เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวัติศาสตร์ (ส32101)

เอกสารประกอบการสอน
รายวิชาประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)

ครูธวัชชัย เดอื นขาว
โรงเรียนพทุ ธริ ังสพี ิบลู

คาอธิบายวิชาประวัตศิ าสตร์ ส32101

ศึกษา วิเคราะห์ ความสาคัญของเวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ท่ีแสดงถึงการเปล่ียนแปลงของมนุษยชาติ
ขั้นตอนของวิธีการทางประวัติศาสตร์ คุณค่าและประโยชน์ของวิธีการทางประวัติศาสตร์ที่มีต่อการศึกษาประวัติศาสตร์
สากล อารยธรรมลุ่มแม่น้าไทกรีส–ยูเฟรทีส ไนล์ หวางเหอ สินธุ และอารยธรรมกรีก โรมัน การติดต่อระหว่างโลก
ตะวันออกกับโลกตะวันตกท่ีมีผลต่อพัฒนาการและการเปลี่ยนแปลงของโลก เหตุการณ์สาคัญต่าง ๆ ท่ีส่งผลต่อการ
เปล่ียนแปลงของโลกในปัจจุบัน การขยาย การล่าอาณานิคมของประเทศในยุโรปไปยังทวีปอเมริกา แอฟริกาและเอเชีย
และผลกระทบ ความร่วมมอื และความขดั แยง้ ของมนษุ ยชาตใิ นโลก สถานการณส์ าคัญของโลกในคริสต์ศตวรรษท่ี 21

ตวั ชว้ี ดั ม. 4-6/1 ม. 4-6/2
ส 4.1 ม. 4-6/1 ม. 4-6/2 ม. 4-6/3 ม. 4-6/4
ส 4.2

รวม 6 ตวั ชีว้ ดั

เน้อื หาวิชาประวตั ศิ าสตร์ ส32101

หนว่ ยท่ี 1 หน่วยที่ 3 หน่วยท่ี 4
เวลาและการแบง่ ยุคสมยั ทาง อารยธรรมของโลก เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวัติศาสตรท์ ม่ี ี

ประวัติศาสตร์สากล ยุคโบราณ ผลตอ่ โลกในปัจจบุ ัน

หนว่ ยที่ 2 หนว่ ยที่ 5
การสร้างองค์ความรู้ใหมท่ าง สถานการณส์ าคัญของโลก

ประวัติศาสตรส์ ากล ในครสิ ตศ์ ตวรรษท่ี 21

Chapter 1
เวลากับประวตั ศิ าสตร์

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวัติศาสตร์ (ส32101)
ครูธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรังสพี บิ ลู

เร่อื ง เวลากับประวตั ิศาสตร์
หนว่ ยท่ี 1 เวลากบั ประวตั ศิ าสตร์
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสีพิบูล

ประวัติศาสตร์ คอื อะไร?

ประวัตศิ าสตร์ มาจากคาวา่ History (อา่ นว่า ฮิส-ทร่ี)
ซ่ึงมาจากภาษากรกี ว่า Histori แปลว่า การไต่สวน การค้นควา้

ชาวสุเมเรียนเป็นชาตแิ รกที่รู้จกั การบนั ทึกเรื่องราวทางประวตั ิศาสตร์
ไวเ้ ปน็ ลายลักษณอ์ กั ษร

คาว่า ประวตั ิศาสตร์ หมายถงึ การศึกษาเร่อื งราวของคน
จากหลักฐานทเ่ี ป็น/ไม่เปน็ ลายลกั ษณอ์ ักษร

เรอื่ ง เวลากบั ประวัตศิ าสตร์
หน่วยท่ี 1 เวลากบั ประวตั ศิ าสตร์
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธิรงั สพี บิ ูล

การศึกษาประวตั ิศาสตร์เรม่ิ ตน้ เมือ่

บุคคลสามคนน้ี

เราจะไม่สามารถรเู้ รอื่ งราวในอดตี ไดเ้ ลย เฮโรโดตสั ซือหม่าเซยี น สมเดจ็ ฯ กรมพระยา
ประวตั ิศาสตรโ์ ลก ดาํ รงราชานุภาพ
หากไมม่ ีการบันทกึ ไว้ ประวัติศาสตร์
ตะวันออก ประวัตศิ าสตร์ไทย
และทา่ มกลางกระแสเวลาทย่ี ังคงไหลไป

นค่ี อื บุคคลสาคญั ท่ที าให้เกิดการบนั ทึก

และศึกษาเรอื่ งราวในอดีต

เร่ือง เวลากับประวตั ิศาสตร์
หน่วยท่ี 1 เวลากับประวตั ิศาสตร์
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ งั สพี บิ ูล

บิดาแหง่ วิชาประวัตศิ าสตร์โลก

เฮโรโดตัส (Herodotus)

นักประวตั ิศาสตรช์ าวกรีกโบราณ (484-425 B.C.) เป็นคนแรกทบ่ี ันทกึ
ประวตั ิศาสตร์ ในหนงั สือช่ือวา่ “History of the Persian Wars”
ซงึ่ เป็นเรอ่ื งราวสงครามระหว่างกรีกกับเปอร์เซีย

พระเจา้ เซอร์ซิสมหาราช
พระมหากษัตริย์ผู้ยงิ่ ใหญ่แหง่ จกั รวรรดิเปอรเ์ ซยี

เรือ่ ง เวลากับประวัตศิ าสตร์
หน่วยที่ 1 เวลากบั ประวตั ศิ าสตร์
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสพี บิ ูล

บดิ าแห่งวิชาประวตั ิศาสตรโ์ ลกตะวนั ออก

ซือหมา่ เซยี (Sima Qian)

นกั ประวตั ศิ าสตรช์ าวจนี สมัยราชวงศฮ์ น่ั (140-87 B.C.)
> ผู้บนั ทึกประวตั ิศาสตร์จนี ในสมยั ราชสํานกั ฮนั่ เรยี กว่า “สอื่ จี้”

เร่อื ง เวลากับประวตั ิศาสตร์
หนว่ ยท่ี 1 เวลากบั ประวัตศิ าสตร์
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธิรงั สพี บิ ูล

บิดาแห่งวชิ าประวตั ิศาสตร์ไทย

สมเด็จฯ กรมพระยาดํารงราชานภุ าพ

พระราชโอรสในรชั กาลท่ี 4 (พ.ศ. 2405-2486)
> ผ้วู างรากฐานการศกึ ษาประวัตศิ าสตรไ์ ทย
> ผู้กอ่ ต้งั พิพิธภณั ฑป์ ระวตั ิศาสตรแ์ หง่ แรกของไทย

เร่ือง เวลากับประวตั ิศาสตร์
หน่วยท่ี 1 เวลากับประวตั ศิ าสตร์
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรังสีพิบลู

รจู้ กั สรา้ งเครอื่ งมอื ใชง้ าน รจู้ ักการใช้ไฟและภาษา รู้จกั จดั พธิ ีศพ รจู้ ักการวาดเขยี นศิลปะ

ออสตราโลพิเทคสั โฮโม อีเรก็ ตัส โฮโม เซเปียนส์ โฮโม เซเปียนส์ เซเปียนส์

*มนษุ ยก์ ล่มุ แรกของโลก **บรรพบรุ ุษของมนษุ ย์สมยั ปจั จุบัน

เรอ่ื ง เวลากับประวตั ิศาสตร์
หน่วยที่ 1 เวลากบั ประวตั ิศาสตร์
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สีพบิ ลู

ปฏทิ ินยคุ โบราณ

พวกสุเมเรยี น อียิปตโ์ บราณ เผา่ มายา โรมนั
เมโสโปเตเมีย ทวีปอเมริกา ต้นแบบปฏิทิน
ทใ่ี ชก้ ันในปัจจุบนั

เรื่อง เวลากับประวัติศาสตร์ 1122
หนว่ ยท่ี 1 เวลากบั ประวัตศิ าสตร์
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)

543 621ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรังสพี ิบูล

ไม่ได้มาใบห้ วยแต่อย่างใด

แตม่ นั คอื .....ศักราชสากล

เร่ือง เวลากบั ประวตั ิศาสตร์
หน่วยท่ี 1 เวลากับประวตั ศิ าสตร์
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี บิ ลู

พ.ศ. พุทธศกั ราช

เปน็ ศักราชของผู้นับถอื ศาสนาพทุ ธ

มวี ิธีนบั 2 แบบ ไดแ้ ก่
1) แบบไทย Buddha dead ครบปี คอ่ ยเรม่ิ นบั
2) แบบลงั กา Buddha dead เริ่มทันที

เร่ือง เวลากบั ประวัติศาสตร์ ห่างจาก พ.ศ. 543
หนว่ ยท่ี 1 เวลากบั ประวัติศาสตร์
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101) ค.ศ. คริสต์ศกั ราช
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสพี ิบลู
เป็นศักราชของผู้นบั ถอื ศาสนาครสิ ต์

เร่ิมนับเมือ่ Jesus ประสตู ิ
ค.ศ. = A.D. ย่อมาจาก Anno Domini แปลว่า
In the year of our Lord >> ปีทพ่ี ระเยซูประสูติ
ค.ศ. = B.C. ย่อมาจาก Before Christ แปลวา่
>> ปีกอ่ นท่ีพระเยซูประสตู ิ

เรอ่ื ง เวลากบั ประวตั ศิ าสตร์ ห่างจาก พ.ศ. 1122
หนว่ ยท่ี 1 เวลากับประวัตศิ าสตร์
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101) ฮ.ศ. ฮิจเราะหศ์ ักราช
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสพี บิ ูล
เป็นศักราชของผูน้ บั ถือศาสนาอิสลาม

เรมิ่ นบั เมอ่ื นบมี ูฮมั หมัดพาชาวมุสลมิ อพยพ
จากนครเมกกะ >> นครเมดินา

เรอื่ ง เวลากับประวตั ศิ าสตร์ ห่างจาก พ.ศ. 621
หนว่ ยที่ 1 เวลากบั ประวัตศิ าสตร์ มหาศกั ราช
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)

ม.ศ.ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรังสพี ิบลู

เป็นศกั ราชทีก่ ่อตัง้ โดย
พระเจา้ กนิษกะ แหง่ ราชวงศ์กุษาณะ
กษตั ิรย์ผยู้ ่งิ ใหญ่พระองคห์ นง่ึ ของอินเดยี

เรอ่ื ง เวลากบั ประวตั ิศาสตร์
หนว่ ยท่ี 1 เวลากบั ประวตั ศิ าสตร์
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธิรังสพี บิ ลู

ศักราชแบบจนี

> การนับรอบปขี องจนี มีความสาคัญตอ่ การทาํ เกษตร

> ปฏิทินจนี เป็นแบบจนั ทรคติ มีอายเุ กือบหา้ พันปแี ลว้

> ศักราชจีนนบั ตามปีที่ครองราชยเ์ รยี กกวา่ รกั ศก

> ปจั จบุ นั จนี เปลีย่ นมาใชศ้ ักราชใหมค่ อื ครสิ ต์ศักราช

เร่ือง เวลากับประวัติศาสตร์
หนว่ ยที่ 1 เวลากับประวัตศิ าสตร์
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธริ งั สพี ิบูล

ศักราชแบบญี่ปุ่น

ยุคเมจิ ยคุ ไทโซ ยคุ โซวะ ยคุ เฮเซ ยคุ เรวะ

จักรพรรดิ จักรพรรดิ จักรพรรดิ จกั รพรรดิ จกั รพรรดิ ช า ว ญ่ี ปุ่ น มี ค ว า ม เ ช่ื อ ว่ า พ ร ะ
มสุ ึฮิโตะ โยะชิฮโิ ตะ ฮิโระฮิโตะ อากิฮิโตะ นารุฮโิ ตะ จักรพรรดิสืบเช้ือสายมาจาก เทพี
แห่งพระอาทิตย์ (อามาเทราสึ)
ชว่ ง WW2 และสบื ทอดสายเลือดต่อกันมาต้ังแต่
พระจักรพรรดิองค์แรก เมื่อ 660
B.C. จนถึงปัจจุบนั

Chapter 2
ยคุ สมยั ทางประวัติศาสตร์

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ครธู วัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรังสพี ิบลู

เร่ือง ยุคสมยั ทางประวตั ศิ าสตร์ สมัยประวตั ิศาสตร์
หนว่ ยท่ี 1 เวลากับประวัติศาสตร์
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101) สมัยโบราณ สมยั กลาง สมัยใหม่ สมยั ปัจจบุ นั
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธริ ังสีพบิ ลู

สมยั ก่อนประวตั ศิ าสตร์

ยคุ หินเกา่ ยุคหินใหม่ ยคุ สาริด ยคุ โลหะ

ชาวสุเมเรียนประดิษฐ์ตัวอกั ษรคูนิฟอรม์

เรอื่ ง ยคุ สมยั ทางประวตั ิศาสตร์
หนว่ ยท่ี 1 เวลากบั ประวตั ศิ าสตร์
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรังสพี ิบูล

ยคุ หนิ เกา่ Old Stone Age

3.5-5 ล้านปมี าแลว้

ลักษณะการดารงชีวติ

ล่าสัตว์และหาพชื ผกั ผลไมป้ า่ เร่ร่อนไปตามแหล่งอาหาร
และอาศัยอยู่ในถ้า
รอ่ งรอยที่ค้นพบ
เคร่อื งมอื หนิ กะเทาะ กระดูกสัตว์ และภาพวาดในถ้า

เร่อื ง ยุคสมัยทางประวตั ศิ าสตร์
หนว่ ยที่ 1 เวลากับประวัตศิ าสตร์
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธิรงั สพี บิ ลู

ยุคหินใหม่ New Stone Age

10,000-6,000 ปมี าแลว้

ลกั ษณะการดารงชวี ิต
มกี ารเลียงสตั ว์และเพาะปลูก ตังที่อยู่เป็นหลกั แหล่ง

บา้ นท้าจากดินเหนียว

รอ่ งรอยทค่ี ้นพบ
เคร่ืองมือหินขดั เครอื่ งปนั้ ดินเผา เครื่องประดับ ผ้าฝา้ ย
หลุมฝังศพ

เร่ือง ยคุ สมัยทางประวตั ิศาสตร์
หน่วยท่ี 1 เวลากับประวัติศาสตร์
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสีพิบลู

ยคุ สาริด Bronze Age

6,000 ปมี าแล้ว

ลกั ษณะการดารงชีวติ
เริ่มขยายเปน็ ชุมชนเมือง สังคมมีความซบั ซอ้ นขึน
รอ่ งรอยท่ีค้นพบ
เคร่อื งมอื ส้าริด

เรื่อง ยุคสมัยทางประวัติศาสตร์
หนว่ ยที่ 1 เวลากบั ประวตั ศิ าสตร์
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สีพิบลู

ยุคเหลก็ Iron Age

3,500 ปีมาแลว้

ลักษณะการดารงชวี ิต
จากสังคมเมอื งขยายเปน็ สังคมรัฐ มีความซบั ซอ้ นทาง
สังคมมากขนึ
ร่องรอยทค่ี ้นพบ
เครื่องมือเหลก็

เร่ือง ยคุ สมยั ทางประวัติศาสตร์
หนว่ ยท่ี 1 เวลากบั ประวตั ิศาสตร์
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธริ งั สพี บิ ูล

ประวัติศาสตร์ สมยั โบราณ ยุคมืด สมัยใหม่ สมยั ปัจจุบัน

ตะวนั ตก (3500B.C.-476 A.D.) สมยั กลาง (1453-1945 A.D.) (1945 A.D.-NOW)

(476-1453 A.D.) ยคุ ประชาธิปไตย ยุคคอมมิวนิสต์

ประวัติศาสตร์ สมัยโบราณ ยุคจกั รวรรดิ สมยั ใหม่ สมัยปัจจุบนั

จีน (1776-221 B.C.) สมัยกลาง (1911-1949 A.D.) (1949 A.D.-NOW)

(221B.C.-1911 A.D.) ยุคอาณานิคม ยคุ เอกราช

ประวัตศิ าสตร์ ยคุ พระเวท&ยคุ จักรวรรดิ ยุคมสุ ลิม สมยั ใหม่ สมัยปัจจบุ นั

อินเดยี สมยั โบราณ สมัยกลาง (1858-1947 A.D.) (1947A.D.-NOW)

(1500B.C.-600 A.D.) (1206-1858 A.D.)

เร่อื ง ยุคสมัยทางประวตั ศิ าสตร์ 3500 B.C.-476 A.D.
หน่วยที่ 1 เวลากับประวัตศิ าสตร์
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสีพิบลู

สมยั โบราณ สมยั กลาง สมยั ใหม่ สมยั ปจั จุบัน

ประดิษฐ์คูนฟิ อร์ม

-เมโสโปเตเมยี
-อียิปต์
-กรกี
-โรมัน

เร่ือง ยุคสมยั ทางประวัติศาสตร์ 476-1453 A.D.
หนว่ ยท่ี 1 เวลากบั ประวตั ิศาสตร์
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101) สมัยปัจจบุ ัน
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรังสีพบิ ลู

สมัยโบราณ สมยั กลาง สมยั ใหม่

โรมนั ตะวนั ตกลม่

-ยคุ มืด
-ระบบฟิวดลั
-สงครามครูเสด
-การฟน้ื ฟศู ิลปว์ ิทยาการ

เรอื่ ง ยุคสมยั ทางประวัตศิ าสตร์ 1453-1945 A.D.
หนว่ ยที่ 1 เวลากบั ประวัตศิ าสตร์
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธริ งั สีพบิ ูล

สมัยโบราณ สมัยกลาง สมัยใหม่ สมัยปัจจบุ นั

โคลัมบัสพบอเมริกา

-การส้ารวจทางทะเล
-ปฏิรูปศาสนา
-การปฏวิ ตั ิวทิ ยาศาสตร์
-ปฏิรูปอตุ สาหกรรม
-WW1
-WW2

เรอ่ื ง ยุคสมยั ทางประวตั ิศาสตร์ 1945 A.D.-NOW
หน่วยท่ี 1 เวลากบั ประวตั ศิ าสตร์
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101) สมัยปจั จบุ นั
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสีพบิ ลู

สมยั โบราณ สมยั กลาง สมัยใหม่

ส้ินสุด WW2

-สงครามเยน็
-การก่อการรา้ ย
-ภาวะโลกร้อน

เรอื่ ง ยุคสมัยทางประวัติศาสตร์
หน่วยท่ี 1 เวลากบั ประวตั ศิ าสตร์
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี ิบลู

สมัยประวัติศาสตร์ สมัยโบราณ
เป็นยุคราชวงศ์ชาง โจวซ่ึงจีนยังไม่รวมกันเป็นแผ่นดินเดียวกัน
ของจนี แตป่ กครองแยกกันเปน็ รัฐอิสระ

สมัยกลาง

เร่ิมต้นแต่ราชวงศ์ฉิน ของจ๋ินซีฮ่องเต้ ผู้รวบรวมแผ่นดินจีนให้เป็นหนึ่งเดียว
ยาวไปจนถงึ ราชวงศ์สุดทา้ ยคือ ราชวงศ์ชงิ

สมัยใหม่

เปน็ ยคุ ที่จีนประชาธปิ ไตย ซงึ่ น้าโดย ดร.ซุนยัดเซ็น
ผู้น้าการปฏิวัตลิ ้มราชวงศช์ งิ

สมัยปจั จุบนั

เป็นยุคที่จีนเป็นสังคมนิยม ภายใต้การน้าของผู้น้าเหมาเจ๋อตง ซึ่งเอาชนะ
คู่แข่งทางการเมืองอยา่ งเจียงไคเชค็ จนถึงปัจบุ นั คอื สจี นิ ผงิ เปน็ ผู้นา้ คนที่ 5

เร่อื ง ยุคสมัยทางประวัติศาสตร์
หนว่ ยท่ี 1 เวลากบั ประวตั ศิ าสตร์
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธิรังสพี บิ ลู

สมัยประวัติศาสตร์ สมยั โบราณ
ของอินเดีย
แบ่งเปน็ ยคุ พระเวท เปน็ ช่วงวางรากฐานศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
และยคุ จักรวรรดเิ ป็นช่วงที่เกิดศาสนาพุทธและศาสนาเชน

สมยั กลาง

เปน็ ยุคที่จักรวรรดิแตกแยก จนกระทัง่ ถูกมุสลิมจากตะวันออกกลางเขา้ มาเรียกกว่า
สมยั สลุ ต่านแหง่ เดลฮี ยาวไปจนถึงสมัยจกั รวรรดโิ มกุลซ่งึ เป็นราชวงศ์สุดทา้ ยของอนิ เดยี

สมยั ใหม่

เป็นช่วงท่ีอินเดียตกเป็นอาณานิคมของอังกฤษ จนถึงช่วงปลายท่ีมหามะ คานธี
ออกมานา้ เรียกร้องเอกราชโดยวธิ อี หิงสา

สมัยปจั จุบัน

เป็นสมัยหลังจากได้รับเอกราชจากอังกฤษแล้ว อินเดียเกิดความขัดแย้งด้านศาสนา
และการเมอื ง ทา้ ใหม้ กี ารแยกตัวออกไปตังประเทศใหม่ เชน่ ปากสี ถาน บังคลาเทศ

Chapter 3
วธิ ีการทางประวตั ิศาสตร์

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ครูธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธิรังสพี ิบลู

เรือ่ ง วธิ ีการทางประวัติศาสตร์ เร่ิมจากการตงั้ คาถามพ้ืนฐานหลกั 5 คาถาม
หน่วยที่ 2 การสรา้ งองคค์ วามรใู้ หม่ทางประวตั ศิ าสตรส์ ากล
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพุทธิรงั สีพิบลู

การศึกษาประวตั ศิ าสตร์

What When Where Why How

อะไร เมือ่ ไหร่ ท่ไี หน ทาไม อยา่ งไร

เรอื่ ง วธิ ีการทางประวตั ศิ าสตร์
หนว่ ยท่ี 2 การสรา้ งองค์ความรู้ใหมท่ างประวัตศิ าสตรส์ ากล
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี บิ ลู

การขยายพรมแดนแหง่ ความรู้ ประโยชนข์ อง การตระหนักถงึ คณุ คา่ ของอดีต
การสร้างความภมู ใิ จในอดีต การสรา้ งคุณลักษณะของปัญญาชน
การศึกษา

ประวัตศิ าสตร์

เรอื่ ง วธิ ีการทางประวตั ศิ าสตร์
หน่วยท่ี 2 การสรา้ งองคค์ วามรใู้ หม่ทางประวัตศิ าสตรส์ ากล
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสีพบิ ูล

วิธีการทางประวตั ศิ าสตร์ 5 ข้ันตอน

กาหนด รวบรวม ประเมิน/ วิเคราะห์/ เรียบเรียง/
หัวเร่อื ง หลกั ฐาน วิพากษ์ ตคี วาม นาเสนอ

1 2 3 4 5

เรอ่ื ง วธิ กี ารทางประวัติศาสตร์
หน่วยที่ 2 การสร้างองคค์ วามรใู้ หมท่ างประวตั ศิ าสตร์สากล
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ งั สพี ิบลู

ข้นั ที่ 1 การกาหนดหัวเร่ืองที่จะศึกษา เป็นข้ันตอนแรกท่ีผู้ศึกษาต้องมีเป้าหมายท่ี
ชัดเจนว่าจะศึกษาอะไร เก่ียวข้องกับใคร
บริเวณใด สมัยใด และเพราะเหตุผลใด ซึ่งเป็น
การตัง้ คาถามทีต่ ้องการศึกษา

ครอบครวั ของเราส้บื เช้อื สายมาจากไหน ?
ชุมชนของเราเร่มิ ตั้งขน้ึ เมอ่ื ใด และ ใครเป็นผู้กอ่ ตั้ง ?

แนวคิดประชาธปิ ไตยในประเทศ เร่มิ ต้ังแต่เมื่อใด ?

ใครคอื ผู้จดชนวนในเหตกุ ารณ์พฤษภาทมิฬ เพราะเหตุใด ?

เรอ่ื ง วิธีการทางประวัติศาสตร์
หนว่ ยท่ี 2 การสร้างองค์ความรู้ใหม่ทางประวตั ศิ าสตร์สากล
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรงั สีพบิ ลู

ข้นั ท่ี 2 การรวบรวมหลักฐาน เป็นขั้นตอนท่ีผู้ศึกษาต้องรวบรวมหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ที่เก่ียวข้องกับหัวข้อท่ีศึกษามากท่ีสุด โดยค้นคว้าจาก

แหลง่ ขอ้ มลู ตา่ ง ๆ

หลักฐานชน้ั ตน้ หลกั ฐานชนั้ รอง

หลักฐานท่ีเป็นลายลักษณอ์ ักษร หลกั ฐานทไ่ี มเ่ ปน็ ลายลกั ษณอ์ ักษร

เรื่อง วธิ กี ารทางประวัติศาสตร์
หนว่ ยท่ี 2 การสรา้ งองคค์ วามรู้ใหมท่ างประวตั ิศาสตร์สากล
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ ังสพี ิบูล

ข้ันที่ 3 การประเมนิ คุณคา่ ของหลกั ฐาน 1. จริงหรอื ปลอม

เป็นการตรวจสอบหลักฐานท่รี วบรวมมา แบ่งได้ 2 วิธี ดังนี้

วิพากษภ์ ายนอก เป็นการตรวจสอบหลักฐาน 2. อายุของหลักฐาน
เพื่อให้ทราบว่าเป็นของจริงหรือของปลอม 3. ใครเป็นผู้สรา้ งหรอื ผเู้ ขยี น
เป็นหลักฐานช้ันต้นหรือช้ันรอง มีอายุมาก
นอ้ ยเพยี งใด พิจารณา ดังน้ี

4. จุดมุ่งหมายในการสรา้ งหรอื เขยี น

เรือ่ ง วธิ กี ารทางประวัติศาสตร์
หนว่ ยท่ี 2 การสรา้ งองค์ความรใู้ หมท่ างประวัติศาสตรส์ ากล
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธริ ังสีพบิ ลู

ข้นั ท่ี 3 การประเมนิ คณุ ค่าของหลักฐาน

เปน็ การตรวจสอบหลักฐานทีร่ วบรวมมา แบ่งได้ 2 วธิ ี ดงั น้ี

วพิ ากษ์ภายใน เปน็ การประเมนิ คณุ คา่ ของหลักฐาน โดยพิจารณาว่ามคี วามนา่ เช่อื ถอื ดงั น้ี

1. เทียบเคยี งวา่ อยใู่ นยุคน้ันจริงไหม 2. การสรา้ งหรือเขยี นมอี คตหิ รอื ไม่

เรื่อง วิธกี ารทางประวัตศิ าสตร์
หน่วยที่ 2 การสร้างองคค์ วามร้ใู หมท่ างประวัตศิ าสตร์สากล
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธริ งั สพี ิบลู

ขน้ั ที่ 4 การวเิ คราะห์ สงั เคราะห์และจดั หมวดหม่ขู อ้ มลู

เป็นการทาความเข้าใจหลักฐานนั้นมีความหมายอย่างไร
ให้ข้อมูลหรือบอกให้เรื่องราวเก่ียวกับอะไร หรือมี
ขอ้ เทจ็ จริงอื่นใดแอบแฝง

เร่ือง วิธกี ารทางประวตั ิศาสตร์
หน่วยที่ 2 การสรา้ งองคค์ วามรู้ใหม่ทางประวตั ิศาสตร์สากล
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ ังสีพิบูล

ข้นั ที่ 5 การเรยี บเรียงหรอื นาเสนอ

เป็นขั้นตอนสุดท้าย โดยผู้ศึกษาต้องนาข้อมูลทั้งหมดที่ผ่าน
การวิเคราะหต์ ีความมาแล้ว รวมเข้าด้วยกัน โดยนามาเรียบ
เรยี งให้เกย่ี วขอ้ งเปน็ เหตุเป็นผลกันตามหัวข้อท่ีกาหนดไว้ใน
ขน้ั ตอนแรก

เรื่อง วธิ ีการทางประวตั ิศาสตร์ ฟอสซิลฟนั กรามช้างที่ขดุ พบ
หน่วยที่ 2 การสรา้ งองคค์ วามรู้ใหม่ทางประวัติศาสตร์สากล
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ ังสพี บิ ลู

ชวนวิเคราะห์ ข่าว พ.ศ. 2560

ตะลงึ !! ชาวไร่พจิ ิตรขดุ เจอฟอสซลิ แมมมอธอายกุ ว่าพนั ปี

เรอ่ื ง วิธีการทางประวัตศิ าสตร์
หนว่ ยท่ี 2 การสรา้ งองคค์ วามรใู้ หมท่ างประวัติศาสตรส์ ากล
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สีพิบลู

เรอ่ื ง วิธีการทางประวัตศิ าสตร์
หนว่ ยท่ี 2 การสรา้ งองคค์ วามรใู้ หมท่ างประวัติศาสตรส์ ากล
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สีพิบลู

Chapter 4
หลักฐานทางประวัตศิ าสตร์

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ครธู วชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธิรงั สพี ิบูล

เรือ่ ง หลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์ ส่ิงที่เป็นข้อสนเทศเกี่ยวกับพฤติกรรมและจิตใจ
หนว่ ยท่ี 2 การสร้างองคค์ วามร้ใู หม่ทางประวตั ิศาสตรส์ ากล ของมนุษย์ ซ่ึงให้ข้อมูลแก่ผู้ศึกษาค้นคว้า
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101) เรื่องราวในอดีต ไม่ว่าจะเป็นอดีตท่ีย้อนหลังไป
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรงั สีพิบูล นานหรอื อดตี ทเ่ี พิ่งผา่ นพ้นไป

หลักฐานทางประวัตศิ าสตร์ หลกั ฐานท่เี ป็นลายลกั ษณอ์ กั ษร

ประเภทหลักฐานทางประวัติศาสตร์ หลกั ฐานทไ่ี ม่เป็นลายลกั ษณอ์ ักษร

หลักฐานชน้ั ตน้

หลักฐานช้นั รอง

เร่อื ง หลักฐานทางประวตั ิศาสตร์ หลักฐานที่เกิดข้ึนในอดีตช่วงที่ต้องการศึกษา
หน่วยที่ 2 การสรา้ งองค์ความรใู้ หมท่ างประวตั ิศาสตรส์ ากล และเขียนขึ้นโดยบุคคลที่รู้เห็นหรือร่วมอยู่ใน
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101) เหตกุ ารณ์นนั้ ๆ
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสพี บิ ลู
จดหมาย
หลกั ฐานชน้ั ต้น Primary Sources
วรรณกรรม
ตวั อย่างหลักฐานช้ันตน้ ทเี่ ปน็ ลายลักษณ์อกั ษร
หนงั สือพิมพ์
บันทกึ ของผู้เหน็ เหตกุ ารณ์

เอกสารทางราชการตา่ ง ๆ

เร่อื ง หลกั ฐานทางประวัตศิ าสตร์ หลักฐานที่เกิดข้ึนในอดีตช่วงท่ีต้องการศึกษา
หนว่ ยที่ 2 การสรา้ งองคค์ วามรูใ้ หม่ทางประวตั ิศาสตร์สากล และเขียนขึ้นโดยบุคคลที่รู้เห็นหรือร่วมอยู่ใน
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101) เหตกุ ารณน์ ้ัน ๆ
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี ิบูล

หลกั ฐานชน้ั ตน้ Primary Sources

ตัวอยา่ งหลกั ฐานช้ันต้นท่ไี ม่เป็นลายลักษณอ์ กั ษร

โครงกระดูกมนุษย์ ภาพวาด

โบราณสถาน ตานาน

โบราณวตั ถุ เทปบันทึก

เรอ่ื ง หลักฐานทางประวตั ิศาสตร์
หนว่ ยที่ 2 การสร้างองคค์ วามรู้ใหมท่ างประวัตศิ าสตรส์ ากล
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ งั สพี บิ ูล

หลกั ฐานชัน้ รอง Secondary Sources หลักฐานที่ทาขึ้นภายหลังจากเหตุการณ์ที่
เกิดขึ้น ซ่ึงอาจเป็นงานเขียนที่ตีพิมพ์และยัง
ตัวอยา่ งหลักฐานชนั้ รองทเี่ ปน็ ลายลักษณอ์ กั ษร ไม่ตพี ิมพ์ รวมท้ังหลักฐานที่เป็นลายลักษณะ
อักษรดว้ ย

หนังสอื วิทยานพิ นธ์

บทความในวารสาร
ตารา

ชวี ประวัติ

เรอ่ื ง หลักฐานทางประวัติศาสตร์
หนว่ ยท่ี 2 การสร้างองค์ความรใู้ หมท่ างประวตั ศิ าสตรส์ ากล
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ งั สีพบิ ูล

หลกั ฐานชัน้ รอง Secondary Sources หลักฐานท่ีทาขึ้นภายหลังจากเหตุการณ์ที่
เกิดขึ้น ซึ่งอาจเป็นงานเขียนท่ีตีพิมพ์และยัง
ตวั อยา่ งหลกั ฐานชน้ั รองทีไ่ ม่เป็นลายลักษณอ์ กั ษร ไม่ตีพิมพ์ รวมทั้งหลักฐานที่เป็นลายลักษณะ
อกั ษรด้วย

ภาพยนตร์ หลกั ฐานโสตทศั น์ต่าง ๆ
วรรณกรรม