Uveler

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

201

Атырау облысы БЕЛДІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс, металл, былғары
музейі Техникасы: қалыптама, шегелеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 129 см, ені 8 см; салмағы 1530 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Шығыс Қазақстан облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21815
области
Atyrau Local Былғары белдіктің беті түгел күміс әшекеймен қапталып, ортасы қызыл, көк, сары шыны
жапсырмалармен көркемделген. Шетіне қапсырма қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ПОЯС
Период: ХХ век
Материал: серебро, металл, кожа
Техника: штамповка, клепаный
Размер: длина 129 см, ширина 8 см; вес 1530 г
Проба: серебро 875
Применение: Восточно Казахстанская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21815

Кожаный пояс полностью покрыт серебряными украшениями, а центр украшен красными,
синими, желтыми стеклянными накладками. На концах установлены застежки.

BELT
Period: ХХ century
Material: silver, metal, leather
Technique: stamping, riveted
Size: length 129 cm, width 8 cm, weight 1530 g
Purity: silver 875
Application: East Kazakhstan region
Record: ALHM CE 21815

The leather belt is completely covered with silver jewelry, and the center is decorated with red, blue,
and yellow glass overlays. Fasteners are installed at the ends.

BİR KEMER
Dönem: ХХ yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal, deri
Teknikler: damgalama, perçinli
Boyut: uzunluk 129 cm, genişlik 8 cm; ağırlık 1530 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Doğu Kazakistan bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21815

Deri kemer tamamen gümüş takılar ile kaplanmış ve ortası kırmızı, mavi, sarı cam kaplamalarla
süslenmiştir. Uçlarına tokalar takılır.

腰带

时期：二十世纪 克
材质：银, 金属，皮革
工艺：冲压，铆接
尺寸：长度129 厘米，宽度8 厘米；重量 1530
成色：875银
使用在：东哈萨克斯坦州
登记符号：IKMAO OF 21815
皮带上完全覆盖了银制的饰物，中间有红、蓝、黄三色玻璃饰件儿装饰。两端有扣子。

202

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

203

Атырау облысы БЕЛДІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, шыны, бирюза
музейі Техникасы: ширатпа, бүршіктеу
Историко- Өлшемі: ұзындығы 71 см, ені 2,5 см; салмағы 414 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Солтүстік Кавказ
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21816
области
Atyrau Local Белдік он екі сары металл әшекейден құралған. Беті көгілдір, қызыл түсті тастармен әшекейленген.
Екі шетіндегі қапсырма бір-біріне ілмек арқылы қиюластырылып салынады.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ПОЯС
Период: ХІХ век
Материал: серебро, стекло, бирюза
Техника:скрученный
Размер:длина 71 см, ширина 2,5 см; вес 414 г
Проба: серебро 875
Применение: Северный Кавказ
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21816

Пояс состоит из двенадцати желтых металлических украшений. Поверхность украшена камнями
голубого, красного цвета. Застежки на обоих концах соединяются друг с другом петлей.

BELT
Period: ХІХ century
Material: silver, glass, turquoise
Technique: twisted
Size: length 71 cm, width 2.5 cm; weight 414 g
Purity: silver 875
Application: North Caucasus
Record: ALHM CE 21816

The belt consists of twelve yellow metal ornaments. The surface is decorated with blue and red stones.
The fasteners at both ends are connected to each other by a loop.

BİR KEMER
Dönem: ХІХ yüzyıl
Malzeme: gümüş, cam, turkuaz
Teknikler: bükülmüş
Boyut: uzunluk 71 cm, genişlik 2,5 cm; ağırlık 414 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Kuzey Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 21816

Kemer on iki sarı metal süslemeden oluşur. Yüzey mavi ve kırmızı taşlarla süslenmiştir. Her iki uçtaki
tokalar birbirine ilmeklidir.

腰带

时期：十九世纪 克
材质：银，玻璃, 绿松石
工艺：扭绞
尺寸：长度71 厘米，宽度2,5 厘米；重量 414
成色：875银
使用在：北高加索地区
登记符号：IKMAO OF 21816
腰带由十二个黄色金属饰品组成。表面饰有蓝、红两色的宝石。两端的扣子之间用环状物连接。

204

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

205

Атырау облысы БЕЛДІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, былғары
музейі Техникасы: құйма, қара ала, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 89 см, ені 3 см; салмағы 760 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Солтүстік Кавказ
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21817
области
Atyrau Local Белдік былғары бірдей өлшемдегі металл жапсырмалардан тұрады. Жапсырманың беті өсімдік
тектес өрнекпен әшекейленген. Шетіне төртбұрышты қапсырма орнатылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ПОЯС
Период: ХІХ век
Материал: серебро, кожа
Техника: литая, черно-белая, обрезная
Размер: длина 89 см, ширина 3 см; вес 760 г
Проба: серебро 875
Применение: Северный Кавказ
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21817

Кожаный пояс состоит из металлических накладок одинакового размера. Поверхность накладки
украшена орнаментом в стиле растений. По краям установлены прямоугольные застежки.

BELT
Period: ХІХ century
Material: silver, leather
Technique: casting, black and white, edged
Size: length 89 cm, width 3 cm; weight 760 g
Purity: silver 875
Application: North Caucasus
Record: ALHM CE 21817

The leather belt consists of metal overlays of the same size. The surface of the overlay is decorated with
a plant-style ornament. Rectangular fasteners are installed at the edges.

BİR KEMER
Dönem: ХІХ yüzyıl
Malzeme: gümüş, deri
Teknikler: kuyulmuş, siyah ve beyaz, kenarlı
Boyut: uzunluk 89 cm, genişlik 3 cm; ağırlık 760 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Kuzey Kafkaz
Kayıt işareti: ABYTM AF 21817

Deri kemer, aynı boyutta metal kaplamalardan oluşur. Kaplamanın yüzeyi bitki tarzı bir süslemeyle
dekore edilmiştir. Kenarlar boyunca dikdörtgen tokalar takılmıştır.

腰带
时期：十九世纪
材质：银，皮革
工艺：锻，黑白，切
尺寸：长度89 厘米，宽度3 厘米；重量 760 克
成色：875银
使用在：北高加索地区
登记符号：IKMAO OF 21817

皮带由同样大小的金属饰件儿组成。衬里表面有植物风格的装饰物。边缘装有长方形的扣子。

206

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

207

Атырау облысы КІСЕ БЕЛДІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, металл, былғары
музейі Техникасы: қалыптама, шегелеу
Историко- Өлшемі: ұзындығы 158 см, ені 5 см; салмағы 984 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 400
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан, Жетісу өңірі
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21819
области
Atyrau Local Белдік қоңыр түсті былғарыдан тігіліп, бетіне елу бір түрлі құйма әшекейлері қондырылған. Оттық
сақтайтын шағын сөмке белдікке үш әшекеймен бекітіліп, екі жағына он сегіз әшекей қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 КОЖАНЫЙ ПОЯС
Период: ХІХ век
Материал: серебро, металл, кожа
Техника: штамповка, клепаный
Размер: длина 158 см, ширина 5 см; вес 984 г
Проба: серебро 400
Применение: Южный Казахстан, Жетысу
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21819

Пояс сшит из кожи коричневого цвета, на лицевой поверхности установлены пятьдесят один вид
различных литых украшений. Небольшая сумка для хранения спичек прикреплена к ремню тремя
украшениями, с двух сторон установлено восемнадцать украшений.

LEATHER BELT
Period: ХІХ century
Material: silver, metal, leather
Technique: stamping, riveted
Size: length 158 cm, width 5 cm; weight 984 g
Purity: silver 400
Application: South Kazakhstan, Zhetysu
Record: ALHM CE 21819

The belt is made of brown leather, and fifty-one different types of cast jewelry are installed on the
surface. A small bag for storing matches is attached to the belt with three ornaments, and eighteen
ornaments are installed on both sides.

DERİ KEMER
Dönem: ХІХ yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal, deri
Teknikler: damgalama, perçinli
Boyut: uzunluk 158 cm, genişlik 5 cm; ağırlık 984 gr
İncelik: gümüş 400
Uygulama: Güney Kazakistan, Jetysu
Kayıt işareti: ABYTM AF 21819

Kemer kahverengi deriden yapılmıştır; yüzeye elli bir çeşit çeşitli kalıplı süslemeler yerleştirilmiştir.
Kibritleri saklamak için küçük bir çanta kemere üç süslemeyle tutturulmuş, her iki tarafa on sekiz dekorasyon
yerleştirilmiştir.

皮带

时期：十九世纪 克
材质：银, 金属，皮革
工艺：冲压，铆接
尺寸：长度158 厘米，宽度5 厘米；重量 984
成色：400银
使用在：南哈萨克斯坦，杰特苏
登记符号：IKMAO OF 21819
腰带是由棕色皮革制成的，表面有五十一种不同的铸造首饰。一个小火柴包连着腰带，腰带上有

208 三个饰物，两边安装十八个饰物。

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

209

Атырау облысы БЕЛДІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: металл, былғары
музейі Техникасы: қалыптама, шегелеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 152 см, ені 3 см; салмағы 630 гр
краеведческий Қолданылуы: Моңғолия, Баян-Өлгей аймағы
музей Атырауской Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21820

области Қоңыр түсті кісе белдікке отыз екі металл құйма әшекейлері екі жақты бекітілген. Белдіктің
Atyrau Local ортасына дөңгелек сақина және қапсырманың алдынан үш әшекеймен сәнделген шағын белдік
қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ПОЯС
Период: ХХ век
Материал: металл, кожа
Техника: штамповка, клепаный
Размер: длина 152 см, ширина 3 см; вес 630 г
Применение: Монголия, Баян-Улгийский аймак
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21820

На кожаный пояс коричневого цвета с двух сторон прикреплены тридцать два металлических
литых украшения. В центре ремня установлено круглое кольцо и перед застежкой небольшой пояс,
декорированный тремя украшениями.

BELT
Period: ХХ century
Material: metal, leather
Technique: stamping, riveted
Size: length 152 cm, width 3 cm; weight 630 g
Application: Mongolia, Bayan-Ölgii Province
Record: ALHM CE 21820

Thirty-two cast metal ornaments from two sides are attached to a brown leather belt. There is a round
ring in the center of the belt and a small belt decorated with three ornaments in front of the clasp.

BİR KEMER
Dönem: ХХ yüzyıl
Malzeme: metal, deri
Teknikler: damgalama, perçinli
Boyut: uzunluk 152 cm, genişlik 3 cm; ağırlık 630 gr
Uygulama: Mogolistan, Bayan-Ulgi aymağı
Kayıt işareti: ABYTM AF 21820

Otuz iki dökme metal süs kahverengi deri kemerin iki tarafından da tutturulmuştur. Kemerin ortasında
yuvarlak bir halka ve tokanın önünde üç süslemeyle süslü küçük bir kuşak vardır.

腰带

时期：二十世纪 克
材质：金属，皮革
工艺：冲压，铆接
尺寸：长度152 厘米，宽度3 厘米；重量 630
使用在：蒙古，巴彦乌尔吉伊阿迈克
登记符号：IKMAO OF 21820
在棕色皮带上两侧有三十二件金属铸造的首饰。腰带中间有一个圆环，扣子前面有一条小腰带，

上面有三个装饰品。

210

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

211

Атырау облысы БЕЛДІК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, металл
музейі Техникасы: қалыптама, қара ала, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 76 см, ені 3 см; салмағы 109 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Солтүстік Кавказ
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21917
области
Atyrau Local Бедерлі белбеу он екі сопақша әшекейден құралған. Беті қара ала ою және өсімдік тектес
өрнекпен әшекейленген. Аралары дөңгелек шынжырмен жалғанып, шетіне оюлы жалпақ қапсырма
History қондырылған.
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 ПОЯС
Период: ХІХ век
Материал: серебро, металл
Техника: штамповка, черно-белая, обрезная
Размер: длина 76 см, ширина 3 см; вес 109 г
Проба: серебро 875
Применение: Северный Кавказ
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21917

Тисненый пояс состоит из двенадцати овальных украшений. Поверхность украшена черно-белым
орнаментом и узором, похожими на растение. Между собой соединены кольцевой цепью, по краю
установлена плоская застежка с орнаментом.

BELT
Period: ХІХ century
Material: silver, metal
Technique: stamping, black and white, edged
Size: length 76 cm, width 3 cm; weight 109 g
Purity: silver 875
Application: North Caucasus
Record: ALHM CE 21917

The embossed belt consists of twelve oval ornaments. The surface is decorated with black and white
ornaments and a pattern similar to a plant. They are connected to each other by a ring chain, and a flat
clasp with an ornament is installed along the edge.

BİR KEMER
Dönem: ХІХ yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal
Teknikler: damgalama, siyah ve beyaz, kenarlı
Boyut: uzunluk 76 cm, genişlik 3 cm; ağırlık 109 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Kuzey Kafkas
Kayıt işareti: ABYTM AF 21917

On iki oval süslemeden oluşan kabartmalı bir kemer. Yüzey siyah beyaz süslemelerle ve bitki benzeri bir
desenle süslenmiştir. Birbirlerine bir halka zinciri ile bağlanırlar, kenar boyunca süslemeli düz bir toka vardır.

腰带

时期：十九世纪 克
材质：银，金属
工艺：冲压，黑白，切
尺寸：长度76 厘米，宽度3 厘米；重量 109
成色：875银
使用在：北高加索地区
登记符号：IKMAO OF 21917
压上花纹的腰带由十二个椭圆形饰物组成。表面有黑白相间的装饰物和类似植物的图案。用一条
212 环链相互连接，边上有一个带装饰物的平扣。

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

213

Атырау облысы ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
тарихи-өлкетану

музейі
Историко-
краеведческий
музей Атырауской

области
Atyrau Local

History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

214

Ө ӨҢІРЖИЕКТЕР КОЛЛЕКЦИЯСЫ Атырау облысы
ңіржиек – үзбелеп салпыншақтар тағылған, асыл тастардан көз орнатылған, кеудеге тарихи-өлкетану
тағылатын әшекейлі, қымбат бағалы сәндік алқа бұйымы. Қазақ әйелдерінің өңір әшекейі – өңіржиек музейі
өзара салтанаттылығы мен салиқалылығына қарай ерекшеленіп, көбінесе Қазақстанның батыс Историко-
өңірінде қолданылады. краеведческий
Дәстүрлі  қазақ қоғамында өңіржиекті мереке күндері, тойларда жасына қарай әртүрлі етіп музей АтыраУской
таққан. Өңіржиектің қыз баланың бойжетіп келе жатқан кезіне арналған түрі «Өңіртал» деп области
аталады. Өңіртал аралары алшақтау орналасқан екі тақтадан тұрады, арасы күміс шынжырлармен Atyrau Local
байланысқан. Өңірталға қызыл түсті шыныдан не ақық тастан көз салынып, шынжырмен мойынға History
тағылады. Өңіржиек бұрышты немесе дөңес келген бірнеше жіңішке шынжырмен шығыршық Museum
арқылы жалғасып, бірнеше күміс тақтадан тұрады. Өңіржиек тақтасын «алақан» деп те атайды. Atyrau bölgesi
Тігінен алғанда бір қатардан тұратын өңіржиектің ең төменгі алақаны кішірек екі күміс тақтасы Yerel Tarih
топсамен біріктіру арқылы да жасалады. Оны «қос топсалы өңіржиек» дейді. Әрбір тақтаның бетіне Müzesi
асыл тастан көз қондырылып, өрнек түсіріліп, кейбіреулеріне алтын жалатылып, төменгі тақтасына 阿特劳州历史与地方
күміс салпыншақтар тізіледі. Салпыншақтың ұшында сыңғырлаған дыбыс шығаратын шар тәрізді 志博物馆
әшекей орнатылады. Оны «қозалы өңіржиек» деп атайды. Өңіржиек тақтасының бетіне ирек,
құсқанат, жүрекше және т.б. ою-өрнек түсіріледі. Жиектеріне алтын, күміс сіркелер қондырылады. ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
Өңіржиектің шашақпен сәнделген түрлері де кездеседі.
Қыз ұзатылып, тұрмыс құрып, ана атанғаннан кейін үлкендеу, қалыңдау үш тақтадан тұратын
өңіржиектер таққан. Өңіржиектің тақтасы көп болған сайын «көп балалы, алтын құрсақты ана
болсын» деген мағынаны білдірген. 1, 2, 3, 4 тақталары төртбұрышты болып келіп, соңғы тақтасы
төменге қарай бес бұрышталып келуінде де үлкен мән бар. Яғни, бұл болашақта ананың дүниеге
көп ұрпақ әкелуін және «көбею» мағынасын меңзеген. Жалпы өңіржиекті әйел адам 45–50 жасқа
дейін, баланы дүниеге әкелуге қабілетті жасына дейін таққан. Әйел адам үлкейіп, немерелі болып,
әже атанған шағында өңіржиектің төменгі жақтарын ажыратып тастап, бір төртбұрыштысын ғана
алқа ретінде тағып жүрген. Өңіржиек-тің жан-жағындағы салпыншақтар ұрпақтың өсіп-өркендеуі,
оны жалғастырушы әйел адамның рөлі, өсімдік тектес өрнектің барлығы қанат жаю, өмірдің
жалғастығын, жаймашуақ күндерді, көбеюді білдіреді. Бетіндегі екі ұзын сопақша, ортасында
сіркелеп әдемі өрнектердің салынуы жер әлемде о баста бірінші болып ер адамның жаралғанын
білдіреді. Ер адам болмаса, жер бетінде ешқандай ұрпақ болмас еді. Өмірдің бастамасы ер адамда,
соның белінде жатыр дегенді меңзейді. Өңіржиекті жас келіншек келін болып түскеннен кейін
балалы болғанша тастамай тағып жүрген. Себебі адамның назары жүкті әйелдің ішіне емес, оның
әшекейіне түссе, бір жағынан тіл-көзден, бәле-жаладан, сұқ көзден сақтайды деген мағына берген.
Өңіржиекте әйелдердің әшекей бұйымдарын ромб (шаршы) өрнектер толықтырып отырады. Ромб –
өсімталдықтың белгісі. Ол ортағасырлық әйел пішініндегі балбал тастарда да кездеседі. Жалпы,
өңіржиектің мағынасы ұрпақтың өсіп-өркендеуі, оны жалғастырушысы әйел адамның рөлі, қауіп-
қатерден сақтану сияқты жайларды білдіреді.

Н КОЛЛЕКЦИЯ НАГРУДНЫХ УКРАШЕНИЙ ЖЕНЩИН 215
агрудное украшение женщины – украшение драгоценное, декоративное, с соединением
на подвесках, с глазами из драгоценных камней. Нагрудное украшение казахских женщин –
«өңіржиек» – отличается своей торжественностью и сдержанностью и в основном используется в
западном регионе Казахстана.
В традиционном казахском обществе нагрудное украшение носили в зависимости от возраста
в праздничные дни и на свадьбах. Вид нагрудного украшения, предназначенного для молодой
девушки, называется «өңіртал».«Өңіртал» состоит из двух пластин, расположенных на расстоянии
друг от друга, соединены серебряными цепочками. На «өңіртал» устанавливают глаз из стекла
красного цвета или агата и носят на шее с цепочкой. Нагрудное украшение женщин соединяется с
помощью колец с несколькими тонкими цепочками с углом или выпуклостью и состоит из нескольких
серебряных пластин. Поверхность нагрудного украшения женщин еще называют «пластинкой».
Самая нижняя пластина нагрудного украшения женщин, состоящая из одного ряда по вертикали, две
небольшие серебряные поверхности изготавливаются путем соединения шарниром. Его называют
«двойным шарнирным нагрудным украшением». На каждую поверхность устанавливаются глаз
из драгоценного камня, декорируются узорами, некоторые из которых позолочены, на нижнюю

Атырау облысы ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 поверхность вешаются серебряные подвески. На кончике подвески устанавливается шарообразное
тарихи-өлкетану украшение, издающее звонкий звук. Это нагрудное украшение называется «қозалы» (подвески в
различных формах, которые надеваются на грудь). На поверхность нагрудного украшения наносится
музейі орнамент в виде крыльев птиц, сердечек и других. По краям декорируется золотой, серебряной
Историко- зернью. Встречаются и виды нагрудных украшений, украшенные бахромой.
краеведческий
музей Атырауской После замужества и рождения ребенка женщина надевала нагрудное украшение по-больше и
потолще, состоящее из трех пластинок. Чем больше пластинок было на нагрудном украшении, тем
области больше у нее было детей. 1, 2, 3, 4 пластинки были прямоугольными, последняя пластинка была
Atyrau Local пятизвездочной книзу, это имело большое значение. То есть тем самым выражали пожелание,
чтобы в будущем женщина родила больше детей и стала многодетной. В целом, женщины нагрудное
History украшение носили до 45–50 лет, то есть до возраста, при котором она способна родить ребенка.
Museum Когда женщина старела, становилась бабушкой и уже имела внуков, она снимала нижние части
Atyrau bölgesi нагрудного украшения и носила только один квадратик в качестве подвески. Висячие украшения
Yerel Tarih по бокам нагрудного украшения означали размножение потомства, роль женщины в этом как
продолжителя, все орнаменты в виде растении означали продолжение жизни, ее развитие,
Müzesi наступление счастливых дней. Два длинных овала на поверхности, нанесенные в центре красивых
阿特劳州历史与地方 зерневых орнаментов, означает, что первым в мире был создан мужчина. Если бы мужчины не было,
то на земле не было бы будущих поколений, т.е. начало жизни начинается с мужчины. Нагрудное
志博物馆 украшение молодая женщина надевала после того, как она стала невесткой, и не снимала, пока не
родит ребенка. Делалось это для того, чтобы люди обращали внимание на украшение, а не на живот
216 беременной женщины, и это защищало ее от дурного глаза. Нагрудное украшение женщин нередко
дополняли таким орнаментом, как ромб (квадрат). Ромб – знак плодовитости. Он также встречается
и на средневековых каменных бабах. В целом, смысл нагрудного украшения представляет собой
такие понятия, как процветание поколения, роль женщины как продолжателя, рода, защита от угроз.

W COLLECTION OF WOMEN’S PECTORALS
omen’s pectorals are jewelry, precious decorations, with a connection on pendants, with
eyes made of precious stones. Pectorals of Kazakh women - “onirzhiyek” is distinguished by its solemnity
and restraint and is mainly used in the Western region of Kazakhstan.
In traditional Kazakh society, pectoral was worn depending on age on holidays and at weddings. The
pectoral intended for a young girl is called “onirtal”. “Onirtal” consists of two plates, located at a distance
between them, connected by silver chains. An eye made of red glass or agate is placed on the “onirtal”
and is worn around the neck with a chain. Women’s pectoral is connected by rings with several thin chains
with an angle or bulge and consists of several silver plates. The surface of pectoral is also called a “plate”.
The lowest plate of women’s pectoral, consisting of a single row vertically, two small silver surfaces are
made by connecting with a hinge. It is called a “double-hinged pectoral”. An eye made of a precious stone
is placed on each surface, decorated with patterns, some of which are gold plated, and silver pendants
are hung on the lower surface. A spherical decoration is installed at the tip of the pendant, which emits a
ringing sound. This pectoral is called “kozaly” (pendants in different shapes, which are worn on the chest).
An ornament in the form of bird wings, hearts and others is applied to the surface of the pectoral. Gold
and silver grains are set along the edges. There are also types of pectorals decorated with fringe.
After marriage and the birth of a child, the girl wore a larger and thicker pectoral consisting of three
plates. The more plates there were, the more children she had. 1, 2, 3, 4 plates were rectangular, the last
plate was five-star to the bottom, it made a big difference. In other words, they wished that in the future
a woman would give birth to more children and have a large family. In general, women wore pectorals
up to 45–50 years, that is, up to the age capable of giving birth. When a woman grew old, became a
grandmother, and already had grandchildren, she removed the lower parts of the pectoral and wore
only one square as a pendant. Hanging ornaments on the sides of the pectoral meant the reproduction,
the role of a woman as a continuer, all ornaments in the form of a plant meant the continuation of life,
development, happy days. Two long ovals on the surface, beautiful grain ornaments in the center mean
that a man was the first to have been created in the world. If there were no man, there would be no future
generations on earth, i.e. the life begins with a man. A young woman wore a pectoral after she became a
daughter-in-law, and did not take it off until she had given birth to a child. This was done so that people’s
attention was drawn to the decoration, and not to the belly of a pregnant woman, and this protected
her from the evil eye. Women’s pectoral was supplemented with such ornaments as a rhombus (square).
The rhombus is a sign of fertility. It is also found on medieval stone images. In general, the meaning of a
pectoral is such concepts as the prosperity of a generation, the role of a woman as a successor, protection
from threats.

K KADINLAR GÖĞÜS SÜSÜ KOLEKSİYONU Атырау облысы
adınların göğüs süsü, pandantiflerle bağlantılı, değerli taşların gözleriyle kıymetli bir süslemedir. тарихи-өлкетану
Kazak kadınlarının göğüs süslemesi – “Onirzhiyek” ciddiyeti ve kısıtlamasıyla ayırt edilir ve çoğunlukla музейі
Kazakistan’ın batı bölgesinde kullanılır. Историко-
Geleneksel Kazak toplumunda bayramlarda ve düğünlerde yaşa bağlı olarak göğüs takıları giyilirdi. краеведческий
Genç bir kıza yönelik meme süsleme şekline “irtal” denir. “Irtal”, aralarında belli bir mesafede bulunan музей АтыраУской
ve gümüş zincirlerle birbirine bağlanan iki plakadan oluşur. Kırmızı cam veya akikten yapılmış bir göz, области
“irtal” üzerine yerleştirilir ve bir zincir ile boynun etrafına takılır. Kadın göğüs takıları, açılı veya çıkıntılı Atyrau Local
birkaç ince zincirli halkalarla bağlanır ve birkaç gümüş plakadan oluşur. Kadın göğüs takılarının yüzeyine History
“plaka” da denir. Bir dikey sıra, iki küçük gümüş yüzeyden oluşan bir kadının göğüs süslemesinin en alt Museum
tabakası menteşe ile yapılır. Buna “çift eklemli göğüs parçası” denir. Her yüzeye bir kısmı yaldızlı desenlerle Atyrau bölgesi
süslenmiş değerli taştan bir göz yerleştirilir ve alt yüzüne gümüş kolye asılır. Kolyenin ucunda, son derece Yerel Tarih
yüksek bir ses yayan küresel bir dekorasyon yerleştirilmiştir. Bu göğüs bezemesine “kozaly” adı verilir Müzesi
(göğse tutturulmuş çeşitli şekillerde pandantifler). Göğüs bezemesinin yüzeyine kuş kanatları, kalpler 阿特劳州历史与地方
ve diğerleri şeklinde bir süsleme uygulanır. Altın ve gümüş taneleri kenarlara yerleştirilmiştir. Saçaklarla 志博物馆
süslenmiş göğüs süslemeleri türleri de vardır.
Evlilikten ve bir çocuğun doğumundan sonra, kız üç tabaktan oluşan daha kalın, daha büyük bir ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
göğüs parçası giydi. Göğüs süsleme tabakları ne kadar fazlaysa, o kadar çok çocuğu oldu. 1, 2, 3, 4 kayıtlar
dikdörtgen, son rekor altta beş yıldızdı, büyük fark yarattı. Yani, bir kadının daha fazla çocuk doğurmasını
ve gelecekte büyümesini istediler. Genelde kadınlar 45–50 yaşına, yani çocuk doğurabilecek yaşa kadar
göğüs takıları takarlardı. Bir kadın yaşlandığında, büyükanne olduğunda ve zaten torun sahibi olduğunda,
göğüs süslemesinin alt kısımlarını çıkardı ve kolye olarak yalnızca bir kare taktı. Göğüs bezemesinin
kenarlarına asılan süslemeler, yavruların çoğalması, bunda devam eden bir kadının rolü, bitki formundaki
tüm süslemelerin yaşamın, gelişimin, mutlu günlerin devamı anlamına geliyordu. Yüzeydeki iki uzun oval,
ortasında güzel tahıl süsleri ile dünyanın ilk insanının yaratıldığını gösterir. İnsan olmasaydı, yeryüzünde
nesiller olmazdı. Yaşamın başlangıcının bir erkekle başladığı anlamına gelir. Genç bir kadın, gelini olduktan
sonra göğüs süsü takmış ve bir çocuk doğurana kadar göğüs süsü takmamış. Çünkü eğer insanların
dikkati hamile bir kadının karnına değil de dekorasyona çekildiyse, bu onu nazardan ve nazardan korudu.
Kadınların göğüs süslemesi, eşkenar dörtgen (kare) gibi süslemelerle tamamlandı. Eşkenar dörtgen,
doğurganlığın bir işaretidir. Aynı zamanda ortaçağ taş kadınlarında da bulunur. Genel olarak, bir göğüs
süslemesinin anlamı, bir neslin refahı, bir kadının halef olarak rolü, tehditlerden korunma gibi kavramlardır.

戴 戴在胸上的妇女装饰品系列 217
在胸上的妇女装饰品是一种珍贵的装饰品，与吊坠相连，带有用宝石制成的钻石。哈

萨克妇女的-“ 欧尼尔基叶克”以其庄重和克制着称，主要用于哈萨克斯坦西部地区。
在传统的哈萨克社会，根据举行假日和婚礼时的年龄， 戴着胸饰。适用于年轻女孩的胸饰类型

称为“欧尼尔塔尔”。“欧尼尔塔尔”由两块薄片组成，两块薄片之间相距由银链连接。“欧尼尔
塔尔”上镶嵌由红色玻璃或玛瑙制成的钻石，并用链子戴在脖子上。

胸饰是由环状物与数条有角度或凸面的细链连接，由数块银片组成。女性胸饰的表面也叫 “薄
片"。女性胸饰的最下薄片，由一排竖向组成，两个小银面通过铰链连接而成。这就是所谓的 “双
铰链胸饰”。在每一个表面上，都放着一个宝石眼，上面装饰着花纹，有的还镀了金，下表面挂着
银质的吊坠。在吊坠的顶端，放置了一个球形的装饰，会发出声音。这种胸饰叫 “扩扎勒"（穿在
胸前的各种形式的吊坠）。在胸前装饰品的表面，应用了鸟类的翅膀、心形等形式。沿边制作了金
银颗粒。也有用流苏装饰的胸饰类型。

结婚生子后，女孩戴着更多的，更厚的，由三条薄片组成的胸饰品。胸饰品越多，意味着她的
孩子越多。1、2、3、4薄片为长方形，最后薄片底为五星形，意义重大。 也就是说，他们希望一
个女人将来能多生孩子，作为多子女的母亲。一般来说，妇女一直穿到45-50岁戴着胸饰品，也就
是能生孩子时戴着。等到女人衰老时，作为奶奶，已经有了孙子时，她就把胸前首饰的下半部分摘
下来，只戴一个方块作为吊坠。在胸前首饰的两侧挂上饰品，意味着繁衍子孙，女人在这其中的作
用是延续者，所有的饰品以植物的形式，意味着生命的延续、发展、幸福的日子。表面上两个长长
的椭圆，中间应用了美丽的纹饰，意味着世界上第一个人诞生了。如果没有人，地球上就没有后
代，也就是说，生命的开始是从人开始的。年轻的女人做了媳妇之后，一直戴着胸上的装饰品，直
到有了孩子，然后可以摘下来。这样做是为了让人们的注意力集中在首饰上，而不是孕妇的肚子
上，这样可以保护孕妇不受邪眼的伤害。胸饰妇女都用菱形（方形）等装饰品来补充。菱形是生育
的标志。中世纪的石女身上也有。总的来说，胸饰的含义代表着代代相传的繁荣、女性作为延续者
的角色、免受威胁等概念。

Атырау облысы ӨҢІРЖИЕК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, ақық
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 46 см; салмағы 155 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 800, 916
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 2242
области
Atyrau Local Өңіржиек шағын және үлкен екі тұмарша, бір төрт бұрышты таспа, жеті салпыншақтан тұрады.
Таспа алақандарының ортасына қас орнатылып, көз қондырылған. Бір-біріне шығыршықты бекіту
History арқылы жалғанған
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 НАГРУДНОЕ УКРАШЕНИЕ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, агат
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 46 см; вес 155 г
Проба: серебро 800, 916
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 2242

Нагрудное украшение состоит из двух небольших и одного большого амулета, одного четырех-
угольника, семи подвесок. В центре пластинки тесьмы установлен камень и глаз. Соединены друг
с другом с помощью кольца.

PECTORAL
Period: ХІХ century
Material: silver, agate
Technique: stamping, cast mold
Size: length 46 cm; weight 155 g
Purity: silver 800, 916
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 2242

The pectoral consists of two small and large amulets, one quadrangle, and seven pendants. A stone and
an eye are installed in the center of the braid plate. They are connected to each other by means of a ring.

KADIN GÖĞÜS SÜSÜ
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş, akik taşı
Teknikler:  damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 46 cm; ağırlık 155 gr
İncelik: gümüş 800, 916
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 2242

Kolye ucu iki küçük ve büyük muska, bir dörtgen, yedi kolyeden oluşur. Örgü plakanın ortasına bir taş
ve bir göz yerleştirilmiştir. Bir halka eki kullanılarak birbirine bağlanır.

胸饰

时期：十九世纪
材质：银，玛瑙
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度46 厘米；重量 155 克
成色：800银, 916
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 2242

胸饰由小两张和一个大护身符、一个四角形和七个吊坠组成。在辫子片的中间有一块宝石和一个

218 钻石。它们之间用一个环连接起来。

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

219

Атырау облысы ӨҢІРЖИЕК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, шыны
музейі Техникасы: қалыптама, ширатпа, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 42 см, ені 7 см; салмағы 310 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875, 925
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 2243
области
Atyrau Local Өңіржиек жалпақ, төрт бұрышты және бес бұрышты үш тақтадан тұрады. Таспа алақандарына
шыныдан көз қондырылып, әрқайсысы бес шынжыр салпыншақтарын бекіту арқылы жалғанған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 НАГРУДНОЕ УКРАШЕНИЕ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, стекло
Техника: штамповка, скрученная, оттиск
Размер: длина 42 см, ширина 7 см; вес 310 г
Проба: серебро 875, 925
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 2243

Нагрудное украшение состоит из трех пластин: плоской, квадратной и пятиконечной. На
пластинке тесьмы установлен глаз из стекла, и каждая пластина соединена с помощью крепления
пяти цепных подвесок.

PECTORAL
Period: ХІХ century
Material: silver, glass
Technique: stamping, twisted, cast mold
Size: length 42 cm, width 7cm; weight 310 g
Purity: silver 875, 925
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 2243

The pectoral consists of three plates: flat, square and five-pointed. An eye made of glass is installed to
the braid plate and each is connected by attaching five chain pendants.

KADIN GÖĞÜS SÜSÜ
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş, cam
Teknikler:  damgalama, bükülmüş, baskılı
Boyut: uzunluk 42 cm, genişlik 7 cm; ağırlık 310 gr
İncelik: gümüş 875, 925
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 2243

Göğüs plakası üç plakadan oluşur: düz, kare ve beş köşeli. Örgü plakasına camdan bir göz takılır ve her
biri beş zincir kolyenin tutturulmasıyla bağlanır.

胸饰

时期：十九世纪 克
材质：银，玻璃
工艺：冲压，扭绞, 压印花纹
尺寸：长度42厘米，宽度7 厘米；重量 310
成色：875、925银
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 2243
胸饰由平片、方片、五角片三片组成。辫子片上有一个玻璃眼，每块辫子片上有5个悬饰连接。

220

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

221

Атырау облысы ӨҢІРЖИЕК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, шыны
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 50 cм; салмағы 625 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875, 960
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 5555
области
Atyrau Local Өңіржиек екі төртбұрышты, бір бес бұрышты алақаннан және салпыншақтардан тұрады.
Алақанның беттеріне жарты ай және сопақша қас орнатылып, ішіне қызыл көз қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 НАГРУДНОЕ УКРАШЕНИЕ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, стекло
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 50 cм; вес 625 г
Проба: серебро 875, 960
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 5555

Нагрудное украшение состоит из двух четырехугольников, одной пятиконечной пластинки
и подвески. На пластинке плоского изделия установлены полумесяц и овальный камень, внутри
которых установлен красный глаз.

PECTORAL
Period: ХІХ century
Material: silver, glass
Technique: stamping, cast mold
Size: length 50 cm; weight 625 g
Purity: silver 875, 960
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 5555

The pectoral consists of two quadrangles, one five-pointed plate and a pendant. A crescent moon and
an oval stone with a red eye are installed on the plate of the flat item.

KADIN GÖĞÜS SÜSÜ
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş, cam
Teknikler:  damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 50 cm; ağırlık 625 gr
İncelik: gümüş 875, 960
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 5555

Göğüs parçası iki dörtgenden, bir beş uçlu tabaktan ve bir askılı pandantiften oluşur. Yassı ürünün
plakasına bir hilal ve kırmızı gözlü bir oval taş yerleştirilmiştir.

胸饰
时期：十九世纪
材质：银，玻璃
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度50 厘米；重量625 克
成色：875、960银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 5555

胸饰由两个四角形，一个五角形片子和一个吊坠组成。在一个薄片产品的片子上，新月和一个椭
圆形的石头，里面装有红眼。

222

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

223

Атырау облысы ӨҢІРЖИЕК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, металл, шыны
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 56 см; салмағы 312 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 750, 925
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21665
области
Atyrau Local Өңіржиек төрт бұрышты, бір бес бұрышты алақаннан және бес салпыншақтан тұрады. Алақанның
ортасына шыныдан көз қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 НАГРУДНОЕ УКРАШЕНИЕ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, металл, стекло
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 56 см; вес 312 г
Проба: серебро 750, 925
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21665

Нагрудное украшение состоит из четырехугольников, одной пятиконечной пластинки и пяти
подвесок. В центре пластинки установлен глаз из стекла.

PECTORAL
Period: ХІХ century
Material: silver, metal, glass
Technique: stamping, cast mold
Size: length 56 cm; weight 312 g
Purity: silver 750, 925
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 21665

The pectoral consists of quadrangles, one five-pointed plate and five pendants. An eye made of glass is
installed in the center of the plate.

KADIN GÖĞÜS SÜSÜ
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal, cam
Teknikler:  damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 56 cm; ağırlık 312 gr
İncelik: gümüş 750, 925
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21665

Göğüs süsü dörtgenler, beş uçlu bir tabak ve beş pandantiften oluşur. Plakanın ortasına camdan
yapılmış bir göz takılır.

胸饰
时期：十九世纪
材质：银，金属，玻璃
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度56 厘米；重量 312 克
成色：750银, 925
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 21665

胸饰由四角形，一个五角片和五个吊坠组成。在片子的中心是一个玻璃做的钻石。

224

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

225

Атырау облысы ӨҢІРЖИЕК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, шыны
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 52 см; салмағы 146 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 650, 916
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21821
области
Atyrau Local Өңіржиек екі жалпақ төртбұрышты алақаннан және бес салпыншақтан тұрады. Алақанның
бетіне сопақша қас орнатылып, ішіне шыныдан көз қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 НАГРУДНОЕ УКРАШЕНИЕ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, стекло
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 52 см; вес 146 г
Проба: серебро 650, 916
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21821

Нагрудное украшение состоит из двух плоских прямоугольных пластинок и пяти подвесок. На
поверхности пластинки установлен овальный камень, внутри которого расположен глаз из стекла.

PECTORAL
Period: ХІХ century
Material: silver, glass
Technique: stamping, cast mold
Size: length 52 cm; weight 146 g
Purity: silver 650, 916
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 21821

The pectoral consists of two flat rectangular plates and five pendants. An oval stone is installed on the
surface of the plate, inside which there is a glass eye.

KADIN GÖĞÜS SÜSÜ
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal, cam
Teknikler:  damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 52 cm; ağırlık 146 gr
İncelik: gümüş 650, 916
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21821

Kolye ucu iki düz dikdörtgen plaka ve beş kolyeden oluşur. Plakanın yüzeyine, içinde camdan yapılmış
bir göz olan oval bir taş yerleştirilir.

胸饰

时期：十九世纪
材质：银，玻璃
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度52 厘米；重量 146 克
成色：650，916银
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 21821

胸饰由两块长方形薄片和五个吊坠组成。在薄片的表面有一块椭圆形的石头，里面有一个玻璃做
的钻石。

226

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

227

Атырау облысы ӨҢІРЖИЕК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 57 см; салмағы 190 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 750
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21822
области
Atyrau Local Өңіржиек үш жалпақ төрт бұрышты алақандардан және салпыншақтардан тұрады. Алақанның
ортасына гүл және сопақша қастар орнатылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 НАГРУДНОЕ УКРАШЕНИЕ
Период: ХІХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 57 см; вес 190 г
Проба: серебро 750
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21822

Нагрудное украшение состоит из трех плоских прямоугольных пластинок и подвесок. В центре
пластинки располагаются цветочные орнаменты и овальные камни.

PECTORAL
Period: ХІХ century
Material: silver
Technique: stamping, cast mold
Size: length 57 cm; weight 190 g
Purity: silver 750
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 21822

The pectoral consists of three flat rectangular plates and pendants. There are floral ornaments and oval
stones in the center of the plate.

KADIN GÖĞÜS SÜSÜ
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler:  damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 57 cm; ağırlık 190 gr
İncelik: gümüş 750
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21822

Göğüs plakası üç düz dikdörtgen plaka ve kolyeden oluşur. Tabağın ortasında çiçek süsleri ve oval taşlar
bulunmaktadır.

胸饰
时期：十九世纪
材质：银
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度57 厘米；重量 190 克
成色：750银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 21822

胸饰由三个扁平的矩形板和吊坠组成。 薄片的中间有花饰和椭圆形的宝石。

228

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

229

Атырау облысы ӨҢІРЖИЕК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, металл, шыны
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 61 см; салмағы 308 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 500
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21823
области
Atyrau Local Өңіржиек жалпақ төртбұрышты және жіңішке бес бұрышты екі тақтадан тұрады. Төрт бұрышты
алақанға екі сопақша, бес бұрыштың ортасына дөңгелек қас орнатылып, ішіне қызыл көз қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 НАГРУДНОЕ УКРАШЕНИЕ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, металл, стекло
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 61 см; вес 308 г
Проба: серебро 500
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21823

Нагрудное украшение состоит из двух пластин: плоской квадратной и тонкой пятиконечной. В
квадратной пластинке установлены два овала, в центре пятиугольника установлен круглый камень,
внутри которого имеется красный глаз.

PECTORAL
Period: ХІХ century
Material: silver, metal, glass
Technique: stamping, cast mold
Size: length 61 cm, weight 308 g
Purity: silver 500
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 21823

The pectoral consists of two plates: a flat square plate and a thin five-pointed plate. There are two ovals
in the square plate, there is a round stone with a red eye inside in the center of the pentagon.

KADIN GÖĞÜS SÜSÜ
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal, cam
Teknikler:  damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 61 cm; ağırlık 308 gr
İncelik: gümüş 500
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21823

Pektoral bezeme düz kare ve ince beş uçlu olmak üzere iki tabakadan oluşur. Kare tabakta iki oval,
beşgenin ortasında kırmızı gözlü yuvarlak bir taş vardır.

胸饰
时期：十九世纪
材质：银，金属，玻璃
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度61 厘米；重量 308 克
成色：500银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 21823

胸饰由两个板块组成：一个平面的方形和一个薄的五角板。方薄片上有两个椭圆，五角形中间有
一块圆宝石，具有红眼。

230

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

231

Атырау облысы ӨҢІРЖИЕК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, металл, шыны
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 60 см; салмағы 261 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 750, 916
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21824
области
Atyrau Local Өңіржиек екі төрт бұрышты және бір бес бұрышты тақтадан тұрады. Алақан ортасына орнатылған
сопақша, жүрекше қастың ішіне қызыл шыныдан көз қондырылған.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 НАГРУДНОЕ УКРАШЕНИЕ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, металл, стекло
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 60 см; вес 261 г
Проба: серебро 750, 916
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21824

Нагрудное украшение состоит из двух четырехугольников и одной пятиугольной пластины. В
центре пластинки установлен овальный камень, внутри формы сердечки имеется глаз из красного
стекла.

PECTORAL
Period: ХІХ century
Material: silver, metal, glass
Technique: stamping, cast mold
Size: length 60 cm, weight 261 g
Purity: silver 750, 916
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 21824

The pectoral consists of two quadrangles and one pentagonal plate. An oval stone is installed in the
center of the plate, and there is a red glass eye inside the heart shape.

KADIN GÖĞÜS SÜSÜ
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal, cam
Teknikler:  damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 60 cm; ağırlık 261 gr
İncelik: gümüş 750, 916
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21824

Göğüs plakası iki dörtgen ve bir beşgen plakadan oluşur. Plakanın ortasına oval bir taş yerleştirilir ve
kalp şeklinin içinde kırmızı bir camgöz bulunur.

胸饰
时期：十九世纪
材质：银，金属，玻璃
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度60 厘米；重量 261 克
成色：750银, 916
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 21824

胸片由两个四角板和一个五角板组成。薄片中间有一块椭圆形的宝石，心形里面有一个红色的玻
璃眼。

232

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

233

Атырау облысы ӨҢІРЖИЕК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: XVIII ғасыр
Материалы: күміс, алтын, металл
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 60 см; салмағы 764 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 750, 800, 916; алтын 50 %
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21825
области
Atyrau Local Өңіржиек екі төртбұрышты, екі жіңішке ойықты, бес бұрышты алақандардан және салпыншақтардан
тұрады. Алақандардың бетіне алтын жалатылған. Ортасына қосарланған сопақша және жүрекше
History қастар орнатылып, үстіне қызыл көз қондырылған.
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 НАГРУДНОЕ УКРАШЕНИЕ
Период: XVIII век
Материал: серебро, золото, металл
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 60 см; вес 764 г
Проба: серебро 750, 800, 916; золото 50 %
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21825

Нагрудное украшение состоит из двух прямоугольных, двух узких выемок, пятиугольных
пластинок и подвесок. Пластинки позолочены. В центре установлены двойные овальные и в форме
сердца камни, над которым установлен красный глаз.

PECTORAL
Period: XVIII century
Material: silver, gold, metal
Technique: stamping, cast mold
Size: length 60 cm; weight 764 g
Purity: silver 750, 800, 916; gold 50 %
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 21825

The pectoral consists of two rectangular, two narrow hollows, pentagonal plates and pendants. The
plates are gold plated. There are double oval and heart-shaped stones in the center, over which a red eye
is installed.

KADIN GÖĞÜS SÜSÜ
Dönem: XVIII yüzyıl
Malzeme: gümüş, altın, metal
Teknikler:  damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 60 cm; ağırlık 764 gr
İncelik: gümüş 750, 800, 916; altın% 50
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21825

Göğüs plakası iki dikdörtgen, iki dar girinti, beşgen plakalar ve kolyelerden oluşur. Plakalar yaldızlıdır.
Ortada çift oval ve kalp şeklinde taşlar vardır ve bunların üzerine kırmızı bir göz yerleştirilmiştir.

胸饰
时期：十八世纪
材质：银, 金，金属
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度60 厘米；重量 764 克
成色：750银, 800, 916; 金50 %
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 21825

胸饰由两个长方形、两个狭长的凹槽、五角形板和吊坠组成。薄片是镀金的。中间有双椭圆形和

234 心形的宝石，上面有一个红色的钻石。

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

235

Атырау облысы ӨҢІРЖИЕК
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХІХ ғасыр
Материалы: күміс, металл, шыны
музейі Техникасы: қалыптама, бедерлеме
Историко- Өлшемі: ұзындығы 71 см; салмағы 468 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 750
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Маңғыстау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21827
области
Atyrau Local Өңіржиек екі төртбұрышты, бір бес бұрышты жалпақ алақандардан және салпыншақтардан
тұрады. Алақанның ішіне жүрекше және сопақша қастар қондырылып, қызыл шыныдан көз
History орнатылған.
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 НАГРУДНОЕ УКРАШЕНИЕ
Период: ХІХ век
Материал: серебро, металл, стекло
Техника: штамповка, оттиск
Размер: длина 71 см; вес 468 г
Проба: серебро 750
Применение: Западный Казахстан, Мангистауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21827

Нагрудное украшение состоит из двух четырехугольников, одной плоской пятиконечной
пластинки и подвески. Внутри пластинки установлены камни в форме сердца и овальной формы,
установлен глаз из красного стекла.

PECTORAL
Period: ХІХ century
Material: silver, metal, glass
Technique: stamping, cast mold
Size: length 71 cm; weight 468 g
Purity: silver 750
Application: Western Kazakhstan, Mangistau region
Record: ALHM CE 21827

The pectoral consists of two quadrangles, one flat five-pointed plate and a pendant. There are heart-
shaped and oval-shaped stones, and a red glass eye inside the plate.

KADIN GÖĞÜS SÜSÜ
Dönem: XIX yüzyıl
Malzeme: gümüş, metal, cam
Teknikler:  damgalama, baskı
Boyut: uzunluk 71 cm; ağırlık 468 gr
İncelik: gümüş 750
Uygulama: Batı Kazakistan, Mangystau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21827

Pektoral bezeme iki dörtgenden, bir düz beş uçlu tabaktan ve bir pandantiften oluşur. Tabağın içinde
kalp şeklinde ve oval şekilli taşlar ve kırmızı cam bir göz vardır.

胸饰

时期：十九世纪
材质：银，金属，玻璃
工艺：冲压，压印图案
尺寸：长度71 厘米；重量 468 克
成色：750银
使用在：哈萨克斯坦西部，曼格斯陶州
登记符号：IKMAO OF 21827

胸饰由两个四角形、一个平面五点板和一个吊坠组成。薄片里面有心形和椭圆形的宝石，还有一

236 个红色玻璃做的钻石。

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

237

Атырау облысы ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
тарихи-өлкетану

музейі
Историко-
краеведческий
музей Атырауской

области
Atyrau Local

History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

238

Е БОЙТҰМАРЛАР КОЛЛЕКЦИЯСЫ Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
ртеде ел арасында қорғанышты қызмет атқаратын тұмар ретінде туған жердің топырағы, Историко-
краеведческий
тас қиыршықтары, ұлутас, үкі қауырсыны мен тұяғы, қасқырдың азу тісі, киіктің бақайшағы, қойдың музей АтыраУской
асығы сияқты заттар пайдаланылған. Қолөнер дами келе осындай қасиетті заттарды ағаш, сүйек, области
металл сияқты заттардан да ойып, құйып жасаған. Atyrau Local
History
Алқа (бозбанд) – қазақ әйелдерінің мойынға, кеудеге сәндікке тағатын ең әсем әшекей бұйымы. Museum
Ол кейде моншақтай тізген асыл тастардан, кейде алтын-күмістен соғылады. Бетіне асыл тас Atyrau bölgesi
қондырылып, ою-өрнектеп, салпыншақты етіп жасалып, бір-бірімен шығыршық арқылы жалғасады. Yerel Tarih
Müzesi
Кейбір алқа түрлерінің алқа атаулары көнерген сөздер қатарына жатады: әйкел, бойтұмар 阿特劳州历史与地方
алқа, дан алқа, ділда алқа, қола алқа, жақұт алқа, өнжорға, сары алқа, т.б. тәрізді әшекейлер бүгінде 志博物馆
көпшілікке беймәлім.
ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
Әйкел – мойынға тағатын, алтын мен күмістен жасалған металл әшекейдің көне атауы. Олардың
кейбір түрі зерлі матаға асыл тас, күміс тиындар қадап, сол иықтың үстінен асынатын, кеудені орай
келе қолтық астынан түймеленетін етіп жасалады. Оны қыздар таққан.

Бойтұмар алқа – тұмарлы алқа, әшекейленген тұмардың өзі. Дан алқа – ертеде қызметі, лауазымы
жоғары адамдардың мойнына тағатын медальон, алқа тәрізді әшекей. Ділда алқа – алтыннан
соғылған, алтынмен әшекейленетін алқаның көне атауы. Қазақ тілінде қолданылған ділда, ділде,
ділла, тілла деген атаулар «алтын» мағынасын білдірген. Олар тілімізге парсы-тәжік тілдерінен енген.
Жақұт алқа – жақұт көзді алқа түрі. Зер шашақты алқа – салпыншағы мол, бірнеше шашақты сәнді
алқа. Сары алқа – алтын алқа. Шұбыртпа алқа – күміс шынжырлармен үзбелестіріп жасаған неше
түрлі салпыншақты алқа. Қозалы алқа – шар тәрізді сылдырмақтармен әшекейленген алқа түрі. Қос
алқа – екі қатар алтын, күмістен соғылған алқа. Қос тақта алқа – төрт бұрышты алақаннан тұратын
өңіржиек алқа. Лағыл алқа – лағыл тасы бар алқа. Маржан алқа – маржан тасты алқа. Меруерт алқа –
меруерттен жасалған алқа. Омырауша – алқаның, өңіржиектің жергілікті аты. Өнжорға – алтын мен
күмістен жасалған алқаның ертеректегі көне атауы. Бұрынырақта алқаға қоса шолпыны да өнжорға
деп атаған. Көне наным-сенімнің сарқыншағы болып табылатын бойтұмарлар әшекей мен қатар
қорғаушы қызметін атқарған.

Бойтұмар – мойынға тағатын әшекей заттың бірі, әрі тіл көзден, пәле-жаладан қорғайтын дұға
жазылған қағазды сақтайтын құты қалта. Тұмар іші қуыс, әдемі былғарыдан тігіліп, оюмен өрнектеліп,
күміс шынжырмен мойынға асып алады. Адамды пәле-жаладан, тіл-көзден сақтау үшін оның
қуысына қасиетті дұғаны қағазға жазып тағатын болған. Шошып оянатын, ұйқысырайтын адамдар
киімнің көзге шалына бермейтін тұсына, жағасының астына немесе мойнына баумен тағады.
Зергерлер өрнектермен нақыштаған бойтұмарлардың сыртын сіркелеп, асыл тастардан көз салып
әшекейлеген. Бойтұмардың цилиндр пішінді түрі де кездеседі.

Адам денесінен ауру-сырқауды аластайтын, тіл-көз тиюден, дуадан қорғайтын, жағымсыз тілек
пен ниеттен үй ішін тазартатын отбасының, ерлі-зайыптылардың ауызбірлігін арттыратын қасиеттері
де бұрыннан белгілі.

В КОЛЛЕКЦИЯ АМУЛЕТОВ 239


стародавние времена в народе символами, которые служили оберегом, были такие вещи,

как горсть родной земли, песчинки, ракушечники, перо и ножки совы, клыки волка, копыто сайгака,
косточка барана. С развитием рукоделия такие святыни вырезали и отливали из таких материалов,
как дерево, кость, металлы.

Подвеска (бозбанд) – самое красивое украшение казахских женщин, которую носили на шее,
груди. Оно иногда изготавливается из ряда драгоценных камней, а иногда из золота и серебра.
На его лицевой поверхности устанавливается драгоценный камень, она украшается орнаментом,
подвесками, которые соединяются друг с другом с помощью колец.

Название некоторых видов подвесок в настоящее время устарели такие как айкель, подвеска с
амулетом, подвеска «дан», золотая подвеска, бронзовая подвеска, сапфировая подвеска, «өнжорға»,
желтая подвеска, и т.д., в наши дни такие украшения неизвестны широкой публике.

Айкель – устаревшее название металлического украшения из золота и серебра, которое носили
на шее. Некоторые из них изготавливаются таким образом: к парче прикрепляются драгоценные
камни, серебряные монеты. Такое украшение вешали через левое плечо, прикрывали грудь и
застегивали под подмышкой. Его носили девушки.

Атырау облысы Подвеска с амулетом – настоящая декорированная подвеска. Подвеска «дан» –
тарихи-өлкетану медальон, украшение в виде подвески, которое носили на шее лица, занимавшие высокие
должности. Золотая подвеска – древнее название подвески из золота, которая украшалась
музейі золотом. На казахском языке такие слова, как «ділда», «ділде», «ділла», «тілла» означали
Историко- «золото». Они вошли в наш язык из персидско-таджикских языков. Сапфировая подвеска –
краеведческий вид подвески с сапфиром. Подвеска с декоративной бахромой – красивая подвеска с
музей Атырауской большим количеством висячих украшений, с бахромой. Желтая подвеска – золотая подвеска.
Разнообразные подвески, изготовленные с помощью серебряных цепочек. Подвеска «қозалы» –
области вид подвески, украшенной шаровидными шумящими цепочками. Двойная подвеска – подвеска,
Atyrau Local изготовленная из серебра и золота в два ряда. Двойная пластинчатая подвеска – нагрудное
украшение, состоящее из квадратной пластинки. Рубиновая подвеска – подвеска с рубиновым
History камнем. Коралловая подвеска – подвеска с коралловым камнем. Жемчужная подвеска – подвеска из
Museum жемчуга. Нагрудник – местное название подвески, нагрудного украшения.«Өнжорға» – устаревшее
Atyrau bölgesi название подвески из золота и серебра. Раньше и подвески, и «шолпы» (серебряные украшения,
Yerel Tarih подвешиваемые к женской косе) называли «өнжорға». Амулеты, представляющие древние
верования, предубеждение, служили не только в качестве украшений, но и в качестве защиты.
Müzesi
阿特劳州历史与地方 Амулет – одно из украшений, которое носят на шее, а также используют для хранения
текста с молитвой, защищающей от сглаза и дурного слова. Внутри амулет полый. Амулет
志博物馆 вышивается из красивой кожи, декорируется орнаментом, надевается на шею посредством
серебряной цепочки. Для того чтобы защитить человека от сглаза, дурного слова, в полости
ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 амулета хранили бумагу с текстом священной молитвы. Люди, которые пугаются во сне,
бредят во сне, носят амулет на невидимой стороне одежды, под воротником или на шее с цепочкой.
Ювелиры украшали внешнюю часть амулета орнаментом, выполненным зерневым способом,
украшали глазками из драгоценных камней. Также встречается и цилиндрическая форма амулета.

Издревле известны такие свойства амулета, как изгнание болезней из тела человека,
защищающие от сглаза и дурного слова, очищающие внутрь дома от негативных намерений и
желаний, повышающие дружелюбие в семье, в отношениях супругов.

I COLLECTION OF AMULETS


n ancient times, among the people, the symbols that served as a talisman included such things as

a handful of native land, grains of sand, shell rock, feather and legs of an owl, wolf’s fangs, a saiga’s hoof,
a ram’s bone. With the development of the craft of needlework, such objects of worship were carved and
poured from items such as wood, bones, and metals.

Pendant (bozband) is the most beautiful Kazakh decoration of women worn on the neck, chest. It is
sometimes made of a number of precious stones, and sometimes of gold and silver. A precious stone is
placed on the surface, decorated with an ornament, a pendant, and connected to each other with a ring.

The name of some types of pendants refers to the number of obsolete words: aikel, amulet pendant,
dan pendant, gold pendant, bronze pendant, sapphire pendant, onzhorga, yellow pendant, etc., nowadays
such jewelry is not known to the public.

Aikel is an obsolete name for a metal jewelry made of gold and silver that is worn around the neck.
Some of them are made in such a way that precious stones and silver coins are attached to the brocade.
This decoration was hung over the left shoulder, covered the chest and fastened under the armpit. It was
worn by girls.

The amulet pendant is a real decorated pendant. Pendant “dan” is a medallion, a decoration in the
form of a pendant, which was worn around the neck by persons who held high positions. Gold pendant is
an ancient name of a gold pendant that was decorated with gold. In the Kazakh language, such words as
dilda, dilde, dilla, tilla meant “gold”. They entered our language from the Persian-Tajik languages. Sapphire
pendant is a type of pendant with a sapphire. Pendant with decorative fringe is a beautiful pendant with a
large number of hanging ornaments, with fringe. Yellow pendant is a gold pendant. A variety of pendants
were made with silver chains. Pendant “kozali” is a kind of pendant decorated with spherical noisy chains.
Double pendant is a pendant made of silver and gold in two rows. Double plate pendant is a pectoral
consisting of a square plate. Ruby pendant is a pendant with a ruby. Coral pendant is a pendant with a
coral stone. Pearl pendant is a pendant made of pearls. Breastplate is a local name for a pendant, pectoral.
“Onzhorga” is an obsolete name of a pendant made of gold and silver. Earlier, both pendants and “sholpa”
(silver jewelry suspended on a woman’s braid) were called “onzhorga”. Amulets representing ancient

240 beliefs, prejudices, served not only as jewelry, but also as protection.

Amulet is one of the jewelry that is worn around the neck, as well as a pocket for storing paper with Атырау облысы
a prayer that protects against the evil eye. The amulet is hollow inside. The amulet is embroidered from тарихи-өлкетану
beautiful leather, decorated with ornaments, and worn around the neck with a silver chain. In order to музейі
protect a person from the evil eye, a paper with a sacred prayer was kept in its cavity. People who are Историко-
scared in their sleep, rave in sleep wear it on the invisible side of their clothes, under the collar or around краеведческий
the neck with a chain. Jewelers decorated the outer part of the amulet with ornaments, granulation, музей АтыраУской
decorated with eyes made of precious stones. The cylindrical shape of the amulet is also found. области
Atyrau Local
Since ancient times, such properties of the amulet as expulsion of diseases from the human body, History
protecting from the evil eye, cleansing the inside of the house from negative intentions and desires, Museum
increasing the friendliness of the family and spouses, have been known. Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

E MUSKA KOLEKSİYONU ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏
ski zamanlarda insanlar arasında tılsım görevi gören semboller, bir avuç anavatan, kum taneleri,
deniz kabuğu kayaları, bir baykuş tüyü ve bacakları, kurdun dişleri, saiga toynağı, koç kemiği gibi
şeylerdi. İğne işçiliğinin gelişmesiyle bu tür tapınaklar oyulmuş ve ahşap, kemik, metal gibi nesnelerden
dökülmüştür.
Bir muska (bozband) Kazak kadınlarının boyun ve göğüs çevresine takılan en güzel süslemesidir.
Bazen bir dizi değerli taştan, bazen de altın ve gümüşten yapılır. Yüzeye bir süs, bir muska ile süslenmiş ve
bir yüzük ile birbirine bağlanmış değerli bir taş yerleştirilmiştir.
Bazı muska türlerinin adı modası geçmiş kelimelerden biridir: aikel, muskalı bir muska ucu, muska
ucu “dan”, altın muska ucu, bronz muska ucu, safir muska, “anzhorga”, sarı muska vb. Bu günlerde bu tür
mücevherler bilinmiyor genel halka.
Eikel, boynuna takılan altın ve gümüşten yapılmış metal bir takı için modası geçmiş bir isimdir. Bazıları,
değerli taşların brokar üzerine tutturulacağı, gümüş sikkeler, sol omuzun üzerinden sarkan, göğsü örten,
koltuk altına sabitlenecek şekilde yapılmıştır. Kızlar tarafından giyildi.
Bu muska ucu gerçek bir şekilde dekore edilmiş bir muskadir. “Dan” muska, yüksek mevkilerdeki
kişiler tarafından boyuna takılan, kolye şeklinde bir süs olan bir madalyondur. Altın muska, altınla
süslenmiş bir altın muskanın eski adıdır. Kazak dilinde dilda, dilde, dilla, tilla gibi kelimeler “altın” anlamına
geliyordu. Dilimize Farsça-Tacik dillerinden girdiler. Safir muska ucu bir tür safir muska ucudur. Dekoratif
saçaklı muska – saçaklı, çok sayıda asma süslemeli güzel bir muska. Sarı muska – altın muska. Gümüş
zincirlerle yapılmış çeşitli muska ucu. “Kozaly” muska ucu, küresel gürültülü zincirlerle süslenmiş bir tür
muska ucu. Çift muska – iki sıra halinde gümüş ve altından yapılmış bir muska. Çift plakalı muska ucu kare
plakadan oluşan sandık parçasıdır. Yakut muska – yakut taşlı muska ucu. Mercan muska ucu – mercan taşlı
muska ucu. İnci muska – inci kolye. Önlük, muska ucu, göğüs süslemesinin yerel adıdır. “Onjora”, altın ve
gümüşten yapılmış bir muska ucu için eski bir isimdir. Daha önce, hem muska hem de “şolpı” (bir kadının
örgüsünden sarkan gümüş takılar) “onjora” olarak adlandırılıyordu. Eski inançları, önyargıları temsil eden
muskalar sadece dekorasyon olarak değil, aynı zamanda koruma olarak da hizmet etti.
Muska, boyun etrafına takılan mücevherlerden biridir ve nazardan ve nazardan koruyan dua kağıdını
saklamak için bir ceptir. Tılsımın içi oyuk, güzel deriden işlenmiş, bir süsle süslenmiş, boynuna gümüş bir
zincir takılmış. Bir kişiyi nazardan, nazardan korumak için, boşluğuna kutsal dua içeren bir kağıt tutuldu. Bir
rüyada korkan, rüyada çılgına dönen insanlar, giysinin görünmeyen tarafına, yakanın altına veya boynun
etrafına zincirle takılır. Kuyumcular, tılsımın dış kısmını değerli taşlardan yapılmış gözlerle süslenmiş bir
süsleme, tahıl yöntemi ile süslediler. Tılsımın silindirik şekli de bulunur.
Antik çağlardan beri bir tılsımın hastalıkların insan vücudundan atılması, nazardan ve nazardan
korunma, evin içini olumsuz niyet ve arzulardan arındırma, aile ve eşlerin dostluğunu artırma gibi özellikleri
bilinmektedir.

241

Атырау облысы 在 护身符系列
тарихи-өлкетану

музейі
Историко- 古代，民间作为护身符的符号有：一把土、沙粒、贝壳、鹅毛和猫头鹰的腿、狼牙、
краеведческий
музей Атырауской 赛加羚羊蹄、羊骨等。随着手工业的发展，这种护身符用木头、骨头，金属等材料被雕刻和铸造。
坠子(博孜巴呢德)是哈萨克族妇女最美的装饰品，戴在脖子和胸前。它有时由一些珍贵的宝石
области
Atyrau Local 制成，有时由金银制成。在表面装有一颗宝石，用饰物、吊坠装饰，并用戒指相互连接。
有些种类的吊坠名称是过时的词汇之一:艾克尔、带符吊坠、“丹”吊坠、金吊 坠、青铜吊
History
Museum 坠、蓝宝石吊坠、“欧呢乔加”、黄吊坠等,如今这类首饰已不为大众所知。
Atyrau bölgesi 艾克尔是一种用金银制成的金属首饰的过时的名称,戴在脖子上。有的则是将宝石、银币贴在锦
Yerel Tarih
缎上。这种装饰挂在左肩上,盖在胸前,扣在腋下。这是女孩穿的。
Müzesi 有护身符的吊坠才是真正的装饰吊坠。“丹”吊坠形式的装饰品,高位人员将其戴在脖子上。古
阿特劳州历史与地方
称金佩,以金为饰。在哈萨克语中,dilda、dilde、dilla等词的意思是“黄金”。这些词从波斯语-
志博物馆 塔吉克语进入我们的语言。

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 蓝宝石吊坠是蓝宝石吊坠的一种。带装饰流苏的吊坠是带有很多挂饰的漂亮吊坠,带流苏的。黄
色吊坠是黄金吊坠。用银链制作的各种吊坠。“扩扎勒”吊坠是一种用球形吵链装饰的吊坠。双吊
坠是由银和金制成的两排吊坠。红宝石吊坠是镶嵌有红宝石的吊坠。珊瑚吊坠是镶嵌有珊瑚石的吊
坠。珍珠吊坠是镶嵌有珍珠的吊坠。胸饰是当地对吊坠的称呼。“欧呢乔加”是用金银制造的吊坠
的过时称呼。以前,吊坠和“绍尔普”(挂在女人辫子上的银饰)都被称为“欧呢乔加”。代表古代
信仰和偏见的护身符不仅是装饰品,也是保护品。

护身符是戴在脖子上的珠宝之一，也是用于存放祈祷纸的口袋，里面有防止邪眼和邪言的祈
祷。护身符里面是空心的。护身符用漂亮的皮革刺绣，装饰着饰品，用银链穿在脖子上。为了保护
免受邪恶的钻石，坏字，在护身符的腔体保存有祈祷的纸。睡梦中受惊、梦中呓语的人，将护身符
戴在衣服隐形的一面，放在衣领下或用链子挂在脖子上。珠宝商在护身符的外侧装饰了一个饰物，
是一种粒纹法，饰以宝石制成的钻石。还有一种圆柱形的护身符。

自古以来，护身符的这种特性被称为排出人体的疾病，保护免受邪恶的钻石和邪恶的语言，清
洁房子里面的消极意图和欲望，增加家庭和配偶的友好度。

242

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

243

Атырау облысы БОЙТҰМАР
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс, шыны
музейі Техникасы: қалыптама, ширатпа, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 44 см; салмағы 67 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 916
музей Атырауской Қолданылуы: Батыс Қазақстан, Атырау облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 14643
области
Atyrau Local Бойтұмар түтік тәрізді бөліктен және қозғалмалы төрт салпыншақтан тұрады. Ортасындағы тұмар
немесе дұға салатын қақпақты түтікше ширатпа әдісімен жасалған. Екі бүйірі сүйірленіп, шынжыр
History арқылы мойынға тағылады.
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 АМУЛЕТ
Период: ХХ век
Материал: серебро, стекло
Техника: штамповка, скрученная, обрезная
Размер: длина 44 см; вес 67 г
Проба: серебро 916
Применение: Западный Казахстан, Атырауская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 14643

Амулет состоит из трубчатой части и четырех подвижных подвесок. Амулеты в центре или трубка
с колпачком для текста молитвы изготовлена методом скручивания. Две остроконечные боковые
стороны амулета крепятся на шее посредством цепочки.

AMULET
Period: ХХ century
Material: silver, glass
Technique: stamping, twisting, edging
Size: length 44 cm; weight 67 g
Purity: silver 916
Application: Western Kazakhstan, Atyrau region
Record: ALHM CE 14643

The amulet consists of a tubular part and four movable pendants. Amulets in the center or a tube with
a cap for a prayer sheet are made by twisting. Two pointed sides are worn around the neck with a help of
a chain.

MUSKA
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş, cam
Teknikler:  damgalama, bükülmüş, kesilmiş
Boyut: uzunluk 44 cm; ağırlık 67 gr
İncelik: gümüş 916
Uygulama: Batı Kazakistan, Atyrau bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 14643

Muska, boru şeklinde bir kısım ve dört hareketli kolyeden oluşur. Ortadaki muskalar veya dua yaprağı
için kapaklı bir tüp bükülerek yapılır. Boyuna iki sivri uç bir zincir vasıtasıyla takılır.

护身符
时期：二十世纪
材质：银，玻璃
工艺：冲压，压印图案，纽绞
尺寸：长度44 厘米；重量 67 克
成色：916银
使用在：哈萨克斯坦西部，阿特劳州
登记符号：IKMAO OF 14643

护身符由管状部分和四个活动吊坠组成，中间的护身符或用于放祈祷纸的带盖管状部分，采用缠
绕法制作。两边尖尖的，用链条戴在脖子上。

244

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

245

Атырау облысы БОЙТҰМАР
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: құйма, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 52 см; салмағы 212 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 500
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 15239
области
Atyrau Local Төрт бұрышты бойтұмардың ортасына қас орнатылған. Мойынға тағатын шынжырдың ортасына
1916 жылғы 20 және 10 тиыннан сегіз және төменгі бөлігіне 1908 жылғы 15 тиыннан сегіз күміс
History теңгелер қондырылған.
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 АМУЛЕТ
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: литая, обрезная
Размер: длина 52 см; вес 212 г
Проба: серебро 500
Применение:Южный Казахстан
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 15239

В центре квадратного амулета установлен камень. В центральной части цепочки, которая
надевается на шею, подвешены восемь серебряных монет номиналом по 20 и 10 копеек 1916 года и
на нижнюю часть по 15 копеек 1908 года.

AMULET
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: casting, edging
Size: length 52 cm; weight 212 g
Purity: silver 500
Application: Southern Kazakhstan
Record: ALHM CE 15239

A stone is placed in the center of a square amulet. In the center of the chain, which is worn around the
neck, there are eight silver coins of 20 and 10 kopecks of 1916, and 15 kopecks of 1908 on the lower part.

MUSKA
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: döküm, kesme
Boyut: uzunluk 52 cm; ağırlık 212 gr
İncelik: gümüş 500
Uygulama: Güney Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 15239

Kare tılsımın ortasında bir taş var. Boyuna takılan zincirin ortasında, her biri 1916 olmak üzere 20 ve 10
kuruşluk sekiz gümüş sikke, alt kısımda ise her biri 15 kuruş olan 1908 sikkeler vardır.

护身符

时期：二十世纪 克
材质：银
工艺：铸造，切工
尺寸：长度52 厘米；重量 212
成色：500银
使用在：南哈萨克斯坦
登记符号：IKMAO OF 15239
方形护身符的中间是一块宝石。带载脖子上的链子中间，挂着8枚1916年的20戈比和10戈比的银

246 币，下部是1908年的15戈比。

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

247

Атырау облысы БОЙТҰМАР
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс, бирюза
музейі Техникасы: құйма, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 11,5 см; салмағы 192 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 550, 875
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 20951
области
Atyrau Local Тік төрт бұрышты бойтұмардың беті өрнекпен әшекейленген. Ортасындағы қастың ішіне қызыл
көз қондырылып, айналасы уақ көгілдір (бирюза) және қызыл түсті тастармен сәнделген.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 АМУЛЕТ
Период: ХХ век
Материал: серебро, бирюза
Техника: литая, обрезная
Размер: длина 11,5 см; вес 192 г
Проба: серебро 550, 875
Применение: Южный Казахстан
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 20951

Поверхность прямоугольного амулета украшена орнаментом. Внутри камня в центре установлен
красный глаз, он окружен мелкими голубыми (бирюзовыми) и красными камнями.

AMULET
Period: ХХ century
Material: silver, turquoise
Technique: casting, edging
Size: length 11.5 cm; weight 192 g
Purity: silver 550, 875
Application: Southern Kazakhstan
Record: ALHM CE 20951

The surface of a rectangular amulet is decorated with ornaments. A red eye is installed inside the stone
in the center, surrounded by small blue (turquoise) and red stones.

MUSKA
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş, turkuaz
Teknikler: döküm, kesme
Boyut: uzunluk 11,5 cm; ağırlık 192 gr
İncelik: gümüş 550, 875
Uygulama: Güney Kazakistan
Kayıt işareti: ABYTM AF 20951

Dikdörtgen tılsımın yüzeyi süslemelerle süslenmiştir. Ortadaki taşın içinde küçük mavi (turkuaz) ve
kırmızı taşlarla çevrili kırmızı bir göz belirir.

护身符

时期：二十世纪
材质：银, 绿松石
工艺：铸造，切工
尺寸：长度11,5 厘米；重量 192 克
成色：550银, 875
使用在：南哈萨克斯坦
登记符号：IKMAO OF 20951

长方形的护身符表面有装饰物。中间的宝石里面是一个红色的钻石，周围是蓝色（绿松石）和红
色的小宝石。

248

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏Атырау облысы
тарихи-өлкетану
музейі
Историко-
краеведческий
музей АтыраУской
области
Atyrau Local
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih
Müzesi
阿特劳州历史与地方
志博物馆

249

Атырау облысы БОЙТҰМАР
тарихи-өлкетану Мерзімделуі: ХХ ғасыр
Материалы: күміс
музейі Техникасы: қалыптама, ширатпа, оймыш
Историко- Өлшемі: ұзындығы 40,0 см; салмағы 104 гр
краеведческий Сынамасы: күміс 875
музей Атырауской Қолданылуы: Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда облысы
Есептік белгісі: АОТӨМ НҚ 21829
области
Atyrau Local Іші қуыс етіп жасалған бойтұмарға сегіз шиыршық тізбек бекітілген. Құбырлы қуыстың екі шеті
конус пішінді, бүйірі сіркелеу өрнегімен әшекейленген.
History
Museum
Atyrau bölgesi
Yerel Tarih

Müzesi
阿特劳州历史与地方

志博物馆

ЗЕРгерлік * ЮВЕЛИРНЫЕ * JEWELRY * MÜCEVHER * 首饰的收藏 АМУЛЕТ
Период: ХХ век
Материал: серебро
Техника: штамповка, скрученная, обрезная
Размер: длина 40,0 см; вес 104 г
Проба: серебро 875
Применение: Южный Казахстан, Кызылординская область
Учетная отметка: ИКМАО ОФ 21829

К амулету, выполненному внутри полым, прикреплены восемь спиралевидных цепей. Два края
трубчатой полости конусообразные, бока украшены зерневым орнаментом.

AMULET
Period: ХХ century
Material: silver
Technique: stamping, twisting, edging
Size: length 40.0 cm; weight 104 g
Purity: silver 875
Application: South Kazakhstan, Kyzylorda region
Record: ALHM CE 21829

Eight spiral chains are attached to the amulet, which is made hollow inside. The two edges of the tubular
cavity are conical, the sides are decorated with grain ornaments.

MUSKA
Dönem: XX yüzyıl
Malzeme: gümüş
Teknikler: damgalama, bükülmüş, kesilmiş
Boyut: uzunluk 40.0 cm; ağırlık 104 gr
İncelik: gümüş 875
Uygulama: Güney Kazakistan, Kyzylorda bölgesi
Kayıt işareti: ABYTM AF 21829

Tılsıma, içi oyuk yapılmış sekiz spiral zincir tutturulmuştur. Boru şeklindeki boşluğun iki kenarı sivriltilmiş,
kenarları damarlı süslerle süslenmiştir.

护身符
时期：二十世纪
材质：银
工艺：冲压，压印图案，纽绞
尺寸：长度40,0 厘米；重量 104 克
成色：875银
使用在：哈萨克斯坦南部，克孜勒洛达州
登记符号：IKMAO OF 21829

八条螺旋链连接在中空制成的护身符内。管腔两边呈圆锥形，边上饰有粒纹饰。

250