Uveler

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

301

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс, металл, ақық
музейі Техникасы: қалыптама, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 29,5 см; салмағы 246 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 400, 700, 875
музей Атырауской Қолданылуы: Солтүстік Қазақстан
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21387
области
Atyrau Local Шекелік үлкен үш бөліктен, әртүрлі өлшемдегі он екі тиыннан және үзбелі шиыршық сақиналардан
тұрады. Қастың ішіне бір сарғыш, екі қызыл түсті көз орнатылып, айналасы металл жақтаулармен
History көмкерілген.
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ВИСОЧНЫе ПОДВЕСКИ
Период: ХХ век
Материал: серебро, металл, агат
Техника: штамповка, обрезная
Размер: длина 29,5 см; вес 246 г
Проба: серебро 400, 700, 875
Применение: Северный Казахстан
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21387

Височная подвеска состоит из трех больших частей, двенадцати монет разных размеров и
спиральных колец со звеньями. Внутри камня установлен один желтый, и два красных глаза, вокруг
которых сделано обрамление металлическими рамками.

TEMPORAL PENDANT
Period: ХХ century
Material: silver, metal, agate
Technique: stamping, edging
Size: length 29.5 cm; weight 246 g
Purity: silver 400, 700, 875
Application: Northern Kazakhstan
Record: ALHM CE 21387

The temporal pendant consists of three large parts, twelve coins of different sizes, and spiral rings with
links. There is one yellow eye, two red eyes inside the stone which are metal framed.

ŞAKAK TAKILARI
Dönem: ХХ yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal, akık taşı
Teknikler: damgalama, kenarlı
Boyut: uzunluk 29,5 cm; ağırlık 246 gr
İncelik: gümüş 400, 700, 875
Uygulama: Kuzey Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 21387

Şakak takılarının ucu üç büyük parçadan, farklı boyutlarda on iki madeni para ve bağlantılı spiral
halkalardan oluşur. Taşın içinde, etrafı metal çerçevelerle çerçevelenmiş bir sarı, iki kırmızı göz var.

鬓角吊坠

时期：二十世纪
材质：银, 金属，玛瑙
工艺：冲压，切工
尺寸：长度29,5 厘米；重量 246 克
成色：400银, 700, 875
使用在：北哈萨克斯坦州
登记符号：IKMAO OF 21387

鬓角吊坠由三大部分、十二枚大小不一的硬币和带链接的螺旋环组成。上面有一黄两红的钻石，

302 周围有金属框。

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

303

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс, металл, ақық
музейі Техникасы: қалыптама, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 25 см; салмағы 171 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан, Жетісу
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21388
области
Atyrau Local Шекелік жылжымалы үш бөліктен тұрады. Ұшбұрышты таспаның бетіне төртбұрышты күлгін
және тұмаршаның бетіне қызыл түсті көздер орнатылған. Шекелікке жеті тиын бектілген.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ВИСОЧНЫе ПОДВЕСКИ
Период: ХХ век
Материал: серебро, металл, агат
Техника: штамповка, обрезная
Размер: длина 25 см; вес 171 г
Проба: серебро 875
Применение: Южный Казахстан, Жетысу
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21388

Височные подвески состоят из трех подвижных частей. На поверхности треугольной тесьмы
установлены прямоугольные фиолетовые глаза и глаза красного цвета на поверхности орнамента в
виде амулета. К височным подвескам прикреплены семь монет.

TEMPORAL PENDANT
Period: ХХ century
Material: silver, metal, agate
Technique: stamping, edging
Size: length 25 cm; weight 171 g
Purity: silver 875
Application: South Kazakhstan, Zhetysu
Record: ALHM CE 21388

The temporal pendant consists of three movable parts. Rectangular violet eyes are installed on the
surface of the triangular braid and red eyes are installed on the surface of the ornament in the form of an
amulet. Seven kopecks are attached to the temporal pendant.

ŞAKAK TAKILARI
Dönem: ХХ yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal, akık taşı
Teknikler: damgalama, kenarlı
Boyut: uzunluk 25 cm; ağırlık 171 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Güney Kazakistan, Jetysu
Kayıt işareti: ABYTM AF 21388

Şakak takıları, üç hareketli parçadan oluşur. Üçgen örgünün yüzeyinde, süslemenin yüzeyinde muska
şeklinde dikdörtgen menekşe gözleri ve kırmızı gözler vardır. Takılara yedi madeni para eklenir.

鬓角吊坠

时期：二十世纪 克
材质：银, 金属，玛瑙
工艺：冲压，切工
尺寸：长度25 厘米；重量 171
成色：875银
使用在：南哈萨克斯坦，杰特苏
登记符号：IKMAO OF 21388
鬓角吊坠由三个可动部分组成。三角辫表面有长方形的紫罗兰色钻石，图案表面有护身符形式的

304 红色钻石。鬓角吊坠帖有七个戈比。

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

305

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, металл
музейі Техникасы: қалыптама, бүкпе
Историко- Өлшемі: ұзындығы 10,7 см; салмағы 41,05 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21512
области
Atyrau Local Ұзын шекеліктің негізгі бөлігі ромб және шиыршықталған екі үлкен, бір шағын шеңберден тұрады.
Жоғарғы бөлігінің басына сыммен шиыршықталған ілмешек орнатылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ВИСОЧНЫе ПОДВЕСКИ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, металл
Техника: штамповка, складка
Размер: длина 10,7 см; вес 41,05 г
Проба: серебро 875
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21512

Основная часть длинных височных подвесок состоит из двух больших и одного малого круга,
ромбового орнамента и спиралевидного скручивания. К верхней части установлен спиральный
крючок из проволоки.

TEMPORAL PENDANT
Period: ХІХ century
Material: silver, metal
Technique: stamping, folding
Size: length 10.7 cm; weight 41.05 g
Purity: silver 875
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 21512

The main part of a long temporal pendant consists of two large, one small circle, rhombic ornament
and a spiral twist. A spiral wire hook is attached to the upper part.

ŞAKAK TAKILARI
Dönem: ХІХ yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal
Teknikler: damgalama, katlama
Boyut: uzunluk 10,7 cm; ağırlık 41,05 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21512

Uzun şakak takılarının ana kısmı iki büyük, bir küçük daire, bir eşkenar dörtgen süs ve bir spiral kıvrımdan
oluşur. Üstte bir spiral tel kanca takılı.

鬓角吊坠
时期：十九世纪
材质：银，金属
工艺：冲压，折叠
尺寸：长度10,7 厘米；重量 41,05 克
成色：875银
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 21512

长鬓角吊坠的主体部分由两个大圆、一个小圆、一个菱形装饰物和一个螺旋卷曲组成。上部有一
个用铁丝做成的螺旋钩。

306

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

307

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме, эмальдау
Историко- Өлшемі: ұзындығы 37,5 см; салмағы 183 гр
краеведческий ҚСыолндаамнаыслыу:ыкү: мОіңст7ү5с0тік Қазақстан, Жетісай
музей Атырауской Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21833/1-2

области Шекелік үш үлкен бөліктен тұрады. Бөлік таспалары сопақша пішінді, беті «мүйіз» өрнегімен
Atyrau Local әшекейленген. Таспаның беті ақ және көк түсті өсімдік тектес өрнекпен сәнделіп, төменгі жағына
жеті салпыншақ ілінген.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ВИСОЧНЫе ПОДВЕСКИ
Период: ХІХ век
ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 Материал: серебро
Техника: штамповка, оттиск, эмалированный
Размер: длина 37,5 см; вес 183 гр
Проба: серебро 750
ПУчреитмнеаняеноитем: Юетжнкыа:йИККаМзаАхОстОанФ, Жетысай
21833/1-2
Височных подвески состоит из трех больших частей. Отдельное тиснение овальной формы,
поверхность украшена «роговидным» орнаментом. Поверхность тиснения декорирована узором в
виде растений белого и синего цвета, внизу прикреплены семь подвесок.

TEMPORAL PENDANT
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: stamping, cast mold, enameled
SPiuzrei:tyle:nsiglvther3775.50 cm; weight 183 g
Application: South Kazakhstan, Zhetisay
Record: ALHM CE 21833/1-2

The temporal pendant consists of three large parts. Individual embossments are oval, the surface is
decorated with a “horn-shaped” ornament. The surface of the embossing is decorated with a pattern in
the form of a white and blue flowers, and seven pendants are attached at the bottom.

ŞAKAK TAKILARI
Dönem: ХІХ yüzyıl
Malzeme: gümüş
TBeokynuitk: luezru: dnalumkg3a7la,5mcam, b; aasğkırı,lıekm18a3yegr
İncelik: gümüş 750
Uygulama: Güney Kazakistan, Jetysay
Kayıt işareti: ABYTM AF 21833/1-2

Şakak takıları üç büyük parçadan oluşur. Ayrı kabartma ovaldir, yüzey “boynuz” süslemelidir. Kabartma
yüzeyi, beyaz ve mavi çiçeklerden oluşan bir bitki şeklinde bir desenle süslenmiştir, altta yedi kolye
takılmıştır.

鬓角吊坠

时期：十九世纪
材质：银
工艺：冲压，压印图案，搪瓷
尺寸：长度37,5 厘米；重量 183 克
成色：750银
使用在：哈萨克斯坦南部，杰特塞
登记符号：IKMAO OF 21833/1-2

鬓角吊坠由三大部分组成。有些压花纹是椭圆形,表面饰有 “角质”纹饰。压花纹表面饰有白 花
和蓝花图案,底部连着七个吊坠。

308

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

309

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме, эмальдау
Историко- Өлшемі: ұзындығы 40 см; салмағы 256 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан, Жетісай
Есептік белгісі: НҚ АОТӨМ НҚ 21834
области
Atyrau Local Үш бөліктен тұратын шекеліктің таспалары сопақша пішінді, беті «мүйіз» өрнегімен көркемделген.
Беті сары, көгілдір және күлгін түсті өсімдік тектес оюмен әшекейленген. Әшекейдің төменгі жағына
History жеті салпыншақ ілінген.
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ВИСОЧНЫе ПОДВЕСКИ
Период: ХІХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, оттиск, эмалированный
Размер: длина 40 см; вес 256 г
Проба: серебро 875
Применение: Южный Казахстан, Жетысай
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21834

Тиснение височных подвесок состоит из трех частей овальной формы, поверхность которых
украшена роговидным орнаментом. Поверхность украшена орнаментом в виде растения желтого,
голубого и фиолетового цвета. К нижней части украшения прикреплены семь подвесок.

TEMPORAL PENDANT
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: stamping, cast mold, enameled
Size: length 40 cm; weight 256 g
Purity: silver 875
Application: South Kazakhstan, Zhetisay
Record:ALHM CE 21834

Embossing of temporal pendants consists of oval three parts, the surface of which is decorated with
a horn-shaped ornament. The surface is decorated with an ornament in the form of a yellow, blue and
purple plant. Seven pendants are attached to the lower part of the decoration.

ŞAKAK TAKILARI
Dönem: ХІХ yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, baskı, emaye
İBnocyeulitk::ugzüumnlüuşk84705cm; ağırlık 256 gr
Uygulama: Güney Kazakistan, Jetysay
Kayıt işareti: ABYTM AF 21834

Şakak takıları oval şekilli üç parça halinde kabartılır, yüzey boynuz benzeri bir süsle süslenmiştir. Yüzey
sarı, mavi ve mor renklerde bitki desenleriyle süslenmiştir. Mücevherin altına yedi takı yerleştirilmiş.

鬓角吊坠
时期：十九世纪
材质：银
工艺：冲压，压印图案，搪瓷
尺寸：长度40 厘米；重量 256 克
成色：875银
使用在：哈萨克斯坦南部，杰特塞
登记符号：IKMAO OF 21834

鬓角吊坠由三部分组成,呈椭圆形,表面饰有角膜纹饰。表面以黄、蓝、紫三色植物为造型的装饰
品。底部连着七个吊坠。

310

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

311

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасырдың І жартысы
Материалы: күміс, металл
музейі Техникасы: қалыптама, бүкпе
Историко- Өлшемі: ұзындығы 16 см; салмағы 64 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 800, 925
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан өңірі
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21883/1-2
области
Atyrau Local Ұзын шекеліктің негізгі бөлігі шиыршықталған екі күрделі шеңберден тұрады. Негізгі бөлігі ромб
және қуыс тамшы әшекейімен сәнделген. Жоғарғы бөлігіне ілмешек орнатылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ВИСОЧНЫе ПОДВЕСКИ
Период: І половина ХХ века
Материал: серебро, металл
Техника: штамповка, складка
Размер: длина 16 см; вес 64 г
Проба: серебро 800, 925
Применение: Южный Казахстан
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21883/1-2

Основная часть длинных височных подвесок состоит из двух спиралевидных сложных кругов.
Основная часть украшена орнаментом ромба и «полой капли». В верхней части установлена петля.

TEMPORAL PENDANT
Period: First half of the ХХ century
Material: silver, metal
Technique: stamping, folding
Size: length 16 cm; weight 64 g
Purity: silver 800, 925
Application: South Kazakhstan
Record: ALHM CE 21883/1-2
The main part of the long temporal pendants consists of two spiral complex circles. The main part
is decorated with a rhombic pattern and a “hollow drop”. A loop is installed in the upper part.

ŞAKAK TAKILARI
Dönem: ХХ yüzyılın birinci yarımı
Malzeme: gümüş, metal
Teknikler: damgalama, katlama
Boyut: uzunluk 16 cm; ağırlık 64 gr
İncelik: gümüş 800, 925
Uygulama: Güney Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 21883/1-2

Uzun şakak takılarının ana kısmı iki sarmal karmaşık çemberden oluşur. Ana bölüm bir eşkenar dörtgen
ve “içi boş damla” süslemeyle süslenmiştir. Üstte bir döngü kurulur.

鬓角吊坠

时期：20世纪上半叶
材质：银，金属
工艺：冲压，折叠
尺寸：长度16 厘米；重量 64 克
成色：800银, 925
使用在：哈萨克斯坦南部
登记符号：IKMAO OF 21883/1-2

长鬓角吊坠的主体部分由两个螺旋形的复圆组成。主体部分以菱形和 “空心滴 "饰物装饰。上部
有一个铰链。

312

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

313

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 15 см; салмағы 62 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 925
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21902/1-2
области
Atyrau Local Целиндр пішінді шекеліктің жоғарғы жағына бас киімге бекітілетін ілмек орнатылған. Ортасына
қою көк түсті белдеуше жүргізіліп, төменіне тамшы тәрізді салпыншақ қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ВИСОЧНЫе ПОДВЕСКИ
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, обрезная
Размер: длина 15 см; вес 62 г
Проба: серебро 925
Применение: Южный Казахстан
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21902/1-2

К верхней части височной подвески цилиндрической формы установлена петля, прикрепляемая
к головному убору. По центру проложена полоска темно-синего цвета, снизу установлена
капелевидная подвеска.

TEMPORAL PENDANT
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: stamping, edging
Size: length 15 cm; weight 62 g
Purity: silver 925
Application: South Kazakhstan
Record: ALHM CE 21902/1-2

A loop attached to the headdress is installed to the upper part of the cylindrical temporal pendant. A
dark blue stripe is in the center, and a drop-shaped suspension is installed at the bottom.

ŞAKAK TAKILARI
Dönem: ХХ yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, kenarlı
Boyut: uzunluk 15 cm; ağırlık 62 gr
İncelik: gümüş 925
Uygulama: Güney Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 21902/1-2

Başlığa tutturulmuş, silindirik bir şeklin şakak takılarının üst kısmına bir halka takılmıştır. Ortaya koyu
mavi bir şerit yerleştirilir, aşağıya damla şeklinde bir takı yerleştirilir.

鬓角吊坠

时期：二十世纪
材质：银
工艺：冲压，切工
尺寸：长度15 厘米；重量 62 克
成色：925银
使用在：哈萨克斯坦南部
登记符号：IKMAO OF 21902/1-2

连接在头巾上的铰链安装在圆柱形鬓角吊坠的顶部。中间铺设了一条深蓝色的彩条，底部安装了
一个水滴形的吊坠。

314

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

315

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, металл, шыны
музейі Техникасы: қалыптама, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 25 см; салмағы 55 гр
краеведческий ҚСыолндаамнаыслыу:ы40: О0,ң7т0ү0с,т7ік5Қ0,а9за2қ5стан
музей Атырауской Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21907

области Ұзын шекелік ортасына қызыл көз орнатылып, екі жағына қоңырау және сарғыш түсті алты
Atyrau Local моншақ шынжырмен бекітілген. Төменгі жағында «үкіаяққа» әртүрлі өлшемдегі жеті күміс тиындар
шынжыр бау арқылы жалғанған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ВИСОЧНЫе ПОДВЕСКИ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, металл, стекло
Техника: штамповка, обрезная
Размер: длина 25 см; вес 55 г
Проба: 400, 700, 750, 925
УПчреитмнеаняеноитем: Юетжнкыа:йИККаМзаАхОстОанФ 21907

В центре длинной височной подвески установлены красные глаза, с обеих сторон закреплены
колокольчик и шесть бусинок желтоватого цвета. В нижней части на «украшение из ногтя совы»
семь серебряных монет разных размеров соединены цепочкой.

TEMPORAL PENDANT
Period: ХІХ century
Material: silver, metal, glass
Technique: stamping, edging
PSiuzrei:tyle: n40g0th, 72050c, m75;0w, e9i2g5ht 55 g
Application: South Kazakhstan
Record: ALHM CE 21907

Red eyes are installed in the center of a long temporal pendant, and a bell and six yellowish beads are
fixed on both sides. At the bottom of the “decoration made of owl’s nail”, seven silver coins of different
sizes are connected with a chain.

ŞAKAK TAKILARI
Dönem: ХІХ yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal, cam
Teknikler: damgalama, kenarlı
Boyut: uzunluk 25 cm; ağırlık 55 gr
İncelik: 400, 700, 750, 925
Uygulama: Güney Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 21907
Uzun şakak takılarının ortasında kırmızı gözler, bir çan ve her iki tarafta da sabitlenmiş altı sarımsı boncuk
vardır. “Baykuş çivi süslemesinin” alt kısmında, farklı büyüklükte yedi gümüş sikke bir zincirle birbirine
bağlanmıştır.

鬓角吊坠

时期：十九世纪 克
材质：银，金属，玻璃
工艺：冲压，切工
尺寸：长度25 厘米；重量 55
成色： 400, 700, 750, 925
使用在：哈萨克斯坦南部
登记符号：IKMAO OF 21907
长鬓角吊坠中间有红眼,两边有铃铛和六颗淡黄色的珠子。下部的 “鸱夷甲饰”上有七枚大小不

一的银币与链子相连。

316

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

317

Атырау облысы ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
тарихи-өлкетану

музейі
Историко-
краеведческий
музей Атырауской

области
Atyrau Local

History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

318

Ш ШАШБАУЛАР, ШОЛПЫЛАР КОЛЛЕКЦИЯСЫ Атырау облысы
ашбау – ертеден қазақ қыз-келіншектерінің тұрақты қолданылып келе жатқан, бұрымға тарихи-өлкетану
тағуға арналған баулы сәндік бұйымы. музейі
Әрбір зергерлік бұйым қазақ халқы үшін екі түрлі қызмет атқарады. Оның бірі – әсемдік болса, Историко-
екіншісі – қорғаныштық. Сондықтан әл-ауқаттары жеткенінше әрбір адам баласы өз бастарына краеведческий
әшекей иемденуге тырысқан. Шашбау екі сөзден біріккен күрделі атау. Шаш және бау. Шашбаудың музей АтыраУской
жасалу, әшекейлеу түрлеріне қарай: алтын шашбау, тіллә шашбау, күміс шашбау, теңге шашбау, области
сөлкебай шашбау, үзбелі шашбау, шашақты шашбау, үкіаяқты шашбау болып келеді. Atyrau Local
Ата-бабаларымыз шашты қасиетті санаған. «Әйел шашында тіршіліктің күші бар, шашты қиюға, History
алынған шашты аяқ астына тастауға болмайды», – деп шашты бұрым етіп өсірген. Museum
Ерте заманда шашбауды тақса «шаш арасындағы жын-шайтандарды қашырады» деген түсінік Atyrau bölgesi
те болған. Шашбауды жас ерекшелігіне қарай тағады. Үйдің бәйбішесі ұшында сандықты кілтейтін Yerel Tarih
кілт ілетін баулығы бар, қарапайымдау шашбау таққан. Қыздар мен жас әйелдер бұрымдарының Müzesi
ұштарын күміс әшекей немесе теңге, шолпылардан тұратын шашбаулармен әрлеген. 阿特劳州历史与地方
Шашбауды бұрыммен қоса өре отырып, бұрымның ұшына таман бір шалып байлайды. Мұнда 志博物馆
салпыншақтар біріне-бірі төгіліп, шылдырлап, сыңғырлап сүйкімді дыбыстар шығарып тұрады.
Ол көбіне күмістен қақталып соғылады да, ұшына зер шашақтар немесе алтын, күміс теңгелерден ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
әшекей тағылады. Шашбаудың бауына маржан, меруерт сынды асыл тастарды қадап жасаған. Кейбір
шашбаулар бір-біріне сым үзбелер арқылы жалғасатын, теңгенің тізбегінен тұрады. Осы теңгелер,
тастар өзара төгіліп, шылдырлаған дыбыстар шығарады. Сол себепті шашбау таққан бойжеткен мен
келіншектерден оқыс қимылдамау, селтеңдеп жүгірмеу талап етіледі. Халық арасында шашбаудың
сыңғырына қарап, иесінің мінез-құлқын, әдептілігін аңғаратын болған.
Сонымен қатар халық арасында шашбаудың сыңғырлаған үніне, әшекейінің әдемілігіне,
сұлулығына қарай жеңгелері ат қою барысында қайын сіңлісіне «шашбаулым» деп те ат қойған.
Шолпы – үшбұрышты, сопақша пішінде болады. Шынжырына күміс тиындар, тұмарша, қоза,
қоңырау, т.б. тағылады. Шолпының – көзді, сылдырмақ, қозалы, қоңыраулы, шынжырлы, қос үзбелі,
маржанды, меруертті, ақықты, т.б атаулары кездеседі. Халық тілінде «Сылдырлатсаң тиынды,
жоғалтарсың сыйыңды», «Сыңғырлаған күлкісіне сылдыраған шолпысы үн қосты» деген мән-
мағыналы сөз де бар.
Сонымен қатар қазақы ортада қыз баланың шолпысына қоңырау да таққан. Шашқа тағу, кигізу,
қосып өру әсемділігі қыз-келіншектің шашының ұзындығы мен қалыңдығын көрсететін әсемдік
бұйымдар әйелдің сәнділігінің бірден-бір қажетті мүлкі болып табылады.
Шашпау мен шолпының салмағының әсерінен шаш ұзын болып өседі деген түсінік болса, шаш
қыздың сұлулығын білдіріп, тіпті оның тартымдылығы мен сымбаттылығының басты белгісі саналған.

Ш КОЛЛЕКЦИЯ ПОДВЕСОК ДЛЯ КОС (ШАШБАУ, ШОЛПЫ) 319
ашбау – декоративное изделие с петлей, предназначенное для украшения кос,
постоянно используемое казахскими девушками и женщинами с древних времен.
Каждое ювелирное изделие казахского народа имеет две функции. Одна из них – для красоты,
другая – для защиты. Поэтому по возможности каждый человек старался иметь украшение. Шашбау –
сложное слово, объединяющее два значения «шаш» и «бау» (волосы и повязка). По конструкции
украшение «шашбау» (подвеска) подразделяется на следующие виды: золотой шашбау, тілләшашбау
(шашбау из монет), серебряный шашбау, тенге шашбау, целковый шашбау, шашбау со звеньями,
шашбау с бахромой, шашбау из ногтя совы.
Наши предки считали волосы священными, и что в волосах женщины заключена сила природы.
Они отращивали волосы и заплетали их в косы. запрещалось стричь волосы и нельзя было
наступать на них ногами.
Раньше считали, что прикрепляя шашбау к волосам, они защищают их от нечистой силы. Шашбау
носили исходя из возрастных особенностей. Старшая жена носила простую подвеску, на конце
которой была петля для подвешивания ключа от сундука. Девушки и молодые женщины украшали
концы своих кос серебряными украшениями или подвесками, состоящими из тенге и шолпы.
Подвеску вплетали в косы и ближе к кончику завязывали один раз. И висячие украшения
издавали приятный звук при ходьбе. Они в основном изготавливались из серебра, а к кончику
прикреплялись украшения с бахромой или из золотых, серебряных монет. К петле подвески

Атырау облысы закрепляли такие драгоценные украшения, как коралл, жемчуг. Некоторые подвески соединялись
тарихи-өлкетану друг к другом с помощью проволоки, имели ряды монет. И эти монеты, камни издавали приятные
звуки. Поэтому молодые девушки и женщины не должны были делать резких движении, бегать. В
музейі народе по звеньям подвесок определяли характер и воспитанность обладательницы подвески.
Историко-
краеведческий Также в народе было принято по звону подвесок и по красоте украшения у девушки снохи
музей Атырауской (невестки) называть своих золовок «шашбаулым».

области Шолпы имеет треугольную, овальную форму. На цепочку крепятся серебряные монеты,
Atyrau Local амулеты, «коза» (подвески в различных формах), колокольчик и другие украшения. Шолпы имеет
такие разновидности, как шолпы с глазом, с бубенчиком, «қозалы» (подвеска в различных формах),
History с колокольчиком, с цепочкой, с двойными звеньями, с кораллом, с жемчугом, с агатом и т.д.
Museum
Atyrau bölgesi Также к подвеске для кос девушки крепили колокольчики. Крепление подвески к волосам,
Yerel Tarih надевание их, умение вплетать эти прекрасные изделия, отражающие красоту волос их длину и
толщину являются необходимым атрибутом женской красоты.
Müzesi
阿特劳州历史与地方 Существовало поверие, что под тяжестью веса шашбау и шолпы волосы растут длинными, ведь
волосы отражают красоту девушки и считаются главным признаком ее привлекательности.
志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 S COLLECTION OF PENDANTS FOR BRAIDS (SHASHBAU, SHOLPY)
hashbau is a decorative item with a loop designed for braids, constantly used by Kazakh girls-
women since ancient times.
Each piece of jewelry has two types of functioning for the Kazakh people. One of them is for beauty,
the other is for protection. Therefore, each person tried to have this jewelry, if possible. Shashbau is a
complex word that combines two words. “Shash” and “bau” (hair and tie). The decoration “shashbau”
(pendant) is subdivided into the following types by design: golden shashbau, tille shashbau (shashbau
made of coins), silver shashbau, tenge shashbau, ruble shashbau, shashbau with links, shashbau with
fringe, shashbau made from an owl’s nail.
Our ancestors believed that hair was sacred. They believed that a woman’s hair has the power of
nature and so they grew their hair in braids, forbade cutting their hair, and the hair even could not be left
under their feet.
It used to be believed that by attaching the shashbau to the hair, they were protected from evil
forces. Shashbau is worn according to age. The eldest wife wore a simple pendant with a loop on the tip
for hanging the key to the chest. Girls and young women decorated the ends of their braids with silver
decorations or pendants consisting of tenge and sholpa.
The pendant was plaited together with braids, and tied once closer to the tip. And the hanging
decorations made very pleasant sounds when moving. They were mostly made of silver, and fringed
ornaments or gold or silver coins were attached to the tip. Such precious jewelry as coral and pearls
were attached to the pendant loop. Some pendants were connected to each other with wires and had a
number of coins. And shimmering these coins and stones made pleasant sounds. Therefore, young girls
and women were required not to make sudden movements, not to run. Among the people, the character
and good breeding of the owner of the pendant were determined by the sound of the pendants.
Also, among the people, in connection with the sound of the pendants, with the beauty of the
decoration, the daughters-in-law called their sisters-in-law “shashbaulym”.
Sholpy has a triangular, oval shape. Silver coins, amulets, “koza” (pendants in various shapes), a bell
and other ornaments are attached to the chain. Sholpy has such varieties as sholpy with an eye, with a
bell, “kozaly” (pendant in various forms), with a bell, with a chain, with double links, with coral, with pearls,
with agate, etc.
Bells were also attached to the girl’s pendant. Hair attachment, dressing, braiding beauty, fine items
reflecting the beauty of the length and thickness of the hair of women and girls are a necessary subject
of female beauty.
They believed that under the influence of the weight of shashbau and sholpy, the hair grew long,
as hair reflected the beauty of the girl and was even considered the main sign of her attractiveness and
beauty.

320

Ş ÖRGÜLÜ SAÇ TAKISI KOLEKSİYONU (ŞAŞBAU, ŞOLPI) Атырау облысы
aşbau, antik çağlardan beri Kazak kızları ve kadınları tarafından sürekli kullanılan örgüler için тарихи-өлкетану
tasarlanmış bir ilmekli dekoratif bir üründür. музейі
Her mücevher parçasının Kazak halkı için iki tür işlevi vardır. Biri güzellik için, diğeri koruma için. Историко-
Bu nedenle, mümkün olduğunda her insan bir dekorasyona sahip olmaya çalıştı. Şaşbau, iki kelimeyi краеведческий
birleştiren karmaşık bir kelimedir. “Şaş” ve “bau” (saç ve bant). Tasarım gereği, “şaşbau” (takı) dekorasyonu музей АтыраУской
aşağıdaki türlere ayrılmıştır: altın şaşbau, tillâ şaşbau (madeni paralardan şaşbau), gümüş şaşbau, tenge области
şaşbau, ruble şaşbau, bağlantılı şaşbau, saçaklı şaşbau, baykuş tırnağından şaşbau. Atyrau Local
Atalarımız saçı kutsal saydı. Bir kadının saçında bir doğa gücü olduğuna inandılar, saçlarını kesmeyi, History
ayaklarının altında bırakmayı ve saçlarını örgü haline getirmeyi yasakladılar. Museum
Şaşbau’nun saça tutturulmasıyla kirli güçlerden korunduklarına inanılırdı. Şaşbau yaşla birlikte giyilir. Atyrau bölgesi
Yaşlı karısı, ucunda anahtarı göğsünden asmak için bir ilmek bulunan basit bir takı taktı. Kızlar ve genç Yerel Tarih
kadınlar örgülerinin uçlarını gümüş takılar veya tenge ve şolpı’dan oluşan takılarla süslediler. Müzesi
Takı ucu örgülerle birbirine örülmüş ve uca bir kez daha yakın bağlanmıştır. Ve asılı süslemeler hareket 阿特劳州历史与地方
ederken çok hoş sesler çıkardı. Ağırlıklı olarak gümüşten yapılmışlardı ve saçaklı veya altından takılar uca 志博物馆
gümüş sikkeler iliştirilmişti. Mercan ve inci gibi değerli süs eşyaları, takının halkasına iliştirilmişti. Bazı takılar
tellerle birbirine bağlanmış ve bir sıra bozuk para taşıyordu. Ve bu sikkeler, taşlar, parıldayan ve hoş sesler ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
çıkaran. Bu nedenle genç kızların ve kadınların ani hareketler yapmamaları, koşmamaları gerekiyordu.
Kişiler arasında, askıya alma sahibinin karakteri ve iyi yetiştirilmesi, askıya alınanların bağlantıları ile
belirlendi.
Aynı zamanda takıların çınlamasına, güzelliğine bağlı olarak adlandırma töreni sırasında, kayınbiradına
“Şaşbaulım” adını verdi.
Şolpı – üçgen, oval bir şekle sahiptir. Zincire gümüş sikkeler, muskalar, “keçi” (çeşitli şekillerde), bir
çan ve diğer süs eşyaları takılmıştır. Şolpı’nın gözlü, çanlı, “kozaly” (çeşitli şekillerde), çanlı, zincirli, çift
bağlantılı, mercan, incili, akikli vb. çeşitleri vardır. Kızlar ayrıca takılara çan taktılar. Saç eki, pansuman,
örgü güzelliği, kadın ve kızların saçlarının uzunluk ve kalınlığının güzelliğini yansıtan ince ürünler kadın
güzelliğinin zorunlu bir konusudur.
Şaşbau ve şolpı’nın ağırlığının etkisi altında, saçların uzadığı, saçın kızın güzelliğini yansıttığı ve hatta
çekiciliğinin ve güzelliğinin ana işareti olarak kabul edildiğine dair bir fikir vardı.

辫 辫子吊坠系列（沙士宝，“绍尔普”） 321
子宝是一种为辫子设计的带环的装饰品，从古代以来就不断被哈萨克族姑娘、妇女使用。
每件首饰对哈萨克族来说有两种功能。一个是为了美，一个是为了保护。因此，如果有机会，
每个人都尽量有一个装饰品。沙士宝是一个复扎的词，由两个词组合而成。“沙士”和 “宝”（
头发和带子）。按设计，“沙士宝”装饰（吊坠）分为以下几种类型：金沙士宝， 特勒亚沙士宝
（用硬币的沙士宝），银沙士宝，坚戈沙士宝，丝绸沙士宝，带链环的沙士宝，带流苏的沙士宝，
带猫头鹰指甲的沙士宝。
我们的祖先认为头发是神圣的。他们认为女人的头发具有自然的力量，因此留辫子、禁剪发，
甚至一个头发也不能留在脚下。
以前，他们认为在头发上绑上沙士宝的话，就能免受妖魔鬼怪的侵害。沙士宝按年龄带的。老
太太戴着一个简单的吊坠，顶端有一个圈，可以挂上箱子的钥匙。女孩和年轻妇女在辫子的末端用
银饰或由天鹅和披肩组成的吊坠装饰。
吊坠是与辫子编在一起的，并在末端的地方还绑了一次。而悬挂的饰品在走的时候，会发出非
常悦耳的声音。它们大多是用银子做的，在尖端上有流苏或金币、银币的首饰。珊瑚、珍珠等珍贵
的饰物挂在吊坠的环上。有的吊坠之间用铁丝连接，有许多硬币。而这些钱币，洒落的宝石发出悦
耳的声音。因此，要求少女和妇女不要有突然的动作，不要奔跑。人们听着吊坠的声音，确定了戴
吊坠人的性格和教养。
另外,媳妇们(嫂子)也会把小姑子叫成 “沙士宝勒么”。 绍尔普具有三角形、椭圆形的形状。
银币、护身符、“扩扎”(形态各异的吊坠) 、铃铛等装饰品都连接在链子上。有各种的绍尔普:带
眼的绍尔普、带小铃的绍尔普、“扩扎勒”(各种形式的吊坠)、带铃铛的绍尔普、带链子的绍尔
普、带双链的绍尔普、带珊瑚的绍尔普、带珍珠的绍尔普、带玛瑙的绍尔普等。

同时给女孩的吊坠装上铃铛。戴在头发上的方法、打扮、编织的美感，体现女性和女孩头发长
短、粗细的美感的美丽产品，是女性美的必备特征。

人们认为，在沙士宝和绍尔普的重量下，头发会长得很长，因为头发反映了女孩的美貌，被认
为是女孩吸引力和美丽的主要标志。

Атырау облысы ШАШБАУ
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, өру
Историко- Өлшемі: ұзындығы 61 см; салмағы 165 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21826
области
Atyrau Local Бұрымға тағылатын шашбау төрт қырлы, күрделі өрілген қос қабатты шынжырбаудан және екі
жағы шиыршық жалғанған сопақша әшекейден тұрады.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ШАШБАУ
Период: ХІХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, плетение
Размер: длина 61 см; вес 165 г
Проба: серебро 875
Применение: Южный Казахстан, Кызылординская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21826

Шашбау, которую заплетают в косы, состоит из четырех сторон сложно плетенной двухслойной
цепочки-шнура и овального украшения, соединенного с обеих сторон спиралью.

SHASHBAU
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: stamping, weaving
Size: length 61 cm; weight 165 g
Purity: silver 875
Application: South Kazakhstan, Kyzylorda region
Record: ALHM CE 21826

The shashbau that is braided consists of four sides, a complicated two-layer chain-cord and an oval
decoration on both sides connected by a spiral.

ŞAŞBAU
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: delme, örgü
Boyut: uzunluk 61 cm; ağırlık 165 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Güney Kazakistan, Kyzylorda bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21826

Örgü şeklinde örülen Şaşbau, dört kenardan, karmaşık bir şekilde örülmüş iki katmanlı bir zincir
kordonundan ve her iki tarafta bir spiralle birbirine bağlanan oval bir dekorasyondan oluşur.

沙士宝
时期：十九世纪
材质：银
工艺：冲压，编织
尺寸：长度61 厘米；重量 165 克
成色：875银
使用在：哈萨克斯坦南部，克孜勒洛达州
登记符号：IKMAO OF 21826

编在辫子中的沙士宝，由四边、复扎编织的两层链绳和椭圆形装饰组成，两边用螺旋连接。

322

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

323

Атырау облысы ШАШБАУ
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, металл
музейі Техникасы: қалыптама, өру
Историко- Өлшемі: ұзындығы 56 см; салмағы 181 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21831
области
Atyrau Local Шашбау төрт қырлы, күрделі өрілген қос қабатты шынжырбаудан құралған. Тізбектің екі шеті тиын
әшекейі және он жапырақ пішінді салпыншақ сақина арқылы жалғанған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ШАШБАУ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, металл
Техника: штамповка, плетение
Размер: длина 56 см; вес 181 г
Проба: серебро 875
Применение: Южный Казахстан, Кызылординская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21831

Шашбау состоит из четырех сторон, сложно переплетенных двухслойных цепочки-шнура. Две
стороны цепочки соединены с украшением из монеты и кольцом с подвеской листовидной формы.

SHASHBAU
Period: ХІХ century
Material: silver, metal
Technique: stamping, weaving
Size: length 56 cm; weight 181 g
Purity: silver 875
Application: South Kazakhstan, Kyzylorda region
Record: ALHM CE 21831

Shashbau consists of four sides, complexly interwoven double-layer chain-cord. The two sides of the
chain are connected to a coin decoration and a ring with a leaf-shaped pendant.

ŞAŞBAU
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal
Teknikler: delme, örgü
Boyut: uzunluk 56 cm; ağırlık 181 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Güney Kazakistan, Kyzylorda bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21831

Şaşbau, karmaşık bir şekilde iç içe geçmiş iki katmanlı zincir kordonundan oluşan dört kenardan oluşur.
Zincirin iki ucu bir madeni para süsü ve yaprak şeklinde bir kolye halkasına bağlanmıştır.

沙士宝
时期：十九世纪
材质：银，金属
工艺：冲压，编织
尺寸：长度56 厘米；重量 181 克
成色：875银
使用在：哈萨克斯坦南部，克孜勒洛达州
登记符号：IKMAO OF 21831
沙士宝由四面组成，是一条复扎的两层链绳交织而成。链条的两边用钱币饰物和叶形环连接。

324

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

325

Атырау облысы ШАШБАУ
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, ақық
музейі Техникасы: қалыптама, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 36 см; салмағы 147 гр
краеведческий ҚСыолндаамнаыслыу:ыкү: мСіосл4т0ү0ст, і7к5Қ0а, з8а7қ5стан, Қостанай облысы
музей Атырауской Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21835

области Шашбау жылжымалы үш бөліктен тұрады. Жоғарғы жағына сым ілмек орнатылып, төменгі
Atyrau Local жағына үш қатар тиындар ілінген. Екі бөлікке төрт коңыр көз және үшінші бөлікке құбыр түтікшесі
қондырылған. Бір-біріне жылжымалы ілмек пен шиыршық сақина арқылы жалғанған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ШАШБАУ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, агат
РТеахзнмиекра::дшлтианмап3о6вксма,; овберс е1з4н7агя
Проба: серебро 400, 750, 875
Применение: Северный Казахстан, Костанайская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21835

Шашбау состоит из трех подвижных частей. Сверху установлена петля из проволоки, снизу
навешены три ряда монет. На две части установлены четыре коричневых глаза и на третью часть
трубочка. Соединены друг с другом с помощью подвижных петель и спиральных колец.

SHASHBAU
Period: ХІХ century
Material: silver, agate
Technique: stamping, edging
PSiuzrei:tyl:esnilgvtehr 36 cm; weight 147 g
400, 750, 875
Application: North Kazakhstan, Kostanay region
Record: ALHM CE 21835
Shashbau consists of three moving parts. A loop of wire is installed on top, and three rows of coins
are hung on the bottom. There are four brown eyes in two parts and a tube in the third part. They are
connected to each other by means of movable loops and spiral rings.

ŞAŞBAU
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş, akik taşı
Teknikler: damgalama, kesme
Boyut: uzunluk 36 cm; ağırlık 147 gr
İncelik: gümüş 400, 750, 875
Uygulama: Kuzey Kazakistan, Kostanay bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21835
Şaşbau üç hareketli parçadan oluşur. Üstüne bir tel halkası yerleştirilir, aşağıdan üç sıra bozuk para
asılır. İki parçaya dört kahverengi göz ve üçüncü parçaya bir tüp takılmıştır. Hareketli menteşeler ve spiral
halkalar kullanılarak birbirine bağlanırlar.

沙士宝
时期：十九世纪
材质：银，玛瑙
工艺：冲压，切工
尺寸：长度36 厘米；重量 147 克
成色：400银, 750, 875
使用在：哈萨克斯坦北部，科斯塔奈州
登记符号：IKMAO OF 21835
沙士宝由三个可动部分组成。顶部安装一个铁丝铰链，底部挂着三排硬币。四个棕色的钻石和管
子的第三部分安装在两个部分上。它们之间通过活动铰链和螺旋环连接。

326

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

327

Атырау облысы ШАШБАУ
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 33 см; салмағы 407 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 500, 750
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21837
области
Atyrau Local Шашбау жылжымалы үш бөліктен тұрады. Ортасындағы негізгі бөлік пішіні үшбұрышты. Он үлкен
және екі шағын тиындар бір-біріне ілмектер мен сақиналар арқылы жалғанған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ШАШБАУ
Период: ХІХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, обрезная
Размер: длина 33 см; вес 407 г
Проба: серебро 500, 750
Применение: Южный Казахстан, Жамбылская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21837

Шашбау состоит из трех подвижных частей. Форма основной части треугольная. Девять больших
и две небольшие монеты соединены друг с другом с помощью петель и колец.

SHASHBAU
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: stamping, edging
Size: length 33 cm; weight 407 g
Purity: silver 500, 750
Application: South Kazakhstan, Zhambyl region
Record: ALHM CE 21837

Shashbau consists of three moving parts. The shape of the main part of the middle is triangular. Ten
large and two small coins are connected to each other using loops and rings.

ŞAŞBAU
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, kesme
Boyut: uzunluk 33 cm; ağırlık 407 gr
İncelik: gümüş 500, 750
Uygulama: Güney Kazakistan, Zhambyl bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21837

Şaşbau üç hareketli parçadan oluşur. Ortanın ana kısmının şekli üçgendir. On büyük ve iki küçük madeni
para birbirine menteşe ve halkalarla bağlanmıştır.

沙士宝

时期：十九世纪
材质：银
工艺：冲压，切工
尺寸：长度33 厘米；重量 407 克
成色：500银, 750
使用在：哈萨克斯坦南部,江布尔州
登记符号：IKMAO OF 21837

沙士宝由三个可动部分组成。主体部分的形状是中间呈三角形。十枚大钱币和两枚小钱币之间通
过铰链和环连接。

328

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

329

Атырау облысы ШАШБАУ
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс, металл
музейі Техникасы: қалыптама, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 42,5 см; салмағы 328 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 500
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21836
области
Atyrau Local Үш бөлікті шашбау үшбұрышты, тікбұрышты жапсырмадан және жеті үлкен, үш кіші тиындардан
тұрады. Бір-біріне ілмектер мен сақиналар арқылы жалғанған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ШАШБАУ
Период: ХХ век
Материал: серебро, металл
Техника: штамповка, обрезная
Размер: длина 42,5 см; вес 328 г
Проба: серебро 500
Применение: Южный Казахстан, Жамбылская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21836

Шашбау из трех частей состоит из треугольной, прямоугольной накладки и семи больших и трех
малых монет. Соединены друг с другом с помощью петель и колец.

SHASHBAU
Period: ХХ century
Material: silver, metal
Technique: stamping, edging
Size: length 42.5 cm; weight 328 g
Purity: silver 500
Application: South Kazakhstan, Zhambyl region
Record: ALHM CE 21836

Three-piece shashbau consists of a triangular, rectangular plate and seven large and three small coins.
They are connected to each other using loops and rings.

ŞAŞBAU
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal
Teknikler: damgalama, kesme
Boyut: uzunluk 42,5 cm; ağırlık 328 gr
İncelik: gümüş 500
Uygulama: Güney Kazakistan, Zhambyl bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21836

Üç parçalı şaşbau, üçgen, dikdörtgen bir tabak ve yedi büyük ve üç küçük sikkeden oluşur. Birbirlerine
halkalar ve halkalarla bağlanmıştır.

沙士宝
时期：二十世纪
材质：银，金属
工艺：冲压，切工
尺寸：长度42,5 厘米；重量 328 克
成色：500银
使用在：哈萨克斯坦南部,江布尔州
登记符号：IKMAO OF 21836

沙士宝由三部分组成，由三角形，矩形板和七个大，三个小硬币组成。 通过环和环相互连接。

330

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

331

Атырау облысы ШОЛПЫ
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: оймыш, ақық
Историко- Өлшемі: ұзындығы 29 см; салмағы 191 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 750, 925
музей Атырауской Қолданылуы: Солтүстік Қазақстан, Ақмола облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21838
области
Atyrau Local Салпыншақ шолпы құбыр түтікшеден, өрнекті қызыл көзді жапсырмадан және үш дөңгелек
бөліктен тұрады. Құбыр бөлшегіне жеті сақина ілініп, әрбір сақинаға екі ілмек арқылы тиындар және
History әшекей аспалар ілінген.
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ШОЛПЫ
Период: ХІХ век
Материал: серебро
Техника: обрезная, агат
Размер: длина 29 см; вес 191 г
Проба: серебро 750, 925
Применение: Северный Казахстан, Акмолинская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21838

Висячие украшения шолпы состоят из трубочки, накладки с орнаментом и красным глазом и трех
круглых частей. На детальке трубочки подвешено семь колец, на каждом кольце с помощью двух
петель подвешены монеты и декоративные подвески.

SHOLPY
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: edged, agate
Size: length 29 cm; weight 191 g
Purity: silver 750, 925
Application: North Kazakhstan, Akmola region
Record: ALHM CE 21838

Hanging ornaments of sholpy consist of a tube, an ornamental overlay with a red eye, and three round
parts. Seven rings are suspended on a piece of a tube, coins and decorative pendants are suspended on
each ring with the help of two loops.

ŞOLPI
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: kenarlı, akık taşı
Boyut: uzunluk 29 cm; ağırlık 191 gr
İncelik: gümüş 750, 925
Uygulama: Kuzey Kazakistan, Akmola bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21838

Askılı şolpı, bir tüp, kırmızı gözlü bir süslü kaplama ve üç yuvarlak parçadan oluşur. Bir tüpün üzerine
yedi yüzük asılır, iki halka yardımıyla her bir halka üzerine madeni para ve dekoratif pandantifler asılır.

绍尔普 七个圆环悬挂在一个管上，
时期：十九世纪
材质：银
工艺：切工，玛瑙
尺寸：长度29 厘米；重量 191 克
成色：750银, 925
使用在：哈萨克斯坦北部，阿克莫拉州
登记符号：IKMAO OF 21838

挂饰绍尔普由一个管子，一个红眼装饰件儿和三个圆形部分组成。
用两个环，硬币和装饰吊坠悬挂在每个环上。

332

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

333

Атырау облысы ШАШБАУ
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс, шыны
музейі Техникасы: қалыптама, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 42,5 см; салмағы 453 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 550, 700
музей Атырауской Қолданылуы: Солтүстік Қазақстан
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21839
области
Atyrau Local Шолпы үш үлкен бөліктен, әртүрлі өлшемдегі он бір тиыннан және үзбелі шиыршық сақиналардан
тұрады. Қастың бетіне әртүрлі түсті көздер орнатылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ШАШБАУ
Период: ХХ век
Материал: серебро, стекло
Техника: штамповка, обрезная
Размер: длина 42,5 см; вес 453 г
Проба: серебро 550, 700
Применение: Северный Казахстан
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21839

Шолпы состоит из трех больших частей, одиннадцати монет разных размеров и спиральных
колец со звеньями. На поверхности камня установлены разноцветные глаза.

SHASHBAU
Period: ХХ century
Material: silver, glass
Technique: stamping, edging
Size: length 42.5 cm; weight 453 g
Purity: silver 550, 700
Application: Northern Kazakhstan
Record: ALHM CE 21839

Sholpy consists of three large parts, eleven coins of different sizes and spiral rings with links. Multicolored
eyes are installed on the surface of the stone.

ŞAŞBAU
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş, cam
Teknikler: damgalama, kesme
Boyut: uzunluk 42,5 cm; ağırlık 453 gr
İncelik: gümüş 550, 700
Uygulama: Kuzey Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 21839

Şaşbau üç büyük bölümden, farklı boyutlarda on bir madeni paradan ve bağlantılı spiral halkalardan
oluşur. Taş yüzeyine renkli gözler yerleştirilmiştir.

沙士宝
时期：二十世纪
材质：银，玻璃
工艺：冲压，切工
尺寸：长度42,5 厘米；重量 453 克
成色：550银, 700
使用在：北哈萨克斯坦州
登记符号：IKMAO OF 21839

绍尔普由3个大硬币，11个不同大小的硬币以及带有链环的螺旋环组成。 宝石表面上有多彩色的
钻石。

334

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

335

Атырау облысы ШАШБАУ
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, металл
музейі Техникасы: қалыптама, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 39,5 см; салмағы 255 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 550
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21840
области
Atyrau Local Шашбау бір-біріне салпыншақ сақиналар арқылы жалғанған он екі тиыннан тұрады. Үш шағын
және тоғыз үлкен көлемді тиынның беті өсімдік тектес өрнекпен әшекейленген.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ШАШБАУ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, металл
Техника: штамповка, обрезная
Размер: длина 39,5 см; вес 255 г
Проба: серебро 550
Применение: Южный Казахстан
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21840

Шашбау состоит из двенадцати монет, соединенных друг с другом с помощью подвесных колец.
Поверхность трех небольших и девяти больших монет украшена растениеобразным орнаментом.

SHASHBAU
Period: ХІХ century
Material: silver, metal
Technique: stamping, edging
Size: length 39.5 cm; weight 255 g
Purity: silver 550
Application: South Kazakhstan
Record: ALHM CE 21840

Shashbau consists of twelve coins, connected to each other by means of pendant rings. The surface of
three small and nine large coins is decorated with a plant-like ornament.

ŞAŞBAU
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal
Teknikler: damgalama, kesme
Boyut: uzunluk 39,5 cm; ağırlık 255 gr
İncelik: gümüş 550
Uygulama: Güney Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 21840

Şaşbau, birbirine kolye halkalarıyla bağlanan on iki madeni paradan oluşur. Üç küçük ve dokuz büyük
sikkenin yüzeyi bitki benzeri süslenmiştir.

沙士宝

时期：十九世纪 克
材质：银，金属
工艺：冲压，切工
尺寸：长度39,5 厘米；重量 255
成色：550银
使用在：哈萨克斯坦南部
登记符号：IKMAO OF 21840
沙士宝由十二枚钱币组成，通过吊环相互连接。三小九大钱币的表面装饰有一株植物形的纹饰。

336

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

337

Атырау облысы ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
тарихи-өлкетану

музейі
Историко-
краеведческий
музей Атырауской

области
Atyrau Local

History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

338

Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

Қ  ҚАПСЫРМАЛАР КОЛЛЕКЦИЯСЫ ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
апсырма – бір-біріне топса арқылы бекітілетін екі бөліктен тұратын, әйел қамзолына
тағылатын әшекей. Қапсырма киімнің екі өңірін біріне-бірін қау-сырып тұру үшін белдің тұсына,
кейде сәндік үшін өңірдің ұзына бойына бірнеше жерден тағылатын болған. Қапсырмалар жасалуына
қарай, яғни алтын, күміс, ақық көзді, шытырмалы, қошқар мүйіз, ай кескіні, көбелек, жапырақша, қара
ала бедерленген өсімдік тектес өрнектермен әшекейленеді.
Қапсырманың көлемді және жалпақша да нұсқалары бар. Қалыптау арқылы жасалатын
көлемді қапсырмалардың үзбелері конус тәрізді болады да, дәл ортасына асыл тастан көз салынып
соғылады. Қапсырманың жалпақ жапырақша түрінде жасалған үзбелерінің ортасына қондырылған
тастары мен көздері немесе бейнеленген өрнектер жапырақша, сабақша, өркен, қауыз, қошқар
мүйіз түрінде, кейде бүркіттің, түрлі құстардың, ай мен жұлдыздардың, күннің кескіні түрінде кезігіп,
тартымдылығымен, түрінің мәнділігімен ерекшеленеді. Қапсырманың әшекей өр-нектері әдеттегіше
шекімелеу, қалыптау, құю, қара алалау, эмальдау, бедерлеу тәсілдері арқылы түсіріледі.
Дәстүрлі ортада зергерлер күмісті үнемдеу мақсатында қапсырманың ішкі жағын темірден
жасап, үстінен күміспен күптеген. Қапсырманы күрделі, жапырақша, конус, жартышар, дөңгелек,
жұмыр, сопақша теңге тәрізді пішінде жасаған. Бетін қымбат бағалы металдармен әшекейлеп,
бағдарлап, сіркелеп, қастың ішіне асыл тас-тардан көз орнатқан.
Мұндай қапсырмалардың түрін музей қорынан көптеп кездестіруге болады.

З КОЛЛЕКЦИЯ ЗАСТЕЖЕК 339
астежка – украшение на камзол женщины, состоящее из двух частей, которые крепятся
друг к другу с помощью шарнира. Застежки носили на камзоле обычно в области талии, иногда по
несколько по его длине для того, чтобы украсить и соединить обе стороны одежды друг с другом.
Застежки украшаются по мере изготовления и бывают следующих видов: золотые, серебряные, с
агатом, с бижутерией, с орнаментом в виде бараньего рога, в форме месяца, бабочки, листьев и
черно-белые.
Застежки бывают объемными и плоскими. Части объемных застежек, изготавливаемых по
форме, бывают конусообразными, в центр которых крепятся глаза из драгоценного камня. Камни
или орнаменты, установленные в центре застежки, встречаются в виде листьев, стеблей, различных
птиц, луны, звезд, солнца, орнамента в виде бараньего рога, что придает каждому изделию свою
отличительную привлекательность и красоту. Орнаменты застежки обычно наносятся с помощью
чеканки, моделирования, литья, окрашивания в черный цвет, эмалирования, тиснения.
В традиционной среде ювелиры с целью экономии серебра изготавливали внутреннюю часть
застежки из железа, а лицевую сторону покрывали серебром. Застежки изготавливали в сложной
листовой, конусообразной, полушарообразной, круглой, овальной форме. Украшали поверхность
драгоценными металлами зерневым методом, внутри камня устанавливали глаз из драгоценных
камней.
Подобные виды застежек можно встретить в фондах музея.

Атырау облысы A COLLECTION OF CLASPS
тарихи-өлкетану clasp is a decoration for a woman’s camisole, consisting of two parts, which are attached to
each other with a joint. Clasps were attached at the waist, sometimes in several places, along the length
музейі for beauty, so that both sides of the clothing were fastened together. Clasps are decorated as they are
Историко- made and can be gold, silver, with agate, with jewelry, with an ornament in the form of a ram’s horn, in the
краеведческий shape of a moon, in the shape of a butterfly, leaves and black and white.
музей Атырауской Clasps can be volume and flat. Parts of volume clasps made according to the form can be cone-
shaped, eyes made of precious stone are attached to the center. Stones or ornaments set in the center of
области the clasp are found in the form of leaves, stems, various birds, the moon, stars, the sun, an ornament in the
Atyrau Local form of a ram’s horn, which gives each product its own distinctive appeal and beauty. Clasp ornaments are
usually applied using such methods as chasing, modeling, casting, black dyeing, enameling, embossing.
History In the traditional environment, jewelers made the inner part of the clasp from iron in order to save
Museum silver and covered it with silver on top. Clasps were made in a complex leaf, cone, hemispherical, round,
Atyrau bölgesi oval shape. The surface was decorated with precious metals using granulation, eyes made of precious
Yerel Tarih stones were installed inside the stone.
Similar types of clasps can be found in the funds of the museum.
Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 K KOPÇA KOLEKSİYONU
opça, menteşe ile birbirine tutturulmuş iki parçadan oluşan kadın kaşkorse için bir süslemedir.
Klipsler bele, bazen birkaç yerde güzellik için uzunluk boyunca tutturuldu, böylece giysinin her iki tarafı
birbirine tutturuldu. Kopçalar altın, gümüş, akikli, mücevherli, koç boynuzu şeklinde, ay şeklinde, kelebek,
yaprak ve siyah-beyaz şeklinde süslenmişlerdir.
Kopçalar hantal ve düzdür. Şeklinde yapılan volümetrik bağlantı elemanlarının parçaları konik olup,
merkeze değerli bir taştan yapılmış gözler takılmıştır. Raptiye parçalarının ortasına yassı yapraklar şeklinde
yerleştirilen taşlar ve gözler veya süslemeler yaprak, gövde, kabuk, koç boynuzu şeklinde süs, bazen altın
kartal görüntüsü, çeşitli kuşlar, ay ve yıldızlar, güneş şeklinde bulunur ve böylelikle çekiciliği ile ayırt
edilir. ve güzellik. Kopça süsleri genellikle kovalama, modelleme, döküm, siyah boyama, emaye kaplama,
kabartma gibi yöntemler kullanılarak uygulanır.
Geleneksel ortamda kuyumcular gümüşten tasarruf etmek için kopçanın iç kısmını demirden yapıp
üstüne gümüşle kapladılar. Bağlantı elemanları karmaşık, tabaka, konik, yarım küre, yuvarlak, oval bir
şekilde yapılmıştır.Yüzey, tahıl yöntemi kullanılarak değerli metallerle süslendi, taşın içine değerli taşlardan
yapılmış gözler yerleştirildi.
Müze fonlarında benzer tipte kopçalar bulunabilirler.

扣 扣子系列
子是女人无袖短上衣上的两件装饰品，它们通过铰链相互连接。扣子扣在腰部部位，

有时候 为了美观沿长度方扣上几处，使衣服两边互相扣住。扣环在制造时会进行装饰，分为以下
类型：金，银，带玛瑙，珠宝，羊角形式的装饰品，月形，蝴蝶，树叶和黑白的形状。

扣子可以是大的，也可以是平面的。部分大扣圆锥形的，中间是用宝石制成的眼固定的。 安装
在扣子的中间的宝石或装饰品有时候是像叶子，茎，各种鸟类，月亮，星星，太阳，羊角形式的装
饰品，这使得每个产品有其独特的吸引力和美感。扣子的装饰物通常采用以下方法制造：模压，模
拟，铸造，黑色染色，搪瓷，压花。

在传统的环境下，首饰匠为了节省银子，把扣子的内侧用铁制成的，上面再盖上银子。扣子用
复扎的、片状的、锥形的、半球形的、圆形的、椭圆形的。表面用贵金属装饰，采用粒纹法，在石
头里面放置一个用宝石做成的钻石。

在博物馆的资金可以找到这样的扣子。

340

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

341

Атырау облысы ҚАПСЫРМА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, металл
музейі Техникасы: қара ала, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 11 см, ені 6,0 см; салмағы 51 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 750
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 5616/1,2
области
Atyrau Local Қапсырма жапырақ бітімді бір-біріне тең екі бөліктен тұрады. Бетіне өсімдік тектес ою жүргізіліп,
ортасы ай мен жұлдыз өрнегімен безендірілген.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ЗАСТЕЖКА
Период: ХІХ век
Материал: серебро, металл
Техника: черно-белая, обрезная
Размер: длина 11 см, ширина 6,0 см; вес 51 г
Проба: серебро 750
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 5616/1,2

Листовидные застежки состоят из двух частей, идентичных друг другу. На поверхности имеется
растениевидный орнамент, центр украшен изображением луны и звезды.

CLASP
Period: ХІХ century
Material: silver, metal
Technique: black and white, edged
Size: length 11 cm, width 6.0 cm; weight 51 g
Purity: silver 750
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 5616/1,2

Leaf-shaped clasps consist of two parts, equal to each other. There is a plant-like ornament on the
surface, the center is decorated with moon and star ornaments.

KOPÇA
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal
Teknikler: siyah beyaz, kesilmiş
Boyut: uzunluk 11 cm, genişlik 6.0 cm; ağırlık 51 gr
İncelik: gümüş 750
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 5616 / 1,2

Katlanmış kopçalar iki eşit parçadan oluşur. Yüzeyde bitki benzeri bir süsleme vardır, merkez ay ve
yıldızlarla süslenmiştir.

扣子
时期：十九世纪
材质：银，金属
工艺：黑白，切工
尺寸：长度11 厘米，宽度6,0 厘米；重量 51 克
成色：750银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 5616/1,2

叶扣由两个相等的部分组成。 表面上有植物般的装饰品，中心饰有月亮和星星装饰品。

342

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

343

Атырау облысы ҚАПСЫРМА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 7 см, ені 3,3 см; салмағы 21 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 5618
области
Atyrau Local Қапсырма 1896 және 1898 жылдары патша заманында қолданылған екі тиыннан жасалған. Бір-
біріне ілмек арқылы айқастырылады.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ЗАСТЕЖКА
Период: ХІХ век
Материал: серебро
Техника: обрезная
Размер: длина 7 см, ширина 3,3 см; вес 21 г
Проба: серебро 875
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 5618

Застежка была сделана из двух монет, которые использовались в царское время в 1896 и 1898
годах. Обе ее частти крепятся друг к другу с помощью петли.

CLASP
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: edged
Size: length 7 cm, width 3.3 cm; weight 21 g
Purity: silver 875
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 5618

The clasp was made from two coins that were used in Tsarist-era in 1896 and 1898. They are attached
to each other with a loop.

KOPÇA
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: kenarlı
Boyut: uzunluk 7 cm, genişlik 3,3 cm; ağırlık 21 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 5618

Kopça, 1896 ve 1898’de Çarlık döneminde kullanılan iki sikkeden yapılmıştır. Bir döngü ile birbirine
tutturulmuştur.

扣子

时期：十九世纪 克
材质：银
工艺：切工
尺寸：长度7 厘米，宽度3,3 厘米；重量 21
成色：875银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 5618
扣子由1896年和1898年沙皇时代使用的两枚硬币制成。通过纽扣相互连接在一起。

344

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

345

Атырау облысы ҚАПСЫРМА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қара ала, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 8 см, ені 3,5 см; салмағы 16 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 600
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 5836/а, б
области
Atyrau Local Күміс қапсырма жапырақ тәрізді бір-біріне тең екі бөліктен тұрады. Бетіне қара ала ою жүргізіліп,
көгеріс өрнегімен безендірілген. Қапсырма ілмекпен кигізу арқылы бекітіледі.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ЗАСТЕЖКА
Период: ХІХ век
Материал: серебро
Техника: черно-белая, обрезная
Размер: длина 8 см, ширина 3,5 см; вес 16 г
Проба: серебро 600
Применение: Западный Казахстан
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 5836/а, б

Листовидные серебряные застежки состоят из двух частей, идентичных друг другу. На поверхности
выполнена черно-белая резьба и украшена голубым орнаментом. Застежка крепится с помощью
петли.

CLASP
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: black and white, edged
Size: length 8 cm, width 3.5 cm; weight 16 g
Purity: silver 600
Application: Western Kazakhstan
Record: ALHM CE 5836/a, b

Leaf-shaped silver clasps consist of two parts, equal to each other. The surface is carved in black and
white and decorated with blue ornaments. The clasp is attached with a loop.

KOPÇA
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: siyah beyaz, kesilmiş
Boyut: uzunluk 8 cm, genişlik 3,5 cm; ağırlık 16 gr
İncelik: gümüş 600
Uygulama: Batı Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 5836 / a, b

Yaprak şeklindeki gümüş kopçalar iki eşit parçadan oluşur. Yüzey siyah beyaz oyulmuş ve mavi renklerle
süslenmiştir. Kopça bir halka ile sabitlenmiştir.

扣子

时期：十九世纪 克
材质：银
工艺：黑白，切工
尺寸：长度8 厘米，宽度3,5 厘米；重量 16
成色：600银
使用在：哈萨克斯坦西部
登记符号：IKMAO OF 5836/a,b
叶形银扣由两部分组成，彼此相等。表面以黑白两色雕刻，并饰以蓝色饰物。扣子用铰链固定。

346

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

347

Атырау облысы ҚАПСЫРМА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: құйма, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 8,56 см, ені 4,5 см; 26 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 100
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 5837
области
Atyrau Local Құйма қапсырманың пішіні жапырақ тәрізді. Қапсырма екі бөліктен тұрады. Бетіне өсімдік тектес
өрнек салынып, шетіне ілмек орнатылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ЗАСТЕЖКА
Период: ХІХ век
Материал: серебро
Техника: литая, обрезная
Размер: длина 8,56 см, ширина 4,5 см; вес 26 г
Проба: серебро 100
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 5837

Форма литой застежки листовидная. Застежка состоит из двух частей. На поверхности выложен
растениеобразный орнамент, по краям установлены петли.

CLASP
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: casting, edging
Size: length 8.56 cm, width 4.5 cm; weight 26 g
Purity: silver 100
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 5837

The shape of the cast clasp is leaf-shaped. The clasps consist of two parts. A plant-like ornament is laid
out on the surface, loops are installed at the edges.

KOPÇA
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: döküm, kesme
Boyut: uzunluk 8,56 cm, genişlik 4,5 cm; ağırlık 26 gr
İncelik: gümüş 100
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 5837

Dökme kopçanın şekli yapraklıdır. Kopçalar iki bölümden oluşmaktadır. Yüzeye bitki benzeri bir süsleme
yerleştirilir, kenarlara ilmekler yerleştirilir.

扣子

时期：十九世纪 克
材质：银
工艺：铸造，切工
尺寸：长度8,56 厘米，宽度4,5 厘米；重量 26
成色：100银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 5837
模压扣的形状是叶子形状。扣子由两部分组成。表面有一个植物形状的装饰物，边缘有铰链。

348

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

349

Атырау облысы ҚАПСЫРМА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: құйма, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 6,5 см, ені 3,5 см; салмағы 13 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 600
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 5838/ а, б
области
Atyrau Local Құйма қапсырма көбелек пішінді. Қапсырма екі бөліктен тұрады. Бетіне өсімдік тектес өрнек
салынып, шетіне ілмек қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ЗАСТЕЖКА
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: литая, обрезная
Размер: длина 6,5 см, ширина 3,5 см; вес 13 г
Проба: серебро 600
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 5838/ а, б

Литая застежка в форме бабочки. Состоит из двух частей. На поверхности выложен
растениеобразный орнамент, по краям установлены петли.

CLASP
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: casting, edging
Size: length 6.5 cm, width 3.5 cm; weight 13 g
Purity: silver 600
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 5838/ a, b

Cast clasps in the shape of a butterfly. The clasps consist of two parts. A plant-like ornament is laid out
on the surface, loops are installed at the edges.

KOPÇA
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: döküm, kesme
Boyut: uzunluk 6,5 cm, genişlik 3,5 cm; ağırlık 13 gr
İncelik: gümüş 600
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 5838 / a, b

Kelepçeleri kelebek şeklinde döküm. Kopçalar iki bölümden oluşmaktadır. Yüzeye bitki benzeri bir
süsleme yerleştirilir, kenarlara ilmekler yerleştirilir.

扣子

时期：二十世纪 克
材质：银
工艺：铸造，切工
尺寸：长度6,5 厘米，宽度3,5 厘米；重量 13
成色：600银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 5838/ a,b
铸造的蝴蝶形扣。扣子由两部分组成。表面有一个植物形状的装饰物，边缘有铰链。

350