ตามลาดบั ขณะทก่ี องทุนสารองเลย้ี งชพี สว่ นใหญ่จะมคี ่าใชจ้ า่ ยไม่เกนิ รอ้ ยละ 1.0 ของมลู ค่า
สทุ ธสิ นิ ทรพั ยล์ งทุน (NAV)
9. กองทุนมสี ภาพเป็นนิติบุคคลแยกออกจากนายจ้าง หากนายจ้างมอี นั ต้องล้มละลาย เลกิ
กิจการ และเกิดการเลิกจ้างลูกจ้าง เงินออมของลูกจ้างท่ีอยู่ในกองทุนจะไม่ไ ด้รบั ความ
เสียหายไปด้วยเหมือนกบั กองทุนหรือสวสั ดิการอ่ืน ๆ ท่ีมวี ตั ถุประสงค์ท่ีนายจ้างให้กบั
ลูกจา้ งเม่อื ออกจากงานดว้ ยเหตุเกษียณ ทอ่ี าจมแี ต่ตวั เลขทางบญั ชี แต่ไม่มเี งนิ สดมาจ่าย
ใหก้ บั ลูกจา้ งตามเงอ่ื นไขสภาพการจา้ ง และลูกจา้ งทถ่ี ูกเลกิ จา้ งสามารถโอนยา้ ยเงนิ ออมไป
ยงั กองทุนแห่งใหม่ หากไดง้ านทท่ี างานแห่งใหม่ทม่ี กี องทุนสารองเลย้ี งชพี หรอื โอนเงนิ ไป
ยงั กองทนุ ชราภาพ (RMF) ไดท้ งั้ จานวน
ประโยชน์กบั นายจ้างท่มี กี ารจดั ตงั้ กองทุนสารองเล้ยี งชพี นัน้ มหี ลายประการเช่นการได้ขวญั
กาลงั ใจและความทุม่ เทในการทางานของลกู จา้ งเพม่ิ ขน้ึ สง่ ผลใหป้ ระสทิ ธภิ าพในการผลติ การปฏบิ ตั งิ าน
สงู กวา่ สถานประกอบการทไ่ี มม่ สี วสั ดกิ ารดา้ นน้ใี หก้ บั พนกั งาน นอกจากน้ยี งั ไดค้ วามภกั ดที จ่ี ะปฏบิ ตั งิ าน
ให้กบั นายจ้างนานมากขน้ึ หรอื อยู่ปฏบิ ตั งิ านจนเกษียณ เน่ืองจากขอ้ บงั คบั กองทุนส่วนใหญ่จะมกี าร
กาหนดให้การจ่ายเงนิ สมทบในส่วนของนายจา้ งและผลประโยชน์ทเ่ี กดิ ขน้ึ จะตอ้ งทางานใหแ้ ก่นายจา้ ง
เป็นระยะเวลาหน่งึ รวมทงั้ บางแหง่ กาหนดใหเ้ ป็นอตั ราสว่ นทไ่ี ดร้ บั ทเ่ี พม่ิ ขน้ึ ตามอายกุ ารทางาน
อุบตั ิการณ์การกระทาผดิ /การทุจรติ ต่อนายจ้างมแี นวโน้มลดลง ทงั้ น้ีเน่ืองจากข้อบงั คบั ของ
กองทนุ ฯ สว่ นใหญจ่ ะกาหนดใหล้ กู จา้ งทก่ี ระทาการไมซ่ ่อื สตั ยต์ ่อนายจา้ งและถกู ลงโทษทางวนิ ยั ถงึ ขนั้ ไล่
ออก กองทุนจะไม่จ่ายเงนิ สมทบและผลประโยชน์ท่เี กดิ ขน้ึ ของเงนิ สมทบใหก้ บั ลูกจ้าง จงึ ทาใหล้ ูกจา้ ง
ตอ้ งมกี ารยบั ยงั้ ชงั่ ใจทจ่ี ะกระทาการไมด่ ตี ่อนายจา้ งมากขน้ึ
นอกจากน้ีการจัดตัง้ กองทุนสารองเล้ียงชีพยังส่งเสริมภาพลักษณ์ ของการเป็ นสถาน
ประกอบการทม่ี กี ารจดั การลูกจา้ งทเ่ี ป็นธรรมาภบิ าล อนั จะนาไปสกู่ ารเพม่ิ ระดบั ความพงึ พอใจใหแ้ ก่ผมู้ ี
ส่วนไดส้ ่วนเสยี และลูกคา้ ส่งผลต่อผลกระทบเชงิ บวกต่อการดาเนินงานและการเตบิ โตอย่างยงั่ ยนื ซ่งึ
การสง่ เสรมิ สวสั ดภิ าพของพนักงานน้ีถอื เป็นปัจจยั หน่ึงภายใตเ้ กณฑ์ E (Environment) S (Social) และ
G (Governance) ทม่ี กี ารสง่ เสรมิ ใหแ้ ต่ละสถานประกอบการปฏบิ ตั ติ ามในปัจจุบนั
เงนิ สมทบท่ใี ห้แก่ลูกจ้างนาเข้าเป็นการออมให้แก่ลูกจ้าง ยงั สามารถนามาลดหย่อนภาษีนิติ
บุคคลไดท้ งั้ จานวน ทงั้ น้ีตอ้ งไม่เกนิ รอ้ ยละ 15 ของค่าใชจ้ ่ายหมวดว่าดว้ ยเงนิ เดอื นและค่าจา้ งของสถาน
ประกอบการนัน้ ๆ นอกจากนัน้ การจ่ายเงนิ สมทบดงั กล่าว สามารถขอผ่อนผนั งดหรอื ชะลอการจ่าย
หน้า 50 จาก 411
50 บทท่ี 1 โครงสรา้ งระบบการออมเพ่ือการเกษียณอายุของประเทศไทย
และความส�ำคญั ของกองทนุ ส�ำรองเลยี้ งชีพ
ออกไป หากมสี ถานการณ์เกดิ วกิ ฤตกิ ารเศรษฐกจิ ขน้ึ ในประเทศ ดงั เช่นทเ่ี คยเกดิ ขน้ึ ในช่วงวกิ ฤตการณ์
เศรษฐกจิ อนั เกดิ จากโรคระบาด Covid-19 ทผ่ี า่ นมา
การส่งเสริมให้สถานประกอบการต่าง ๆ จดั ตัง้ กองทุนสารองเล้ียงชีพ ยงั ส่งผลกระทบต่อ
ภาพรวมของประเทศ กล่าวคอื กองทุนสารองเลย้ี งชพี มเี มด็ เงนิ ในการออมประมาณ 1.23 ลา้ นลา้ นบาท
มกี ารเตบิ โตเฉลย่ี ปีละประมาณรอ้ ยละ 8 เงนิ ออมดงั กล่าวลงทุนระยะยาวในตลาดการเงนิ ในประเทศเป็น
สว่ นใหญ่ จงึ เป็นเงนิ ทนุ สาคญั ทช่ี ว่ ยในการพฒั นาประเทศ ลดการพง่ึ พาเงนิ ทนุ จากตา่ งประเทศ
การมกี องทุนสารองเลย้ี งชพี ทค่ี รอบคลมุ ทวั่ ถงึ และสรา้ งใหเ้ กดิ การออมทเ่ี พยี งพอ จงึ เป็นการลด
ภาระเล้ยี งคนชราภาพท่ีไม่มเี งนิ ออมเพยี งพอใช้จ่ายในวยั เกษียณทงั้ ภาคสงั คม และภาครฐั ได้อย่าง
มหาศาล ลดความเสย่ี งต่อโครงสรา้ งทางการเงนิ ของประเทศ ความเสย่ี งจากวกิ ฤตเิ ศรษฐกจิ ทย่ี ากต่อ
การแกไ้ ข เหมอื นทเ่ี กดิ ขน้ึ แลว้ ในหลายประเทศในปัจจุบนั
1.8 บทสรปุ 51
กล่าวโดยสรุป ปัจจุบนั ระบบการออมของประเทศไทยมรี ะบบการออมครอบคลมุ ทงั้ 4 Pillar ตาม
หลกั การของธนาคารโลก มที งั้ ระบบการใชก้ ารบงั คบั และมกี ารจูงใจโดยใหส้ ทิ ธทิ างภาษี ใหเ้ กดิ การออม
ภาคสมคั รใจ เหมอื นกบั ทุกประเทศท่มี รี ะบบการออมท่ไี ด้รบั การยอมรบั เช่นในกลุ่ม Scandinavian,
North America และ Latin America เป็นตน้ แต่ประเทศไทยยงั มจี ุดอ่อนทส่ี าคญั คอื การเขา้ ถงึ ระบบการ
ออมของคนไทยยงั อย่ทู ป่ี ระมาณ 50% โดยเฉพาะกลุ่มแรงงานนอกระบบ และการส่งเสรมิ การออมเน้น
การบงั คบั ใหม้ กี ารออมพน้ื ฐาน ในส่วนการออมแบบสมคั รใจเพ่อื เพมิ่ การออมใหเ้ พยี งพอยงั ขาดความ
สนใจและการตระหนักจากผูท้ ย่ี งั มศี กั ยภาพในการออมเพม่ิ ได้ ทาใหร้ ะดบั อตั ราทดแทนรายได้ (PRR)
อย่ปู ระมาณ 18% เท่านัน้ การขาดความตระหนักและการใหค้ วามสาคญั จากภาครฐั และส่วนงานทด่ี ูแล
กากบั ทป่ี ัจจุบนั มหี ลากหลายสว่ นงานทด่ี ูแลอยา่ งไม่เป็นเอกภาพ สง่ ผลใหข้ นาดสนิ ทรพั ยท์ งั้ ระบบยงั อยู่
ในระดบั ต่าเมอ่ื เทยี บกบั GDP มคี วามเสย่ี งสงู วา่ จะมเี งนิ พอจ่ายใหก้ บั ผอู้ อมไดค้ รบถว้ นตามเงอ่ื นไขทต่ี ก
ลงไวห้ รอื ไม่
นอกจากน้ีการจ่ายเงนิ สะสมขนั้ ต่าทงั้ ในประเภทกองทุนทเ่ี ป็น DB และ DC ยงั อย่ใู นอตั ราทต่ี ่า
ทาใหเ้ งนิ ออมทไ่ี ดร้ บั เม่อื เทยี บกบั รายไดห้ ลงั เกษยี ณทต่ี ่า โดยยงั ไมม่ กี ารรเิ รมิ่ ในการแกไ้ ขเพอ่ื เพมิ่ อตั รา
การออมขนั้ ต่า และปลดล็อคอายุการเกษียณให้ขยายออกไปเหมือนหลายประเทศท่ีกาลังมีการ
หน้า 51 จาก 411
ดร.มโนชัย สดุ จติ ร
เปล่ยี นแปลงกฎหมายอยู่ในปัจจุบนั การจดั สรรเงนิ ลงทุนยงั กระจุกตวั อยู่กบั ตราสารทม่ี คี วามเสย่ี งต่า
และไม่ได้แสวงหาการลงทุนทางเลือก และลงทุนในต่างประเทศ ทาให้ผลประโยชน์ตอบแทนต่ากว่า
ค่าเฉล่ยี กองทุนทวั่ โลก ส่งผลให้เม็ดเงนิ ท่ผี ู้เกษียณจะได้รบั น้อยกว่าท่ีคาดหวงั ไว้มาก ทงั้ น้ีจุดอ่อน
ดงั กลา่ วเมอ่ื เทยี บกบั สากลดงั กล่าว จาเป็นทป่ี ระเทศไทยตอ้ งแกไ้ ขอยา่ งเร่งรบี เพอ่ื กา้ วผา่ นสงั คมทก่ี าลงั
เขา้ สสู่ งั คมผสู้ งู อายเุ ตม็ ตวั ในปี พ.ศ. 2564
หน้า 52 จาก 411
52 บทที่ 1 โครงสรา้ งระบบการออมเพอื่ การเกษียณอายขุ องประเทศไทย
และความส�ำคัญของกองทนุ สำ� รองเลี้ยงชพี
บทที่ 2 การจดั ตงั้ กองทนุ สารองเลีย้ งชีพ โครงสร้างการบริหารงานของกองทนุ
และกฎหมายท่ีเกี่ยวข้อง
ผเู้ ขยี น ฝ่ายกากบั ธรุ กจิ ออกแบบการลงทนุ และกองทุนสารองเลย้ี งชพี สานกั งานคณะกรรมการกากบั
หลกั ทรพั ยแ์ ละตลาดหลกั ทรพั ย์ (ก.ล.ต.)
2.1 บทนา
ในปี 2564 ประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ (aged society) โดยมีจานวน
ประชากรอายุ 60 ปีขน้ึ ไป มากกว่ารอ้ ยละ 20 ของประชากรทงั้ ประเทศ ซ่งึ เป็นผลมาจากหลายปัจจยั
โดยเฉพาะความกา้ วหน้าทางวทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยแี ละการแพทยท์ ท่ี าใหป้ ระชากรมอี ายเุ ฉลย่ี ทย่ี นื ยาวขน้ึ
กอปรกบั อตั ราการเกดิ และการตายลดลงอย่างต่อเน่ืองทาใหจ้ านวนและสดั ส่วนประชากรสงู วยั ของไทย
เพม่ิ ขน้ึ อยา่ งรวดเรว็
ในขณะท่ีประชากรมอี ายุยนื ยาวข้นึ แต่เงินออมเพ่อื รองรบั การเกษียณกลบั มีไม่เพียงพอและ
ผู้สูงอายุไม่สามารถพ่งึ พงิ รายได้จากบุตรหลานได้เหมอื นในอดตี จงึ ทาให้ขาดรายได้หล่อเล้ยี งชพี และ
ขาดความมนั่ คงทางการเงิน ดงั นัน้ การออมเพ่ือรองรบั การเกษียณจึงเป็นวาระแห่งชาติท่ีรฐั บาลให้
ความสาคญั และประสานความรว่ มมอื กบั หน่วยงานและภาคสว่ นต่างๆ เพอ่ื กระตุน้ ใหป้ ระชาชนตระหนกั ถงึ
ความสาคญั ของการเกบ็ ออมระยะยาวผ่านกลไกการออมการลงทุนในช่องทางต่างๆ รวมถงึ การลงทุนผ่าน
กองทุนสารองเล้ยี งชพี (Provident Fund หรอื PVD) ซ่ึงถอื เป็นกลไกสาคญั ในการออมและการลงทุนแก่
ลกู จา้ งเพอ่ื เป็นหลกั ประกนั รองรบั การเกษยี ณ
ดว้ ยขอ้ ดแี ละสทิ ธปิ ระโยชน์หลายประการของกองทุนสารองเลย้ี งชพี ทช่ี ่วยใหล้ กู จา้ งสามารถบรรลุ
เป้าหมายการออมเพ่อื วยั เกษยี ณตามแผนทว่ี างไว้ แต่ในปัจจุบนั กลบั ไม่ไดร้ บั ความสาคญั จากนายจา้ ง
และลูกจา้ งมากนัก โดยมนี ายจา้ งทม่ี กี องทุนสารองเล้ยี งชพี ประมาณ 20,000 ราย และมจี านวนสมาชกิ
กองทุนในระบบรวมประมาณ 3 ลา้ นคน ซง่ึ มสี ดั สว่ นไมถ่ งึ รอ้ ยละ 20 เมอ่ื เทยี บกบั จานวนแรงงานเอกชน
ในระบบทงั้ หมด12 และในบรรดาสมาชกิ กองทุนจานวนดงั กล่าว มสี มาชกิ จานวนมากทไ่ี ม่ไดส้ ง่ เงนิ สะสม
เขา้ กองทุนเตม็ อตั ราตามท่กี าหนดไว้ในขอ้ บงั คบั กองทุน ยง่ิ ไปกว่านัน้ สมาชกิ บางรายได้ลาออกจาก
กองทุนเพ่ือนาเงินกองทุนออกมาใช้ก่อนเกษียณอายุ ซ่ึงการลาออกในบางกองทุนอาจทาให้บุคคลนัน้
12 ขอ้ มลู ณ 30 ธนั วาคม 2563
หน้า 53 จาก 411 53
ฝ่ายก�ำกับธรุ กิจออกแบบการลงทนุ และกองทนุ ส�ำรองเลย้ี งชพี
ส�ำนักงานคณะกรรมการกำ� กบั หลักทรัพย์และตลาดหลกั ทรพั ย์ (ก.ล.ต.)
ไม่สามารถกลบั ไปเป็นสมาชกิ กองทุนไดอ้ กี นอกจากน้ีการชะลอตวั ทางเศรษฐกจิ ยงั ทาใหน้ ายจา้ งบางราย
ยกเลกิ กองทุนหรอื ขอปรบั ลดอตั ราเงนิ สะสม-สมทบลงอกี ดว้ ย สภาพการณ์ทเ่ี กดิ ขน้ึ ดงั กลา่ วลว้ นสง่ ผลให้
เป้าหมายการมกี องทนุ สารองเลย้ี งชพี เพอ่ื รองรบั การเกษยี ณของกลมุ่ ลกู จา้ งยง่ิ ห่างไกลออกไป
ดังนัน้ การสร้างความตระหนักรบั รู้ให้ลูกจ้างและนายจ้างเห็นถึงความสาคญั ของการออม
การลงทุนผา่ นกองทนุ สารองเลย้ี งชพี จงึ เป็นเรอ่ื งสาคญั อยา่ งยง่ิ ทจ่ี ะชว่ ยใหล้ กู จา้ งมเี งนิ เพยี งพอต่อการดารงชพี
หลงั เกษียณและเตรยี มความพร้อมรองรบั การเกษยี ณอายุอย่างมคี ุณภาพ โดยคณะกรรมการกองทุน
ซ่ึงเป็นตวั แทนของนายจ้างและลูกจ้างเป็นผู้มบี ทบาทสาคญั อย่างยงิ่ ในระบบกองทุนสารองเล้ยี งชพี
เรม่ิ ตงั้ แต่การจดั ตงั้ กองทุน การดูแลเงนิ ใหเ้ กดิ ประโยชน์สงู สุดแก่สมาชกิ กองทุน ไปจนถงึ การใหค้ วามรู้
แก่ลูกจ้างทงั้ ท่ีเป็นและไม่เป็นสมาชิกกองทุน บทบาทสาคญั ดงั กล่าวนอกจากจะช่วยสร้างเส้นทาง
การเกษยี ณสุขใหแ้ ก่ลูกจา้ งแลว้ ยงั สง่ ผลดตี ่อเสถยี รภาพทางเศรษฐกจิ ของประเทศโดยรวม ซง่ึ ทา้ ยทส่ี ุด
แลว้ ยอ่ มเป็นผลดตี อ่ ทุกฝ่ายนนั่ เอง
2.2 ขนั้ ตอนในการจดั ตงั้ กองทนุ สารองเลี้ยงชีพ
กองทุนสารองเลย้ี งชพี เป็นการออมภาคสมคั รใจ ทเ่ี กดิ ขน้ึ จากความรว่ มมอื กนั ระหวา่ งนายจา้ งและ
ลูกจ้างเพ่ือให้มีเงินออมรองรับการเกษียณอายุ โดยการจดั ตัง้ กองทุนสารองเล้ียงชีพ แบ่งออกเป็น
7 ขนั้ ตอน ดงั รปู ท่ี 2.1 ซง่ึ มรี ายละเอยี ดดงั น้ี
รปู ที่ 2.1 ขนั้ ตอนการจดั ตงั้ กองทนุ สารองเลี้ยงชีพ
หน้า 54 จาก 411
54 บทที่ 2 การจดั ต้ังกองทุนส�ำรองเลยี้ งชีพ
โครงสร้างการบรหิ ารงานของกองทนุ และกฎหมายทีเ่ ก่ียวข้อง
ขนั้ ตอนท่ี 1 นายจา้ งและลกู จา้ งตกลงที่จะจดั ตงั้ กองทุน
นายจ้างท่ตี ้องการมสี วสั ดกิ ารให้ลูกจ้างเพ่อื การเกษียณควรพจิ ารณาความพร้อมของตนเอง
เพอ่ื ใหก้ ารจดั ตงั้ กองทุนเป็นไปอย่างราบร่นื ซง่ึ ปัจจยั สาคญั ทน่ี ายจา้ งและลูกจา้ งควรพจิ ารณาเม่อื จดั ตงั้
กองทุนประกอบดว้ ย
1.1 ความพรอ้ มของนายจ้าง
1.1.1 การจ่ายเงนิ สมทบเขา้ กองทนุ ภาระสาหรบั นายจา้ งในการจา่ ยเงนิ สมทบอาจพจิ ารณา
ทงั้ จาก 1) การกาหนดอตั ราสมทบ โดยกฎหมายกาหนดให้จ่ายได้ตงั้ แต่ 2-15%
ซง่ึ ขอ้ บงั คบั สามารถกาหนดใหแ้ ตกต่างกนั ไดร้ ะหว่างสมาชกิ เช่น เขา้ ทางานมานาน
อาจไดอ้ ตั ราสมทบทม่ี ากกวา่ เป็นตน้ 2) ลูกจา้ งทจ่ี ะมสี ทิ ธเิ ขา้ ร่วมเป็นสมาชกิ อาจมี
การกาหนดเรมิ่ ตงั้ แตว่ นั ทเ่ี ขา้ เป็นพนกั งาน หรอื เรมิ่ เมอ่ื พน้ การทดลองงาน
1.1.2 พนักงานทร่ี บั ผดิ ชอบ นายจา้ งควรมบี ุคลากรทส่ี ามารถตดิ ต่อเร่อื งการนาส่งเงนิ เขา้
กองทุนและการจดั ทารายช่อื สมาชกิ กองทุน รวมทงั้ รบั ผดิ ชอบงานธุรการอ่ืนๆ ได้
โดยอาจเป็นบคุ ลากรจากฝ่ายการพนกั งานหรอื ฝ่ายการเงนิ กไ็ ด้
1.1.3 ลกั ษณะของลูกจ้างส่วนใหญ่ นายจ้างต้องตรวจสอบดูว่าผู้ท่จี ะเขา้ มาเป็นสมาชิก
ในกองทุนมอี งคป์ ระกอบหรอื ลกั ษณะเด่น-ดอ้ ยอย่างไร โดยพจิ ารณาจาก 1) จานวน
ลูกจา้ งประจาและลูกจา้ งชวั่ คราว 2) อตั ราการเขา้ -ออกของลูกจา้ ง 3) โครงสรา้ งอายุ
ของลกู จา้ ง และ 4) ความสามารถในการออมและความรทู้ างการเงนิ ของลกู จา้ ง
1.2 ประมาณการขนาดของเงินกองทุนสารองเลีย้ งชีพ
สาหรบั เงนิ กอ้ นน้ี นายจา้ งและลกู จา้ งตอ้ งประเมนิ วา่ จะมขี นาดเทา่ ไร จะมเี งนิ เขา้ -ออก
ในแต่ละเดอื นเป็นจานวนเท่าไร และจะเตบิ โตไปในทศิ ทางใด ซ่งึ การประมาณการสามารถ
เรมิ่ ตน้ ไดจ้ าก
1.1.1 จานวนเงนิ สะสมและสมทบในแต่ละเดอื นเท่ากบั เท่าใด นายจ้างจะต้องลองประเมนิ
จานวนโดยตงั้ หลกั ไวก้ ่อนว่านายจา้ งจะเป็นผจู้ ่ายเงนิ สมทบในจานวนไม่น้อยกว่าท่ี
ลกู จา้ งจ่ายเงนิ สะสม
1.1.2 อตั ราการขยายตวั ของเงนิ กองทนุ น่าจะเป็นเชน่ ใด ความเป็นไปไดท้ น่ี ายจา้ งจะขยายรบั
ลกู จา้ งเพม่ิ ขน้ึ หรอื อตั ราการเพมิ่ ขน้ึ ของค่าจา้ งในแตล่ ะปี
หน้า 55 จาก 411 55
ฝ่ายกำ� กบั ธุรกิจออกแบบการลงทนุ และกองทุนสำ� รองเลย้ี งชีพ
สำ� นกั งานคณะกรรมการก�ำกบั หลกั ทรพั ย์และตลาดหลกั ทรัพย์ (ก.ล.ต.)
ขนั้ ตอนท่ี 2 จดั ตงั้ คณะกรรมการกองทุน
หลังจากท่ีทัง้ ลูกจ้างและนายจ้างมีความรู้และความเข้าใจในเร่ืองกองทุนท่ีจะตัง้ ข้ึน และ
มคี วามพรอ้ มทจ่ี ะเขา้ มามบี ทบาทในการจดั ตงั้ กองทุนแล้ว สามารถจดั ตงั้ คณะกรรมการกองทุนไดเ้ ลย
ทงั้ น้ีคณะกรรมการกองทุนดงั กล่าวจะประกอบดว้ ยกลุ่มบุคคล 2 ฝ่ าย ไดแ้ ก่ นายจ้างแต่งตงั้ กรรมการ
กองทุนฝ่ายนายจา้ ง และลูกจา้ งเลอื กตงั้ ตวั แทนเขา้ ทาหน้าทเ่ี ป็นกรรมการกองทุนฝ่ายลกู จา้ ง อย่างน้อย
ฝ่ ายละ 1 คน ซ่งึ คณะกรรมการกองทุนของกองทุนเดย่ี ว (“single fund”) กองทุนหลายนายจ้าง-บรษิ ทั
ในเครือ (“group fund”) และกองทุนหลายนายจ้าง (“pooled fund”) จะมีบทบาทท่ีแตกต่างกัน
คณะกรรมการกองทนุ ในระบบ single fund และ group fund จะมหี น้าทใ่ี นการคดั เลอื ก และทาสญั ญากบั
บรษิ ทั จดั การ ผรู้ บั ฝากทรพั ยส์ นิ ผสู้ อบบญั ชี เสนอแกไ้ ขขอ้ บงั คบั กองทุน รวมทงั้ ประสานงานกบั บุคคล
อ่นื ๆ แต่ถา้ เป็นคณะกรรมการกองทุนในระบบ pooled fund คณะกรรมการกองทุนของแต่ละบรษิ ทั จะมี
บทบาทในการกาหนดหรอื แก้ไขเพม่ิ เติมขอ้ บงั คบั เฉพาะส่วนของบรษิ ทั ตน เช่น อตั ราเงนิ สะสมและ
เงนิ สมทบ การจ่ายเงนิ สมทบ และผลประโยชน์เม่อื สน้ิ สมาชกิ ภาพ ในขณะทง่ี านหลกั ในดา้ นการบรหิ าร
กองทุนโดยทวั่ ไปจะตกอย่ทู ค่ี ณะกรรมการกองทุนหลกั pooled fund ซง่ึ มกั เป็นบรษิ ทั จดั การทท่ี าหน้าท่ี
ดงั กลา่ วแทน
อย่างไรกด็ ี นอกจากคณะกรรมการกองทุนจะทาหน้าทต่ี ่างๆ เองแลว้ คณะกรรมการกองทุนยงั
สามารถมอบหมายใหบ้ รษิ ทั จดั การทาหน้าทแ่ี ทนไดใ้ นส่วนของการคดั เลอื กผรู้ บั ฝากทรพั ยส์ นิ ผสู้ อบบญั ชี
รวมทงั้ มอบหมายให้บรษิ ทั จดั การเป็นตวั แทนในการย่นื ขอจดั ตงั้ กองทุนสารองเล้ยี งชพี หรอื ขอแก้ไข
ขอ้ บงั คบั กองทุนกบั สานกั งาน ก.ล.ต. ได้
ขนั้ ตอนที่ 3 ติดต่อบริษัทจดั การ ให้เข้ามานาเสนอแผนการลงทุนและคดั เลือกบริษัท
จดั การมาบริหารกองทุน
ระบบกองทุนสารองเลย้ี งชพี มอี งคป์ ระกอบสาคญั คอื ผบู้ รหิ ารเงนิ ทต่ี อ้ งเป็นบุคคลอ่นื ซง่ึ ไม่ใช่
นายจา้ ง จงึ ตอ้ งสอบถามและหาขอ้ มลู ของผทู้ ม่ี คี วามเป็นมอื อาชพี ทจ่ี ะเขา้ มาชว่ ยบรหิ ารเงนิ กองทนุ กอ้ นน้ี
ซ่งึ บรษิ ทั จดั การทส่ี ามารถใหบ้ รกิ ารจดั การกองทุนสารองเล้ยี งชพี จะต้องเป็นบรษิ ทั หลกั ทรพั ยท์ ่ไี ด้รบั
อนุญาตใหป้ ระกอบธุรกจิ จดั การกองทุนสารองเลย้ี งชพี และนอกจากจะรขู้ อ้ มลู วา่ บรษิ ทั จดั การทด่ี าเนินธุรกจิ
อยู่ในประเทศไทยมใี ครอยู่บ้างแลว้ ยงั ต้องรูใ้ หล้ กึ ลงไปอกี ว่าบรษิ ทั จดั การท่จี ะว่าจ้างมผี ลการดาเนินงาน
อยา่ งไรบา้ ง โดยศกึ ษาขอ้ มลู ของบรษิ ทั จดั การก่อนทาการคดั เลอื ก
หน้า 56 จาก 411
56 บทท่ี 2 การจัดต้งั กองทนุ สำ� รองเลีย้ งชีพ
โครงสร้างการบริหารงานของกองทนุ และกฎหมายท่เี ก่ียวขอ้ ง
คณะกรรมการกองทุนอาจตงั้ คณะกรรมการย่อยข้นึ มาเพ่อื ทาหน้าท่คี ดั เลือกบรษิ ัทจดั การ 57
โดยจะตอ้ งกาหนดแผนการดาเนินงานทช่ี ดั เจน และจดั ทาขอบเขตงานจา้ ง (Terms of Reference: TOR)
โดยระบุระยะเวลาในการว่าจ้างและเง่อื นไขในการย่นื ข้อเสนอเป็นบรษิ ทั จดั การ ซ่ึงเง่อื นไขดงั กล่าว
ต้องสะท้อนให้เห็นถึงปัจจัยท่ีคณะกรรมการกองทุนใช้พิจารณาในการคัดเลือกบริษัทจัด การ
ตามขอ้ 3.1.1 - 3.1.6 ทจ่ี ะกล่าวถงึ ตอ่ ไป
เน่อื งจากการลงทนุ ของกองทนุ สารองเลย้ี งชพี เป็นหวั ใจสาคญั ของการจดั การเงนิ กองทนุ สารอง
เล้ยี งชพี ให้เติบโต ดงั นัน้ การคดั เลือกบรษิ ัทจดั การให้เข้ามาบริหารเงนิ กองทุนจึงเป็นหน้าท่ีสาคญั
ท่ีคณะกรรมการกองทุนจะต้องพิจารณาให้รอบคอบ โดยคดั เลือกบริษัทจดั การท่มี ีระบบงานรองรบั
การดาเนินงานของกองทุนได้อย่างเหมาะสม ปลอดภยั และเป็นประโยชน์ต่อสมาชกิ และควรกาหนด
หลกั ปฏบิ ตั ทิ ช่ี ดั เจนในการคดั เลอื กบรษิ ทั จดั การ ดงั น้ี
3.1 เกณฑท์ ี่ใช้พิจารณาในการคดั เลือกบริษทั จดั การ
3.1.1 ผลการดาเนินงานของบริษทั จดั การ
เพ่ือให้เงินลงทุนเติบโตรองรับการเกษียณอย่างมัน่ คง ปัจจัยสาคัญท่ีควร
พจิ ารณาคอื ความสามารถในการบรหิ ารเงนิ ของบรษิ ัทจดั การ ซ่ึงพจิ ารณาได้จาก
ผลการดาเนินการ การประเมนิ ว่าผลการดาเนินงานของบรษิ ทั จดั การดหี รอื ไม่นัน้
ต้องเปรียบเทียบผลการดาเนินการกับสถานการณ์ การลงทุนในแต่ละช่วงเวลา
โดยเครอ่ื งมอื ทใ่ี ชค้ อื ตวั ชว้ี ดั การดาเนนิ การ (“Benchmark”)
การลงทุนของกองทุนสารองเล้ยี งชพี นัน้ สามารถลงทุนได้ในทรพั ย์สนิ หลาย
ประเภท มหี ลากหลายความเสย่ี ง ดงั นนั้ การเลอื ก Benchmark จงึ ตอ้ งสอดคลอ้ งกบั
การลงทุนของกองทุน ยกตวั อยา่ งเชน่ หากลงทุนในตราสารทุน Benchmark ควรเป็น
SET Total Return Index, SET 100 Total Return Index หากลงทุนในตราสารหน้ี
ภาครฐั Benchmark ควรเป็น Total Return of ThaiBMA Government Bond Index และ
หากเป็นเงนิ ฝากประจา Benchmark ควรเป็นอตั ราดอกเบย้ี เงนิ ฝากประจาเฉลย่ี ของ
ธนาคารพาณิชย์ เป็นต้น ซ่งึ คณะกรรมการกองทุนสามารถศกึ ษาขอ้ มูลเพมิ่ เตมิ ได้
จากเวบ็ ไซดข์ องสมาคมบรษิ ทั จดั การลงทุน หรอื www.aimc.or.th
ทงั้ น้ี กองทุนสารองเล้ยี งชพี เป็นการลงทุนระยะยาวเพ่อื เป้าหมายเกษยี ณอายุ
จงึ ควรพจิ ารณาผลการดาเนินงานของบรษิ ทั จดั การในระยะยาว นอกจากน้ี ควรนา
หน้า 57 จาก 411
ฝ่ายกำ� กับธรุ กิจออกแบบการลงทุนและกองทุนส�ำรองเลี้ยงชพี
สำ� นกั งานคณะกรรมการกำ� กบั หลักทรัพยแ์ ละตลาดหลกั ทรพั ย์ (ก.ล.ต.)
เร่ืองค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายมาเป็ นปัจจัยสาคัญในการพิจารณาคัดเลือก
บรษิ ทั จดั การดว้ ย
3.1.2 ระบบงานของบริษทั จดั การ ประกอบดว้ ย
(1) ระบบจดั การลงทุน: คณะกรรมการกองทุนควรพจิ ารณาระบบจดั การลงทนุ
ตงั้ แต่ขนั้ ตอนการเลอื กหลกั ทรพั ยท์ จ่ี ะลงทุนจนถงึ การตดั สนิ ใจของผจู้ ดั การกองทุน
ตรวจสอบวา่ บรษิ ทั จดั การมคี ณะกรรมการพจิ ารณาการลงทุนหรอื ไม่ บทบาท หน้าท่ี
และองคป์ ระกอบเป็นอยา่ งไร ผจู้ ดั การกองทนุ มกี ารตดั สนิ ใจลงทุนอยา่ งไร และขอ้ มลู
ท่ใี ชป้ ระกอบการตดั สนิ ใจลงทุน รวมถึงพจิ ารณาว่าบรษิ ทั จดั การได้คานึงถงึ ปัจจยั
ดา้ นสงิ่ แวดลอ้ ม สงั คม และธรรมาภบิ าล (ESG) ในการลงทุนหรอื ไม่และอยา่ งไร
(2) ระบบทะเบียนสมาชิกและการรบั -จา่ ยเงินให้สมาชิก: คณะกรรมการกองทุน
ควรพจิ ารณาระบบทะเบยี นของบรษิ ทั จดั การในแงท่ จ่ี ะมผี ลต่อเงนิ ในกองทุนของสมาชกิ
ทงั้ ในดา้ นความถกู ตอ้ งของเงนิ และระยะเวลาทส่ี มาชกิ จะไดร้ บั เงนิ เมอ่ื สน้ิ สมาชกิ ภาพ
รวมถึงช่องทางท่จี ะอานวยความสะดวกในการรบั -จ่ายเงนิ ซ่ึงครอบคลุมถึงระบบ
การสบั เปลย่ี นกองทนุ และการยา้ ยเงนิ จากกองทนุ สารองเลย้ี งชพี ไปยงั กองทุนรวมอน่ื ๆ
เชน่ กองทุนรวมเพอ่ื การเลย้ี งชพี ทร่ี บั โอนเงนิ จากกองทนุ สารองเลย้ี งชพี (RMF for PVD)
เป็นต้น นอกจากน้ีควรพจิ ารณาคุณภาพของระบบทะเบยี นท่เี ก่ยี วขอ้ งกบั ภาษขี อง
สมาชกิ ดว้ ยวา่ บรษิ ทั จดั การมรี ะบบการจดั เกบ็ ขอ้ มลู ภาษขี องสมาชกิ อยา่ งไร
(3) ระบบการเปิ ดเผยข้อมูลกองทุน: คณะกรรมการกองทุนควรพิจารณาว่า
บริษัทจดั การมีระบบการเปิ ดเผยข้อมูลการลงทุนอย่างไรทงั้ ในด้านช่องทาง
การเปิ ดเผย ข้อมูลท่ีเปิ ดเผย และความถ่ใี นการเปิดเผย (เช่น รายงานการลงทุน
ให้คณะกรรมการกองทุนทราบทุกเดือน หรือรายงานสถานะสมาชิกอย่างน้อย
ทุก 6 เดอื น เป็นตน้ )
(4) ระบบการควบคมุ การปฏิบตั ิงาน: คณะกรรมการกองทุนควรพจิ ารณาว่า
บรษิ ทั จดั การมหี น่วยงานควบคุมการปฏบิ ตั งิ านของหน่วยงานต่าง ๆ เพ่อื ทาหน้าท่ี
อย่างมีประสิทธิภาพและถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ เช่น มีมาตรการป้องกัน
การกระทาทอ่ี าจก่อใหเ้ กดิ ความขดั แยง้ ทางผลประโยชน์ มาตรการการเขา้ ถงึ ขอ้ มลู
ของลกู คา้ เป็นตน้
หน้า 58 จาก 411
58 บทที่ 2 การจดั ตั้งกองทนุ สำ� รองเล้ยี งชีพ
โครงสร้างการบริหารงานของกองทุน และกฎหมายทีเ่ กย่ี วขอ้ ง
(5) ระบบการรบั เรื่องร้องเรียน: คณะกรรมการกองทุนควรพิจารณาว่า
บรษิ ทั จดั การมกี ระบวนการรบั เร่อื งรอ้ งเรยี นทม่ี กี ารกาหนดบทบาทหน้าทผ่ี รู้ บั ผดิ ชอบ
ระยะเวลาทใ่ี ชแ้ ละชอ่ งทางในการรบั เรอ่ื งรอ้ งเรยี นไวม้ ปี ระสทิ ธภิ าพเพยี งไร
3.1.3 มมุ มองการลงทุนในอนาคต
มุมมองการลงทุนในอนาคตสามารถสะทอ้ นวิสยั ทศั น์และกลยุทธ์การลงทุน
ของบริษัทจดั การ โดยคณะกรรมการกองทุนควรพิจารณาจากการนาเสนอ
การวิเคราะห์แนวโน้มเศรษฐกิจและแนวโน้มการลงทุนของตราสารต่าง ๆ
ของ บ ริ ษัท จัด ก าร กรณี เ ป็ นต ราสารทุ น ค ว ร พิ จ าร ณ ามุมมอง ต่ อ
ผลประกอบการของบริษัทจดทะเบียน ราคาท่ีเหมาะสมและ fund flow จาก
ต่างประเทศ กรณีเป็ นตราสารหนี้ ควรพิจารณามุมมองต่อการคาดการณ์
ด อ ก เ บี้ย นโ ยบา ย yield curve ภ า ว ะ เ ศ ร ษ ฐ กิ จ แ ล ะ ค ว าม เ ป็ นไปไ ด้
ในการเปล่ียนแปลงของอนั ดบั ความน่าเชื่อถือ (credit rating) และ credit spread
ทงั้ นี้คณะกรรมการกองทุนควรงฟังมุมมองของผ้จู ดั การกองทุนและการให้
เหตผุ ลสนับสนุน รวมทงั้ ควรเปรียบเทียบกบั บริษทั จดั การอื่นด้วย
3.1.4 โครงสร้างการบริหารงานและความเส่ียง
คณะกรรมการกองทุนควรพิจารณาการจัดโครงสร้างการบริหารงานของ
บรษิ ทั จดั การ โดยพจิ ารณาการเช่อื มโยง/การสนับสนุนการทางาน และการรายงาน
ตามสายการบงั คบั บญั ชาของคณะกรรมการและฝ่ ายท่สี าคญั เช่น คณะกรรมการ
การลงทุน (investment committee) คณะกรรมการบริหารความเส่ียง ( risk
management committee) คณะกรรมการตรวจสอบ (audit committee) หน่วยงาน
กากบั ดูแลการปฏิบตั ิงาน (compliance unit) เป็นต้น รวมทงั้ พิจารณาการบรหิ าร
ความเสย่ี งดา้ นการลงทุน การบรหิ ารความเสย่ี งภายในองคก์ รดว้ ยเชน่ กนั
3.1.5 ประวตั ิของบริษทั จดั การและทีมงาน
คณะกรรมการกองทุนควรพิจารณาการได้รบั ใบอนุญาตและการให้บรกิ าร
ประวตั กิ ารกระทาผิดกฎหมาย จานวนกองทุนและมลู ค่าทรพั ยส์ นิ สุทธทิ อ่ี ยู่ภายใต้
หน้า 59 จาก 411 59
ฝา่ ยกำ� กับธุรกจิ ออกแบบการลงทนุ และกองทนุ สำ� รองเลย้ี งชพี
สำ� นักงานคณะกรรมการกำ� กบั หลกั ทรพั ย์และตลาดหลักทรพั ย์ (ก.ล.ต.)
การบริหารจัดการ โดยเฉพาะในด้านการจัดการกองทุนสารองเลี้ยงชีพ
ตลอดจนคุณวุฒแิ ละประสบการณ์ของผจู้ ดั การกองทนุ และนกั วเิ คราะห์
3.1.6 บริการอ่ืน ๆ เชน่
ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร ก อ ง ทุ น ค ว ร พิ จารณ าบ ริก า ร ท่ีบ ริษัท จัด ก า ร มีใ ห้แ ก่ ส ม า ชิก
เพ่ือช่วยอานวยความสะดวกในการบริหารจัดการเงินและเอ้ือต่อการสร้าง
ผลตอบแทนจากการลงทุน เช่น ช่องทางการทาธุรกรรม online บรกิ ารปรบั พอร์ต
การลงทุนอตั โนมตั ิ การใหค้ วามรแู้ ก่สมาชกิ และการใหค้ าแนะนาทเ่ี ป็นประโยชน์แก่
คณะกรรมการกองทุน เป็นตน้
3.2 กาหนดเกณฑก์ ารให้คะแนนและน้าหนักในแต่ละปัจจยั
คณะกรรมการกองทุนควรพจิ ารณาปัจจยั ต่าง ๆ ในการพจิ ารณาคดั เลอื กใหค้ รบถว้ น อยา่ งไรกด็ ี
การกาหนดเกณฑก์ ารใหค้ ะแนนและน้าหนกั ในแต่ละปัจจยั อาจแตกต่างกนั ในแต่ละกองทุน ขน้ึ อย่กู บั ว่า
ตอ้ งการใหค้ วามสาคญั ในเรอ่ื งใดบา้ ง
3.3 พิจารณาให้คะแนนบริษทั จดั การ
ในขัน้ ตอนน้ีคณะกรรมการกองทุนอาจเชิญบริษัทจัดการเข้ามาสัมภาษณ์ หรือไปเย่ียมชม
การทางานของบรษิ ทั จดั การ (on-site visit) รวมถงึ อาจสอบถามขอ้ มูลการใช้บรกิ ารจากคณะกรรมการ
กองทุนของนายจ้างรายอ่ืนประกอบการให้คะแนนด้วยก็ได้ เพ่อื ตดั สนิ ใจว่าควรเลือกใช้บรกิ ารหรือ
ต่อสญั ญากบั บรษิ ทั จดั การรายนนั้ ต่อไปหรอื ไม่ หรอื ควรเลอื กบรษิ ทั จดั การรายใหม่รายใด
คณะกรรมการกองทนุ อาจพจิ ารณาเลอื กบรษิ ทั จดั การมากกวา่ 1 ราย ใหเ้ ขา้ มาทาหน้าทผ่ี จู้ ดั การ
กองทุนได้ ในกรณที ค่ี ณะกรรมการกองทุนเลง็ เหน็ วา่ เงนิ กองทุนมขี นาดใหญ่และตอ้ งการกระจายความเสย่ี ง
หรอื ตอ้ งการบรษิ ทั จดั การทม่ี คี วามเชย่ี วชาญในการบรหิ ารเงนิ ลงทุนในนโยบายการลงทุนทแ่ี ตกต่างกนั
3.4 การทาสญั ญาว่าจา้ งบริษทั จดั การรายใหม่และต่อสญั ญากบั บริษทั จดั การรายเดิม
ในการทาสญั ญาจา้ งบรษิ ทั จดั การกองทุน คณะกรรมการกองทนุ ควรกาหนดระยะเวลาไม่ตา่ กว่า
2 ปี เพ่อื ไม่ใหบ้ รษิ ทั จดั การมุ่งเน้นการทาผลการดาเนินงานระยะสนั้ จนเกนิ ไปในขณะท่กี องทุนสารอง
เล้ยี งชพี เป็นกองทุนระยะยาว ซ่ึงคณะกรรมการกองทุนต้องพจิ ารณารายละเอียดของสญั ญาในเร่อื ง
บทบาทหน้าทข่ี องบรษิ ทั จดั การ เง่อื นไขการลงทุน การเปิดเผยขอ้ มูล และเง่อื นไขการเลกิ สญั ญาหรอื
ตอ่ สญั ญา เป็นสาคญั
หน้า 60 จาก 411
60 บทท่ี 2 การจัดตงั้ กองทนุ สำ� รองเลย้ี งชพี
โครงสรา้ งการบรหิ ารงานของกองทนุ และกฎหมายทเี่ กีย่ วข้อง
3.5 วิธีป้องกนั ความขดั แย้งทางผลประโยชน์ท่ีเก่ียวกบั การคดั เลือกผใู้ ห้บริการ
หน้าท่สี าคญั อย่างหน่ึงในการบรหิ ารกองทุนคอื คณะกรรมการกองทุนต้องคดั เลอื กบรษิ ทั จดั การ
ผปู้ ฏบิ ตั กิ ารกองทุน และผูร้ บั ฝากทรพั ยส์ นิ ของกองทุน ซ่งึ ในทางปฏบิ ตั ิแลว้ คณะกรรมการกองทุนอาจ
ประสบปัญหาในการคดั เลอื กหลายประการทท่ี าใหเ้ กดิ ความขดั แยง้ ทางผลประโยชน์ เชน่
- มีการเสนอให้ของกานัลแก่คณะกรรมการกองทุนหรือสมาชิกเพ่อื แลกเปล่ียนกับการได้รบั
การคดั เลอื ก
- ใช้ความสัมพันธ์ส่วนตัวของคณะกรรมการกองทุนมาเป็ นปัจจัยหลักในการเลือก เช่น
ความสมั พนั ธใ์ นลกั ษณะญาตหิ รอื เพอ่ื นสนิทของคณะกรรมการกองทุน เป็นตน้
- นายจา้ งถอื หนุ้ ในบรษิ ทั ทเ่ี ป็นผใู้ หบ้ รกิ าร
- การแลกเปลย่ี นผลประโยชน์ในการทาธุรกจิ ระหวา่ งนายจา้ งและการบรหิ ารกองทุน
ดงั นัน้ เพ่อื ใหข้ นั้ ตอนการคดั เลอื กเป็นไปอย่างโปร่งใสและกองทุนได้บุคคลท่มี คี วามสามารถ
มาบริหารจัดการกองทุนเพ่ือให้เกิดผลประโยชน์ท่ีดีท่ีสุดของสมาชิก คณะกรรมการกองทุนควรมี
มาตรการในเรอ่ื งดงั กลา่ ว ตวั อยา่ งเชน่
3.5.1 การกาหนดเกณฑก์ ารรบั ของกานัล/ผลประโยชน์
คณะกรรมการกองทุนควรกาหนดเกณฑ์อย่างชดั เจนในการรบั ของกานัลหรอื
ผลประโยชน์พเิ ศษจากบรษิ ทั จดั การและผใู้ หบ้ รกิ ารอ่นื (service provider) โดยแบ่งเป็น
ระดบั ดงั น้ี
(1) ของกานลั และผลประโยชน์ทใ่ี หแ้ ก่สมาชกิ ทกุ คน: หากคณะกรรมการกองทนุ
พจิ ารณาแล้วว่าการเลอื กใช้บรกิ ารจากบรษิ ทั จดั การและผู้ใหบ้ รกิ ารอ่นื รายนัน้ ๆ จะ
นามาซ่ึงประโยชน์แก่สมาชกิ ทุกคนในกองทุน และมูลค่าของกานัลอยู่ในวงเงนิ ไม่สูง
เกนิ ไปจนเช่อื ไดว้ ่าผใู้ หบ้ รกิ ารไม่มผี ลประโยชน์อ่นื ใดจากการบรหิ ารกองทุน กส็ ามารถ
รบั ไวไ้ ด้
(2) ของกานัลและผลประโยชน์ท่ีให้เฉพาะแก่คณะกรรมการกองทุน :
คณะกรรมการกองทนุ ควรหลกี เลย่ี งการรบั ของกานลั และผลประโยชน์อ่นื ใด อกี ทงั้ ควรมี
การกาหนดหลกั เกณฑก์ ารรบั ของกานลั และผลประโยชน์ไวใ้ หช้ ดั เจน
หน้า 61 จาก 411 61
ฝา่ ยก�ำกับธุรกิจออกแบบการลงทุนและกองทนุ สำ� รองเล้ยี งชพี
สำ� นักงานคณะกรรมการก�ำกบั หลักทรัพยแ์ ละตลาดหลกั ทรัพย์ (ก.ล.ต.)
3.5.2 การกาหนดเกณฑใ์ นการเปิ ดเผยข้อมลู
คณะกรรมการกองทุนควรมรี ะบบเปิดเผยข้อมูลความสมั พนั ธ์ของกรรมการ
กองทุนกบั บรษิ ทั จดั การหรอื ผู้ใหบ้ รกิ าร (service provider) เช่น กาหนดใหก้ รรมการ
แ จ้ ง ต่ อ ท่ี ป ร ะ ชุ ม ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร ก อ ง ทุ น ถึ ง ค ว า ม ส ัม พ ัน ธ์ กับ บ ริษั ท จัด ก า ร ห รือ
ผู้ท่เี ก่ียวขอ้ งในการประชุมเพ่อื คดั เลอื กผู้ให้บรกิ าร หรอื กาหนดห้ามออกเสยี งลงมติ
ในการคดั เลอื กผใู้ หบ้ รกิ าร เป็นตน้
3.6 พิจารณาค่าใช้จ่ายกองทุน
คา่ ใชจ้ า่ ยทเ่ี กดิ ขน้ึ ในระบบกองทนุ สารองเลย้ี งชพี ประกอบดว้ ย 4 ประเภททส่ี าคญั ไดแ้ ก่
1. คา่ ธรรมเนยี มการจดั การ
2. คา่ ธรรมเนยี มผรู้ บั ฝากทรพั ยส์ นิ องิ ตามมลู คา่ ทรพั ยส์ นิ สทุ ธขิ องกองทนุ
3. คา่ ทะเบยี นสมาชกิ
4. คา่ ผสู้ อบบญั ชี
ค่าธรรมเนียมการจดั การเป็นคา่ ใชจ้ ่ายหลกั คณะกรรมการกองทุนจงึ ควรเปรยี บเทยี บระหว่าง
กองทุน กรณีเป็นกองทุนท่ีไปลงทุนในกองทุนรวม ควรพิจารณาค่าธรรมเนียมท่ีเก่ียวข้องทงั้ หมด
ทก่ี องทุนสารองเล้ยี งชพี ตอ้ งจ่าย และค่าธรรมเนียมการจดั การน้ีควรพจิ ารณาเปรยี บเทยี บใหเ้ หมาะสม
กบั ผลตอบแทนการลงทนุ ดว้ ย
3.7 จดั ทาสญั ญา
สญั ญาเพ่อื ว่าจ้างบรษิ ัทจดั การไม่ควรจะมอี ายุสญั ญาสนั้ เกินไป เน่ืองจากโดยทวั่ ไปกองทุน
สารองเล้ยี งชพี ควรมุ่งเน้นการลงทุนระยะยาว ดงั นัน้ การเปล่ยี นสญั ญากบั บรษิ ทั จดั การบ่อยจะทาให้
การลงทุนไม่ต่อเน่ือง และอาจทาใหบ้ รษิ ทั จดั การมุ่งลงทุนเพยี งเพอ่ื ผลการดาเนินการในระยะสนั้ เทา่ นนั้
ทงั้ น้ี ไมร่ วมถงึ กรณีทเ่ี ป็นการตอ่ สญั ญาโดยอตั โนมตั ิ
นอกจากน้ี ในการดาเนินงานเพ่อื บรหิ ารกองทุนน้ี บรษิ ัทจดั การไม่ได้ดาเนินการเพยี งผู้เดยี ว
แต่มผี ปู้ ระกอบวชิ าชพี อ่นื ๆ เขา้ มาเกย่ี วขอ้ งดว้ ย เพราะกฎหมายไดก้ าหนดเงอ่ื นไขสาคญั ในการทางาน
โดยเฉพาะอย่างยง่ิ การแยกทรพั ยส์ นิ ของกองทุนออกเป็นนิตบิ ุคคลต่างหาก ไม่ปะปนกบั ทรพั ยส์ นิ ของ
นายจ้างและบรษิ ทั จดั การ ดงั นัน้ บรษิ ัทจดั การจงึ ต้องจดั ให้มอี ีก 2 หน่วยงานสาคญั ได้แก่ ผู้รบั ฝาก
ทรพั ยส์ นิ ซง่ึ จะดแู ลและเก็บรกั ษาทรพั ยส์ นิ ของกองทุนไวท้ งั้ หมด และผสู้ อบบญั ชี ซง่ึ ทาหน้าทด่ี แู ลสอบ
หน้า 62 จาก 411
62 บทที่ 2 การจดั ต้ังกองทนุ สำ� รองเล้ยี งชีพ
โครงสร้างการบริหารงานของกองทุน และกฎหมายทเ่ี กย่ี วข้อง
เช็คและรบั รองรายงานทางการเงนิ ซ่ึงทงั้ 2 หน่วยงานน้ีต้องเป็นผู้ท่ที างการ คอื สานักงาน ก.ล.ต.
ใหค้ วามเหน็ ชอบ นอกจากน้ี ยงั มนี ายทะเบยี นสมาชกิ ทค่ี อยดแู ลขอ้ มลู ของสมาชกิ กองทุนอกี ดว้ ย ทงั้ น้ี
ก่อนทจ่ี ะมกี ารลงนามในสญั ญาร่วมกบั บรษิ ทั จดั การ คณะกรรมการกองทุนตอ้ งไม่ลมื ทจ่ี ะศกึ ษาปัจจยั และ
เงอ่ื นไขตา่ ง ๆ ในสญั ญาใหถ้ ถ่ี ว้ นกอ่ น เพอ่ื มใิ หเ้ กดิ ปัญหาขน้ึ ในภายหลงั
ขนั้ ตอนที่ 4 กาหนดแผนการลงทนุ ท่ีเหมาะสมกบั สมาชิกส่วนใหญ่และตอบวตั ถปุ ระสงค์
การออมหลงั เกษียณ
ในปัจจุบนั กฎหมายเปิดโอกาสใหล้ ูกจา้ งแต่ละคนเขา้ มามบี ทบาทในการเลอื กนโยบายการลงทุน
ท่เี หมาะสมกบั ตนเองได้ (employee's choice) ซ่ึงต่อไปน้ีจะเรยี กว่า "ลูกจ้างเลอื กลงทุน" โดยลูกจ้าง
สามารถเลอื กนโยบายการลงทุนทงั้ ดา้ นความเสย่ี งและผลตอบแทนตามทต่ี นเองตอ้ งการ ซง่ึ การเปิดให้
ลูกจา้ งมที างเลอื กในการลงทุน ตอ้ งมกี ารเตรยี มความพรอ้ มใหแ้ ก่ฝ่ายนายจา้ งและฝ่ายลูกจา้ ง ทงั้ ในดา้ น
กลไกการดาเนินงานสาหรบั รองรบั ระบบการบรหิ ารกองทุนสารองเล้ยี งชีพ พร้อมทงั้ สร้างความรู้และ
ความเขา้ ใจกบั บุคลากรในทุกระดบั ชนั้ ใหพ้ รอ้ มทจ่ี ะเป็นสว่ นหน่ึงของระบบการเลอื กนโยบายการลงทุน
ดว้ ยตนเอง ซง่ึ ขนั้ ตอนการเตรยี มความพรอ้ มเป็นดงั รปู ท่ี 2.2 ซง่ึ มรี ายละเอยี ดทส่ี าคญั ดงั น้ี
รปู ที่ 2.2 ขนั้ ตอนการประเมินความพรอ้ มด้านการลงทนุ
ระบบงานนายจ้าง
ความพร้อมระบบ ค่าใช้จ่ายกองทุน
ประเมนิ ความพร้อม ระบบงานบริษทั จัดการ
ให้ความรู้ความเข้าใจ
ลกั ษณะสมาชิก ประเมนิ ความเส่ียง
4.1 เชค็ สภาพก่อนใช้ระบบ "ลกู จา้ งเลือกลงทุน" 63
ก่อนอ่นื คณะกรรมการกองทุนควรสารวจสถานภาพของกองทุนสารองเล้ยี งชพี ของตนเองว่า
มคี วามพรอ้ มในดา้ นต่างๆ มากน้อยเพยี งไร และพรอ้ มทจ่ี ะต่อยอดกบั ระบบ "ลกู จา้ งเลอื กลงทุน" หรอื ไม่
ซง่ึ ตอ้ งประเมนิ ปัจจยั ตา่ งๆ ดงั น้ี
หน้า 63 จาก 411
ฝ่ายกำ� กับธรุ กจิ ออกแบบการลงทนุ และกองทนุ ส�ำรองเลี้ยงชพี
สำ� นกั งานคณะกรรมการก�ำกับหลักทรพั ยแ์ ละตลาดหลกั ทรพั ย์ (ก.ล.ต.)
4.1.1 ความพรอ้ มของระบบงาน มผี ลตอ่ บุคลากรและงานธุรการ
สารวจความพร้อมของนายจ้าง เพ่ือรองรบั งานธุรการท่ีจะเกิดข้นึ เพ่ิมเติม
เน่ืองจากสมาชิกแต่ละรายอาจเลือกนโยบายการลงทุนมากกว่า 1 แบบ จึงควรมี
ระบบการบนั ทกึ ขอ้ มูลทถ่ี ูกต้องและเช่อื ถอื ได้ คณะกรรมการกองทุนอาจปรกึ ษากบั
ฝ่ายงานต่างๆ ทเ่ี กย่ี วขอ้ ง เช่น ฝ่ายการพนกั งานหรือฝ่ายการเงนิ เพ่อื ดูความพรอ้ ม
ของระบบงานท่ีจะรองรับการบันทึกข้อมูลและการจ่ายเงินเข้ากองทุน เป็นต้น
นอกจากน้ี ผู้ท่ที าทะเบยี นสมาชกิ ควรเขา้ ใจในความเปล่ยี นแปลงท่จี ะเกิดข้นึ และ
สามารถประสานงานร่วมกบั บรษิ ทั จดั การ เพอ่ื ใหก้ ารนาจา่ ยเงนิ เขา้ กองทนุ เป็นไปได้
อยา่ งถูกตอ้ งดว้ ย
4.1.2 เงนิ กองทนุ มผี ลในเรอ่ื งจานวนกองทุนและตน้ ทนุ
ในกรณี single fund จานวนนโยบายท่จี ะมใี ห้ลูกจ้างเลอื กลงทุนนัน้ ข้นึ อยู่กบั
ขนาดของกองทุนสารองเล้ยี งชพี เน่ืองจากผู้จดั การกองทุนจะไม่สามารถบรหิ าร
นโยบายนัน้ ๆ ได้ หากมจี านวนเงนิ กองทุนน้อยเกนิ ไป ดงั นัน้ สาหรบั นายจ้างท่มี ี
กองทุนสารองเลย้ี งชพี ขนาดไม่ใหญ่นัก กม็ ที างเลอื กอ่นื ในการใชร้ ะบบลูกจา้ งเลอื ก
ลงทุน เช่น การไปเขา้ ร่วมใน pooled fund กบั นายจ้างอ่นื ซ่ึงจะทาให้หมดปัญหา
เรอ่ื งขนาดเงนิ กองทุนตามทก่ี ลา่ วขา้ งตน้
4.1.3 บรษิ ทั จดั การ มผี ลต่อประสทิ ธภิ าพการบรหิ ารกองทนุ
ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร ก อ ง ทุ น จ ะ ยัง ค ง ใ ห้บ ริษัท จัด ก า ร ท่ีบ ริห า ร เ งิน อ ยู่ใ น ปั จจุบัน
ดาเนินการต่อไป หรือจะเลือกบริษัทจัดการอ่ืนเข้ามาทาหน้าท่ี อาจจะต้อง
เปรยี บเทยี บปัจจยั ต่าง ๆ เชน่ นโยบายการลงทุนทบ่ี รษิ ทั จดั การเสนอ ความชานาญ
ในนโยบายการลงทนุ แตล่ ะแบบ คา่ ธรรมเนยี ม หรอื บรกิ ารเสรมิ อน่ื ๆ เป็นตน้
4.2 พิจารณาลกั ษณะของสมาชิก
เพ่อื ดูความพรอ้ มของสมาชกิ คณะกรรมการกองทุนควรสารวจความคดิ เหน็ เบ้อื งต้น เพ่อื ใหท้ ราบ
กระแสความต้องการ และความเขา้ ใจของสมาชกิ ในการนาระบบ "ลูกจา้ งเลอื กลงทุน" มาใชด้ ว้ ยขนั้ ตอน
ต่างๆ ต่อไปน้ี
หน้า 64 จาก 411
64 บทท่ี 2 การจดั ตัง้ กองทนุ สำ� รองเลีย้ งชีพ
โครงสรา้ งการบริหารงานของกองทุน และกฎหมายท่ีเกย่ี วข้อง
4.2.1 แจง้ สง่ิ ทจ่ี ะเกดิ ขน้ึ จากการเปลย่ี นแปลงในขอ้ 4.1 ใหส้ มาชกิ ทราบ รวมทงั้ หน้าท่ี 65
ของลูกจา้ งทต่ี อ้ งรบั ผดิ ชอบตวั เองมากขน้ึ ระบบธุรการ และสทิ ธปิ ระโยชน์ต่าง ๆ
ทส่ี มาชกิ จะไดร้ บั
4.2.2 เผยแพร่ให้ความรู้แก่สมาชิกโดยอาจแจกเอกสารเผยแพร่ หรือจดั กิจกรรม
เพ่ือส่ือสารความรู้ เช่น การจัดสัมมนาโดยเชิญบริษัทจัดการมาให้ความรู้
เก่ยี วกบั นโยบายการลงทุนแบบต่าง ๆ และผลกระทบจากการเปลย่ี นนโยบาย
การลงทุน เป็นต้น ทงั้ น้ี สง่ิ ทส่ี มาชิกกองทุนควรรู้ ได้แก่ วธิ กี ารเลอื กนโยบาย
การลงทุนทเ่ี หมาะสมกบั ตนเอง สทิ ธใิ นการเปล่ยี นนโยบายการลงทุน รูปแบบ
กองทุน และความถข่ี องการรายงานยอดเงนิ กองทุนแก่สมาชกิ ซง่ึ หมายรวมถงึ
รายงานเก่ยี วกบั มูลค่าต่อหน่วยกองทุนสารองเล้ยี งชพี จานวนหน่วยกองทุน
สารองเลย้ี งชพี และมลู คา่ ทรพั ยส์ นิ สทุ ธิ ซง่ึ ทา่ นสามารถ download เอกสารและ
เผยแพร่ VDO เผยแพรค่ วามรไู้ ดจ้ าก www.ThaiPVD.com
4.2.3 เม่อื ได้ให้ความรู้แก่สมาชกิ แล้ว อาจจดั ให้สมาชกิ ตอบแบบสอบถามเก่ยี วกบั
การนาระบบ "ลูกจา้ งเลอื กลงทุน" มาใช้ โดยใหแ้ บบสอบถามครอบคลุมถงึ เรอ่ื ง
ความต้องการเปล่ยี นนโยบายการลงทุน รูปแบบกองทุน นโยบายการลงทุน
สดั ส่วนการลงทุน รวมทงั้ ความถใ่ี นการปรบั เปลย่ี นนโยบายลงทุน เป็นตน้ และ
นาขอ้ มูลในแบบสอบถามมาประมวลผล เพ่อื ดูทศั นคติ ความตอ้ งการส่วนใหญ่
ของสมาชกิ ทงั้ น้ี หากสมาชกิ ส่วนใหญ่ตอ้ งการใหม้ รี ะบบ "ลูกจา้ งเลอื กลงทุน"
คณะกรรมการกองทุนจะต้องศกึ ษาจากขอ้ มูลว่าสมาชกิ ส่วนใหญ่ตอ้ งการเลอื ก
นโยบายการลงทุนแบบใด แบ่งสดั ส่วนการลงทุนเท่าไร เพ่อื นามาพจิ ารณา
แนวทางการจดั รูปแบบ "ลูกจ้างเลอื กลงทุน" ท่เี หมาะสม เพราะหากจดั ให้มี
ทุกนโยบายการลงทุนตามทส่ี มาชกิ ตอ้ งการทงั้ หมด อาจไม่คุม้ กบั ค่าใชจ้ ่ายและ
ความยงุ่ ยากทอ่ี าจเกดิ ขน้ึ
ขนั้ ตอนที่ 5 จดั ทาข้อบงั คบั กองทุน
ข้อบังคบั กองทุน เป็นข้อตกลงระหว่างนายจ้างลูกจ้าง รวมทงั้ เป็นกติกาท่ีกาหนดขอบเขต
และแนวทางในการบรหิ ารจดั การกองทุนสารองเล้ยี งชพี ให้คณะกรรมการกองทุนและสมาชกิ กองทุน
ถือปฏิบตั ิ โดยขอ้ บงั คบั กองทุนจะต้องไม่ขดั ต่อกฎหมายและกฎเกณฑ์ท่เี ก่ยี วขอ้ ง ทงั้ น้ี ขอ้ บงั คบั ท่มี ี
ผลใชบ้ งั คบั ไดต้ ามกฎหมายจะตอ้ งจดทะเบยี นกบั นายทะเบยี นกองทุนสารองเลย้ี งชพี
หน้า 65 จาก 411
ฝ่ายกำ� กบั ธุรกจิ ออกแบบการลงทนุ และกองทนุ ส�ำรองเลยี้ งชพี
ส�ำนักงานคณะกรรมการกำ� กบั หลกั ทรัพยแ์ ละตลาดหลกั ทรัพย์ (ก.ล.ต.)
สมาชกิ สามารถขอดขู อ้ บงั คบั กองทุนได้ โดยขอ้ บงั คบั นนั้ เป็นขอ้ ตกลงระหว่างนายจา้ งกบั ลกู จา้ ง
คณะกรรมการกองทุนควรนาไปเผยแพร่ในช่องทางท่สี มาชิกทุกคนเขา้ ถึงได้สะดวก โดยข้อบงั คบั ท่ี
สาคญั มรี ายละเอยี ดดงั น้ี
5.1 รายการท่ีต้องกาหนดไวใ้ นข้อบงั คบั
เพ่อื ให้การกาหนดกรอบกตกิ ามขี อ้ ความท่คี รอบคลุมทุกรายการท่เี ป็นเร่อื งจาเป็นและสาคญั
และเป็นขอ้ ตกลงทม่ี คี วามชดั เจน ลดโอกาสการเกดิ ขอ้ พพิ าทในภายหลงั รวมถงึ ไม่ลดิ รอนสทิ ธสิ มาชกิ
โดยไมม่ กี ารแจง้ ใหส้ มาชกิ ทราบ และขอ้ บงั คบั ไมข่ ดั ต่อกฎหมาย ขอ้ บงั คบั จงึ ตอ้ งมรี ายการดงั ตอ่ ไปน้ี
5.1.1 ช่ือกองทุนจะต้องมคี าว่า "กองทุนสารองเล้ยี งชพี " นาหน้า และมคี าว่า "ซ่ึงจด
ทะเบยี นแลว้ " ตอ่ ทา้ ย
5.1.2 ที่ตงั้ สานักงานกองทนุ
5.1.3 วตั ถปุ ระสงคข์ องกองทนุ ตาม พ.ร.บ.กองทนุ สารองเลย้ี งชพี พ.ศ. 2530 กาหนด
วา่ วตั ถปุ ระสงคข์ องกองทุนคอื เพอ่ื เป็นหลกั ประกนั แกล่ กู จา้ งในกรณที ล่ี กู จา้ งตาย
ออกจากงาน หรอื ลาออกจากกองทุน ซ่งึ ขอ้ บงั คบั กองทุนไม่จาเป็นต้องกาหนด
ความเป็นหลกั ประกนั แก่ลูกจ้างไว้ ทงั้ 3 กรณี แต่อย่างน้อยต้องมี 2 กรณี คอื
เพอ่ื เป็นหลกั ประกนั กรณตี าย และออกจากงาน
5.1.4 รอบระยะเวลาบญั ชีกองทนุ
5.1.5 วิธีรบั สมาชิก และการสิ้นสมาชิกภาพ สาหรบั กองทุนทเ่ี ปิดรบั โอนสมาชกิ จาก
กองทุนอ่ืน เช่น สมาชิกท่ีโอนเงินกองทุนจากนายจ้างรายเดิม ควรกาหนด
รายละเอียดคุณสมบัติของสมาชิกท่ีสามารถขอโอนย้ายเข้ากองทุนได้ไว้ด้วย
อีกทงั้ ควรระบุเง่ือนไขการส้ินสมาชิกภาพให้ชดั เจน เพ่ือไม่ให้มีข้อร้องเรียน
ในภายหลงั เช่น กรณีการส้นิ สมาชกิ ภาพในกรณีลาออกจากกองโดยไม่ลาออก
จากงาน มเี งอ่ื นไขในการไดร้ บั เงนิ สมทบและประโยชน์เงนิ สมทบหรอื ไม่ เพยี งใด
และจะอนุญาตใหส้ มาชกิ รายนนั้ กลบั มาเป็นสมาชกิ อกี หรอื ไม่
5.1.6 ข้อกาหนดเก่ียวกบั คณะกรรมการกองทุน เน่ืองจากคณะกรรมการกองทุน
เป็นบุคคลสาคัญในการดูแลกิจการกองทุนสารองเล้ียงชีพ จึงต้องมีการระบุ
รายละเอยี ดและเงอ่ื นไขต่าง ๆ ใหช้ ดั เจน ซง่ึ ขนั้ ต่าควรมรี ายการดงั ต่อไปน้ี
- จานวนกรรมการกองทุน ระบุจานวนคณะกรรมการกองทุนใหช้ ดั เจน เพ่อื ให้
คณะกรรมการกองทนุ เป็นตวั แทนของลูกจา้ งและนายจา้ งอยา่ งแทจ้ รงิ และมนั่ ใจ
หน้า 66 จาก 411
66 บทท่ี 2 การจัดตงั้ กองทนุ ส�ำรองเลย้ี งชีพ
โครงสร้างการบรหิ ารงานของกองทนุ และกฎหมายท่ีเกยี่ วข้อง
ได้ว่ามีผู้แทนฝ่ ายลูกจ้างในสดั ส่วนท่เี พยี งพอต่อการรกั ษาผลประโยชน์ของ 67
สมาชกิ
- วิธีการเลือกตัง้ กรรมการฝัง่ ลูกจ้าง ระบุรายละเอียดเก่ียวกับการประชุม
คณะกรรมการกองทุนรายนายจ้าง เช่น องค์ประชุม และมตทิ ่ปี ระชุม เป็นต้น
เน่อื งจากคณะกรรมการกองทนุ มอี านาจตดั สนิ ใจในเรอ่ื งสาคญั ทอ่ี าจกระทบสทิ ธิ
สมาชกิ อกี ทงั้ ทผ่ี า่ นมามขี อ้ รอ้ งเรยี นทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั ความโปร่งใสในการคดั เลอื ก
คณะกรรมการกองทุนฝ่ายลกู จา้ ง
- เง่ือนไขการลงนาม ระบุผทู้ ม่ี อี านาจลงนามของคณะกรรมการกองทุน เพ่อื ให้
การแก้ไขขอ้ บงั คบั กองทุนหรอื การกระทาการแทนกองทุนใด ๆ มผี รู้ บั ผดิ ชอบ
และผกู พนั ทางกฎหมาย
- วาระการดารงตาแหน่ง ระบุระยะเวลาการดารงตาแหน่งใหช้ ดั เจน เน่ืองจาก
คณะกรรมการกองทุนเป็นผูต้ ดั สนิ ใจเรอ่ื งสาคญั ของกองทุน จงึ ควรมคี วามชดั เจน
ของวาระการดารงตาแหน่งหน้าท่ี
- การแต่งตงั้ กรรมการกองทุนแทนกรรมการกองทุนเดิมที่พ้นจากตาแหน่ง
กาหนดระยะเวลาการแต่งตงั้ กรรมการทดแทนกรรมการเดมิ เพ่อื ให้มจี านวน
กรรมการกองทุนครบถว้ น
- การจดั ประชุมคณะกรรมการกองทุน ต้องระบุรายละเอียดการประชุม
คณะกรรมการกองทุนรายนายจา้ งและการประชุมใหญ่สมาชกิ เน่ืองจากอาจมี
การตดั สนิ ใจในเรอ่ื งทส่ี าคญั เชน่ อตั ราเงนิ สะสม-สมทบ เป็นตน้
5.1.7 ข้อกาหนดเกี่ยวกบั เงินสะสมของลูกจ้างและเงินสมทบของนายจ้างทจ่ี ะตอ้ ง
จ่ายเขา้ กองทุน โดยจะต้องระบุการจ่ายเงนิ สะสมและสมทบใหช้ ดั เจน เน่ืองจาก
การกาหนดอตั ราเงนิ สะสมและเงนิ สมทบเป็นชว่ งและใหอ้ านาจกรรมการกองทนุ มี
อานาจเปลย่ี นแปลงอตั ราสะสมและเงนิ สมทบไดเ้ อง (แต่อย่ใู นช่วงอตั ราดงั กล่าว)
อาจทาให้สมาชกิ ไม่ได้รบั ทราบขอ้ มูลสาคญั และกระทบสทิ ธขิ องสมาชกิ ดงั นัน้
ขอ้ บงั คบั กองทุนไม่ควรใส่อตั ราสะสมและเงนิ สมทบเป็นช่วงและเปิดใหก้ รรมการ
กองทุนกาหนดไดเ้ อง แต่ควรใหก้ าหนดเป็นอตั ราทช่ี ดั เจน ทงั้ น้ี ในกองทุนเดยี วกนั
สามารถกาหนดอัตราเงินสะสมและเงินสมทบให้มีความแตกต่างกันได้ เช่น
กาหนดตามอายุงาน หรือตามระดับของพนักงาน เป็นต้น แต่ต้องคานึงถึง
ความเหมาะสมยุตธิ รรมดว้ ย และทุกครงั้ ทม่ี กี ารจ่ายค่าจา้ งใหล้ ูกจา้ ง ใหน้ ายจา้ ง
หน้า 67 จาก 411
ฝ่ายก�ำกับธุรกจิ ออกแบบการลงทุนและกองทนุ ส�ำรองเลยี้ งชพี
ส�ำนกั งานคณะกรรมการก�ำกับหลักทรพั ยแ์ ละตลาดหลักทรพั ย์ (ก.ล.ต.)
หกั เงินสะสมจากค่าจ้างของลูกจ้าง และให้นายจ้างจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุน
ในอตั ราท่กี าหนดในขอ้ บงั คบั กองทุน ซ่ึงการจ่ายเงนิ สะสมและเงนิ สมทบต้อง
ไม่ต่ากว่ารอ้ ยละสองแต่ไม่เกนิ กว่ารอ้ ยละสบิ หา้ ของค่าจา้ ง โดยสมาชกิ สามารถ
จา่ ยเงนิ สะสมเขา้ กองทนุ มากกวา่ เงนิ สมทบของนายจา้ งได้
5.1.8 ข้อกาหนดเกี่ยวกบั หลกั เกณฑแ์ ละวิธีการคานวณผลประโยชน์ทล่ี กู จา้ งจะไดร้ บั
5.1.9 ข้อกาหนดเกี่ยวกบั หลกั เกณฑ์ วิธี และระยะเวลาในการจ่ายเงินเม่อื ลูกจา้ ง
ส้นิ สมาชกิ ภาพ หรอื เม่อื กองทุนเลกิ ทงั้ น้ี ขอ้ กาหนดนัน้ จะต้องไม่ตดั สทิ ธิของ
ลกู จา้ งโดยปราศจากเหตผุ ลอนั สมควร
5.1.10 ข้อกาหนดเกี่ยวกบั ค่าใช้จ่ายในการดาเนินกจิ การของกองทนุ
5.1.11 ข้อกาหนดเกี่ยวกบั การประชุมใหญ่ หรือข้อกาหนดเก่ียวกับการประชุม
สมาชกิ แยกตามนโยบายการลงทุน (กรณีกองทุนท่มี หี ลายนโยบายการลงทุน)
หรอื การประชุมสมาชกิ ตามรายนายจา้ ง (กรณีกองทุนหลายนายจา้ ง) ควรกาหนด
รายละเอยี ดเกย่ี วกบั องคป์ ระชุม การลงมตขิ องทป่ี ระชุม หรอื เร่อื งสาคญั ทจ่ี ะตอ้ ง
นาเขา้ สทู่ ป่ี ระชมุ ใหญ่ เป็นตน้
5.2 การแก้ไขเพิ่มเติมข้อบงั คบั
การแกไ้ ขขอ้ บงั คบั คณะกรรมการกองทุนจะเป็นผดู้ าเนินการขอจดทะเบยี นแกไ้ ขตอ่ นายทะเบยี น
ซง่ึ ในทางปฏบิ ตั บิ รษิ ทั จดั การจะเป็นผปู้ ระสานงานขอจดทะเบยี นให้ อย่างไรกด็ ี สาหรบั ขอ้ กาหนดสาคญั
ทห่ี ากเปลย่ี นแปลงแลว้ มผี ลเป็นการกระทบสทิ ธขิ องสมาชกิ เช่น ลดอตั ราเงนิ สมทบ และการเปลย่ี นแปลง
เงอ่ื นไขการจา่ ยเงนิ เมอ่ื สมาชกิ สน้ิ สมาชกิ ภาพ เป็นตน้ ควรตอ้ งแจง้ สมาชกิ ทกุ รายทราบและแนบเอกสาร
ดงั กล่าวประกอบการแก้ไขข้อบงั คบั หากเปล่ียนแปลงแล้วมีผลการกระทบกบั สทิ ธิของสมาชกิ หรอื
นายจ้าง เช่น การเพม่ิ อตั ราเงนิ สมทบ เป็นต้น ต้องได้รบั ความยนิ ยอมจากนายจ้างและแนบเอกสาร
ดงั กล่าวประกอบการแกไ้ ขขอ้ บงั คบั
ในการแกไ้ ขขอ้ บงั คบั ใหค้ ณะกรรมการกองทุนนาไปจดทะเบยี นภายใน 15 วนั นับแต่วนั ทม่ี มี ติ
ใหแ้ กไ้ ขขอ้ บงั คบั ผ่านระบบการรบั จดทะเบยี น (Online Fund Approval and Management System: OFAM)
ซง่ึ นายทะเบยี นจดั ทาขน้ึ
หน้า 68 จาก 411
68 บทท่ี 2 การจัดตัง้ กองทนุ ส�ำรองเลยี้ งชีพ
โครงสรา้ งการบริหารงานของกองทุน และกฎหมายท่ีเก่ยี วข้อง
ขนั้ ตอนท่ี 6 ย่ืนขอจดทะเบียนจดั ตัง้ กองทุน – บริษัทจดั การจะเป็ นผู้ย่ืนเอกสารให้
สานักงาน ก.ล.ต. พิจารณาอนุมตั ิ
เพ่อื ใหก้ องทุนทจ่ี ดั ตงั้ ขน้ึ เป็นนิตบิ ุคคลทถ่ี ูกตอ้ งตามกฎหมาย หลงั จากทค่ี ณะกรรมการกองทุน
ได้ลงนามในสญั ญากบั บรษิ ัทจดั การแล้ว บรษิ ทั จดั การจะประสานงานระหว่างคณะกรรมการกองทุน
และสานักงาน ก.ล.ต. เพ่อื จดทะเบยี นจดั ตงั้ กองทุนหรอื เพมิ่ นายจ้าง โดยต้องจดทะเบยี นผ่านระบบ
การรบั จดทะเบียน (Online Fund Approval and Management System : OFAM) ซ่ึงประเภทการจด
ทะเบยี นกองทุนสารองเล้ยี งชพี ขน้ึ อยู่กบั ประเภทกองทุนท่นี ายจ้างลูกจ้างเลอื ก และคาขอจดทะเบยี น
จะไดร้ บั การอนุมตั เิ มอ่ื เอกสารถกู ตอ้ งครบถว้ น ทงั้ น้ี การจดทะเบยี นแบง่ เป็น 2 ประเภท คอื
1. จดั ตงั้ กองทุน: ใชใ้ นกรณีทต่ี ้องการจดั ตงั้ กองทุนใหม่ โดยต้องย่นื คาขอจดทะเบยี นจดั ตงั้
กองทุนสารองเลย้ี งชพี บรษิ ทั จดั การอาจเขา้ มาช่วยในการเตรยี มเอกสารเพอ่ื ยน่ื ขอ้ บงั คบั กองทุนและ
ขอจดั ตงั้ กองทนุ สารองเลย้ี งชพี ต่อสานกั งาน ก.ล.ต.
2. เพมิ่ นายจา้ ง: ใชใ้ นกรณีทม่ี กี องทุนอยู่แลว้ และนายจา้ งตอ้ งการเขา้ ร่วมกองทุนนัน้ หรอื ท่ี
เรยี กวา่ เพมิ่ นายจา้ ง (สาหรบั กองทุนหลายนายจา้ ง pooled fund และ group fund) โดยบรษิ ทั จดั การอาจ
เข้ามาช่วยในการเตรียมเอกสารจดั ทาข้อบังคบั กองทุนเฉพาะส่วน และแก้ไขข้อบงั คบั กองทุนหลกั
เพอ่ื นาไปยน่ื ต่อสานกั งาน ก.ล.ต. ซง่ึ ขอ้ บงั คบั กองทุนเฉพาะสว่ นจะแตกต่างจากขอ้ บงั คบั หลกั เน่ืองจาก
เป็นขอ้ บงั คบั เฉพาะสว่ นทใ่ี ชก้ บั นายจา้ งแตล่ ะราย เชน่ อตั ราการจา่ ยเงนิ สะสมและเงนิ สมทบ เป็นตน้
ขนั้ ตอนที่ 7 ประชาสมั พนั ธใ์ ห้ความร้แู ก่ลกู จา้ ง
หลังจากท่ีจดทะเบียนจัดตัง้ กองทุนหรือเพิ่มนายจ้างเรียบร้อยแล้ว คณะกรรมการกองทุนควร
ประชาสมั พนั ธ์ให้สมาชกิ ทราบเพ่อื ให้เกิดความรู้ความเขา้ ใจและความร่วมมอื กนั โดยอาจจดั ในรูปแบบ
การประชุม สมั มนา หนังสอื เวยี น หรอื ตามช่องทางต่างๆ ทล่ี ูกจา้ งสามารถเขา้ ถงึ ขอ้ มลู ไดง้ ่าย โดยเร่อื ง
สาคญั ทค่ี วรชแ้ี จง ประกอบดว้ ย
7.1 การสมคั รเป็นสมาชิก
ส่งเสรมิ ให้ลูกจ้างท่เี ขา้ ทางานใหม่เรม่ิ สมคั รเป็นสมาชกิ กองทุนสารองเล้ยี งชพี โดยเรว็ เพ่อื ใหม้ ี
ระยะเวลาการออมทย่ี าวพอ รวมถงึ ใหล้ ูกจา้ งทท่ี างานมาระยะเวลาหน่ึงแลว้ แต่ยงั ไม่สมคั รไดต้ ระหนักว่า
ยงิ่ เป็นสมาชกิ เรว็ ยง่ิ เป็นประโยชน์ในระยะยาว แต่หากออมชา้ จะสง่ ผลกระทบต่อความเพยี งพอของเงนิ
หลงั เกษียณ โดยการสมคั รเป็นสมาชกิ ควรมขี นั้ ตอนท่งี ่ายและไม่ยุ่งยาก นอกจากน้ี คณะกรรมการ
หน้า 69 จาก 411 69
ฝา่ ยกำ� กับธรุ กิจออกแบบการลงทุนและกองทุนสำ� รองเลีย้ งชีพ
ส�ำนกั งานคณะกรรมการกำ� กบั หลกั ทรพั ย์และตลาดหลักทรพั ย์ (ก.ล.ต.)
กองทุนควรประชาสมั พนั ธช์ อ่ งทางการเขา้ ถงึ ‘ขอ้ บงั คบั กองทุน’ เพอ่ื ใหล้ กู จา้ งและสมาชกิ สามารถเขา้ ไป
ดขู อ้ มลู และศกึ ษาทาความเขา้ ใจไดส้ ะดวก
7.2 การจา่ ยเงินสะสม-สมทบ
สนับสนุนให้สมาชิกส่งเงินสะสมในอตั ราสูงสุดเท่าท่ีทาได้ และส่งเสรมิ ให้พนักงานเพ่ิมอตั รา
การสะสมทส่ี งู เม่อื มพี รอ้ มมากขน้ึ เพราะการหกั เงนิ สะสมเพมิ่ จะสง่ ผลใหม้ เี งนิ ใชจ้ ่ายหลงั เกษยี ณมากขน้ึ
และยงั ไดส้ ทิ ธปิ ระโยชน์ทางภาษอี กี ดว้ ย นอกจากน้ี คณะกรรมการกองทุนควรชแ้ี จงใหส้ มาชกิ ทราบว่า
สมาชกิ สามารถแจง้ เปลย่ี นแปลงอตั ราเงนิ สะสมได้ โดยวธิ กี ารใดและเมอ่ื ไร (ขน้ึ กบั เงอ่ื นไขตามขอ้ บงั คบั
กองทนุ ) นอกจากน้ี สมาชกิ ควรไดร้ บั ทราบขอ้ มลู การจา่ ยเงนิ สมทบของนายจา้ งดว้ ย
7.3 การเลอื กแผนการลงทุน
ใหส้ มาชกิ ทราบแผนการลงทุน/นโยบายการลงทุนทงั้ หมดท่มี ขี องนายจ้างตามท่คี ณะกรรมการ
กองทุนได้เลอื กใหเ้ หมาะสมกบั สมาชกิ ส่วนใหญ่ และใหส้ มาชกิ ทราบด้วยว่าก่อนเลอื กแผนการลงทุน
สมาชกิ ควรทาแบบประเมนิ ความสามารถในการรบั ความเสย่ี ง (suitability test) เพอ่ื ใหส้ มาชกิ ทราบกอ่ น
วา่ ตนเองสามารถรบั ความเสย่ี งไดใ้ นระดบั ใด และนโยบายการลงทนุ ใดทม่ี คี วามเหมาะสมกบั ตนเอง
อย่างไรกด็ ี หากสมาชกิ ไม่สะดวกหรอื ไม่เชย่ี วชาญในการเลอื กแผนการลงทุนเองหรอื จดั สดั ส่วน
การลงทุนไม่เหมาะสม ให้แนะนาสมาชิกเลอื กแผนสมดุลตามอายุ (กอง life path) ท่ีจะปรบั สดั ส่วน
ระหว่างสินทรพั ย์ความเส่ียงต่าและสินทรพั ย์เติบโตสูงไปตามอายุของสมาชิก โดยสมาชิกไม่ต้อง
ดาเนินการดว้ ยตนเองแต่อยา่ งใด ทงั้ น้ี คณะกรรมการกองทุนซง่ึ เป็นผคู้ ดั เลอื กกองทุนและนโยบายการลงทนุ
ควรมกี อง life path เป็นทางเลอื กหน่งึ ดว้ ย เพอ่ื รองรบั สมาชกิ ในกรณีดงั กล่าว
7.4 สิทธิและหน้าที่ของสมาชิกกองทนุ
ส่งเสรมิ ใหส้ มาชกิ ได้ทราบถงึ สทิ ธแิ ละทาหน้าท่อี ย่างเหมาะสมเพ่อื รกั ษาสทิ ธขิ องตนในฐานะ
สมาชกิ เพ่อื ใหแ้ ผนการออมการลงทุนเพ่อื เกษยี ณเป็นไปตามเป้าหมาย เช่น ตดิ ตามการทาหน้าทข่ี อง
บรษิ ทั จดั การ อ่านใบแจง้ ยอดเงนิ สมาชกิ (statement) เพ่อื ดูพอร์ตการลงทุนของตน เขา้ ประชุมสามญั
ประจาปีเพอ่ื รบั ทราบถงึ การบรหิ ารจดั การภายใน ตดิ ตามผลการดาเนินงานของนโยบายการลงทุนทต่ี น
ได้เลอื กไว้ รวมถึงพจิ ารณาเปล่ยี นโยบายการลงทุน ปรบั พอร์ตการลงทุน และเพมิ่ เงนิ สะสม เพ่อื ให้
เป็นไปตามแผนการลงทุนทก่ี าหนดไว้
หน้า 70 จาก 411
70 บทที่ 2 การจัดตัง้ กองทนุ ส�ำรองเล้ียงชีพ
โครงสรา้ งการบริหารงานของกองทนุ และกฎหมายที่เก่ยี วขอ้ ง
2.3 บทบาทและหน้าที่ของหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกบั การบริหารงานกองทนุ สารองเลีย้ งชีพ 71
ในส่วนน้ีจะกล่าวถงึ ความสาคญั ของหน่วยงานต่างๆ ท่เี ก่ยี วขอ้ งกบั การบรหิ ารกองทุนสารอง
เล้ยี งชพี เพ่อื ให้ทราบถงึ บทบาท หน้าท่ี และความสาคญั ของผู้ท่เี ก่ยี วขอ้ ง โดยโครงการการบรหิ าร
กองทนุ สารองเลย้ี งชพี สามารถสรุปไดด้ งั รปู ท่ี 2.3
บทบาทและความสาคญั ของแตล่ ะหน่วยงานในรปู ท่ี 2.3 สามารถสรปุ ไดด้ งั น้ี
1. นายจ้าง
เป็นบุคคลท่มี สี ่วนสาคญั ในการจดั ตงั้ กองทุนสารองเล้ยี งชพี หากปราศจากนายจ้าง กองทุน
สารองเล้ยี งชพี ก็ไม่สามารถเกดิ ข้ึนได้ ดงั นัน้ นายจ้างจงึ เป็นบุคคลท่มี คี วามหวงั ดตี ่อลูกจ้างในการให้
สวสั ดกิ ารทด่ี เี พ่อื ใหล้ ูกจา้ งมเี งนิ กอ้ นไวใ้ ชเ้ ม่อื เกษยี ณอายุ ออกจากงาน หรอื ออกจากกองทุน นายจา้ งมี
หน้าท่หี ลกั ในการนาส่งเงนิ สะสมและสมทบเขา้ กองทุนและสนับสนุนการทาหน้าท่ขี องคณะกรรมการ
กองทนุ
2. ลกู จา้ ง
เป็นอกี องคป์ ระกอบสาคญั ทท่ี าใหเ้ กดิ การจดั ตงั้ กองทุนสารองเลย้ี งชพี ขน้ึ ลกู จา้ งมสี ทิ ธสิ มคั รเขา้
เป็นสมาชกิ กองทุนตามเงอ่ื นไขทก่ี าหนดในขอ้ บงั คบั และเม่อื เป็นสมาชกิ กองทุนแลว้ มหี น้าทย่ี นิ ยอมให้
นายจา้ งหกั คา่ จา้ งเป็นเงนิ สะสมเขา้ กองทุน อกี ทงั้ ตอ้ งยนิ ยอมปฏบิ ตั ติ ามขอ้ กาหนดในขอ้ บงั คบั กองทนุ
สมาชกิ กองทุนมสี ทิ ธไิ ดร้ บั เงนิ จากกองทุนเม่อื ความเป็นสมาชกิ สน้ิ สุดลง โดยจะไดร้ บั ส่วนของ
เงนิ สะสมเตม็ จานวนทุกกรณี พรอ้ มทงั้ ผลประโยชน์ทเ่ี กดิ ขน้ึ จากเงนิ สะสม สาหรบั ในสว่ นของเงนิ สมทบ
และผลประโยชน์ท่เี กดิ ข้นึ จากเงนิ สมทบ สมาชกิ จะได้รบั ตามเง่อื นไขท่กี าหนดไวใ้ นขอ้ บงั คบั กองทุน
ซง่ึ สมาชกิ สามารถขอดูรายละเอยี ดของขอ้ บงั คบั กองทุนได้จากคณะกรรมการกองทุน สมาชกิ ยงั มสี ทิ ธิ
ไดร้ บั ทราบผลการดาเนินงานของกองทุนรวม การปรบั เปลย่ี นนโยบายการลงทุน รวมทงั้ เขา้ รว่ มประชุม
สมาชกิ เพอ่ื รบั ทราบและตดั สนิ ใจในเรอ่ื งสาคญั ตามทก่ี าหนดในขอ้ บงั คบั กองทนุ
3. คณะกรรมการกองทุน
คณะกรรมการกองทนุ เป็นตวั แทนของนายจา้ งและลกู จา้ งในการดาเนินกจิ การและบรหิ ารกองทุน
ดูแลเงินให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่สมาชิกภายใต้ความเส่ียงท่ียอมรับได้ โดยมีหน้าท่ีรับผิดชอบ
ในการประสานงานเพอ่ื จดั ตงั้ กองทุน คดั เลอื กบรษิ ทั จดั การ การกาหนดนโยบายการลงทนุ ทเ่ี หมาะสมกบั
สมาชกิ สว่ นใหญ่ หรอื การดาเนนิ การเพอ่ื แกไ้ ขขอ้ บงั คบั กองทนุ เป็นตน้ ซง่ึ จะเหน็ วา่ เป็นหน้าทท่ี ส่ี าคญั มาก
เน่ืองจากการเลอื กบรษิ ทั จดั การ เลอื กกองทุน และกาหนดนโยบายการลงทุน จะมผี ลต่อความมนั่ คง
หน้า 71 จาก 411
ฝ่ายกำ� กับธุรกิจออกแบบการลงทุนและกองทุนสำ� รองเลย้ี งชพี
สำ� นกั งานคณะกรรมการก�ำกบั หลักทรพั ยแ์ ละตลาดหลกั ทรัพย์ (ก.ล.ต.)
และผลตอบแทนของกองทุน ดังนัน้ ก่อนท่ีจะเลือกบุคคลมาเป็นตัวแทนของนายจ้างหรือสมาชิก
ควรพจิ ารณาอย่างละเอยี ดถ่ถี ้วน โดยเลอื กตวั แทนทม่ี คี วามรูค้ วามสามารถ เป็นคนดมี คี วามตงั้ ใจจรงิ
มคี วามเสยี สละ และสามารถอุทศิ เวลาใหแ้ กเ่ พอ่ื นๆ สมาชกิ ได้
นอกจากน้ี คณะกรรมการกองทุนต้องปฏิบัติหน้าท่ีให้เป็นไปตามท่ีกฎหมายกาหนดด้วย
ความซ่อื สตั ยส์ ุจรติ ระมดั ระวงั สมกบั ทไ่ี ดร้ บั ความไวว้ างใจจากนายจา้ งและสมาชกิ ทงั้ น้ี คณะกรรมการ
กองทุนแบ่งเป็น (1) คณะกรรมการกองทุนฝ่ายนายจา้ ง โดยนายจา้ งจะเป็นผแู้ ต่งตงั้ ซง่ึ อาจจะไม่ไดเ้ ป็น
ลูกจ้างของนายจ้างรายนัน้ ก็ได้ และ (2) คณะกรรมการกองทุนฝ่ ายลูกจ้าง โดยได้รบั การเลอื กตงั้ ของ
ลูกจ้าง ซ่ึงบุคคลท่ไี ด้รบั เลอื กจากลูกจ้างอาจไม่ได้เป็นสมาชิกกองทุนอยู่ก็ได้ ข้นึ อยู่กบั เง่อื นไขท่จี ะ
กาหนดไวใ้ นขอ้ บงั คบั แต่ตามหลกั แลว้ คณะกรรมการกองทนุ ฝ่ายลกู จา้ งควรเป็นสมาชกิ อยใู่ นกองทุนเอง
เพราะคงไมม่ ใี ครเขา้ ใจสมาชกิ ไดด้ เี ทา่ กบั สมาชกิ ดว้ ยกนั เอง
รปู ท่ี 2.3 ภาพรวมโครงสรา้ งกองทุนสารองเลีย้ งชีพตาม พ.ร.บ. กองทนุ สารองเลีย้ งชีพ พ.ศ. 2530
นายจา้ ง ลกู จา้ ง
แต่งตงั้ เลอื กตงั้
คณะกรรมการกองทุน
ใหใ้ บอนุญาต/กากบั ดแู ล คดั เลอื ก/แต่งตงั้
บรษิ ทั จดั การ
สานกั งาน ก.ล.ต. จดั การเงนิ ลงทุน
รบั จดทะเบยี น
กองทุนสารองเลย้ี งชพี
ใหค้ วามเหน็ ชอบ/กากบั ดแู ล เกบ็ รกั ษาทรพั ยส์ นิ
ผรู้ บั ฝากทรพั ยส์ นิ
หน้า 72 จาก 411
72 บทท่ี 2 การจัดตัง้ กองทนุ สำ� รองเลยี้ งชีพ
โครงสรา้ งการบรหิ ารงานของกองทนุ และกฎหมายท่เี ก่ยี วข้อง
4. สานักงานคณะกรรมการกากบั หลกั ทรพั ยแ์ ละตลาดหลกั ทรพั ย์
สานักงานคณะกรรมการกากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ หรือ "สานักงาน ก.ล.ต."
ทาหน้าท่ีกากบั ดูแลบุคคลท่เี ก่ยี วขอ้ งเก่ยี วกบั การจดั การกองทุนสารองเล้ยี งชพี ทงั้ หมด ไม่ว่าจะเป็น
บรษิ ทั จดั การ ผรู้ บั ฝากทรพั ยส์ นิ และผสู้ อบบญั ชี เป็นตน้ และอกี บทบาทหน้าทห่ี น่ึง คอื ทาหน้าทใ่ี นฐานะ
"นายทะเบยี นกองทนุ สารองเลย้ี งชพี " ในการรบั จดทะเบยี นจดั ตงั้ กองทนุ การแกไ้ ขขอ้ บงั คบั กองทุน
5. บริษทั จดั การ
ทาหน้าทใ่ี นการบรหิ ารจดั การเงนิ ของกองทุน โดยนาไปลงทุนใหอ้ อกดอกออกผลเพอ่ื ประโยชน์แก่
สมาชกิ กองทุน ดงั นัน้ คณะกรรมการกองทุนต้องร่วมกนั เลอื กบรษิ ทั จดั การท่เี หมาะสมเขา้ มาบรหิ าร
จดั การกองทนุ
6. ผสู้ อบบญั ชี
ทาหน้าทต่ี รวจสอบรายงานทางการเงนิ และรบั รองความถูกตอ้ งของขอ้ มลู ตามรายงานทางการเงนิ
ของกองทุน โดยก่อนท่จี ะทาการเลอื กผู้สอบบญั ชขี องกองทุน คณะกรรมการกองทุนจะต้องทราบว่า
สมาชกิ ในกองทุนมจี านวนเท่าใด หากกองทุนมจี านวนสมาชกิ ไม่เกนิ 100 ราย สามารถใหผ้ สู้ อบบญั ชี
รบั อนุญาตทวั ่ ไปตรวจสอบและแสดงความเหน็ ในงบการเงนิ ของกองทุนได้ แต่หากกองทุนมสี มาชกิ
เกนิ 100 ราย จะต้องให้ผู้สอบบัญชีท่ีได้รับความเห็นชอบจากสานักงาน ก.ล.ต. ตรวจสอบและ
แสดงความเหน็ ในงบการเงนิ ของกองทุน
7. ผรู้ บั ฝากทรพั ยส์ ิน
ทาหน้าทด่ี ูแลและเกบ็ รกั ษาทรพั ยส์ นิ ของกองทุน ตดิ ตามสทิ ธปิ ระโยชน์ในเร่อื งเงนิ ปันผล และ
สทิ ธติ ่างๆ ทไ่ี ดจ้ ากการถอื หุน้ ในบรษิ ทั ทก่ี องทุนลงทุน โดยผรู้ บั ฝากทรพั ยส์ นิ ต้องไดร้ บั ความเหน็ ชอบ
จากสานกั งาน ก.ล.ต.
8. ผรู้ บั รองมลู ค่า
ทาหน้าทต่ี รวจทานการคานวณมูลค่าทรพั ยส์ นิ สุทธิ (NAV: net asset value) ของบรษิ ทั จดั การ
วา่ ถูกตอ้ งหรอื เป็นไปตามหลกั เกณฑท์ ก่ี าหนดหรอื ไม่ เน่อื งจากขอ้ มลู NAV มคี วามสาคญั ตอ่ การคานวณ
จานวนหน่วยสาหรบั สมาชกิ ทน่ี าสง่ เงนิ เขา้ กองทนุ และการจา่ ยเงนิ ใหแ้ ก่สมาชกิ ทส่ี น้ิ สมาชกิ ภาพ โดยผรู้ บั รอง
มลู คา่ ตอ้ งไดร้ บั ความเหน็ ชอบจากสานกั งาน ก.ล.ต.
หน้า 73 จาก 411 73
ฝา่ ยก�ำกับธรุ กิจออกแบบการลงทุนและกองทนุ สำ� รองเลย้ี งชพี
สำ� นกั งานคณะกรรมการก�ำกบั หลกั ทรพั ยแ์ ละตลาดหลกั ทรพั ย์ (ก.ล.ต.)
9. นายทะเบียนสมาชิก
ทาหน้าท่รี บั เงนิ จากนายจ้างเขา้ กองทุน จ่ายเงนิ จากกองทุนให้สมาชกิ ท่ลี าออก จดั ทาบญั ชี
รายช่อื สมาชกิ จานวนเงนิ สะสม เงนิ สมทบ และผลประโยชน์ของสมาชกิ แตล่ ะราย และจดั สง่ รายงานรายตวั
สมาชกิ กองทุนสารองเล้ยี งชพี ใหส้ มาชกิ ทราบทุกงวด 6 เดอื นของปีปฏทิ นิ โดยรายงานจะตอ้ งแสดง
จานวนหน่วยกองทุนสารองเลย้ี งชพี มลู คา่ ต่อหน่วยกองทุนสารองเลย้ี งชพี มลู คา่ ของเงนิ สะสมของสมาชกิ
เงนิ สมทบของนายจา้ ง พรอ้ มทงั้ ผลประโยชน์ของเงนิ สะสมและเงนิ สมทบ
โดยส่วนใหญ่แล้วบริษัทจดั การมกั จะทาหน้าท่ีน้ีเอง แต่อาจมอบหมายให้บริษัทอ่ืนท่ีได้รบั
อนุญาตจากสานกั งาน ก.ล.ต. ทาหน้าทแ่ี ทนกไ็ ด้ โดยการทผ่ี ปู้ ฏบิ ตั กิ ารกองทุนทาหน้าทท่ี เ่ี ก่ยี วขอ้ งกบั
สมาชกิ ดงั นนั้ จงึ มกั เรยี กกนั โดยทวั่ ไปวา่ "นายทะเบยี นสมาชกิ "
2.4 กฎหมายที่เกี่ยวข้องกบั การจดั ตงั้ และการบริหารกองทนุ สารองเลี้ยงชีพ
เพ่อื ช่วยผลกั ดนั ให้แรงงานในระบบมีเงนิ ออมรองรบั การเกษียณท่เี พียงพอ จึงได้มีการตรา
พระราชบญั ญตั กิ องทุนสารองเลย้ี งชพี พ.ศ. 2530 ขน้ึ เพ่อื เป็นการวางหลกั เกณฑแ์ ละกลไกในการช่วย
ใหส้ มาชกิ มเี งนิ ออมเพ่อื การเกษียณ ด้วยความสมคั รใจของนายจ้างและลูกจ้าง ผ่านการคุม้ ครองและ
กากบั ดแู ล โดยมเี น้ือหาครอบคลุมการจดั ตงั้ กองทุนสารองเลย้ี งชพี การจดั การกองทุน การจ่ายเงนิ จาก
กองทุน การเลกิ กองทุน พนักงานเจา้ หน้าท่ี และบทลงโทษ โดยมสี านักงาน ก.ล.ต. เป็นนายทะเบยี น
ตามประกาศกระทรวงการคลงั มอี านาจหน้าทก่ี ากบั ดูแลการจดั การกองทุนและมอี านาจสงั่ ใหผ้ ูจ้ ดั การ
กองทุนชแ้ี จงขอ้ เทจ็ จรงิ และทารายงานเกย่ี วกบั การจดั การกองทนุ ได้
1. เร่ิมต้นจดั ตงั้ กองทุนและจดั ตงั้ คณะกรรมการกองทุน
ในขนั้ แรก ลูกจ้างและนายจ้างต้องมคี วามเห็นร่วมกนั ท่จี ะจดั ตงั้ กองทุนสารองเล้ยี งชพี ให้แก่
พนักงานในองคก์ รเพ่อื เป็นสวสั ดกิ าร และเป็นแหล่งเงนิ ออมยามเกษยี ณ ซง่ึ เม่อื มคี วามเหน็ ร่วมกนั แลว้
อาจจดั ตงั้ คณะทางานระหว่างผู้บริหาร ฝ่ ายบุคคล และตวั แทนพนักงาน เพ่อื ศึกษาความเป็นไปได้
ในการจดั ตงั้ กองทุน และเม่อื มคี วามชดั เจนในการจดั ตงั้ กองทุนสารองเล้ยี งชพี แลว้ จงึ จดั ใหม้ กี ารจดั ตงั้
คณะกรรมการกองทุน (Fund Committee หรอื “FC”) ซ่งึ ประกอบดว้ ยผูแ้ ทนจากฝ่ ายนายจา้ งอย่างน้อย
1 ราย และฝ่ายลกู จา้ งอยา่ งน้อย 1 ราย
หน้า 74 จาก 411
74 บทท่ี 2 การจดั ตัง้ กองทุนสำ� รองเลีย้ งชีพ
โครงสร้างการบริหารงานของกองทุน และกฎหมายที่เกยี่ วขอ้ ง
กฎหมายทเ่ี กย่ี วขอ้ ง
มาตรา 5 พระราชบญั ญตั กิ องทนุ สารองเลย้ี งชพี พ.ศ. 2530
กองทุนจะมขี น้ึ ไดต้ ่อเมอ่ื ลกู จา้ งและนายจา้ งตกลงกนั จดั ตงั้ ขน้ึ และไดจ้ ดทะเบยี นตาม
พระราชบญั ญตั นิ ้ี เพอ่ื เป็นหลกั ประกนั แกล่ กู จา้ งในกรณีทล่ี กู จา้ งตาย ออกจากงาน หรอื
ลาออกจากกองทนุ โดยลกู จา้ งจ่ายเงนิ สะสม และนายจา้ งจ่ายเงนิ สมทบตามเกณฑท์ ก่ี าหนด
ไวใ้ นขอ้ บงั คบั ของกองทุนนนั้ ทงั้ น้ี จะจดั ตงั้ เป็นกองทนุ นายจา้ งเดยี วหรอื กองทนุ หลาย
นายจา้ ง ซง่ึ อาจมนี โยบายการลงทนุ นโยบายเดยี วหรอื หลายนโยบายกไ็ ด้
มาตรา 11 พระราชบญั ญตั กิ องทนุ สารองเลย้ี งชพี พ.ศ. 2530
ใหก้ องทุนมคี ณะกรรมการกองทนุ ประกอบดว้ ย ผแู้ ทนซง่ึ ลกู จา้ งเลอื กตงั้ และผแู้ ทนซง่ึ
นายจา้ งแตง่ ตงั้ มหี น้าทค่ี วบคุมดแู ลกจิ การทวั่ ไปของกองทนุ และใหม้ อี านาจแตง่ ตงั้ ผจู้ ดั การ
กองทนุ และเป็นผแู้ ทนของกองทนุ ในกจิ การทเ่ี กย่ี วกบั บุคคลภายนอก เพอ่ื การน้ี
คณะกรรมการกองทนุ จะมอบหมายเป็นหนงั สอื ใหก้ รรมการคนหน่งึ หรอื หลายคนทาการแทน
กไ็ ด้
การแตง่ ตงั้ ผจู้ ดั การกองทุนหรอื การเปลย่ี นกรรมการ ใหค้ ณะกรรมการกองทนุ นาไปจด
ทะเบยี นภายในสบิ สว่ี นั นบั แต่วนั แตง่ ตงั้ ผจู้ ดั การ กองทุนหรอื เปลย่ี นกรรมการ
2. พิจารณารปู แบบของกองทนุ 75
คณะทางานหรอื คณะกรรมการกองทุนทไ่ี ดจ้ ดั ตงั้ ขน้ึ ควรรจู้ กั และเลอื กรูปแบบของกองทุนสารอง
เล้ียงชีพ ซ่ึงมีใน 2 รูปแบบหลกั คอื (1) กองทุนนายจ้างเดียวเป็นกองทุนสารองเล้ียงชีพท่ีมีนายจ้าง
เพียง 1 ราย (single fund) โดยคณะกรรมการกองทุนของ single fund จะมีอิสระในการกาหนด แก้ไข
เปล่ียนแปลงข้อบังคับของกองทุนและนโยบายการลงทุน ขณะท่ีกองทุนหลายนายจ้างประกอบด้วย
group fund ซง่ึ เป็นนายจา้ งในกลุ่มเดยี วกนั (group fund) ซง่ึ มลี กั ษณะทค่ี ลา้ ยกบั single fund กล่าวคอื
คณะกรรมการกองทุนเป็นผวู้ ่าจา้ งบรษิ ทั จดั การลงทุนมาบรหิ าร จงึ มสี ่วนร่วมในการกาหนดนโยบายหรอื
รายละเอยี ดในการลงทนุ และสนิ ทรพั ยท์ ล่ี งทนุ ตามวตั ถปุ ระสงคท์ ค่ี ณะกรรมการกองทนุ กาหนด
ขณะท่ี (2) กองทุนประเภท pooled fund จะเป็นกองทุนท่มี นี ายจ้างหลายรายมาเลอื กกองทุน
ท่ีบริษัทจดั การลงทุนตัง้ ไว้แล้ว คณะกรรมการกองทุนจึงไม่มีส่วนร่วมในการกาหนดนโยบายหรือ
หน้า 75 จาก 411
ฝา่ ยกำ� กับธุรกจิ ออกแบบการลงทนุ และกองทนุ ส�ำรองเลีย้ งชพี
สำ� นักงานคณะกรรมการก�ำกบั หลักทรพั ย์และตลาดหลกั ทรพั ย์ (ก.ล.ต.)
รายละเอยี ดในการลงทุน แต่สามารถกาหนด แก้ไข เปลย่ี นแปลงรายละเอยี ดของขอ้ บงั คบั ของกองทุน
เฉพาะสว่ นขององคก์ รได้
ในการพจิ ารณาเลอื กรูปแบบกองทุนสารองเลย้ี งชพี คณะกรรมการกองทุนควรพจิ ารณาหลาย
ปั จจัย เช่น ขนาดของเงินกองทุน ความยืดหยุ่น และนโยบายการลงทุนท่ีต้องการ เป็ นต้น
ซง่ึ ปัจจยั เหลา่ น้จี ะสง่ ผลกระทบตอ่ ค่าใชจ้ ่ายทเ่ี กดิ ขน้ึ กบั กองทุน
3. การคดั เลือกบริษทั จดั การและการทาสญั ญา
หน้าท่ีสาคัญของคณะกรรมการกองทุนอย่างหน่ึงคือ การคัดเลือกบริษัทจัดการลงทุน
เพอ่ื ทาหน้าทบ่ี รหิ ารเงนิ ลงทุนของสมาชกิ ใหง้ อกเงย เพอ่ื ใหม้ เี งนิ เพยี งพอต่อการใชช้ วี ติ หลงั เกษยี ณของ
สมาชกิ อีกทงั้ การบรหิ ารจดั การต้องมคี วามโปร่งใส ปลอดภยั และมกี ารปฏิบตั ติ ามกฎเกณฑ์ต่าง ๆ
เพ่อื คุ้มครองการลงทุน โดยรายละเอยี ดหลกั การคดั เลอื กบรษิ ทั จดั การ การพจิ ารณาให้คะแนน และ
การทาสญั ญาวา่ จา้ งบรษิ ทั จดั การ เป็นไปตามทไ่ี ดก้ ล่าวในหวั ขอ้ 2.2 ขนั้ ตอนในการจดั ตงั้ กองทุนสารอง
เลย้ี งชพี
นอกจากน้ี ในการดาเนินงานเพอ่ื บรหิ ารกองทุนของบรษิ ทั จดั การ บรษิ ทั จดั การไม่ไดด้ าเนินการ
เพยี งผเู้ ดยี วแตม่ ผี ปู้ ระกอบวชิ าชพี อ่นื ๆ (เชน่ ผรู้ บั ฝากทรพั ยส์ นิ และผสู้ อบบญั ช)ี เขา้ มาเกย่ี วขอ้ งในการ
ให้บรกิ ารด้วย เพราะกฎหมายได้กาหนดเง่ือนไขสาคญั ในการทางานโดยเฉพาะอย่างย่งิ การแยก
ทรัพย์สินของกองทุนออกเป็ นนิติบุคคลต่างหาก ไม่ปะปนกับทรัพย์สินของนายจ้างและ
บรษิ ทั จดั การ ดงั นนั้ บรษิ ทั จดั การจงึ ตอ้ งจดั ใหม้ อี กี 2 ฝ่ายสาคญั ไดแ้ ก่ ผรู้ บั ฝากทรพั ยส์ นิ ซง่ึ จะดแู ลและ
เกบ็ รกั ษาทรพั ยส์ นิ ของกองทนุ ไวท้ งั้ หมด และผสู้ อบบญั ชดี แู ลสอบเชค็ และรบั รองรายงานทางการเงนิ
กฎหมายทเ่ี กย่ี วขอ้ ง
มาตรา 13 พระราชบญั ญตั กิ องทนุ สารองเลย้ี งชพี พ.ศ. 2530
การจดั การกองทุนจะตอ้ งดาเนนิ การโดยบคุ คล ซง่ึ มใิ ชน่ ายจา้ ง และไดร้ บั อนุญาตใหป้ ระกอบ
ธุรกจิ หลกั ทรพั ยป์ ระเภทการจดั การ กองทุนสว่ นบุคคลตามกฎหมายวา่ ดว้ ยหลกั ทรพั ยแ์ ละ
ตลาดหลกั ทรพั ย์
หน้า 76 จาก 411
76 บทท่ี 2 การจัดต้งั กองทุนสำ� รองเล้ยี งชพี
โครงสร้างการบริหารงานของกองทนุ และกฎหมายท่เี กีย่ วขอ้ ง
มาตรา 15 พระราชบญั ญตั กิ องทุนสารองเลย้ี งชพี พ.ศ. 2530
ใหน้ ายจา้ งแยกบญั ชแี ละเอกสารเกย่ี วกบั การเงนิ หรอื ทรพั ยส์ นิ อน่ื ของตนออกจากบญั ชแี ละ
เอกสารเกย่ี วกบั การเงนิ หรอื ทรพั ยส์ นิ อ่นื ของกองทุนโดยเดด็ ขาด
มาตรา 17 พระราชบญั ญตั กิ องทุนสารองเลย้ี งชพี พ.ศ. 2530
ใหผ้ จู้ ดั การกองทนุ จดั ทาบญั ชเี พอ่ื แบง่ แยกทรพั ยส์ นิ ของกองทุนทกุ กองทนุ โดยใหบ้ นั ทกึ
รายไดแ้ ละคา่ ใชจ้ ่ายของกองทุนตามประเภทของกองทุน
ประกาศสานกั งานคณะกรรมการกากบั หลกั ทรพั ยแ์ ละตลาดหลกั ทรพั ย์ ท่ี สน. 11/2564
เรอ่ื ง หลกั เกณฑ์ เงอ่ื นไข และวธิ กี ารจดั การกองทุนสารองเลย้ี งชพี
ประกาศคณะกรรมการกากบั ตลาดทุน ท่ี ทน. 88/2558
เรอ่ื ง การจดั ตงั้ กองทนุ รวมเพอ่ื ผลู้ งทุนทวั่ ไปและเพอ่ื ผลู้ งทุนทม่ี ใิ ชร่ ายยอ่ ย และการเขา้ ทา
สญั ญารบั จดั การกองทุนสว่ นบุคคล ขอ้ 37 สญั ญารบั จดั การกองทุนสว่ นบคุ คลหรอื กองทนุ
สารองเลย้ี งชพี
4. กาหนดนโยบายการลงทุนท่ีเหมาะสมกบั Customer’s profile หรอื Risk profile ของ 77
สมาชิก
นโยบายการลงทุน คือการกาหนดขอบเขตในการบริหารเงินกองทุนสารองเล้ียงชีพ
ซึ่งคณะกรรมการกองทุนจะตอ้ งตกลงนโยบายการลงทุนกบั บรษิ ทั จดั การไวเ้ ป็นลายลกั ษณ์อกั ษร
เพ่อื ให้ผูจ้ ดั การกองทุนใชเ้ ป็นกรอบในการบรหิ ารเงนิ กองทุน และตอ้ งมกี ารตกลงกาหนด benchmark
ใหส้ อดคลอ้ งกบั นโยบายการลงทุนและสะทอ้ นความสามารถในการบรหิ ารกองทุนทแ่ี ทจ้ รงิ ของผจู้ ดั การ
กองทุน เพ่อื ใหค้ ณะกรรมการกองทุนและสมาชกิ กองทุนสารองเลย้ี งชพี สามารถตดิ ตามผลการดาเนินงาน
ของกองทนุ ไดอ้ ย่างถกู ตอ้ ง
เพ่อื ให้สมาชิกกองทุนมีการลงทุนให้เหมาะกบั อายุ ระดบั ความเส่ียงท่ียอมรบั ได้ และอตั รา
ผลตอบแทนท่ีต้องการต่างกัน จึงเป็นท่ีมาให้สมาชิกสามารถเลือกนโยบายการลงทุนเองได้ตาม
ความเหมาะสม หรอื ทเ่ี รยี กว่า employee's choice ซง่ึ เป็นประโยชน์ต่อสมาชกิ ในการเลอื กการลงทุน
เช่น สมาชิกท่ีมีอายุน้อยอาจพิจารณาลงทุนในนโยบายท่ีมีความเส่ียงสูงแต่มีโอกาสในการได้รับ
หน้า 77 จาก 411
ฝ่ายกำ� กบั ธรุ กิจออกแบบการลงทุนและกองทุนสำ� รองเลีย้ งชพี
สำ� นักงานคณะกรรมการก�ำกบั หลกั ทรพั ย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)
ผลตอบแทนสูง ขณะที่สมาชกิ ที่ใกล้เกษียณอาจพจิ ารณาลงทุนในนโยบายที่มคี วามเสีย่ งต่า เช่น
ตราสารหน้ี และตราสารเงนิ เป็นตน้
เน่ืองจากสมาชิกกองทุนมีความหลากหลาย ดงั นัน้ เพ่ือให้บรษิ ัทจดั การมขี ้อมูลเพียงพอ
ในการรูจ้ กั ลูกค้า (know your customer) และเพื่อใหส้ ามารถจดั แผนการลงทุนเสนอต่อลูกค้าได้
อย่างเหมาะสม (suitability) สานักงาน ก.ล.ต. และสมาคมบรษิ ัทจดั การลงทุนจงึ ได้กาหนดให้บรษิ ัท
จดั การต้องจดั ทาข้อมูลลูกค้า (customer's profile) ตามท่ปี ระกาศสมาคมบรษิ ทั จดั การลงทุนกาหนด
เพ่ือให้บริษัทจดั การสามารถคดั กรองนโยบายการลงทุนเพ่อื เสนอคณะกรรมการกองทุนได้อย่างมี
ประสทิ ธภิ าพ ทงั้ น้ี คณะกรรมการกองทุนควรใหค้ วามสาคญั และร่วมมอื กบั บรษิ ทั จดั การในการใหแ้ ละ
จดั เกบ็ ขอ้ มลู เกย่ี วกบั profile สมาชกิ และการลงทนุ ของสมาชกิ เพอ่ื ใหผ้ จู้ ดั การกองทุนนาเสนอนโยบาย
ท่เี หมาะสมตาม profile และความเสย่ี ง เช่น หากสมาชกิ ในองค์กรมอี ายุน้อยเป็นส่วนใหญ่ ผู้จดั การ
กองทนุ อาจนาเสนอนโยบายตราสารทนุ และสนิ ทรพั ยท์ างเลอื กทห่ี ลากหลาย เป็นตน้
นอกจากการนาเสนอนโยบายการลงทุนท่หี ลากหลายแล้ว สมาชิกกองทุนบางรายอาจยงั ไม่
สามารถตดั สนิ ใจลงทุนได้ ซง่ึ มาจากหลายปัจจยั เช่น การไม่มคี วามรแู้ ละประสบการณ์ในการลงทนุ หรอื
มีความรู้ในการลงทุนแต่ไม่มีเวลาในการจดั สรรพอร์ตการลงทุนเม่ือถึงช่วงวยั ท่ีเปล่ียนไป เป็นต้น
คณะกรรมการกองทุนอาจเสนอนโยบายการลงทุนแบบผนั แปรอตั โนมตั ติ ามช่วงอายุ (life-path) ซง่ึ เป็น
การนาเสนอนโยบายการลงทุนท่เี หมาะสมตามช่วงวยั โดยการจดั พอร์ตการลงทุนจะคานึงถึงระดบั
ความเสย่ี งทเ่ี หมาะสมกบั แต่ละชว่ งอายุ และปรบั การลงทุนอตั โนมตั เิ มอ่ื ช่วงอายขุ องสมาชกิ เปลย่ี นไป
การลงทุนของนโยบาย life-path จะแสวงหาผลตอบแทนสูงในช่วงอายุน้อย ความเส่ยี งแบบ
สมดุลในช่วงอายุวยั กลางคน และมุ่งรกั ษาเงนิ ต้นในช่วงอายุใกล้เกษียณ เช่น แผนการลงทุนสาหรบั
สมาชิกอายุ 20-30 ปี จะมีการลงทุนในตราสารทุนและสินทรัพย์ทางเลือกในอัตราสูง เพ่ือสร้าง
ผลตอบแทนระยะยาว แผนการลงทุนสาหรับสมาชิกอายุ 41-50 ปี จะลดอัตราส่วนการลงทุนท่ีมี
ความเสย่ี ง ไดแ้ ก่ หุน้ และเพมิ่ อตั ราส่วนการลงทุนในตราสารหน้ี ขณะทแ่ี ผนการลงทุนสาหรบั สมาชกิ
อายุ 50-60 ปี จะมกี ารลงทนุ ในตราสารทม่ี คี วามเสย่ี งต่าเพอ่ื รกั ษาเงนิ ลงทนุ สาหรบั รองรบั การเกษยี ณ
การเสนอนโยบายการลงทนุ แบบผนั แปรอตั โนมตั ติ ามชว่ งอายุ (life-path) จงึ เป็นการชว่ ยสมาชกิ
ให้มีการลงทุนท่ีเหมาะสมตามช่วงอายุวยั ได้อย่างเหมาะสม โดยสมาชิกไม่ต้องประสบกับปัญหา
ในการตดั สนิ ใจในการลงทุนและการปรบั พอรต์ การลงทนุ เมอ่ื ช่วงวยั ของตนเองเปลย่ี นไป
หน้า 78 จาก 411
78 บทที่ 2 การจัดต้งั กองทนุ ส�ำรองเลี้ยงชีพ
โครงสร้างการบรหิ ารงานของกองทุน และกฎหมายที่เก่ียวข้อง
5. การจดั ทาข้อบงั คบั กองทนุ
ขอ้ บงั คบั กองทุน คอื กติกาท่กี าหนดขอบเขตและแนวทางในการบรหิ ารจดั การกองทุนสารอง
เล้ยี งชพี ให้คณะกรรมการกองทุนและสมาชิกกองทุนถอื ปฏิบตั ิ โดยขอ้ บงั คบั กองทุนจะต้องไม่ขดั ต่อ
กฎหมายและกฎเกณฑท์ เ่ี กย่ี วขอ้ ง ทงั้ น้ี ขอ้ บงั คบั กองทุนทม่ี ผี ลใชบ้ งั คบั ไดต้ ามกฎหมายจะตอ้ งจดทะเบยี น
กบั นายทะเบยี นกองทุนสารองเล้ยี งชพี โดยสมาชกิ สามารถขอดูขอ้ บงั คบั กองทุนได้จากคณะกรรมการ
กองทุน หรอื ทางชอ่ งทางการสอ่ื สารต่าง ๆ ทส่ี มาชกิ ทุกคนเขา้ ถงึ ไดส้ ะดวก เชน่ HR website ของบรษิ ทั
นายจา้ ง หรอื website ของบรษิ ทั จดั การ เป็นตน้
กฎหมายทเ่ี กย่ี วขอ้ ง
มาตรา 9 พระราชบญั ญตั กิ องทุนสารองเลย้ี งชพี พ.ศ. 2530
ขอ้ บงั คบั กองทนุ อย่างน้อยตอ้ งมรี ายการ ดงั ตอ่ ไปน้ี
(1) ชอ่ื ตอ้ งมคี าวา่ "กองทนุ สารองเลย้ี งชพี " นาหน้า และมคี าวา่ "ซง่ึ จดทะเบยี นแลว้ " ตอ่ ทา้ ย
(2) ทต่ี งั้ สานกั งาน
(3) วตั ถุประสงค์
(4) วธิ รี บั สมาชกิ และการสน้ิ สมาชกิ ภาพ
(5) ขอ้ กาหนดเกย่ี วกบั จานวนกรรมการ วธิ กี ารเลอื กตงั้ และแตง่ ตงั้ วาระการดารงตาแหน่ง
การพน้ จากตาแหน่ง และการประชมุ ของคณะกรรมการกองทุน
(6) ขอ้ กาหนดเกย่ี วกบั เงนิ สะสมของลกู จา้ งและเงนิ สมทบของนายจา้ งทจ่ี ะตอ้ งจา่ ยเขา้ กองทนุ
(7) ขอ้ กาหนดเกย่ี วกบั หลกั เกณฑแ์ ละวธิ กี ารคานวณผลประโยชน์ทล่ี กู จา้ งจะไดร้ บั
(8) ขอ้ กาหนดเกย่ี วกบั หลกั เกณฑ์ วธิ กี าร และระยะเวลาในการจา่ ยเงนิ เม่อื ลกู จา้ งสน้ิ สมาชกิ
ภาพ หรอื เมอ่ื กองทุนเลกิ ตามมาตรา 25 ทงั้ น้ี ขอ้ กาหนดนนั้ จะตอ้ งไมต่ ดั สทิ ธขิ องลกู จา้ ง
โดยปราศจากเหตผุ ลอนั สมควร
(9) ขอ้ กาหนดเกย่ี วกบั คา่ ใชจ้ ่ายในการดาเนินกจิ การของกองทนุ
(10) ขอ้ กาหนดเกย่ี วกบั การประชมุ ใหญ่ หรอื ขอ้ กาหนดเกย่ี วกบั การประชมุ สมาชกิ แยกตาม
นโยบายการลงทนุ หรอื ตามรายนายจา้ ง ในกรณที เ่ี ป็นการจดั ตงั้ กองทนุ ทก่ี าหนดใหม้ ี
นโยบายการลงทุนหลายนโยบาย หรอื กองทนุ หลายนายจา้ ง
(11) รายการอ่นื ๆ ตามทก่ี าหนดในกฎกระทรวง
หน้า 79 จาก 411 79
ฝ่ายกำ� กับธรุ กิจออกแบบการลงทุนและกองทนุ ส�ำรองเลย้ี งชพี
ส�ำนกั งานคณะกรรมการกำ� กับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)
6. การจดทะเบยี นจดั ตงั้ กองทนุ
เพอ่ื ใหก้ องทุนทจ่ี ดั ตงั้ ขน้ึ เป็นนิตบิ ุคคลทถ่ี ูกตอ้ งตามกฎหมาย หลงั จากไดท้ าทุกขนั้ ตอนเสรจ็ สน้ิ
จนถงึ ขนั้ ลงนามในสญั ญากบั บรษิ ทั จดั การแลว้ คณะกรรมการกองทุนอาจเปิดทางใหบ้ รษิ ทั จดั การเป็น
ผปู้ ระสานงานระหว่างคณะกรรมการกองทุนและสานกั งาน ก.ล.ต. เพอ่ื การจดทะเบยี นจดั ตัง้ กองทุนหรอื
แกไ้ ขขอ้ บงั คบั กองทนุ (หากม)ี
สาหรบั กองทุนประเภท single fund และ group fund บรษิ ทั จดั การอาจเขา้ มาช่วย
ในการเตรยี มเอกสาร เพ่อื ย่นื ขอ้ บงั คบั กองทุนและขอจดั ตงั้ กองทุนสารองเล้ยี งชพี ต่อสานักงาน ก.ล.ต.
ส่วนกองทุนประเภท pooled fund บรษิ ทั จดั การอาจเขา้ มาช่วยในการเตรยี มเอกสารจดั ทาขอ้ บงั คบั
กองทุนเฉพาะสว่ นของแต่ละบรษิ ทั ทเ่ี ขา้ รว่ ม pooled fund ซง่ึ มกี ารกาหนดคุณสมบตั บิ างสว่ นทแ่ี ตกต่าง
ออกไปตามนโยบายของบรษิ ทั นนั้ ๆ เช่น สทิ ธกิ ารไดร้ บั เงนิ (vesting period) และอตั ราเงนิ สะสม-สมทบ
เป็ นต้น โดยจะแตกต่างจากข้อบังคับหลัก ซ่ึงจะบังคับใช้กับทุกบริษัทท่ีเข้าร่วม pooled fund
ซง่ึ บรษิ ทั จดั การมกั เป็นผทู้ าหน้าทแ่ี กไ้ ขขอ้ บงั คบั กองทุนหลกั และเป็นผชู้ ่วยย่นื จดทะเบยี นขอ้ บงั คบั ต่อ
สานกั งาน ก.ล.ต.
กฎหมายทเ่ี กย่ี วขอ้ ง
มาตรา 6 พระราชบญั ญตั กิ องทนุ สารองเลย้ี งชพี พ.ศ. 2530
เมอ่ื ลกู จา้ งและนายจา้ งตกลงกนั จดั ตงั้ กองทุนขน้ึ ตาม มาตรา 5 แลว้ ใหย้ ่นื คาขอจดทะเบยี น
ตอ่ นายทะเบยี นตามหลกั เกณฑแ์ ละวธิ กี าร ทก่ี าหนดในกฎกระทรวง
7. การจดั การกองทุนตามพระราชบญั ญตั ิกองทนุ สารองเลี้ยงชีพ พ.ศ. 2530
ทุกครงั้ ท่มี กี ารจ่ายค่าจ้าง ให้นายจ้างหกั เงนิ สะสมของลูกจ้าง และนายจ้างจ่ายเงนิ สมทบเขา้
กองทุนตามอตั ราทก่ี าหนดไวใ้ นขอ้ บงั คบั ของกองทุน โดยต้องไม่ต่ากว่ารอ้ ยละ 2 แต่ไม่เกนิ รอ้ ยละ 15
ของค่าจา้ ง (มาตรา 10)
หากนายจา้ งส่งเงนิ สะสมหรอื เงนิ สมทบเขา้ กองทุนล่าชา้ กว่า 3 วนั ทาการนบั แต่วนั ทม่ี กี ารจ่าย
คา่ จา้ ง ใหน้ ายจา้ งจ่ายเงนิ เพมิ่ แก่กองทุนในอตั รารอ้ ยละ 5 ต่อเดอื นของจานวนเงนิ สะสมหรอื เงนิ สมทบท่ี
สง่ ลา่ ชา้ (มาตรา 10 วรรคสาม)
หน้า 80 จาก 411
80 บทที่ 2 การจดั ตง้ั กองทนุ ส�ำรองเล้ยี งชพี
โครงสรา้ งการบรหิ ารงานของกองทุน และกฎหมายท่ีเก่ยี วข้อง
ในกรณีท่ีเกิดวิกฤตเศรษฐกิจ สาธารณภัย หรือเหตุการณ์ใดท่ีส่งผลกระทบต่อสถานการณ์
ทางเศรษฐกจิ รฐั มนตรอี าจกาหนดประเภทธุรกจิ ระยะเวลา หรอื เง่อื นไขใด เพ่อื ใหน้ ายจา้ งหรอื ลูกจา้ ง
หยดุ หรอื เล่อื นการสง่ เงนิ สะสมหรอื เงนิ สมทบไดค้ ราวละไมเ่ กนิ 1 ปี (มาตรา 10/1)
การจดั การกองทุนจะต้องดาเนินการโดยบุคคลซ่งึ ไม่ใช่นายจ้าง และไดร้ บั อนุญาตใหป้ ระกอบ
ธุ ร กิ จ ห ลัก ท รัพ ย์ ป ร ะ เ ภ ท ก า ร จัด ก า ร ก อ ง ทุ น ส่ ว น บุ ค ค ล ต า ม ก ฎ ห ม า ย ว่ า ด้ ว ย ห ลัก ท รัพ ย์ แ ล ะ
ตลาดหลักทรัพย์ (มาตรา 13) โดยผู้จัดการกองทุนมีอานาจและหน้าท่ีภายใต้บทบัญญัติเก่ียวกับ
การจดั การกองทุนสว่ นบุคคลตามกฎหมายวา่ ดว้ ยหลกั ทรพั ยแ์ ละตลาดหลกั ทรพั ย์ (มาตรา 14)
นอกจากน้ี ผจู้ ดั การกองทุนจะตอ้ งนาเงนิ สะสมและเงนิ สมทบไปลงทุนหรอื หาผลประโยชน์ตาม
นโยบายการลงทุนท่ลี ูกจ้างเลอื กไว้ ในกรณีท่ลี ูกจ้างไม่เลอื กนโยบายการลงทุน ใหน้ าเงนิ ดงั กล่าวไป
ลงทุนนโยบายเดิมท่ลี ูกจ้างเคยลงทุนไว้หากไม่มนี โยบายเดมิ ให้ลงทุนตามนโยบายท่ีกาหนดไว้ใน
ขอ้ บงั คบั ของกองทุน หากขอ้ บงั คบั ของกองทุนไม่ไดก้ าหนดไวใ้ หล้ งทุนตามนโยบายทมี่ คี วามเสีย่ ง
น้อยทส่ี ดุ (มาตรา 16)
ผู้จดั การกองทุนจะพ้นจากตาแหน่ง เม่อื นายทะเบียนสงั่ ถอดถอน ขาดคุณสมบตั ิในการเป็น
ผจู้ ดั การกองทุน กองทุนหรอื ผจู้ ดั การกองทุนบอกเลกิ สญั ญา หรอื กองทนุ เลกิ (มาตรา 20) และเมอ่ื ผจู้ ดั การ
กองทุนพ้นจากตาแหน่ง ให้คณะกรรมการกองทุนแต่งตงั้ ผูจ้ ดั การกองทุนใหม่ภายใน 30 วนั นับแต่วนั ท่ี
ผจู้ ดั การกองทนุ เดมิ พน้ จากตาแหน่ง และแจง้ การแต่งตงั้ ผจู้ ดั การกองทนุ ใหม่ต่อนายทะเบยี นภายใน 14 วนั
นบั แตว่ นั ทแ่ี ต่งตงั้ (มาตรา 21)
2.5 โครงสร้างการจดั การ (Governance) ท่ีเหมาะสมสาหรบั การบริหารกองทุนสารองเลี้ยงชีพ
2.5.1 คณะกรรมการกองทุน
คณะกรรมการกองทุนเป็นผูท้ ่มี บี ทบาทสาคญั ในการบรหิ ารกองทุน ดูแลเงนิ ใหเ้ กดิ ประโยชน์
สงู สดุ แก่สมาชกิ โดยมหี น้าทค่ี วามรบั ผดิ ชอบในการประสานงานเพอ่ื จดั ตงั้ กองทนุ คดั เลอื กบรษิ ทั จดั การ
กาหนดนโยบายการลงทุนท่สี อดคล้องกบั โครงสร้างของกองทุน หรอื ดาเนินการเพ่อื แก้ไขขอ้ บงั คับ
กองทุน เป็นต้น ซ่ึงเป็นหน้าท่ที ่สี าคญั กบั การออมเพ่อื การเกษียณของสมาชกิ ดงั นัน้ ก่อนท่จี ะเลอื ก
บุคคลมาเป็นตัวแทนของนายจ้างหรือสมาชิก ควรพิจารณาอย่างละเอียดถ่ีถ้วน เลือกท่ีมีความรู้
ความสามารถ มคี วามตงั้ ใจ มคี วามเสยี สละ และสามารถอุทศิ เวลาใหแ้ ก่สมาชกิ ทา่ นอน่ื ๆ ได้
หน้า 81 จาก 411 81
ฝ่ายก�ำกบั ธุรกิจออกแบบการลงทุนและกองทนุ ส�ำรองเลย้ี งชพี
สำ� นกั งานคณะกรรมการก�ำกับหลกั ทรพั ยแ์ ละตลาดหลกั ทรัพย์ (ก.ล.ต.)
2.5.2 ระบบส่งเงิน และระบบทะเบียน
นายจ้างต้องจดั ใหม้ บี ุคคลทร่ี บั ผดิ ชอบในเร่อื งการจดั ทาทะเบยี นสมาชกิ ในบรษิ ทั อย่างชดั เจน
โดยอาจเป็นฝ่ายการเงนิ หรอื ฝ่ายการพนักงานทม่ี หี น้าทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั การจ่ายเงนิ เดอื นพนักงานอย่แู ลว้
เพ่อื เกบ็ รายละเอยี ดเก่ยี วกบั อตั ราการจ่ายเงนิ สะสมของสมาชกิ แต่ละราย รวมทงั้ จานวนเงนิ สะสมและ
เงนิ สมทบทงั้ หมดในแต่ละงวดท่ีจะต้องจ่ายเข้ากองทุน เพ่อื ให้บรษิ ัทจดั การนาเงนิ ไปจดั การลงทุน
โดยนายจ้างจะต้องนาส่งเงินสะสมและเงินสมทบเข้ากองทุนภายใน 3 วนั นับแต่วนั ท่ีนายจ้างจ่าย
เงนิ เดอื นให้แก่ลูกจ้าง มฉิ ะนัน้ จะต้องเสยี ค่าปรบั ในการนาส่งเงนิ ล่าช้าในอตั รารอ้ ยละ 5 ต่อเดอื นของ
จานวนเงนิ สะสมและเงนิ สมทบทต่ี ้องนาส่งในงวดนัน้ นอกจากน้ี นายจา้ งควรจดั ใหม้ กี ารตรวจสอบว่า
มกี ารนาสง่ เงนิ เขา้ กองทุนถกู ตอ้ งหรอื ไม่ เพอ่ื มใิ หเ้ กดิ ปัญหาในภายหลงั
2.5.3 ลงทุนตามนโยบาย
หลงั จากทน่ี ายจา้ งนาส่งเงนิ สะสมและเงนิ สมทบเขา้ กองทุนแลว้ บรษิ ทั จดั การกจ็ ะนาเงนิ นัน้ ไป
ลงทุนตามนโยบายทร่ี ะบุไวใ้ นสญั ญา โดยมคี ณะกรรมการกองทุนทาหน้าทต่ี ดิ ตามการทางานของบรษิ ทั
จดั การว่า มกี ารลงทุนเป็นไปตามท่กี าหนดไว้หรือไม่ นอกจากน้ี สานักงาน ก.ล.ต. ได้เปิดโอกาสให้
สมาชกิ มที างเลอื กในการลงทุนตามความเหมาะสมของตนเอง (employee's choice) หรอื ระบบลูกจ้าง
เลอื กลงทุน เพ่อื ให้สมาชกิ สามารถเลอื กลงทุนในนโยบายการลงทุนท่เี หมาะสมกบั วยั ผลตอบแทนท่ี
ตอ้ งการ และความเสย่ี งทย่ี อมรบั ได้
นอกจากน้ี คณะกรรมการกองทุนอาจเสนอนโยยายการลงทุนแบบผนั แปรอตั โนมตั ติ ามช่วงอายุ
(life-path) ซ่ึงเป็นการนาเสนอนโยบายการลงทุนท่เี หมาะสมตามช่วงวยั เช่น แผนการลงทุนสาหรบั
สมาชิกอายุ 20-30 ปี จะมีการลงทุนในตราสารทุนและสินทรัพย์ทางเลือกในอัตราสูง เพ่ือสร้าง
ผลตอบแทนนระยะยาว ขณะทแ่ี ผนการลงทุนสาหรบั สมาชกิ อายุ 50-60 ปี จะมกี ารลงทุนในตราสารทม่ี ี
ความเสย่ี งต่าเพอ่ื รกั ษาเงนิ ลงทุนเพอ่ื รองรบั การเกษยี ณ เพอ่ื เป็นตวั ชว่ ยในการเลอื กนโยบายของสมาชกิ
ในกรณีท่ไี ม่สามารถเลอื กนโยบายการลงทุนท่เี หมาะสมกบั ตวั เองได้ โดยอาจกาหนดให้เป็น default
portfolio และมกี ารปรบั การลงทุนอตั โนมตั เิ มอ่ื เปลย่ี นชว่ งวยั
ทงั้ น้ี การจะนาระบบลูกจ้างเลือกลงทุนมาใช้หรือไม่ ข้นึ อยู่กบั ความพร้อมและความเข้าใจ
ในเรอ่ื งของการเลอื กนโยบายการลงทนุ ของสมาชกิ กองทุนสารองเลย้ี งชพี และความพรอ้ มดา้ นระบบงาน
ของนายจา้ งเป็นหลกั
หน้า 82 จาก 411
82 บทที่ 2 การจดั ต้งั กองทุนสำ� รองเล้ยี งชพี
โครงสรา้ งการบรหิ ารงานของกองทุน และกฎหมายทเ่ี กี่ยวข้อง
2.5.4 การรายงานและการติดตาม
บรษิ ัทจดั การจะต้องจดั ทารายงานเก่ยี วกบั การบรหิ ารเงนิ กองทุนสารองเล้ยี งชพี ว่ามกี ารนา
เงินกองทุนไปลงทุนในทรัพย์สินประเภทใดบ้าง และได้ผลตอบแทนเท่าไร และรายงานให้แก่
คณะกรรมการกองทุนทราบ โดยรายงานรายเดอื น ได้แก่ รายงานงบแสดงส่วนของสมาชกิ - นายจ้าง
และผลประโยชน์ รายงานงบแสดงรายละเอยี ดทรพั ย์สนิ สุทธิ และรายงานรายปี ได้แก่ รายงานงบดุล
รายงานงบกาไรขาดทุน รายงานงบประกอบรายละเอยี ดเงนิ ลงทุน รายงานงบแสดงการเปล่ยี นแปลง
สนิ ทรพั ยส์ ทุ ธิ รายงานงบกระแสเงนิ สด และรายงานขอ้ มลู ทางการเงนิ ทส่ี าคญั รวมถงึ รายงานให้สมาชกิ
ทราบถงึ เงนิ สะสม เงนิ สมทบและผลประโยชน์ทส่ี มาชกิ ไดร้ บั ปีละ 2 ครงั้
นอกจากน้ีบรษิ ทั จดั การตอ้ งจดั ทาสรุปขอ้ มูลสาคญั ของนโยบายการลงทุน (Factsheet) ทุกงวด
6 เดอื นของปีปฏิทนิ และเผยแพร่ผ่านช่องทางท่สี มาชกิ สามารถเขา้ ถงึ ได้ง่าย เพ่อื ให้สมาชกิ มขี อ้ มูล
ประกอบการตดั สนิ ใจลงทุนหรอื เปล่ยี นแปลงนโยบายลงทุน อย่างไรก็ดี หากสมาชกิ ต้องการทราบว่า
บรษิ ทั จดั การนาเงนิ ไปลงทุนอยา่ งไร กส็ ามารถขอดรู ายงานผลการดาเนินการไดจ้ ากคณะกรรมการกองทุน
เชน่ กนั
2.6 คาถาม หรือปัญหาท่ีพบบอ่ ย (FAQ) เกี่ยวกบั กองทุนสารองเลีย้ งชีพ
การจดั ตงั้ กองทนุ
1. ผใู้ ดจดั ตงั้ กองทุนสารองเลย้ี งชพี ไดบ้ า้ ง
ตอบ ลูกจา้ งและนายจา้ งตกลงกนั จดั ตงั้ กองทุนขน้ึ ดว้ ยความสมคั รใจ ซง่ึ นายจา้ งอาจเป็นบุคคล
ธรรมดาหรอื นิตบิ ุคคล บรษิ ทั เอกชน รฐั วสิ าหกจิ หรอื องค์กรของรฐั สหกรณ์ มูลนิธิ นิตบิ ุคคล
อาคารชุด และมกี ารจา้ งลูกจา้ ง ไมว่ า่ จะมสี ญั ญาเป็นหนงั สอื หรอื ไม่ และมกี ารจ่ายค่าจา้ งเป็นเงนิ
ทม่ี ลี กั ษณะการจ่ายทเ่ี ป็นประจาและแน่นอน อาจเป็นรายวนั รายสปั ดาห์ หรอื รายเดอื นกไ็ ด้
2. กองทนุ สารองเลย้ี งชพี อยภู่ ายใตก้ ฎหมายแรงงานหรอื ไม่
ตอบ ไม่ กองทุนสารองเล้ียงชีพเป็ นนิติบุคคลแยกต่างหากจากนายจ้าง อยู่ภายใต้
พระราชบญั ญตั กิ องทุนสารองเลย้ี งชพี พ.ศ. 2530 มสี านักงานคณะกรรมการกากบั หลกั ทรพั ย์
และตลาดหลกั ทรพั ย์ (ก.ล.ต.) เป็นนายทะเบยี น
หน้า 83 จาก 411 83
ฝา่ ยก�ำกบั ธุรกจิ ออกแบบการลงทนุ และกองทนุ สำ� รองเล้ียงชีพ
ส�ำนักงานคณะกรรมการกำ� กบั หลักทรพั ย์และตลาดหลักทรพั ย์ (ก.ล.ต.)
3. นายจา้ งไม่ตอ้ งการจดั ตงั้ กองทุนสารองเลย้ี งชพี ลกู จา้ งจดั ตงั้ ฝ่ายเดยี วไดห้ รอื ไม่
ตอบ ไม่ได้ กองทุนสารองเลย้ี งชพี เป็นภาคสมคั รใจ ตอ้ งเกดิ จากความตกลงกนั ทงั้ ฝ่ายนายจา้ ง
และลกู จา้ ง
4. นายจา้ งจะจดั ตงั้ กองทนุ สารองเลย้ี งชพี โดยไมจ่ า้ งบรษิ ทั จดั การบรหิ ารเงนิ กองทุนไดห้ รอื ไม่
ตอบ ไม่ได้ กฎหมายกาหนดว่าการจดั การกองทุนจะต้องดาเนินการโดยบุคคลซ่งึ มใิ ช่นายจา้ ง
และไดร้ บั อนุญาตใหป้ ระกอบธุรกจิ จดั การกองทุนสารองเลย้ี งชพี ซง่ึ อยภู่ ายใตก้ ารกากบั ดแู ลของ
สานกั งาน ก.ล.ต.
5. นายจา้ งจดั ตงั้ กองทุนสารองเลย้ี งชพี ใหล้ กู จา้ งเฉพาะบางกล่มุ ไดห้ รอื ไม่
ตอบ ได้ ขน้ึ อยู่กบั การตกลงกนั โดยกาหนดคุณสมบตั ผิ มู้ สี ทิ ธสิ มคั รเป็นสมาชกิ ไวใ้ นขอ้ บงั คบั
กองทนุ ใหช้ ดั เจน
6. การจดั ตงั้ กองทุนสารองเลย้ี งชพี ตอ้ งมลี กู จา้ งอยา่ งน้อยกค่ี น
ตอบ ควรมอี ย่างน้อย 2 คน เพ่อื เป็นผู้แทนฝ่ ายนายจ้างและลูกจ้าง แต่กรณีท่บี รษิ ทั เพงิ่ ตงั้ มี
ลูกจา้ งเพยี ง 1 คน นายจา้ งต้องชแ้ี จงต่อนายทะเบยี นเก่ยี วกบั ลกั ษณะการประกอบกจิ การและ
แผนการจา้ งงานในอนาคต
7. นายจา้ งทอ่ี ยรู่ ะหวา่ งฟ้ืนฟูกจิ การ สามารถจดั ตงั้ กองทุนสารองเลย้ี งชพี ไดห้ รอื ไม่
ตอบ ได้ โดยผบู้ รหิ ารแผนฯ ซง่ึ มอี านาจจดั การทรพั ยส์ นิ แทนนายจา้ ง ใหค้ วามเหน็ ชอบ
8. ในการจดั ตงั้ กองทนุ สารองเลย้ี งชพี ควรจดั ตงั้ กองทุนเดย่ี วหรอื เขา้ ร่วมกองทุนรว่ ม
ตอบ ขน้ึ อยกู่ บั เงอ่ื นไขของแตล่ ะนายจา้ ง
- กองทุนเด่ยี ว (single fund) หมายถงึ กองทุนท่มี นี ายจ้างรายเดยี ว ขอ้ ดคี อื กรรมการ
กองทนุ มคี วามคล่องตวั ในการตดั สนิ ใจ ไม่ตอ้ งขอความเหน็ ชอบจากนายจา้ งรายอน่ื เชน่
การแกไ้ ขขอ้ บงั คบั กองทนุ การเปลย่ี นนโยบายการลงทุน ฯลฯ
- กองทุนร่วม (pooled fund) หมายถงึ กองทุนทม่ี นี ายจา้ งหลายราย ขอ้ ดคี อื นายจา้ งทม่ี ี
กองทุนขนาดเลก็ สามารถลงทุนในสนิ ทรพั ยท์ ห่ี ลากหลายขน้ึ จากการรวมเงนิ กองทุนกบั
นายจา้ งรายอน่ื และยงั สามารถแชรค์ า่ ใชจ้ ่ายบางรายการกบั นายจา้ งรายอน่ื
9. นายจ้างท่มี รี ะบบจ่ายเงนิ บาเหน็จใหล้ ูกจ้างเม่อื เกษียณ จะจดั ตงั้ กองทุนสารองเล้ยี งชพี ได้อกี
หรอื ไม่
ตอบ ได้
หน้า 84 จาก 411
84 บทท่ี 2 การจัดต้งั กองทุนสำ� รองเลย้ี งชพี
โครงสร้างการบริหารงานของกองทุน และกฎหมายท่ีเก่ยี วข้อง
การจดั การลงทนุ
1. กองทุนสารองเลย้ี งชพี สามารถลงทนุ ในทรพั ยส์ นิ อะไรไดบ้ า้ งและไดเ้ ทา่ ไร ดไู ดจ้ ากทไ่ี หน
ตอบ กองทุนสารองเลย้ี งชพี สามารถลงทุนไดต้ ามประกาศวา่ ดว้ ยการลงทุนและการมไี วเ้ พ่อื เป็น
ทรพั ยส์ นิ ของกองทนุ
2. บรษิ ทั จดั การนาเงนิ กองทนุ ไปลงทุนอยา่ งไร
ตอบ บรษิ ทั จดั การตอ้ งนาเงนิ กองทุนไปลงทุนตามนโยบายการลงทุนทไ่ี ดต้ กลงในสญั ญาจดั การ
โดยทรพั ยส์ นิ และสดั สว่ นทล่ี งทุนไดต้ อ้ งเป็นไปตามหลกั เกณฑท์ ส่ี านกั งาน ก.ล.ต. กาหนด
3. สมาชกิ จะรไู้ ดอ้ ยา่ งไรวา่ แต่ละนโยบายการลงทนุ มกี ารลงทุนในอะไรบา้ ง
ตอบ สมาชกิ อาจดูไดจ้ ากเอกสารหรอื ขอ้ มูลทบ่ี รษิ ทั จดั การจดั ทา ซ่งึ ประกอบดว้ ยวตั ถุประสงค์
และระดบั ความเสย่ี งของแต่ละนโยบายการลงทุน ประเภทของทรพั ย์สนิ ท่ลี งทุน ลกั ษณะของ
ผลตอบแทนและความเสย่ี ง หรอื อาจขอดูขอ้ มลู รายหลกั ทรพั ยท์ บ่ี รษิ ทั จดั การลงทุนจรงิ ได้จาก
รายงานทบ่ี รษิ ทั จดั การจดั สง่ ใหค้ ณะกรรมการกองทนุ รายเดอื น
4. นายจา้ งบรหิ ารจดั การเงนิ กองทุนไดห้ รอื ไม่
ตอบ ไม่ได้ การจดั การลงทุนและงานทะเบยี นตอ้ งดาเนินการโดยบุคคลซึง่ มใิ ช่นายจา้ ง และ
ตอ้ งเป็นบรษิ ทั หลกั ทรพั ยท์ ไ่ี ดร้ บั อนุญาตใหป้ ระกอบธุรกจิ จดั การกองทุนสารองเลย้ี งชพี
5. นายจา้ งเลอื กบรษิ ทั จดั การใหบ้ รหิ ารเงนิ ลงทุน และทาทะเบยี นสมาชกิ คนละแหง่ ไดห้ รอื ไม่
ตอบ ในกรณที เ่ี ป็นกองทุน single fund สามารถทาได้
6. ผลตอบแทนจากการลงทนุ ในตราสารหน้ลี ดลงหรอื ขาดทนุ ไดห้ รอื ไม่ เพราะเหตุใด
ตอบ ได้ ขน้ึ กบั ปัจจยั ทก่ี ระทบต่อมลู คา่ ตราสารหน้ี ไดแ้ ก่ อตั ราดอกเบย้ี ในทอ้ งตลาด ระยะเวลา
การลงทุน เง่อื นไขของตราสาร หรอื ความสามารถในการชาระหน้ีของผู้ออกตราสารหน้ี เช่น
หากผอู้ อกตราสารลม้ ละลาย อาจไมส่ ามารถชาระคนื ทงั้ เงนิ ตน้ และดอกเบย้ี ได้
7. หากผลตอบแทนของกองทุนต่าหรอื ขาดทนุ กรรมการกองทุนสามารถดาเนินการอยา่ งไรไดบ้ า้ ง
ตอบ กรรมการกองทุนควรสอบถามบริษัทจัดการเพ่ือให้ช้ีแจงสาเหตุของการขาดทุนต่อ
คณะกรรมการและสมาชกิ ทงั้ น้ี คณะกรรมการกองทุนควรเปรยี บเทยี บผลตอบแทนของกองทุน
กบั benchmark ทส่ี อดคลอ้ งกบั นโยบายการลงทุนดว้ ย
หน้า 85 จาก 411 85
ฝ่ายกำ� กบั ธุรกจิ ออกแบบการลงทุนและกองทนุ ส�ำรองเลี้ยงชพี
สำ� นักงานคณะกรรมการก�ำกับหลกั ทรัพยแ์ ละตลาดหลกั ทรัพย์ (ก.ล.ต.)
8. เม่อื เกิดวกิ ฤตเศรษฐกจิ มูลค่าหลกั ทรพั ย์ท่ลี งทุนลดลงอย่างรวดเรว็ และต่อเน่ือง สมาชกิ ควร
ลาออกจากกองทนุ หรอื ไม่ เพอ่ื ไม่ใหม้ ลู คา่ เงนิ กองทนุ ลดลงไปเรอ่ื ย ๆ
ตอบ ไม่ควร เน่ืองจากราคาหลกั ทรพั ย์ในแต่ละช่วงเวลาอาจมขี ้นึ และลงตามภาวะเศรษฐกิจ
ซง่ึ วกิ ฤตเศรษฐกจิ เป็นการเกดิ ขน้ึ ในชว่ งระยะเวลาหน่ึง แต่กองทุนสารองเลย้ี งชพี เป็นการลงทุน
ระยะยาวจนเกษยี ณอายุ สมาชกิ จงึ มโี อกาสไดร้ บั ผลตอบแทนเฉลย่ี ทด่ี ี นอกจากนนั้ การนาเงนิ
ออกจากกองทุนในช่วงทเ่ี กดิ วกิ ฤตเศรษฐกจิ หรอื ราคาหลกั ทรพั ยล์ ดลงอย่างมาก นอกจากอาจ
ทาใหส้ มาชกิ ขาดทุนแลว้ ยงั อาจไมไ่ ดร้ บั เงนิ สมทบจากนายจา้ งอกี ดว้ ย เช่น อายสุ มาชกิ กองทุน
น้อยกวา่ เกณฑก์ ารรบั เงนิ สมทบตามทข่ี อ้ บงั คบั กองทุนกาหนด เป็นตน้
9. การขาดทุนท่เี กดิ ขน้ึ จรงิ (realized loss) และการขาดทุนทางบญั ชี (unrealized loss) แตกต่าง
กนั อย่างไร
ตอบ การขาดทุนทเ่ี กดิ ขน้ึ จรงิ เกดิ จากการขายหลกั ทรพั ยห์ รือตราสารทก่ี องทุนลงทุนไวใ้ นราคา
ท่ตี ่ากว่าราคาทุน ส่วนการขาดทุนทางบญั ชี เกดิ ข้นึ จากการปรบั ตวั ลดลงของหลกั ทรพั ย์หรอื
ตราสารทก่ี องทุนลงทุนไวโ้ ดยทย่ี งั ไม่มกี ารจาหน่ายแต่อย่างใด หากสมาชกิ ยงั ไม่นาเงนิ ออกจาก
กองทนุ กย็ งั ไมไ่ ดร้ บั ผลกระทบ
คณะกรรมการกองทุน
1. คณะกรรมการกองทนุ ประกอบดว้ ยใครบา้ ง
ตอบ กรรมการกองทุนฝ่ ายนายจ้าง ซ่ึงมาจากการแต่งตงั้ ของนายจ้าง และกรรมการกองทุน
ฝ่ายลกู จา้ ง ซง่ึ มาจากการเลอื กตงั้ ของสมาชกิ ตามจานวนทก่ี าหนดในขอ้ บงั คบั กองทุน
2. คณะกรรมการกองทนุ อยใู่ นตาแหน่งคราวละกป่ี ี
ตอบ ขน้ึ อย่กู บั ขอ้ บงั คบั กองทุนกาหนด แต่ควรกาหนดระยะเวลาเพยี งพอทจ่ี ะใหค้ ณะกรรมการ
กองทนุ วางนโยบายและดาเนินการเรอ่ื งต่าง ๆ ได้
3. คณะกรรมการกองทนุ ทาหน้าทอ่ี ะไรบา้ ง
ตอบ คณะกรรมการกองทุนทาหน้าท่ดี ูแลกจิ การทวั่ ไปของกองทุน เช่น การรบั สมคั รสมาชกิ
การคดั เลอื กบรษิ ทั จดั การ การดาเนินการแกไ้ ขขอ้ บังคบั กองทุน การกาหนดนโยบายการลงทุน
การตดิ ตามดแู ลใหผ้ จู้ ดั การกองทุนลงทุนเพอ่ื ประโยชน์ของกองทุน
หน้า 86 จาก 411
86 บทที่ 2 การจัดตัง้ กองทุนสำ� รองเล้ยี งชพี
โครงสร้างการบริหารงานของกองทุน และกฎหมายทีเ่ ก่ยี วข้อง
4. กองทุนตอ้ งมกี รรมการกองทุนฝ่ายนายจา้ งและลกู จา้ งฝ่ายละกค่ี น 87
ตอบ กฎหมายกองทุนสารองเลย้ี งชพี ไมไ่ ดก้ าหนดไว้ แตเ่ พอ่ื ความยตุ ธิ รรมและคานอานาจกนั ได้
คณะกรรมการกองทุนควรประกอบด้วยตวั แทนฝ่ ายนายจ้างและตวั แทนฝ่ ายลูกจ้างในสดั ส่วน
ทใ่ี กลเ้ คยี งกนั
5. กรรมการกองทนุ ฝ่ายนายจา้ งเป็นบุคคลทไ่ี ม่ไดเ้ ป็นลกู จา้ งของบรษิ ทั ไดห้ รอื ไม่
ตอบ ได้ บรษิ ทั อาจแต่งตงั้ ผทู้ รงคุณวุฒจิ ากภายนอกทม่ี คี วามรู้ ความเชย่ี วชาญดา้ นการลงทุน
เป็นกรรมการกองทนุ ฝ่ายนายจา้ งได้
6. นายจา้ งแตง่ ตงั้ กรรมการกองทนุ ฝ่ายลกู จา้ ง ไดห้ รอื ไม่
ตอบ ไม่ได้ ตอ้ งมาจากการเลอื กตงั้ ของฝ่ายลกู จา้ ง
7. สมาชกิ ควรเลอื กกรรมการกองทนุ อยา่ งไร
ตอบ ควรเลอื กผทู้ ม่ี คี วามรเู้ กย่ี วกบั การดาเนินงานของกองทุน การเงนิ การลงทุน มคี วามซ่อื สตั ย์
มคี วามตงั้ ใจทาเพอ่ื ประโยชน์ของกองทนุ
8. กรรมการกองทนุ มอบหมายใหบ้ คุ คลอน่ื เขา้ ประชมุ แทนไดห้ รอื ไม่
ตอบ ไมไ่ ด้ การเขา้ ประชุมของกรรมการกองทุนถอื เป็นเรอ่ื งทม่ี คี วามสาคญั ต่อการดาเนนิ กจิ การ
ของกองทุน จงึ เป็นเรอ่ื งเฉพาะตวั ของกรรมการ ไม่สามารถมอบอานาจได้
9. กรรมการกองทนุ มอบอานาจใหบ้ ุคคลอ่นื ดาเนนิ การในเรอ่ื งต่างๆ แทนไดห้ รอื ไม่
ตอบ ได้ หากไมไ่ ดเ้ ป็นเรอ่ื งทต่ี อ้ งตดั สนิ ใจ และมกี ระบวนการ วธิ ปี ฏบิ ตั ิ เงอ่ื นไขทค่ี ณะกรรมการ
กาหนดไวช้ ดั เจน เชน่ การรบั สมคั รสมาชกิ
10. การเปลย่ี นกรรมการกองทุน จะตอ้ งทาอยา่ งไร
ตอบ กองทุนตอ้ งจดั ใหม้ กี ารแต่งตงั้ กรรมการฝ่ายนายจา้ งหรอื เลอื กตงั้ กรรมการฝ่ายลูกจา้ งแทน
กรรมการท่ีต้องการเปล่ียนแปลงรายนัน้ ๆ ตามวิธีการท่ีกาหนดในข้อบังคับกองทุน และ
คณะกรรมการกองทุนต้องแจ้งเปล่ยี นกรรมการกองทุนมายงั นายทะเบยี นกองทุน (สานักงาน
ก.ล.ต.) ภายใน 14 วนั นบั แต่วนั ทเ่ี ปลย่ี นกรรมการ
คาถามอ่ืน ๆ
1. กองทุนสามารถใหส้ มาชกิ กเู้ งนิ ไดห้ รอื ไม่
ตอบ ปัจจุบนั ยงั ไม่สามารถทาได้
หน้า 87 จาก 411
ฝ่ายก�ำกบั ธรุ กิจออกแบบการลงทุนและกองทนุ ส�ำรองเลยี้ งชพี
ส�ำนักงานคณะกรรมการกำ� กับหลักทรพั ยแ์ ละตลาดหลกั ทรพั ย์ (ก.ล.ต.)
2. อยากทราบวา่ มเี งนิ ในกองทุนสารองเลย้ี งชพี เทา่ ไหร่ ดไู ดจ้ ากทใ่ี ด
ตอบ ดไู ดจ้ ากใบแจง้ ยอดเงนิ กองทุนซง่ึ สมาชกิ กองทุนสารองเลย้ี งชพี ทุกคนจะไดร้ บั ทุก 6 เดอื น
ซง่ึ ใบแจง้ ยอดเงนิ จะประกอบดว้ ยเงนิ 4 สว่ นไดแ้ ก่
1. เงนิ ทส่ี มาชกิ จ่ายสะสมเขา้ กองทุน
2. ผลประโยชน์ทเ่ี กดิ จากการนาเงนิ สะสมไปลงทุน
3. เงนิ ทน่ี ายจา้ งจา่ ยสมทบเขา้ กองทนุ
4. ผลประโยชน์ทเ่ี กดิ จากการนาเงนิ สมทบไปลงทุน
นอกจากนนั้ สมาชกิ ควรตรวจสอบเงนิ สะสมและเงนิ สมทบดว้ ยวา่ มกี ารนาสง่ เขา้ กองทุนถกู ตอ้ ง
ครบถว้ น
3. เปลย่ี นงาน ควรทาอย่างไรกบั เงนิ กองทุนสารองเลย้ี งชพี
ตอบ สามารถออมต่อเน่อื งไดโ้ ดย
1. หากนายจ้างใหม่มกี ารตงั้ กองทุนสารองเลย้ี งชพี ใหพ้ นักงาน สมาชกิ สามารถขอโอน
เงนิ จากกองทุนสารองเล้ยี งชพี ของนายจ้างเดมิ มาออมต่อในกองทุนของนายจ้างรายใหม่ได้
โดยยงั ไมต่ อ้ งเสยี ภาษี
2. หากนายจา้ งใหม่ไมม่ กี องทุนสารองเลย้ี งชพี สามารถดาเนนิ การได้ 2 ทาง คอื
2.1 คงเงนิ ไวต้ ามระยะเวลาทข่ี อ้ บงั คบั กองทนุ กาหนด
2.2 โอนเงนิ ไปกองทนุ รวมเพอ่ื การเลย้ี งชพี (RMF for PVD) ซง่ึ จดั ตงั้ ขน้ึ เพอ่ื ให้
สมาชกิ กองทุนสารองเลย้ี งชพี ไดร้ กั ษาสทิ ธปิ ระโยชน์ทางภาษี
4. นายจา้ งเลกิ กจิ การ ควรทาอย่างไรกบั เงนิ กองทนุ สารองเลย้ี งชพี
ตอบ เม่อื กองทุนเลกิ คณะกรรมการกองทุนตอ้ งจดั ใหม้ กี ารชาระบญั ชแี ละจ่ายเงนิ ใหแ้ ก่สมาชกิ
ทุกราย หากบรษิ ทั ทล่ี ูกจา้ งไปทางานใหม่ไม่มกี องทุนสารองเลย้ี งชพี หรอื ลกู จา้ งไม่ไดท้ างานต่อ
ลูกจา้ งจะไม่สามารถออมเงนิ ผ่านกองทุนสารองเลย้ี งชพี ต่อไปได้ แต่อาจนาเงนิ ทร่ี บั จากกองทุน
สารองเลย้ี งชพี ไปออมเงนิ ผ่านกองทุนรวมเพอ่ื การเลย้ี งชพี (RMF for PVD) ซง่ึ เป็นกองทุนระยะยาว
เพอ่ื การเกษยี ณ
5. บรษิ ทั นายจา้ งสามารถยกเลกิ กองทนุ ไดห้ รอื ไม่
ตอบ พระราชบญั ญตั กิ องทุนสารองเลย้ี งชพี พ.ศ. 2530 ตามมาตรา 25 กาหนดใหก้ องทนุ ยอ่ มเลกิ เมอ่ื
1. นายจา้ งเลกิ กจิ การ
2. ทป่ี ระชมุ ใหญ่มมี ตใิ หเ้ ลกิ
หน้า 88 จาก 411
88 บทที่ 2 การจดั ต้ังกองทุนสำ� รองเลย้ี งชีพ
โครงสร้างการบริหารงานของกองทนุ และกฎหมายทเี่ กี่ยวขอ้ ง
3. มกี รณที ข่ี อ้ บงั คบั ของกองทนุ กาหนดใหเ้ ลกิ หรอื
4. นายทะเบยี นสงั่ ใหเ้ ลกิ กองทุนตามมาตรา 27
ดงั นัน้ นายจ้างท่ปี ระสงค์จะขอเลกิ กองทุนสารองเล้ยี งชพี จงึ อาจทาได้เม่อื ปฏบิ ตั เิ ป็นไปตาม
มาตรา 25 (1) หรอื (2) หรอื (3) อย่างใดอย่างหน่ึง ยกเวน้ (4) ซง่ึ เป็นอานาจของนายทะเบยี น
กองทุนสารองเลย้ี งชพี
6. หากสมาชกิ ไมท่ ราบวา่ บรษิ ทั จดั การใดบรหิ ารเงนิ กองทนุ สารองเลย้ี งชพี จะดไู ดจ้ ากทใ่ี ด
ตอบ ใบแจง้ ยอดเงนิ กองทุนทไ่ี ดร้ บั ทุก 6 เดอื น หรอื สอบถามทเ่ี จา้ หน้าทฝ่ี ่ายบุคคลของบรษิ ทั
นายจา้ ง
2.7 บทสรปุ
กองทุนสารองเล้ียงชีพเป็ นเคร่ืองมือการออมการลงทุนระยะยาวท่ีสาคัญท่ีช่วยตอบโจทย์
เป้าหมายการมเี งนิ ออมเพยี งพอต่อการดารงชีพหลงั เกษียณของลูกจ้างด้วยขอ้ ดแี ละสทิ ธปิ ระโยชน์
หลายประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการมีนายจ้างมาช่วยส่งเงินสมทบเข้ากองทุนเพ่ือให้เงินออมมี
ความเพยี งพอ การมผี จู้ ดั การกองทุนมอื อาชพี บรหิ ารจดั การเงนิ กองทุนใหง้ อกเงย รวมไปถงึ การไดร้ บั สทิ ธิ
ประโยชน์ทางภาษสี าหรบั ลูกจา้ งทน่ี าเงนิ ออกจากกองทุนเม่อื ครบเงอ่ื นไขภาษี นอกจากน้ี กองทุนสารอง
เล้ยี งชพี ยงั สะทอ้ นภาพลกั ษณ์ทด่ี ขี องนายจ้างท่มี กี องทุนสารองเล้ยี งชพี เป็นสวสั ดกิ ารอกี ดว้ ย และถอื
เป็นสวสั ดกิ ารทจ่ี ูงใจใหไ้ ดล้ ูกจา้ งทม่ี คี ุณสมบตั ติ ามทต่ี อ้ งการเขา้ มาทางานและอยากทางานกบั นายจา้ ง
นานขน้ึ
ดว้ ยประโยชน์ของกองทุนสารองเลย้ี งชพี ดงั กล่าว ทุกฝ่ายทเ่ี กย่ี วขอ้ งจงึ ควรร่วมกนั ผลกั ดนั และ
สง่ เสรมิ ใหก้ องทนุ สารองเลย้ี งชพี เป็นเครอ่ื งมอื การออมรองรบั การเกษยี ณและใหค้ วามสาคญั กบั การสรา้ ง
ความตระหนกั รดู้ า้ นการออมระยะยาวเพอ่ื การเกษยี ณอายุ ตามบทบาทหน้าทข่ี องตนเอง เพ่อื ใหล้ ูกจา้ ง
มเี งนิ ออมเพยี งพอในการดารงชพี และเป็นการเตรยี มความพร้อมรองรบั การเกษียณอย่างมคี ุณภาพ
ซง่ึ การทป่ี ระชาชนมคี ุณภาพชวี ติ ทด่ี ี จะเป็นรากฐานของการพฒั นาและเตบิ โตของประเทศและตลาดทุนไทย
ต่อไป
หน้า 89 จาก 411 89
ฝา่ ยกำ� กบั ธุรกจิ ออกแบบการลงทนุ และกองทนุ สำ� รองเลยี้ งชพี
สำ� นกั งานคณะกรรมการก�ำกับหลักทรัพย์และตลาดหลกั ทรัพย์ (ก.ล.ต.)
หน้า 90 จาก 411
90 บทที่ 2 การจดั ตั้งกองทนุ ส�ำรองเลี้ยงชีพ
โครงสร้างการบริหารงานของกองทนุ และกฎหมายทเ่ี กี่ยวขอ้ ง
บทที่ 3 ความเสี่ยง ผลตอบแทน และหลกั การเบอื้ งต้นในการประเมินหลกั ทรพั ยเ์ พื่อ
การลงทนุ ของกองทุนสารองเลี้ยงชีพ
ผเู้ ขยี น ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร. รุ่งเกยี รติ รตั นบานชน่ื
3.1 บทนา
ความสมั พนั ธร์ ะหว่างความเสย่ี งและผลตอบแทนเป็นปัจจยั สาคญั ทค่ี ณะกรรมการ และสมาชกิ
กองทุนสารองเลย้ี งชพี จะตอ้ งทาความเขา้ ใจ เพราะเป็นความรพู้ น้ื ฐานทก่ี าหนดการเคล่อื นไหวของราคา
ของหลกั ทรพั ยแ์ ต่ละประเภทในแต่ละช่วงเวลา หากสามารถทาความเขา้ ใจความเสย่ี งและผลตอบแทน
อย่างถ่องแทจ้ ะทาใหส้ ามารถเลอื กหลกั ทรพั ยส์ าหรบั การลงทุนท่เี หมาะสม รูเ้ ท่าทนั ว่าช่วงใดควรขาย
หรอื ควรซอ้ื หลกั ทรพั ย์ และสามารถบรหิ ารความเสย่ี งของกลุ่มหลกั ทรพั ย์ (Portfolio) ทล่ี งทุนไดอ้ ย่างมี
ประสทิ ธภิ าพ
เน้อื หาในบทน้ีเป็นความรพู้ น้ื ฐานทค่ี ณะกรรมการกองทนุ สารองเลย้ี งสามารถนาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ น
การประเมนิ ตรวจสอบความสามารถของผูจ้ ดั การกองทุน เพ่อื ใหร้ ูเ้ ท่าทนั การช้แี จงต่างๆ ของผูจ้ ดั การ
กองทุน และคณะกรรมการจะสามารถตงั้ คาถามทต่ี รงประเดน็ แก่ผจู้ ดั การกองทุนไดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ
มากขน้ึ นอกจากน้ีความรพู้ น้ื ฐานในบทน้ียงั เป็นองคค์ วามรทู้ ค่ี ณะกรรมการสามารถนาไปถ่ายทอดใหแ้ ก่
สมาชกิ เพ่อื ใหส้ มาชกิ ได้เขา้ ใจกลไกท่กี าหนดผลตอบแทนของแต่ละแผนการลงทุน และไม่ต่นื กลวั ใน
กรณที เ่ี กดิ วกิ ฤติ
ในบทน้ีจะเรมิ่ ตน้ จากการอธบิ ายความหมายของคาว่าผลตอบแทน และความเสย่ี งทางการเงนิ
เพอ่ื ใหผ้ อู้ า่ นไดท้ าความเขา้ ใจถงึ ตวั เลขทางการเงนิ ทม่ี กั จะมกี ารคานวณเม่อื พดู ถงึ การลงทนุ ซง่ึ จะทาให้
เกดิ ความเขา้ ใจทฤษฎที เ่ี กย่ี วกบั ตน้ ทุนเงนิ ทุน (Cost of capital) ซง่ึ เป็นทฤษฎหี ลกั ทก่ี าหนดพฤตกิ รรม
ของนักลงทุนและกาหนดการเคล่อื นไหวราคาหลกั ทรพั ย์ ดงั นัน้ ในบทน้ีจะปิดทา้ ยดว้ ยการประยุกต์ใช้
ทฤษฎดี า้ นผลตอบแทนและความเสย่ี งเพอ่ื ประเมนิ มลู คา่ หนุ้ และมลู คา่ ตราสารหน้ี
หน้า 91 จาก 411 91
ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร. รุ่งเกยี รติ รัตนบานชน่ื
3.2 ผลตอบแทนทางการเงิน
คาว่า “ผลตอบแทน” นัน้ เป็นหวั ขอ้ ทท่ี ุกท่านไดเ้ คยเรยี นและคานวณมาตงั้ แต่สมยั มธั ยมศกึ ษา
โดยการคานวณผลตอบแทนจะเกย่ี วขอ้ งกบั การหาส่วนต่างการเปลย่ี นแปลงของราคาเปรยี บเทยี บกบั
ราคาปัจจุบนั จึงทาให้ผลตอบแทนมีหน่วยเป็นร้อยละ หรือท่ีเรยี กว่าเปอร์เซ็นต์ สมการท่ีใช้ในการ
คานวณผลตอบแทนแสดงดงั สมการท่ี 3.1
= 1− 0 สมการท่ี 3.1
0
โดยท่ี P1 คอื ราคาของหลกั ทรพั ย์ในอนาคต P0 คอื ราคาของหลกั ทรพั ย์ในปัจจุบนั และ R คอื
ผลตอบแทนทไ่ี ดร้ บั หาก P1 หมายถงึ ราคาในอกี 1 เดอื นขา้ งหน้า ผลตอบแทน R จะเป็นผลตอบแทนต่อ
เดอื น แต่หาก P1 หมายถงึ ราคาในอกี 1 ปีขา้ งหน้า ผลตอบแทน R จะเป็นผลตอบแทนต่อปี ยกตวั อยา่ ง
เช่นหากหลักทรัพย์มีราคาปัจจุบันเท่ากับ 5 บาท แล้วต่อมาราคาข้ึนเป็ น 5.50 บาท จะสามารถ
คานวณหาผลตอบแทนทเ่ี ป็นกาไรจากสว่ นตา่ งราคาไดเ้ ทา่ กบั 10%
แนวคดิ การคานวณผลตอบแทนน้ใี นเชงิ วชิ าการเรยี กวา่ “ผลตอบแทนแบบเรขาคณติ Arithmetic
rate of return” ซ่ึงหากมีการปรบั เปล่ียนสมการท่ี 3.1 ข้างต้น โดยย้ายข้างให้ P1 อยู่ฝัง่ ซ้ายมือ จะ
สามารถเขยี นสมการท่ี 3.1 ขา้ งตน้ ใหม่เป็นดงั สมการท่ี 3.2 น้ี
1 = 0 × (1 + ) สมการท่ี 3.2
ซ่งึ สมการท่ี 3.2 น้ีแสดงให้เหน็ ว่าราคาของหลกั ทรพั ย์ในอนาคตขน้ึ อยู่กบั ผลตอบแทนทไ่ี ดร้ บั
ตลอดช่วงเวลาดงั กล่าว คูณกบั ราคาของหลกั ทรพั ยใ์ นปัจจุบนั จะสงั เกตเหน็ ว่าแนวทางการคานวณท่ี
กล่าวถงึ น้ีเป็นวธิ กี ารคานวณท่สี ามารถทาความเขา้ ใจได้ง่าย ไม่มคี วามซบั ซ้อนมากนักเป็นเพยี งการ
ปรบั เปลย่ี นสมการเพยี งเท่านนั้ โดยหากมกี ารปรบั เปลย่ี นสมการท่ี 3.2 ใหม่โดยให้ P0 อย่ฝู ัง่ ซ้ายมอื จะ
ไดผ้ ลการคานวณเป็นดงั สมการท่ี 3.3
0 = 1 สมการท่ี 3.3
(1+ )
สมการท่ี 3.3 น้ีสามารถตีความได้อกี ลกั ษณะหน่ึงว่าราคาของหลกั ทรพั ย์ในปัจจุบนั สามารถ
คานวณได้จากการประเมินหาราคาของหลักทรพั ย์ในอนาคต แล้วทาการ “คิดลด” หรือท่ีเรียกว่า
“Discounting” ราคาในอนาคตด้วยอตั ราผลตอบแทนท่มี กั จะถูกเรยี กว่า “อตั ราคดิ ลด” หรอื “Discount
หน้า 92 จาก 411
92 บทที่ 3 ความเส่ียง ผลตอบแทน และหลกั การเบือ้ งต้น
ในการประเมินหลกั ทรัพยเ์ พอื่ การลงทุนของกองทุนสำ� รองเลย้ี งชพี
rate” นัน่ เอง จากความสมั พนั ธ์ดงั กล่าวจงึ เท่ากบั ว่าอตั ราคดิ ลดจะมคี ่าเท่ากบั อตั ราผลตอบแทนท่นี ัก 93
ลงทนุ คาดวา่ จะไดร้ บั ในอนาคตจากการลงทุน
จะสงั เกตเหน็ ว่าการคานวณอตั ราผลตอบแทนอย่างง่ายน้ี ถูกนามาขยายความและประยุกต์ใช้
เพอ่ื ทาความเขา้ ใจผลตอบแทนทไ่ี ดร้ บั จากการลงทุน และสามารถนาไปส่กู ารประเมนิ มลู คา่ หลกั ทรพั ยใ์ น
ทส่ี ดุ
อย่างไรก็ตามสาหรบั การลงทุนในชีวิตจริงนัน้ ราคาหลักทรพั ย์ในอนาคต (P1) ไม่ใช่ราคา
หลกั ทรพั ยท์ น่ี ักลงทุนจะสามารถคาดการณ์ไดอ้ ย่างแม่นยา นอกจากน้ีการคานวณสมการท่ี 3.3 ขา้ งตน้
จะต้องมกี ารกาหนดอตั ราผลตอบแทน (R) ซ่งึ หากเรยี กว่า “ผลตอบแทน” เพยี งอย่างเดยี วจะทาใหไ้ ม่
สามารถทาความเขา้ ใจไดอ้ ยา่ งถอ่ งแทว้ า่ ผลตอบแทนดงั กลา่ วคอื ผลตอบแทนอะไร เป็นผลตอบแทนทน่ี กั
ลงทุนไดร้ บั ในอดตี หรอื ผลตอบแทนทน่ี กั ลงทุนคาดหวงั อยากจะไดร้ บั ในอนาคต
ดังนัน้ ในทางการเงิน หากมีการประเมินหามูลค่าของหลักทรัพย์ในปัจจุบัน (P0) จากการ
คาดการณ์ราคาในอนาคตของหลกั ทรพั ย์ดงั กล่าว (P1) อัตราผลตอบแทนท่ีใช้ในการคานวณจะถูก
เรยี กวา่ “อตั ราผลตอบแทนคาดหวงั ” หรอื ทม่ี กั จะเรยี กว่า Expected rate of return หรอื Required rate
of return สาเหตุท่ีมีการใช้คาว่า “Expected” หรือ “Required” สลบั กันไปมาเพราะคาว่า “Expected”
หมายถงึ ผลตอบแทนทน่ี กั ลงทุนคาดหวงั อยากจะไดร้ บั จากการลงทุน ซง่ึ นนั่ หมายความว่าหากนกั ลงทุน
ประเมินแล้ว ปรากฏว่าหลกั ทรพั ย์ดงั กล่าวไม่สามารถให้ผลตอบแทนดงั กล่าวได้ นักลงทุ นก็จะไม่
ตดั สนิ ใจเขา้ ลงทุนตงั้ แต่แรก ดงั นัน้ “Expected” rate of return จงึ กลายเป็น “Required” rate of return
ท่ีหลกั ทรพั ย์จะต้องสามารถสร้างผลตอบแทนดงั กล่าวให้ได้ มเิ ช่นนัน้ แล้วนักลงทุนบางส่วนจะขาย
หลกั ทรพั ยด์ งั กลา่ วเพอ่ื ไปลงทนุ ในหลกั ทรพั ยอ์ ่นื ทค่ี าดวา่ จะสรา้ งผลตอบแทนไดเ้ ทา่ กบั ทต่ี นเองคาดหวงั
อตั ราผลตอบแทนคาดหวงั น้ี ในทางคณิตศาสตรม์ กั จะใชส้ ญั ลกั ษณ์เป็น E(R) เพ่อื แสดงใหเ้ หน็
วา่ เป็นอตั ราผลตอบแทนน้ยี งั ไม่ไดเ้ กดิ ขน้ึ จรงิ แตเ่ ป็นสง่ิ ทน่ี กั ลงทุนคาดหวงั จากการลงทุน ดงั นนั้ ประเดน็
สาคญั ทจ่ี ะต้องทาความเขา้ ใจต่อไปคอื อตั ราผลตอบแทนคาดหวงั น้ีมปี ัจจยั อะไรทเ่ี ป็นตวั กาหนดระดบั
ของผลตอบแทนทน่ี กั ลงทุนสว่ นใหญ่คาดหวงั จากการลงทนุ ในหลกั ทรพั ยห์ น่งึ
ในทางการเงินได้มีความพยายามท่ีจะทาความเข้าใจ “Expected” rate of return ท่ีนักลงทุน
ต้องการ จนนักวชิ าการได้ขอ้ สรุปว่าปัจจยั สาคญั ท่เี ป็นตวั กาหนด “Expected” rate of return คอื ระดบั
ความเสย่ี ง (Risk) ของหลกั ทรพั ยท์ ล่ี งทุน หากหลกั ทรพั ยด์ งั กล่าวมคี วามเสย่ี งอยใู่ นระดบั สงู นกั ลงทนุ จะ
ตอ้ งการผลตอบแทนทส่ี งู มากขน้ึ เม่อื ไดม้ กี ารคน้ พบว่าความเสย่ี งคอื ปัจจัยสาคญั ทก่ี าหนดผลตอบแทน
หน้า 93 จาก 411
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. รงุ่ เกียรติ รัตนบานช่ืน
คาดหวงั จงึ ทาใหน้ กั วชิ าการสามารถเขยี นสมการเพ่อื คานวณหาผลตอบแทนคาดหวงั ไดด้ งั สมการท่ี 3.4
ดงั น้ี
( ) = + สมการท่ี 3.4
คาว่า Risk premium น้ีหมายถึงอตั ราผลตอบแทนท่มี าทดแทนกบั ความเสย่ี งท่นี ักลงทุนต้อง
เผชิญซ่ึงเป็นอตั ราผลตอบแทนเพมิ่ เติมจากอตั ราผลตอบแทนขนั้ ต่าท่ีนักลงทุนคาดหวงั ส่วนอตั รา
ผลตอบแทนขัน้ ต่าท่ีนักลงทุนคาดหวังน้ีเรียกว่า Risk-free rate of return (rf) เน่ืองจากเป็ นอัตรา
ผลตอบแทนทเ่ี กดิ จากการลงทุนในหลกั ทรพั ยท์ ไ่ี ม่มคี วามเสย่ี งทเ่ี รยี กวา่ Risk-free assets
ดงั นัน้ ก่อนการลงทุนในหลกั ทรพั ย์ทุกประเภท นักลงทุนจะต้องคาดการณ์ก่อนว่าการลงทุนใน
หลกั ทรพั ยท์ ม่ี คี วามเสย่ี งจะใหผ้ ลตอบแทนท่นี ้อยกว่า rf หรอื ไม่ หากนักลงทุนคาดการณ์ว่าหลกั ทรพั ย์
ดงั กล่าวมผี ลตอบแทนในอนาคตทน่ี ้อยกวา่ rf นกั ลงทุนจะไม่ลงทุน เพราะการลงทุนในหลกั ทรพั ยท์ ไ่ี ม่มี
ความเสย่ี งกส็ ามารถใหผ้ ลตอบแทนเทา่ กบั rf ไดแ้ ลว้
จากตวั อยา่ งขา้ งตน้ จงึ ทาใหส้ ามารถสรุปไดว้ า่ การเปลย่ี นแปลงของระดบั อตั ราผลตอบแทนของ
หลกั ทรพั ย์ท่ีไม่มีความเส่ยี งจะเป็นตวั กาหนดอตั ราผลตอบแทนของทุกหลกั ทรพั ย์ท่ีอยู่ในตลาดทุน
เพราะถอื เป็นอตั ราผลตอบแทนขนั้ ต่าทน่ี กั ลงทุนคาดหวงั จะไดร้ บั ในอนาคต ถงึ แมห้ ลกั ทรพั ยท์ ไ่ี ม่มคี วาม
เสย่ี งน้ีจะไม่มอี ยจู่ รงิ ในความเป็นจรงิ แต่หลกั ทรพั ยท์ อ่ี อกโดยรฐั บาลผา่ นกระทรวงการคลงั หรอื ธนาคาร
กลาง มกั จะถูกสมมุตใิ หเ้ ป็นหลกั ทรพั ยท์ ไ่ี ม่มคี วามเสย่ี ง และสรา้ งผลตอบแทนทส่ี ามารถเรยี กเป็น Risk-
free rate of return ได้
เม่อื ตราสารหน้ีทอ่ี อกโดยรฐั บาลถอื เป็นหลกั ทรพั ยท์ ไ่ี ม่มคี วามเสย่ี ง ดงั นนั้ อตั ราผลตอบแทนขนั้
ต่าท่นี ักลงทุนต้องการสาหรบั ระยะเวลาการลงทุนท่แี ตกต่างกนั จะสามารถพจิ ารณาได้จากรูปท่ี 3.1 ท่ี
แสดงเสน้ ผลตอบแทน (Yield curve) ของพนั ธบตั รรฐั บาลท่มี อี ายุแตกต่างกนั โดยอายุของพนั ธบตั ร
รฐั บาลหรอื ทเ่ี รยี กวา่ Time to maturity (TTM) นนั้ สะทอ้ นระยะเวลาการลงทุนในพนั ธบตั รรฐั บาลจนกว่า
จะไดร้ บั เงนิ ต้นคนื จากผูอ้ อกตราสาร (ซ่งึ กค็ อื รฐั บาล) โดยวนั ครบกาหนดการจ่ายคนื เงนิ ต้นน้ีเรยี กว่า
Maturity date
หน้า 94 จาก 411
94 บทที่ 3 ความเสย่ี ง ผลตอบแทน และหลักการเบอื้ งต้น
ในการประเมนิ หลกั ทรัพยเ์ พื่อการลงทนุ ของกองทนุ ส�ำรองเลี้ยงชพี
รปู ท่ี 3.1 เส้นอตั ราผลตอบแทนของพนั ธบตั รรฐั บาลไทย ณ วนั ที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2564
3.00%YIELD TO MATURITY (%)
2.50%
2.00%
1.50%
1.00%
0.50%
0.00%
0.08 1 4 7 10 13 16 19 22 25 28 31 34 37 40 43 46 49
TIME TO MATURITY (ปี)
จากรูปท่ี 3.1 จะสงั เกตเห็นว่าพนั ธบตั รรฐั บาลท่ีมีอายุแตกต่างกันจะมีอัตราผลตอบแทนท่ี
แตกต่างกนั โดยอตั ราผลตอบแทนเหล่าน้ีต่างเรยี กว่า Risk free rate of return ทงั้ ส้นิ ดงั นัน้ นักลงทุน
สว่ นใหญ่จงึ มกั จะเกดิ คาถามตามมาว่าหากตอ้ งการคานวณหา “อตั ราผลตอบแทนคาดหวงั ” ตามสมการ
ท่ี 3.4 ขา้ งตน้ นนั้ จะใชอ้ ตั ราผลตอบแทนพนั ธบตั รรฐั บาลทม่ี อี ายุอยา่ งไร
คาตอบทเ่ี หมาะสมทส่ี ุดสาหรบั คาถามน้ีคอื อตั ราผลตอบแทนคาดหวงั จากการลงทุน เป็นอตั รา
ผลตอบแทนท่นี ักลงทุนต้องการจากการลงทุนในระยะเวลาการลงทุนท่กี าหนด (Investment horizon)
หากนกั ลงทุนวางแผนทจ่ี ะลงทุนในหลกั ทรพั ยบ์ างประเภทเป็นเวลา 5 ปี Risk-free rate ทค่ี วรนามาใชก้ ็
ตอ้ งเป็นอตั ราผลตอบแทนจากการลงทนุ ในพนั ธบตั รรฐั บาลอายุ 5 ปีดว้ ย
อย่างไรก็ตามอาจมคี าถามเพม่ิ เติมว่าหากลงทุนในหุ้น ซ่ึงนักลงทุนมกั จะไม่ได้มกี ารกาหนด
ระยะเวลาลงทุนท่ีชดั เจน แล้ว Risk-free rate ท่ีควรนามาใช้เป็นฐานของการประเมินผลตอบแทน
คาดหวงั ควรจะเป็นอยา่ งไร สง่ิ แรกทต่ี อ้ งประเมนิ คอื นกั ลงทุนสว่ นใหญ่ในตลาดหนุ้ มสี ดั สว่ นของนกั ลงทุน
ระยะยาวและระยะสนั้ เท่าใด ซ่ึงข้อสมมุติฐานท่ีมกั จะถูกนามาใช้คือนักลงทุนหุ้นส่วนใหญ่มกั จะมี
ระยะเวลาลงทุนเฉลย่ี ประมาณ 5-10 ปี ระยะเวลาเฉลย่ี ของพนั ธบตั รรฐั บาลทถ่ี ูกนามาเลอื กใชเ้ ป็น Risk-
free rate จงึ อยทู่ ป่ี ระมาณ 5-10 ปีเชน่ กนั
นอกจาก rf แลว้ ยงั มอี กี หน่ึงตวั แปรทน่ี กั ลงทุนตอ้ งประเมนิ คอื Risk premium ซง่ึ เป็นตวั กาหนด
ระดบั ผลตอบแทนคาดหวงั ทน่ี กั ลงทุนตอ้ งการจากการลงทุนในหลกั ทรพั ยท์ ม่ี คี วามเสย่ี ง นกั วชิ าการไดม้ ี
ความพยายามในการคานวณหา Risk premium ทน่ี ักลงทุนคาดหวงั เม่อื ระดบั ความเสย่ี งของหลกั ทรพั ย์
ทางการเงินมีการเปล่ียนแปลงไป ในเบ้ืองต้นหากสมมุติว่าระดับความเส่ียงของผลตอบแทนของ
หน้า 95 จาก 411 95
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. รุ่งเกียรติ รตั นบานชน่ื
หลกั ทรพั ยห์ น่ึงเท่ากบั (เรยี กสญั ลกั ษณ์น้ีว่า Sigma) นักวชิ าการจะพยายามหาความสมั พนั ธร์ ะหว่าง
กับระดับผลตอบแทนคาดหวังท่ีนักลงทุนต้องการ ซ่ึงงานวิจัยหลายฉบับมักจะสรุปสมการ
ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ ง Risk premium และ เป็นดงั สมการท่ี 3.5
= 1 ∙ ∙ 2 สมการท่ี 3.5
2
โดยตวั แปร “A” ถูกเรยี กวา่ “ระดบั การกลวั ความเสย่ี ง” (Risk aversion coefficient) ของนกั ลงทนุ
ซง่ึ เป็นคา่ ตวั แปรทส่ี ามารถเปลย่ี นแปลงไดข้ น้ึ อยกู่ บั แตล่ ะปัจเจกบคุ คล หากนกั ลงทนุ กลวั ความเสย่ี งมาก
ผลตอบแทนทค่ี าดหวงั ของนกั ลงทนุ จะพงุ่ สงู ขน้ึ อย่างรวดเรว็ เม่อื ความเสย่ี งของหลกั ทรพั ยส์ งู ขน้ึ แต่หาก
นักลงทุนมรี ะดบั การกลวั ความเสย่ี งทต่ี ่า ผลตอบแทนทน่ี ักลงทุนตอ้ งการเม่อื ตอ้ งเผชญิ กบั ความเสย่ี งท่ี
สงู ขน้ึ กจ็ ะไม่มากนัก ความสมั พนั ธร์ ะหว่างผลตอบแทนคาดหวงั และความเสย่ี งของการลงทุนจงึ เป็นดงั
รปู ท่ี 3.2
รปู ที่ 3.2 ความสมั พนั ธน์ ระหวา่ งผลตอบแทนคาดหวงั และระดบั ความเส่ียงของการลงทนุ
20.00%
15.00%
E(r) 10.00%
5.00%
0.00%
0.00% 5.00% 10.00% 15.00% 20.00% 25.00% 30.00% 35.00%
Risk ( )
เน้ือหาทางวชิ าการเหล่าน้ีสามารถนามาประยุกต์ใชท้ าความเขา้ ใจพฤตกิ รรมการลงทุนของนัก
ลงทุนแต่ละประเภทไดเ้ ป็นอย่างดี ยกตวั อย่างเช่น ความแตกต่างของระดบั การกลวั ความเสย่ี งของนัก
ลงทุนแต่ละคนสามารถนามาอธบิ ายไดว้ ่าทาไมนักลงทุนบางกลุ่มจงึ กลา้ ทจ่ี ะซ้อื หลกั ทรพั ยบ์ างประเภท
ในราคาหน่ึง แต่มนี ักลงทุนอีกกลุ่มท่มี องว่าความเสย่ี งนัน้ สูงจนเกินไป และมคี วามรู้สกึ อยากจะขาย
หลกั ทรพั ยเ์ หลา่ นนั้ ออกจากพอรต์ การลงทุนของตน
หน้า 96 จาก 411
96 บทที่ 3 ความเส่ียง ผลตอบแทน และหลกั การเบ้อื งตน้
ในการประเมนิ หลักทรพั ย์เพือ่ การลงทุนของกองทุนส�ำรองเล้ยี งชพี
นอกจากน้ีความสมั พนั ธ์ระหว่าง ผลตอบแทนคาดหวงั และระดบั ความเสย่ี งของหลกั ทรพั ยด์ งั
แสดงในรูปท่ี 3.2 เป็นท่มี าของวลที ใ่ี ชก้ นั อย่างแพร่หลายคอื “High risk High return” แต่วลนี ้ีทาใหน้ ัก
ลงทุนสว่ นใหญ่เขา้ ใจผดิ คดิ วา่ หลกั ทรพั ยท์ ม่ี คี วามเสย่ี งมากจะสรา้ งผลตอบแทนไดส้ งู ซง่ึ เป็นความเขา้ ใจ
ท่ไี ม่ถูกต้อง เพราะวลนี ้ีมคี วามหมายว่าหากนักลงทุนจะลงทุนในหลกั ทรพั ย์ท่เี สย่ี งสูง เขาจะคาดหวงั
ผลตอบแทนท่ีสูงจากหลักทรัพย์เหล่านัน้ ซ่ึงในความเป็ นจริงหลักทรัพย์เหล่านัน้ อาจไม่ได้สร้าง
ผลตอบแทนในระดบั ทน่ี กั ลงทนุ ตอ้ งการไดเ้ สมอไป
ยิ่งไปกว่านัน้ นักลงทุนส่วนใหญ่ยังมีความเข้าใจผิดเก่ียวกับคาว่า Expected return ในอีก
ลกั ษณะหน่ึง กล่าวคอื เม่อื นักลงทุนจะต้องเปรยี บเทยี บผลตอบแทนคาดหวงั ระหว่างหุ้น PTT และหุ้น
CPALL ว่าหุ้นตวั ใดจะมี Expected return ท่สี ูงกว่ากนั นักลงทุนส่วนใหญ่มกั จะตอบว่าหุ้น CPALL มี
ผลตอบแทนคาดหวงั ทส่ี งู กวา่ PTT ซง่ึ เป็นคาตอบทผ่ี ดิ สาเหตทุ น่ี กั ลงทนุ เขา้ ใจผดิ เพราะนกั ลงทนุ อาจจะ
เขา้ ใจวา่ หนุ้ CPALL เป็นบรษิ ทั ทม่ี กี ารเตบิ โตทางธรุ กจิ อยา่ งต่อเน่ือง มกี ารดาเนินธุรกจิ ทม่ี คี วามเสย่ี งต่า
จงึ น่าจะใหผ้ ลตอบแทนในอนาคตทส่ี งู กว่าหุน้ PTT ซง่ึ เป็นบรษิ ทั น้ามนั ทอ่ี าจมผี ลการดาเนินงานผนั ผวน
ตามสภาวะเศรษฐกจิ
แต่ในความเป็นจรงิ หุน้ PTT ถอื เป็นหุ้นท่มี พี ้นื ฐานในการดาเนินธุรกจิ ท่เี ส่ียงกว่าหุน้ CPALL
ดงั นัน้ ตามทฤษฎีทางการเงนิ ท่เี ก่ยี วกบั ผลตอบแทนคาดหวงั จงึ สามารถสรุปได้ว่านักลงทุนคาดหวงั
ผลตอบแทนท่ีสูงกว่าจากการลงทุนในหุ้น PTT เม่ือเทียบกับหุ้น CPALL ความคาดหวังน้ีไม่ได้
หมายความวา่ หนุ้ PTT จะใหผ้ ลตอบแทนทส่ี งู ตามทน่ี กั ลงทนุ คาดหวงั เสมอไป
จากสาเหตุทน่ี ักลงทุนต้องการผลตอบแทนคาดหวงั ทส่ี ูงจากหุน้ PTT จงึ เป็นทม่ี าของราคาหุน้
PTT ทม่ี กั จะซ้อื ขายอย่ใู นระดบั ทไ่ี ม่สงู มากนกั เมอ่ื เทยี บกบั หุน้ CPALL กล่าวคอื ราคาหุน้ PTT มกั จะซ้อื
ขายในระดบั ราคาทท่ี าใหน้ กั ลงทุนไดผ้ ลตอบแทนจากเงนิ ปันผลทส่ี งู กวา่ ระดบั ราคาของหุน้ CPALL และ
หนุ้ PTT มกั มอี ตั ราสว่ นราคาหนุ้ เทยี บกบั กาไร หรอื ทเ่ี รยี กวา่ P/E ratio ทต่ี ่ากวา่ หนุ้ CPALL ดงั แสดงใน
ตารางท่ี 3.1
หน้า 97 จาก 411 97
ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร. รงุ่ เกียรติ รัตนบานชนื่
ตารางที่ 3.1 เปรียบเทียบความถกู แพงของห้นุ PTT และ CPALL
2560 2561 2562 2563
CPALL
Price per share 77.00 68.75 72.25 58.25
Earnings per share 2.14 2.22 2.38 1.68
P/E 37.02 29.55 29.87 27.99
Dividend yield (%) 1.30% 1.60% 1.66% 2.15%
PTT
Price per share 440.00 46.00 44.00 42.50
Earnings per share 46.74 4.15 3.20 1.32
P/E 10.57 9.70 13.22 28.86
Dividend yield (%) 3.64% 4.35% 4.55% 4.71%
หมายเหตุ บรษิ ทั PTT มกี ารแตกพารใ์ นปี 2561 จงึ ทาใหร้ าคาหนุ้ ลดลงจากการเพมิ่ จานวนหุน้ ในตลาด
ทม่ี า ตลาดหลกั ทรพั ยแ์ หง่ ประเทศไทย
ผลตอบแทนคาดหวงั (Expected return) น้ีจึงเป็นหวั ข้อท่ีสาคญั ท่คี ณะกรรมการและสมาชกิ
กองทุนสารองเลย้ี งชพี ตอ้ งทาความเขา้ ใจอย่างถ่องแท้ เพ่อื ใหเ้ ขา้ ใจว่าราคาหลกั ทรพั ยแ์ ต่ละประเภทมี
การเคล่อื นไหวเปลย่ี นแปลงอยู่ในระดบั ต่าง ๆ ไดอ้ ย่างไร ทาไมหลกั ทรพั ยบ์ างตวั จงึ ซ้อื ขายในระดบั ท่ี
แพง และทาไมหลกั ทรพั ยบ์ างตวั จงึ ซอ้ื ขายในระดบั ราคาทถ่ี ูก (ความถกู แพงของหลกั ทรพั ยน์ นั้ ไมไ่ ดอ้ ยทู่ ่ี
ราคาของหลกั ทรพั ย์ว่าจะเท่ากบั 10 บาท หรอื 100 บาท แต่อยู่ท่ีการเปรียบเทียบระหว่างราคากบั
ตวั อา้ งองิ หน่ึง เช่น ราคาเทยี บกบั กาไร ราคาเทยี บกบั เงนิ ปันผล หรอื ราคาเทยี บกบั การสรา้ งกระแสเงนิ
สดในอนาคตเป็นตน้ )
นอกจาก rf และ Risk premium ทเ่ี ป็นปัจจยั กาหนดระดบั ผลตอบแทนคาดหวงั ของนกั ลงทุน อกี
ปัจจยั หน่ึงทเ่ี ป็นปัจจยั ย่อยของการกาหนดระดบั ของ rf คอื “อตั ราเงนิ เฟ้อ (Inflation rate)” ซง่ึ เป็นปัจจยั
ทส่ี ะทอ้ นการเปลย่ี นแปลงดา้ นราคาของสนิ คา้ และบรกิ ารต่างๆ โดยอัตราเงนิ เฟ้อมกั จะเปลย่ี นแปลงไป
ตามสภาวะเศรษฐกจิ กลา่ วคอื เมอ่ื เศรษฐกจิ มคี วามรอ้ นแรงประชาชนมกี าลงั ซอ้ื สงู จะผลกั ดนั ใหอ้ ตั ราเงนิ
เฟ้อสงู ขน้ึ แต่เม่อื เศรษฐกจิ ประสบสภาวะวกิ ฤตอิ ย่างในวกิ ฤตกิ ารแพร่ระบาด COVID-19 อตั ราเงนิ เฟ้อ
จะตกต่าลงอยา่ งมากจนตดิ ลบในปี 2563 ดงั แสดงในรปู ท่ี 3.3
หน้า 98 จาก 411
98 บทที่ 3 ความเส่ยี ง ผลตอบแทน และหลักการเบอื้ งต้น
ในการประเมินหลักทรัพย์เพ่ือการลงทนุ ของกองทุนสำ� รองเลี้ยงชพี
รปู ที่ 3.3 อตั ราเงินเฟ้อทวั่ ไป (Headline inflation) ในประเทศไทย
6.00%
Headline inflration (%) 4.00%
2.00%
0.00%
-2.00% 2543 2545 2547 2549 2551 2553 2555 2557 2559 2561 2563
Year
ทม่ี า ธนาคารแหง่ ประเทศไทย
การเปล่ียนแปลงของอตั ราเงนิ เฟ้อ ยงั เป็นปัจจยั สาคญั ท่ีกาหนดนโยบายด้านดอกเบ้ียของ
ธนาคารกลาง โดยธนาคารกลางหลายประเทศ เช่น สหรฐั อเมรกิ า, สหราชอาณาจกั ร และประเทศไทยมี
การกาหนดนโยบายด้านการเงิน (Monetary policy) ท่ียึดโยงกับอัตราเงินเฟ้อเป้าหมายในอนาคต
(Inflation targeting) ดงั นนั้ หากธนาคารกลางมกี ารคาดการณ์วา่ อตั ราเงนิ เฟ้อจะตกต่าในอนาคต ธนาคาร
กลางจะปรบั ลดอตั ราดอกเบย้ี นโยบาย (อตั ราดอกเบย้ี ของการกยู้ มื จากธนาคารกลางทม่ี รี ะยะเวลากยู้ มื 1
วนั และมหี ลกั ทรพั ยค์ ้าประกนั ) ซง่ึ การปรบั ลดอตั ราดอกเบย้ี นโยบายของธนาคารกลางน้ีจะมอี ทิ ธพิ ลต่อ
การเปลย่ี นแปลงของอตั ราดอกเบย้ี พนั ธบตั รรฐั บาลทใ่ี นชว่ งอายุต่างๆ ดงั แสดงในรปู ท่ี 3.4 อย่างไรกต็ าม
อตั ราผลตอบแทนของพนั ธบตั รรฐั บาลอายุทย่ี าวนานขน้ึ นนั้ อตั ราผลตอบแทนมแี นวโน้มผนั ผวนสงู ตาม
การคาดการณ์อตั ราเงนิ เฟ้อในอนาคต
รปู ท่ี 3.4 ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งอตั ราผลตอบแทนของพนั ธบตั รรฐั บาล และอตั ราดอกเบีย้Yield (%)
นโยบาย
4.00%
3.00%
2.00%
1.00%
0.00%
2/3/2557 6/18/2558 10/31/2559 3/14/2561 7/27/2562 12/9/2563 4/22/2565
THOR O/N Rate 1Y 5Y 10Y
ทม่ี า ThaiBMA หน้า 99 จาก 411
ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร. รงุ่ เกยี รติ รัตนบานชื่น 99
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
หนังสือองค์ความรู้บริหารกองทุนสำรองเลี้ยงชีพแบบมืออาชีพ_1กค2564
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search