกาหนดแผนและข้ันตอนการกระจายอานาจใหแ้ ก่องคก์ รปกครองส่วน
ทอ้ งถิ่น พ.ศ. 2542 (ฉบบั ท่ี 2) พ.ศ. 2549

มาตรา 16 ใหเ้ ทศบาล เมืองพทั ยา และองคก์ ารบริหารส่วนตาํ บลมีอาํ นาจและหน้าท่ีใน
การจดั ระบบการบริการสาธารณะเพ่ือประโยชน์ของประชาชนในทอ้ งถ่ินของตนเอง ดังน้ ี (1) การ
จดั ทาํ แผนพฒั นาทอ้ งถิ่นของตนเอง (2) การจดั ใหม้ แี ละบาํ รุงรกั ษาทางบก ทางน้ํา และทางระบายน้ํา
(3) การจดั ใหม้ ีและควบคุมตลาด ท่าเทียบเรือ ท่าขา้ ม และท่ีจอดรถ(4) การสาธารณูปโภคและการ
กอ่ สรา้ งอื่น ๆ (5) การสาธารณูปการ (6) การส่งเสริม การฝึก และประกอบอาชีพ (7) การพาณิชย์
และการส่งเสริมการลงทุน (8) การส่งเสริมการท่องเที่ยว (9) การจัดการศึกษา (10) การสังคม
สงเคราะหแ์ ละการพฒั นาคุณภาพชีวติ เด็ก สตรี คนชรา และผูด้ อ้ ยโอกาส (11) การบาํ รุงรกั ษาศิลปะ
จารีตประเพณีภูมปิ ัญญาทอ้ งถ่ิน และวฒั นธรรมอนั ดีของทอ้ งถิ่น (12) การปรบั ปรุงแหล่งชุมชนแออดั
และการจดั การเก่ียวกบั ที่อยู่อาศยั (13) การจดั ใหม้ ีและบํารุงรกั ษาสถานที่พกั ผ่อนหยอ่ นใจ (14)
การส่งเสริมกีฬา(15) การส่งเสริมประชาธิปไตย ความเสมอภาค และสิทธิเสรีภาพของประชาชน
(16) ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของราษฎรในการพฒั นาทอ้ งถ่ิน (17) การรกั ษาความสะอาดและความ
เป็ นระเบียบเรียบรอ้ ยของบา้ นเมือง (18) การกําจัดมูลฝอย สิ่งปฏิกูล และน้ําเสีย (19) การ
สาธารณสุข การอนามยั ครอบครวั และการรกั ษาพยาบาล (20) การจดั ใหม้ ีและควบคุมสุสานและฌา
ปนสถาน (21) การควบคุมการเล้ ียงสตั ว์ (22) การจดั ใหม้ ีและควบคุมการฆ่าสตั ว(์ 23) การรกั ษา
ความปลอดภยั ความเป็ นระเบียบเรียบรอ้ ย และการอนามยั โรงมหรสพและสาธารณสถานอ่ืน ๆ (24)
การจดั การ การบํารุงรกั ษา และการใชป้ ระโยชน์จากป่ าไมท้ ่ีดินทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอ้ ม
(25) การผงั เมือง (26) การขนส่งและการวิศวกรรมจราจร (27) การดูแลรกั ษาท่ีสาธารณะ (28)

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 133

การควบคุมอาคาร (29) การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (30) การรกั ษาความสงบเรียบรอ้ ย
การส่งเสริมและสนับสนุนการป้องกนั และรกั ษาความปลอดภยั ในชีวติ และทรพั ยส์ ิน (31) กิจการอ่ืน
ใดที่เป็ นผลประโยชน์ของประชาชนในทอ้ งถิ่นตามที่คณะกรรมการประกาศกาํ หนด

มาตรา 17 ภายใตบ้ งั คบั มาตรา 16 ใหอ้ งคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั มีอาํ นาจและหน้าที่ใน
การจดั ระบบบริการสาธารณะเพื่อประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่นของตนเอง ดังน้ ี(1) การจดั ทํา
แผนพฒั นาทอ้ งถ่ินของตนเอง และประสานการจดั ทําแผนพฒั นาจงั หวดั ตามระเบียบท่ีคณะรฐั มนตรี
กาํ หนด (2) การสนับสนุนองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินอ่ืนในการพฒั นาทอ้ งถิ่น (3) การประสานและ
ใหค้ วามร่วมมือในการปฏิบตั ิหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่นอื่น (4) การแบ่งสรรเงินซ่ึงตาม
กฎหมายจะตอ้ งแบง่ ใหแ้ ก่องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่นอ่ืน (5) การคุม้ ครอง ดูแล และบาํ รุงรกั ษาป่ าไม้
ท่ีดิน ทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอ้ ม (6) การจดั การศึกษา (7) การส่งเสริมประชาธิปไตย ความ
เสมอภาค และสิทธิเสรีภาพของประชาชน (8) การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของราษฎรในการพฒั นา
ทอ้ งถ่ิน (9) การสง่ เสรมิ การพฒั นาเทคโนโลยที ่ีเหมาะสม (10) การจดั ต้งั และดูแลระบบบาํ บดั น้ําเสีย
รวม
(11) การกาํ จดั มูลฝอยและสิ่งปฏิกูลรวม (12) การจดั การสิ่งแวดลอ้ มและมลพิษต่าง ๆ (13) การ
จดั การและดูแลสถานีขนส่งท้งั ทางบกและทางน้ํา (14) การส่งเสริมการท่องเที่ยว (15) การพาณิชย์
การส่งเสริมการลงทุน และการทํากิจการไม่วา่ จะดาํ เนินการเองหรือรว่ มกบั บุคคลอื่นหรือจากสหการ
(16) การสรา้ งและบาํ รุงรกั ษาทางบกและทางน้ําท่ีเช่ือมต่อระหว่างองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ินอื่น
(17) การจดั ต้งั และดูแลตลาดกลาง (18) การส่งเสริมการกีฬา จารีตประเพณีและวฒั นธรรมอนั ดี
งามของทอ้ งถิ่น(19) การจดั ใหม้ ีโรงพยาบาลจังหวดั การรกั ษาพยาบาล การป้องกันและควบคุม
โรคติดต่อ (20) การจดั ใหม้ ีพิพธิ ภณั ฑแ์ ละหอจดหมายเหตุ (21) การขนส่งมวลชนและการวิศวกรรม
จราจร (22) การป้องกนั และบรรเทาสาธารณภยั (23) การจดั ใหม้ ีระบบรกั ษาความสงบเรียบรอ้ ยใน
จงั หวดั (24) จดั ทาํ กิจการใดอนั เป็ นอาํ นาจและหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่นอ่ืนท่ีอยใู่ นเขต
และกิจการน้ันเป็ นการสมควรใหอ้ งค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ินอ่ืนร่วมกันดําเนินการหรือใหอ้ งค์การ
บริหารส่วนจงั หวดั จัดทํา ท้ังน้ ี ตามท่ีคณะกรรมการประกาศกําหนด (25) สนับสนุนหรือช่วยเหลือ
ส่วนราชการ หรือองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นอื่นในการพฒั นาทอ้ งถิ่น (26) การใหบ้ ริการแก่เอกชน
ส่วนราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น (27) การสังคม
สงเคราะหแ์ ละการพฒั นาคุณภาพชีวิตเด็ก สตรี คนชรา และผูด้ อ้ ยโอกาส (28) จดั ทํากิจการอื่นใด
ตามที่กําหนดไวใ้ นพระราชบัญญัติน้ ีหรือกฎหมายอื่นกําหนดใหเ้ ป็ นอํานาจและหน้าท่ีขององค์การ
บริหารส่วนจงั หวดั (29) กิจการอื่นใดที่เป็ นผลประโยชน์ของประชาชนในทอ้ งถ่ินตามที่คณะกรรมการ
ประกาศกาํ หนด

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 134

7. พระราชบญั ญตั ิสภาตาบลและองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาบล พ.ศ. 2537 (ฉบบั ที่ 7) พ.ศ. 2562
มาตรา 66 องค์การบริหารส่วนตําบลมีอํานาจหน้าท่ีในการพัฒนาตําบลท้ังในดา้ น

เศรษฐกิจ สงั คม และวฒั นธรรม
มาตรา 67 ภายใตบ้ ังคับแห่งกฎหมาย องค์การบริหารส่วนตําบล มีหน้าที่ตอ้ งทําในเขต

องคก์ ารบรหิ ารส่วนตาํ บล ดงั ตอ่ ไปน้ ี (1) จดั ใหม้ ีและบาํ รุงรกั ษาทางน้ําและทางบก (1/1) รกั ษาความเป็ น
ระเบียบเรียบรอ้ ย การดูแลการจราจร และส่งเสริมสนับสนุนหน่วยงานอื่นในการปฏิบตั ิหน้าท่ีดงั กล่าว (2)
รกั ษาความสะอาดของถนน ทางน้ํา ทางเดิน และท่ีสาธารณะ รวมท้งั กาํ จดั มลู ฝอยและสิ่งปฏิกูล (3) ป้องกนั
โรคและระงบั โรคติดต่อ (4) ป้องกนั และบรรเทาสาธารณภัย (5) จดั การ ส่งเสริมและสนับสนุนการจดั
การศึกษา ศาสนา วฒั นธรรมและการฝึกอบรมใหแ้ กป่ ระชาชน รวมท้งั การจดั การหรือสนับสนุนการดูแลและ
พฒั นาเด็กเล็กตามแนวทางท่ีเสนอแนะจากกองทุนเพ่ือความเสมอภาคทางการศึกษา (6) ส่งเสริมการพฒั นา
สตรี เด็ก เยาวชน ผูส้ ูงอายุ และผูพ้ ิการ (7) คุม้ ครอง ดูแล และบํารุงรักษาทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดลอ้ ม (8) บาํ รุงรกั ษาศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาทอ้ งถิ่น และวฒั นธรรมอนั ดีของทอ้ งถิ่น (9)
ปฏิบตั ิหน้าที่อ่ืนตามที่ทางราชการมอบหมายโดยจดั สรรงบประมาณหรือบุคลากรใหต้ ามความจาํ เป็ นและ
สมควร

มาตรา 68 ภายใตบ้ ังคับแห่งกฎหมาย องค์การบริหารส่วนตําบลอาจจดั ทํากิจการในเขต
องคก์ ารบริหารส่วนตาํ บล ดงั ต่อไปน้ ี (1) ใหม้ นี ้ําเพื่อการอุปโภค บรโิ ภค และการเกษตร (2) ใหม้ ีและบาํ รุง
การไฟฟ้าหรือแสงสวา่ งโดยวธิ ีอ่ืน (3) ใหม้ ีและบาํ รุงรกั ษาทางระบายน้ํา (4) ใหม้ ีและบาํ รุงสถานที่ประชุม
การกีฬา การพกั ผอ่ นหยอ่ นใจและสวนสาธารณะ (5) ใหม้ ีและสง่ เสรมิ กลุม่ เกษตรกรและกิจการสหกรณ์ (6)
ส่งเสริมใหม้ อี ุตสาหกรรมในครอบครวั (7) บาํ รุงและสง่ เสรมิ การประกอบอาชีพของราษฎร (8) การคุม้ ครอง
ดูแลและรกั ษาทรพั ยส์ ินอนั เป็ นสาธารณสมบตั ิของแผ่นดิน (9) หาผลประโยชน์จากทรพั ยส์ ินขององคก์ าร
บริหารส่วนตาํ บล (10) ใหม้ ีตลาด ท่าเทียบเรือ และท่าขา้ ม (11) กิจการเก่ียวกบั การพาณิชย์ (12) การ
ท่องเที่ยว (13) การผงั เมือง

มาตรา 69/1 การปฏิบตั ิงานตามอาํ นาจหน้าที่ขององคก์ ารบริหารส่วนตาํ บลตอ้ งเป็ นไปเพ่ือ
ประโยชน์สุขของประชาชน โดยใชว้ ิธีการบริหารกิจการบา้ นเมืองที่ดี และใหค้ ํานึงถึงการมีส่วนร่วมของ
ประชาชนในการจดั ทําแผนพฒั นาองคก์ ารบริหารส่วนตาํ บล การจดั ทํางบประมาณ การจดั ซ้ ือจดั จา้ ง การ
ตรวจสอบ การประเมินผลการปฏิบตั ิงาน และการเปิ ดเผยขอ้ มูลข่าวสาร ท้ังน้ ี ใหเ้ ป็ นไปตามกฎหมาย
ระเบียบ ขอ้ บงั คบั วา่ ดว้ ยการน้ัน และหลกั เกณฑ์ และวธิ ีการที่กระทรวงมหาดไทยกาํ หนด

8. พระราชบญั ญตั เิ ทศบาล พ.ศ. 2496 (ฉบบั ท่ี 14) พ.ศ. 2562
มาตรา 50 ภายใตบ้ งั คบั แหง่ กฎหมาย เทศบาลตาํ บลมีหน้าท่ีตอ้ งทาํ ในเขตเทศบาล ดงั ต่อไปน้ ี

(1) รกั ษาความสงบเรียบรอ้ ยของประชาชน (2) ใหม้ แี ละบาํ รุงทางบกและทางน้ํา (2/1) รักษาความเป็ น
ระเบียบเรียบรอ้ ย การดูแลการจราจร และส่งเสริม สนับสนุนหน่วยงานอ่ืนในการปฏิบัติหน้าท่ีดงั กล่าว (3)
รกั ษาความสะอาดของถนน หรือทางเดินและที่สาธารณะ รวมท้งั การกาํ จดั มูลฝอยและสิ่งปฏิกูล (4) ป้องกนั
และระงบั โรคติดต่อ (5) ใหม้ ีเครื่องใชใ้ นการดบั เพลิง (6) จดั การ ส่งเสริมและสนับสนุนการจดั การศึกษา

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 135

ศาสนา และการฝึกอบรม ใหแ้ ก่ประชาชน รวมท้งั การจดั การหรือสนับสนุนการดูแลและพฒั นาเด็กเล็ก (7)
ส่งเสรมิ การพฒั นาสตรี เด็ก เยาวชน ผูส้ ูงอายุ และผูพ้ ิการ (8) บาํ รุงศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาทอ้ งถ่ิน
และวฒั นธรรมอนั ดีของทอ้ งถ่ิน (9) หนา้ ที่อื่นตามที่กฎหมายบญั ญตั ิใหเ้ ป็ นหน้าที่ของเทศบาล

การปฏิบตั ิงานตามอาํ นาจหน้าที่ของเทศบาลตอ้ งเป็ นไปเพ่ือประโยชน์สุขของประชาชนโดยใช้
วิธีการบริหารกิจการบา้ นเมืองที่ดี และใหค้ ํานึงถึงการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจดั ทําแผนพฒั นา
เทศบาล การจดั ทาํ งบประมาณ การจดั ซ้ ือจดั จา้ ง การตรวจสอบ การประเมินผลการปฏิบตั ิงาน และการ
เปิ ดเผยขอ้ มูลข่าวสาร ท้งั น้ ี ใหเ้ ป็ นไปตามกฎหมาย ระเบียบขอ้ บงั คบั วา่ ดว้ ยการน้ัน และหลกั เกณฑแ์ ละ
วธิ ีการที่กระทรวงมหาดไทยกาํ หนด

มาตรา 51 ภายใตบ้ ังคับแห่งกฎหมาย เทศบาลตําบลอาจจัดทํากิจการใด ๆ ในเขตเทศบาล
ดงั ต่อไปน้ ี (1) ใหม้ ีน้ําสะอาดหรอื การประปา (2) ใหม้ ีโรงฆ่าสตั ว์ (3) ใหม้ ีตลาด ท่าเทียบเรือและท่าขา้ ม (4) ให้
มีสุสานและฌาปนสถาน (5) บาํ รุงและส่งเสริมการทํามาหากินของราษฎร (6) ใหม้ ีและบาํ รุงสถานที่ทําการ
พิทักษ์รกั ษาคนเจ็บไข้ (7) ใหม้ ีและบาํ รุงการไฟฟ้าหรือแสงสวา่ งโดยวธิ ีอื่น (8) ใหม้ ีและบาํ รุงทางระบายน้ํา (9)
เทศพาณิชย์

มาตรา 53 ภายใตบ้ งั คบั แหง่ กฎหมาย เทศบาลเมืองมีหน้าท่ีตอ้ งทําในเขตเทศบาล ดงั ต่อไปน้ ี
(1) กิจการตามท่ีระบุไวใ้ นมาตรา 50 (2) ใหม้ ีน้ําสะอาดหรือการประปา (3) ใหม้ ีโรงฆ่าสตั ว์ (4) ใหม้ ีและ
บาํ รุงสถานที่ทําการพิทักษ์และรกั ษาคนเจ็บไข้ (5) ใหม้ ีและบาํ รุงทางระบายน้ํา (6) ใหม้ ีและบํารุงสว้ ม
สาธารณะ (7) ใหม้ ีและบาํ รุงการไฟฟ้า หรือแสงสวา่ งโดยวธิ ีอื่น (8) ใหม้ ีการดาํ เนินกิจการโรงรบั จาํ นําหรือ
สถานสินเชอื่ ทอ้ งถิ่น (9) จดั ระเบียบการจราจร หรอื รว่ มมอื กบั หน่วยงานอื่นในการปฏิบตั ิหนา้ ที่ดงั กล่าว

มาตรา 54 ภายใตบ้ ังคับแห่งกฎหมาย เทศบาลเมืองอาจจดั ทํากิจการใด ๆ ในเขตเทศบาล
ดงั ตอ่ ไปน้ ี (1) ใหม้ ตี ลาด ท่าเทียบเรอื และท่าขา้ ม (2) ใหม้ ีสุสานและฌาปนสถาน (3) บาํ รุงและส่งเสริมการ
ทํามาหากินของราษฎร (4) ใหม้ ีและบาํ รุงการสงเคราะหม์ ารดาและเด็ก (5) ใหม้ ีและบาํ รุงโรงพยาบาล (6)
ใหม้ ีการสาธารณูปการ (7) จัดทํากิจการซ่ึงจําเป็ นเพ่ือการสาธารณสุข (8) จัดต้ังและบํารุงโรงเรียน
อาชวี ศึกษา (9) ใหม้ ีและบาํ รุงสถานที่สาํ หรบั การกีฬาและพลศึกษา (10) ใหม้ ีและบาํ รุงสวนสาธารณะ
สวนสตั วแ์ ละสถานท่ีพกั ผ่อนหยอ่ นใจ (11) ปรบั ปรุงแหล่งเสื่อมโทรม และรกั ษาความสะอาดเรียบรอ้ ยของ
ทอ้ งถ่ิน (12) เทศพาณิชย์

มาตรา 56 ภายใตบ้ งั คบั แห่งกฎหมาย เทศบาลนครมีหน้าที่ตอ้ งทาํ ในเขตเทศบาล ดงั ต่อไปน้ ี
(1) กิจการตามที่ระบุไวใ้ นมาตรา 53 (2) ใหม้ ีและบาํ รุงการสงเคราะหม์ ารดาและเด็ก (3) กิจการอยา่ งอ่ืนซึ่ง
จาํ เป็ นเพ่ือการสาธารณสุข (4) การควบคุมสุขลกั ษณะและอนามยั ในรา้ นจาํ หน่ายอาหาร โรงมหรสพ และ
สถานบริการอื่น (5) จดั การเกี่ยวกบั ที่อยู่อาศยั และการปรบั ปรุงแหล่งเส่ือมโทรม (6) จดั ใหม้ ีและควบคุม
ตลาด ท่าเทียบเรือ ท่าขา้ ม และท่ีจอดรถ (7) การวางผังเมืองและการควบคุมการก่อสรา้ ง (8) การส่งเสริม
กิจการการท่องเท่ียว

ดร.สุรยิ ะ หินเมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 136

9. พระราชบญั ญตั อิ งคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั พ.ศ. 2540 (ฉบบั ที่ 5) พ.ศ. 2562
และกฎกระทรวง พ.ศ. 2541
มาตรา 45 องคก์ ารบรหิ ารส่วนจงั หวดั มีอาํ นาจหนา้ ที่ดาํ เนินกิจการภายในเขตองคก์ ารบริหาร

ส่วนจงั หวดั ดงั ต่อไปน้ ี (1) ตราขอ้ บญั ญตั ิโดยไม่ขัดหรือแยง้ ต่อกฎหมาย (2) จดั ทําแผนพฒั นาองคก์ าร
บริหารส่วนจังหวัด และประสานการจัดทําแผนพัฒนาจังหวดั ตามระเบียบท่ีคณะรัฐมนตรีกําหนด (3)
สนับสนุนสภาตาํ บลและราชการสว่ นทอ้ งถิ่นอ่ืนในการพฒั นาทอ้ งถิ่น (4) ประสานและใหค้ วามรว่ มมือในการ
ปฏิบัติหน้าที่ของสภาตาํ บลและราชการส่วนทอ้ งถ่ินอ่ืน (5) แบ่งสรรเงินซึ่งตามกฎหมายจะตอ้ งแบ่งใหแ้ ก่
สภาตําบลและราชการส่วนทอ้ งถ่ินอื่น (6) อํานาจหน้าท่ีของจงั หวดั ตามพระราชบัญญตั ิระเบียบบริหาร
ราชการสว่ นจงั หวดั พ.ศ. 2498 เฉพาะภายในเขตสภาตาํ บล (6/1) ใหค้ วามชว่ ยเหลือ ส่งเสรมิ และสนับสนุน
ในการดูแลการจราจรและการรักษาความสงบเรียบร้อย (7) คุ้มครอง ดูแล และบํารุงรักษา
ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอ้ ม (7 ทวิ) บํารุงรักษาศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาทอ้ งถิ่น และ
วฒั นธรรมอนั ดีของทอ้ งถิ่น (7 ตรี) จดั การ ส่งเสริมและสนับสนุนการจดั การศึกษา รวมท้งั การจดั การหรือ
สนับสนุนการดูแลและพฒั นาเด็กเล็ก (8) จดั ทาํ กิจการใด ๆ อนั เป็ นอาํ นาจหน้าท่ีของราชการส่วนทอ้ งถิ่น
อื่นที่อยูใ่ นเขตองคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั และกิจการน้ันเป็ นการสมควรใหร้ าชการส่วนทอ้ งถ่ินอ่ืนร่วมกนั
ดาํ เนินการหรือใหอ้ งคก์ ารบรหิ ารส่วนจงั หวดั จดั ทาํ ท้งั น้ ี ตามที่กาํ หนดในกฎกระทรวง (9) จดั ทาํ กิจการอื่น
ใดตามท่ีกาํ หนดไวใ้ นพระราชบญั ญตั ิน้ ีหรือกฎหมายอื่นกาํ หนดใหเ้ ป็ นอาํ นาจหน้าท่ีขององคก์ ารบริหารส่วน
จงั หวดั บรรดาอํานาจหน้าท่ีใดซึ่งเป็ นของราชการส่วนกลาง หรือราชการส่วนภูมิภาคอาจมอบใหอ้ งค์การ
บรหิ ารสว่ นจงั หวดั ปฏบิ ตั ิได้ ท้งั น้ ี ตามที่กาํ หนดในกฎกระทรวง

มาตรา 45/1 การปฏิบตั ิงานตามอาํ นาจหน้าที่ขององคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั ตอ้ งเป็ นไปเพ่ือ
ประโยชน์สุขของประชาชน โดยใชว้ ิธีการบริหารกิจการบา้ นเมืองที่ดี และใหค้ าํ นึงถึงการมีส่วนรว่ มของประชาชน
ในการจดั ทําแผนพฒั นาองคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั การจดั ทาํ งบประมาณ การจดั ซ้ ือจดั จา้ ง การตรวจสอบ การ
ประเมินผลการปฏิบตั ิงาน และการเปิ ดเผยขอ้ มูลข่าวสาร ท้งั น้ ี ใหเ้ ป็ นไปตามกฎหมาย ระเบียบ ขอ้ บงั คบั วา่ ดว้ ย
การน้ัน และหลกั เกณฑแ์ ละวธิ ีการที่กระทรวงมหาดไทยกาํ หนด

กฎกระทรวง (พ.ศ. 2541) ออกตามความในพระราชบญั ญตั ิองคก์ ารบริหารส่วน
จงั หวดั พ. ศ. 2540 ลงวนั ท่ี วนั ท่ี 15 กนั ยายน พ.ศ. 2541

อาศยั อาํ นาจตามความในมาตรา 6 และมาตรา 45 (8) แห่งพระราชบญั ญตั ิองคก์ ารบริหารส่วน
จงั หวดั พ.ศ. 2540 รฐั มนตรีวา่ การกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไวด้ งั ต่อไปน้ ี ใหก้ ิจการดงั ต่อไปน้ ีเป็ น
กิจการที่ราชการส่วนทอ้ งถิ่นอื่นสมควรใหอ้ งคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั รว่ มดําเนินการหรือใหอ้ งคก์ ารบริหารส่วน
จงั หวดั จดั ทํา (1) จดั ใหม้ ีน้ําเพื่อการอุปโภค บริโภค และการเกษตร (2) กาํ จดั ขยะมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล (3)
บาํ บดั น้ําเสีย (4) บาํ รุงรกั ษาทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ ม (5) วางผงั เมือง (6) จดั ใหม้ ีและบาํ รุงรกั ษา
ทางบก ซ่ึงอยา่ งน้อยตอ้ งเป็ นทางหลวงชนบทตามกฎหมายวา่ ดว้ ยทางหลวง(7) จดั ใหม้ ีและบาํ รุงรกั ษาทางน้ํา
(8) จดั ใหม้ ีท่าเทียบเรือ ท่าขา้ ม ที่จอดรถ และตลาด (9) ป้องกนั และบรรเทาสาธารณภยั (10) รกั ษาความสงบ
เรียบรอ้ ยและศีลธรรมอนั ดีของประชาชน (11) จดั การศึกษา ทํานุบาํ รุงศาสนา และบาํ รุงรกั ษาศิลปะ จารีต

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 137

ประเพณี ภูมิปัญญาทอ้ งถิ่นหรือวฒั นธรรมอนั ดีของทอ้ งถ่ิน (12) จดั ใหม้ ีและบาํ รุงสถานที่สาํ หรบั การกีฬา
สถานพกั ผอ่ นหยอ่ นใจสวนสาธารณะและสวนสตั ว์ ตลอดจนสถานที่ประชุมอบรมสาํ หรบั ราษฎร (13) จดั ใหม้ ีการ
สังคมสงเคราะห์และการสาธารณูปการ (14) ป้องกันและบําบัดรักษาโรค (15) จดั ต้ังและการบํารุง
สถานพยาบาล (16) ส่งเสริมการท่องเที่ยว (17) ส่งเสริมและแกไ้ ขปัญหาการประกอบอาชีพ (18) กิจการที่ไดม้ ี
การกาํ หนดไวใ้ นแผนพฒั นาจงั หวดั และแผนพฒั นาองคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั

10. พระราชบญั ญตั ริ ะเบียบบรหิ ารราชการเมืองพทั ยา พ.ศ. 2542 (ฉบบั ท่ี 3) พ.ศ. 2562
มาตรา 62 ภายใตบ้ งั คบั แหง่ บทบญั ญตั ิของกฎหมาย เมืองพทั ยามีอาํ นาจหน้าที่ดาํ เนินการใน

เขตเมืองพทั ยาในเรื่องดงั ต่อไปน้ ี (1) การรกั ษาความสงบเรียบรอ้ ย (2) การส่งเสริมและรกั ษาคุณภาพ
ส่ิงแวดลอ้ มและทรพั ยากรธรรมชาติ (3) การคุม้ ครองและดูแลรกั ษาทรพั ยส์ ินอนั เป็ นสาธารณสมบตั ิของ
แผ่นดิน (4) การวางผงั เมืองและการควบคุมการกอ่ สรา้ ง (5) การจดั การเก่ียวกบั ที่อยอู่ าศยั และการปรบั ปรุง
แหล่งเส่ือมโทรม (6) การจดั การจราจร(7) การรกั ษาความสะอาดและความเป็ นระเบียบเรียบรอ้ ยของ
บา้ นเมือง (8) การกาํ จดั มูลฝอยและสิ่งปฏิกูล และการบาํ บดั น้ําเสีย (9) การจดั ใหม้ ีน้ําสะอาดหรือการ
ประปา (10) การจดั ใหม้ ีการควบคุมตลาด ท่าเทียบเรือ และท่ีจอดรถ (11) การควบคุมอนามยั และความ
ปลอดภยั ในรา้ นจาํ หน่ายอาหาร โรงมหรสพและสถานบริการอื่น (12) การควบคุมและส่งเสริมกิจการ
ท่องเที่ยว (13) การบาํ รุงรกั ษาศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาทอ้ งถิ่น และวฒั นธรรมอนั ดีของทอ้ งถิ่น
(14) อาํ นาจหน้าท่ีอื่นตามที่กฎหมายกาํ หนดใหเ้ ป็ นของเทศบาลนครหรอื ของเมอื งพทั ยา

11.พระราชบญั ญตั สิ ภาองคก์ รชุมชน พ.ศ. 2551
มาตรา 3 ในพระราชบญั ญตั ิน้ ี “ชุมชน” หมายความวา่ กลุ่มประชาชนท่ีรวมตวั กนั โดยมี

ผลประโยชน์และวตั ถุประสงคร์ ่วมกนั เพื่อช่วยเหลือหรือสนับสนุนกัน หรือทํากิจกรรมอนั ชอบดว้ ย
กฎหมายและศีลธรรมรว่ มกนั หรอื ดาํ เนินการอ่ืนอนั เป็ นประโยชน์รว่ มกนั ของสมาชิก มีการดาํ เนินการ
อยา่ งต่อเนื่องและมีระบบบริหารจดั การและการแสดงเจตนาแทนกลุ่มได“้ ชุมชนทอ้ งถิ่น” หมายความ
วา่ ชุมชนที่อยรู่ ่วมกนั ในพ้ ืนที่หมูบ่ า้ นหรือตาํ บล “ผูน้ าชุมชน” หมายความวา่ ประธานกรรมการของ
ชุมชนทอ้ งถิ่น ชุมชนทอ้ งถิ่นด้งั เดิมหรอื ชุมชนอื่น หรือหวั หนา้ กลุม่ หรอื ผดู้ าํ รงตาํ แหน่งท่ีเรียกช่ืออยา่ ง
อ่ืนที่มีฐานะเป็ นผูน้ ําของชุมชนทอ้ งถิ่น ชุมชนทอ้ งถิ่นด้ังเดิมหรือชุมชนอื่นในลักษณะเดียวกัน
“สมาชิก” หมายความวา่ สมาชกิ สภาองคก์ รชุมชนตาํ บล

“ชุมชนทอ้ งถิ่นด้ังเดิม” หมายความว่า ชุมชนทอ้ งถิ่นซ่ึงเกิดข้ ึนก่อนประกาศใช้
รฐั ธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจกั รไทย พทุ ธศกั ราช 2540

มาตรา 5 ผูแ้ ทนชุมชนทอ้ งถิ่นหรือชุมชนทอ้ งถิ่นด้งั เดิมในแต่ละหมู่บา้ นซึ่งไดจ้ ดแจง้ การ
จดั ต้งั ไวก้ บั ผใู้ หญบ่ า้ น และผแู้ ทนชุมชนอ่ืนในตาํ บลซง่ึ ไดจ้ ดแจง้ การจดั ต้งั ไวก้ บั กาํ นัน ท้งั น้ ี โดยการจด
แจง้ การจดั ต้งั ไดก้ ระทาํ ก่อนวนั ประชุม อาจประชุมปรกึ ษากนั จดั ต้งั สภาองคก์ รชุมชนตาํ บลข้ ึนสภาหนึ่ง
เพอ่ื ปฏบิ ตั ิภารกิจตามพระราชบญั ญตั ิน้ ีได้

มาตรา 21 ใหส้ ภาองคก์ รชุมชนตาํ บล มีภารกิจดงั ตอ่ ไปน้ ี

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 138

(1) สง่ เสรมิ และสนับสนุนใหส้ มาชกิ องคก์ รชุมชนอนุรกั ษ์หรือฟ้ ื นฟูจารตี ประเพณี
ภูมิปัญญาทอ้ งถ่ิน ศิลปะหรือวฒั นธรรมอนั ดีของชุมชนและของชาติ

(2) ส่งเสริมและสนับสนุนใหส้ มาชิกองคก์ รชุมชนร่วมมือกบั องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
และหน่วยงานของรฐั ในการจดั การ การบาํ รุงรกั ษา และการใชป้ ระโยชน์จากทรพั ยากรธรรมชาติที่จะ
เป็ นประโยชน์ต่อชุมชนและประเทศชาติอยา่ งยงั่ ยนื

(3) เผยแพรแ่ ละใหค้ วามรคู้ วามเขา้ ใจแก่สมาชิกองคก์ รชุมชน รวมตลอดท้งั การรว่ มมือกนั
ในการคุม้ ครองคุณภาพส่ิงแวดลอ้ มอยา่ งสมดุลและยงั่ ยนื

(4) เสนอแนะปัญหาและแนวทางแกไ้ ขและการพฒั นาต่อองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นเพื่อ
นําไปประกอบการพจิ ารณาในการจดั ทาํ แผนพฒั นาองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน

(5) เสนอแนะปัญหาและแนวทางแกไ้ ข หรือความตอ้ งการของประชาชนอนั เก่ียวกบั การ
จดั ทาํ บริการสาธารณะของหน่วยงานของรฐั หรอื องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น

(6) จดั ใหม้ ีเวทีการปรกึ ษาหารือกนั ของประชาชนเพือ่ สง่ เสรมิ การมสี ว่ นรว่ มของประชาชน
ในการใหค้ วามคิดเห็นต่อการดําเนินโครงการหรือกิจกรรมขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ินหรือ
หน่วยงานของรัฐหรือเอกชนท่ีมีผลหรืออาจก่อใหเ้ กิดผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมหรือ
ทรพั ยากรธรรมชาติ สุขภาพอนามยั คุณภาพชีวติ ของประชาชนในชุมชน ท้งั น้ ี องคก์ รปกครองส่วน
ทอ้ งถ่ินหรือหน่วยงานของรฐั ซึ่งเป็ นผูด้ ําเนินการหรือเป็ นผูอ้ นุญาตใหภ้ าคเอกชนดําเนินการตอ้ งนํา
ความเหน็ ดงั กล่าวมาประกอบการพิจารณาดว้ ย

(7) ส่งเสริมและสนับสนุนใหอ้ งคก์ รชุมชนในตาํ บลเกิดความเขม้ แข็งและสมาชิกองคก์ ร
ชุมชนรวมตลอดท้งั ประชาชนทวั่ ไปในตาํ บลสามารถพ่งึ พาตนเองไดอ้ ยา่ งยงั่ ยนื

(8) ประสานและรว่ มมือกบั สภาองคก์ รชุมชนตาํ บลอื่น
(9) รายงานปัญหาและผลท่ีเกิดข้ ึนในตาํ บลอนั เน่ืองจากการดาํ เนินงานใด ๆ ของ
องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ินหรือหน่วยงานของรฐั โดยรายงานต่อองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ินและ
หน่วยงานของรฐั ที่เก่ียวขอ้ ง
(10) วางกติกาในการดาํ เนินกิจการของสภาองคก์ รชุมชนตาํ บล
(11) จดั ทาํ รายงานประจาํ ปี ของสภาองคก์ รชุมชนตาํ บล รวมถึงสถานการณ์ดา้ นต่าง ๆ ที่
เกิดข้ ึนในตาํ บล เพอ่ื เผยแพรป่ ระชาสมั พนั ธใ์ หป้ ระชาชนทวั่ ไปทราบ
(12) เสนอรายชื่อผูแ้ ทนสภาองคก์ รชุมชนตาํ บลเพ่ือไปร่วมประชุมในระดบั จงั หวดั ของ
สภาองคก์ รชุมชนตาํ บล จาํ นวนสองคน
มาตรา 22 ใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ และหน่วยงานของรฐั ส่งเสรมิ สนบั สนุน
และใหค้ วามรว่ มมือ รวมตลอดทงั้ ช้ีแจงทาความเขา้ ใจแก่สภาองคก์ รชุมชนตาบลและชุมชนทุก
ประเภทตามท่ีรอ้ งขอ

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 139

องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินท่ีสภาองคก์ รชุมชนตาบลอยู่ในเขตอาจให้การอุดหนุน
คา่ ใชจ้ ่ายในการดาเนินการของสภาองคก์ รชุมชนตาบลเป็ นเงินอุดหนุนท่วั ไปตามท่ีกรมส่งเสรมิ
การปกครองทอ้ งถ่นิ กาหนด

ในการกาหนดตามวรรคสองให้กรมส่งเสริมการปกครองทอ้ งถ่ินหารือกับสถาบัน
พฒั นาองคก์ รชุมชน (องคก์ ารมหาชน) ดว้ ย

มาตรา 29 องคก์ ารบรหิ ารส่วนจงั หวดั อาจใหก้ ารอุดหนุนคา่ ใชจ้ ่ายในการดาเนินการ
จดั ประชุมในระดบั จงั หวัดของสภาองคก์ รชุมชนตาบลเป็ นเงินอุดหนุนท่ัวไปตามท่ีกรมส่งเสรมิ
การปกครองทอ้ งถ่นิ กาหนด

12.พระราชบญั ญตั วิ ิธกี ารงบประมาณ พ.ศ. 2561
มาตรา 4 ในพระราชบญั ญตั ิน้ ี “งบประมาณรายจา่ ย” หมายความวา่ จาํ นวนเงินอยา่ งสูงท่ี

อนุญาตใหจ้ า่ ยหรือใหก้ ่อหน้ ีผูกพนั ไดต้ ามวตั ถุประสงคแ์ ละภายในระยะเวลาท่ีกาํ หนดไวใ้ นกฎหมายวา่ ดว้ ย
งบประมาณรายจา่ ย งบประมาณรายจา่ ยขา้ มปี ” หมายความวา่ งบประมาณรายจา่ ยท่ีมีระยะเวลาการใชไ้ ด้
เกินปี งบประมาณตามวัตถุประสงค์และระยะเวลาท่ีกําหนดไวใ้ นกฎหมายว่าดว้ ยงบประมาณรายจ่าย
“ปี งบประมาณ” หมายความวา่ ระยะเวลาต้งั แต่วนั ที่ 1 ตุลาคมของปี หนึ่ง ถึงวนั ท่ี 30 กนั ยายนของปี ถัดไป
และใหใ้ ชป้ ี พ.ศ. ท่ีถดั ไปน้ันเป็ นช่ือสาํ หรบั ปี งบประมาณน้ัน “เงินนอกงบประมาณ” หมายความวา่ บรรดา
เงนิ ท้งั ปวงท่ีหน่วยงานของรฐั จดั เก็บหรอื ไดร้ บั ไวเ้ ป็ นกรรมสิทธ์ิตามกฎหมาย ระเบียบ ขอ้ บงั คบั หรือจากนิติ
กรรมหรือนิติเหตุ หรือกรณีอื่นใด ที่ตอ้ งนําส่งคลงั แต่มีกฎหมายอนุญาตใหส้ ามารถเก็บไวใ้ ชจ้ ่ายไดโ้ ดยไม่
ตอ้ งนําสง่ คลงั “หน่วยรบั งบประมาณ” หมายความวา่ หน่วยงานของรฐั ที่ขอรบั หรือไดร้ บั จดั สรรงบประมาณ
รายจา่ ย และใหห้ มายความรวมถึงสภากาชาดไทยดว้ ย

หน่วยงานของรฐั ” หมายความวา่ (1) สว่ นราชการ (2) รฐั วสิ าหกิจ (3) หน่วยงานของรฐั สภา
ศาลยุติธรรม ศาลปกครอง ศาลรฐั ธรรมนูญ องคก์ รอิสระตามรฐั ธรรมนูญ และองคก์ รอยั การ (4) องคก์ าร
มหาชน (5) ทุนหมุนเวยี นท่ีมฐี านะเป็ นนิติบุคคล (6) องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น (7) หน่วยงานอื่นของรฐั
ตามท่ีกฎหมายกาํ หนด

“ส่วนราชการ” หมายความวา่ กระทรวง ทบวง กรม หรือส่วนราชการท่ีเรียกชื่ออยา่ งอ่ืนและมี
ฐานะเป็ นกรม และใหห้ มายความรวมถึงจงั หวดั และกลุ่มจงั หวดั ตามกฎหมายวา่ ดว้ ยระเบียบบริหารราชการ
แผ่นดินดว้ ย

“รฐั วิสาหกิจ” หมายความวา่ (1) องคก์ ารของรฐั บาลตามกฎหมายวา่ ดว้ ยการจดั ต้งั องคก์ ารของ
รฐั บาล กิจการของรฐั ซึ่งมีกฎหมายจดั ต้งั ข้ ึน หรือหน่วยงานธุรกิจท่ีรฐั บาลเป็ นเจา้ ของ (2) บริษัทจาํ กดั หรือ
บริษัทมหาชนจาํ กดั ที่ส่วนราชการหรือรฐั วิสาหกิจตาม (๑) มีทุนรวมอยดู่ ว้ ยเกินรอ้ ยละหา้ สิบ (3) บริษัท
จาํ กดั หรือบริษัทมหาชนจาํ กดั ที่ส่วนราชการและรฐั วสิ าหกิจตาม (1) หรือ (2) หรือที่รฐั วสิ าหกิจตาม (1)
และ (2) หรอื ที่รฐั วสิ าหกิจตาม (2) มีทุนรวมอยดู่ ว้ ยเกินรอ้ ยละหา้ สิบ

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 140

“องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน” หมายความวา่ องคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั เทศบาล องคก์ าร
บรหิ ารส่วนตาํ บล กรุงเทพมหานคร เมืองพทั ยา และองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินอ่ืนที่มีกฎหมายจดั ต้งั

มาตรา 28 การขอต้งั งบประมาณรายจา่ ยของจงั หวดั และกลุ่มจงั หวดั ใหผ้ วู้ า่ ราชการจงั หวดั และ
ผวู้ า่ ราชการจงั หวดั ท่ีเป็ นหวั หน้ากลุ่มจงั หวดั มีหน้าที่รบั ผิดชอบในการรวบรวมคาํ ขอต้งั งบประมาณรายจา่ ย
และย่ืนต่อรฐั มนตรีเจา้ สงั กดั เพื่อเสนอต่อผูอ้ าํ นวยการ ท้ังน้ ี ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และระยะเวลาท่ี
ผอู้ าํ นวยการกาํ หนด

มาตรา 29 การขอต้งั งบประมาณรายจา่ ยเพ่ือสนับสนุนองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินเป็ นเงิน
อุดหนุนสําหรบั การดาํ เนินการโดยทวั่ ไปหรือสาํ หรบั การดาํ เนินการในเรื่องใดเร่ืองหนึ่งเป็ นการเฉพาะ ให้
องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นยืน่ คาํ ขอต้งั งบประมาณรายจา่ ยต่อรฐั มนตรีวา่ การกระทรวงมหาดไทยเพ่ือเสนอ
ตอ่ ผอู้ าํ นวยการท้งั น้ ี ตามหลกั เกณฑ์ วธิ ีการ และระยะเวลาที่ผอู้ าํ นวยการกาํ หนด

การจดั สรรงบประมาณเป็ นเงินอุดหนุนสาํ หรบั การดาํ เนินการโดยทวั่ ไปขององคก์ รปกครองส่วน
ทอ้ งถิ่นใหส้ าํ นักงบประมาณพจิ ารณาจดั สรรงบประมาณใหส้ อดคลอ้ งกบั กฎหมายวา่ ดว้ ยการกาํ หนดแผนและ
ข้นั ตอนการกระจายอาํ นาจใหแ้ ก่องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน

13.พระราชกฤษฎกี าว่าดว้ ยหลกั เกณฑแ์ ละวิธีการบรหิ ารกิจการบา้ นเมืองท่ีดี พ.ศ. 2546
(ฉบบั ที่ 2) พ.ศ. 2562

มาตรา 6 การบริหารกิจการบา้ นเมืองท่ีดี ไดแ้ ก่ การบริหารราชการเพ่ือบรรลุเป้าหมาย ดงั น้ ี (1)
เกิดประโยชน์สุขของประชาชน (2) เกิดผลสมั ฤทธ์ิต่อภารกิจของรฐั (3) มีประสิทธิ ภาพและเกิดความคุม้ ค่าใน
เชงิ ภารกิจของรฐั (4) ไมม่ ีข้นั ตอนการปฏิบตั ิงานเกินความจาํ เป็ น (5) มีการปรบั ปรุงภารกิจของส่วนราชการให้
ทนั ตอ่ สถานการณ์ (6) ประชาชนไดร้ บั การอาํ นวยความสะดวกและไดร้ บั การตอบสนองความตอ้ งการ และ (7) มี
การประเมนิ ผลการปฏิบตั ิราชการอยา่ งสมาํ่ เสมอ

การบริหารกิจการบา้ นเมืองที่ดีหรือธรรมาภิบาล (Good Governance) ตามพระราช
กฤษฎกี าวา่ ดว้ ยหลกั เกณฑแ์ ละวธิ ีการบรหิ ารกิจการบา้ นเมอื งที่ดี พ.ศ. 2546 (ฉบบั ท่ี 2) พ.ศ.2562
ประกอบกับคู่มือหลักเกณฑ์การบริหารกิจการบา้ นเมืองที่ดีขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน กรม
ส่งเสริมการปกครองทอ้ งถิ่น ตามหนังสือ ที่ มท 0810.7/ว 549 ลงวันท่ี 17 มีนาคม 2564 มี
เป้าหมายและแนวทางของการบรหิ ารกิจการบา้ นเมอื งที่ดีขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น ดงั น้ ี

13.1 เป้าหมายของการบรหิ ารกิจการบา้ นเมืองท่ดี ีขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
13.1.1 มุ่งใหเ้ กิดประโยชน์สุขแก่ประชาชน การบริหารภารกิจขององค์กร

ปกครองส่วนทอ้ งถิ่นท่ียดึ ประชาชนเป็ นศนู ยก์ ลาง (citizen-centric) มีเป้าหมายใหเ้ กิดความผาสุกและ
ความเป็ นอยทู่ ่ีดีของประชาชน ความสงบและปลอดภยั ของสงั คมสว่ นรวม ตลอดจนประโยชน์สูงสุดของ
ประเทศ

13.1.2 มุ่งใหเ้ กิดผลสัมฤทธ์ิต่อภารกิจขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน การ
บริหารภารกิจขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่นท่ีมีการบูรณาการการปฏิบตั ิงาน มีการกาํ หนดภารกิจท่ี

ดร.สรุ ยิ ะ หินเมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 141

ชดั เจน รวมไปถึงมีดชั นีช้ วี ดั ท่ีแสดงใหเ้ ห็นถึงประโยชน์และความคุม้ ค่าในการใชท้ รพั ยากร ซึ่งจะแสดง
ใหเ้ หน็ ถึงความสามารถในการบริหารงานอยา่ งมีประสิทธิภาพขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน

13.1.3 มีประสิทธิภาพและเกิดความคุม้ ค่าในเชิงภารกิจขององคก์ รปกครอง
ส่วนทอ้ งถิ่น การบริหารภารกิจขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินมีการเปรียบเทียบตน้ ทุนค่าใชจ้ า่ ยใน
การดําเนินงาน มีการเปิ ดเผยแผนการปฏิบัติงานและการใชจ้ ่ายงบประมาณ เพ่ือใหบ้ ุคคลทัว่ ไป
ตรวจสอบความคุม้ ค่า โปรง่ ใส และประสิทธิภาพในการดาํ เนินงานขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน

13.1.4 ไม่มีข้นั ตอนการปฏิบตั ิงานที่เกินความจาเป็ น การบริหารภารกิจของ
องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นจะตอ้ งลดระยะเวลาในการปฏิบตั ิงาน และลดข้นั ตอนการปฏิบตั ิงานท่ีเกิน
ความจําเป็ น เช่น การพิจารณา การสัง่ การอนุญาต โดยการกระจายอํานาจการตัดสินใจ เพื่อให้
ประชาชนเกิดความสะดวก รวดเร็ว และลดความเสียหายที่อาจจะเกิดข้ ึนต่อประชาชนอนั เน่ืองมาจาก
ความล่าชา้ ซ่ึงจะต้องมีหลักเกณฑ์การควบคุม ติดตาม และกํากับดูแลการใชอ้ ํานาจและความ
รบั ผิดชอบของผรู้ บั มอบอาํ นาจและผมู้ อบอาํ นาจ เพอื่ ใหเ้ กิดความรบั ผิดชอบในการปฏบิ ตั ิหนา้ ท่ีดว้ ย

13.1.5 มีการปรับปรุงภารกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินให้ทันต่อ
สถานการณ์ การบริหารภารกิจขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่นจะตอ้ งมีการทบทวนภารกิจและ
กระบวนงานของตนอยเู่ สมอ วา่ มคี วามจาํ เป็ นและสอดคลอ้ งกบั ความเปล่ียนแปลงของชุมชนและสงั คม
ท่ีเปลี่ยนแปลงไปหรือไม่ รวมถึงประเมินความคุม้ ค่าที่ไดร้ ับ ถา้ ไม่จําเป็ นควรยกเลิกหรือปรับปรุง
ภารกิจน้ัน เพือ่ ใหม้ ีประสิทธิภาพและสามารถตอบสนองความตอ้ งการของประชาชน

13.1.6 ประชาชนไดร้ บั การอานวยความสะดวกและไดร้ บั การตอบสนองความ
ตอ้ งการ การบริหารภารกิจขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นจะตอ้ งมีการกําหนดระยะเวลาในการให้
การบรกิ ารประชาชนในแต่ละกิจกรรม/งาน รวมถึงการจดั ชอ่ งทางการสื่อสารที่หลากหลายเพ่ืออาํ นวย
ความสะดวกใหแ้ ก่ประชาชนในการติดตอ่ สอบถามหรอื ขอขอ้ มูล หรอื แสดงความคิดเหน็

13.1.7 มีการประเมินผลการปฏิบตั ริ าชการอย่างสมา่ เสมอ การบริหารภารกิจ
ขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ินจะตอ้ งมีการประเมินผลการปฏิบัติราชการว่ามีผลสัมฤทธ์ิตรงกับ
เป้าหมายท่ีกําหนดไวห้ รือไม่ ประชาชนมีความพึงพอใจอยู่ในระดับใด และตอ้ งมีการตรวจสอบ
ประสิทธิภาพการทํางานในหน่วยงานอย่างสมาํ่ เสมอเพ่ือพฒั นาระบบการควบคุมตนเอง (internal
control) และกาํ กบั การปฏบิ ตั ิงานของบุคลากรใหเ้ ป็ นไปอยา่ งคุม้ คา่ และมีประสิทธิภาพ

13.2 แนวทางขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นเพื่อใหบ้ รรลุเป้าหมายการบริหารกิจการ
บา้ นเมืองท่ดี ี พระราชกฤษฎีกาว่าดว้ ยหลกั เกณฑแ์ ละวิธีการบริหารกิจการบา้ นเมืองที่ดี พ.ศ. 2546
(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562 เป็ นเรื่องของการกาํ หนดขอบเขต แบบแผน วิธีการปฏิบัติราชการ เพ่ือให้การ
บรหิ ารราชการบรรลุเป้าหมาย โดยมแี นวทางการปฏบิ ตั ิราชการขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน ดงั น้ ี

13.2.1 การบรหิ ารราชการเพือ่ เกิดประโยชนส์ ุขของประชาชน
(1)การเปิ ดเผยขอ้ มูลการปฏิบตั ิงานใหป้ ระชาชนสามารถติดตาม ตรวจดูได้

ตามพระราชบญั ญตั ิขอ้ มูลขา่ วสารของราชการ พ.ศ. 2540

ดร.สุรยิ ะ หินเมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 142

(2) การจดั ทํารายงานการประเมินผลการควบคุมภายในขององค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถ่ินตามหลักเกณฑ์กระทรวงการคลังว่าดว้ ยมาตรฐานและหลักเกณฑ์ปฏิบัติการควบคุมภายในสําหรับ
หน่วยงานของรฐั พ.ศ. 2561

(3) การบริหารจดั การความเสี่ยงขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินตามหลักเกณฑ์
กระทรวงการคลังว่าดว้ ยมาตรฐานและหลักเกณฑป์ ฏิบตั ิการบริหารจดั การความเสี่ยงสําหรบั หน่วยงานภาครฐั
พ.ศ. 2562

(4) การเปิ ดเผยขอ้ มูลเกี่ยวกบั งบประมาณรายจ่ายประจาํ ปี และการจดั ซ้ ือจดั
จา้ งเพ่ือใหป้ ระชาชนสามารถตรวจสอบไดโ้ ดยสะดวก ผ่านช่องทางการสื่อสารท่ีหลากหลายขององค์กร
ปกครองส่วนทอ้ งถิ่น

(5) กอ่ นการดาํ เนินการตอ้ งจดั ใหม้ ีการวิเคราะหผ์ ลดีผลเสียทุกดา้ น กาํ หนด
ข้นั ตอนการดาํ เนินงานท่ีโปรง่ ใส มกี ลไกตรวจสอบการดาํ เนินการในแตล่ ะข้นั ตอน

(6) ในภารกิจท่ีมีผลกระทบต่อประชาชน นอกจากจะดาํ เนินการตามขอ้ 1.5
ยงั ตอ้ งรบั ฟังความคิดเห็นของประชาชนและช้ ีแจงทําความเขา้ ใจเพ่ือใหป้ ระชาชนไดท้ ราบถึงประโยชน์ท่ี
สว่ นรวมไดร้ บั

13.2.2 การบริหารราชการเพื่อใหเ้ กิดผลสัมฤทธ์ิต่อภารกิจขององคก์ รปกครอง
สว่ นทอ้ งถ่ิน

(1) การจัดทําแผนพัฒนาทอ้ งถ่ิน ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าดว้ ยการ
จดั ทาํ แผนพฒั นาขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน พ.ศ. 2548 (ฉบบั ที่ 2) พ.ศ. 2559 (ฉบบั ที่ 3) พ.ศ. 2561

(2) การประสานแผนพฒั นาทอ้ งถ่ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นในระดับ
อาํ เภอและจงั หวดั /การประสานแผนพฒั นาทอ้ งถ่ินในระดบั พ้ ืนที่ (ราชการสว่ นภูมิภาค)

(3) การติดตามและประเมินผลการปฏิบตั ิตามแผนพฒั นาทอ้ งถิ่น และนําผล
ท่ีไดม้ าทบทวน ปรบั ปรุงแผนพฒั นาทอ้ งถิ่นดงั กลา่ ว

(4) การนําแผนพัฒนาท้องถิ่นมาใชเ้ ป็ นกรอบในการจัดทํางบประมาณ
รายจ่ายประจาํ ปี /งบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม/การใชเ้ งินสะสม/การใชเ้ งินอุดหนุนเฉพาะกิจขององค์กร
ปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน

(5) การจัดทําขอ้ ตกลงการปฏิบัติราชการระหว่างขา้ ราชการหรือพนักงาน
ส่วนทอ้ งถ่ินกบั ผูบ้ ริหารองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น โดยผูบ้ ริหารจะทําหน้าท่ีกาํ กับการปฏิบตั ิภารกิจให้
ประสบผลสาํ เรจ็ และเกิดผลสมั ฤทธ์ิตามเป้าหมาย

(6) ในกรณีท่ีภารกิจใดมีความเก่ียวขอ้ งกบั หลายหน่วยงาน หรือเป็ นภารกิจท่ี
ใกลเ้ คียงหรือตอ่ เน่ืองกนั ใหพ้ จิ ารณาบรู ณาการการปฏบิ ตั ิงานรว่ มกนั ระหวา่ งองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินและ
รว่ มกบั หน่วยงานอ่ืน ๆ

(7) การส่งเสริมการพัฒนาความรูในหน่วยงาน โดยจัดใหม้ ีระบบขอ้ มูล
สารสนเทศ รวมท้ังส่งเสริมและพฒั นาความรูค้ วามสามารถ สรา้ งวิสยั ทัศน์และปรับเปลี่ยนทัศนคติของ

ดร.สรุ ยิ ะ หินเมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 143

ขา้ ราชการหรอื พนักงานสว่ นทอ้ งถ่ินใหม้ ีประสิทธิภาพและมีการเรยี นรรู้ ว่ มกนั เพ่ือใหม้ ลี กั ษณะเป็ นองคก์ ร
แหง่ การเรียนรอู้ ยา่ งยงั่ ยนื

13.2.3 การบริหารราชการอยา่ งมีประสิทธิภาพและเกิดความคมุ้ ค่าในเชิงภารกิจ
ขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน

(1) การกาํ หนดเป้าหมาย แผนการดาํ เนินงาน ระยะเวลาแลว้ เสร็จของงาน
หรือโครงการและงบประมาณที่ใช้ และตอ้ งเผยแพร่ใหข้ า้ ราชการหรือพนักงานส่วนทอ้ งถิ่นและประชาชน
ทราบโดยทวั่ กนั

(2) การจดั ซ้ ือจัดจา้ งใหด้ ําเนินการโดยเปิ ดเผยและเท่ียงธรรม พิจารณาถึง
ความคุม้ คา่ คุณภาพ การดูแลรกั ษาประโยชน์ และผลเสียตอ่ ประชาชนเป็ นสาํ คญั

(3) หากส่วนราชการจาํ เป็ นตอ้ งไดร้ บั อนุญาต อนุมตั ิ หรือความเห็นชอบจาก
องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นตามท่ีกฎหมาย กฎ ระเบียบ ขอ้ บงั คบั ประกาศ หรือมติคณะรฐั มนตรีกาํ หนด
ใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นน้ัน ๆ แจง้ ผลการพิจารณาใหส้ ่วนราชการที่ยื่นคาํ ขอทราบภายในสิบหา้ วนั
นับแต่วนั ที่ไดร้ บั คาํ ขอหรอื ตามประกาศกาํ หนดระยะเวลาการพิจารณาขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น

(4) การพิจารณาวินิจฉยั ช้ ีขาดปัญหาโดยเร็ว การต้งั คณะกรรมการพิจารณา
วนิ ิจฉยั ใหท้ ําเท่าท่ีจาํ เป็ นและใหก้ ําหนดกระบวนการแกไ้ ขปัญหาความเดือดรอ้ นของประชาชน เช่น การ
จดั ทําบัญชีรบั เรื่องราวรอ้ งทุกข์ การมอบหมายเจา้ หน้าท่ีผูร้ บั ผิดชอบ การกําหนดกรอบระยะเวลาในการ
แกไ้ ขปัญหา การติดตามผลการแกไ้ ขปัญหา การรายงานผลการแกไ้ ขปัญหา

(5) การสงั่ ราชการใหก้ ระทาํ เป็ นลายลกั ษณอ์ กั ษร เวน้ แต่กรณีผูบ้ งั คบั บญั ชา
มีความจาํ เป็ น อาจสัง่ ราชการดว้ ยวาจาก็ได้ แต่ใหผ้ ูร้ บั คําสงั่ น้ันบันทึกคําสงั่ ดว้ ยวาจาไวเ้ ป็ นลายลักษณ์
อกั ษร และเม่ือไดป้ ฏิบตั ิภารกิจตามคาํ สงั่ แลว้ ใหบ้ นั ทึกรายงานใหผ้ สู้ งั่ การทราบตอ่ ไป

13.2.4 การลดข้นั ตอนการปฏิบตั งิ าน
(1) การกระจายอาํ นาจการตดั สินใจเกี่ยวกบั การสงั่ การอนุญาต การอนุมตั ิ

ใหแ้ ก่ผูม้ ีหน้าที่รบั ผิดชอบ การดาํ เนินการในเร่ืองน้ันโดยตรง เพ่ือใหเ้ กิดความรวดเร็วและลดข้นั ตอนการ
ปฏิบตั ิงาน

(2) การจดั ใหม้ ีการควบคุม ติดตาม และกาํ กับดูแลการใชอ้ ํานาจและความ
รบั ผิดชอบของผรู้ บั มอบอาํ นาจและผูม้ อบอาํ นาจไวด้ ว้ ย

(3) การใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศหรือโทรคมนาคมตามความเหมาะสมและ
กําลังงบประมาณเพ่ือช่วยลดข้ันตอน เพ่ิมประสิทธิภาพ ประหยดั ค่าใชจ้ ่าย และไม่เกิดผลเสียหายแก่
ภารกิจ ท้งั น้ ี ควรจะเผยแพรใ่ หป้ ระชาชนทราบโดยทวั่ กนั

(4) ในการจัดบริการสาธารณะแก่ประชาชน ใหจ้ ัดทําแผนภูมิข้ันตอนและ
ระยะเวลาการดาํ เนินการ รวมท้งั รายละเอียดอ่ืน ๆ ที่เก่ียวขอ้ งในแตล่ ะข้นั ตอน ประชาสมั พนั ธไ์ ว้ ณ ท่ีทาํ การ
และในระบบเครอื ขา่ ยสารสนเทศของหน่วยงานเพื่อใหป้ ระชาชนหรือผทู้ ี่เก่ียวขอ้ งทราบ

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 144

(5) การจดั ต้งั หรือสนับสนุนศูนยบ์ ริการร่วม รวมถึงการใหบ้ ริการเชิงรุก เพื่อ
อาํ นวยความสะดวกแก่ประชาชนในการติดตอ่ ขอทราบขอ้ มลู ขออนุญาต ขออนุมตั ิ หรือรบั บริการในเรื่องท่ี
เป็ นอาํ นาจหน้าท่ีขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นและหน่วยงานน้ัน ๆ

(6) การบริการประชาชนและการติดต่อประสานงานระหว่างส่วนราชการ
ดว้ ยกนั สามารถกระทาํ โดยใชแ้ พลตฟอรม์ ดิจิทลั กลางท่ีสาํ นักงานพฒั นารบั บาลดิจิทลั (องคก์ ารมหาชน)
กาํ หนด

13.2.5 การปรบั ปรุงภารกิจขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
(1) การพิจารณาทบทวน ปรบั ปรุง เปลี่ยนแปลง หรือยกเลิกบทบาทภารกิจ

ตามความจาํ เป็ นโดยคาํ นึงถึงแผนการกระจายอาํ นาจใหแ้ ก่องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น ยุทธศาสตรใ์ นระดบั
ต่าง ๆ ฐานะการเงินการคลงั และสถานการณอ์ ื่นประกอบกนั

(2) จัดใหม้ ีการแกไ้ ข ปรับปรุง หรือยกเลิกขอ้ บัญญัติ/เทศบัญญัติ เพ่ือให้
สอดคลอ้ งเหมาะสมกบั สถานการณก์ ารเปล่ียนแปลงกฎหมาย กฎ และระเบียบที่เก่ียวขอ้ ง

13.2.6 การอานวยความสะอวดและการตอบสนองความตอ้ งการของประชาชน
(1) การกําหนดระยะเวลาแลว้ เสร็จของงานบริการสาธารณะแต่ละงาน และ

ประกาศใหป้ ระชาชนทราบ
(2) กรณีท่ีมีหนังสือรอ้ งเรียน เสนอแนะ สอบถาม หรือแสดงความคิดเห็นจาก

ประชาชนหรอื ส่วนราชการ ใหต้ อบคาํ ถามหรือแจง้ ผลการดาํ เนินการภายในสิบหา้ วนั หรือภายในระยะเวลาท่ีได้
กาํ หนดไวเ้ ป็ นการเฉพาะ

(3) การจดั ใหม้ ีช่องทางการส่ือสารท่ีหลากหลาย เพ่ืออํานวยความสะดวก
ใหแ้ ก่ประชาชนที่จะติดต่อสอบถามหรอื ขอขอ้ มลู หรอื แสดงความคิดเห็นเก่ียวกบั การปฏิบตั ิงานขององคก์ ร
ปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น

13.2.7 การประเมินผลการปฏิบตั งิ าน
(1) การจัดใหม้ ีบุคคลภายนอกร่วมในการประเมินผลการปฏิบัติงานเก่ียวกับ

ผลสมั ฤทธ์ิของภารกิจ คุณภาพของบริการ ความพึงพอใจของประชาชนผูร้ บั บริการ และความคุม้ ค่าในภารกิจของ
องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน

(2) การประเมินบุคคล ใหค้ ํานึงถึงผลการปฏิบัติงานของขา้ ราชการหรือ
พนักงานสว่ นทอ้ งถ่ินในตาํ แหน่งท่ีปฏิบตั ิและประโยชน์ที่หน่วยงานไดร้ บั จากการปฏิบตั ิงานของขา้ ราชการ
หรอื พนักงานสว่ นทอ้ งถ่ินผนู้ ้ัน

(3) องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นอาจพิจารณาจดั สรรเงนิ รางวลั ใหข้ า้ ราชการหรือ
พนักงานส่วนท้องถ่ินตามหลักเกณฑ์ที่ กจ. กท. หรือ ก.อบต. กําหนด และเป็ นไปตามมาตรา 35 ของ
พระราชบญั ญตั ิระเบียบบรหิ ารงานบุคคลส่วนทอ้ งถิ่น พ.ศ. 2542

นอกจากน้ ีแลว้ องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ินตอ้ งปฏบิ ตั ิราชการโดยจดั ทาํ แผนพฒั นาทอ้ งถิ่น
ตอ้ งสอดคลอ้ งกบั ยุทธศาสตรช์ าติ แผนแมบ่ ท แผนการปฏิรูปประเทศ แผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คม

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 145

แหง่ ชาติ นโยบายของคณะรฐั มนตรที ่ีแถลงตอ่ รฐั สภา และแผนอื่นท่ีเกี่ยวขอ้ งดว้ ย (ตามาตรา 16 ฉบบั
ท่ี 2 พ.ศ. 2562)

14. พระราชกฤษฎีกาว่าดว้ ยการบรหิ ารงานจงั หวดั และกลมุ่ จงั หวดั แบบบูรณาการ พ.ศ. 2551
มาตรา 3 ในพระราชกฤษฎีกาน้ ี ‚จงั หวัด‛ หมายความวา่ จงั หวดั ตามกฎหมายวา่ ดว้ ยระเบียบ

บริหารราชการแผ่นดินแต่ไมร่ วมถึงกรุงเทพมหานคร ‚กลุ่มจงั หวดั ‛ หมายความวา่ กลุ่มจงั หวดั ท่ีจดั ต้งั ตาม
มาตรา 26 ‚ก.น.จ.‛ หมายความวา่ คณะกรรมการนโยบายการบริหารงานจงั หวดั และกลุ่มจงั หวดั แบบบูรณา
การ ‚ก.บ.จ.‛ หมายความวา่ คณะกรรมการบริหารงานจงั หวดั แบบบูรณาการ ‚ก.บ.ก.‛ หมายความว่า
คณะกรรมการบริหารงานกลุ่มจงั หวดั แบบบูรณาการ ‚แผนพฒั นาจงั หวัด‛ หมายความวา่ รายการเกี่ยวกบั
โครงการและแผนงานต่าง ๆ ของจงั หวดั ท่ีจาํ เป็ นตอ้ งจดั ทําเพ่ือใหเ้ ป็ นไปตามวตั ถุประสงค์และทิศทางการ
พฒั นาของจงั หวดั ในอนาคต ‚แผนพฒั นากลมุ่ จงั หวดั ‛ หมายความวา่ รายการเกี่ยวกบั โครงการและแผนงาน
ต่าง ๆ ของกลุ่มจงั หวดั ที่จาํ เป็ นตอ้ งจดั ทําเพื่อใหเ้ ป็ นไปตามวตั ถุประสงคแ์ ละทิศทางการพฒั นาของกลุ่ม
จงั หวดั ในอนาคต

‚แผนปฏิบัติราชการประจาปี ของจงั หวัด‛ หมายความวา่ แผนที่แปลงแผนพฒั นา
จงั หวดั สู่การปฏบิ ตั ิโดยระบุถึงโครงการต่าง ๆ ที่จาํ เป็ นตอ้ งดาํ เนินการในจงั หวดั ในแต่ละปี งบประมาณ
เพ่อื ใหเ้ ป็ นไปตามวตั ถุประสงคแ์ ละทิศทางการพฒั นาของจงั หวดั ท้งั น้ ี ไม่วา่ โครงการน้ันจะดาํ เนินการ
โดยจงั หวดั กระทรวง ทบวง กรม องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นหรือหน่วยงานอื่นใดของรฐั หรอื เอกชน

‚แผนปฏิบตั ริ าชการประจาปี ของกลมุ่ จงั หวดั ‛ หมายความวา่ แผนท่ีแปลงแผนพฒั นา
กลุ่มจงั หวดั สู่การปฏิบตั ิโดยระบุถึงโครงการต่าง ๆ ท่ีจาํ เป็ นตอ้ งดาํ เนินการในกลุ่มจงั หวดั ในแต่ละ
ปี งบประมาณเพ่ือใหเ้ ป็ นไปตามวตั ถุประสงคแ์ ละทิศทางการพัฒนาของกลุ่มจงั หวดั ท้ังน้ ี ไม่ว่า
โครงการน้ันจะดาํ เนินการโดยจงั หวดั กลุ่มจงั หวดั กระทรวง ทบวง กรม องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
หรอื หน่วยงานอื่นใดของรฐั หรอื เอกชน

‚งบประมาณจงั หวดั ‛ หมายความวา่ รายการงบประมาณรายจ่ายประจาํ ปี ที่จงั หวดั ยื่นคาํ ขอ
จดั ต้งั ต่อสาํ นักงบประมาณเพ่ือดําเนินการตามแผนปฏิบัติราชการประจาํ ปี ของจงั หวดั ‚งบประมาณกลุ่ม
จงั หวดั ‛ หมายความวา่ รายการงบประมาณรายจา่ ยประจาํ ปี ท่ีกลุม่ จงั หวดั ยนื่ คาํ ขอจดั ต้งั ต่อสาํ นักงบประมาณ
เพื่อดาํ เนินการตามแผนปฏิบตั ิราชการประจาํ ปี ของกลุ่มจงั หวดั ‚ภาคประชาสงั คม‛ หมายความวา่ สภา
องคก์ รชุมชนตาํ บลตามกฎหมายวา่ ดว้ ยสภาองคก์ รชุมชนและองคก์ รภาคประชาสงั คมอื่นท่ี ก.น.จ. กาํ หนด

มาตรา 6 การบริหารงานจงั หวดั และกลุ่มจงั หวดั แบบบูรณาการใหค้ าํ นึงถึงหลกั การดงั ต่อไปน้ ี
(1) การบริหารงานใหเ้ ป็ นไปตามแผนพฒั นาจงั หวดั หรือแผนพฒั นากลุ่มจงั หวดั แลว้ แต่กรณี (2) การสรา้ ง
โอกาสและส่งเสรมิ ใหเ้ กิดการมีส่วนรว่ มระหว่างภาครฐั องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ ภาคธุรกิจเอกชน
และภาคประชาสงั คมในจงั หวัด เพ่ือเสรมิ สรา้ งศักยภาพในการแข่งขนั และการแกไ้ ขปัญหารว่ มกนั เพ่ือ
การพฒั นาอย่างย่งั ยืน (3) การกระจายอาํ นาจการตดั สินใจลงไปสู่ระดบั ผูป้ ฏิบตั ิ เพ่ือใหเ้ กิดประสิทธิภาพ
และความรวดเร็วในการปฏิบัติราชการ (4) การส่งเสรมิ และสนับสนุนให้ทอ้ งถ่ินมีความพรอ้ มในการ

ดร.สรุ ยิ ะ หินเมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 146

รองรบั การกระจายอานาจใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน (5) การบริหารกิจการบา้ นเมืองที่ดี มีความ
โปร่งใส และมีการตรวจสอบผลสมั ฤทธ์ิของการปฏิบตั ิราชการ (6) การบริหารงบประมาณจงั หวดั ใหเ้ ป็ นไป
ตามวิธีการบริหารงบประมาณจงั หวดั แบบบูรณาการตามหลกั เกณฑแ์ ละวธิ ีปฏิบตั ิตามท่ี ก.น.จ. กาํ หนดตาม
ขอ้ เสนอแนะของสาํ นักงบประมาณ

มาตรา 7 ใหม้ ีคณะกรรมการนโยบายการบริหารงานจงั หวดั และกลุ่มจงั หวดั แบบบูรณา
การประกอบดว้ ย

(1) นายกรฐั มนตรี เป็ นประธานกรรมการ (2) รองนายกรฐั มนตรีทุกคน รฐั มนตรีซึ่ง
นายกรฐั มนตรมี อบหมายใหก้ าํ กบั และติดตามการปฏิบตั ิราชการในภูมิภาค รฐั มนตรีวา่ การกระทรวงการคลงั
รฐั มนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ปลัดสํานักนายกรัฐมนตรี ปลัดกระทรวงมหาดไทย เลขาธิการ
นายกรฐั มนตรี เลขาธิการคณะรัฐมนตรี ผูอ้ ํานวยการสํานักงบประมาณ และเลขาธิการคณะกรรมการ
พฒั นาการเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ เป็ นกรรมการ (3) นายกสมาคมองคก์ ารบรหิ ารส่วนจงั หวัดแห่ง
ประเทศไทย นายกสมาคมสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทย และนายกสมาคมองคก์ ารบรหิ ารส่วน
ตาบลแห่งประเทศไทย เป็ นกรรมการ (4) ประธานกรรมการสภาหอการคา้ แห่งประเทศไทย และ
ประธานสภาอุตสาหกรรมแหง่ ประเทศไทย เป็ นกรรมการ (5) ผูท้ รงคุณวุฒิจากคณะกรรมการพฒั นาระบบ
ราชการซึ่งประธานคณะกรรมการพฒั นาระบบราชการกาํ หนดไม่เกินสามคน เป็ นกรรมการ (6) ผูแ้ ทนภาค
ประชาสงั คมท่ีนายกรฐั มนตรีแตง่ ต้งั ไมเ่ กินสองคน เป็ นกรรมการ

ใหเ้ ลขาธิการคณะกรรมการพฒั นาระบบราชการ เป็ นกรรมการและเลขานุการ รอง
เลขาธิการ

คณะกรรมการพัฒนาระบบราชการท่ีเลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ
กําหนด และขา้ ราชการสังกัดกระทรวงมหาดไทยคนหนึ่งท่ีปลดั กระทรวงมหาดไทยกาํ หนด เป็ น
กรรมการและผชู้ ว่ ยเลขานุการ

กรรมการตาม (6) มวี าระอยใู่ นตาํ แหน่งคราวละสามปี
องคป์ ระชุมและการประชุมของ ก.น.จ. ใหเ้ ป็ นไปตามกฎหมายวา่ ดว้ ยวธิ ีปฏิบตั ิราชการ
ทางปกครอง
มาตรา 19 ใหผ้ ูว้ า่ ราชการจงั หวดั จดั ใหม้ ีการประชุมปรึกษาหารือร่วมกนั กบั บุคคลดงั ต่อไปน้ ี
เพื่อรบั ฟังความคิดเหน็ เก่ียวกบั แผนพฒั นาจงั หวดั ที่ ก.บ.จ. จดั ทาํ ตามมาตรา 18 (1) หวั หน้าส่วนราชการที่มี
สถานท่ีต้งั ทาํ การอยใู่ นจงั หวดั หรือมีเขตอาํ นาจหน้าท่ีในจงั หวดั ไมว่ า่ จะเป็ นราชการบริหารส่วนภูมิภาคหรือ
ราชการบริหารส่วนกลาง (2) หวั หน้าหน่วยงานที่เป็ นรฐั วิสาหกิจและหน่วยงานอ่ืนของรฐั บรรดาท่ีมีสถาน
ท่ีต้งั ทาํ การอยใู่ นจงั หวดั หรอื มีเขตอาํ นาจหน้าที่ในจงั หวดั (3) ผบู้ รหิ ารองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ ทงั้ หมด
ในจงั หวดั (4) ผแู้ ทนภาคประชาสงั คม (5) ผแู้ ทนภาคธุรกิจเอกชน
เม่ือดาํ เนินการตามวรรคหน่ึงแลว้ ให้ ก.บ.จ. นําผลการประชุมปรึกษาหารือ และความ
คิดเห็นของที่ประชุมมาปรบั ปรุงแผนพฒั นาจงั หวดั ใหส้ มบูรณ์ แลว้ ส่ง ก.น.จ. เพ่ือพิจารณานําเสนอ
คณะรฐั มนตรีใหค้ วามเห็นชอบต่อไป ท้งั น้ ี ใหส้ ่งสาํ เนาให้ ก.บ.ก. ทราบดว้ ย

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 147

เม่ือแผนพฒั นาจังหวัดไดร้ บั ความเห็นชอบจากคณะรฐั มนตรีและประกาศใช้แลว้
การจดั ทาแผนพฒั นาทอ้ งถ่นิ ขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ และการดาเนินกิจการของจงั หวัด
และหน่วยงานของรฐั ท่ีเก่ียวขอ้ งตอ้ งสอดคลอ้ งกบั แผนพฒั นาจงั หวดั ดงั กล่าว

15. ระเบียบสานกั นายกรฐั มนตรวี ่าดว้ ยการบรหิ ารงานเชิงพ้ นื ท่แี บบบูรณาการ พ.ศ. 2560
ขอ้ 3 ในระเบียบน้ ี ‚ภาค‛ หมายความวา่ พ้ ืนท่ีซ่ึงกาํ หนดข้ ึนเพื่อประโยชน์ในการบูรณา

การงบประมาณหรอื ปฏิบตั ิภารกิจที่เช่ือมโยงกนั โดยครอบคลุมกลุ่มจงั หวดั ที่จดั ต้งั ข้ ึนตามพระราชกฤษฎีกาวา่
ดว้ ยการบรหิ ารงานจงั หวดั และกลุ่มจงั หวดั แบบบูรณาการ พ.ศ. 2551 ต้งั แต่หน่ึงกลุ่มจงั หวดั ข้ ึนไป ‚ก.บ.ภ.‛
หมายความวา่ คณะกรรมการบูรณาการนโยบายพฒั นาภาค ‚ก.น.จ.‛ หมายความวา่ คณะกรรมการนโยบาย
การบริหารงานจงั หวดั และกลุ่มจงั หวดั แบบบูรณาการตามพระราชกฤษฎีกาวา่ ดว้ ยการบริหารงานจงั หวดั และ
กลุม่ จงั หวดั แบบบูรณาการ พ.ศ. 2551

‚ก.บ.จ.‛ หมายความวา่ คณะกรรมการบริหารงานจงั หวดั แบบบูรณาการตามพระราชกฤษฎีกาวา่
ดว้ ยการบรหิ ารงานจงั หวดั และกลุ่มจงั หวดั แบบบูรณาการ พ.ศ. 2551‚ก.บ.ก.‛ หมายความวา่ คณะกรรมการ
บรหิ ารงานกลุม่ จงั หวดั แบบบรู ณาการตามพระราชกฤษฎีกาวา่ ดว้ ยการบริหารงานจงั หวดั และกลุ่มจงั หวดั แบบ
บูรณาการ พ.ศ. 2551 ‚แผนพฒั นาภาค‛ หมายความวา่ แผนที่กาํ หนดทิศทางการพฒั นาภาคท่ีสอดคลอ้ ง
เช่ือมโยงกบั แผนระดบั ชาติและนโยบายรฐั บาล มีมิติการพฒั นาเชิงกายภาพและพ้ ืนท่ีครอบคลุมทุกมิติ เป็ น
เครื่องมือบูรณาการแผนของส่วนราชการ เพื่อขบั เคลื่อนยุทธศาสตรก์ ารพฒั นาประเทศ แผนพฒั นาเศรษฐกิจ
และสงั คมแหง่ ชาติ นโยบายของรฐั บาลและประเด็นการพฒั นาภาคสูก่ ารปฏิบตั ิ

ขอ้ 4 ใหม้ ีคณะกรรมการบูรณาการนโยบายพฒั นาภาค ประกอบดว้ ย (1) นายกรฐั มนตรี เป็ น
ประธานกรรมการ (2) รองนายกรฐั มนตรีทุกคน เป็ นกรรมการ (3) รฐั มนตรีประจาํ สาํ นักนายกรฐั มนตรีซึ่ง
นายกรัฐมนตรีมอบหมายใหก้ ํากับและติดตามการปฏิบัติราชการในภูมิภาค เป็ นกรรมการ (4)
รฐั มนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็ นกรรมการ (5) ปลัดกระทรวงมหาดไทย เป็ นกรรมการ (6)
ผอู้ าํ นวยการสาํ นักงบประมาณ เป็ นกรรมการ (7) เลขาธิการคณะกรรมการพฒั นาระบบราชการ เป็ นกรรมการ
(8) ผูแ้ ทนองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นท่ีนายกรฐั มนตรีแต่งต้งั หน่ึงคน เป็ นกรรมการ (9) ประธานกรรมการ
สภาหอการคา้ แหง่ ประเทศไทย เป็ นกรรมการ (10) ประธานสภาอุตสาหกรรมแหง่ ประเทศไทย เป็ นกรรมการ
(11) ประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เป็ นกรรมการ (12) ประธานสมาคมธนาคารไทย
เป็ นกรรมการ (13 ประธานสภาเกษตรกรแหง่ ชาติ เป็ นกรรมการ (14) ผูแ้ ทนภาคประชาสงั คมหรือประชารฐั
ที่นายกรฐั มนตรีแต่งต้งั ไมเ่ กินสองคน เป็ นกรรมการ (15) ผทู้ รงคุณวุฒิท่ีนายกรฐั มนตรีแต่งต้งั ไมเ่ กินสองคน
เป็ นกรรมการ (16) เลขาธิการคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ เป็ นกรรมการและ
เลขานุการ

ขอ้ 5 ให้ ก.บ.ภ. มีหนา้ ที่และอาํ นาจ ดงั ต่อไปน้ ี (1) กาํ หนดกรอบนโยบายและวางระบบ
ในการบรหิ ารงานภาค กลุม่ จงั หวดั และจงั หวดั แบบบูรณาการ เพ่ือใหส้ ามารถบริหารงาน แกไ้ ขปัญหา
และพฒั นาไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพและตอบสนองความตอ้ งการของประชาชนใหไ้ ดร้ บั ประโยชน์สูงสุด
(2) กาํ หนดนโยบาย หลกั เกณฑ์ และวธิ ีการในการจดั ทําแผนพฒั นาจงั หวดั แผนพฒั นากลุ่มจงั หวดั

ดร.สรุ ยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ ิน หนา้ 148

แผนพฒั นาภาค แผนปฏิบตั ิราชการประจาํ ปี ของจงั หวดั แผนปฏิบตั ิราชการประจาํ ปี ของกลุ่มจงั หวดั
การจดั ทาํ และบรหิ ารงบประมาณจงั หวดั งบประมาณกลุม่ จงั หวดั และงบประมาณของส่วนราชการที่จะ
ดําเนินการตามแผนพฒั นาภาค(4) ใหค้ วามเห็นชอบแผนพฒั นาจงั หวดั แผนพฒั นากลุ่มจงั หวดั
แผนพฒั นาภาค แผนปฏิบตั ิราชการประจาํ ปี ของจงั หวดั แผนปฏิบตั ิราชการประจาํ ปี ของกลุ่มจงั หวดั
คําของบประมาณของจังหวดั กลุ่มจงั หวดั และงบประมาณของส่วนราชการท่ีจะดําเนินการตาม
แผนพฒั นาภาคตามกฎหมายวา่ ดว้ ยวธิ ีการงบประมาณ แลว้ เสนอคณะรฐั มนตรีเพือ่ ทราบ ฯลฯ

ขอ้ 7 ใหแ้ ผนพฒั นาจงั หวดั แผนพฒั นากลุม่ จงั หวดั และแผนพฒั นาภาคมรี ะยะเวลาหา้ ปี
ขอ้ 12 ในคร้งั แรกใหป้ รบั ปรุงแผนพฒั นาจงั หวดั และแผนพฒั นากลุ่มจงั หวดั ใหส้ อดคลอ้ ง
กบั นโยบายและหลกั เกณฑท์ ่ี ก.บ.ภ. กาํ หนด และใหแ้ ผนพฒั นาจงั หวดั และแผนพฒั นากลุ่มจงั หวดั มี
หว้ งระยะเวลาสอดคลอ้ งกบั แผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ ฉบบั ท่ี 12 (พ.ศ. 2560-พ.ศ.
2564) ใหจ้ ดั ทาํ แผนพฒั นาภาคและใหก้ ลุม่ จงั หวดั ท่ีไมม่ ีแผนพฒั นากลุ่มจงั หวดั จดั ทาํ แผนพฒั นากลุ่ม
จงั หวดั โดยมีหว้ งระยะเวลาสอดคลอ้ งกบั แผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ ฉบบั ท่ี 12 (พ.ศ.
2560-พ.ศ. 2564)

16.ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าดว้ ยการจัดทาแผนพัฒนาขององคก์ รปกครองส่วน
ทอ้ งถ่ิน พ.ศ. 2548 (ฉบบั ที่ 2) พ.ศ. 2559 (ฉบบั ท่ี 3) พ.ศ. 2561

ขอ้ 4 ในระเบียบน้ ี ‚แผนพฒั นาทอ้ งถ่ิน‛ หมายความวา่ แผนพฒั นาขององคก์ รปกครองส่วน
ทอ้ งถิ่น ท่ีกาํ หนดวสิ ยั ทศั น์ ประเด็นยุทธศาสตร์ เป้าประสงค์ ตวั ช้ ีวดั ค่าเป้าหมาย และกลยุทธ์ โดยสอดคลอ้ ง
กบั แผนพฒั นาจงั หวดั ยุทธศาสตรก์ ารพฒั นาขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นในเขตจงั หวดั แผนพฒั นาอาํ เภอ
แผนพัฒนาตําบล แผนพฒั นาหมู่บา้ นหรือแผนชุมชน อันมีลักษณะเป็ นการกําหนดรายละเอียดแผนงาน
โครงการพฒั นา ท่ีจดั ทําข้ ึนสําหรับปี งบประมาณแต่ละปี ซึ่งมีความต่อเน่ืองและเป็ นแผนกา้ วหน้าและให้
หมายความรวมถึงการเพมิ่ เติมหรอื เปล่ียนแปลงแผนพฒั นาทอ้ งถ่ิน

“การเพิ่มเติมแผนพฒั นาทอ้ งถ่ิน” หมายความวา่ การเพิ่มเติมแผนพฒั นาขององค์กร
ปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน ท่ีกาํ หนดวสิ ยั ทัศน์ ประเด็นยุทธศาสตร์ เป้าประสงค์ ตวั ช้ ีวดั ค่าเป้าหมาย และ
กลยทุ ธ์ โดยสอดคลอ้ งกบั แผนพฒั นาจงั หวดั ยทุ ธศาสตรก์ ารพฒั นาขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินใน
เขตจงั หวดั แผนพฒั นาอาํ เภอ แผนพฒั นาตาํ บล แผนพฒั นาหมูบ่ า้ นหรือแผนชุมชน อนั มีลกั ษณะเป็ น
การกาํ หนดรายละเอียดแผนงาน โครงการพฒั นา ท่ีจดั ทําข้ ึนสาํ หรบั ปี งบประมาณแต่ละปี ซึ่งมีความ
ตอ่ เน่ืองและเป็ นแผนกา้ วหนา้

“การเปลีย่ นแปลงแผนพฒั นาทอ้ งถิ่น” หมายความวา่ การเปล่ียนแปลงแผนพฒั นาของ
องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน ที่กาํ หนดวสิ ยั ทศั น์ ประเด็นยุทธศาสตร์ เป้าประสงค์ ตวั ช้ วี ดั ค่าเป้าหมาย
และกลยุทธ์ โดยสอดคลอ้ งกบั แผนพฒั นาจงั หวดั ยุทธศาสตรก์ ารพฒั นาขององค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถ่ินในเขตจงั หวดั แผนพฒั นาอาํ เภอ แผนพฒั นาตาํ บล แผนพฒั นาหมูบ่ า้ นหรือแผนชุมชน อนั มี
ลกั ษณะเป็ นการกาํ หนดรายละเอียดแผนงาน โครงการพฒั นา ท่ีจดั ทําข้ ึนสาํ หรบั ปี งบประมาณแต่ละปี
ซ่ึงมคี วามตอ่ เนื่องและเป็ นแผนกา้ วหนา้

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 149

“องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน‛ หมายความวา่ องคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั เทศบาล เมืองพทั ยา
องคก์ ารบริหารส่วนตําบล และองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นอ่ืนที่มีกฎหมายจดั ต้งั ยกเวน้ กรุงเทพมหานคร
“พนักงานส่วนทอ้ งถิ่น‛ หมายความวา่ ขา้ ราชการองคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั พนักงานเทศบาล พนักงาน
เมืองพทั ยา พนักงานส่วนตาํ บล และพนักงานหรือขา้ ราชการขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินอ่ืนท่ีมีกฎหมาย
จดั ต้งั ‚หวั หนา้ ส่วนการบริหารที่มีหนา้ ที่จดั ทาแผน‛ หมายความวา่ ผูอ้ าํ นวยการสาํ นัก หวั หน้าสาํ นัก
ผอู้ าํ นวยการกองขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น หรอื ตาํ แหน่งท่ีเรียกช่ืออยา่ งอื่นซง่ึ เทียบเท่าตาํ แหน่งดงั กลา่ ว

‚โครงการพฒั นา‛ หมายความวา่ โครงการท่ีดาเนินการจดั ทําบริการสาธารณะ และ
กิจกรรมสาธารณะเพื่อใหก้ ารพฒั นาบรรลุตามวสิ ยั ทศั น์ท่ีกาํ หนดไว้

‚แผนการดาเนินงาน‛ หมายความวา่ แผนการดาํ เนินงานขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินที่
แสดงถึงรายละเอียดแผนงาน โครงการพัฒนาและกิจกรรมที่ดําเนินการจริงท้ังหมดในพ้ ืนท่ีขององค์กร
ปกครองสว่ นทอ้ งถิ่นประจาํ ปี งบประมาณน้ัน

‚คณะกรรมการพฒั นาทอ้ งถิ่น‛ หมายความวา่ คณะกรรมการพฒั นาองคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั
คณะกรรมการพฒั นาเทศบาล คณะกรรมการพฒั นาเมืองพทั ยา คณะกรรมการพฒั นาองคก์ ารบริหารส่วนตาํ บล
และคณะกรรมการพฒั นาขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ินอื่นที่มกี ฎหมายจดั ต้งั

‚คณะกรรมการสนับสนุนการจดั ทาแผนพฒั นาทอ้ งถ่ิน‛ หมายความว่า คณะกรรมการ
สนับสนุนการจดั ทําแผนพฒั นาองคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั คณะกรรมการสนับสนุนการจดั ทําแผนพฒั นา
เทศบาล คณะกรรมการสนับสนุนการจดั ทําแผนพฒั นาเมืองพทั ยา คณะกรรมการสนับสนุนการจดั ทํา
แผนพฒั นาองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาํ บล และคณะกรรมการสนับสนุนการจดั ทาํ แผนพฒั นาขององคก์ รปกครอง
สว่ นทอ้ งถิ่นอ่ืนที่มกี ฎหมายจดั ต้งั

‚คณะกรรมการติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถิ่น‛ หมายความวา่ คณะกรรมการ
ติดตามและประเมินผลแผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนจงั หวดั คณะกรรมการติดตามและประเมินผล
แผนพฒั นาเทศบาล คณะกรรมการติดตามและประเมนิ ผลแผนพฒั นาเมืองพทั ยา คณะกรรมการติดตามและ
ประเมินผลแผนพฒั นาองคก์ ารบริหารส่วนตาํ บล และคณะกรรมการติดตามและประเมินผลแผนพฒั นาของ
องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นที่มกี ฎหมายจดั ต้งั

ขอ้ 8 ใหผ้ บู้ ริหารทอ้ งถ่ินแตง่ ต้งั คณะกรรมการพฒั นาทอ้ งถิ่น ประกอบดว้ ย (1) ผบู้ รหิ ารทอ้ งถ่ิน
เป็ นประธานกรรมการ (2) รองนายกองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นน้ันทุกคน เป็ นกรรมการ (3) สมาชิกสภา
ทอ้ งถิ่นที่สภาทอ้ งถิ่นคดั เลือกจาํ นวนสามคน เป็ นกรรมการ (4) ผูท้ รงคุณวุฒิท่ีผูบ้ ริหารทอ้ งถิ่นคดั เลือก
จาํ นวนสามคน เป็ นกรรมการ (5) ผูแ้ ทนภาคราชการและ/หรือรฐั วิสาหกิจที่ผูบ้ ริหารทอ้ งถ่ินคดั เลือกจาํ นวน
ไมน่ อ้ ยกวา่ สามคน เป็ นกรรมการ (6) ผแู้ ทนประชาคมทอ้ งถ่ินท่ีประชาคมทอ้ งถิ่นคดั เลือกจาํ นวนไม่น้อยกวา่
สามคนแตไ่ มเ่ กินหกคน เป็ นกรรมการ (7) ปลดั องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น เป็ นกรรมการและเลขานุการ (8)
หวั หน้าส่วนการบริหารที่มีหน้าที่จดั ทาํ แผน เป็ นผชู้ ว่ ยเลขานุการ

กรรมการตาม (3) (4) (5) และ (6) ใหม้ ีวาระอยใู่ นตาํ แหน่งคราวละส่ีปี และอาจไดร้ บั
การคดั เลือกอีกก็ได้

ดร.สุรยิ ะ หนิ เมืองเก่า การตดิ ตามและประเมินผลแผนพฒั นาทอ้ งถ่ ินขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ ิน หนา้ 150