เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวัติศาสตร์ (ส32101)

เร่อื ง การปฏวิ ตั ิอตุ สาหกรรม
หนว่ ยท่ี 4 เหตุการณ์สาคัญทางประวตั ิศาสตรท์ ่มี ีผลต่อโลกในปัจจุบัน
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสีพิบลู

ผลของการปฏิวัติอตุ สาหกรรม

การปฏิวัตอิ ตุ สาหกรรม

การเพิม่ ของจ้านวนประชากร
เพราะความเจริญก้าวหนา้ ด้านการแพทย์และสาธารณสุข
การขยายตัวของเมอื งและนคร
การอพยพของผ้คู นในชนบทเข้ามาทางานในเมือง
เกิดแนวคดิ เสรนี ิยม พืนฐานระบอบประชาธปิ ไตย
เกดิ แนวคิดสงั คมนยิ ม ต่อต้านระบอบทนุ นยิ ม
การแสวงหาอาณานิคมและลทั ธจิ กั รวรรดนิ ิยม
แสวงหาแหลง่ วัตถดุ ิบป้อนโรงงาน

Chapter 21

แนวคิดเสรีนิยม และแนวคิดจักรวรรดนิ ยิ ม

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ครธู วัชชยั เดือนขาว โรงเรียนพุทธิรงั สพี ิบลู

เร่ือง แนวคิดเสรีนยิ ม และแนวคิดจักรวรรดินยิ ม
หนว่ ยที่ 4 เหตุการณส์ าคัญทางประวัติศาสตร์ทมี่ ีผลต่อโลกในปจั จุบนั
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สีพบิ ลู

แนวคดิ เสรนี ยิ ม
Liberalism

เรือ่ ง แนวคดิ เสรนี ิยม และแนวคดิ จกั รวรรดินิยม
หนว่ ยท่ี 4 เหตุการณส์ าคัญทางประวัติศาสตร์ท่ีมีผลตอ่ โลกในปจั จุบนั
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสพี บิ ลู

ท่มี าของแนวคดิ เสรีนยิ ม

Liberalism

แนวคิดเสรนี ิยม คอื เสรีภาพภายใตก้ ฎหมาย
เกิดขนึ้ ในช่วงเหตุการณก์ ารปฏิวัตขิ องชาวอเมริกนั
เพอ่ื แยกตวั เปน็ เอกราชจากองั กฤษ ในปี ค.ศ. 1776
ผู้มอี ิทธิพลต่อแนวคดิ น้ี ได้แก่ จอห์น ลอ็ ค /
มองเตสกเิ ออร์ / ชอง ซาคส์ รุสโซ /อดัม สมิธ /
มี 2 ประเภท คอื เสรนี ิยมทางการเมอื ง

เสรนี ยิ มทางเศรษฐกิจ

เร่ือง แนวคดิ เสรีนิยม และแนวคดิ จักรวรรดนิ ิยม
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวัติศาสตรท์ ีม่ ผี ลต่อโลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธริ ังสีพบิ ูล

เสรนี ยิ มทางการเมือง

Liberalism

ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษท่ี 19 แนวคิดเสรีนิยมได้รับ
การยอมรบั จากประชาชนอยา่ งมาก
ก่อให้เกิดการเรียกร้องให้มีการปฏิรูปการปกครอง
เป็นประชาธิปไตย โดยมีระบบรัฐสภาและมี
รฐั ธรรมนญู เปน็ หลกั ในการปกครองประเทศ

เรือ่ ง แนวคิดเสรนี ยิ ม และแนวคดิ จกั รวรรดินยิ ม อดัม สมธิ
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวัตศิ าสตรท์ ่ีมีผลตอ่ โลกในปัจจุบนั บดิ าแห่งเศรษฐศาสตร์
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสพี บิ ูล

เสรีนิยมทางเศรษฐกจิ

Liberalism

อดมั สมธิ ชาวสกอตแลนด์ ค.ศ. 1723-1790
เขียนไว้ในหนงั สอื ความมง่ั คง่ั ของรัฐ สรปุ วา่

1. ระบบเศรษฐกิจจะพฒั นาได้มากนอ้ ย ข้ึนอย่กู บั อุปสงค์ อุปทาน และการ
ลงทนุ อยา่ งเสรีของภาคเอกชน

2. การส่งเสริมการแข่งขันทางการค้าอยา่ งเสรี โดยรัฐไมเ่ ขา้ ไปแทรกแซง จะทา
ให้เกดิ ความัง่ คั่งของรัฐ

แนวคดิ นี้ได้รับการยอมรบั จากชนชั้นกลาง ได้ พ่อคา้ นายทนุ
ใหเ้ ข้าไปมีอานาจและบทบาททางการเมือง
ทาใหเ้ กดิ ระบบเศรษฐกจิ แบบทุนนยิ ม

เรอื่ ง แนวคดิ เสรีนยิ ม และแนวคดิ จกั รวรรดินิยม
หน่วยท่ี 4 เหตุการณ์สาคัญทางประวตั ิศาสตร์ทีม่ ีผลต่อโลกในปัจจุบัน
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ งั สีพบิ ูล

จอหน์ ล็อค John Locke

นักปรชั ญาชาวองั กฤษ ค.ศ. 1632-1704

อานาจทางการเมืองตอ้ งมาจากประชาชน ผู้เป็นเจา้ ของอานาจ
ไม่ใช่ กษตั รยิ ์
อิสรภาพและเสรีภาพเปน็ สทิ ธขิ ัน้ พนื้ ฐานของมนุษย์
ถ้ารัฐบาลไมท่ าตามความต้องการประชาชน
ประชาชนมสี ิทธลิ ้มลา้ งรฐั บาลได้
“เจ้าของทฤษฎีแห่งสิทธเิ สรภี าพตามธรรมชาติ”

เร่ือง แนวคดิ เสรีนยิ ม และแนวคิดจกั รวรรดินิยม
หน่วยท่ี 4 เหตุการณส์ าคัญทางประวตั ศิ าสตรท์ ี่มีผลต่อโลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสีพิบูล

มองเตสกเิ ออร์ Montesquien

นกั ปรัชญาชาวฝรง่ั เศส ค.ศ. 1689-1755

ประเทศท่ีประชาชนตนื่ ตวั ทางการเมือง ควรมี
การปกครองแบบท่กี ษตั รยิ อ์ ย่ภู ายใต้รัฐธรรมนญู
ทฤษฎีแบง่ แยกอานาจเปน็ 3 ส่วน ได้แก่ อานาจบรหิ าร
อานาจนติ บิ ญั ญัติ และอานาจตลุ าการ
หลักการแบง่ แยกอานาจกเ็ พอ่ื ให้เกิดการถว่ งดุลอานาจ
“เจา้ ของทฤษฎใี นการแบง่ แยกอานาจ”

เรื่อง แนวคดิ เสรีนยิ ม และแนวคิดจักรวรรดินิยม
หนว่ ยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคัญทางประวัติศาสตร์ท่ีมผี ลตอ่ โลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี บิ ูล

ชอง ซาคส์ รสุ โซ Jean Jacqies Rousseau

นักปรชั ญาชาวสวติ เซอรแ์ ลนด์ ค.ศ. 1712-1778

เขยี นหนงั สอื “สัญญาประชาคม”
โดยเน้นวา่ อานาจอธิปไตยเปน็ ของประชาชน
ถ้ารัฐบาลไม่ทาตามท่สี ัญญากบั ประชาชน
ประชาชนมีสทิ ธิล้มล้างรฐั บาลได้
หลกั การ “เสรภี าพ เสมอภาค และภราดรภาพ”
ถกู ยกยอ่ งให้เป็น “บดิ าแห่งประชาธิปไตย”

เรอื่ ง แนวคดิ เสรีนิยม และแนวคิดจกั รวรรดนิ ิยม
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวตั ศิ าสตรท์ ม่ี ีผลต่อโลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสพี ิบูล

การปฏิวัตอิ ังกฤษ การปฏวิ ตั ิท่ีสาคญั การปฏิวัตฝิ รั่งเศส
ค.ศ. 1688 ค.ศ. 1789
ในประเทศต่าง ๆ
ความเสื่อมของระบอบเก่า ทาให้
การปฏวิ ัตอิ เมรกิ นั ประชาชนลุกฮือโค่นล้มระบอบ
กษัตรยิ ์
ค.ศ. 1215 บังคับกษัตริย์ให้ลง ค.ศ. 1776 ค.ศ. 1789 มีการประชุมสภา
ฐานันดร ต่อมามีการทลายคุกบัส
นามในกฎบัตรแมกนา คาร์ตา ชาวอเมริกันเรียกร้องให้มีผู้แทนของตน แต่ ตีย์ สง่ ผลให้แนวคิดเร่ือง เสรีภาพ
ถอื เปน็ รัฐธรรมฉบบั แรกของโลก องั กฤษไมย่ อม เสมอภาค และภราดรภาพ
ค.ศ. 1688 การปฏิวัติรุ่งโรจน์ ค.ศ. 1776 นาไปสู่สงครามปฏิวัติอเมริกานา แพรก่ ระจายไปทั่วยุโรป
ประขาชนต่อต้านกษัตริย์ ทาให้ โดยนายพลจอร์จ วอชิงตัน และความ
กษัตริย์อังกฤษต้องอยู่ภายใต้ ช่วยเหลือจากฝร่ังเศส สามารถขับไล่อังกฤษ
รฐั ธรรมนูญ ไปได้ และประกาศเอกราชของตนเอง

เร่อื ง แนวคดิ เสรนี ยิ ม และแนวคดิ จกั รวรรดินยิ ม
หน่วยที่ 4 เหตุการณส์ าคญั ทางประวตั ศิ าสตรท์ ่มี ีผลต่อโลกในปจั จุบนั
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธิรงั สีพบิ ลู

แนวคดิ
จกั รวรรดินยิ ม
Imperialism

เร่ือง แนวคดิ เสรีนิยม และแนวคดิ จักรวรรดนิ ยิ ม
หน่วยที่ 4 เหตุการณ์สาคญั ทางประวตั ิศาสตร์ท่มี ีผลต่อโลกในปจั จุบัน
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสพี บิ ลู

ทีม่ าของแนวคดิ จกั รวรรดนิ ิยม

Imperialism

แนวคิดจักรวรรดินิยม คือ ลัทธิการปกครองและ
ดาเนินนโยบายตา่ งประเทศของชาตมิ หาอานาจ
เกิดข้ึนในช่วงที่ชาติมหาอานาจในยุโรปต้องการ
ขยายอานาจและอิทธิพล เข้าครอบครองดินแดนที่
ลา้ หลงั กว่าในทวปี ตา่ ง ๆ เพอื่ แสวงหาผลประโยชน์
ผมู้ อี ิทธิพลตอ่ แนวคิดนค้ี อื ชาตมิ หาอานาจในยุโรป

เรอื่ ง แนวคิดเสรีนิยม และแนวคิดจักรวรรดนิ ิยม
หน่วยท่ี 4 เหตุการณ์สาคญั ทางประวตั ศิ าสตรท์ ่มี ผี ลตอ่ โลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรังสีพิบลู

ปจั จยั ท่ีกระตุน้ ให้เกิดลทั ธจิ กั รวรรดนิ ยิ ม

Imperialism

แสวงหาวตั ถดุ ิบ ตลาดสินค้า ครอบครองแหลง่ ผลิตสนิ ค้า
การเผยแพรศ่ าสนาคริสต์
การแสวงหาอาณานคิ มหรอื เมืองขึน้
ชาวตะวนั ตกอ้างว่า “เป็นภาระหน้าท่ีของคนผิวขาวที่จะนา
อา รย ธ ร รม ค วา มเ จริ ญ ไป เ ผ ยแ พ ร่ยั งดิ น แ ด น ท่ี ล้ า หลั ง ”
(White man’s burden)

แผนที่การครอบครองดนิ แดนของประเทศจักรวรรดินยิ ม

เรอ่ื ง แนวคดิ เสรนี ิยม และแนวคดิ จักรวรรดนิ ิยม
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวตั ศิ าสตรท์ ่มี ผี ลต่อโลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ ังสพี บิ ลู

ผลกระทบของลทั ธิจกั รวรรดนิ ยิ ม

Imperialism

ประเทศในยโุ รปท่ีมอี าณานคิ มในทวีปเอเชีย แอฟริกา และอเมรกิ า จนได้กลายเปน็ ประเทศมหาอานาจ
การขยายอิทธิพลของชาวยโุ รปทาลายวีถชี ีวติ และวัฒนธรรมของชาวพน้ื เมือง
ชนพืน้ เมอื งถูกปกครองอยา่ งกดข่ี และเรยี กร้องเอกราช
การแขง่ ขันกนั ของชาตใิ นยุโรปจนขดั แยง้ กนั และกลายเป็นสงครามโลกครัง้ 1-2

Chapter 22

แนวคิดชาตนิ ิยม และแนวคดิ สังคมนยิ ม

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ครธู วชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพุทธริ งั สพี บิ ลู

เรอ่ื ง แนวคิดชาตินิยม และแนวคิดสงั คมนิยม
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวตั ิศาสตร์ที่มผี ลตอ่ โลกในปัจจุบนั
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธริ ังสีพิบูล

แนวคิดชาตินยิ ม
Nationalism

เร่ือง แนวคิดชาตินยิ ม และแนวคิดสังคมนิยม
หน่วยที่ 4 เหตุการณส์ าคญั ทางประวตั ิศาสตรท์ ่ีมีผลตอ่ โลกในปัจจุบนั
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ ังสีพิบลู

ทม่ี าของแนวคดิ ชาตินยิ ม

Nationalism

แนวคิดชาตินิยม คือ ลัทธิที่กลุ่มคนถือเอาเช้ือชาติของตน
เปน็ ใหญ่ มีความรู้สึกรักชาติของตนมาก
เกิดข้นึ ในช่วงหลังการปฏวิ ตั ิฝร่ังเศสในปี ค.ศ. 1789
ผมู้ ีอิทธิพลต่อแนวคิดนี้ ประเทศฝร่งั เศส

นโปเลยี น โบนาปารต์
นายพลคนสาคัญของกองทพั ฝรงั่ เศส
หลังการปฏวิ ตั ฝิ รั่งเศส กา้ วขึ้นสู่ตาแหน่ง จกั รพรรดินโปเลยี นท่ี 1

เรอ่ื ง แนวคิดชาตนิ ยิ ม และแนวคิดสงั คมนิยม
หน่วยท่ี 4 เหตุการณส์ าคัญทางประวตั ิศาสตรท์ มี่ ีผลตอ่ โลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ ังสีพบิ ลู

ปจั จัยที่ทาให้เกิดรัฐชาติ

Nationalism

การขยายตวั ทางเศรษฐกจิ การค้า
ความเสือ่ มของขุนนาง
ความสานกึ ในความเปน็ ชาติ
การกาเนิดของระบอบสมบูรณาญาสทิ ธริ าชย์

ค.ศ. 1871 การประชมุ บรรดาประมุขจากรฐั เยอรมันตา่ ง ๆ
มีมตใิ ห้จัดต้งั จักรวรรดิเยอรมนี ในพระราชวังแวร์ซาย ฝรั่งเศส

เรื่อง แนวคดิ ชาตนิ ิยม และแนวคดิ สังคมนิยม อติ าลี เยอรมนั
หน่วยที่ 4 เหตุการณ์สาคัญทางประวัติศาสตร์ทมี่ ผี ลตอ่ โลกในปจั จุบัน เดนมารก์ เซอรเ์ บยี
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สีพบิ ูล

ผลของแนวคิดชาตินิยม

Nationalism

ลทั ธิชาตินยิ มนาไปสู่การรวมชาติ ทาให้เกดิ ประเทศ
ใหม่ ๆ เชน่ อิตาลี เยอรมัน เดนมารก์ และเซอรเ์ บีย
ทาให้ประเทศต่าง ๆ ต้องแข่งขันกันสร้างความ
เข้มแข็งและยิ่งใหญ่ให้แก่ชาติของตน จนนาไปสู่
ความขัดแย้งในสงครามโลกคร้ังที่ 1-2

เร่ือง แนวคิดชาตนิ ยิ ม และแนวคดิ สงั คมนยิ ม
หนว่ ยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวตั ิศาสตร์ท่มี ผี ลตอ่ โลกในปจั จุบนั
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธริ งั สพี ิบูล

แนวคิดชาตนิ ยิ มกบั ประเทศไทย

สมัยจอมพล ป. พบิ ลู สงคราม เริม่ นโยบายปลกู ฝัง
นโยบายชาตนิ ิยมใหม่ “เชอื่ ผู้นาชาติพน้ ภัย”
รฐั นิยมซึ่งออกเป็นประกาศ 12 มีจุดประสงค์เพอ่ื
ปลกุ ระดมใหร้ กั ชาติ เช่น

เปลยี่ นชื่อประเทศ และสญั ชาติให้ใช้คาวา่
“ไทย / THAILAND / THAI”
กาหนดให้คนไทยใช้คาวา่ สวสั ดีเปน็ คาทักทาย
เพลงชาติ เคารพธงชาติเวลา 08.00 น. และ 18.00 น.

จอมพล ป. พิบลู สงคราม

เรือ่ ง แนวคิดชาตนิ ยิ ม และแนวคดิ สงั คมนิยม
หน่วยท่ี 4 เหตุการณส์ าคญั ทางประวตั ิศาสตรท์ ี่มีผลตอ่ โลกในปจั จุบนั
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ ังสพี ิบลู

แนวคดิ สังคมนยิ ม
Socialism

เรือ่ ง แนวคดิ ชาตินยิ ม และแนวคิดสงั คมนยิ ม
หนว่ ยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวตั ศิ าสตรท์ ี่มผี ลต่อโลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ งั สีพิบูล

ทม่ี าของแนวคิดสงั คมนิยม

Socialism

แนวคิดชาตินิยม คือ อุดมการณ์ทางการเมืองที่เน้นความ
เสมอภาคของประชาชน ลดความเหลอ่ื มล้า
เกิดขึ้นในช่วงการปฏิวัติอุตสาหกรรม เพ่ือต่อต้านระบบ
เศรษฐกจิ ทุนนยิ มท่เี อาเปรยี บชนชนั้ แรงงาน
ผมู้ อี ทิ ธิพลต่อแนวคดิ น้ีคอื คาร์ล มารก์ ซ์

คารล์ มารก์ ซ์
บิดาแห่งลัทธมิ ารก์ ซสิ

เรือ่ ง แนวคิดชาตินิยม และแนวคดิ สงั คมนิยม
หนว่ ยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวตั ศิ าสตร์ทีม่ ผี ลตอ่ โลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสีพบิ ลู

แนวคดิ สงั คมนิยม

Socialism

ให้ชนชั้นแรงงานต่อสู้เพื่อความเสมอภาคทางสังคมและ
สร้างสังคมใหมใ่ ห้ผคู้ นมีความเทา่ เทียม
ยกเลิกกรรมสทิ ธิ์ทรพั ย์สนิ ส่วนบุคคล และรัฐจะเข้า
ควบคุมและเปน็ ผดู้ าเนินการเองทงั้ หมด
ป ร ะ เ ท ศ แ ร ก ท่ี ป ฏิ วั ติ เ ข้ า สู่ ร ะ บ อ บ สั ง ค ม นิ ย ม ห รื อ
คอมมวิ นสิ ต์ คือ รัสเซีย เมอ่ื ปี ค.ศ. 1917

วลาดมี รี ์ เลนนิ
ผูน้ าการปฏวิ ตั ิรสั เซยี

เรอ่ื ง แนวคิดชาตนิ ิยม และแนวคดิ สงั คมนยิ ม
หน่วยที่ 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวตั ิศาสตร์ทมี่ ีผลต่อโลกในปจั จุบนั
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสพี ิบลู

พัฒนาสู่ลทั ธคิ อมมวิ นิสต์

Communism

ลัทธิคอมมิวนิสต์ คือ แนวคิดการปกครองสังคม เพ่ือ
สถาปนาระเบียบสังคมท่ีปราศจากชนชั้น เงินและรัฐ โดย
ตงั้ อยบู่ นการเปน็ เจ้าของปัจจัยการผลติ ร่วมกัน
ปัจจุบันคอมมิวนิสต์มักใช้เรียกนโยบายของรัฐคอมมิวนิสต์
น่นั คือ รัฐที่ถูกควบคมุ เบด็ เสรจ็ โดยพรรคคอมมิวนสิ ต์
ค้อนเคียว เป็นสัญลักษณ์ของลัทธิคอมมิวนิสต์ คือ
สัญลกั ษณบ์ ุคคลในชนช้นั กรรมาชีพและชนช้นั ชาวนา

เรือ่ ง แนวคิดชาตนิ ยิ ม และแนวคดิ สงั คมนยิ ม เกาหลเี หนือ
หนว่ ยท่ี 4 เหตุการณส์ าคัญทางประวัติศาสตร์ทม่ี ผี ลตอ่ โลกในปจั จุบัน
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ งั สพี ิบลู

ประเทศท่ยี งั ใช้
ระบอบคอมมวิ นิสต์

จีน

ลาว ควิ บา เวยี ดนาม

Chapter 23
การขยายอิทธิพลของประเทศในยโุ รป

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ครูธวัชชัย เดือนขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสพี ิบลู

เรื่อง การขยายอิทธพิ ลของประเทศในยุโรป ทวปี อเมริกา
หนว่ ยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคัญทางประวตั ศิ าสตร์ท่มี ผี ลต่อโลกในปจั จุบัน ทวปี แอฟรกิ า
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101) ทวปี เอเชีย
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธริ ังสีพบิ ลู

การขยายอิทธิพล
ของประเทศในยโุ รป

เร่อื ง การขยายอทิ ธิพลของประเทศในยุโรป
หนว่ ยท่ี 4 เหตุการณส์ าคัญทางประวัติศาสตร์ท่มี ผี ลตอ่ โลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี บิ ูล

ทวปี อเมรกิ า การเมอื ง เศรษฐกจิ สังคม ศลิ ปกรรม

การขยายอิทธิพลของประเทศในยโุ รป

หลังประกาศอสิ รภาพ
จดั ทา รัฐธรรมนญู แหง่ สหรฐั อเมรกิ า เมอ่ื ปี ค.ศ. 1787
ซึง่ ได้อทิ ธพิ ลจากแนวคิดของจอห์น ล็อค / วอลแตร์
โดยเฉพาะหลกั แบ่งอานาจของมองเตสกิเออร์
เพ่อื ให้มกี ารคานอานาจกนั

เรอ่ื ง การขยายอทิ ธพิ ลของประเทศในยโุ รป
หน่วยที่ 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวตั ศิ าสตรท์ ่ีมผี ลตอ่ โลกในปจั จุบนั
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรงั สีพิบลู

ทวปี อเมรกิ า การเมอื ง เศรษฐกจิ สังคม ศลิ ปกรรม

การขยายอิทธพิ ลของประเทศในยุโรป

ได้อิทธพิ ลจากการปฏวิ ตั อิ ุตสาหกรรมมอ่ี งั กฤษใน ครสิ ต์ศตวรรษท่ี 18
จนปลายครสิ ต์ศตวรรษที่ 19 อุตสาหกรรมอเมรกิ าไดเ้ ตบิ โตทัดเทียมองั กฤษ
เรือกลไฟโดยโรเบริ ต์ ฟูลตัน โทรศัพท์โดยเกรแฮม เบลล์ หลอดไฟโดยโทมสั เอวา เอดิสนั
รถยนตใ์ ชน้ ามันโดยเฮนรี่ ฟอรด์ และรถไฟไอนาโดยจอรจ์ สตเี ฟนสนั
อตุ สาหกรรมเหล็กกล้าโดยแอนดรูว์ คารเ์ นกี

เร่ือง การขยายอิทธิพลของประเทศในยโุ รป
หน่วยที่ 4 เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวัติศาสตร์ทมี่ ผี ลตอ่ โลกในปัจจุบนั
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรังสีพิบูล

ทวปี อเมริกา การเมือง เศรษฐกจิ สงั คม ศลิ ปกรรม

การขยายอทิ ธิพลของประเทศในยโุ รป

การปฏิวัตอิ ุตสาหกรรมทาใหช้ ุมชนเมืองขยายตัว
ชาวชนบทอพยพเขา้ มาทางานในเมอื ง ทาให้มกี ารสร้าง
ท่อี ยอู่ าศัยเปน็ อาคารสงู มากมาย หรอื ตึกระฟา้
ประชาชนทอี่ พยพมาจากยุโรปส่วนใหญ่เป็นคน
หนมุ่ สาวทมี่ กี ารศึกษาและกระตอื รอื รน้
ทาใหส้ หรฐั อเมริกาเจรญิ ก้าวหน้ามาก
มกี ารกอ่ ตงั้ มหาวทิ ยาลยั มากมาย เชน่ ม.ฮาร์วาร์ด ม.เยล

เร่อื ง การขยายอทิ ธพิ ลของประเทศในยโุ รป
หน่วยที่ 4 เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวัตศิ าสตร์ท่ีมผี ลตอ่ โลกในปัจจุบนั
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรงั สีพิบูล

ทวปี อเมริกา การเมอื ง เศรษฐกิจ สงั คม ศิลปกรรม

การขยายอิทธิพลของประเทศในยุโรป สะพานโกลเดนเกต

จิตรกรรมฝรั่งเศส คือ อิมเพรสซันนิสม์ เป็นเน้ือหาเก่ียวกับ
ชีวติประจาวันของชนชน้ั กลาง
ส่ิงก่อสร้างขนาดใหญ่และแข็งแรง เช่น สะพานโกลเดนเกต
ซง่ึ เปน็ สะพานแขวนท่ียาวท่สี ดุ ในโลก
อย่ทู ่ีซานฟรานซสิ โก

ศิลปะแบบอิมเพรสซนั นิสม์

เร่อื ง การขยายอิทธพิ ลของประเทศในยโุ รป
หนว่ ยที่ 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวตั ิศาสตร์ทมี่ ผี ลตอ่ โลกในปัจจุบนั
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ งั สีพิบูล

ทวปี แอฟรกิ า การเมือง เศรษฐกิจ สงั คม ศิลปกรรม

การขยายอทิ ธพิ ลของประเทศในยโุ รป

อานาจของกษัตรยิ ์และหัวหน้าเผา่ ถูกทาลายโดยชาติยุโรป
ชาตยิ โุ รปกั้นดินแดนในแอฟริกาตามความพอใจ และครอบครองเปน็
ดินแดนในอาณานิคม
เมอ่ื ดินแดนต่าง ๆ ได้รบั อสิ รภาพแล้ว ก็ไดป้ ระโยชนใ์ นดา้ นกฎหมาย
ระบบราชการพลเรอื น ระบบตารวจ กองทัพทีไ่ ดม้ คี วามพร้อม

กษัตรยิ ์สวาซแิ ลนด์

เรอื่ ง การขยายอทิ ธพิ ลของประเทศในยโุ รป
หนว่ ยที่ 4 เหตุการณ์สาคญั ทางประวัติศาสตรท์ ่ีมผี ลต่อโลกในปจั จุบัน
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสพี ิบลู

ทวีปแอฟริกา การเมือง เศรษฐกจิ สงั คม ศลิ ปกรรม

การขยายอทิ ธิพลของประเทศในยโุ รป

ชาติยโุ รปแผข่ ยายอานาจก็เพ่อื ต้องการวัตถุดิบไปป้อนให้อุตสาหกรรม
เชน่ ฝา้ ย ยาง กาแฟ ชา ทองคา
แอฟรกิ าตอ้ งนาเข้าสินคา้ หลายอย่างจากยโุ รป ทาให้ไม่สามารถผลติ เองได้
ชาวแอฟริกาหลายคนถูกจบั ไปเปน็ ทาสใชแ้ รงงานทง้ั ในยโุ รปและอเมรกิ า
เม่ือเป็นอิสรภาพ แอฟริกาสามารถปรับตัวเข้ากับทุนนิยมท่ียุดรป
วางรากฐานไว้ เป็นส่วนช่วยใหแ้ อฟริกามพี ัฒนาทางเศรษฐกจิ

เร่ือง การขยายอทิ ธิพลของประเทศในยโุ รป
หนว่ ยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคัญทางประวตั ศิ าสตรท์ ี่มผี ลตอ่ โลกในปัจจุบัน
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพุทธิรังสพี ิบูล

ทวปี แอฟรกิ า การเมือง เศรษฐกจิ สงั คม ศลิ ปกรรม

การขยายอทิ ธพิ ลของประเทศในยโุ รป

วิถีชีวติ แอฟริกาส่วนใหญย่ ังเป็นแบบเดมิ เชน่ การทาไรน่ า
ความเชื่อเรอ่ื งเวทมนตร์และวญิ ญาณ
ไดร้ บั มรดกที่ทนั สมัยจากเจ้าอาณานคิ มหลายอยา่ ง เช่น
โรงเรียน โรงพยาบาล สิอ่ สารมวลชน การแพทย์ และภาษา
ศาสนาประจาเผา่ ถดถอยลง เพราะการเขา้ มาของศาสนาคริสต์
และศาสนาอสิ ลาม

เร่อื ง การขยายอิทธิพลของประเทศในยโุ รป
หนว่ ยท่ี 4 เหตุการณส์ าคัญทางประวตั ิศาสตร์ทมี่ ผี ลตอ่ โลกในปัจจุบัน
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ ังสพี บิ ลู

ทวีปแอฟรกิ า การเมอื ง เศรษฐกจิ สงั คม ศลิ ปกรรม

การขยายอทิ ธพิ ลของประเทศในยโุ รป

ศิลปินชาวแอฟริกาได้รับการศึกษาศิลปกรรมของยุโรป ทาให้เกิดการ
ประยกุ ตเ์ ข้ากับศลิ ปะตามจารีตประเพณีเดิมของตน ซ่ึงมคี วามน่าสนใจ
ศาสนาครสิ ตม์ ีอิทธิพลตอ่ งานศิลปะ

เรือ่ ง การขยายอิทธพิ ลของประเทศในยโุ รป
หน่วยที่ 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวตั ิศาสตร์ท่มี ีผลต่อโลกในปจั จุบนั
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรังสพี ิบูล

ทวปี เอเชีย การเมือง เศรษฐกิจ สังคม ศิลปกรรม

การขยายอิทธิพลของประเทศในยโุ รป

ประเทศอาณานิคมหลายประเทศถกู ควบคุมโดยข้าหลวงยโุ รป
ถงึ จะไม่ตกเปน็ อาณานคิ ม แตก่ ็ตอ้ งสยบต่อชาติยุโรป เชน่ จีนต้องยกเกาะฮ่องกงใหอ้ งั กฤษ
ชาวยโุ รปนาระบอบประชาธิปไตยมาเผยแพร่ ทาใหป้ ระชาชนชาวเอเชียร้จู กั เรียกร้องสิทธิในการมีส่วน
ร่วมการปกครองมากขน้ึ

เรอ่ื ง การขยายอิทธิพลของประเทศในยโุ รป
หน่วยที่ 4 เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวัตศิ าสตร์ท่ีมีผลตอ่ โลกในปัจจุบนั
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ งั สีพิบูล

ทวีปเอเชีย การเมือง เศรษฐกจิ สงั คม ศลิ ปกรรม

การขยายอทิ ธพิ ลของประเทศในยโุ รป

ชาตยิ ุโรปต้องการสนิ ค้าและวัตถุดบิ จากเอเชียในการปอ้ นให้
อตุ สาหกรรม ทง้ั การบงั คับ และสรา้ งแรงจงู ใจ
ชาวเอเชยี กลายเป็นแรงงานเข้าสอู่ ุตสาหกรรมของยุโรป
สร้างรายได้ให้ยโุ รปมหาศาล
ขณะที่เอเชยี ตอ้ งนาเขา้ สินค้าฟมุ่ เฟอื ยมากมาย เพราะผลิตเองไม่ได้
ระบบเศรษฐกิจแบบยงั ชพี ถกู แทนทีด่ ้วยระบบเศรษฐกจิ แบบตลาด

เรอื่ ง การขยายอทิ ธิพลของประเทศในยโุ รป
หนว่ ยที่ 4 เหตกุ ารณ์สาคญั ทางประวตั ศิ าสตรท์ ม่ี ีผลต่อโลกในปจั จุบนั
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสีพิบลู

ทวีปเอเชยี การเมอื ง เศรษฐกิจ สงั คม ศิลปกรรม

การขยายอทิ ธิพลของประเทศในยโุ รป

รัฐแบบใหม่ ระบบราชการ และการผลติ ทนุ นิยม
นาไปสู่การขยายตัวของสังคมเมือง ซึ่งเป็นศูนย์ราชการและ
ศนู ยก์ ลางทางการค้า
ความเจรญิ ในดา้ นตา่ ง ๆ กระจกุ ตัวอยูต่ ามเมอื งใหญ่
วถิ ีชีวิตดงั้ เดมิ ของชาวพ้นื เมืองเปล่ียนแปลงไป เลียนแบบตะวนั ตก
ชนช้ันนาของเอเชียต้องไปศึกษาสมัยใหม่ต่อท่ียุโรป แล้วนากลับมา
พัฒนาบา้ นเมอื ง
ศาสนาและความเช่ือพ้นื เมือง ถกู แทนท่ดี ว้ ยศาสนาครสิ ต์และอสิ ลาม

เรื่อง การขยายอิทธิพลของประเทศในยโุ รป
หนว่ ยที่ 4 เหตุการณ์สาคญั ทางประวัตศิ าสตร์ท่ีมีผลตอ่ โลกในปจั จุบัน
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสีพบิ ูล

ทวปี เอเชีย การเมอื ง เศรษฐกิจ สงั คม ศิลปกรรม

การขยายอิทธิพลของประเทศในยุโรป พระที่นง่ั อนันตสมาคม

ในขณะทชี่ าวตะวนั ตกสนใจศลิ ปกรรมเอเชยี อย่างจีนและอินเดีย ทาง
ชาวเอเชียกไ็ ดร้ ับอทิ ธิพลจากยุโรปดว้ ยเชน่ กนั
การสรา้ งอาคารบา้ นเรอื นและถนน เป็นแบบชาติยุโรปมากข้ึน
การวาดภาพแบบ 3 มิตกิ ็รบั มาจากยุโรป
งานเขยี นไดร้ บั อิทธิพลแนวคดิ ต่าง ๆ จากยุโรป

Chapter 24
สงครามโลกคร้ังท่ี 1

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ครูธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสพี บิ ูล

เรือ่ ง สงครามโลกครั้งที่ 1
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวตั ิศาสตร์ท่ีมผี ลต่อโลกในปัจจุบนั
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ งั สพี บิ ูล

สงครามโลกคร้ังที่ 1 คือ สงครามแห่งความขัดแย้งระดับ
โลกท่ีเกิดข้ึนระหว่าง ค.ศ.1914-1918 เกิดจากความ

สงครามโลกครั้งที่ 1 ขัดแยง้ ของประเทศตา่ ง ๆ ในยโุ รป
World War 1

เรอื่ ง สงครามโลกครง้ั ท่ี 1
หน่วยที่ 4 เหตุการณ์สาคัญทางประวัติศาสตรท์ ี่มีผลต่อโลกในปจั จุบนั
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธิรังสีพบิ ลู

สาเหตุของสงคราม

สงครามโลกคร้ังท่ี 1

ลทั ธิชาตินยิ ม : ประเทศตา่ ง ๆ สาเร็จในการรวมชาติและกอ่ ตั้งเปน็ ประเทศ
ลัทธจิ ักรวรรดนิ ิยม : ชาติมหาอานาจแขง่ ขนั กันแสวงหาอาณานิคม และมขี ัดประโยชน์
ชาตอิ านาจแยกเป็น 2 ฝา่ ย : มีสะสมอาวธุ เพือ่ สร้างอานาจต่อรองกับฝ่ายตรงขา้ ม
การเมืองในคาบสมุทรบอลขา่ น

เซอร์เบยี ต้องการรวมชาวสลาฟเพ่อื ต้ังเป็นประเทศ
แตจ่ กั รวรรดอิ อสเตรีย-ฮังการไี ม่ยอม
รสั เซยี ต้องการทางออกส่ทู ะเลเมดิเตอรเ์ รเนยี น
อังกฤษ ฝรัง่ เศส ช่วยเหลอื เซอร์เบีย เพราะขัดประโยชน์
กบั จักรวรรดอิ อสเตรีย-ฮงั การี

เรือ่ ง สงครามโลกคร้ังที่ 1
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวัตศิ าสตร์ทีม่ ีผลต่อโลกในปจั จุบัน
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสพี ิบูล

ชนวนของสงคราม

สงครามโลกคร้ังที่ 1

การลอบปลงพระชนม์รชั ทายาทแห่งจกั รวรรดอิ อสเตรยี -ฮงั การี ในปี 1914
28 มิ.ย. 1914 คนรา้ ยชาวเซอรเ์ บียยิงปนื ปลดิ ชีพ ที่เมืองซาราเยโว บอสเนยี
เจา้ ชายฟรานซสิ เฟอร์ดินานด์ รัชทายาทแหง่ จักรวรรดอิ อสเตรีย-ฮังการี
ออสเตรีย-ฮงั การเี ชื่อวา่ เซอรเ์ บยี อยเู่ บอ้ื งหลงั จงึ ประกาศสงครามกับเซอร์เบีย

เยอรมันเขา้ ร่วมสงครามอยูฝ่ า่ ยออสเตรยี -ฮังการี
รสั เซียช่วยเหลอื เซอร์เบีย (อังกฤษ ฝร่ังเศส ตามมา)

เจ้าชายฟรานซิส เฟอร์ดนิ านด์

เร่อื ง สงครามโลกครั้งท่ี 1
หนว่ ยที่ 4 เหตุการณส์ าคัญทางประวัตศิ าสตร์ท่ีมีผลตอ่ โลกในปจั จุบนั
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธริ ังสพี ิบลู

ประเทศค่สู งคราม

สงครามโลกครัง้ ท่ี 1

ฝ่ายมหาอานาจสมั พันธมิตร ฝา่ ยมหาอานาจกลาง
(Allied Power) (Central Power)
กลุ่มสนธิสัญญาพนั ธมติ รไตรภาคี
กลุ่มสนธิสญั ญาไตรภาคี เยอรมนี ออสเตรยี -ฮงั การี
อังกฤษ ฝร่งั เศส รัสเซีย
อติ าลี
+23 ชาติ
และ USA เข้าร่วมตอนท้าย



เรือ่ ง สงครามโลกคร้ังท่ี 1
หน่วยที่ 4 เหตกุ ารณส์ าคัญทางประวตั ศิ าสตร์ท่มี ผี ลตอ่ โลกในปัจจุบนั
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสีพบิ ูล

แนวรบดา้ นตะวนั ตก

สงครามโลกครงั้ ที่ 1

แผนชลฟี เฟนิ The Schlieffen Plan
กองทพั เยอรมนีบุกผ่านเบลเยยี ม เพ่อื ไปโจมตฝี รั่งเศส
แต่ฝ่ายสัมพันธมติ รกต็ ้านไวไ้ ด้ ทาใหท้ พั เยอรมนีไมอ่ าจ
รุกไปถงึ ปารีสได้
ตรงึ ทพั กันนานถงึ 4 ปี

เรอื่ ง สงครามโลกคร้งั ที่ 1
หนว่ ยที่ 4 เหตกุ ารณส์ าคญั ทางประวตั ศิ าสตรท์ ีม่ ผี ลต่อโลกในปัจจุบัน
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ ังสีพบิ ลู

สงครามสนามเพลาะ

สงครามโลกคร้ังที่ 1

ทันทีท่ีสงครามโลกครั้งที่ 1 เร่ิมต้นข้ึนในปี 1914 ท้ังสอง
ฝ่าย ต่างระดมกาลังขุดแนวสนามเพลาะเพ่ือตรึงข้าศึก
และสรา้ งแนวปอ้ งกนั ถาวร
มีการขุดสนามเพลาะต้ังแต่ช่องแคบอังกฤษไปตลอดจน
พรมแดนประเทศสวิสเซอรแ์ ลนด์
รวมกันแลว้ จะมคี วามยาวประมาณ 40,233 กม.

เร่ือง สงครามโลกครัง้ ท่ี 1
หน่วยท่ี 4 เหตกุ ารณ์สาคัญทางประวัตศิ าสตร์ที่มีผลตอ่ โลกในปจั จุบัน
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรงั สีพิบลู

แนวรบด้านตะวันออก

สงครามโลกคร้ังท่ี 1

รสั เซยี สง่ กองทัพเข้าโจมตเี ยอรมนีและออสเตรยี -ฮังการี
ในระยะแรก รสั เซียเปน็ ฝ่ายชนะ
แตห่ ลงั ปี 1915 กองทัพรสั เซียตกเป็นฝา่ ยแพ้ ถูกทพั เยอรมนี
เข้ายึดครองเมืองวอร์ซอและเมืองวลิ นาในโปแลนด์
รัสเซยี สญู เสียทหารท้งั ตายและบาดเจ็บกวา่ 1 ล้านคน

เรอ่ื ง สงครามโลกครัง้ ที่ 1
หนว่ ยที่ 4 เหตุการณส์ าคญั ทางประวัตศิ าสตรท์ ่มี ผี ลต่อโลกในปัจจุบนั
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธริ งั สพี บิ ูล

แนวรบดา้ นคาบสมทุ รบอลข่าน

สงครามโลกครงั้ ท่ี 1

ชว่ งแรกกองทัพออสเตรีย-ฮังการี
ไม่สามารถเอาชนะเซอรเ์ บยี ได้
แต่เมอ่ื ตรุ กีและบัลแกเรยี เขา้ ชว่ ย
จึงทาใหส้ ามารถยึดครองเซอร์เบยี ได้