เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวัติศาสตร์ (ส32101)

เรอ่ื ง การติดตอ่ ระหวา่ งโลกตะวันตกกบั โลกตะวันออก และอิทธิพลท่ีมตี อ่ กนั
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรยี นพุทธิรังสีพบิ ลู

การค้าขาย

เช่น ยุโรปต้องการเครื่องเทศและพริกไทยโลกตะวันออกมาก จึงเป็น
สาเหตใุ ห้นักเดินเรือชาวโปรตเุ กสช่ือ วาสโก ดา กามา ค้นพบเส้นทาง
เดินเรอื มาถงึ อินเดยี เรียกวา่ เสน้ ทางเครอื่ งเทศ Spice Trade

เร่อื ง การติดต่อระหว่างโลกตะวนั ตกกบั โลกตะวันออก และอทิ ธพิ ลทีม่ ีต่อกนั
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ งั สพี บิ ูล

การผจญภัย

เช่น อิบน์ บัตตูตา (1325-1356 A.D.) ชาวโมร็อกโก เดินทางไปยัง
ดินแดนต่าง ๆ ท้ังทางบก ทางเรือ ในแอฟริกา ตะวันออกกลาง จีน
และทางตอนใต้ของสเปน
เป็นแรงบันดาลใจใหน้ ักเดินทางร่นุ ใหมท่ าตาม
ความเชือ่ ว่าโลกแบน ทาใหก้ ระต้นุ ความอยากร้อู ยากเห็น

เร่ือง การติดตอ่ ระหว่างโลกตะวันตกกบั โลกตะวนั ออก และอทิ ธิพลท่มี ีตอ่ กนั
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพุทธิรงั สีพิบลู

ตัวอย่าง

การแลกเปลย่ี น
อารยธรรม

เร่ือง การตดิ ต่อระหวา่ งโลกตะวนั ตกกบั โลกตะวันออก และอทิ ธิพลทม่ี ตี อ่ กัน
หน่วยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรงั สพี ิบลู

ความต้องการสนิ คา้ จากโลกตะวนั ออก

เช่น ผา้ ไหมของจีนเปน็ ท่ีนิยมของชาวโรมนั ช้ันสูง
เช่น โลกตะวันตกต้องการเคร่ืองเทศและพริกไทยไปปรงุ รสและถนอมอาหาร
เชน่ เสน้ บะหมี่ของจีนท่ชี าวอติ าลีนาไปดัดแปลงใช้เปน็ เส้นสปาเก็ตต้ี
เช่น การดม่ื ชาของจีนเป็นทีน่ ิยมของชาวตะวนั ตกมาจนถึงปจั จบุ นั
เช่น วิธีการปรงุ อาหารแบบผัด การใช้กระทะ การใช้นา้ มนั จากจนี

เร่อื ง การตดิ ตอ่ ระหว่างโลกตะวนั ตกกบั โลกตะวนั ออก และอทิ ธพิ ลท่ีมตี ่อกัน
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสพี บิ ูล

เลขอารบิกและระบบการคานวณ

เช่น ชาวอินเดียคิดคน้ เลขอารบิก ต่อมาชาวอาหรับได้นาไปใช้ และชาวยโุ รปก็รับจากอาหรบั ไปใช้ตอ่
เช่น ชาวอินเดยี คิดคน้ ระบบทศนยิ ม

ชาวอนิ เดยี

ชาวอาหรับ
ปจั จบุ ัน

เรอื่ ง การตดิ ตอ่ ระหวา่ งโลกตะวันตกกบั โลกตะวันออก และอทิ ธิพลที่มตี อ่ กนั
หน่วยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ ังสีพบิ ูล

เขม็ ทศิ

เช่น จีนเป็นชาติแรกในโลกท่ีประดิษฐ์เข็มทิศได้ตั้งแต่
400 B.C. ชว่ งแรกนิยมใช้ในพิธีกรรมและการทานาย
ตอ่ มาจงึ ใช้ในการเดินทาง
ต่อมาชาวอาหรับเข้ามาติดต่อกับจีน ก็นาเข็มทิศไปใช้
จนเมื่อคริสต์ศตวรรษท่ี 13 ชาวยุโรปก็รับความรู้เข็ม
ทิศมาจากชาวอาหรบั

Chapter 13
ยุโรปสมยั กลาง และอิทธิพลของคริสต์ศาสนา

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าประวัติศาสตร์ (ส32101)
ครธู วัชชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ งั สพี ิบลู

เรือ่ ง ยโุ รปสมยั กลาง และอิทธพิ ลของคริสต์ศาสนา
หน่วยท่ี 4 เหตุการณส์ าคญั ทางประวัติศาสตร์ทมี่ ผี ลต่อโลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธริ งั สพี บิ ูล

เหตกุ ารณ์สาคญั ใน

ยโุ รปสมัยกลาง

ประวัติศาสตรต์ ะวันตกสมัยกลาง เรยี กอีกชื่อวา่ ยคุ มืด
เริ่มต้นเม่อื จักรวรรดโิ รมันตะวันตก (กรงุ โรม) ล่มสลาย 476 B.C.
สิ้นสดุ เมื่อจักรวรรดโิ รมนั ตะวนั ออก (ไบแซนไทน์) ลม่ สลาย 1453 B.C.

ประวัตศิ าสตรต์ ะวันตกสมยั กลาง
อทิ ธพิ ลของครสิ ต์ศาสนา
ระบอบฟิวดลั
สงครามครูเสด
สงครามร้อยปี
การฟ้นื ฟศู ิลปวิทยาการ

476 B.C. 1453 B.C.

เร่อื ง ยุโรปสมยั กลาง และอทิ ธพิ ลของคริสตศ์ าสนา จักรพรรดิโรมูลุส ออกสุ ตสุ
หน่วยท่ี 4 เหตุการณ์สาคัญทางประวัติศาสตรท์ ม่ี ผี ลต่อโลกในปัจจุบัน พระเจ้าธีโอดอริค
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ งั สีพบิ ูล

จกั รพรรดิองคส์ ดุ ท้าย

ของจักรวรรดิโรมนั ตะวนั ตก

ปี 476 A.D. พวกอารยชนเยอรมันบุกเข้ายึดกรุงโรม และ
ปลดจักรพรรดิโรมูลุส ออกุสตุสลงจากตาแหน่ง ถือเป็น
สิ้นสุนยคุ โบราณ
จักรวรรดิโรมันตะวันออกจึงได้ส่งพระเจ้าธีโอดอริค มา
ปราบพวกอารยชนเยอรมัน
เม่ือปรามได้สาเร็จ พระเจ้าธีโอดอริค จึงสถาปนาตนเอง
ขึ้นเปน็ กษัตรยิ ์ของอิตาลี

เรือ่ ง ยุโรปสมัยกลาง และอิทธพิ ลของครสิ ต์ศาสนา จกั รพรรดชิ าร์เลอมาญ
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวัติศาสตร์ทม่ี ีผลต่อโลกในปจั จุบนั พระบดิ าแหง่ ยุโรป
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสีพบิ ลู

ความวนุ่ วาย

หลงั สมยั จกั รวรรดิโรมันตะวันตก

หลงั จักรวรรดโิ รมนั ตะวันตกล่มสลาย ก็เกดิ พวกอารยชนต่าง ๆ
เข้ามามอี านาจแทนท่ี เช่น

พวกแฟรงก์ ในฝรั่งเศส
พวกออสโตกอธ ในอติ าลี
พวกแองเกลิ ส-์ แซกซอน ในองั กฤษ
พวกวิซกิ อธ ในเยอรมนั
ศตวรรษท่ี 8-9 พวกแฟรงก์เรืองอานาจมีอิทธิพลเหนือชนเผ่า
อ่ืนในยโุ รป ภายใต้การนาของราชวงศ์คาโรลนิ เจียน
มจี ักรพรรดิชาร์เลอมาญ Charlemange เปน็ ผนู้ า

เรื่อง ยุโรปสมยั กลาง และอทิ ธิพลของคริสต์ศาสนา
หน่วยที่ 4 เหตุการณส์ าคญั ทางประวตั ศิ าสตร์ท่มี ผี ลตอ่ โลกในปจั จุบนั
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ งั สีพบิ ูล

ไวกิ้งรุกราน

ส่งผลใหข้ นุ นางทอ้ งถนิ่ สร้างอิทธพิ ล

หลังจกั รพรรดชิ าร์เลอมาญสนิ้ พระชนม์
จกั รวรรดแิ ฟรงกถ์ ูกแบง่ เปน็ 3 สว่ น คือ ฝรั่งเศส เยอรมัน และอติ าลี
ตอ่ มาถกู พวกอารยชนจากสแกนดิเนเวยี ที่เรียกวา่ ไวกิ้ง Vikings
เข้ารุกราน
จักรวรรดไิ ม่มีกาลังเข้มแข็งพอ ทาให้หน้าที่การป้องกันตกเปน็ ของขุน
นางท้องถ่ิน ส่งผลให้ขุนนางท้องถิ่นมีกาลังเข้มแข็ง และมีอิทธิพลใน
การตอ่ รองกับกษัตริย์ได้ เกดิ ระบบฟวิ ดลั

เร่ือง ยโุ รปสมยั กลาง และอิทธิพลของครสิ ตศ์ าสนา พระเจา้ ออตโตท่ี 1
หน่วยที่ 4 เหตกุ ารณ์สาคัญทางประวตั ศิ าสตรท์ ี่มีผลตอ่ โลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพุทธิรังสีพบิ ูล

จักรวรรดิโรมนั อนั ศกั ดสิ์ ทิ ธิ์

Holy Roman Empire

ศาสนจักรสถาปนาพระเจ้าออตโตที่ 1 แห่งเยอรมันให้เป็นจักรพรรดิ
แหง่ จักรวรรดิโรมันอนั ศกั ดิส์ ทิ ธิ์
ตอ่ มาเกิดความขดั แย้งกบั ศาสนจกั รข้นึ เน่อื งจาก

ศาสนจักรต้องการประกาศอานาจเหนอื จักรวรรดิ
จักรพรรดิเยอรมันพยายามขยายอานาจในอิตาลีซ่ึงอยใู่ นอิทธิพล
ความคุ้มครองของพระสนั ตะปาปา
พระสันตะปาปาเคยทาบัพพานีชยกรรมจักรพรรดิเยอรมันหลาย
พระองค์ และแทรกแซงให้เกิดสงครามกลางเมือง

เรอ่ื ง ยุโรปสมัยกลาง และอิทธิพลของคริสตศ์ าสนา
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคัญทางประวัตศิ าสตรท์ ่ีมผี ลตอ่ โลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรงั สีพบิ ูล

จักรวรรดิ VS ศาสนจกั ร

การแย่งชงิ อานาจระหว่างพระมหากษัตริย์กบั พระสันตะปาปา

เยอรมัน/อติ าลี จักรพรรดิแพศ้ าสนจกั ร
ทาให้ขุนนางมีอานาจ

องั กฤษ สถาบนั กษตั ริย์ยอมจานน
ทาให้ขุนนางกลายเป็นรฐั สภา

ฝร่ังเศส กษตั ริยม์ อี านาจมากข้นึ เรื่อย ๆ
จนกลายเป็นระบอบสมบูรณาญาสิทธริ าชย์

จักรพรรดชิ าร์เลอมาญ
รับการสวมมงกุญโดยพระสัตตะปาปา

เรื่อง ยโุ รปสมัยกลาง และอทิ ธิพลของคริสตศ์ าสนา
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวัตศิ าสตร์ท่มี ีผลต่อโลกในปจั จุบนั
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสีพบิ ลู

อทิ ธพิ ลของ

ครสิ ตศ์ าสนา

เรื่อง ยุโรปสมยั กลาง และอิทธพิ ลของครสิ ต์ศาสนา
หน่วยท่ี 4 เหตุการณส์ าคัญทางประวตั ศิ าสตร์ท่ีมผี ลตอ่ โลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสีพบิ ูล

กาเนดิ คริสตศ์ าสนา

ครสิ ตศ์ าสนาถือกาเนดิ ในสมยั จักรวรรดิโรมนั
ในสมัยจกั รพรรดอิ อกุสตสุ ซซี าร์
มีศาสดาคอื พระเยซู กาเนดิ ท่เี มอื งนาซาเร็ธ
ในช่วงแรกศาสนาคริสต์ถูกต่อต้านจากจักรวรรดิจนทา
ใหพ้ ระเยซถู ูกตรึงกางเขน
แต่ในสมัยจักรพรรดิคอนสแตนตินที่ 1 ทรงหันมานับ
ถือศาสนาคริสต์ และประกาศให้เป็นศาสนาหลักของ
จักรวรรดิโรมนั ทาใหม้ ีการแพร่หลายในยุโรป

จกั รพรรดิออกสุ ตุส

เรอ่ื ง ยุโรปสมัยกลาง และอทิ ธพิ ลของครสิ ตศ์ าสนา การเผาแมม่ ด/พอ่ มด
หน่วยที่ 4 เหตุการณ์สาคัญทางประวตั ศิ าสตรท์ ม่ี ีผลตอ่ โลกในปจั จุบนั นครวาตกิ ัน
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ งั สีพบิ ูล

อทิ ธิพลด้านสงั คม

ชาวยโุ รปเชอ่ื วา่ ครสิ จักร (วาติกนั ) เป็นส่ือกลางระหว่างมุนษยก์ ับพระเจ้า
มนุษย์ต้องปฏิบัติตามคาสอนอย่างเคร่งครัด เพื่อเป็นหนทางนาไปสู่
ความสุขในอาณาจักรของพระเจ้า
ผ้ใู ดต่อต้านหรอื ขัดแยง้ กบั คาสอนตอ้ งถกู ลงโทษ ดงั นี้

บพั พาชนยี กรรม/คว่าบาตร Excommunication
คือ การไล่ออกจากศาสนา ห้ามติดต่อกับครสิ ตจักรอื่น
ตดั ขายจากศาสนาทั้งชุมชน Interdicyion
คอื เหมอื นบพั พาชนียกรรม แตท่ ากบั ประชาชนทงั้ ดนิ แดน

เรอื่ ง ยโุ รปสมัยกลาง และอิทธิพลของครสิ ต์ศาสนา
หน่วยที่ 4 เหตุการณส์ าคัญทางประวัตศิ าสตร์ทม่ี ีผลตอ่ โลกในปจั จุบนั
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ ังสีพบิ ลู

อทิ ธิพลด้านการเมอื งการปกครอง

สัตตะปาปา Pope ประมุขของคริสตจักร ได้อ้างอานาจเหนอื
กษตั ริย์ในยโุ รป ทาให้เปน็ คแู่ ขง่ ทางการเมืองของกษตั รยิ ์
คริสตจักรเป็นเจ้าของที่ดินจานวนมาก จึงมีบทบาทในการ
จัดการแบง่ ที่ดนิ ให้ขนุ นางปกครองเช่นเดียวกับกษัตริย์
คริสตจักรมีบทบาทเป็นผู้ยุติความขัดแย้งระหว่างขุนนางผู้
ครอบครองที่ดินในเขตพน้ื ทตี่ า่ ง ๆ

เรื่อง ยโุ รปสมัยกลาง และอิทธิพลของครสิ ตศ์ าสนา
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวตั ศิ าสตร์ที่มีผลต่อโลกในปัจจุบัน
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธิรงั สพี บิ ูล

อิทธิพลดา้ นเศรษฐกิจ

คริสตจักร (วาติกัน) เป็นองค์กรท่ีมีความม่ังค่ัง เพราะเป็น
แหลง่ รวมรายไดท้ ไ่ี ดร้ ับจากประขาชนในพื้นทตี่ า่ ง ๆ
รายได้ของคริสตจักร มดี ังนี้

เก็บจากประชาชน รอ้ ยละ 10 จากรายไดข้ องประชาชน
เงินบารงุ ศาสนา เงนิ และทด่ี ินทม่ี ีผบู้ ริจาค
รายไดจ้ ากการประกอบพิธกี รรมทางศาสนา

Chapter 14
ระบอบฟิวดัล ระบอบศักดนิ าสวามภิ ักด์ิ

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ครธู วัชชยั เดือนขาว โรงเรียนพุทธิรงั สพี ิบูล

เรอื่ ง ระบอบฟวิ ดลั ระบอบศกั ดนิ าสวามิภักดิ์ ระบอบฟิวดัล Feudalism คือ การท่ีกษัตริย์แบ่ง
หน่วยท่ี 4 เหตุการณ์สาคญั ทางประวตั ศิ าสตรท์ ่ีมผี ลต่อโลกในปจั จุบนั ที่ดินให้ขุนนางไปใช้ประโยชน์ ซึ่งในที่ดินก็จะมีชาวนา
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101) และทาสตดิ ทด่ี นิ อาศยั อยู่ ทาให้ขุนนางสามารถสั่งสม
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรังสพี ิบูล กาลงั และมีอานาจมากขน้ึ

ฟิวดลั

ระบอบศกั ดนิ าสวามภิ กั ด์ิ

ฟวิ ดัล -> ขุนนางมอี ิทธพิ ล

เรอ่ื ง ระบอบฟวิ ดัล ระบอบศกั ดินาสวามิภกั ด์ิ
หน่วยท่ี 4 เหตุการณ์สาคัญทางประวตั ศิ าสตร์ท่มี ผี ลตอ่ โลกในปจั จุบนั
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพุทธริ งั สีพบิ ลู

ลกั ษณะสาคัญ

(ระบอบฟวิ ดัล)

เน้นการกระจายอานาจ จากกษัตรยิ ส์ ขู่ ุนนางต่าง ๆ
เป็นยุคที่ยุโรปทาสงครามชิงอานาจระหว่างชนเผ่า โดยมี
กษัตริย์เปน็ ผนู้ า
เม่ือได้รับชยั ชนะ กษัตริย์ก็จะมอบท่ีดนิ ให้เหล่าขุนนางเป็น
รางวลั แมท่ พั เหลา่ น้ีจงึ กลายเป็น ลอร์ด Lord
ส่วนประชาชนท่ีอาศัยอยู่ในที่ดินนั้น ก็จะกลายเป็น วัสซัล
Vassal ของขุนนางนัน้
โดยมศี นู ย์กลางอยทู่ ีป่ ราสาท

เร่อื ง ระบอบฟวิ ดลั ระบอบศักดินาสวามิภกั ดิ์
หน่วยที่ 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวตั ิศาสตรท์ ีม่ ีผลตอ่ โลกในปัจจุบัน
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธิรงั สพี ิบลู

ความสัมพนั ธ์ระหวา่ งบุคคล

(ระบอบฟิวดลั ) ลอรด์ วัสซัล

Lord Vassal

คือ เจ้าของที่ดิน/ผู้ไดร้ บั สิทธใิ นการครอบครองที่ดนิ คอื ผ้อู ยใู่ ต้อานาจลอรด์ /ผู้ใช้ประโยชนจ์ ากท่ดี นิ
หนา้ ทข่ี องลอรด์ ต่อวสั ซลั หน้าที่ของวัสซลั ตอ่ ลอรด์
1. ตั้งเขตแมเนอร์ในที่ดนิ ของลอรด์ 1. สง่ อัศวินไปรบั ใช้ในกองทัพลอร์ด
2. แบ่งท่ดี นิ ใหช้ าวนาทาการเกษตร 2. คุ้มครองอลร์ดและครอบครัว
3. คมุ้ ครองและให้ความยตุ ิธรรมแหว่ สั ซัลในทีด่ นิ 3. จา่ ยเงนิ ให้ลอรด์
4. ชาวนา/ทาสตดิ ทีด่ ิน ชว่ ยงานในท่ดี นิ และจา่ ยภาษี

เรือ่ ง ระบอบฟิวดัล ระบอบศักดนิ าสวามิภักด์ิ
หนว่ ยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวัตศิ าสตรท์ มี่ ผี ลต่อโลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ งั สพี ิบูล

ชนช้ันในสงั คมระบอบฟวิ ดัล

ชนช้นั กษตั รยิ ์ เปน็ ผู้ปกครองสูงสดุ เป็นเจ้าของที่ดนิ ทว่ั ราชอาณาจกั ร
ปกครอง ขนุ นาง เป็นชนชน้ั ปกครอง ดารงตาแหน่งดว้ ยการสืบสายโลหติ
อศั วิน เปน็ นกั รบ ใหค้ วามค้มุ ครองชีวิตพลเมืองและปกปอ้ งศาสนา
สามญั ชน
ชาวนา เปน็ กาลังสาคัญในการผลิตสนิ ค้าเกษตรกรรม
ทาสติดทดี่ นิ คอยรบั ใช้เจา้ นายภายใตอ้ านาจและ

สิทธ์ขิ าดของขนุ นาง

เร่ือง ระบอบฟิวดัล ระบอบศักดนิ าสวามิภักดิ์ พระ/นกั บวช
หน่วยท่ี 4 เหตุการณ์สาคัญทางประวตั ศิ าสตรท์ มี่ ผี ลต่อโลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ ังสีพิบลู

ชนชน้ั ในสังคมศาสนจักร

1. พระสัตตะปาปา Pope
2. พระคาร์ดนิ ัล Cardinal
3. พระอยั กา Patriarch
4. พระอัครสงั ฆราช Archbishop
5. พระสังฆราช Bishop
6. บาทหลวง Priest

เร่อื ง ระบอบฟวิ ดัล ระบอบศกั ดินาสวามิภกั ด์ิ
หนว่ ยที่ 4 เหตุการณส์ าคัญทางประวัติศาสตรท์ ่มี ผี ลต่อโลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรงั สีพิบลู

เศรษฐกิจแมเนอร์ จงรกั ภกั ดี แบง่ ที่ดนิ ให้
ให้กาลงั ทหาร
Manorial System แบ่งที่ดนิ ให้

มีปราสาทใหญ่เป็นทอี่ ยู่ของขนุ นางเจ้าของทดี่ ิน แบง่ ที่
ดนิ ให้
รอบปราสาทเป็นไร่นา ท่งุ หญ้า เลี้ยงสัตว์ ใหค้ วามเคารพ

แมเนอรเ์ ป็นชมุ ชนทส่ี มบรู ณใ์ นตัวเอง ช่วยออกรบ

มีระบบแลกเปลย่ี นสินคา้ กับสนิ คา้ ในแมเนอร์นัน้ ๆ

ให้คา่ เช่าท่ีดนิ
ชว่ ยทางาน

เรอ่ื ง ระบอบฟวิ ดัล ระบอบศกั ดินาสวามภิ ักดิ์ พธิ ีแตง่ ตั้งอศั วนิ
หน่วยท่ี 4 เหตุการณ์สาคัญทางประวตั ศิ าสตรท์ ่มี ีผลตอ่ โลกในปัจจุบนั
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสีพบิ ูล

เสน้ ทางสู่อศั วนิ Knight

เมือ่ เดก็ ชายมีอายุ 7 ปี จะถูกนาไปฝากกับเจ้านาย มีฐานะเปน็ เด็กรับ
ใช้ (Page boy) รบั การอบรมมารยาทจากภรรยาของลอร์ด
อายุครบ 14 ปี จะไดเ้ ลื่อนฐานะเป็นไสวร์ (Squire) ท่ีตอ้ งรับใชล้ อร์ด
อย่างใกลช้ ิด
อายุครบ 20-21 ปี ลอรด์ ยอมรับแลว้ ว่าจบ “หลักสูตรอศั วิน”
และได้รับแต่งตั้งเป็นอัศวิน โดยต้องประกอบพิธีทางศาสนาและจัด
งานเล้ียง โดยคุกเข่าต่อหน้ากษัตริย์/ขุนนาง ผู้ท่ีจะใช้ดาบแตะบนบ่า
ของอัศวินใหมท่ งั้ สองขา้ ง

เรื่อง ระบอบฟิวดัล ระบอบศักดนิ าสวามิภักดิ์
หนว่ ยที่ 4 เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวตั ิศาสตรท์ ี่มผี ลต่อโลกในปจั จุบนั
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ ังสพี ิบลู

ความเส่อื มของระบอบฟิวดลั

เมื่อการค้าเจริญรุ่งเรืองในคริสต์ศตวรรษที่ 11-14 ชีวิตขุนนางใน
ระบอบฟิวดัลเปล่ียนไป มีการใช้เงินตอบแทนลอร์ด และซ้ือที่ดิน
ของลอร์ดมาเปน็ ของตน จงึ ทาลายความสมั พนั ธใ์ นระบอบฟิวดลั ลง
สงครามครูเสด และสงครามร้อยปี ทาให้ระบอบฟิวดัลและแมเนอร์
เสือ่ มลง
กษัตริย์สถาปนาอานาจ ทาให้เกิดการสร้างรัฐชาติ และจ้างทหาร
อาชพี อศั วินจงึ หมดความสาคญั

Chapter 15
สงครามครูเสด และสงครามรอ้ ยปี

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ครธู วัชชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ งั สพี บิ ลู

เร่ือง สงครามครเู สด และสงครามร้อยปี
หนว่ ยที่ 4 เหตุการณ์สาคัญทางประวตั ศิ าสตรท์ มี่ ีผลตอ่ โลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสพี บิ ูล

สงครามครูเสด หมายถึง สงครามไม้กางเขน เป็นสงคราม
ระหว่างชาวคริสต์กับมุสลิม เพ่ือแย่งชิงนครเยรูซาเล็ม

สงครามครูเสด เกิดขึ้นในปี 1096-1291 A.D. เปน็ เวลาเกอื บ 200 ปี

Crusade War

เรื่อง สงครามครเู สด และสงครามรอ้ ยปี
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวตั ศิ าสตร์ท่มี ีผลต่อโลกในปจั จุบนั
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธิรังสีพบิ ูล

สาเหตุของสงคราม

(สงครามครูเสด)

ดา้ นการเมือง กองทัพเตริ ์กมุสลิมไดร้ กุ รานจักรวรรดไิ บแซนไทน์ ทาให้กรุง
คอนสแตนตโิ นเปิลได้ขอความชว่ ยเหนอื ไปยังคริสตจกั รทก่ี รงุ โรม (วาติกัน)
ด้านศาสนา กองทัพเติรก์มุสลิมได้เข้ายึดนครเยรูซาเล็มซ่ึงเป็นนคร
ศักดส์ิ ทิ ธ์ิของชาวคริสต์
สัตตะปาปาเออร์บานท่ี 2 จึงได้ชวนให้ชาวคริสต์ในยุโรปต้ังกองทัพไปทา
สงครามศักดิ์สิทธเ์ิ พื่อชงิ นครเยรูซาเล็มคนื มา
โดยอ้างว่าสงครามครูเสดเป็นเจตนารมณ์ของพระเจ้า ผู้ท่ีตายในสงคราม
จะไดข้ ึ้นสวรรคไ์ ปอยู่อาณาจกั รพระเจ้า

เร่อื ง สงครามครูเสด และสงครามร้อยปี
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวตั ศิ าสตรท์ ่ีมีผลต่อโลกในปัจจุบนั
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ งั สีพบิ ลู

เหตุผลในการเข้าร่วมสงคราม

(สงครามครูเสด)

ชาวยโุ รปตืน่ ตัวและสมัครใจไปรว่ มรบ ด้วยเหตุผลดังนี้
ความศรทั ธาในคริสตศ์ าสนา
ความตอ้ งการครอบครองที่ดินในตะวนั ออกกลาง
ความตอ้ งการเสย่ี งโชค ผจญภยั และความมั่งค่งั
กษัตริยต์ ้องการลดจานวนขุนนาง เพื่อท่ดี ินของขุนนาง
พอ่ คา้ อิตาลตี อ้ งการขยายปรมิ าณการค้าไปตะวนั ออก

เรอ่ื ง สงครามครเู สด และสงครามร้อยปี
หนว่ ยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวัตศิ าสตร์ทม่ี ีผลต่อโลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ งั สีพบิ ูล

สภาพการรบในสงคราม

(สงครามครูเสด)

สงครามครูเสดเกิดข้นึ 9 ครั้ง ในชว่ ง 1096-1291 A.D.
คร้ังที่ 1 (1096-1099 A.D.) สาคัญท่ีสุด ชาวยุโรปไปรบด้วยศรัทธาต่อ
ศาสนาอย่างแท้จริง ซึง่ ได้รบั ชยั ชนะ และสามารถยึดกรงุ เยรูซาเล็มมาได้
คร้ังที่ 2 เป็นต้นไป ชาวยุโรปไม่ได้มีเป้าหมายเพ่ือศาสนา แต่มุ่ง
ผลประโยชน์ทางการเมือง เศรษฐกิจการค้า ความม่ังคั่ง มีการ
ปล้นสะดมและฆ่าชาวคริสต์ดว้ ยกนั เอง
สงครามยุติเม่ือ 1291 A.D. เม่ือกองทัพชาวยุโปปราชัยต่อกองทัพ
อยี ปิ ต์ ไมส่ ามารถยดึ ครองนครเยรซู าเลม็ ได้

เรอื่ ง สงครามครเู สด และสงครามร้อยปี
หน่วยที่ 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวัติศาสตร์ท่มี ผี ลต่อโลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพุทธิรังสีพิบลู

ผลกระทบของสงคราม

(สงครามครเู สด)

ทาให้ระบอบฟิวดัลและแมเนอรเ์ สื่อมลง
เพราะชาวนาและทาสตดิ ท่ีดินไดร้ บั อสิ ระจากการไปร่วมรบในสงคราม
จานวนขุนนางลดลงเพราะเสียชีวติ ในสงคราม ทาให้กษตั ริย์มอี านาจมากขน้ึ
หลายพระองคส์ ามารถสรา้ งรัฐชาติและสถาปนาระบอบสมบรู ณาญาสิทธริ าชยข์ ึน้ ได้
ทาให้เศรษฐกจิ ขยายตัวไปทวั่ เอเชียและยโุ รป
เกิดเมืองศูนย์กลางการคา้ เช่น เวนสิ เจนัว และปิซา
เกิดการแลกเปล่ยี นความรู้ วิทยาการ และศลิ ปวัฒนธรรมของไบแซนไทน์และเอเชยี มาแพร่หลายในยุโรป

เรอื่ ง สงครามครเู สด และสงครามรอ้ ยปี
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวัตศิ าสตรท์ ่มี ีผลตอ่ โลกในปจั จุบนั
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธริ งั สพี บิ ลู

สงครามรอ้ ยปี คอื สงครามระหว่างองั กฤษกบั ฝรงั่ เศส
เกิดในชว่ ง 1337-1453 A.D.

สงครามรอ้ ยปี

Hundred Years’ War

เร่อื ง สงครามครูเสด และสงครามร้อยปี
หนว่ ยที่ 4 เหตุการณ์สาคญั ทางประวตั ิศาสตรท์ ม่ี ีผลต่อโลกในปจั จุบัน
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสพี ิบลู

สาเหตขุ องสงคราม

(สงครามรอ้ ยปี)

เมื่อพระเจา้ ชารล์ ท่ี 4 แหง่ ฝร่ังเศสสน้ิ พระชนม์โดยไมม่ ีทายาท
พระเจ้าเอด็ เวริ ์ดที่ 3 แหง่ อังกฤษซง่ึ เปน็ พระนัดดา (หลาน) เปน็ พระญาติทีใ่ กล้ชิดทางสายโลหติ ซ่ึงมีสิทธิ
ในบงั ลงั ก์
แต่ขุนนางฝร่งั เศสไมต่ อ้ งการให้กษัตรยิ ์องั กฤษมาปกครองจึงสนบั สนุนให้พระเจา้ ฟลิ ิปท่ี 6 ขึน้ ครองราชย์
อังกฤษต้องการผนวกรวมสกอตแลนด์ แต่สกอตแลนด์เป็นพันธมิตรกับฝรั่งเศส ทาให้ฝร่ังเศสเข้า
ชว่ ยเหลือ
อังกฤษซึ่งในอดีตเคยเป็นเจ้าของดินแดนมากมายในฝรั่งเศส จึงประกาศสงครามเพื่อยึดดินแดนเหล่านั้น
กลับคืนมา

เรื่อง สงครามครเู สด และสงครามร้อยปี
หนว่ ยที่ 4 เหตุการณส์ าคญั ทางประวตั ิศาสตร์ท่มี ีผลต่อโลกในปจั จุบนั
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี ิบูล

สถานการณข์ องสงคราม

(สงครามร้อยปี)

อังกฤษสามารถบุกยดึ ดนิ แดนฝรั่งเศสไดจ้ านวนมาก
เกิดวีรสตรี โจนออฟอาร์ก ซ่ึงเห็นนิมิตของพระเจ้า ทาให้เธอ
ปลดปล่อยฝร่ังเศสและเปิดทางให้เกิดพิธีราชาภิเษกของพระ
เจา้ ชาลส์ที่ 7 แห่งฝรั่งเศส
โจนออฟอารก์ ถกู องั กฤษจบั ไดแ้ ละเผาทงั้ เปน็ ในปี 1435 A.D.
พระเจ้าชาลส์ที่ 7 สามารถยึดฝรั่งเศสคืนได้เกือบหมดในปี
1435 A.D. ด้วยการใช้ปืนเป็นคร้ังแรก ถือเป็นการสิ้นสุด
สงคราม

เร่อื ง สงครามครเู สด และสงครามร้อยปี ผลกระทบองั กฤษ
หน่วยที่ 4 เหตุการณ์สาคัญทางประวตั ิศาสตร์ทีม่ ผี ลต่อโลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101) 1. กษัตริยห์ ันมาสนพระทัยกจิ การในประเทศมากขึ้น
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรงั สพี ิบูล 2. รัฐสภาองั กฤษมีอานาจต่อรองกษตั รยิ ์มากข้นึ
3. ขนุ นางตายและยากจนลง ทาใหก้ ษัตรยิ ส์ ามารถ
ผลกระทบของสงคราม
รวมอานาจไวท้ ีส่ ว่ นกลางได้
(สงครามรอ้ ยปี)

ผลกระทบฝรง่ั เศส

1. กษัตรยิ ์มีอานาจเด็ดขาดมากขึ้น
2. กษตั รยิ ส์ ามารถรวมอานาจเขา้ มาทีต่ วั เอง

จนเกดิ เปน็ ระบอบสมบรู ณาญาสิทธิราชย์
3. กระต้นุ ความคิดชาตินยิ มในหมฝู่ รง่ั เศส

Chapter 16
การฟนื้ ฟูศลิ ปวทิ ยาการ

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าประวัติศาสตร์ (ส32101)
ครธู วัชชยั เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ ังสพี บิ ลู

เร่อื ง การฟนื้ ฟูศิลปวิทยาการ การฟน้ื ฟูศิลปวิทยาการ คอื การรอื้ ฟืน้ ศิลปวทิ ยาการจาก
หนว่ ยที่ 4 เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวัติศาสตร์ท่มี ผี ลต่อโลกในปัจจุบนั อารยธรรมกรีกและโรมัน ถือได้ว่าเป็นระยะเช่ือมต่อของ
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101) ประวัติศาสตร์สมัยกลางกับสมัยใหม่ เป็นช่วงที่ยุโรปหลุด
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี ิบลู พ้นจากอิทธิพลของครสิ ตจกั รและระบอบฟิวดลั

การฟ้นื ฟศู ิลปวทิ ยาการ
Renaissance

เรือ่ ง การฟนื้ ฟูศิลปวิทยาการ
หนว่ ยท่ี 4 เหตุการณ์สาคญั ทางประวตั ิศาสตรท์ ่ีมีผลต่อโลกในปจั จุบนั
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ ังสีพิบลู

สาเหตุของการฟ้ืนฟูศิลปวทิ ยาการ

(การฟ้ืนฟศู ิลปวิทยาการ)

การฟน้ื ตวั ทางเศรษฐกจิ เกิดการค้าระหว่างดินแดนตา่ ง ๆ
ความเสอื่ มศรัทธาตอ่ ศาสนาครสิ ต์ จากสงครามครูเสด
การล่มสลายของไบแซนไทน์ ทาให้เกิดการอพยพกลบั ยุโรป และนาวทิ ยาการกรกี และโรมันมาดว้ ย
การประดษิ ฐแ์ ทน่ พิมพข์ องกเู ตนเบริ ก์

โรม มิลาน ฟลอเรนซ์

เรื่อง การฟน้ื ฟศู ิลปวทิ ยาการ
หนว่ ยที่ 4 เหตุการณ์สาคัญทางประวัติศาสตร์ท่มี ผี ลต่อโลกในปัจจุบัน
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสพี ิบลู

วทิ ยาการ

(การฟื้นฟศู ลิ ปวทิ ยาการ)

โยฮนั กเู ตนเบิรก์ ประดิษฐ์แท่นพมิ พ์โลหะ
สง่ ผลใหก้ ารพมิ พห์ นงั สือราคาถกู ลง
ทาใหว้ ทิ ยาการและความร้ตู ่าง ๆ
แพร่หลายมากขึน้ และเกิดการตนื่ ตัวทางวิชาการ

แท่นพมิ พโ์ ลหะ

เร่อื ง การฟนื้ ฟูศลิ ปวทิ ยาการ
หนว่ ยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวตั ิศาสตร์ทม่ี ีผลต่อโลกในปัจจุบัน
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสพี ิบลู

ศลิ ปะ

(การฟื้นฟศู ลิ ปวิทยาการ)

เน้นท่ีธรรมชาติ ไม่เน้น
เก่ียวข้องกับเทพเจ้าและ
ศาสนาเหมอื นสมยั กลาง

ภาพวาด School of Athens
โดย ราฟาเอล

เรอื่ ง การฟ้ืนฟศู ลิ ปวิทยาการ
หน่วยที่ 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวตั ศิ าสตร์ท่ีมผี ลต่อโลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธิรังสพี บิ ูล

สถาปัตยกรรม

(การฟ้นื ฟศู ลิ ปวิทยาการ)

มหาวหิ ารเซนตป์ อล (ลอนดอน) มหาวหิ ารเซนต์ปีเตอร์ (วาติกนั )

เรื่อง การฟ้ืนฟศู ลิ ปวทิ ยาการ Mona Lisa
หนว่ ยที่ 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวตั ศิ าสตรท์ ีม่ ีผลต่อโลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรงั สีพบิ ลู

ลโี อนาโด ดาวินซี

มหาศิลปนิ แหง่ ศิลปะทงั้ ปวง

The Last Supper

เร่ือง การฟน้ื ฟศู ลิ ปวทิ ยาการ
หนว่ ยที่ 4 เหตุการณส์ าคญั ทางประวตั ศิ าสตร์ทม่ี ผี ลต่อโลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธิรงั สีพบิ ลู

ไมเคลิ แองเจโล

เพดานวิหารชาเปลซสิ ตนิ David Pieta

เรือ่ ง การฟน้ื ฟศู ิลปวทิ ยาการ
หนว่ ยที่ 4 เหตุการณส์ าคัญทางประวัติศาสตร์ทีม่ ีผลต่อโลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธิรังสพี บิ ลู

มาซกั ซิโอ

จิตรกรผใู้ ช้เทคนคิ วาดภาพ 3 มิติคนแรก

เร่อื ง การฟ้ืนฟูศลิ ปวทิ ยาการ
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวัตศิ าสตร์ที่มีผลต่อโลกในปัจจุบัน
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธิรงั สพี ิบูล

วรรณกรรมสาคญั

วิลเลียม เชค็ สเปียร์ เซอร์โทมสั มอร์

Romeo and Juliet นโิ คโล มาคเิ วลอาลี Utopia
ละครโศกนาฎกรรม งานเขยี นการถา่ ยทอดสงั คม
เรื่องราวความรักที่ไมส่ มหวัง The Prince ทีม่ คี วามเทา่ เทยี มกนั
ของชายหญิงทม่ี าจากตระกลู งานเขียนคูม่ อื การปกครองเพอ่ื รวม สงบสขุ ปราศจากสงั คม
ทไี่ ม่ถูกกัน ดนิ แดนอิตาลี ซงึ่ แยกเรอื่ ง ไมจ่ าเปน็ ต้องมีศาสนา
แต่งเมือ่ 1595 A.D. การเมอื งออกจากศาสนาครัง้ แรก เขยี นเมอ่ื 1516 A.D.
เขียนเม่อื 1513 A.D.

เรือ่ ง การฟื้นฟูศิลปวิทยาการ
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวัตศิ าสตรท์ ี่มีผลตอ่ โลกในปจั จุบนั
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพุทธริ งั สีพบิ ลู

ศลิ ปวฒั นธรรม
สมยั กลาง

เรอื่ ง การฟน้ื ฟศู ลิ ปวทิ ยาการ หอเอนปิซา
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวัตศิ าสตร์ท่ีมผี ลตอ่ โลกในปจั จุบัน
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธิรงั สพี บิ ลู

ศิลปะโรมาเนสก์

(ศลิ ปวัฒนธรรมสมัยกลาง)

ศิลปะโรมาเนสก์ Romanesque ได้รับอิทธิพลจากศลิ ปะโรมัน
นยิ มทาประตูและหน้าต่างเปน็ รปู โคง้ มภี าพโมเสก
เป็นศิลปะทีม่ ลี กั ษณะเรียบง่ายแต่รูส้ กึ แข็งแกร่ง
นยิ มในยุโรปตะวันตก ชว่ งครสิ ตศ์ ตวรรษท่ี 11-12
เชน่ ซมุ้ ประตทู ม่ี หาวหิ ารแบมเบิรก์ ในเยอรมนี
หอเอนปิซาในอิตาลี

ซุ้มประตทู ี่มหาวหิ ารแบมเบิรก์