เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวัติศาสตร์ (ส32101)

เรื่อง อารยธรรมอยี ิปต์ เทพโอซิรสิ
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธิรังสีพบิ ูล

วรรณกรรม

(อารยธรรมอยี ิปต์)

ผลงานส้าคัญคือ คัมภีร์มรณะ Bool of the Dead
บนั ทึกไวใ้ นกระดาษปาปริ สั
เปน็ ค่มู อื ปฏิบตั ติ นก่อนและหลงั เสียชวี ติ
โดยเน้นใหท้ า้ ความดี ใช้ชีวติ บรสิ ุทธิ์ สจุ รติ ถอื ศลี
หลังจากตายไปแล้วจะต้องเดินทางไปพบเทพโอซิริส
Osiris ซงึ่ เป็นตุลาการแห่งยมโลก

การช่งั น้าหนักขนนกแหง่ ความเปน็ จริงกบั หวั ใจของผ้ตู าย

เร่ือง อารยธรรมอยี ิปต์ สฟิงซ์ วิหารอาบูซิมเบล
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ พีระมิดคูฟู วหิ ารคานคั
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สีพิบลู

สถาปตั ยกรรม

(อารยธรรมอียิปต์)

มีการสร้างพีระมิด เพ่ือเป็นสุสานบรรจุพระศพ
ของฟาโรห์ ซึ่งเกบ็ รกั ษาศพหรือมมั มี่
พีระมิดทใ่ี หญ่ท่สี ดุ คอื พรี ะมดิ คฟู ู ทเ่ี มืองกเิ ซห์
ปัจจุบันพบพีระมิดกว่า 80 แห่ง ซึ่งแต่ละท่ีต้อง
ใชเ้ วลากอ่ สร้างนานถึง 20-30 ปี
ข้างหน้าพีระมิดจะมีตัวสฟิงซ์ ใบหน้าคนและ
ลา้ ตวั เปน็ สงิ โต ทา้ หน้าท่ีพทิ กั ษ์รักษาพีระมิด
สมัยหลัง ๆ นิยมสร้างวิหารเพื่อบูชาเทพเจ้า
แทน เช่น วิหารคานคั วหิ ารอาบูซมิ เบล

เรื่อง อารยธรรมอียปิ ต์
หน่วยท่ี 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรังสพี บิ ลู

เรือ่ ง อารยธรรมอยี ิปต์
หนว่ ยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรียนพุทธิรังสพี บิ ลู

วทิ ยาการ

(อารยธรรมอียิปต์)

ปฏทิ นิ แบบสรุ ยิ คติ และก้าหนดให้ 1 ปมี ี 365 วัน
การศึกษาเรขาคณิต ซง่ึ ใชใ้ นงานสถาปตั ยกรรม
รู้วา่ วงกลมมี 360 องศา
ค้านวณหาพืนทีส่ ามเหลี่ยม และปริมาณพีระมดิ
ถ่ายทอดความรู้ด้านดาราศาสตร์ วิทยาศาสตร์
การแพทย์ และดนตรี ใหแ้ กก่ รกี และโรมัน

เทพเจา้ ธอธ
เทพเจ้าแหง่ ปัญญา

เร่อื ง อารยธรรมอยี ิปต์
หนว่ ยท่ี 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธริ งั สพี บิ ูล

สภาพสังคม

(อารยธรรมอียปิ ต์)

คนส่วนใหญ่เป็นทาสและเกษตรกร ซึ่งเป็นชนชั้น
ลา่ งและถูกเอาเปรยี บจากชนช้นั ปกครอง
ผหู้ ญิงสมยั อียิปต์มีสถานภาพเทียบเท่าผูช้ าย
พวกนักบวชมีอ้านาจและบทบาทในสังคม เพราะ
ผูกขาดทา้ พิธบี ูชาเทพโอซริ สิ และมักเรยี กเงนิ สงู
ต่อมาฟาโรห์พยายามลดบทบาทของพวกนักบวช
จึงกลายเป็นความขัดแย้งของชนชั้นปกครองและ
เป็นสาเหตหุ น่งึ ของความเสอื่ มลง

เร่อื ง อารยธรรมอยี ิปต์
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธิรังสพี ิบลู

ความเส่ือมของอารยธรรม

(อารยธรรมอียิปต์)

ฟาโรห์แอคนาตันเปลี่ยนมานับถือเทพเจ้าองค์เดียว
คือสุริยเทพ (เร/รา)
สงวนสิทธ์ิการบูชาเทพเจ้าไว้แค่ฟาโรห์เท่านั้น ส่วน
ประชาชนถกู บงั คบั ใหบ้ ชู าแคฟ่ าโรห์อยา่ งเดยี ว
ท้าให้ประชาชนเกลียดชงั ฟาโรห์มาก และเป็นผลแห่ง
ความเสื่อมของอารยธรรมอยี ิปต์ และถูกจักรวรรดิอัส
ซีเรยี เขา้ ยดึ ครองในท่สี ดุ

ฟาโรห์แอคนาตนั

Chapter 8
อารยธรรมกรกี

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ครูธวัชชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี ิบูล

เรอื่ ง อารยธรรมกรกี
หน่วยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสีพิบลู

ดินแดนท่ีตงั้ อย่รู ะหวา่ งทะเลเมดเิ ตอรเ์ รเนยี นกบั ทะเลอีเจยี น
แบง่ ดนิ แดนเป็น 3 สว่ น ได้แก่

ภาคเหนอื มแี คว้นมาซิโดเนยี เทสซาลี และอไิ พรสั
ภาคกลาง มีนครทีบส์ นครเดลฟี นครเอเธนส์
คาบสมุทรเพโลพอนนีซสั มนี ครรัฐสปาร์ตา
อารยธรรมกรีกเริ่มตน้ ที่เกาะครีต Crete เรียกว่า อารยธรรม
อเี จียน เมือ่ 3,000-2,000 B.C.
อารยธรรมกรีกแบง่ เปน็ ยคุ ตา่ ง ๆ ได้ ดงั นี้

อเี จียน เฮลเลนิก เฮลเลนิสติก
Aegean Hellenic Hellenistic

เร่อื ง อารยธรรมกรกี ในระยะแรก ๆ จะเป็นอารยธรรมทางทะเล มีความสามารถในการรบและ
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ การค้าขายทางทะเล ความเจริญจึงเกิดขึ้นบริเวณเกาะต่าง ๆ และชายฝ่ัง
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101) ทะเลอเี จยี น ประกอบด้วย
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสีพิบูล
อารยธรรมไมนวน
อีเจยี น
Minoan (2,000-1,400 B.C.)

อารยธรรมไมซเิ น

Mycenae (1,400-1,120 B.C.)

เรื่อง อารยธรรมกรีก พระราชวังคนอสซสุ
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพุทธิรังสพี บิ ูล

ไมนวน Minoan

(2,000-1,400 B.C.)

เกิดข้ึนบนเกาะครตี Crete
ชาวครีตันมีบทบาทในการเดินเรือและค้าขาย ตั้งแต่ซิซิลี
จนถึงซเี รยี และอยี ปิ ต์
สินค้าส่งออก ได้แก่ น้ามันมะกอก เหล้าองุ่น ภาชนะ
โลหะและเครอ่ื งปั้นดินเผา
ขุดพบพระราชวงั คนอสซุส Knossos

เร่อื ง อารยธรรมกรกี ชาวเมืองทรอยกาลงั ดีใจที่ไดม้ า้ ไม้
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ สงครามโทรจัน (กรกี -ทรอย)
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรยี นพุทธริ งั สพี ิบูล

ไมซิเน Mycenae

(1,400-1,120 B.C.)

ต้งั อยู่บนคาบสมุทรเพโลพอนนีซสั Peloponnesus
มศี นู ยก์ ลางอยทู่ เ่ี มืองไมซเิ น
เป็นชนเผ่าอนิ โด-ยโู รเปยี น แตเ่ ดมิ เรียก ชาวอาเคียน
ชา้ นาญในการเดินเรือ ไปคา้ ขายและการรบ
1,200 B.C. เข้ายดึ เมอื งทรอย Troy ในสงครามโทรจนั

หน้ากากทองคา (อะกาเมมนอน)
กษัตริยไ์ มซเิ นที่มชี ่ือเสียง

เรอื่ ง อารยธรรมกรีก
หน่วยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสพี บิ ูล

มหากวโี ฮเมอร์

เรื่องราวของเจ้าชายปารีสแห่งทรอยที่ เร่ืองราวการเดินทางกลับบ้านที่ใช้
ลักพาตัวเอเลนราชินีแห่งสปาร์ตา ทา เวลาถึง 10 ปี ของวีรบุรษกรีกชื่อ
ให้อะกาเมมนอนต้องนากองทัพออก โอดิสซุส ผู้คิดอุบายม้าไม้ หลังจากการ
โจมตกี รงุ ทรอย ล่มสลายของทรอย

เรอ่ื ง อารยธรรมกรีก ต้ังแต่ 800 B.C. กรีกได้สร้างสรรค์อารยธรรมของตนใหม่ เรียกว่า
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ อารยธรรมเฮนเลนหรือเฮลเนนิก เป็นอารยธรรม กรีกแท้ และ
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101) เรียกชว่ งเวลาดังกลา่ ววา่ สมัยคลาสสกิ
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สีพิบูล

เฮลเลนกิ

เรอ่ื ง อารยธรรมกรีก
หนว่ ยท่ี 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพุทธิรังสพี ิบูล

นครรัฐของกรีก

(อารยธรรมกรีก : เฮลเลนิก)

ลักษณะภมู ิประเทศเป็นภูเขา สางผลให้การปกครองของกรีกมีรูปแบบนครรัฐ City-State
หรอื โพลิส Polis ซ่งึ เป็นนครรฐั อสิ ระทไ่ี ม่ขึน้ ตอ่ กัน เชน่

เอเธนส์ เป็นต้นแบบการปกครองแบบประชาธปิ ไตย
สปาร์ตา เปน็ ตน้ แบบการปกครองแบบเผดจ็ การทหาร

เรื่อง อารยธรรมกรกี
หนว่ ยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี บิ ูล

ศาสนา

(อารยธรรมกรกี : เฮลเลนิก)

ชาวกรีกนบั ถือเทพเจ้าหลายองค์ เชน่
ซตุ เทพเจ้าสงู สดุ /เทพเจ้าแห่งทอ้ งฟ้า
โพไซดอน เทพเจา้ แหง่ ทอ้ งทะเล
ฮาเดส เทพเจ้าแหง่ นรก

เหล่าเทพเจ้าสถิติอย่ทู ี่ยอดเขาโอลิสปสั
ทุก ๆ 4 ปี ชาวกรีกจัดกีฬาเพ่ือบูชาเทพ
เจา้ ซสุ ซึง่ ปัจจุบันก็คือ โอลิมปกิ

เรื่อง อารยธรรมกรกี
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธริ งั สพี ิบูล

สงครามกรกี -เปอรเ์ ซยี

(อารยธรรมกรีก : เฮลเลนิก) 492-449 B.C.

อาณานคิ มกรกี แถบเอเชียไมเนอร์กอ่ กฎบต่อต้านเปอรเ์ ชยี และเอเธนส์ก็คอยส่งกองทพั เรือไปช่วย
เอเธนสเ์ ป็นผนู้ านครรัฐกรกี อนื่ ๆ เขา้ ขับไล่กองทัพเปอร์เชียจนได้รบั ชัยชนะ
ทาใหเ้ อเธนส์ไดร้ ับการยอมรับใหเ้ ปน็ ผนู้ า มกี ารจัดต้ังสมาพนั ธรฐั แหง่ หมู่เกาะเดลอส
ซึง่ ได้ใชเ้ อเธนสเ์ ปน็ ศนู ยก์ ลาง ทาใหเ้ กดิ ความเจริญรงุ่ เรือง ถอื ว่าเป็นยคุ ทองของเอเธนส์

ฟดิ ปิ ปิเดส
วรี บรุ ษุ นักว่งิ

เรอ่ื ง อารยธรรมกรีก
หนว่ ยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ ังสีพบิ ูล

สงครามเพโลพอนนเี ซยี น

(อารยธรรมกรกี : เฮลเลนิก) 431-404 B.C.

เอเธนส์ร่วมมือกับพนั ธมติ ร ทาสงครามกบั สปาร์ตา
สูร้ บกันนานถึง 27 ปี จึงส้นิ สดุ ด้วยชยั ชนะของสปารต์ า
แตส่ งครามคร้ังนี้กท็ าให้นครรัฐกรกี ท้งั หมดออ่ นแอและ
เสอื่ มอานาจลงในท่ีสดุ

เรือ่ ง อารยธรรมกรีก เมื่อนครรฐั กรกี ออ่ นแอ แคว้นมาซิโดเนยี ทางตอนเหนือไดข้ ยายอานาจ
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ เข้ายึดครองนครรัฐกรกี ทง้ั หมด โดยพระเจ้าอเลก็ ซานเดอร์มหาราช
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรังสพี บิ ลู

เฮลเลนสิ ติก

เร่อื ง อารยธรรมกรีก
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธริ ังสพี บิ ูล

การขยายอา้ นาจของรัฐมาซโิ ดเนีย

(อารยธรรมกรีก : เฮลเลนิสติก) ฮอปไลท์ Hoplite
หนว่ ยรบกองทัพกรีก
เม่ือนครรฐั กรกี ออ่ นแอ มาซิโดเนีย Macedonia รัฐอสิ ระ
ทางตอนเหนอื จึงไดเ้ ขา้ ยึดครอง รปู ขบวนทัพฟาลงั ซ์
มีกษตั ริย์คนสาคญั คอื พระเจา้ อเล็กซานเดอร์มหาราช
จักรวรรดิกรกี ขยายดนิ แดนไปครอบคลุมถงึ เอเชยี ไมเนอร์
อียิปต์ เปอร์เซยี ไปจนถงึ อินเดีย
ทาใหอ้ ารยธรรมกรีกแพรห่ ลายไปทวั่ จกั รวรรดิ
มีการต้ังเมอื งอเล็กซานเดรีย ทางตอนเหนือของอียิปตใ์ ห้
เปน็ ศนู ยก์ ลางการค้าและศลิ ปวัฒนธรรมกรีก

เรอ่ื ง อารยธรรมกรีก ศิลปวัฒนธรรม ประติมากรรม
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101) Hellenic
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรงั สพี ิบลู

จิตรกรรม

มีการสร้างงานบนภาชนะเครื่องปั้นดินเผา ยุคเฮลเลนิก เน้นแสดงสรีระของมนุษยแ์ ละแบบเปลือยกาย
โดยวาดรูปสัตว์และภาพชีวิตของผู้คน นิยม มีกล้ามเน้ือและสัดส่วนของร่างกายท่ีแข็งแรง
ใช้สแี ดงและสดี าเปน็ หลกั สมบูรณ์สวยงาม หรือแสดงเส้ือผ้าท่ีดูอ่อน
พลิ้วเหมอื นจรงิ “แบบธรรมชาตินยิ ม”

มศี ูนย์กลางความเจรญิ อยู่ที่นครเอเธนส์
มลี กั ษณะเปน็ ศิลปะแบบกรกี แท้
เรียกอกี ชอื่ วา่ สมยั คลาสสกิ

เรือ่ ง อารยธรรมกรกี

หนว่ ยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ

วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)

ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสีพิบลู ศิลปวัฒนธรรม ประตมิ ากรรม

จิตรกรรม Hellenistic

มีการวาดภาพฝาผนังขนาดใหญ่โดยนาหิน เน้นแสดงออกตามธรรมชาติท่ีเป็นจริงของ
มนุษย์ มักแสดงอากัปกิริยาเจ็บปวดทุกข์
ยุคเฮลเลนิสตกิหรือกระเบ้ืองสีฉูดฉาดมาประดับ เรียกว่า
ทรมาน และความชรา
โมเสก Mosiac

มีศูนยก์ ลางความเจริญอยู่ท่ีเมืองอเลก็ ซานเดรีย
มลี ักษณะเปน็ ศลิ ปะแบบกรกี ผสมกบั ตะวันออก

เรื่อง อารยธรรมกรกี วหิ ารพารเ์ ธนอน
หน่วยท่ี 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสีพบิ ูล

สถาปตั ยกรรม

ดอริก Doric ชาวกรีกนิยมสร้างวิหารเพอ่ื บชู าเทพเจ้า
เช่น วหิ ารพารเ์ ธนอน (เทพีเอเธนา่ )
มลี ักษณะเรียบงา่ ย เนน้ แขง็ แรง
ไมม่ ีลวดลาย

ไอโอนิก Ionic โครินเธยี น Corinthian

มีลักษณะเป็นลวดลายโค้งมว้ นยอ้ ยลงมาท้ัง มลี กั ษณะแบบช่อดอกไม้ หรหู รา

สองข้าง ให้ความรูส้ ึกอ่อนโยนและแขง็ แรง ประณีต นิยมมากในสมัยเฮลเลนิสติก

เร่ือง อารยธรรมกรีก นาฎกรรม เทพไดโอนซิ สุ
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101) โรงละครกรกี
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สีพบิ ลู

ทกุ ฤดูใบไม้ผลชิ าวกรกี นับพนั จะมาชุมนมุ
เพือ่ ชมละครที่แสดงถวาย เทพไดโอนิซุส
Dionysus ซงึ่ เป็นเทพเจา้ แห่งความ
อดุ มสมบูรณเ์ ทพเจา้ แหง่ องุ่นและไวน์

มีทง้ั ละครโศกนาฎกรรม Tragedy
และสุขนาฎกรรม Comedy
ซึ่งเป็นรากฐานของศลิ ปะการละคร
ของโลกตะวันตก

เร่ือง อารยธรรมกรีก
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วชิ า ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรงั สพี บิ ูล

ปรัชญา

โสเครตสี อรสิ โตเตลิ

นักปราชญ์ชาวกรกี บดิ าแห่งรฐั ศาสตร์ก่อตั้ง “สานักลเี วยี น”
เปน็ ผวู้ างรากฐานของปรัชญาตะวันออก เป็นอาจารย์ของพระเจา้ อเล็กซานเดอร์มหาราช

เพลโต

ลกู ศษิ ย์ของโสเครตีส และอาจารยอ์ ริสโตเติล

ผกู้ อ่ ตั้ง “สานักอะคาเดม”ี

ซงึ่ เปน็ สานักปรชั ญาแรกของโลก

เร่อื ง อารยธรรมกรกี
หนว่ ยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรังสีพิบูล

วิทยาศาสตร์

ยคู ลิด ฮปิ โปกราติส

คน้ พบ ห.ร.ม. พบว่าโรคภยั เกิดโดยธรรมชาติ
ไมใ่ ช่เกดิ จากเทพเจ้า
พีทาโกรัส
อารค์ ิมิดสิ
คดิ คน้ ทฤษฎพี ที าโกรสั
พบวิธีหาพ้ืนทวี่ งกลม

เร่ือง อารยธรรมกรกี
หน่วยท่ี 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธิรงั สีพิบูล

ความเสือ่ มของกรีก

(อารยธรรมกรกี )

หลังสงครามเพโลพอนนีเซียน แม้สปาร์ตาจะเป็นผู้ชนะ
แตก่ ท็ าใหน้ ครรฐั ตา่ ง ๆ ในกรีกอ่อนแอลง
ในขณะทแ่ี คว้นทางตอนเหนอื อย่างมาซิโดเนียมีพฒั นาขึ้น
อย่างรวดเรว็ และสามารถยดึ ครองกรกี ได้ท้งั หมด
หลังพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชแห่งมาซิโดเนีย
ส้ินพระชนม์ จักรวรรดิมาซิโดเนียกก็เส่ือมลง จนอยู่
ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิโรมันในท่ีสดุ

Chapter 9
อารยธรรมโรมัน

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ครธู วัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสพี บิ ูล

เรอื่ ง อารยธรรมโรมนั
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรงั สพี บิ ลู

อารยธรรมโรมัน ต้ังอยู่บริเวณคาบสมุทรอิตาลี
ทางตอนใต้ของทวีปยุโรป
ต่อมาก็สามารถขยายอานาเขตจนกลายเป็น
จักรวรรดโิ รมันอนั ย่งิ ใหญ่
โดยแบง่ ได้ 3 สมัยหลัก ๆ ดงั น้ี

สมัย สมัย สมยั
เร่ิมแรก สาธารณรัฐ จกั รวรรดิ

เรื่อง อารยธรรมโรมัน
หนว่ ยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี บิ ูล

สมัยแรกเรมิ่

753-509 B.C.

โรมลู สั และเรมสู
2 พี่นอ้ งฝาแฝดผู้ถูกเลย้ี ง

โดยหมาป่า

เรอ่ื ง อารยธรรมโรมนั
หน่วยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ ังสีพบิ ลู

กรุงโรมเปน็ ศนู ยก์ ลาง

(753-509 B.C.)

ตามตานานเล่าวา่ กรุงโรมสร้างขึ้นเมือ่ 753 B.C.
โดย โรมูลัส Romulus คนพี่ซง่ึ ฆา่ น้องชายตาย
แต่จากหลกั ฐานพบว่า ชุมชนรอบ ๆ กรุงโรม เคยมี
ชนพ้ืนเมอื งอาศยั อยู่กอ่ น คอื ชาวละติน Latin
ต่อมาชนเผ่าอที รสั กนั Etruscan เขา้ มาครอบครอง
และยอมรับอารยธรรมกรีกมาใช้

เร่ือง อารยธรรมโรมนั
หนว่ ยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสีพบิ ลู

ระยะแรก มีกษัตรยิ ์

(753-509 B.C.)

ระยะแรก โรมมีการปกครองระบอบกษตั ริย์
จนเมือ่ 509 B.C. พวกชนชน้ั สงู ซึง่ เปน็ ชาวละติน
ไดข้ บั ไลก่ ษตั ริยอ์ ที รสั กนั ออกจากบังลงั ก์
และเปลยี่ นการปกครองโรมเป็นสาธารณรัฐ

เรอ่ื ง อารยธรรมโรมัน
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรงั สีพิบลู

สมัย

สาธารณรฐั

509-27 B.C.

จูเลยี ส ซีซาร์

เรื่อง อารยธรรมโรมนั สภาซีเนท
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ ังสพี ิบลู

ชนชน้ั ในสังคม

(อารยธรรมโรมนั : สมยั สาธารณรัฐ)

สมัยที่โรมันเป็นสาธารณรัฐ เกิดความขัดแย้งทาง
การเมอื งระหวา่ งกลุ่ม 2 ชนช้ัน คอื

พาทรีเซยี น Patrician คอื พวกชนช้นั สงู
พลีเบียน Plebeian คือ ราษฎรสามัญชน
โดยพวกพลเี บียนนนั้ ไม่มีสทิ ธิทางการเมืองและสงั คม
แตก่ ็พยายามท่จี ะขอมีสว่ นร่วมในการปกครอง ดว้ ย
การเรยี กรอ้ งให้มีพลเี บยี นเข้าไปอยูใ่ นสภาซีเนท

พาทรเี ซียน พลเี บียน

เรอ่ื ง อารยธรรมโรมัน
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธริ งั สีพิบูล

ชัยชนะของพลเี บียน

(อารยธรรมโรมัน : สมยั สาธารณรัฐ)

เม่ือ 494 B.C. ข้อเรยี กรอ้ งของพลเี บียนสาเรจ็
พลเี บยี นมีสทิ ธิออกกฎหมายรว่ มกบั พาทรีเซียนได้
ทาให้เกดิ ประมวลกฎหมาย เรยี กวา่ กฎหมายสบิ สองโต๊ะ
โดยจารึกลงบนแผน่ โลหะสาริด 12 แผ่น
ความสาคัญคือ ชาวโรมันทุกคนต้องอยู่ภายใต้กฎหมาย
เดียวกนั (ทั้งพาทรเี ซียนและพลเี บียน)

กฎหมายสบิ สองโตะ๊

เรอื่ ง อารยธรรมโรมัน ฮนั นิบาล
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ แม่ทัพคารเ์ ธจ
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรงั สพี ิบลู

สงครามพิวนกิ Punic War

(อารยธรรมโรมนั : สมัยสาธารณรัฐ) 264-146 B.C.

กองทัพโรมนั ทาสงครามกับชนชาติฟนิ ิเซยี น
ซง่ึ ปกครองอาณาจกั รคาร์เธจ Carthage
สาธารณรัฐโรมนั เปน็ ฝ่ายชนะเดด็ ขาด
ผลของสงครามทาใหโ้ รมนั ขยายอานาจครอบครอง
ดนิ แดนต่าง ๆ และผกู ขาดอานาจในทะเลเมดิเตอรเ์ รเนยี น
กลายเป็นรฐั ท่มี ั่งคง่ั และมอี านาจ

เรอื่ ง อารยธรรมโรมัน การลอบสงั หารจเู ลยี ส ซซี าร์
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสีพิบูล

การเมอื งปลายสมยั

(อารยธรรมโรมนั : สมยั สาธารณรัฐ)

เกดิ การเมอื งแบบ Triumvirate คอื มีผ้อู านาจ 3 คน
จเู ลยี ส ซีซาร์สามารถกาจัดคู่แขง่ ทางการเมอื งอีก 2 คน
และประกาศตัวเองเป็นผู้เผด็จการ/ผูม้ อี านาจสงู สุดในโรม
44 B.C. จูเลียส ซีซาร์โดนลอบสงั หารในสภา
บตุ รบุญธรรมของจูเลียส ซซี าร์ชอ่ื ออคตาเวยี น
สามารถขึ้นมีอานาจเบด็ เสร็จและสถาปนาตนเองขน้ึ เป็น
จักรพรรดอิ งค์แรกในสมัยจกั รวรรดโิ รมนั

เร่ือง อารยธรรมโรมนั 133-30 B.C. สาธารณรัฐโรมันมีการ
หนว่ ยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ แย่งชิงอานาจระหว่างชนช้ันปกครอง
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101) กับผู้นาทหาร สุดท้ายอานาจทั้งหมด
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธริ ังสพี บิ ลู ตกเปน็ ของ ออคตาเวยี น Octavian

สมัย จกั รพรรดิออกสั ตัส

จกั รวรรดิ

27 B.C. -476 A.D.

เรอ่ื ง อารยธรรมโรมัน
หน่วยท่ี 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธิรงั สพี ิบูล

เปลย่ี นการปกครองเป็นจกั รวรรดิ

(อารยธรรมโรมัน : สมยั จักรวรรดิ)

เม่ือ 31 B.C. ออคตาเวียน ได้กาจัดศัตรูทางการเมืองและข้ึน
เปน็ ผมู้ ีอานาจสงู สุดในโรม
เมื่อ 27 B.C. โรมยุติการปกครองแบบสาธารณรัฐและ
เปล่ยี นเป็นระบอบจกั รวรรดิอยา่ งเปน็ ทางการ
สภาโรมันยกฐานะออคตาเวียนให้เป็นจกั รพรรดิ Caesar
องคแ์ รกของจักรวรรดิโรมนั มีช่ือวา่ ออกัสตสั Augustus

ออคตาเวียน
จกั รพรรดอิ อกสั ตัส

เรอ่ื ง อารยธรรมโรมัน
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพุทธิรังสีพิบลู

ยคุ ทองของจกั รวรรดิโรมนั

(อารยธรรมโรมัน : สมัยจักรวรรดิ)

สมัยจกั รวรรดิออกัสตสั จักรวรรดโิ รมนั เจรญิ รุ่งเรอื งสูงสดุ
มกี ารสรา้ งถนนเช่ือมกับดินแดนตา่ ง ๆ ในจักรวรรดิ
เผยแพร่และมีอิทธิพลไปท่ัวดินแดนยุโรป เอเชียตะวันตก
และแอฟริกา

เรอื่ ง อารยธรรมโรมนั
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธิรังสพี บิ ลู

สมัยสนั ติภาพแห่งโรม

(อารยธรรมโรมนั : สมยั จักรวรรดิ)

ช่วง 96-180 A.D. ได้ช่ือว่าเป็นสมยั สันตภิ าพแห่งโรม Pax Romena
จากจักรพรรดทิ ีด่ ี 5 พระองค์เปน็ ผ้ปู กครอง
พลเมอื งในจักรวรรดิโรมนั พูดภาษาเดยี วกัน คือ ภาษาละตนิ

เรอ่ื ง อารยธรรมโรมนั จักรพรรดคิ อนสแตนตนิ 1
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วิชา ประวัติศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดือนขาว โรงเรยี นพุทธิรังสีพิบูล

ยอมรับครสิ ตศ์ าสนา

(อารยธรรมโรมนั : สมยั จักรวรรดิ)

ช่วงแรกของครสิ ต์ศาสนานน้ั ถูกตอ่ ตา้ นจากจักรวรรดิโรมนั
จักรพรรดิคอนสแตนติน Constantine 1 (306-337 A.D)
ได้ออกกฎหมายใหเ้ สรภี าพในการนับถือครสิ ต์ศาสนา
และยอมรับให้เปน็ ศาสนาประจาจักรวรรดโิ รมัน เม่อื ปี 321 A.D.

พระเยซูถูกตรงึ กางเขน
ในสมยั จักรวรรดโิ รมนั

เรอ่ื ง อารยธรรมโรมนั
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วชิ า ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรงั สีพิบูล

จักรวรรดติ ะวันตก/ตะวนั ออก

(อารยธรรมโรมนั : สมัยจกั รวรรดิ) จกั รพรรดิคอนสแตนตนิ

จักรพรรดิคอนสแตนตนิ ทรงสรา้ งกรุงคอนสแตนติโนเปลิ

เปน็ เมืองหลวงอกี แหง่ หนง่ึ (ปัจจุบันคือ เมืองอีสตนั บูล ประเทศตรุ ก)ี

ต่อมาเรียกวา่ จักรวรรดิโรมันตะวนั ออก/ไบแซนไทน์ Byzantine

เนอ่ื งจากกรุงโรมต้องรับมือกับพวกกอท (ชนเผา่ เยอรมัน)

กรุงคอนสแตนติโนเปิล

เรอื่ ง อารยธรรมโรมัน
หน่วยท่ี 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วชิ า ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรังสพี บิ ูล

สถาปัตยกรรม

วหิ ารแพนธีออน เน้นใหญโ่ ต แข็งแรง มุ่งเกิดประโยชน์ ประตโู ค้ง Arch
สนองความตอ้ งการของประชาชนและรฐั

ทางด้านการเมอื งการปกครอง

โคลอสเซยี ม เซอร์คัส แมก็ ซมิ ุส

สะพานสง่ นา้

เรอื่ ง อารยธรรมโรมนั
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวัชชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพุทธริ งั สีพบิ ูล

ประติมากรรม

มลี ักษณะเปน็ รูปสลกั เสมือนตัวจริง
การแกะสลกั หนิ ออ่ น ชาวโรมันเช่อื ว่าการสลกั รปู ใหเ้ หมอื นจริง การแกะสลกั ภาพนนู ตา่
ที่สุด จะชว่ ยรกั ษาวิญญาณของคนน้ัน นิยมแกะสลกั เพอ่ื บนั ทกึ เหตกุ ารณ์
นยิ มแกะสลกั รูปเหมอื นของ สาคัญหรอื สดดุ ีวรี กรรมนกั รบ
บคุ คลสาคญั เป็นแบบครึ่งทอ่ น เมอ่ื ตายไปแลว้ ได้

เร่อื ง อารยธรรมโรมัน วรรณกรรม งานวรรณกรรมทสี่ าคญั
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101) งานโรมนั แท้ -มหากาพย์อีเลียด Aeneid ของ
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรยี นพทุ ธิรังสพี บิ ูล มีลกั ษณะสรรเสรญิ วรี กรรม เวอร์จิล กล่าวถึงความเป็นมาของ
กรงุ โรม
ลกั ษณะงานประพนั ธ์ของโรมนั ของชาวโรมนั -งานประพันธ์ร้อยแก้วของซิเซโร
-เดิมมีเพียงพงศาวดาร ตานาน เป็นข้อเขียนทางการเมืองแบบ
ก ฎ ห ม า ย แ ต่ ต่ อ ม า ก็ เ กิ ด ค า สนุ ทรพจน์
ประพันธร์ อ้ ยกรองรอ้ ยแก้ว
-มีวัตถุประสงค์เพื่อรับใช้จักรวรรดิ
โดยมุ่งสรรเสริญความยย่ิงใหญ่ของ
โรมัน

เรอ่ื ง อารยธรรมโรมัน
หน่วยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวตั ศิ าสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรยี นพทุ ธริ งั สีพบิ ลู

ปฏทิ นิ กฏหมาย

จูเลียส ซีซาร์ให้ใช้ปฏิทินแบบสุริยคติ ปฏทิ นิ &กฎหมาย กฎหมายลายลักษณ์อักษรของชาว
เรียกว่า ปฏิทินจเู ลียน โรมนั ตราปี 494 B.C.
โดย 1 ปีมี 12 เดือน มี 365 วัน เ พ่ื อ ใ ห้ ค ว า ม ยุ ติ ธ ร ร ม แ ก่ ทุ ก ค น ใ น
และทกุ 4 ปี เดอื น ก.พ. จะมี 29 วนั สาธารณรัฐโรมันอย่าง เท่าเทียม
ปี 1,582 A.D. ปฏิทินจูเลียนถกู เรยี กวา่ กฎหมายสิบสองโต๊ะ
เปลย่ี นเปน็ ปฏิทนิ เกรกอเรยี น ต่อมาจักรพรรดิจัสติเนียนได้รวมและ
จดั ประมวลใหม่ เรยี กวา่
กฏหมายจัสติเนยี น

เรอื่ ง อารยธรรมโรมัน
หน่วยท่ี 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพุทธิรังสพี บิ ลู

จักรวรรดโิ รมนั ลม่ สลาย

(อารยธรรมโรมนั : สมัยจกั รวรรดิ)

ปี 476 A.D. จักรวรรดิโรมนั ตะวันตก (กรงุ โรม)
ถูกพวกกอทเขา้ โจมตปี ลน้ สะดมและขบั ไล่จกั รพรรดิ
ถอื เป็นการสน้ิ สดุ จกั รวรรดิโรมันตะวันตก
และสิน้ สดุ ประวัติศาสตรส์ มยั โบราณ
สว่ นจักรวรรดโิ รมันตะวนั ออก (กรุงคอนสแตนตโิ นเปิล)
ถกู พวกเติร์กเข้ายดึ ครองเป็นสว่ นหนึ่งของ
จักรวรรดอิ อตโตมันในปี 1453 A.D.

Chapter 10
อารยธรรมจนี

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ครธู วชั ชยั เดอื นขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี บิ ลู

เรอื่ ง อารยธรรมจีน สมัยประวตั ิศาสตร์
หนว่ ยที่ 3 อารยธรรมโลกยุคโบราณ
วิชา ประวตั ิศาสตร์ (ส32101)
ธวชั ชัย เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี ิบูล

สมยั ก่อนประวตั ิศาสตร์

จารกึ อักษรบนกระดองเตา่

ยคุ หิน ยคุ โลหะ ยุคโบราณ ยคุ จักรวรรดิ ยคุ ประชาธปิ ไตย ยคุ คอมมิวนสิ ต์
Peking man
สมยั โบราณ สมัยกลาง สมยั ใหม่ สมัยปจั จุบัน

มีการขุดพบโครงกระดูกมนษุ ย์สมัยก่อนประวตั ิศาสตร์
1. มนุษยว์ านรรามาปเิ ทคสุ
2. มนุษยห์ ยวนโหมว่
3. มนุษย์หลน่ั เทยี น
4. มนษุ ยป์ ักกิ่ง

เร่ือง อารยธรรมจีน
หน่วยท่ี 3 อารยธรรมโลกยคุ โบราณ
วชิ า ประวัตศิ าสตร์ (ส32101)
ธวัชชัย เดือนขาว โรงเรียนพทุ ธริ งั สพี บิ ลู

น.ฮวงโห Yang Shao
วัฒนธรรมหยางเซา

ชุนชนยคุ หินใหม่ อยูบ่ ริเวณลุ่มนา้ ฮวงโห
พบหลกั ฐานสาคัญคือ เครอ่ื งปั้นดนิ เผาลายเขยี นสี

น.แยงซเี กียง