Uveler

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

251

Атырау облысы БОЙТҰМАР
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, ширатпа, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 33 см; салмағы 77 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21830
области
Atyrau Local Бойтұмар құбыр тәрізді бөліктен (ортасы қуыс) және алты шиыршық тізбектен тұрады. Жоғарғы
бөлігіне мойынға тағатын шынжыр жалғанған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 АМУЛЕТ
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, скрученная, обрезная
Размер: длина 33 см; вес 77 г
Проба: серебро 875
Применение: Южный Казахстан, Кызылординская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21830

Амулет состоит из трубчатой части (середина полая) и шести спиралевидных цепей. В верхней
части присоединена цепочка для шеи.

AMULET
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: stamping, twisting, edging
Size: length 33 cm; weight 77 g
Purity: silver 875
Application: South Kazakhstan, Kyzylorda region
Record: ALHM CE 21830

The amulet consists of a tubular part (the middle is hollow) and six spiral chains. A chain for the neck is
connected in the upper part.

MUSKA
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, bükülmüş, kesilmiş
Boyut: uzunluk 33 cm; ağırlık 77 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Güney Kazakistan, Kyzylorda bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21830

Muska, boru şeklinde bir kısımdan (ortası boştur) ve altı spiral zincirden oluşur. Üst kısma bir boyun
zinciri bağlanır.

护身符
时期：二十世纪
材质：银
工艺：冲压，压印图案，纽绞
尺寸：长度33 厘米；重量 77 克
成色：875银
使用在：哈萨克斯坦南部，克孜勒洛达州
登记符号：IKMAO OF 21830

护身符由管状部分（中间空心）和六条螺旋链组成。在上半部分连接到颈链。

252

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

253

Атырау облысы БОЙТҰМАР
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, ширатпа, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 35 см; салмағы 153 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 750, 916
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан, Шымкент
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21903
области
Atyrau Local Бойтұмар ашылмалы құбыр бөлігінен, бір үлкен, екі кішкентай үшбұрышты әшекейден және
он бір сопақша және төрт дөңгелек салпыншақ шынжырдан тұрады. Жоғарғы жағына мойынға
History тағатын шынжыр бекітілген.
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 АМУЛЕТ
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, скрученная, обрезная
Размер: длина 35 см; вес 153 г
Проба: серебро 750, 916
Применение: Южный Казахстан, Шымкент
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21903

Амулет состоит из открывающейся трубной части, одной большой, двух маленьких треугольных
украшений и одиннадцати овальных и четырех круглых подвесных цепей. В верхней части
закреплена цепочка для шеи.

AMULET
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: stamping, twisting, edging
Size: length 35 cm; weight 153 g
Purity: silver 750, 916
Application: South Kazakhstan, Shymkent
Record: ALHM CE 21903

The amulet consists of an opening tube part, one large, two small triangular decorations, and eleven
oval and four round pendant chains. A chain for the neck is connected in the upper part.

MUSKA
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, bükülmüş, kesilmiş
Boyut: uzunluk 35 cm; ağırlık 153 gr
İncelik: gümüş 750, 916
Uygulama: Güney Kazakistan, Shymkent
Kayıt işareti: ABYTM AF 21903

Tılsım, açılan bir boru parçası, bir büyük, iki küçük üçgen süs ve on bir oval ve dört yuvarlak kolye
zincirinden oluşur. Üstte bir boyun zinciri takılıdır.

护身符

时期：二十世纪
材质：银
工艺：冲压，压印图案，纽绞
尺寸：长度35 厘米；重量 153 克
成色：750银, 916
使用在：哈萨克斯坦南部，希姆肯特
登记符号：IKMAO OF 21903

该护身符由一个开口管部分、一个大三角、两个小三角饰物和十一个椭圆形、四个圆形悬链组
成。上部固定有一条颈链。

254

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

255

Атырау облысы ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
тарихи-өлкетану

музейі
Историко-
краеведческий
музей Атырауской

области
Atyrau Local

History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

256

С СЫРҒАЛАР КОЛЛЕКЦИЯСЫ ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
ырға–қыз-келіншектердіңқұлаққатағатын,ежелденқасиеттұтатын әшекейбұйымдарының тарихи-өлкетану
бірі. Адамның жасына қарай оның формалары әртүрлі болады. Олар айшықты, ай, тұмарлы, бұрама, музейі
күмбезді, қозалы, көзді, қарала, қоңырау, салпыншақ, сабақты сырғалар, т.б. болып келеді. Историко-
Ерте замандарда ер адамдар да сырға таққан. Қазақ тұрмысында сырға тағудың, оны краеведческий
пайдаланудың әртүрлі этнографиялық мәні болған. Бұрын ер баласы тұрмай жүрген немесе музей АтыраУской
баланы өте кеш көрген ата-аналар ырым етіп, қартайғанда көрген осы ұлымыз тұрсын, тіл- области
көзден, түрлі қас күштерден аман болсын деген мақсатпен оны ұл емес қыз деп құлағына Atyrau Local
сырға тағып қойған. Баланың буыны бекіп, ер жете бастағанда ғана, бозбала кезінде оның History
құлағынан сырғаны шешіп алатын болған. Мұның өзі отбасында үлкен қуаныш саналып, үй Museum
иелері Құдайға шүкіршілік айтып, ауыл-аймағына той жасаған. Ел арасында мұндай ғұрып Atyrau bölgesi
ХХ ғасырдың басына дейін сақталған. Бірақ заман ағымына қарай ондай балаға той жасап беруді көп Yerel Tarih
дабыра қылмайтын болғандықтан, бұл дәстүр бүгінде ұмытылған. Müzesi
Ал жаңа туған қыз баланы қырқынан шығарысымен-ақ құлағының сырғалығын тары дәнімен 阿特劳州历史与地方
уқалап, етін өлтіріп, отқа қарылған инемен тесіп, жіп өткізіп қоятын болған. Ол нәрестеге «тіл көз 志博物馆
тимесін» дегендік. «Құлағыңа таққаның күміс сырға, күмбірлетіп шығасың күнде қырға» деп халқымыз
айтқандай, бойжеткен болған әрбір ару құлағына алтын, күміс және тағы басқа бағалы тастардан 257
жасалған сырға таға бастайды.
Ертеде қыздың басы бос, атастырылмаған болса, керегеге, кілемге тіпті бақанға сырға іліп қою
салты болған. Үйге келген қонақ немесе жолаушы үй-ішін көзімен шалып, ілулі тұрған сырғаны көрсе
«бұл үйдің бойжетіп отырған қызы бар екен, ата-анасы әлі ешкіммен құда болмапты, қыздың басы
бос екен» деген ой түйген. Мұның аяғы кейде құдандалы болуға да ұласатын болған. Мұндай салт
сонау көне заманнан бастау алады. Ол туралы қазақ ертегілерінің ішіндегі ең байырғысы «Ер төстік»
ертегісінде этнографиялық мәні күшті мынадай дерек кездеседі: «Тоғыз ұлым бар, соған тоғыз
қалыңдық іздеп жүрген адаммын, тоғыз ұлымның бір әке-шешеден туғаны сияқты, тоғыз келінімнің
де бір әке-шешеден туғанын қалаған едім. Керегенің басындағы көп сырғаны көргенде тілегіме
жеттім ғой деп қуанып қалып едім, санасам біреуі кем екен, соған жылап отырмын», – дейді Ерназар.
«Ендеше жылама, тағы біреуі бар әне тұр», – деп бәйбіше бақаннан тағы бір сырғаны алып келеді.
Сөйтіп Ерназар тоғыз қызға құда түсіп қайтады».
Сырға – зергерлік бұйымның ішінде ерекше мән беріліп, аруларымыз үшін өзгеше рөл
атқаратыны белгілі. Ата-бабамыздан жалғасып келе жатқан игі дәстүрдің бірі – сырға салу. Оның
өзіндік талабы, ережесі бар десе де болады. Сырға салу кезінде жігіт жағынан төрт-бес адам келіп,
құда түсер ырымын жасап, қыздың құлағына сырға тағып, қызды алып кететін күнді белгілейді. Осы
аралықта «той малы», «сойыс», «бала күту», «әке күші» деген кәделерді орындау керектігі келісіледі.
Бұл жолы жігіт жағы қыздың ата-анасына киіт кигізеді, қыз жағы мал сойып, құрметтеп күтіп алып,
шығарып салады, тағы басқа сый-сияпаттар жасалады.
Халық арасында ай сырға анасынан қызына мұра болып қалып отырған. Қазақ әйелдері сырғаны
бала кезінен бастап, кимешектегі әже болғанша тағады.

С КОЛЛЕКЦИЯ СЕРЕГ
ерьги – это одно из самых древнейших украшений женщин и девушек, которое носят в
ушах и считают священным. В зависимости от возраста человека его формы бывают разные. Серьги
могут иметь форму полумесяца, в виде месяца, в виде амулета, витые, с куполом, «қозалы»
(с подвесками различной формы), с глазом, с гравировкой на серебре с колокольчиком, с висячими
украшениями.
В давние времена мужчины также носили серьги. В казахском быту придавалось разное
мифологическое значение ношению серег, их использованию. Раньше, когда мальчики часто
умирали или родители, у которых мальчик родился поздно, в целях защиты ребенка от сглаза и
дурного глаза, чтобы его считали не мальчиком, а девочкой, надевали на него серьги. Снимали
серьги только тогда, когда ребенок уже окреп и становился юношей. В семье это считалось большой
радостью, и родители, благодаря Аллаху, устраивали тои. В народе такой обычай сохранялся до
начала XX века. Но со временем эта традиция стала забываться.
А после того как справляли сороковины девочки, мочку ее уха долго массируя, доводя до
состояния, когда это место не чувствует боли, делали дырку иголкой и проводили нитку. Это
делалось для того, чтобы ребенка не сглазили. Затем каждая девушка- красавицаначинает носить
серьги из золота, серебра и других драгоценных камней.

Атырау облысы Раньше если девушку еще не засватали, на кереге, на ковер или на «бакан» (шест с развилкой)
тарихи-өлкетану вешали серьги. Когда гость или путник замечали подвешенные серьги, они знали что в этом доме
есть молодая девушка, родители которой еще не засватали ее и девушка свободна. Такой обычай
музейі берет свое начало с древнейших времен. Этот факт, который имеет этнографическое значение,
Историко- встречается в одной из самых древнейших казахских сказок «Ер Тостик»: «У меня есть девять
краеведческий сыновей, им я ищу девять невест, хотел, чтобы девять невесток были от одних родителей, так же,
музей Атырауской как мои девять сыновей от одной матери и отца. Когда увидел подвешенные к кереге (деревянная
решетка юрты) много серег, очень обрадовался, а когда посчитал, понял, что на одну меньше, вот и
области плачу», – сказал Ерназар. «Тогда не плачь, вот еще одни», – сказала хозяйка и сняла серьги с «бакана»
Atyrau Local (шеста с развилкой). Вот так Ерназар засватал своим сыновьям невест».

History Серьги – ювелирные изделия, которые имеют особое значение и играют особую роль для
Museum наших девушек. «Сырға салу» (Сватовство) – одна из традиций, беруших начало со времен наших
Atyrau bölgesi предков и продолжающихся до наших дней. У нее есть свои требования, правила. Во время этого
Yerel Tarih обряда 4–5 человек со стороны жениха проводят церемонию сватовства, надевают девушке
серьги и назначают день, когда они забирут девушку. В этот период согласуется, что необходимо
Müzesi выполнить такие обряды, как «той малы», «сойыс», «бала күту», «әкекүші». В это время сваты дарят
阿特劳州历史与地方 друг другу подарки в виде одежды, сторона девушки режут скот, встречают и провожают сватов по
всем правилам и преподносят подарки.
志博物馆
В народе серьги в виде месяца передавалось от матери к дочери. Казахские женщины носили
ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 серьги с детства и до тех пор, пока не обретут внуков.

E COLLECTION OF EARRINGS
arrings are one of the most ancient jewelry of women and girls, which is worn on the ears and
considered sacred. Depending on the age of a person, their forms are different. Earrings can be with
patterns in the form of a crescent moon, in the form of a moon, in the form of an amulet, twisted, with
a dome, “kozaly” (pendants in various forms), with an eye, black and white, with a bell, with hanging
decorations.
In early times, men also wore earrings. In Kazakh life, there were different ethnographic meanings of
wearing earrings, their use. Earlier, when boys died more often or parents who gave birth to a boy late,
put earrings on him in order to protect the child from the evil eye, considering him not a boy, but a girl.
They put off the earrings only when the child was strong and became a young man. The family considered
it a great joy, and parents, thanking God, arranged toi. This custom remained among the people until the
beginning of the XX century. But over time, this tradition began to be forgotten.
And after the girls celebrated their fortieth day, they made a hole with a needle and threaded it,
massaging the earlobe for a long time, bringing it to the point where that place did not feel pain. This
was done so that the child would not be jinxed. Then every beauty who has become a girl begins to wear
earrings made of gold, silver and other precious stones.
Previously, if the girl has not yet been proposed, earrings were hung on the kerege, on the carpet or
on the “bakan” (a pole with a junction). When a guest or traveler noticed the suspended earrings, they
knew that there was a young girl in this house who had not yet been proposed. This custom dates back
to ancient times. This fact, which has an ethnographic significance, is found in one of the most ancient
Kazakh fairy tales “Er Tostik”: “I have nine sons, I am looking for nine brides, I wanted nine daughters-in-
law to be from the same parents, as well as my nine sons are from the same mother and father. When I
saw a lot of earrings suspended in a kerege (wooden lattice), I was very happy, and when I counted it, I
realized that there were eight of them, so I’m crying,” Yernazar said. “Then don’t cry, here’s another one,”
the hostess said, and took the earrings from the “bakan” (pole with a junction). That’s how Yernazar got
his sons girls.
Earrings are jewelry that have a special meaning and play a special role for our beauties. “Syrga Salu”
(marriage proposal) is one of the traditions that continues from the time of our ancestors. It has its own
requirements and rules. During this tradition, 4–5 people on the part of the groom conduct a marriage
proposal ceremony, put earrings on the girl and set the day when they take the girl. During this period,
it is agreed that it is necessary to perform such rites as “toy maly”, “soiys”, “bala kutu”, “ake kushi”. At this
time, the matchmakers give each other gifts in the form of clothes, the girl’s family slaughters the cattle,
meet and see off the matchmakers according to all the rules and present other gifts.
Among the people, earrings in the form of a moon were passed from mother to daughter. Kazakh

258 women wore earrings since childhood and until they become grandmothers.

K KÜPE KOLEKSİYONU ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
üpeler, kızların en eski takılarından biridir, kulaklarına takılır ve kutsal kabul edilir. Bir kişinin тарихи-өлкетану
yaşına bağlı olarak formları farklıdır. Küpeler, hilal şeklinde desenli, ay şeklinde, muska şeklinde, bükülmüş, музейі
kubbeli, “kozaly” (çeşitli şekillerde pandantifler), gözlü, siyah beyaz, çanlı, asılı süslemeli gibi tiplerdedir. Историко-
İlk günlerde erkekler de küpe takarlardı. Kazak yaşamında küpe takmanın ve kullanmanın farklı краеведческий
etnografik anlamları vardır. Daha önce, erkekler daha sık öldüğünde veya bir çocuğu geç doğuran музей АтыраУской
ebeveynler, çocuğu nazardan ve nazardan korumak için, bir erkek değil, bir kız olduğunu düşünerek ona области
küpe takarlardı. Küpeleri ancak çocuk güçlü olduğunda ve genç bir adam olduğunda çıkardılar. Ailede Atyrau Local
bu büyük bir neşe olarak kabul edildi ve ebeveynler, Tanrı’ya şükür, toi düzenledi. Bu gelenek, 20. yüzyılın History
başına kadar halk arasında kaldı. Ancak zamanla bu nedenle toi yapmayı bıraktıkları için bu gelenek Museum
unutulmaya başlandı. Atyrau bölgesi
Ve kızlar kırklı günlerini kutladıktan sonra kulak memesine uzun süre masaj yaparak, burayı acı hissetmeyen Yerel Tarih
bir duruma getirdikten sonra iğne ile delik açıp ip geçirdiler. Bu, çocuğun uğursuz olmaması için yapıldı. Sonra Müzesi
kız olan her güzellik altın, gümüş ve diğer değerli taşlardan yapılmış küpeler takmaya başlar. 阿特劳州历史与地方
Daha önce kız dizginlenmemişse küpeler çarpana, halıya veya “bakana” (çatallı direk) asılırdı. Bir 志博物馆
misafir veya gezgin küpelerin sarktığını fark ettiğinde, bu evde anne babası henüz nişanlanmamış ve
kız özgür olan genç bir kızın olduğunu anladı. Bazen, çocuklarının evlenmesiyle insanların kur yapması 259
ve akraba olmasıyla sonuçlandı. Bu gelenek eski zamanlara kadar uzanıyor. Bununla ilgili en eski Kazak
masallarında, “Er Tostik” masalında etnografik anlamı olan bir gerçek vardır: “Dokuz oğlum var, dokuz
oğlumun tek bir anne ve babadan geldiği gibi onlara dokuz gelin arıyorum.” böylece dokuz kayın kızı aynı
ebeveyndendi. Arka arkaya (tahta kafes) asılı bir sürü küpeyi görünce saydığımda çok mutlu oldum ve bir
tane eksik olduğunu fark ettim, bu yüzden ağlıyorum ”dedi Yernazar. “O zaman ağlama, işte bir tane daha”
dedi hostes ve bakandan (direğe çatal ile) küpeleri çıkardı. Yernazar, kızları oğullarıyla böyle nişanladı.
Küpeler, özel bir anlamı olan ve güzelliklerimiz için özel bir rol oynayan mücevherlerdir. “Syrga salu”
(dünür gitmek) atalarımızın zamanlarından beri devam eden geleneklerden biridir. Kendi gereksinimleri,
kuralları var. Bu gelenek sırasında, damat adına 4–5 kişi bir çöpçatanlık töreni yapar, kıza küpe takar
ve kızı götürdükleri günü ayarlar. Bu dönemde “toi malı”, “soyıs”, “bala kutu”, “ake koşi” gibi ritüellerin
gerçekleştirilmesi gerektiği kabul edildi. Bu sırada çöpçatanlar birbirlerine kıyafet şeklinde hediyeler verirler,
kızın tarafı sığırları keser, dünürlerle tüm kurallara göre buluşup onları görür ve başka hediyeler verir.
Halk arasında bir ay şeklindeki küpeler anneden kıza geçmiştir. Kazak kadınlar çocukluktan büyükanne
olana kadar küpe takarlardı.

耳 耳环系列
环是妇女和女孩最古老的首饰之一，戴在耳朵上，被认为是神圣的。根据人的年龄，
有不同的形状。 有以下形式的耳环，带图案的新月形的，有月形的，有护身符的形式的，有扭曲
形式的，有圆顶形式的，有 “扩扎勒"（各种形式的吊坠），有钻石的，有黑白的，有铃铛的，有
挂饰的 。
古代男人也穿耳环。在哈萨克族的生活中，佩戴耳环，其用途方面有不同的神话意义。以前，
男孩比较容易夭折，或者晚生男孩的父母为了保护孩子不受邪眼、邪淫，让訞祥认为他不是男孩而
是少女，就给他戴上耳环。耳环是在孩子已经强壮，成为男孩的时候才摘下的。在家里，这被认为
是一件大喜事，感谢真主，父母安排了庆祝大会。这种风俗一直延续到20世纪初。但随着时间的推
移，这个传统开始被遗忘。
而在女孩四十日的时候，对耳垂进行了长时间的按摩，使这里达到了不痛的状态，用针做了一
个孔，进过去一个线。这样做的目的是保护宝宝免受恶眼。然后，每个美丽的女孩都开始戴上金银
和其他宝石的耳环。
以前,如果一个女孩还没有被求婚,就在墙上、地毯上或在“巴刊”(一根带叉子 的杆子)上挂上
耳环。当有客人或旅人注意到吊耳环的时候,就知道这屋里有一个少女,还 没有人让她求婚,这个女
孩是自由的。这个习俗可以追溯到古代。这个具有民族学意义的 事实,在哈萨克族最古老的童话《
叶尔托斯提克》中就有: 叶尔纳扎尔说:“我有九个儿子,我要找九个新娘,我希望我的九个新娘来自
同一个父母,也希望我的九个儿子来自同一个母亲和父亲。当我看到很多耳环挂在耳环(木格子)上
时,我很高兴,当我想我意识到少了一个,所以我哭了”。女主人说：“那就别哭了,这里还有一个，
并把耳环从 “巴刊”(一根 带叉子的杆子)上拿下来。叶尔纳扎就是这样为他的儿子们找到了妻子。
耳环是珠宝首饰,这是特别重要的首饰,并发挥了特殊的作用,我们的美女。“戴上耳环”( 做媒)
是从我们的祖先时代一直延续至今的传统之一。它有自己的要求、规则。在这一传统中,新郎4-5人
进行相亲仪式,为女孩穿上耳环,并确定娶女孩的日子。在这期间,大家一致认为需要进行“为大宴会
宰杀的家畜类”、“亲家带来的家畜类”、“宝贝的等待”、“爸爸的力量”等仪式。在此期间,小
狗以衣服的形式互相赠送礼物,姑娘家这边割牛,按照所有的规则迎接和护送媒人,并赠送其他礼物。
在人们中以月形的耳环由母亲传给女儿。哈萨克族妇女从小到大都带着耳环，直到成为祖母。

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, бүкпе
Историко- Өлшемі: ұзындығы 12 см; салмағы 31 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 5623/а, б
области
Atyrau Local Ұзын сырғаның негізгі бөлігі күрделі шиыршықтан тұрады. Шиыршықтың ортасына сақина
бекітіліп, төменгі жағында үш тиын сақина арқылы жалғанған. Жоғарғы басына ілмек орнатылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХІХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, складка
Размер: длина 12 см; вес 31 г
Проба: серебро 875
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 5623/а, б

Основная часть длинной серьги состоит из сложной спирали. К центру спирали крепится кольцо,
в нижней части соединено три копейных кольца. К верхней головке установлена петля.

EARRINGS
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: stamping, folding
Size: length 12 cm; weight 31 g
Purity: silver 875
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 5623/a, b

The main part of a long earring consists of a complex spiral. A ring is attached to the center of the spiral,
and three spear rings are connected in the lower part. A loop is attached to the upper head.

KÜPELER
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, katlama
Boyut: uzunluk 12 cm; ağırlık 31 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 5623 / a, b

Uzun küpenin ana kısmı karmaşık bir spiralden oluşur. Spiralin ortasına bir halka takılı, altta üç mızrak
halkası bağlanmıştır. Üst kafaya bir döngü kurulur.

耳环
时期：十九世纪
材质：银
工艺：冲压，折叠
尺寸：长度12 厘米；重量 31 克
成色：875银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 5623/a,b

长耳环的主体部分由复扎的螺旋形组成。在螺旋线的中心连接一个环，下部连接三个戈比环。上
头有一个铰链。

260

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

261

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, бүкпе
Историко- Өлшемі: ұзындығы 9 см; салмағы 10 г
краеведческий Сынамасы: күміс 700
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 8633
области
Atyrau Local Ұзын сырғаның негізгі бөлігі ромб және шиыршықталған үш шағын шеңберден тұрады. Жоғарғы
бөлігінің басына сымнан ілмешек орнатылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, складка
Размер: длина 9 см; вес 10 г
Проба: серебро 700
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 8633

Основная часть длинной серьги состоит из ромба и трех небольших кругов спирали. В верхней
части установлен крючок из проволоки.

EARRINGS
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: stamping, folding
Size: length 9 cm; weight 10 g
Purity: silver 700
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 8633

The main part of a long earring consists of a rhombus and three small circles of a spiral. A wire hook is
attached to the upper part.

KÜPE
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, katlama
Boyut: uzunluk 9 cm; ağırlık 10 gr
İncelik: gümüş 700
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 8633

Uzun küpenin ana kısmı bir eşkenar dörtgen ve üç küçük spiral daireden oluşur. Tepeye bir tel kanca
takılmıştır.

耳环
时期：二十世纪
材质：银
工艺：冲压，折叠
尺寸：长度9 厘米；重量 10 克
成色：700银
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 8633

长耳环的主体部分由菱形和三个小螺旋圈组成。 铁丝钩装在顶部。

262

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

263

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, бүкпе
Историко- Өлшемі: ұзындығы 6,5 см; салмағы 13 г р
краеведческий Сынамасы: күміс 800
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 8634
области
Atyrau Local Ұзын сырға сопақшадан және шиыршықталған екі шағын шеңберден тұрады. Негізгі бөлігі гүлмен
өрнектелген.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, складка
Размер: длина 6,5 см; вес 13 г
Проба: серебро 800
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 8634

Длинная серьга состоит из овала и двух спиральных небольших кругов. Основная часть украшена
цветами.

EARRINGS
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: stamping, folding
Size: length 6.5 cm; weight 13 g
Purity: silver 800
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 8634

A long earring consists of an oval and two small spiral circles. The main part is decorated with flowers.

KÜPE
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, katlama
Boyut: uzunluk 6,5 cm; ağırlık 13 gr
İncelik: gümüş 800
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 8634

Uzun küpe oval ve iki sarmal küçük daireden oluşur. Ana bölüm çiçeklerle süslenmiştir.

耳环
时期：二十世纪
材质：银
工艺：冲压，折叠
尺寸：长度6,5 厘米；重量 13 克
成色：800银
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 8634

长耳环由一个椭圆形和两个小螺旋圈组成。主体部分用鲜花装饰。

264

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

265

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 3,5 см; салмағы 6 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 800
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 8636
области
Atyrau Local Жарты ай бейнесіндегі айшық сырға ортасына дөңестелген жұлдыз қондырылған. Негізгі бөлігінің
жиегі дөңгелек өрнекпен әшекейленген.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 3,5 см; вес 6 г
Проба: серебро 800
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 8636

В центре серьги в виде полумесяца установлена выпуклая звезда. Край основной части украшен
круговым узором.

EARRINGS
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: stamping, cast mold
Size: length 3.5 cm; weight 6 g
Purity: silver 800
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 8636

A convex star is set in the center of the сrescent-shaped earring. The edge of the main part is decorated
with a circular pattern.

KÜPE
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 3,5 cm; ağırlık 6 gr
İncelik: gümüş 800
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 8636

Hilal şeklindeki küpenin ortasına kabarık bir yıldız yerleştirilmiştir. Ana gövdenin kenarı dairesel bir
desenle süslenmiştir.

耳环
时期：二十世纪
材质：银
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度3,5 厘米；重量 6 克
成色：800银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 8636

新月形耳环的中心有一颗凸星。主体部分的边缘饰有圆形图案。

266

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

267

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 11 см; салмағы 29 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 400
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 8811/а, б
области
Atyrau Local Сырғаның алақаны дулыға пішінді. Беті сопақша, ромб өрнектерімен көркемделіп, төменгі жағына
жапырақ пішінді үш салпыншақ сақина шынжыр арқылы бекітілген.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 11 см; вес 29 г
Проба: серебро 400
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 8811/а, б

Пластинка серьги имеет форму шлема. Поверхность украшена овальными, ромбовыми узорами
и прикреплена к нижней части тремя подвесками кольцами листовой формы с помощью цепочки.

EARRINGS
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: stamping, cast mold
Size: length 11 cm; weight 29 g
Purity: silver 400
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 8811/a, b

The earring plate is helmet-shaped. The surface is decorated with oval, rhombic patterns and attached
to the lower part by three leaf-shaped rings with a chain.

KÜPELER
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 11 cm; ağırlık 29 gr
İncelik: gümüş 400
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 8811 / a, b

Küpe plakası kask şeklindedir. Yüzey oval, elmas desenlerle süslenmiş ve alt kısma bir zincir kullanılarak
yaprak şeklinde halkalara sahip üç kolye ile tutturulmuştur.

耳环
时期：二十世纪
材质：银
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度11 厘米；重量 29 克
成色：400银
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 8811/a,b

耳环的薄片像一顶头盔。表面饰有椭圆形的菱形图案，用链条将三个叶形环连接在头盔底部。

268

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

269

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, ширатпа
Историко- Өлшемі: ұзындығы 5 см; салмағы 18 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 500
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 11470/а, б
области
Atyrau Local Айшық сырғаның екі шеті, ортасы жүрек тәрізді сымдармен шиыршықталған. Беті ширатпа,
сіркелеу өрнегімен көркемделген. Құлаққа тағатын ілмегі айшыққа топса арқылы бекітілген.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХІХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, скрученная
Размер: длина 5 см; вес 18 г
Проба: серебро 500
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 11470/а, б

Оба конца серьги в виде полумесяца, середина покрыта сердцевидными проводами. Поверхность
украшена скрученным зерневым орнаментом. Петли, которыми серьги крепятся закреплены к ушам,
к полумесяцу с помощью шарнира.

EARRINGS
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: stamping, twisting
Size: length 5 cm; weight 18 g
Purity: silver 500
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 11470/a, b

Both ends of the earrings are in the shape of a сrescent, the middle is covered with heart-shaped wires.
The surface is decorated with a twisted grain pattern. Loops attached to the ears are fixed to the сrescent
with a hinge.

KÜPELER
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, bükülmüş
Boyut: uzunluk 5 cm; ağırlık 18 gr
İncelik: gümüş 500
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 11470 / a, b

Hilal şeklindeki küpenin her iki ucu, ortası kalp şeklinde tellerle kaplıdır. Yüzey, bükülmüş bir desenle
süslenmiştir. Kulaklara hilale tutturulmuş halkalar bir menteşe ile sabitlenmiştir.

耳环
时期：十九世纪
材质：银
工艺：冲压，扭绞
尺寸：长度5 厘米；重量 18 克
成色：500银
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 11470/a,b

耳环两端为新月形，中间覆盖了心形线。表面有扭纹装饰。铰链连接到新月的耳朵上，用铰链 定。

270

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

271

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қара ала, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 3,5 см; салмағы 5 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 916
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 14013/а, б
области
Atyrau Local Жарты ай бейнелі сырға бетіне өсімдік тектес қара ала ою өрнегі жүргізілген. Құлаққа тағатын
ілмегі топса арқылы қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: черно-белая, обрезная
Размер: длина 3,5 см; вес 5 г
Проба: серебро 916
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 14013/а, б

Поверхность серьги, в виде полумесяца украшена черно-белым орнаментом в виде растения.
Петли, прикрепляемые к ушам, закреплены с помощью шарнира.

EARRINGS
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: black and white, edged
Size: length 3.5 cm; weight 5 g
Purity: silver 916
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 14013/a, b

The surface of the earring in the form of a сrescent is decorated with a black and white ornament in the
form of a plant. Loops attached to the ears are fixed with a hinge.

KÜPELER
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: siyah beyaz, kesilmiş
Boyut: uzunluk 3,5 cm; ağırlık 5 gr
İncelik: gümüş 916
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 14013 / a, b

Hilal şeklindeki küpenin yüzeyi siyah-beyaz bitki benzeri süslemelerle süslenmiştir. Kulaklara tutturulmuş
halkalar bir menteşe ile sabitlenir.

耳环
时期：二十世纪
材质：银
工艺：黑白，切工
尺寸：长度3,5 厘米；重量 5 克
成色：916银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 14013/a,b

耳环表面呈新月形，饰有植物形式的黑白装饰。 连接到耳朵的环用铰链固定。

272

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

273

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, ширатпа
Историко- Өлшемі: ұзындығы 7 см; салмағы 47 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 925
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 15241/а, б
области
Atyrau Local Сырға қоңырау, шілтерлі және доға түріндегі сырғалықтан тұрады. Қоңыраулы сырғаның баулары
тұтас құйылып, доғасына шілтер орнатылған. Доғаның төменгі жағындағы бес шығыршыққа, бес
History шынжырбау, ұшына бес қоңырауша орнатылған.
Museum
Atyrau bölgesi ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Yerel Tarih Период: ХХ век
Материал: серебро
Müzesi Техника: штамповка, скрученная
阿特劳州历史与地方 Размер: длина 7 см; вес 47 г
Проба: серебро 925
志博物馆 Применение: Южный Казахстан
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 15241/а, б
274
Серьги состоят из мочки в виде колокольчика, кружева и дуги. Петли колокольчатой серьги
залиты цельными, на дугу установлены кружева. К нижней части дуги, к пяти кольцам установлены
пять цепочек из блестящего металла, а на концах установлены пять колокольчиков.

EARRINGS
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: stamping, twisting
Size: length 7 cm; weight 47 g
Purity: silver 925
Application: South Kazakhstan
Record: ALHM CE 15241/a, b

The earrings consist of a bell-shaped lobe, lace, and an arc. The loops of the bell-shaped earring are
filled with solid ones, and lace is installed on the arc. Five chains of shiny metal are installed to five rings to
the lower part of the arc, and five bells are installed at the ends.

KÜPELER
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, bükülmüş
Boyut: uzunluk 7 cm; ağırlık 47 gr
İncelik: gümüş 925
Uygulama: Güney Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 15241 / a, b

Küpeler, çan şeklinde bir lob, dantel ve bir yaydan oluşur. Çan şeklindeki küpenin ilmekleri tek parça
halinde dökülür, kemere bağcıklar takılır. Arkın alt kısmına beş halka, beş parlak metal zincir takılı ve
uçlarında beş çan vardır.

耳环 在弧线的下
时期：二十世纪
材质：银
工艺：冲压，扭绞
尺寸：长度7 厘米；重量 47 克
成色：925银
使用在：哈萨克斯坦南部
登记符号：IKMAO OF 15241/a,b

耳环由钟形的瓣，蕾丝和弧形组成。 钟形耳环的环圈整体的，蕾丝装在拱形上。
部，到五个环，安装了五串闪亮的金属链，在末端，有五个铃铛。

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

275

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс, металл
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 5 см; салмағы 16 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 800
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 20493/а, б
области
Atyrau Local Жиегі бес дөңгелек және айналасы төрт тұмарша өрнегімен әшекейленген сырғаның беті сіркелеу
әдісімен сәнделіп, ортасында жұлдызша орнатылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХХ век
Материал: серебро, металл
Техника: штамповка, оттиск
Размер:длина 5 см; вес 16 г
Проба: серебро 800
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 20493/а, б

Края украшены пятью кругами и четырьмя узорами вокруг в виде амулета, поверхность серег
декорирована зерневым методом, в центре установлена звездочка.

EARRINGS
Period: ХХ century
Material: silver, metal
Technique: stamping, cast mold
Size: length 5 cm; weight 16 g
Purity: silver 800
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 20493/a, b

The edges are decorated with five circles and four patterns around in the form of an amulet, the surface
of the earrings is decorated with granulation, and a star is installed in the center.

KÜPELER
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal
Teknikler: damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 5 cm; ağırlık 16 gr
İncelik: gümüş 800
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 20493 / a, b

Kenarlar muska şeklinde beş daire ve dört desenle süslenmiş, küpelerin yüzeyi tane yöntemiyle
süslenmiş, ortasında yıldız işareti var.

耳环
时期：二十世纪
材质：银，金属
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度5 厘米；重量 16 克
成色：800银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 20493/a,b

边缘以五圈四纹作为护身符环绕装饰，耳环表面以纹饰法装饰，中间有小星。

276

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

277

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 3,5 см; салмағы 3 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 916
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 20494/а, б
области
Atyrau Local Айшық сырға ирек және бидай әшекейімен өрнектелген.

History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 3,5 см; вес 3 г
Проба: серебро 916
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 20494/а, б

Серьги в виде полумесяца украшены зигзаговыми и в виде колосьев пшеницы узорами.

EARRINGS
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: stamping, cast mold
Size: length 3.5 cm; weight 3 g
Purity: silver 916
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 20494/a, b

Crescent-shaped earrings are decorated with zigzag and wheatear patterns.

KÜPELER
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 3,5 cm; ağırlık 3 gr
İncelik: gümüş 916
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 20494 / a, b

Hilal şeklindeki küpeler zikzak ve buğday biçimli desenlerle süslenmiştir.

耳环
时期：二十世纪
材质：银
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度3,5 厘米；重量 3 克
成色：916银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 20494/a,b

新月形的耳环上装饰着曲折的图案和麦穗。

278

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

279

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: металл
музейі Техникасы: қалыптама, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 5,5 см, салмағы 5 гр
краеведческий Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан
музей Атырауской Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21419/а, б

области Сырғаның негізгі пішіні шар тәрізді. Сыртында қалыптама өрнегі бар.
Atyrau Local Жоғарғы және төменгі бөлігіндегі түйіршіктер тізбекке жалғанып, құлаққа тағатын ілмек
орнатылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХХ век
Материал: металл
Техника: штамповка, обрезная
Размер: длина 5,5 см; вес 5 г
Применение: Южный Казахстан
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21419/а, б

Основная форма серьги шаровидная. Снаружи имеет штампованный узор. В верхней и нижней
частях гранулы соединены цепью и установлены на петли.

EARRINGS
Period: ХХ century
Material: metal
Technique: stamping, edging
Size: length 5.5 cm; weight 5 g
Application: South Kazakhstan
Record: ALHM CE 21419/a, b

The main shape of the earring is spherical. There is a stamped pattern outside. In the upper and lower
parts, the pellets are connected to a chain and mounted on loops.

KÜPELER
Dönem: XX. yüzyıl
Malzeme: metal
Teknikler: damgalama, kesme
Boyut: uzunluk 5.5 cm; ağırlık 5 gr
Uygulama: Güney Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 21419 / a, b

Küpenin ana şekli küreseldir. Dışında damgalı bir desen var. Üstte ve altta peletler bir zincire bağlanır
ve menteşelenir.

耳环

时期：二十世纪
材质：金属
工艺：冲压，切工
尺寸：长度5,5 厘米；重量 5 克
使用在：哈萨克斯坦南部
登记符号：IKMAO OF 21419/a,b

耳环的基本形状是球形的。它的外面有一个印花图案。在上、下两部分中，颗粒与链条相连，并
安装在铰链上。

280

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

281

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс, металл
музейі Техникасы: қалыптама
Историко- Өлшемі: ұзындығы 11 см; салмағы 25 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 400, 916
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21908/1-2
области
Atyrau Local Салпыншақ сырғаның пішіні үшбұрышты тұмар тәрізді. Сырғаның беті тұмарша, гүл өрнектерімен
әшекейленіп, жапырақ пішінді үш салпыншақ сақинаға бекітілген.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХХ век
Материал: серебро, металл
Техника: штамповка
Размер: длина 11 см; вес 25 г
Проба: серебро 400, 916
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21908/1-2

Форма серег-подвесок представляет собой треугольный амулет. Поверхность серьги украшена
узорами в виде амулета, цветов и прикреплена кольцами к трем подвескам листовой формы.

EARRINGS
Period: ХХ century
Material: silver, metal
Technique: stamping
Size: length 11 cm; weight 25 g
Purity: silver 400, 916
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 21908/1-2

The shape of the pendant earrings is a kind of triangular amulet. The surface of the earring is decorated
with patterns in the form of an amulet, flowers and attached to a ring of three leaf-shaped pendants.

KÜPELER
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal
Teknikler: damgalama
Boyut: uzunluk 11 cm; ağırlık 25 gr
İncelik: gümüş 400, 916
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21908 / 1-2

Sarkıt küpelerin şekli üçgen bir muskadır. Küpenin yüzeyi muska, çiçek şeklinde desenlerle süslenmiş ve
üç yaprak şeklindeki kolyeden oluşan bir halkaya tutturulmuştur.

耳环
时期：二十世纪
材质：银，金属
工艺：冲压
尺寸：长度11 厘米；重量 25 克
成色：400银, 916
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF21908/1-2

吊坠耳环的形状是一个三角形的护身符。耳环表面饰有护身符、花朵等图案，并连接着三片叶子
形状的吊坠环。

282

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

283

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс, металл
музейі Техникасы: қалыптама
Историко- Өлшемі: ұзындығы 11 см; салмағы 25 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 600, 875
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21909/1-2
области
Atyrau Local Салпыншақ сырғаның негізгі пішіні үшбұрышты. Беті тұмарша өрнегімен сіркеленіп сәнделген.
Төменгі бөлігіндегі жапырақ пішінді салпыншақ шынжыр сақинаға бекітілген.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХХ век
Материал: серебро, металл
Техника: штамповка
Размер: длина 11 см; вес 25 г
Проба: серебро 600, 875
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21909/1-2

Основная форма подвески-серьги – треугольная. Поверхность в виде амулета декорирована
зерневым узором. Подвески в виде листьев в нижней части прикреплены к кольцам цепочками.

EARRINGS
Period: ХХ century
Material: silver, metal
Technique: stamping
Size: length 11 cm; weight 25 g
Purity: silver 600, 875
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 21909/1-2

The main form of the earring pendant is triangular. The surface is decorated with a grain pattern in the
form of an amulet. The leaf-shaped pendant at the bottom is attached to the chain ring.

KÜPELER
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal
Teknikler: damgalama
Boyut: uzunluk 11 cm; ağırlık 25 gr
İncelik: gümüş 600, 875
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21909 / 1-2

Kolyenin ana şekli üçgen bir küpedir. Yüzey, muska şeklinde bir tane deseniyle süslenmiştir. Alt kısımda
yaprak şeklinde bir kolye ucu bir zincir halkasına tutturulmuştur.

耳环
时期：二十世纪
材质：银，金属
工艺：冲压
尺寸：长度11 厘米；重量 25 克
成色：600银, 875
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 21909/1-2

吊坠耳环的基本形状是三角形。表面饰有护身符形态的粒纹图案。底部的叶形吊坠与链环相连。

284

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

285

Атырау облысы СЫРҒА
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама
Историко- Өлшемі: ұзындығы 13 см; салмағы 62 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 700, 800
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21910/1-2
области
Atyrau Local Целиндр пішінді сырғаның іші қуыс, шар тәрізді әшекей мен шынжыр арқылы байланысқан.
Құлаққа тағатын ілмешек қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 СЕРЬГИ
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка
Размер: длина 13 см; вес 62 г
Проба: серебро 700, 800
Применение: Южный Казахстан
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21910/1-2

Внутри серьги цилиндрической формы полые, прикреплены к шарообразному украшению и
цепочке. Установлен крючок, который вдевается в ухо.

EARRINGS
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: stamping
Size: length 13 cm; weight 62 g
Purity: silver 700, 800
Application: South Kazakhstan
Record: ALHM CE 21910/1-2

The inside of the cylindrical earrings is hollow, attached to a spherical decoration and a chain. A hook
is installed that fits on the ear.

KÜPELER
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama
Boyut: uzunluk 13 cm; ağırlık 62 gr
İncelik: gümüş 700, 800
Uygulama: Güney Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 21910 / 1-2

Küpelerin içi silindirik ve oyuk olup, küresel bir bezeme ve bir zincire tutturulmuştur. Kulağa takılan bir
kanca takılır.

耳环
时期：二十世纪
材质：银
工艺：冲压
尺寸：长度13 厘米；重量 62 克
成色：700银, 800
使用在：哈萨克斯坦南部
登记符号：IKMAO OF 21910/1-2

圆柱形耳环内部是中空的，与球状装饰和链条相连。有一个钩子，戴在耳朵上的。

286

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

287

Атырау облысы ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
тарихи-өлкетану

музейі
Историко-
краеведческий
музей Атырауской

области
Atyrau Local

History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

288

Ш ШЕКЕЛІКТЕР КОЛЛЕКЦИЯСЫ Атырау облысы
екелік – екі самай тұсынан шашқа ілінетін, кейде бас киімге тағылатын күміс әшекей. тарихи-өлкетану
Шекеліктер тізбектеле орналасқан тербелмелі, сыңғырлаған салпыншақтардан, жіңішке шынжыр музейі
мен жыланбас тәрізді бөліктерден тұрады. Оларға тағылатын әшекейлер үзбелі болып келеді. Историко-
Шекеліктер Маңғыстау жерінде көп кездеседі. Сырғадан айырмасы оның құлаққа емес, самай краеведческий
шашқа немесе бас киімге екі шеке тұсынан тағылатындығы. Кейбір жерлерде самай сырға деп те музей АтыраУской
атайды. Ел ішінде суыртпа, суыртпақ деп те атайды. Шекелікті салтанатты күндерде ғана тағатын области
болған. Қазақ зергерлері шекелікті сырға және салпыншақ түрінде жасаған. Сырға тәрізді шекеліктің Atyrau Local
өзі салпыншақты болып келеді. Шекеліктің қай түрі болса да шашқа немесе бас киімге ілгек (сабақ) History
арқылы немесе тойнақ арқылы қадалады. Museum
Салпыншақсыз шекеліктер шиыршықталған күміс сымдарының әр жеріне қақтал-ған сіркелі, Atyrau bölgesi
ою-өрнекті күміс табақша қондыру арқылы жасалады. Олардың кейбір үлгісі күмістен қақтап соққан, Yerel Tarih
алтындалған, ою-өрнекті, жалпақ, жапырақ пішінді сырғаларға да ұқсайды. Кейбіреуінің «аяғы» Müzesi
құстұмсық жүзіктің алақаны тәрізді сүйірленіп бітеді. Салпыншақты шекеліктер бірнеше бөліктен 阿特劳州历史与地方
тұрады. Әрбір бөліктің тыны келенген, оюлы күміс тақталардан немесе қозалардан тұрады да, 志博物馆
оларға күміс шынжыр, не тойнақ арқылы жапырақ бейнелі бөлшектер бекітіледі. Шекеліктің бетіне
балыққұйрық, күн, жұлдыз, гүл, керегекөз тәрізді ою-өрнектер түсіріледі. ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
Күнді бейнелейтін бір-бірімен арасы сым желі арқылы ұласатын қос шеңберлі шекеліктер де
барынша сәнді. Пластикалық және композициялық тұрғыдан белгілі бір жүйеге түскен шекеліктер,
бір-біріне тізбектеле орналасқан тербелмелі, сыңғырлауық салпыншақтар қыз-келіншектің өңіне
көрік қосқандай, ажар бергендей әсер тудырады.

Кейбір шекеліктердің қос сыңары күміс шынжыр арқылы алқымның астынан бір-бірімен
байланысып, бір бүтін әшекей болып көрінеді.

В КОЛЛЕКЦИЯ ВИСОЧНЫХ ПОДВЕСОК
исочные подвески – серебряное украшение, которые крепятся к волосам со стороны
виска или иногда к головному убору.
Височные подвески состоят из подвесок, которые колеблются при ходьбе и издают звонкий
звук тонких цепей и змеевидных частей, расположенных в ряд. Украшения, которые к ним крепятся
состоят из звеньев.
Височные подвески часто встречаются в Мангистауской области. В отличие от серьги они
крепятся не в ушах, а на волосы у виска или на головные уборы по обеим сторонам. Иногда их
называют височными серьгами. В народе они получили название «суыртпа», «суыртпақ». Височные
подвески носили только по праздникам. Казахские ювелиры изготавливали их в виде серьги и
подвесок. Височные подвески в виде сережек являются подвесными. Каким бы не был вид височных
подвесок, все они крепятся с помощью крючков к волосам или на головные уборы.
Височные подвески без подвесок изготавливаются в разных регионах из серебряной проволки
зерневым способом, с установкой орнаментальной серебряной пластины. Некоторые из них похожи
на серебряные, позолоченные, орнаментальные, плоские, листовидные серьги. Подвески некоторых
из них, как и пластинка перстня «птичий клюв» является остроконечной. Височные подвески
состоят из нескольких частей. Каждая часть представляет собой серебряные орнаментальные
пластинки, к ним с помощью серебряных цепочек или петель закрепляются листовидные детали.
На лицевую поверхность височных подвесок наносятся орнаменты в виде рыбьего хвоста, солнца,
звезд, цветов, сетки.
Очень красиво смотрятся и двойные круглые височные подвески, которые соединяются друг с
другом с помощью проволочной линии, символизирующей солнце. Качающиеся, издающие звонкие
звуки височные подвески, которые с пластической и композиционной точки зрения находятся
в одной системе и последовательно расположенные друг к другу, смотрятся очень эффектно и
придают еще больше обаяния и женственности девушкам и женщинам.
Некоторые двойные пары височных подвесок соединяясь друг с другом с помощью серебряных
цепочек под подбородком, составляют цельное украшение.

289

Атырау облысы A COLLECTION OF TEMPORAL PENDANTS
тарихи-өлкетану temporal pendant is a silver decoration that is attached to the hair from the side of the
temple or sometimes attached to the headdress.
музейі Temporal pendants consist of swinging pendants that produce a ringing sound, thin chains
Историко- and serpentine parts arranged in a row. Decoration that is attached to them can have links.
краеведческий Temporal pendants are often found in Mangistau region. Unlike an earring, it is attached not
музей Атырауской to the ears, but to the temporal hair or headdresses on both sides. Sometimes they are called
temporal earrings. The people call them “suyrtpa”, “suyrtpak”. Temporal pendants were worn
области only on holidays. Kazakh jewelers made temporal pendants in the form of earrings and pendants.
Atyrau Local Temporal pendants in the form of earrings are suspended. Whatever the type of temporal
pendants, they are all attached with hooks to the hair or hats.
History Temporal pendants without suspensions are made in different places of silver wires by
Museum granulation, with the installation of an ornamental silver plate. Some of them look like silver,
Atyrau bölgesi gold-plated, ornamental, flat, leaf-shaped earrings. Pendants of some of them are pointed like
Yerel Tarih a plate of a ring “bird’s beak”. Temporal pendants consist of several parts. Each part consists of
silver ornamental plates, to which leaf-shaped details are attached using silver chains or loops.
Müzesi Ornaments in the form of a fish tail, the sun, stars, flowers, and a grid are applied to the surface of
阿特劳州历史与地方 the temporal pendants.
Double round temporal pendants that connect to each other with a wire line symbolizing the
志博物馆 sun also look very beautiful. Temporal pendants that from a plastic and compositional point of
view are in the same system, swinging, making ringing sounds, are sequentially located to each
ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 other, look very impressive and give even more beauty and femininity to girls and women.
Some double pairs of temporal pendants with silver chains under the chin connecting with
each other make up a single piece of jewelry.

Ş ŞAKAK TAKISI KOLEKSİYONU
akak takıları – tapınağın yan tarafından saça tutturulmuş veya bazen bir başlığa takılmış
bir gümüş süstür.

Şakak takıları, gür bir ses yayan sallanan takılardan, ince zincirler ve arka arkaya dizilmiş
yılan gibi parçalardan oluşur. Onlara eklenen dekorasyon bağlantılarla birlikte gelir.

Şakak takılar genellikle Mangystau bölgesinde bulunur. Küpelerden farklı olarak kulaklara değil,
şakak takıları saça veya her iki taraftaki başlığa takılır. Bazen şakak küpeleri olarak adlandırılırlar.
İnsanlar onlara “suyrtpa”, “suyrtpak” diyor. Şakak takıları sadece bayramlarda takılıyordu. Kazak
kuyumcular, küpe ve kolye şeklinde şakak takılarını yaptılar. Ne şeklinde yapıldığına bakmadan,
herhangi bir şakak takıları saçlara veya başlığa kancalarla tutturulur.

Takısız şakaklıklar, sarmal gümüş tellerin her iki tarafına füme sirke, süslü gümüş tabak
konularak yapılır. Bazıları gümüş, yaldızlı, süslemeli, yassı, yaprak biçimli küpelere benziyor.
Bazılarının takıları taşlı yüzük tabağı gibidir, kuş gagası sivri uçludur. Şakak takıları birkaç parçadan
oluşur. Her bir parça gümüş süs plakalarından oluşur, yaprak benzeri detaylar üzerlerine gümüş
zincirler veya ilmekler yardımıyla sabitlenir. Şakak takıları yüzeyine balık kuyruğu, güneş, yıldızlar,
çiçekler, ağ şeklindeki süslemeler uygulanır.

Güneşi simgeleyen bir telle birbirine bağlanan çift yuvarlak takılar çok hoş görünüyor. Plastik
ve kompozisyon açısından aynı sistem içinde yer alan, sallanan, çınlayan, birbiri ardına yerleştirilmiş
takılar uçlarından çınlayan, çok etkileyici görünen şakak takıları, kızlara ve kadınlara daha da fazla
güzellik ve kadınlık kazandırır.

Çene altında birbirine bağlanan gümüş zincirler kullanan çift çift şakak takıları birlikte tek bir
parça süs oluşturur.

290

Атырау облысы ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

鬓 鬓角吊坠系列
角吊坠是戴在太阳穴一侧头发上的银饰，有时也戴在头饰上。
鬓角吊坠由摆动的吊坠组成，使发出声音的细链和蛇形部件排成一排。附在它们身上的
装饰带有链接。
鬓角吊坠一般在曼格斯塔乌州常见。与耳环不同的是,它不是戴在耳朵上,而是 戴在两
边的鬓发或帽子上。有时它们被称为颞部耳环。人们叫他们 “苏勒特爬”，“苏尔特爬
克”。鬓角吊坠只在节假日佩戴。哈萨克珠宝商制作的鬓角吊坠有耳环和吊坠两种形式。鬓
角吊坠吊坠,以耳环的形式是吊坠。不管是哪种类型的鬓角吊坠,都是用钩子固定在头发或
头饰上。
无挂件的寺庙挂件是用银丝按纹路在不同的地方制作而成，并安装装饰性银板。有的类
似于银质的、镀金的、装饰性的、扁平的、叶形的耳环。其中有的挂件，如鸟嘴环盘，是尖
的。临时挂件由几部分组成。每个部分都由银质装饰板组成，通过银链或银环固定在它们上
面的叶形部件。在鬓角吊坠的表面，应用了鱼尾、太阳、星星、花、网等形式的装饰品。
非常漂亮的外观和双圆形的鬓角吊坠，它们之间用象征太阳的钢丝线连接起来。从造型
和构图的角度来看，这些摆动的、发声的鬓角吊坠是一个系统，并且相互之间依次排列，看
起来非常有印象，给女孩和女人带来更多的美感和女人味。
有的双对鬓角吊坠借助下巴下的银链，相互结合，形成一件实实在在的首饰。


291

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 9 см; салмағы 34 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 2239/ а, б
области
Atyrau Local Күміс шекеліктің бетіндегі ромбы гүл және балыққұйрық өрнегімен әшекейленген. Төменгі бөлігі
шиыршықталған екі шеңберден тұрады. Жоғарғы жағына құлаққа тағатын ілмек орнатылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ВИСОЧНЫе ПОДВЕСКИ
Период: ХІХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, оттиск, обрезная
Размер: длина 9 см; вес 34 г
Проба: серебро 875
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 2239/ а, б

Ромб на поверхности серебряных височныхо подвесок украшен орнаментом цветка и рыбьего
хвоста. Нижняя часть состоит из двух спиральных кругов. Сверху установлена петля, которая
крепится на ухо.

TEMPORAL PENDANT
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: stamping, cast mold, edging
Size: length 9 cm; weight 34 g
Purity: silver 875
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 2239/ a, b

The rhombus on the surface of the silver temporal pendant is decorated with an ornament of a flower
and a fish tail. The lower part consists of two spiral circles. There is a loop on top that is attached to the ear.

ŞAKAK TAKILARI
Dönem: ХІХ yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, baskı, kenarlı
Boyut: uzunluk 9 cm; ağırlık 34 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 2239/ a, b

Gümüş şakak takısı yüzeyindeki eşkenar dörtgen, bir çiçek süsü ve bir balık kuyruğu ile süslenmiştir. Alt
kısım iki sarmal daireden oluşur. Kulağa takılan bir halka takılmıştır.

鬓角吊坠
时期：十九世纪
材质：银
工艺：冲压，压印图案，切工
尺寸：长度9 厘米；重量 34 克
成色：875银
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 2239/ a,b

银制鬓角吊坠表面的菱形图案上有花和鱼尾的装饰。下部由两个螺旋圈组成。在顶部有一个铰
链，它与耳朵相连。

292

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

293

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, шыны
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 30,1см; салмағы 262 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 500, 875
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: НҚ 2807/а, б
области
Atyrau Local Жүрекше шекеліктің екі арасы ұзын шиыршықталған күміс сыммен оралған. Сырғаға екі шағын,
бір үлкен қызыл көз, ал жоғарғы жағына ілмек қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ВИСОЧНЫЙ ПОДВЕС
Период: ХІХ век
Материал: серебро, стекло
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 30,1см; вес 262 г
Проба: серебро 500, 875
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ОФ 2807/а, б

Обе стороны височной подвески в виде сердечка завиваются длинной спиральной серебристой
проволокой. В подвеску вставлены два небольших и один большой красный глаз, а в верхней части
есть петли.

TEMPORAL PENDANT
Period: ХІХ century
Material: silver, glass
Technique: stamping, cast mold
Size: length 30.1 cm; weight 262 g
Purity: silver 500, 875
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: CE 2807/a, b

Both sides of the heart-shaped temporal pendant are curled with a long spiral silver wire. Two small,
one large red eye are installed on the pendant, and there is a loop in the upper part.

ŞAKAK TAKILARI
Dönem: ХІХ yüzyıl
Malzeme: gümüş, cam
Teknikler: damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 30,1 cm; ağırlık 262 gr
İncelik: gümüş 500, 875
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: AF 2807/a, b

Kalp şeklindeki takının her iki tarafı da uzun, spiral şeklinde bir gümüş tel ile kıvrılmıştır. Takıya ve ilmeğin
tepesine iki küçük, bir büyük kırmızı göz yerleştirilir.

鬓角吊坠
时期：十九世纪
材质：银，玻璃
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度30,1厘米；重量 262 克
成色：500银, 875
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 2807/a,b

鬓角吊坠的两边都被一根长长的螺旋银丝卷住。在吊坠上镶嵌两个小红眼和一个大红眼，顶部有
铰链。

294

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

295

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, бүкпе
Историко- Өлшемі: ұзындығы 11 см; салмағы 40 гр
краеведческий СҚыолндаамнаыслыу:ыкү: мБаісты91с6Қазақстан, Маңғыстау облысы
музей Атырауской Есептік белгісі: НҚ 6697/а, б

области Ұзын шекелік күрделі шиыршықтан тұрады және бетінде дөңес шар тәрізді екі шеңбері бар.
Atyrau Local Шекеліктің бойына гүлмен өрнектелген ромб әшекейі бекітілген. Жоғарғы жағына шиыршық сымның
басына ілмек қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ВИСОЧНЫЙ ПОДВЕС
Период: ХІХвек
Материал: серебро
Техника: штамповка, складка
Размер: длина 11 см; вес 40 г
Проба: серебро 916
УПчреитмнеаняеноитем: Зеатпакдан: ОыФй К6а6з9а7х/сат,абн, Мангистауская область

Длинная височная подвеска состоит из сложной спирали и имеет два выпуклых шаровидных
круга на поверхности. По длине к височной подвеске прикреплено украшение в виде ромба с
орнаментом цветка. Сверху к головке спиральной проволоки прикреплена петля.

TEMPORAL PENDANT
Period: XIX century
Material: silver
TSiezceh:nleiqnugeth: s1t1amcmpi;nwge, figohldtin40g g
Purity: silver 916
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: CE 6697/a, b

The long temporal pendant consists of a complex spiral and has two convex spherical circles on the
surface. A rhombus ornament with a flower ornament is attached to the temporal pendant along the
length. A loop is attached to the top of the spiral wire head.
ŞAKAK TAKILARI
MDöanlzeemm:eХ:ІgХüymüzüyşıl
Teknikler: damgalama, katlama
Boyut: uzunluk 11 cm; ağırlık 40 gr
İncelik: gümüş 916
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: AF 6697/a, b

Uzun şakak takısı, karmaşık bir spiralden oluşur ve yüzeyinde iki dışbükey küresel daireye sahiptir.
Uzunluk boyunca, takıya çiçek süslemeli bir eşkenar dörtgen süs eklenir. Spiral tel kafasının tepesine bir
ilmek eklenir.

鬓角吊坠
时期：十九世纪
材质：银
工艺：冲压，折叠
尺寸：长度11 厘米；重量 40 克
成色：916银
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 6697/a,b

长鬓角吊坠由复扎的螺旋形组成，表面有两个凸球形的圆。沿着鬓角吊坠的长度，附着菱形的装
饰物，并有花饰。从上面看，螺旋线的头部连接着一个铰链。

296

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

297

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, бүкпе
Историко- Өлшемі: ұзындығы 17,1 см; салмағы 73 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 500
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 11471/1-2
области
Atyrau Local Ұзын шекелік күрделі шиыршықталған екі шеңберден тұрады. Шекеліктің бойына гүлмен
өрнектелген үш ромб және бір жүрекше әшекейі бекітілген. Жоғарғы жағында шиыршықталған
History сымның басына ілмешек қондырылған.
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ВИСОЧНЫЙ ПОДВЕС
Период: ХІХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, складка
Размер: длина 17,1 см; вес 73 г
Проба: серебро 500
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 11471/1-2

Длинная височная подвеска состоит из двух сложных спиральных кругов. Вдоль височной
подвески закреплены три ромба и украшение в виде сердца, с орнаментом цветка. В верхней части
на головке спирального провода закреплена петля.

TEMPORAL PENDANT
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: stamping, folding
Size: length 17.1 cm; weight 73 g
Purity: silver 500
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 11471/1-2

A long temporal pendant consists of two complex spiral circles. Three rhombuses and a heart-shaped
ornament with a flower ornament are fixed along the temporal pendant. A loop is attached to the head of
the spiral wire in the upper part.

ŞAKAK TAKILARI
Dönem: ХІХ yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, katlama
Boyut: uzunluk 17,1 cm; ağırlık 73 gr
İncelik: gümüş 500
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 11471/1-2

Uzun şakak takısının ucu, iki karmaşık spiral daireden oluşur. Takı boyunca üç eşkenar dörtgen ve çiçek
süslemeli kalp şeklinde bir süs sabitlenmiştir. Spiral tel kafasının tepesine bir halka sabitlenmiştir.

鬓角吊坠
时期：十九世纪
材质：银
工艺：冲压，折叠
尺寸：长度17,1 厘米；重量 73 克
成色：500银
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 11471/1-2

长鬓角吊坠由两个复扎的螺旋圆组成。 沿着鬓角吊坠固定了三个菱形和一个带有花饰的心形饰

298 品。 在上部的螺旋线的头部连接有一个环。

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

299

Атырау облысы ШЕКЕЛІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, шыны
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме, ширатпа
Историко- Өлшемі: ұзындығы 32,5 см; салмағы 201 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 12775 а, б
области
Atyrau Local Шекелік ұзын шиыршықтан, үлкен, шағын жүрекшеден және үш салпыншақтан тұрады. Қастың
ішіне шыныдан көз орнатылған. Жоғарғы жағы ілмекке ұзын шиыршықталған сыммен жалғасқан.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ВИСОЧНЫЙ ПОДВЕС
Период: ХІХ век
Материал: серебро, стекло
Техника: штамповка, оттиск, скрученный
Размер: длина 32,5 см; вес 201 г
Проба: серебро 875
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 12775 а, б

Височная подвеска состоит из длинной спирали, большого и маленького орнамента в виде
сердца и трех подвесок. Внутри камня установлен глаз. Верхняя часть соединена с петлей длинной
спиралью.

TEMPORAL PENDANT
Period: ХІХ century
Material: silver, glass
Technique: stamping, cast mold, twisting
Size: length 32.5 cm; weight 201 g
Purity: silver 875
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 12775 a, b

The temporal pendant consists of a long spiral, large, small heart-shaped ornament, and three pendants.
An eye is installed inside the stone. The upper part is connected to the loop by a long spiral.

ŞAKAK TAKILARI
Dönem: ХІХ yüzyıl
Malzeme: gümüş, cam
Teknikler: damgalama, baskı, bükülmüş
Boyut: uzunluk 32,5 cm; ağırlık 201 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 12775 a, b

Şakak takılarının ucu uzun bir spiral, büyük, küçük kalp şeklinde bir süs ve üç takıdan oluşur. Taşın içine
bir göz yerleştirilir. Üst kısım ilmeğe uzun bir spiral ile bağlanmıştır.

鬓角吊坠
时期：十九世纪
材质：银，玻璃
工艺：冲压，压印图案，搓成
尺寸：长度32,5 厘米；重量 201 克
成色：875银
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 12775 a,b

鬓角吊坠由长螺旋、大、小心形饰物和三个挂件组成。宝石里面有一只钻石。上部连接着一个长
长的螺旋圈。

300