แบบประเมินการเขียนแผนผังความคดิ
ช่อื ผ้นู าเสนอ.....................................................................................
คาชแ้ี จง : ให้ครผู สู้ อนประเมินการนาเสนอผลงานของผนู้ าเสนอตามรายการทก่ี าหนด แล้วขดี ลงในช่อง
ทตี่ รงกบั ระดบั คะแนน
ลาดับท่ี รายการประเมนิ ระดบั คะแนน
4321
1 ความถกู ต้องของรูปแบบ
2 ความเหมาะสมของเน้ือหา
3 การใชส้ ัญลักษณ์
4 ความคดิ สรา้ งสรรค์
5 การใชส้ ี
รวม
ลงช่ือ……………………………………………ผูป้ ระเมิน
………. / ………. / ……….
เกณฑก์ ารให้คะแนน
นาเสนอผลงานสอดคลอ้ งกบั รายการประเมนิ สมบรู ณช์ ัดเจน ให้ 4 คะแนน
นาเสนอผลงานสอดคลอ้ งกับรายการประเมินเปน็ สว่ นใหญ่ ให้ 3 คะแนน
นาเสนอผลงานสอดคล้องกบั รายการประเมนิ บางสว่ น ให้ 2 คะแนน
นาเสนอผลงานไมส่ อดคล้องกบั รายการประเมนิ ให้ 1 คะแนน
เกณฑ์การตัดสนิ คณุ ภาพ ระดับคณุ ภาพ
ชว่ งคะแนน ดีมาก
16 – 20 ดี
11 – 15 พอใช้
6 – 10 ปรบั ปรุง
0–5
235
แบบสังเกตพฤติกรรม (รายบุคคล)
ความสนใจ ความ การใหค้ วาม รวม
ความ รับผิดชอบตอ่ รว่ มมือในการ คะแนน
เลขท่ี ชอื่ - สกลุ กระตอื รอื ร้นใน งานท่ีทา ทากิจกรรม
การทางาน
123123123
ข้อสังเกตอ่ืน ๆ
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.......................................................................................... ....................................................................................
..............................................................................................................................................................................
ลงชอื่ ...................................................ผู้ประเมิน
(...................................................)
............../................../................
เกณฑก์ ารประเมิน
ระดับคุณภาพ 3 คะแนน = ปฏบิ ตั ิสมา่ เสมอ
2 คะแนน = ปฏิบตั ิบางครงั้
1 คะแนน = ปฏบิ ตั ิน้อยคร้ัง
236
บันทกึ หลงั การสอน
คร้งั ท.่ี ..........วนั ที่............เดอื น.......................................พ.ศ.2565
จานวนนักศกึ ษาท้ังหมด......คน มาพบกลุ่ม.......คน คิดเป็นร้อยละ....... ไม่พบกลุ่ม.........คน คิดเปน็ รอ้ ยละ........
1. กจิ กรรมการเรียนรู้ตามแผนการสอน
............................................ ................................................................................................. .................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................................... ...............
.................................................................................................................... ..........................................................
............................................................................................................................. .................................................
..................................................................................................................................................... .........................
2. ปญั หาอปุ สรรค
......................................................................................... .....................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
3. วิธกี ารแก้ปัญหา
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................................................ ..
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................................ ..............
4. ข้อเสนอแนะตอ่ สถานศึกษา............................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.
ลงช่ือ.......................................................ผบู้ นั ทึกหลังการสอน
(..................................................................)
ตาแหนง่ .........................................................
(นางสาวธญั ญาภรณ์ ไมอินทร์)
ครู รกั ษาการในตาแหน่ง ผอู้ านวยการสถานศึกษา
วนั ท่.ี ...........เดอื น.....................................พ.ศ.2565
237
แผนการจดั การเรียนร้รู ายวชิ าทักษะการเรียนรู้ รหัสวิชา ทร11001
จานวน 5 หนว่ ยกติ ระดับประถมศึกษา จานวน 200 ช่วั โมง
รปู แบบวธิ ีเรยี นรู้ แบบเรยี นรู้ดว้ ยตนเอง ครั้งที่ 12 วันท่ี 31 กรกฎาคม พ.ศ.2565 จานวน 34 ชวั่ โมง
เรือ่ ง การวจิ ยั อย่างง่าย
ตวั ชว้ี ดั
1. รู้เขา้ ใจความหมายและตระหนกั ถึงความสาคัญของการวจิ ัย
2. วิเคราะหแ์ ละกาหนดปัญหาหรือส่ิงทอ่ี ยากรู้/ต้องการทราบคาตอบ
3. รู้เข้าใจกระบวนการและข้นั ตอนการวจิ ัย
4. ฝึกปฏบิ ัติการสังเกตปญั หา การระบปุ ัญหา การตงั้ สมมตฐิ านการเก็บรวบรวมข้อมูล การสรปุ
ข้อมูลและการเขียนรายงานการวิจยั อยา่ งง่าย
เนอ้ื หา 1. วจิ ัยคอื อะไร ทาไมต้องรู้เร่ืองการวจิ ยั (ความหมายและความสาคัญของการวิจยั )
1.1 ความหมายของการวิจัย
1.2 ความสาคญั และประโยชนข์ องการวิจัย
2. ทาวจิ ัยอยา่ งไร (กระบวนการและขั้นตอนการวิจยั )
2.1 คาถามทีต่ ้องการคาตอบคืออะไรปญั หาท่ีต้องการทราบจากการวจิ ยั คืออะไร (การระบปุ ญั หา
การวิจยั )
2.2 คาดเดาคาตอบวา่ อย่างไรกาหนดแนวคาตอบเบื้องต้น(สมมตฐิ าน)
2.3 วิธกี ารหาคาตอบท่ตี ้องการรู/้ แหลง่ คาตอบ/การรวบรวมคาตอบ(การเก็บรวบรวมข้อมลู /
เครื่องมือการวิจยั )
2.4 ตอบคาถามที่สงสยั ว่าอย่างไร (การวเิ คราะห์ขอ้ มูล/สรปุ ผลการวิจัย)
3. เขียนอยา่ งไร ให้คนอา่ นเข้าใจ(การเขียนรายงานการวิจัยอย่างง่าย)
3.1 ความเปน็ มา/ความสาคัญของเร่ืองทท่ี าวจิ ยั
3.2 วตั ถุประสงค์การวิจยั
3.3 ประโยชนท์ ่ีไดร้ บั จากการวิจยั
3.4 เอกสารทเ่ี กี่ยวข้อง
3.5 วิธีดาเนนิ การวจิ ยั
3.6 การวิเคราะห์ข้อมูล
3.7 สรุปผลและขอ้ เสนอแนะ
3.8 เอกสารอ้างอิง
238
ขั้นตอนการจัดการกระบวนการเรียนรู้
ข้ันท่ี 1 การกาหนดสภาพปัญหา ความต้องการในการเรียนรู้
ผูเ้ รียนกาหนดแนวทางในการศกึ ษาเรยี นรู้ดว้ ยตนเองและวางแผนการเรยี นรตู้ า่ ง ๆ
ข้นั ที่ 2 การแสวงหาข้อมลู และการเรียนรู้
1. ผ้เู รยี นศกึ ษาเร่ืองความหมาย ความสาคญั ของการวิจยั ความเป็นมา/ความสาคญั ของเรื่องทที่ าวิจยั
วิเคราะห์และกาหนดปญั หาหรือสิ่งทอ่ี ยากรู้/ต้องการทราบคาตอบ กระบวนการและขั้นตอนการวจิ ัย การสรุป
ข้อมูลและการเขยี นรายงานการวจิ ยั อย่างง่าย จากหนงั สือเรยี นรายวชิ าทกั ษะการเรยี นรู้ (ทร11001)
ขน้ั ที่ 3 การปฏบิ ัตแิ ละการนาไปประยกุ ตใ์ ช้
ผ้เู รียนนาผลการบนั ทกึ ผลการเรียนรเู้ สนอขอคาปรึกษาจากครใู นการพบกลุม่ ครัง้ ต่อไป
ขัน้ ท่ี 4 การประเมนิ ผล
ครูตรวจใบงาน เรื่อง การวจิ ัยอยา่ งง่าย
ส่ือและแหล่งการเรยี นรู้
1. หนงั สือเรียนรายวิชาทักษะการเรยี นรู้ (ทร11001) ระดับประถมศึกษา
การวัดและประเมนิ ผล
1. ตรวจผลงาน/ช้ินงาน เร่ือง การวิจัยอยา่ งง่าย
2. ประเมนิ ทกั ษะการเขียน เร่อื ง การวิจัยอย่างงา่ ย
239
ใบงานการเรยี นร้ดู ว้ ยตนเอง ครั้งท่ี 12
สาระ ทักษะการเรยี นรู้ วิชา ทกั ษะการเรยี นรู้ รหัสวชิ า ทร11001
เรอ่ื ง การวจิ ัยอยา่ งงา่ ย
คาชแ้ี จง ใหผ้ เู้ รยี นทาใบงานและนาสง่ ครผู ู้สอน
1. ให้ผ้เู รียนความหมายของการวิจยั
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. ใหผ้ ูเ้ รียนบอกประโยชน์และความสาคัญของการวจิ ยั
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. ใหผ้ เู้ รียนบอกขั้นตอนและกระบวนการวจิ ยั
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. ความสาคัญของการเขยี นรายงานการวิจยั อย่างงา่ ย
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………...........................................................................................................................................………
240
แบบบนั ทึกการประเมนิ การเขียน
คาชี้แจง : ให้ครูผสู้ อนประเมนิ การเขยี นของผู้เรยี นตามเกณฑ์การให้คะแนนการเขียน
ประเดน็ /คะแนน การใชภ้ าษา เน้อื หา รวมคะแนน
20
ท่ี ชื่อ - สกุล 12 8
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
ลงชื่อ.........................................................ผปู้ ระเมิน
(................................................................)
วันท.่ี .........เดือน.................................พ.ศ. .................
241
เกณฑก์ ารใหค้ ะแนนการเขียน
ระดบั เกณฑ์การใหค้ ะแนน
คะแนน
นา้ หนกั / คะแนน
ประเด็น 4 3 2 1 ความสาคญั รวม
การประเมิน
การใชภ้ าษา การสะกด การสะกด สะกดคาผิด สะกดคาผิด
คาศัพท์ คาศัพทผ์ ิด มาก แต่พอ มาก
ถกู ต้อง เลก็ น้อย พอ เดา เขียนรูป
การเลือกใช้ เดาวามหมาย ความหมาย ประโยคไม่
คาตรงกบั ไดเ้ ขียนรูป ได้รูปประโยค ถกู ต้อง ไม่มี
เนอื้ หา ประโยคผิด ผดิ พลาดมาก เครอื่ งหมาย 3 12
ประโยค หลกั เครื่องหมาย วรรคตอน
ถูกต้อง ไวยากรณ์ วรรคตอนไม่
มเี คร่อื งหมาย เล็กนอ้ ย ครบหรือไม่
วรรคตอนที่ เคร่อื งหมาย ถูกต้อง
ถูกต้อง วรรคตอนผิด
เลก็ น้อย
เนอื้ หา มรี ายละเอียด รายละเอียด มรี ายละเอยี ด มรี ายละเอยี ด
เน้ือหาตรง ข อ งเนื้ อ ห า ของเน้ือหา ของเนือ้ หา
กบั ลกั ษณะท่ี มากแต่ยังไม่ น้อย น้อยมาก 28
กาหนดมาก ครอบคลมุ
ทส่ี ดุ ทัง้ หมด
รวม 5 20
242
แผนการจัดการเรียนรูร้ ายวชิ าทกั ษะการเรียนรู้ รหัสวิชา ทร11001
จานวน 5 หนว่ ยกิต ระดับประถมศึกษา จานวน 200 ชว่ั โมง
รปู แบบวธิ ีเรยี นรู้ แบบพบกลุ่ม คร้งั ที่ 13 วนั ที่ 7 สงิ หาคม พ.ศ.2565 จานวน 3 ช่ัวโมง
เร่อื ง ทักษะการเรียนรแู้ ละศักยภาพหลักของพื้นที่ในการพัฒนาอาชพี
ตัวชี้วดั บอกความแตกต่างหรอื ความคลา้ ยคลงึ ของศักยภาพหลักในแตล่ ะพื้นท่ีทีเ่ กีย่ วกบั ทรัพยากรธรรมชาติ
หรือลกั ษณะภูมภิ าค หรือประเทศ หรอื ทาเลทตี่ ั้ง หรือศิลปวัฒนธรรมประเพณีวถิ ีชีวติ และทรัพยากรมนุษย์
ได้
เนอ้ื หา การวิเคราะห์ดว้ ยศกั ยภาพหลกั ของพื้นที่ในการพัฒนาอาชพี
1. ศักยภาพของทรัพยากรธรรมชาติ ในแต่ละพื้นที่
2. ศักยภาพของพืน้ ที่ ตามลกั ษณะภูมิอากาศ
3. ศักยภาพของภูมิประเทศ และทาเลท่ตี ั้งของแตล่ ะพ้ืนที่
4. ศกั ยภาพของศลิ ปะ วัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชวี ติ ของแต่ละพืน้ ท่ี
5. ศกั ยภาพของทรัพยากรมนุษย์ ในแตล่ ะพน้ื ที่
ข้นั ตอนการจดั การกระบวนการเรยี นรู้
ข้นั ท่ี 1 การกาหนดสภาพปัญหา ความต้องการในการเรยี นรู้
1. ครสู อบถามผเู้ รียนเกย่ี วกบั อาชีพต่างๆในชุมชน แลว้ นามาวิเคราะหศ์ ักยภาพเพื่อนาไปปรบั
ใชใ้ นการพฒั นาอาชีพของตนเองและชมุ ชนใหส้ อดคล้องกับบรบิ ท
ขน้ั ท่ี 2 การแสวงหาข้อมลู และการเรยี นรู้
1. ครใู หผ้ เู้ รยี นศกึ ษาเนื้อหา เรื่อง การวิเคราะห์ด้วยศกั ยภาพหลกั ของพ้ืนทีใ่ นการพัฒนาอาชพี
หลงั จากนั้น ครใู หผ้ ู้เรยี นแบง่ กลุ่มๆละ 3-5 คน รว่ มกันวิเคราะหต์ ามหัวข้อท่ีครูกาหนดให้ และนาเสนอหนา้
ช้ันเรียน ตามหวั ขอ้ ดังน้ี
1. ศกั ยภาพของทรัพยากรธรรมชาติ ในแต่ละพ้ืนที่
2. ศักยภาพของพื้นที่ ตามลกั ษณะภูมิอากาศ
3. ศักยภาพของภูมปิ ระเทศ และทาเลทต่ี ้ังของแตล่ ะพ้นื ที่
4. ศกั ยภาพของศิลปะ วฒั นธรรม ประเพณี และวิถชี วี ิตของแต่ละพ้ืนที่
5. ศักยภาพของทรัพยากรมนุษย์ ในแต่ละพ้นื ท่ี
2. ครูอธบิ ายเน้อื หาเพ่มิ เติม และให้ผู้เรียนบนั ทึกความรู้ท่ีได้จากการเรยี นลงในแบบบนั ทึกการเรยี นรู้
243
ขัน้ ท่ี 3 การปฏบิ ัตแิ ละการนาไปประยกุ ต์ใช้
1. ผู้เรียนออกมานาเสนอหน้าช้ันเรียน
2. ครแู ละผเู้ รียนรว่ มกันสรปุ ความรู้ และร่วมแสดงความคิดเหน็ เพื่อแก้ไขข้อบกพร่อง
3. ผเู้ รยี นทาใบงาน เรอื่ ง ทักษะการเรยี นรู้และศักยภาพหลักของพื้นท่ีในการพัฒนาอาชีพ
4. ครมู อบหมายงาน (กรต.) ให้ผู้เรยี นตามใบงาน และให้สง่ ใหก้ ารพบกลมุ่ ครั้งต่อไป
ขนั้ ท่ี 4 การประเมินผล
1. ครูประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียนจากใบงานที่ครูมอบหมายใหก้ ับผ้เู รียน
2. ครูสงั เกตพฤตกิ รรมการเรียนรู้ เชน่ ความสนใจ การมีส่วนร่วมในการแลกเปลีย่ นเรยี นรู้
ความรับผิดชอบ
สอ่ื และแหล่งการเรยี นรู้
1. แบบเรยี นวิชาทกั ษะการเรียนรู้ ระดับประถมศึกษา (ทร11001) ของสานักงาน กศน. โดยให้
สแกน QR Code ดา้ นล่าง https://online.fliphtml5.com/jadym/taja/#p=1
การวัดและประเมนิ ผล
1. ตรวจใบงานเร่ือง ทักษะการเรยี นรแู้ ละศักยภาพหลกั ของพ้ืนทใ่ี นการพฒั นาอาชพี
2. ประเมินคุณลกั ษณะของผูเ้ รยี นแบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล/รายกลุ่ม
244
ใบงาน ครั้งท่ี 13
สาระ ทกั ษะการเรียนรู้ วิชา ทักษะการเรียนรู้ รหัสวชิ า ทร11001
เรอื่ ง ทักษะการเรียนรูแ้ ละศักยภาพหลกั ของพน้ื ที่ในการพัฒนาอาชพี
คาชแ้ี จง ใหผ้ ูเ้ รยี นทาใบงานและนาส่งครผู ูส้ อน
1. ใหผ้ ู้เรยี นบอกความหมายของศักยภาพหลกั ของพ้นื ท่ีในการพฒั นาอาชีพได้
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….......................................................…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….......................................................…
2. ให้ผเู้ รยี นอธิบายความสาคัญของศกั ยภาพหลกั ของพืน้ ท่ีในการพัฒนาอาชีพ
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….......................................................…
3. ให้นกั ศกึ ษาบอกความแตกตา่ งหรือความคลา้ ยคลงึ ของศักยภาพหลกั ในแต่ละพืน้ ที่ ทรัพยากรธรรมชาติ
หรอื ลกั ษณะภมู ิอากาศ หรอื ภูมปิ ระเทศ หรอื ทาเลทต่ี ัง้ หรือศิลปวฒั นธรรม ประเพณี วถิ ีชีวติ และทรพั ยากร
มนษุ ย์
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………...............
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….......................................................…
245
4. ให้ผู้เรียนยกตัวอย่างอาชีพในกลุ่มเกษตรกรรม หรอื พาณิชยกรรม หรอื ความคดิ สรา้ งสรรค์ หรอื บริหาร
จดั การและการบริการทีส่ อดคลอ้ งกับศักยภาพหลักของพื้นท่ี ทีต่ นเองอาศยั อยู่
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….......................................................…
5. ให้ผู้เรยี นระบชุ ่ืออาชีพตามสถานการณ์ทีค่ รูกาหนดให้(ในแบบเรียนทักษะการเรียนร้ทู ร11001 หน้า104-
114)
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….......................................................…
6. ให้ผเู้ รยี นระบชุ ่อื ทกั ษะการเรยี นรู้ที่จาเป็นในการประกอบอาชพี เกษตรกรรม
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….......................................................…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….......................................................…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….......................................................…
……………………………………………………………………………………………………….......................................................…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….......................................................…
246
แบบสงั เกตพฤติกรรมรายบุคคล/รายกลมุ่
เลขที่ ชื่อ - สกลุ ความสนใจความ ความรับผดิ ชอบต่อ การให้ความรว่ มมือ รวม
กระตือรือร้นในการ งานที่ทา ในการทากิจกรรม คะแนน
ทางาน 123 123
123
ขอ้ สงั เกตอื่น ๆ
................................................................................................... ...........................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.............................................................................................................................................................................
เกณฑ์การประเมิน ลงช่ือ...................................................ผู้ประเมิน
ระดบั คุณภาพ (...................................................)
............../................../................
3 คะแนน = ปฏิบตั ิสมา่ เสมอ
2 คะแนน = ปฎิบัติบางครง้ั
1 คะแนน = ปฏบิ ตั นิ ้อยครั้ง
247
บันทกึ หลงั การสอน
ครัง้ ท่ี...........วันที่............เดอื น.......................................พ.ศ.2565
จานวนนักศกึ ษาท้งั หมด......คน มาพบกลุ่ม.......คน คิดเป็นร้อยละ....... ไมพ่ บกลุ่ม.........คน คดิ เป็นรอ้ ยละ........
1. กิจกรรมการเรยี นรู้ตามแผนการสอน
.......................................................................................................................................... ....................................
............................................................................................... ...............................................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................ ..............................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
2. ปญั หาอุปสรรค
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................................................ ..
............................................................................................................................. .................................................
3. วิธกี ารแกป้ ญั หา
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................. .................................
.................................................................................................. ............................................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................. .............................................
4. ข้อเสนอแนะต่อสถานศกึ ษา............................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.
ลงชื่อ.......................................................ผูบ้ นั ทกึ หลงั การสอน
(..................................................................)
ตาแหนง่ .........................................................
(นางสาวธญั ญาภรณ์ ไมอินทร์)
ครู รักษาการในตาแหน่ง ผูอ้ านวยการสถานศึกษา
วนั ที่............เดือน.....................................พ.ศ.2565
248
แผนการจดั การเรียนรูร้ ายวชิ าทักษะการเรียนรู้ รหัสวชิ า ทร11001
จานวน 5 หนว่ ยกิต ระดับประถมศึกษา จานวน 200 ชว่ั โมง
รปู แบบวธิ เี รียนรู้ แบบเรียนรู้ดว้ ยตนเอง ครงั้ ที่ 13 วันท่ี 7 สิงหาคม พ.ศ.2565 จานวน 27 ชว่ั โมง
เรอ่ื ง ทักษะการเรียนรู้และศักยภาพหลักของพ้นื ท่ีในการพัฒนาอาชีพ
ตัวชีว้ ดั
1. รเู้ ข้าใจความหมาย ตระหนักและเหน็ ความสาคัญ ศักยภาพหลกั ของพืน้ ท่ี 5 ศักยภาพ
2. อธบิ ายถึง องค์ประกอบของศักยภาพ 5 ศักยภาพ
เน้ือหา 1. ความหมาย ความสาคัญ ของศักยภาพหลกั ในการพฒั นาอาชีพ
3. ตัวอยา่ งอาชพี ทสี่ อดคลอ้ งกับศกั ยภาพหลักของพืน้ ท่ี คือ
3.1 กลมุ่ อาชพี ด้านการเกษตรกรรม
3.2 กลุม่ อาชพี ด้านอุตสาหกรรม
3.3 กลมุ่ อาชพี ดา้ นพาณชิ ยกรรม
3.4 กลมุ่ อาชีพดา้ นความคิดสร้างสรรค์
3.5 กลมุ่ อาชีพด้านบริหารและการบริการ
ขน้ั ตอนการจดั การกระบวนการเรียนรู้
ข้นั ที่ 1 การกาหนดสภาพปัญหา ความต้องการในการเรียนรู้
1. ผูเ้ รยี นกาหนดแนวทางในการศกึ ษาเรียนรดู้ ้วยตนเองและวางแผนการเรยี นรตู้ ่าง ๆ
ขั้นที่ 2 การแสวงหาข้อมูลและการเรยี นรู้
1. ผู้เรียนศึกษาเนื้อหา ความหมาย ความสาคัญ ของศักยภาพหลักในการพัฒนาอาชีพและตัวอย่าง
อาชีพที่สอดคล้องกับศักยภาพหลักของพ้ืนที่ คือ 5 กลุ่มอาชีพ(กลุ่มอาชีพด้านการเกษตรกรรม,กลุ่มอาชีพด้าน
อุตสาหกรรม,กลุ่มอาชีพด้านพาณิชยกรรม,กลุ่มอาชีพด้านความคิดสร้างสรรค์,กลุ่มอาชีพด้านบริหารและการ
บรกิ าร)พร้อมทั้งบันทกึ ผลลงในแบบบนั ทึกการเรยี นรู้
2. ผูเ้ รียนนาเสนอแบบบนั ทึกการเรียนรู้ ต่อครผู ู้สอนในสัปดาหถ์ ัดไป
3. ผู้เรียนทาใบงานตามท่ีครกู าหนดให้
ขนั้ ที่ 3 การปฏบิ ตั ิและการนาไปประยกุ ตใ์ ช้
1. ผู้เรยี นนาเสนอแบบบนั ทึกการเรยี นรตู้ ่อครผู ้สู อน
3. ผู้เรยี นทาใบงานท่ีครูกาหนดให้
249
ขั้นท่ี 4 การประเมนิ ผล
1. ครูประเมนิ ผลการเรยี นรขู้ องผ้เู รียนจากใบงานท่ีครูมอบหมายให้กบั ผู้เรยี น
สอ่ื และแหล่งการเรียนรู้
1. หนงั สอื เรยี นรายวิชาทักษะการเรยี นรู้ (ทร11001) ระดับประถมศกึ ษา
การวดั และประเมนิ ผล
1. ตรวจใบงานเรอื่ ง ทกั ษะการเรยี นรแู้ ละศกั ยภาพหลักของพ้ืนที่ในการพัฒนาอาชีพ
2. ประเมนิ ทกั ษะการเขียน เรอื่ ง ทกั ษะการเรียนรู้และศักยภาพหลักของพน้ื ทีใ่ นการพัฒนาอาชพี
250
ใบงานการเรยี นรู้ดว้ ยตนเอง ครั้งท่ี 13
สาระ ทักษะการเรยี นรู้ วิชา ทกั ษะการเรียนรู้ รหัสวิชา ทร11001
เรื่อง ทักษะการเรยี นรูแ้ ละศกั ยภาพหลักของพน้ื ท่ใี นการพัฒนาอาชพี
คาช้ีแจง ให้ผเู้ รยี นอ่านกรณีตวั อย่าง จากแบบเรยี นทักษะการเรียนรู้ หน้า 77-85 แลว้ ตอบประเดน็ คาถาม
1. ให้ผ้เู รียนนาเสนอว่าในชมุ ชนของตน ควรมีการพฒั นาศักยภาพดา้ นใดมากทสี่ ุด เพราะเหตุใด
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. ให้ผู้เรียนนาเสนอวา่ อาชพี ความคดิ สรา้ งสรรค์ในชุมชนของตนควรเน้นเรื่องใดเป็นพิเศษ เพราะเหตุใด
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
251
แบบบนั ทึกการประเมนิ การเขียน
คาชี้แจง : ให้ครูผสู้ อนประเมนิ การเขยี นของผู้เรยี นตามเกณฑ์การให้คะแนนการเขียน
ประเดน็ /คะแนน การใชภ้ าษา เน้อื หา รวมคะแนน
20
ท่ี ชื่อ - สกุล 12 8
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
ลงชื่อ.........................................................ผปู้ ระเมิน
(................................................................)
วันท.่ี .........เดือน.................................พ.ศ. .................
252
เกณฑก์ ารใหค้ ะแนนการเขียน
ระดบั เกณฑ์การใหค้ ะแนน
คะแนน
นา้ หนกั / คะแนน
ประเด็น 4 3 2 1 ความสาคญั รวม
การประเมิน
การใชภ้ าษา การสะกด การสะกด สะกดคาผิด สะกดคาผิด
คาศัพท์ คาศัพทผ์ ิด มาก แต่พอ มาก
ถกู ต้อง เลก็ น้อย พอ เดา เขียนรูป
การเลือกใช้ เดาวามหมาย ความหมาย ประโยคไม่
คาตรงกบั ไดเ้ ขียนรูป ได้รปู ประโยค ถกู ต้อง ไม่มี
เนอื้ หา ประโยคผิด ผดิ พลาดมาก เครอื่ งหมาย 3 12
ประโยค หลกั เครอ่ื งหมาย วรรคตอน
ถูกต้อง ไวยากรณ์ วรรคตอนไม่
มเี คร่อื งหมาย เล็กนอ้ ย ครบหรือไม่
วรรคตอนที่ เคร่อื งหมาย ถูกต้อง
ถูกต้อง วรรคตอนผิด
เลก็ น้อย
เนอื้ หา มรี ายละเอียด รายละเอียด มรี ายละเอยี ด มรี ายละเอยี ด
เน้ือหาตรง ข อ งเนื้ อ ห า ของเน้ือหา ของเนือ้ หา
กบั ลกั ษณะท่ี มากแต่ยังไม่ น้อย น้อยมาก 28
กาหนดมาก ครอบคลมุ
ทส่ี ดุ ทัง้ หมด
รวม 5 20
253
แบบทดสอบวัดผลระหวา่ งภาคเรียน
รายวิชา ทกั ษะการเรยี นรู้ รหสั ทร11001 ระดับประถมศึกษา
จานวน 20 ข้อ 10 คะแนน
**********************************************************************************
คาชีแ้ จง : จงเลือกตอบคาถามตอ่ ไปนีใ้ ห้ถูกต้องเพียงข้อเดียวลงกระดาษคาตอบ
1. ปัจจยั สาคญั ของ “การเรียนรู้ดว้ นตนเอง” ตรงกับขอ้ ใด
ก. ลลี าการเรียนรู้ ข. ความรักทีจ่ ะเรียนรู้
ค. เทคนคิ ของผสู้ อน ง. ความจาทีด่ ี
2. ขอ้ ใดคือข้ันตอนแรกของกระบวนการเรียนรดู้ ว้ ยตนเอง
ก. การกาหนดจดุ มุ่งหมายในการเรียน ข. การประเมินความต้องการของตนเอง
ค. การกาหนดส่งิ ที่ต้องการเรียนรู้ ง. การจัดการในการเรียน
3. ขอ้ ใดเป็นแหล่งเรยี นรู้ทร่ี วบรวมและบริการวสั ดุการอ่าน
ก. พิพธิ ภัณฑ์ ข. ศาสนสถาน
ค. ห้องสมดุ ประชาชน ง. สถานประกอบการ
4. ขอ้ ใดคือวตั ถปุ ระสงค์ของการจดั บริการห้องสมดุ ข. ปรับปรุงสถานทใ่ี หน้ ่าอ่าน
ก. ศึกษาข้อมลู ด้านสาธารณสขุ ง. พฒั นาห้องสมดุ ประชาชน
ค. คน้ หาความรู้ทางการกีฬา
5. ข้อใดคือหน่วยงานทร่ี ับผิดชอบศูนย์การเรียนชุมชนโดยตรง
ก. เขตพ้นื ท่ีการศึกษา ข. กระทรวงศึกษาธิการ
ค. องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาบล ง. องคก์ ารบรหิ ารส่วนจังหวัด
6. บคุ คลท่ีเกี่ยวข้องกบั การจัดการความรูท้ ี่ทาหน้าทีส่ ร้างบรรยากาศการแลกเปล่ียนเรียนร้ทู เี่ ป็นกันเอง คือ
บุคคลในข้อใด
ก. คณุ เอ้ือ ข. คุณกิจ
ค. คุณอานวย ง. คุณประสาน
7. ข้อใดคือความหมายของ “ชมุ ชนนักปฏบิ ตั ิ”
ก. การทบ่ี ุคลากรในชุมชนมีความเชี่ยวชาญในการปฏบิ ตั ิหน้าท่ีดว้ ยกันทงั้ ส้นิ
ข. การทช่ี ุมชนรวมตัวกันทาส่งิ ใดสิ่งหนง่ึ ให้สาเรจ็
ค. เป็นการแลกเปล่ียนเรยี นรู้กันในชมุ ชนเปน็ การจดั การความรแู้ บบหนง่ึ
ง. เป็นชุมชนทีต่ ้องการความร้เู ฉพาะดา้ นจงึ ต้องนาความรู้มาสกู่ ารปฏบิ ตั ิ
254
8. ข้อใดเป็นประโยชน์สงู สดุ ของแหลง่ เรียนรู้ ข. มสี ิ่งให้ความบันเทิง
ก. เสยี คา่ ใชจ้ า่ ยนอ้ ย ง. มวี ิทยากรประจาเพอื่ ใหค้ วามรู้
ค. บคุ คลไดเ้ รยี นรู้ดว้ ยตนเอง
9. ข้อใดเปน็ แนวคดิ ทางพุทธศาสนาท่สี อดคลอ้ งกบั การคดิ เป็น
ก. ไตรสิกขา ข. อรยิ สจั 4
ค. ไตรลักษณ์ ง. โลกธรรม 8
10. ขอ้ ใดเปน็ การสรุปของ “การคดิ เป็น” ข. คดิ แต่ส่งิ ดๆี
ก. คดิ กอ่ นทา ง. คดิ โดยมขี ้อมูลรอบด้าน
ค. การคิดบวกเสมอ
11. ข้อใดเป็นขนั้ ตอนแรกในการทาวิจัย ข. การกาหนดหวั ข้อวจิ ยั
ก. การรวบรวมข้อมูล ง. การสร้างเครือ่ งมือในการวิจัย
ค. การกาหนดวธิ แี ก้ปัญหา
12. ขอ้ ใดเปน็ การเขียนช่อื เรอื่ งวิจัยท่ีดีท่ีสุด
ก. เขียนใหร้ วบรดั สน้ั และกะทดั รดั ทส่ี ุด
ข. เขยี นให้กะทดั รัด แตส่ ่ือความหมายชัดเจน
ค. เขียนให้ครบถ้วนวา่ ทาอะไร เกี่ยวกบั ใคร มผี ลอยา่ งไร
ง. เขียนให้สัน้ หรือยาวกไ็ ด้ แต่ให้เข้าใจว่าทาอะไร อยา่ งไร
13. ขอ้ ใดคือประโยชน์ของการเขยี นรายงานการวิจยั ข. ทาให้เก็บรวบรวมข้อมูลได้รวดเร็วข้ึน
ก. ชว่ ยใหผ้ ูว้ จิ ยั ทาวิจัยได้ตามข้นั ตอน ง. เปน็ การเผยแพรง่ านวิจยั ให้เกิดประโยชนต์ อ่ ไป
ค. เปน็ การวางแผนการทาวจิ ยั ไวล้ ว่ งหนา้
14. ขอ้ ใดจาเปน็ ตอ้ งระบใุ นการเขียนวิธีดาเนนิ การวจิ ยั
ก. ปัญหาในการวจิ ยั ผลการวิจยั
ข. ระยะเวลาในการวจิ ยั สภาพปัญหา
ค. วธิ ีการรวบรวมขอ้ มลู เครอ่ื งมือที่ใช้
ง. วัตถปุ ระสงค์ในการวิจัย ประโยชน์ที่ได้จากการวจิ ัย
15. ข้อใดเป็นเปา้ หมายของการวิจัยอยา่ งง่าย
ก. การสร้างผลงานเชงิ วชิ าการทน่ี ่าเชอื่ ถอื
ข. การได้ความรใู้ หมม่ าใชใ้ นการแก้ปัญหา
ค. ความสามารถในการปฏบิ ัติงานตามท่ีกาหนดไว้
ง. การศกึ ษารวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ ไดเ้ ปน็ อย่างดี
255
16. การรวมกลุ่มจดั การความรเู้ ปน็ กล่มุ OTOP ของหมู่บ้านทมี่ อี ยู่มากมายในปจั จุบนั เกิดจากข้อใด
ก. ผนู้ าหมู่บา้ นสง่ เสริมใหม้ ีการรวมกล่มุ กันประกอบอาชีพ
ข. บุคคลในหมู่บ้านรว่ มกลุ่มกันเองประกอบอาชีพ
ค. ราชการจดั สรรงบประมาณสนับสนนุ ใหม้ ีการรวมกลมุ่ กนั
ง. มีการแข่งขันกันประกอบอาชีพเกิดขึ้นในหมู่บ้านต่าง ๆ
17. จานง ตอ้ งการปลูกขา้ วให้ได้ผลดีมากทสี่ ุด จานงควรเรียนรู้จากแหลง่ ใดมากทส่ี ุด
ก. ภมู ปิ ญั ญา ข. หอกระจายข่าว
ค. สวนสมุนไพร ง. สวนสาธารณะ
18. ขอ้ ใดหมายถงึ ระเบยี บและมารยาทการใช้หอ้ งสมดุ
ก. ข้อยกเวน้ การปฏิบัตขิ องผใู้ ช้บริการห้องสมดุ
ข. กฎระเบียบทีใ่ ห้ผู้ใช้บริการปฏิบตั อิ ย่างเคร่งครัด
ค. กฎเกณฑ์ทห่ี อ้ งสมุดต้งั ไวส้ าหรบั ให้ผใู้ ชบ้ ริการเลอื กปฏิบัติ
ง. ขอ้ บงั คบั หรือข้อพึงปฏบิ ตั ิ จากจติ สานกึ ที่ดีในการปฏิบตั ติ นของผู้ใช้บรกิ าร
19. ขอ้ ใดคือการแสวงหาความรดู้ ว้ ยตนเองจากแหลง่ เรยี นรใู้ นท้องถ่นิ
ก. เรยี นทาอาหารไทยจากโรงเรยี นสอนอาหารไทย
ข. ไปท่หี อ้ งคอมพิวเตอร์ เพ่ือสบื ค้นขอ้ มูลมาทารายงาน
ค. อ่านหนงั สือคูม่ ือฟิสิกสท์ ่ีศูนยว์ ทิ ยาศาสตร์ท้องฟ้าจาลอง
ง. ไปศกึ ษาคน้ ควา้ เรื่องประโยชนข์ องพชื สมุนไพรทส่ี วนสมุนไพร
20. หากผเู้ รียนต้องการศึกษาคน้ ควา้ หนังสอื ในห้องสมดุ ประชาชน ควรปฏิบัติตามขอ้ ใด
ก. สบื คน้ จากบตั รสมาชกิ
ข. สบื คน้ จากการถามผใู้ ช้บริการ
ค. สืบค้นจากโปรแกรมบริการงานหอ้ งสมดุ (PLS)
ง. สืบคน้ จากหนงั สืออิเล็กทรอนิกส์หรืออินเทอร์เน็ต
256
เฉลยแบบทดสอบรายวิชาทักษะการเรียนรู้ ทร 11001
ระดบั ประถมศึกษา
1. ข. ความรกั ทจ่ี ะเรยี นรู้
2. ข. การประเมินความตอ้ งการของตนเอง
3. ค. ห้องสมุดประชาชน
4. ง. พฒั นาหอ้ งสมุดประชาชน
5. ค. องค์การบรหิ ารสว่ นตาบล
6. ค. คณุ อานวย
7. ค. เปน็ การแลกเปลี่ยนเรียนรกู้ นั ในชมุ ชน เปน็ การจัดการความร้แู บบหน่ึง
8. ค. บคุ คลได้เรยี นรดู้ ้วยตนเอง
9. ข. อรยิ สจั 4
10. ง. คดิ โดยมีขอ้ มลู รอบด้าน
11. ข. การกาหนดหวั ขอ้ วิจยั
12. ข. เขยี นให้กะทดั รดั แต่สอื่ ความหมายชัดเจน
13. ง. เป็นการเผยแพร่งานวิจยั ใหเ้ กิดประโยชนต์ อ่ ไป
14. ค. วธิ ีการรวบรวมขอ้ มูล เคร่อื งมือที่ใช้
15. ข. การได้ความรู้ใหมม่ าใช้ในการแก้ปญั หา
16. ข. บคุ คลในหมบู่ ้านร่วมกลมุ่ กนั เองประกอบอาชีพ
17. ก. ภมู ปิ ญั ญา
18. ง. ข้อบงั คับหรือข้อพงึ ปฏิบัติ จากจิตสานกึ ทีด่ ใี นการปฏบิ ัตติ นของผู้ใชบ้ ริการ
19. ง. ไปศกึ ษาคน้ คว้าเร่ืองประโยชน์ของพชื สมุนไพรทส่ี วนสมนุ ไพร
20. ค. สืบค้นจากโปรแกรม บรกิ ารงานห้องสมุด (PLS)
257
แผนการจัดการเรียนรูร้ ายวิชาภาษาไทย รหสั วชิ า พท11001
จานวน 4 หนว่ ยกติ ระดับประถมศึกษา จานวน 180 ช่ัวโมง
รปู แบบวิธีเรียนรู้ แบบพบกลุ่ม คร้งั ท่ี 14 วนั ท่ี 14 สงิ หาคม พ.ศ.2565 จานวน ชว่ั โมง
เรอื่ ง การพูด
ตัวช้ีวดั
1. เขา้ ใจหลักการ ความสาคญั และจุดมงุ่ หมายของลกั ษณะการพูดทีด่ ี
2. การเตรยี มการและพดู แสดงความรู้ ความคิดเห็น ความรสู้ ึกได้อย่างเหมาะสม
เน้อื หา
1. หลักการ ความสาคัญ และจุดมุง่ หมายของการพูด
2. การเตรยี มการพดู และลักษณะการพดู ทด่ี ี
ขนั้ ตอนการจัดกระบวนการเรียนรู้
ข้ันตอนที่ 1 การกาหนดสภาพ ปัญหา ความต้องการในการเรียนรู้ (O : Orientation)
1. ครนู าเข้าสู่บทเรยี น โดยให้ผู้เรียนพูดแนะนาตนเองเปน็ รายคน
2. ครูและผู้เรยี นรว่ มกันอภิปราย เกี่ยวกับประเด็นตอ่ ไปนี้
- ผูเ้ รียนมกี ารแนะนาตัวเปน็ อย่างไร เหมาะสมหรือไม่
- ผู้เรียนคิดวา่ ควรปรับปรุงวธิ กี ารพูดอยา่ งไร ให้ดียิง่ ขึ้น
3. ครใู หผ้ ูเ้ รยี นวางแผนการเรียนร้ขู องตนเองท่ีสอดคล้องกับวถิ ชี ีวิตและสงั คม
เพอ่ื เป็นแนวทางในการคน้ พบความรูห้ รอื แสวงหาคาตอบได้ด้วยตนเอง
ขัน้ ตอนท่ี 2 การแสวงหาข้อมลู และจัดการเรียนรู้ (N : New ways of learning)
1. ครูอธิบายเรื่อง หลักการ ความสาคัญของการพูดและจุดมุ่งหมายของการพูด
2. ครูอธบิ ายเรอ่ื ง การเตรียมการพดู และลกั ษณะการพดู ที่ดี
3. ครูให้ผูเ้ รยี นดู VDO เรื่องเทคนคิ การพูดในทป่ี ระชมุ การพดู ในโอกาสตา่ ง ๆ จากเว็บไซต์
https://www.youtube.com/watch?v=XIjsCx4S7Hw (เวลา 8.21 นาที)
3.1 ครใู ห้ผู้เรียนดู VDO เรื่องความสาคญั ในการพดู จากเว็บไซต์
https://www.youtube.com/watch?v=Y6PfdW_OFuU (เวลา 4.25 นาที)
258
4. ครแู ละผูเ้ รยี นแลกเปลย่ี นเรียนรู้ และสรปุ ความรู้เบื้องต้น กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิด
กระบวนการคิดโดยการผา่ นสื่อออนไลน์ ซง่ึ ใหไ้ ด้ความรู้ใหม่ ๆ เพ่ือใชป้ ฏิบตั แิ ละนาไปประยกุ ต์ใช้
5. ผู้เรียนนาความรู้ที่ได้ไปตรวจสอบความถูกต้อง เพื่อประเมินความเป็นไปได้ด้วยวิธีต่าง ๆ
เชน่ คน้ หาใน Google
6. ครูมอบหมายให้ผ้เู รยี นศึกษาใบความรทู้ ี่ 1 และใบความรทู้ ี่ 2 และจดั ทาใบงานท่ี 1
และใบงานท่ี 2
ขั้นตอนท่ี 3 การปฏบิ ตั แิ ละนาไปประยกุ ต์ใช้ (I : Implementation)
1. ผเู้ รียนนาความร้ทู ี่ไดร้ ับจากหนังสอื เรียน อนิ เตอรเ์ นต็ เรื่อง หลักการ ความสาคัญ
และจดุ มงุ่ หมายของการพดู และการเตรียมการพูด และลักษณะการพดู ท่ดี ี
2. ครูใหผ้ เู้ รยี นทาแบบฝึกหดั /ใบงาน
3. ครูและผเู้ รียนสรปุ แลว้ ใหผ้ ู้เรียนบันทกึ ลงในสมุดของตนเอง
ข้นั ตอนท่ี 4 การประเมินผล (E : Evaluation)
1. สังเกตจากการมีสว่ นร่วมของผเู้ รียน
2. ใบงาน
สอื่ การเรยี นรู้
1. หนงั สอื เรียน วชิ าภาษาไทย พท 11001 (ระดับประถมศึกษา)
http://loei.nfe.go.th/media/uploads/2014-07-01/20140701-1404202201.pdf
2. ใบความรู้ เร่ือง หลักการ ความสาคญั และจุดมุ่งหมายของการพดู
3. ใบความร้เู รอื่ ง การเตรียมการพูด และลักษณะการพูดที่ดี
4. แหล่งเรยี นรู้ชมุ ชน
5. ห้องสมดุ
การวัดและประเมินผล
1. การสังเกตพฤติกรรมการมีส่วนร่วม
2. การตรวจผลงาน/ชิน้ งาน/ใบงาน
259
ใบความรู้คร้งั ที่ 14
วิชาภาษาไทย รหัสวชิ า พท11001 ระดบั ประถมศึกษา
เรอื่ ง การพดู
**************************************************************************************************
เรอ่ื ง หลกั การ ความสาคัญ และจุดม่งุ หมายของการพดู
การพูด เป็นวิธีหนึ่งของการส่ือสาร การถ่ายทอดความคิด ความรู้ ความเข้าใจ ความรู้สึก หรือความ
ต้องการ ด้วยเสียง ภาษา และกิริยาท่าทาง เพื่อให้ผู้รับฟังรับรู้ เข้าใจได้ตรงตามจุดประสงค์ของผู้พูด
การสอื่ สารจึงจะบรรลผุ ลได้หลกั การพูด
ความหมายของการพดู
ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525 พูด คือ การเปล่งเสียงออกเป็นถ้อยคา, พูดจา
การพูด เป็นการส่ือสารด้วยภาษา จากตัวผู้พูดไปยังผู้ฟัง เพื่อสื่อความหมายให้ผู้อื่นทราบความรู้สึกนึกคิดและ
ความต้องการของตน รวมทัง้ เป็นการแลกเปล่ียนข่าวสาร ความรู้ ความคิดเหน็ ก่อให้เกิดความเข้าใจซ่ึงกันและ
กันชว่ ยใหก้ จิ การต่างๆ ดาเนนิ ไปด้วยความเรียบร้อย
องคป์ ระกอบของการพดู
การพดู มีองคป์ ระกอบสาคญั อยู่ 3 ประการ ดงั น้ี
1. ผพู้ ดู
คือผู้ที่จะต้องถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดเห็น ข้อเท็จจริง ตลอดจนทัศนคติของตนสู่ผู้ฟังโดยใช้ภาษา
เสียง อากับกิรยิ าและบุคลิกภาพของตนใหม้ ีประสิทธิภาพมากที่สุด ผู้พูดจะตอ้ งคานึงถึงมารยาท และคุณธรรม ใน
การพูดดว้ ย
สิ่งสาคัญท่ีผู้พูดจะต้องยึดไว้เป็นแนวปฏิบัติคือ ผู้พูดจะต้องรู้จักสะสมความรู้ ความคิด และ
ประสบการณ์ท่ีมีคุณค่า มีประโยชน์ แล้วรวบรวม เรียบเรียงความรู้ ความคิดเหล่านี้ ให้มีระเบียบ เพ่ือท่ีจะได้
ถ่ายทอดให้ผู้ฟังเข้าใจได้โดยง่าย แจ่มแจ้ง การสะสมความรู้ ความคิดและประสบการณ์ ผู้พูดสามารถทาได้
หลายทาง เช่น จากการอ่าน การฟัง การสังเกต การกระทาหรือปฏิบัติด้วยตนเอง การสนทนากับผู้อื่น
นอกจากนี้แล้ว ผู้พูดจะต้องมที ักษะ ในการพูด การคิด การฟัง และมคี วามสนใจทีจ่ ะพฒั นาบุคลกิ ภาพอยู่เสมอ
ซง่ึ จะชว่ ยให้ผู้พูด เกดิ ความมนั่ ใจในตนเอง
2. สาระหรอื เรื่องราวที่พดู
คือ เนื้อหาสาระที่ผู้พูดพดู ออกไป ซงึ่ ผพู้ ดู จะต้องคานึงอยู่เสมอว่า สาระท่ีตนพูดนน้ั จะต้องมีประโยชนต์ ่อ
ผูฟ้ ัง อีกทั้งควรเป็นเรื่องที่ใหม่ ทันสมัย เนื้อหาจะต้องมีความชัดเจน ผู้พูดตอ้ งขยายความคือ ความรู้ที่นาเสนอ
สู่ผู้ฟังให้มีความกระจ่าง ซ่ึงอาจขยายความด้วยการยกตัวอย่างแสดงด้วยตัวเลข สถิติ หรือยกหลักฐานต่าง ๆ
มาอา้ งอิง การเตรยี มเนอ้ื หาในการพดู มีขนั้ ตอน ดังนี้
2.1) การเลือกหัวข้อเร่ือง ถ้าผู้พูดมีโอกาสเลือกเร่ืองที่จะพูดเอง ควรยึดหลกั ท่ีว่าต้อง เหมาะสมกับผู้พดู คือ
เป็นเรื่องท่ีผู้พูดมีความรอบรู้ในเรื่องนั้น และเหมาะสมกับผู้ฟังเป็นเรื่องท่ีผู้ฟังมีความสนใจ นอกจากน้ีจะต้อง
คานงึ ถงึ โอกาส สถานการณ์ สถานที่ และเวลา ทก่ี าหนดใหพ้ ดู ดว้ ย
260
2.2) การกาหนดจุดมุง่ หมายและขอบเขตของเรือ่ งที่จะพดู ผ้พู ูดจะต้องกาหนด จุดมุ่งหมายในการพูดแตล่ ะ
คร้ังให้ชัดเจนว่าต้องการให้ความรู้ โน้มน้าวใจหรือเพื่อความบันเทิงเพ่ือจะได้เตรียมเร่ืองให้สอดคล้ องกับ
จุดมุ่งหมาย นอกจากน้ีผู้พูดจะต้องกาหนดขอบเขตเร่ืองท่ีจะพูดด้วยว่าจะครอบคลุมเนื้อหาลึกซ้ึงมากน้อย
เพียงใด
2.3) การค้นคว้าและรวบรวมความรู้ ผพู้ ูดตอ้ งประมวลความรู้ ความคดิ ทัง้ หมดไว้แล้วแยกแยะให้ไดว้ ่าอะไร
คือความคดิ หลัก อะไรคือความคิดรอง ส่ิงใดที่จะนามาใช้เปน็ เหตุผลสนับสนุนความคดิ น้ันๆ และท่ีสาคัญ ผู้พูด
จะต้องบันทึกไว้ให้ชัดเจนว่าข้อมูลท่ีได้มาน้ัน มีท่ีมาจากแหล่งใด ใครเป็นผู้พูด หรือผู้เขียน ท้ังนี้ผู้พูดจะ
ได้ อ้างองิ ทม่ี าของขอ้ มลู ได้ถกู ตอ้ งในขณะทพี่ ูด
2.4) การจัดระเบยี บเร่ือง คือ การวางโครงเร่ือง ซงึ่ จะช่วยให้การพดู ไมว่ กวน สบั สนเพราะผู้พดู ได้
จัดลาดบั ข้ันตอนการพดู ไวอ้ ย่างเป็นระเบียบ มีความต่อเนื่อง ครอบคลุมเนอื้ หาทัง้ หมดชว่ ยให้ผูฟ้ ังจบั ประเด็น
ไดง้ า่ ย การจัดลาดบั เนื้อเร่ืองจะแบง่ เป็น สามตอน คือ คานา เนอื้ เร่อื งและการสรุป
3. ผฟู้ งั
ผู้พูดกับผู้ฟังมีความสัมพันธ์กัน โดยผู้พูดต้องเร้าความสนใจผู้ฟังด้วยการใช้ภาษา เสียง กิริยาท่าทาง
บุคลิกภาพของตน ในขณะเดียวกันผู้ฟังก็มีส่วนช่วยให้การพูดของผู้พูดบรรลุจุดหมายได้โดยการตั้งใจฟัง และ
คิดตามอย่างมีเหตุผล ก่อนจะพูดทุกครั้งผู้พูดต้องพยายาม ศึกษารายละเอียดที่เกี่ยวกับผู้ฟังให้มากที่สุด เช่น
จานวนผู้ฟัง เพศ ระดับการศึกษา ความเชื่อและค่านิยม ความสนใจของผู้ฟัง เป็นต้น การวิเคราะห์ผู้ฟัง
ล่วงหน้า นอกจากจะได้นาข้อมูล มาเตรียมการพูดให้เหมาะสมแล้ว ผู้พูดยังสามารถนาข้อมูลน้ันมาใช้ในการ
แก้ปัญหาเฉพาะหน้า ท่ีอาจจะเกิดขึ้นได้เหมาะสมกับสถานการณ์ด้วย
จุดมงุ่ หมายของการพูด
โดยท่ัวไปแล้ว การพดู จะมจี ดุ มุ่งหมายทีส่ าคัญ ๆ อยู่ 3 ประการ
1. การพูดเพือ่ ใหค้ วามรูค้ วามเข้าใจ
การพูดเพื่อจุดมุ่งหมายนี้ เราได้ฟังอยู่เป็นประจาไม่ว่าจะเป็นข่าวสารจากวิทยุ โทรทัศน์ หรือจากวง
สนทนาในชีวิตประจาวัน มีจุดมุ่งหมายที่จะให้ผู้ฟังเกิดความรู้ความเข้าใจในเร่ืองท่ีไม่เคยรู้ ไม่เคยมี
ประสบการณห์ รอื มคี วามรู้ประสบการณบ์ า้ ง แต่กย็ งั ไม่กระจา่ งชดั
การพูดประเภทนี้ ได้แก่ การรายงาน การพูดแนะนา การบรรยาย การอธิบาย การชี้แจง ดังตัวอย่าง
หัวขอ้ เร่อื งทีพ่ ดู เพ่ือใหเ้ กดิ ความรู้ ความเข้าใจ เชน่
- ทาอย่างไรจึงจะเรียนเกง่ และประสบความสาเร็จ
- ภัยแล้ง
- ทาไมราคาพชื ผลทางการเกษตรจงึ ตกต่า
- งามอยา่ งไทย
- สง่ิ แวดลอ้ มเป็นพษิ
261
2. การพูดเพ่ือโน้มน้าวใจ
การพูดเพ่ือโน้มน้าวใจ เป็นการพูดท่ีมีจุดมุ่งหมายให้ผู้ฟังเช่ือและมีความคิดคล้อยตาม ทาหรือไม่ทา
ตามท่ีผู้พูดต้องการหรือมีเจตนา ฉะน้ัน ผู้พูดจะต้องชี้แจง ให้ผู้ฟังเห็นว่า ถ้าไม่เช่ือหรือปฏิบัติตาม ท่ีผู้พูดเสนอ
แลว้ จะเกดิ โทษ หรือ ผลเสยี อยา่ งไร
การพูดชนิดน้ีจะประสบความสาเร็จได้ดีมากน้อยเพียงไรน้ัน ขึ้นอยู่กับตัวผู้พูดเองว่ามีบุคลิกภาพดีไหม
มีการใช้ถ้อยคาภาษาท่ีง่ายแก่การเข้าใจของกลุ่มผู้ฟังไหม และท่ีสาคัญ คือผู้พูดจะต้องมีศิลปะและจิตวิทยา
ในการจูงใจ ผู้ฟังได้เป็นอย่างดี การพูดเพ่ือโน้มน้าวใจ จะเห็นตัวอย่างได้จากการพูดเพ่ือหาเสียงในการเลือกต้ัง
ไม่ว่าจะเพื่อเป็นหัวหน้าช้ัน ผู้แทนกลุ่ม หรือองค์การต่างๆ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) หรือการพูดเพ่ือ
รณ รงค์ให้ผู้ฟังเลิกบุหรี่ หรือไม่กระทาสิ่งใดสิ่งหน่ึง เช่น การพูดเพื่อให้ช่วยกันประหยัดการใช้
น้ามัน ไฟฟ้า นอกจากนี้การพูด เพ่ือโน้มน้าวใจจะนาไปใช้มากในด้านธุรกจิ การขาย การโฆษณาเพ่ือให้ผู้คนหัน
มานยิ มใช้หรือซ้อื สินค้าตุน
ตัวอย่างหวั ข้อเร่ืองทีพ่ ดู โนม้ น้าวใจ
- บรจิ าคโลหิตช่วยชวี ติ มนษุ ย์
- มาเล้ยี งลกู ดว้ ยนมมารดากนั เถอะ
- ฟงั ดนตรีเถอะชื่นใจ
- ช่วยทาเมอื งไทยให้เป็นสเี ขียวดีกว่า
- ออกกาลังกายวนั ละนิดชีวติ แจ่มใส
- เหรยี ญบาทมีความหมายเพื่อเดก็ ยากไรใ้ นชนบท
3. การพดู เพื่อความบนั เทิง
การพดู เพ่ือจุดม่งุ หมายนี้เป็นการพูดทม่ี ุ่งให้ผฟู้ ัง เกิดความเพลิดเพลิน ร่ืนเรงิ สนุกสนานผอ่ นคลายความ
ตึงเครียด ในขณะเดียวกันก็แทรกเนื้อหาสาระ ท่ีเป็นประโยชน์แก่ผู้ฟังด้วยผู้พูด จะต้องเป็นบุคคลท่ีมองโลก
ในแง่ดี มีอารมณ์ขันหน้าตายิ้มแย้มแจ่มใสไม่เป็นคนเคร่งเครียดเอาจริงเอาจงั เกินไป เพราะสิ่งเหลา่ น้ีจะมีผลต่อ
การสร้างบรรยากาศความเป็นกันเองให้เกิดข้ึนได้ ดังจะเห็นได้จากรายการต่างๆ ทางส่ือมวลชน ไม่ว่าจะเป็น
วิทยุโทรทัศน์
ตัวอยา่ งหวั ข้อเรื่องท่ีพูดเพอื่ ความบนั เทิง
- เราจะได้อะไรจากการฟงั เพลงลูกทงุ่
- ทาอะไรตามใจคือไทยแท้
- พูดใครคดิ ว่าไมส่ าคญั
- ท่วี า่ รัก รกั น้นั เปน็ ฉนั ใด
262
เรอ่ื ง การเตรยี มการพดู และลักษณะการพดู ท่ดี ี
หลักการพูดทดี่ ตี ้องคานึงถึง
1. การใชภ้ าษา ตอ้ งเลอื กใชถ้ อ้ ยคาทเี่ ข้าใจงา่ ยเหมาะสมกับวัยของผูฟ้ ัง
2. ผู้พูดและผู้ฟังมีจุดมุ่งหมายตรงกัน ผู้พูดมีจุดมุ่งหมายที่ต้องการสื่อความหมายไปยังผู้ฟังเพ่ือให้
เขา้ ใจเรื่องราวต่าง ๆ ผู้ฟงั กม็ คี วามตงั้ ใจฟงั สง่ิ ทผ่ี ู้พดู ส่ือความหมายให้
3. ออกเสยี งพูดใหช้ ัดเจน ดงั พอประมาณ อย่าตะโกนหรือพดู คอ่ ยเกินไป
4. สีหนา้ ทา่ ทางยิ้มแย้มแจ่มใส เป็นกนั เอง ไม่เคร่งเครียด
5. ท่าทางในการยืน น่งั ควรสงา่ ผา่ เผย การใช้ท่าทางประกอบการพดู กม็ ีความสาคัญ เชน่ การใช้มอื
นว้ิ จะชว่ ยให้ผู้ฟงั เข้าใจเรอ่ื งราวได้ง่ายย่งิ ขน้ึ
6. ตอ้ งรกั ษามารยาทการพดู ใหเ้ ครง่ ครัดในเรื่องเวลาในการพดู พูดตรงเวลาและจบทนั เวลา
7. พูดเรื่องใกล้ตัวให้ทุกคนรู้เรื่อง เป็นเร่ืองสนุกสนานแต่มีสาระ และพูดด้วยท่าทางและกิริยานุ่มนวล
เวลาพดู ตอ้ งสบตาผ้ฟู งั ด้วย
8. ไม่ควรพูดเรอ่ื งเชื้อชาติ ศาสนา การเมอื ง โดยไมจ่ าเปน็ และไม่ควรพูดแตเ่ รอ่ื งของตัวเอง
9. ไม่พูดคาหยาบ นนิ ทาผู้อ่นื ไม่พูดแซงขณะผ้อู น่ื พูดอยู่ และไมช่ ห้ี น้าคูส่ นทนามารยาทในการพดู
การพูดท่ีดีไม่ว่าจะเป็นการพูดในโอกาสใด หรือประเภทใด ผู้พูดต้องคานึงถึงมารยาทในการพูด ซ่ึงจะมีส่วน
ส่งเสริมให้ผู้พูดได้รับการชื่นชมจากผู้ฟัง ซ่ึงจะช่วยให้ประสบผลสาเร็จในการพูด มารยาทที่สาคัญของการพูด
สรปุ ได้ดังนี้
1. พดู ดว้ ยวาจาสภุ าพ แสดงหนา้ ตาทย่ี มิ้ แย้มแจ่มใส
2. ไม่พดู อวดตนขม่ ผู้อนื่ และยอมรบั ฟงั ความคิดของผอู้ ื่นเปน็ สาคัญ
3. ไม่กล่าววาจาเสยี ดแทง ก้าวรา้ วหรือพูดขดั คอบุคคลอ่นื ควรใชว้ ธิ ีที่สุภาพเม่ือตอ้ งการแสดงความคดิ เห็น
4. รกั ษาอารมณ์ในขณะพูดใหเ้ ปน็ ปกติ
5. ไมน่ าเรอ่ื งสว่ นตัวของผอู้ ืน่ มาพดู
6. หากนาคากล่าวของบคุ คลอืน่ มากลา่ ว ต้องระบนุ ามหรือแหลง่ ที่มาเป็นการให้เกียรตบิ คุ คล
ที่กลา่ วถึง
7. หากพูดในขณะท่ผี ู้อน่ื ยังพดู ไมจ่ บ ควรกล่าวคาขอโทษ
8. ไมพ่ ดู คุยกนั ขา้ มศีรษะผ้อู ื่น
ประเภทของการพูดมี 2 ประเภท คือ
1. การพดู อยา่ งไม่เปน็ ทางการ (Informal)
2. การพดู อยา่ งเปน็ ทางการ (Formal)
1. การพูดอยา่ งไม่เป็นทางการ (Informal) คอื การพูดในชีวิตประจาวัน เป็นการสนทนากนั ตามปกติ
ในหมู่ญาติพ่ีน้อง มิตรสหาย คนสนิทและไม่เป็นพิธีการ ท้ังผู้พูดและผู้ฟังไม่ต้องเตรียมตัวมาก่อนแบ่ง
ออกเปน็ 2 แบบ ไดแ้ ก่
263
1.1 การพดู ทั่วไป เชน่ การพูดกบั ญาตพิ น่ี ้องเพื่อนสนิทมิตรสหาย ท่ีมีโอกาสพบปะพดู จากันเสมอใน
ชีวติ ประจาวนั
1.2 การสนทนา คือ การแลกเปล่ียนความคิดเห็นในส่ิงที่ผูพ้ ูดกับผู้ฟังมีความสนใจร่วมกันการสนทนา
อาจทาได้ตั้งแต่ไม่เป็นทางการจนถึงเป็นทางการ
2. การพูดอย่างเป็นทางการ (Formal) ไดแ้ ก่ การพูดหรือสนทนากันอย่างมีพิธีรีตอง เป็นการพูดต่อ
หน้าชุมชนในโอกาสต่างๆ และเพื่อจุดมุ่งหมายต่างกัน เป็นการพูดท่ีมีแบบแผนเป็นพิธีการ ต้องอาศัยความรู้
ความสามารถ ศิลปะในการพูดและบุคลิกภาพในการพูด ซึ่งสิ่งเหล่าน้ีต้องมีการเตรียมตัวก่อนและฝึกฝนเป็น
อย่างดี ภาษาต้องสุภาพ เหมาะสมกับกาลเทศะและบุคคล รูปแบบ ก่อนพูดอย่างเป็นทางการแบ่ง
ออกเป็น 4 รปู แบบ คือ
2.1 การพูดโดยไมม่ ีการเตรยี มตัวลว่ งหน้า เรยี กอกี อย่างหนง่ึ วา่ “การพูดโดยกะทันหัน” การพูด
แบบน้ีต้องใช้ปฏิภาณไหวพริบ ประสบการณ์ ความรูแ้ ละความชานาญที่มอี ยเู่ ดมิ
2.2การพูดโดยมีการเตรียมตัวล่วงหน้า เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “การพูดแบบมีโน๊ตย่อ” ผู้พูดต้องรู้
ล่วงหน้าว่าจะพดู เรื่องอะไร ท่ีไหน ใครฟัง จึงสามารถ เตรียมเนื้อเร่ือง เตรียมอุปกรณ์ประกอบการพูด และ
ทาโน๊ตย่อหรือ โครงเรื่องท่จี ะพดู มาดูไดใ้ นขณะทพ่ี ูด
2.3 การพูดจากความจา เรียกว่า “การพูดแบบท่องจา” การพูดแบบนี้เหมาะสมกับผู้พูดท่ีมีความจาดี
และเป็นเรื่องทไ่ี ม่ยาวนกั ผู้พูดต้องมีเวลาในการนาเร่อื งไปอา่ น ทอ่ งจาใหไ้ ด้ท้งั หมดโดยจดจาประเด็นสาคัญให้ได้
1.4 การพดู โดยการอา่ นจากตน้ ฉบบั เป็นการพดู ตามต้นฉบบั ทต่ี ระเตรยี มไวใ้ หค้ รบถว้ น วิธีนจ้ี งึ ดู
เหมือนเป็นการอ่านจากต้นฉบับ แต่ผู้พูดจะต้องใช้สายตามองดูผู้ฟังมากกว่าต้นฉบับ จึงมักใช้ในการพูด ท่ี
เป็นพิธีการ เช่น กลา่ วสนุ ทรพจน์ คาปราศรยั แถลงการณ์ เป็นตน้
หากแบ่งอย่างกว้างๆ สามารถแบง่ ไดเ้ ป็น 2 ประเภท คือ
1. การพดู ท่จี าแนกตามจานวนผู้ฟงั ได้แก่
1.1 การพูดระหว่างบคุ คล ซ่งึ อาจมเี พยี ง 2 คน หรอื ในกลมุ่ เล็กๆ ที่มองเห็นหน้ากนั เชน่ การ
สนทนา การเล่าเร่อื ง การแนะนาตัว การตอบข้อซักถาม การสมั ภาษณ์ เป็นตน้
1.2 การพดู ในท่ีประชุมชน เปน็ การพดู ที่มีผู้ฟังเป็นจานวนมากจึงตอ้ งมีการเตรียมใจ เตรียม
ความพร้อม ทั้งในด้านบุคลิกภาพและเน้ือเร่ืองท่ีจะนาเสนอ เช่น การสัมมนา การโต้วาที การให้โอวาท การ
กล่าวแสดงสนุ ทรพจน์ เป็นตน้
2. การพูดทจ่ี าแนกตามประเภทของการพูด ได้แก่
2.1 การพูดโดยฉับพลัน เป็นการพูดโดยไม่รู้ตัวมาก่อนแต่มีผู้เชิญให้พูดอย่างกะทันหัน จึงมี
ผ้เู รยี ก
การพดู แบบนีว้ ่า “การพูดแบบกลอนสด” ผู้พูดจึงต้องอาศัยพรสวรรค์ ไหวพริบและการช่างสังเกต จึงจะทาให้
การพูดลลุ ่วงไปด้วยดี เช่น การพูดอวยพรในงานมงคลสมรส ได้รับให้กล่าวขอบคุณวิทยากรอย่างกะทันหัน
เปน็ ต้น
264
1.2 การพูดโดยทอ่ งจา เปน็ การพูดที่ผ้พู ดู รตู้ วั มากอ่ นและมีการ เตรยี มตัวทัง้ ทางด้านเน้อื หา
บุคลิกภาพ เช่น การกล่าวต้อนรับผู้มาเยือน การกล่าวอาลา การกล่าวให้โอวาท เป็นต้น ส่ิงสาคัญของการพูด
แบบนี้คอื ต้องพูดใหเ้ ปน็ ธรรมชาติ ไมใ่ ชพ่ ดู แบบท่องจา
1.3 การพดู โดยอ่านจากตน้ ฉบับ การพูดแบบน้ีผพู้ ดู จะพูดจากตน้ ฉบบั ทีเ่ ตรยี มไวล้ ่วงหนา้ ซง่ึ
อาจจะเตรียมเองหรอื ใหผ้ อู้ น่ื เตรยี มให้ ผู้พูดจงึ ควรมกี ารซ้อมอ่านมากอ่ นเพ่ือป้องกันการผิดพลาด
1.4 การพดู โดยมีบนั ทึก เป็นการพดู ในที่ประชมุ ชนทนี่ ิยมใช้กันมาก และไดผ้ ลดีกวา่ แบบ
อื่นๆ แต่ผูพ้ ูดตอ้ งศึกษาค้นคว้าและเตรยี มตัวลว่ งหน้ามาเป็นอย่างดี ทาความเข้าใจเนื้อหาที่จะพูดให้ถ่องแท้ มี
การจดบันทึกเฉพาะข้อความที่สาคัญๆ เช่น หัวข้อสาคัญ ตัวอย่าง สถิติ สานวน คาคม รวมทั้งชื่อสกุล ของ
บุคคลสาคัญท่นี ามาอา้ งถึงด้วย เปน็ ต้น
265
ใบงาน ครง้ั ท่ี 14
สาระ ความรูพ้ น้ื ฐาน วชิ า ภาษาไทย รหัสวชิ า พท11001
เรื่อง การพูด
ใบงานที่ 1 เรอื่ งหลักการ ความสาคัญ และจดุ มุ่งหมายของการพดู
คำชแ้ี จง ให้ผู้เรียนตอบคาถามตอ่ ไปน้ี
1.องค์ประกอบการพดู ที่สาคัญมอี ะไรบ้าง
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................................................... ..........
........................................................................................................................ ......................................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................................................................... .......................
........................................................................................................... ...................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.......................................................................................................................................... ....................................
2.จดุ มุ่งหมายของการพดู มอี ะไรบา้ ง
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................................................ ..
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................................... ...............
................................................................................................................... ...........................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................................. ............................
...................................................................................................... ........................................................................
............................................................................................................................. .................................................
266
ใบงานที่ 2 เร่ืองหลักการ ความสาคัญ และจุดมุง่ หมายของการพูด
คำช้แี จง ใหผ้ ้เู รียนตอบคาถามต่อไปนี้
1. การเตรียมการพดู และลักษณะการพดู ท่ดี ี ประกอบด้วยอะไรบา้ ง
................................................................................................... ...........................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................. ............................................
...................................................................................... ........................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
2. การพดู แบบไม่เปน็ ทางการ ควรพูดในวาระไดบ้าง ยกตวั อย่างมา 5 ขอ้
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
3. การพดู แบบเป็นทางการ ควรพดู ในวาระไดบา้ ง ยกตวั อย่างมา 5 ข้อ
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
......................................................................................................................................................................... .....
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................................ ..................
................................................................................................................ ..............................................................
267
บนั ทกึ หลงั การสอน
คร้ังท่.ี ..........วนั ที.่ ...........เดอื น.......................................พ.ศ.2565
จานวนนกั ศกึ ษาทง้ั หมด......คน มาพบกลุ่ม.......คน คิดเป็นร้อยละ....... ไม่พบกลมุ่ .........คน คิดเป็นร้อยละ........
1. กจิ กรรมการเรียนรู้ตามแผนการสอน
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................................. ............................
....................................................................................................... .......................................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................ ......................................
............................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
2. ปัญหาอปุ สรรค
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
3. วธิ กี ารแกป้ ญั หา
.................................................................................................................... ..........................................................
............................................................................................................................. .................................................
..................................................................................................................................................... .........................
......................................................................................................... .....................................................................
............................................................................................................................. .................................................
4. ขอ้ เสนอแนะต่อสถานศึกษา............................................................................................................................
..................................................................................................................... .........................................................
.
ลงชื่อ.......................................................ผบู้ นั ทกึ หลงั การสอน
(..................................................................)
ตาแหนง่ .........................................................
(นางสาวธญั ญาภรณ์ ไมอินทร์)
ครู รักษาการในตาแหน่ง ผ้อู านวยการสถานศกึ ษา
วนั ที.่ ...........เดอื น.....................................พ.ศ.2565
268
แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชาภาษาไทย รหัสวิชา พท11001
จานวน 4 หนว่ ยกิต ระดับประถมศึกษา จานวน 180 ชั่วโมง
รูปแบบวิธเี รียนรู้ แบบเรยี นรู้ด้วยตนเอง ครั้งท่ี 14 วันที่ 14 สงิ หาคม พ.ศ.2565 จานวน 15 ชว่ั โมง
เรื่อง 1. การฟงั และการดู
ตวั ช้วี ดั
1. รู้ และเขา้ ใจหลักการ ความสาคัญ และจดุ มุ่งหมายของการฟงั และการดู
2. จับใจความสาคญั และสรุปจากเร่ืองที่ฟงั และการดู
3. ปฏิบตั ิตนเป็นเปน็ ผ้มู ีมารยาทในการฟังและการดู
เน้ือหา
1. หลักการ ความสาคัญ และจุดมุ่งหมายของการฟังและการดู
2. จับใจความสาคัญ และสรุปจากเรอ่ื งที่ฟงั และการดู
3. การสรุปความจากการฟงั และการดู
4. มารยาทในการฟังและการดู
เรือ่ ง 2 การพูด
ตัวช้วี ัด
3. การพูดในโอกาสตา่ ง ๆ
- การพูดอวยพร
- การพูดขอบคุณ
- การพดู แสดงความเสยี ใจดใี จ
- การพดู ตอ้ นรับ
- การพูดรายงาน
4. มารยาทในการพูด
ข้นั ตอนการจัดกระบวนการเรยี นรู้
ขน้ั ท่ี 1 การกาหนดสภาพปัญหา ความต้องการในการเรียนรู้
1. ผเู้ รียนกาหนดแนวทางในการเรียนรดู้ ว้ ยตนเอง และศึกษาแหล่งเรยี นรู้ ภมู ิปญั ญาทอ้ งถิน่ ในพน้ื ที่
2. ศึกษาจากแหล่งเรียนรู้ที่จะศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมเรื่อง การจับใจความสาคัญจากการฟังและการดู
การสรุปความจากการฟงั และการดู มารยาทในการฟังการดู และการพูด
ขนั้ ที่ 2 การแสวงหาข้อมูลและการเรียนรู้
1. ผู้เรียนศึกษาค้นคว้าเร่ือง หลักการ ความสาคัญ และจุดมุ่งหมายของการฟังและการดู
การจับใจความสาคัญ และสรุปจากเรื่องท่ีฟังและการดู การสรุปความจากการฟังและการดู มารยาทในการฟัง
และการดูจากแหลง่ เรียนรู้ เชน่ Internet หอ้ งสมุดประชาชน ตาราเรยี น ส่ือ VDO สอื่ Youtube ฯลฯ
269
2. ผู้เรียนศึกษาใบความรู้ ใบงาน เร่ือง ความสาคัญ และจุดมุ่งหมายของการฟังการดู และการพูด การ
จับใจความสาคัญ และสรุปจากเรื่องที่ฟังการดู และการพูด การสรุปความจากการฟังการดู และการพูด
มารยาทในการฟงั การดู และการพดู
ข้นั ที่ 3 การปฏบิ ัตแิ ละการนาไปประยุกต์ใช้
ผู้เรียนนาผลการเรียนรู้ท่ีได้ศึกษาค้นคว้าเพ่ือขอคาแนะนาจากครูผู้สอน โดยครูสอบถามวิธีการ
และรูปแบบการศึกษาหาความรู้ท่ีได้รับมอบหมาย ครูผู้สอนอธิบายเพ่ิมเติมในส่วนท่ีผู้เรียนสอบถาม
และร่วมกนั แลกเปลย่ี นเรียนร้รู ะหวา่ งครูผูส้ อนและผ้เู รยี น
ขั้นท่ี 4 การประเมินผล
ใบงาน/ผลงาน/ชนิ้ งาน แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล
สอ่ื และแหล่งการเรียนรู้
1. หนงั สือเรยี น วชิ าภาษาไทย พท 11001 (ระดบั ประถมศึกษา)
http://loei.nfe.go.th/media/uploads/2014-07-01/20140701-1404202201.pdf
2. คลิป เรือ่ ง การฟัง และการพูด วชิ าภาษาไทย พท 11001 (ระดับประถมศึกษา)
https://www.youtube.com/watch?v=lMMnktXspGg
3. คลิป เร่อื ง การพูดในโอกาสตา่ ง ๆ
https://www.youtube.com/watch?v=X_jkyVwVEYQ
270
4. ใบงานเรือ่ ง หลักการ ความสาคัญ และจุดมุง่ หมายของการฟงั และการดู
5. ใบงานเรื่อง การจบั ใจความสาคัญ และสรปุ จากเร่ืองที่ฟงั และการดู
6. ใบงานเรื่อง การสรปุ ความจากการฟงั และการดู
7. ใบงานเรอ่ื ง มารยาทในการฟังและการดู
8. ใบความรู้เรอ่ื ง การพดู อวยพร
9. ใบความรู้เร่ือง การพูดขอบคณุ
10. ใบความรู้เรื่อง การพูดแสดงความเสียใจ ดใี จ
11. ใบความรู้เรื่อง การพดู ตอ้ นรบั
12. ใบความรู้เรอื่ ง การพูดรายงาน
13. ใบความรู้เรื่อง การพดู รายงาน
14. ใบความรู้เรอ่ื ง มารยาทในการพดู
การวัดและประเมินผล
ใบงาน/ผลงาน / ชนิ้ งาน
271
ใบความรู้ครั้งท่ี 14
วิชาภาษาไทย รหัสวชิ า พท11001 ระดับประถมศกึ ษา
เรือ่ ง การพดู
**************************************************************************************************
ใบความรทู้ ี่เรอ่ื ง 1 หลกั การ ความสาคญั และจุดมุ่งหมายของการฟงั และการดู
1. หลกั การฟังและดู
การฟังและการดูเป็นการเรียนรเู้ รือ่ งราวต่างๆ จากแหล่งเสียงและภาพ ทั้งจากแหลง่ จริง และผ่านสื่อ
ต่างๆ เช่น วทิ ยุโทรทศั น์ ภาพยนตร์ คอมพวิ เตอร์ หนงั สอื เป็นตน้ การฟงั และการดมู ีหลกั การดงั น้ี
1. การฟง้ และดูอยา่ งตง้ั ใจจะไดร้ บั เนือ้ หาสาระถูกต้องและครบถว้ น
2. มีจุดม่งุ หมายในการฟังและดูเพ่อื จะชว่ ยใหก้ ารฟังและดูมีประโยชนแ์ ละมีคุณค่า
3. จดบันทึกใจความสาคัญ จะไดศ้ กึ ษาทบทวนได้
4. มพี ้ืนฐานในเรือ่ งที่ฟงั และดูมาก่อนจะได้ชว่ ยใหเ้ ข้าใจเนือ้ หาสาระไดเ้ ร็วข้ึน
2. ความสาคัญของการฟงั และการดู
1. เพมิ่ ความรู้และประสบการณท์ จ่ี ะนาไปใชป้ ระโยชนไ์ ด้
2. เป็นการสื่อสารระหวา่ งกัน ให้เข้าใจและปฏบิ ัติตามได้
3. เป็นการพัฒ นาชีวิตและความเป็นอยู่ โดยนาความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ สังคมศาสตร์
และมนษุ ยศาสตร์ มาใช้ได้อยา่ งเหมาะสม
3. จุดมงุ่ หมายของการฟังและการดู
1. เพ่อื รบั ความรู้และความบันเทงิ จากการฟงั และการดู
2. เพ่อื นาไปใชป้ ระโยชน์ในชีวิตประจาวนั อาจจะไปอธิบายหรือสอนตอ่ หรอื จะนาไปประกอบ
เปน็ อาชีพได้
3. เพอ่ื ความเพลดิ เพลิน หรือเพอ่ื การผอ่ นคลาย เช่น การฟังเพลง การดูรายการบนั เทิง เป็นตน้
4. เพ่ือใช้เวลาวา่ งให้เป็นประโยชน์ จดุ มุ่งหมายของแต่ละท่านอาจจะเหมือนกันหรือไม่เหมือนกันก็ได้
และอาจจะมากกวา่ 1 จุดม่งุ หมายก็ได้
272
ใบความรูท้ ่ี 2 เรอ่ื ง การจบั ใจความสาคญั จากการฟงั การดู
การจบั ใจความการสรปุ ประเด็น
การจับใจความสาคญั เป็นการอา่ น/ฟงั เพ่อื ให้ทราบว่า ใคร ทาอะไร ท่ีไหน เม่ือไหร่ และผล
เป็นอยา่ งไร เเลว้ จดบันทึกใจความสาคญั น้ันไว้
หลกั การจบั ใจความสาคญั มีวธิ ปี ฏิบัติดังน้ี
1. ตงั้ ใจอา่ น/ฟังเร่อื ง
2. คดิ ต้ังคาถาม และตอบคาถามจากเรื่อง ใคร ทาอะไร ทไี่ หน เม่ือไหร่ ผลเป็นอยา่ งไร และใหข้ ้อคดิ
อยา่ งไร แลว้ เขียนเป็นแผนภาพโครงเรอ่ื ง
3. เขียนเรยี บเรียงสรปุ ใจความสาคัญของเรื่องดว้ ยสานวนภาษาของตนเอง
4. อ่านทบทวน เพ่อื ตรวจสอบความเรียบร้อย และความถกู ต้อง
การสรปุ ประเดน็
ประเด็นคือ สาระสาคัญ ใจความสาคัญ แกน่ ของเร่อื ง ดังนัน้ เราจึงต้องฝึกทักษะในการจับประเด็น
เพราะเราต้องส่ือสารและรบั สารจากผ้อู น่ื
การจับประเด็นจะตอ้ งปฏบิ ัติดงั นี้
1. การหาสาระของเร่ือง
2. การจบั ใจความสาคัญของเรื่อง
3. การสรปุ ใจความสาคญั ของเร่ือง
4. การจบั หลกั คิด/แนวคิดของเร่ือง
จากน้ันหยิบเอาความคดิ หลักหรอื ประเด็นสาคญั มากลา่ วยา้ ให้เด่นชดั โดยใชป้ ระโยคส้ันๆ เรียบเรยี ง
ใหเ้ ปน็ ระเบยี บ
สิง่ ทีเ่ ราได้จากการฝึกทักษะจับประเดน็ คือ ทาใหเ้ ราไดฝ้ ึกหดั ตัง้ คาถามตนเองทุกคร้ังท่อี ่านหนังสอื
หรอื ฟงั เรื่องราวต่างๆ วา่
* อะไร คือ ประเด็นสาคญั ของเรอ่ื งน้ี
* หวั ใจของเรื่อง อยูท่ ่ีไหน
* คนเขียน/คนพูดเร่ืองนี้ ต้องการบอกอะไรกบั เรา
* สาระสาคญั ของเรื่อง อยู่ท่ีไหน
การใช้เทคนิค 5W1H ในการวิเคราะหป์ ญั หา หรือจบั ใจความการสรปุ ประเด็น
การใชเ้ ทคนิค 5W1H จะใช้ในขน้ั ตอนของการวเิ คราะห์ข้อมูลและทดสอบสมมตุ ฐิ านมรี ายละเอยี ดดังนี้
ปญั หาคอื อะไร หรอื อะไรคือปัญหา
Who ใคร (ในเร่ืองนัน้ มีใครบ้าง)
What ทาอะไร (แตล่ ะคนทาอะไรบา้ ง)
273
Where ที่ไหน (เหตกุ ารณ์หรือสง่ิ ทท่ี านั้นอย่ทู ี่ไหน)
When เมื่อไหร่ (เหตุการณ์หรือสง่ิ ท่ที านน้ั ทาเม่ือวนั เดือน ปี ใด)
Why ทาไม (เหตุใดจงึ ได้ทาส่ิงน้นั หรือเกิดเหตุการณ์น้ันๆ)
How อยา่ งไร (เหตกุ ารณห์ รือส่งิ ทีท่ าน้นั ทาเปน็ อย่างไรบ้าง)
ความหมายของการสรุปความจากการฟังและการดู หมายถึง การจับใจความสาคัญจากเร่ืองท่ีฟัง
และดู แล้วนามาเรียบเรียงใหม่อย่างส้ันๆ ให้รู้ว่าเป็นเร่ืองอะไร มีใครทาอะไร มีใครทาอะไร ที่ไหน เม่ือไร
อยา่ งไร ประโยชน์ของการสรปุ ความจากการฟังและการดู ได้แก่
1. เพ่ือการนาไปใช้ เช่น เพื่อข้อมูลท่ีได้มาเขียนเรียงความ เพ่ือช่วยทบทวนความรู้ ความคิด
และความจา เพื่อนาใจความสาคัญไปใชใ้ นการตดิ ต่อส่ือสาร ชว่ ยใหก้ ารฟงั และการดไู ดผ้ ลดยี ่งิ ขนึ้
2. เพื่อความเพลิดเพลิน ได้แก่ การรับสารเพื่อความสนุกสนาน ผ่อนคลายความตึงเครียด ไม่เน้น
ความสาคญั ของเน้ือหาสาระ ไม่จาเปน็ ต้องมีสมาธิมากนักในการรับสาร
3. เพ่ือความจรรโลงใจ ได้แก่ การรับสารที่ก่อให้เกิดสติปัญญาหรือช่วยยกระดับจิตใจให้สูงขึ้น
ผูร้ ับสารต้องมวี ิจารณญาณท่จี ะเชื่อหรอื ปฏิบัติในส่ิงทถี่ กู ตอ้ ง
4. เพ่ือประเมินผลและวิจารณ์ ได้แก่ การรับสารท่ีต้องอาศัยความรู้อย่างละเอียด ถูกต้องในเรื่อง
ที่จะประเมนิ หรือวิจารณ์ นอกจากนัน้ ต้องมีความเป็นธรรม ไม่มีอคตติ อ่ ผู้ส่งสารหรอื ตวั สาร
กระบวนการฟงั และการดู มี 6 ข้นั ตอนดังนี้
1. ข้ันได้ยินหรือเห็น เป็นขั้นต้นของการรับสาร เม่ือมีคลื่นเสียงมากกระทบกับโสตประสาทหรือได้เห็น
ภาพที่ปรากฏอย่ใู นสายตา
2. ข้ันพิจารณาแยกแยะเสียงท่ีได้ยินหรือภาพที่เห็น ว่าเป็นเสียงอะไรหรือภาพอะไร คน สัตว์ สิ่งของ
หรือปรากฎการณท์ างธรรมชาติ
3. ขั้นยอมรับ เป็นขั้นตอนที่ต่อจากการพิจารณาแล้ว ผู้ฟังหรือผู้ดูอาจยอมรับหรือปฏิเสธว่าข้อความ
ทไี่ ดย้ ินหรอื ภาพทเี่ ห็น สื่อความหมายได้หรอื ไม่
4. ข้ันตีความ เป็นข้ันที่ผู้ฟังหรือผู้ดูแปลความหมายหรือตีความหมายของส่ิงที่ได้ยินหรือได้เห็นให้ตรง
กับจดุ ประสงคข์ องผสู้ ่งสารที่ตอ้ งการสื่อถึงผู้รบั สาร เนอื่ งจากสารที่ส่งมาอยใู่ นรูปของความหมายโดยนัย
5. ขั้นเข้าใจ เป็นข้ันทผี่ ู้ฟงั หรอื ผดู้ ทู าความเข้าใจกับขอ้ ความท่ไี ด้ยินหรือภาพทไี่ ดเ้ หน็
6. ขั้นนาไปใช้ เป็นข้ันทพ่ี จิ ารณาจนเข้าใจ อยา่ งถ่องแทแ้ ลว้ ผู้ฟังและผู้ดกู จ็ ะมีปฏิกริ ยิ าตอบสนอง
หลกั การฟงั และการดูทด่ี ี ได้แก่
1. ฟังและดูให้ตรงจุดประสงค์ จะทาให้ผู้รับสารรู้จักเลือกฟังหรือดูในสิ่งท่ีต้องการและทาให้ต้ังใจรับ
สารเพอ่ื ใหไ้ ด้ประโยชน์ตามจุดมงุ่ หมายที่กาหนด
2. ฟงั และดดู ้วยความพร้อม คือ ต้องมีความพร้อมท้ังทางรา่ งกาย จติ ใจ และติปัญญา
3. ฟังและดูอยา่ งมีสมาธิ คือ มีความตัง้ ใจ จดจอ่ อยกู่ บั เร่ืองทฟ่ี งั หรือดู ไม่ฟ้งุ ซา่ นหรือคดิ ถึงเรื่องอื่น
274
4. ฟังและดดู ว้ ยความกระตอื รือรน้ คือ มีความสนใจ เห็นประโยชน์หรือคุณคา่ ของเรอ่ื งทฟี่ ังหรอื ดู
5. ฟังและดูโดยไม่มีอคติ คือ ไม่มีความลาเอียง ซึ่งความลาเอียงเกิดจากความรัก ความโกรธ
ความหลง
6. ฟังและดโู ดยใชว้ ิจารณญาณ จะนาส่ิงทีฟ่ งั หรอื ดมู าประเมนิ วา่ มีประโยชนห์ รือน่าเช่ือถอื มากน้อยแค่ไหน
หลักการฟงั และดูสารจากสอ่ื มวลชน ไดแ้ ก่
1. การเลือกส่ือที่จะฟังและดู ในปัจจุบันที่สื่อมากมายได้รับการคัดเลือกเพ่ือนามาใช้เผยแพร่ข้อมูล
ข่าวสาร วิทยุ เป็นส่ือท่ีใช้ในชีวิตประจาวันมากที่สุด สามารถเข้าถึงทุกชุมชนในเวลาอันรวดเร็ว ราคาถูก
โทรทัศน์ วีดิทัศน์ ซีดี เป็นสื่อที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก แต่อาจมีไม่ท่ัวถึงทุกชุมชน เน่ืองจากราค่อนข้าง
แพง และยงั เป็นสอื่ ท่มี องเหน็ ภาพ ส่อื อนิ เทอรเ์ น็ต เป็นสื่อที่กาลังได้รบั ความนิยมกนั ในปัจจุบันแต่ก็มีใช้เฉพาะ
กลุ่มบุคคลเทา่ นน้ั
2. การเลือกเร่ืองหรือรายการที่จะฟังและดู กลุ่มผู้ฟังมีความสนใจเรื่องราวที่จะฟังแตกต่างกัน
เชน่ สนใจฟังเพลง ละคร ข่าวสาร สารคดี ตลอดจนการวิเคราะห์เหตกุ ารณบ์ า้ นเมือง
3. มีวจิ ารณญาณ สอ่ื มวลชนต่างๆ นาเสนอรายการมากมายหลายรปู แบบ ผู้ฟังจะต้องใช้วิจารณญาณ
แยกแยะวา่ รายการใดมปี ระโยชน์ เหมาะสมกับเพศ วยั แยกแยะองคค์ วามรู้ ขอ้ เทจ็ จริง
4. การแสดงปฏกิ ิรยิ าตอบสนอง รายการวิทยุหรอื โทรทัศน์บางรายการ ผูฟ้ ังและผู้ดูสามารถมสี ่วนร่วม
ในกระบวนการส่ือสารได้ดงั นนั้ หากมโี อกาสได้แสดงความคดิ เหน็ ควรแสดงความคิดเหน็ บ้างตามโอกาส
275
ใบความรูท้ ี่ 3 เรือ่ งการสรปุ ความจากการฟงั และดู
ขั้นตอนการสรปุ ความจากการฟังและการดู ประกอบด้วย
1. ข้ันรบั สารให้เข้าใจ เมื่อฟังและดเู รื่องใดแล้วตอ้ งทาความเข้าใจ จับประเดน็ สาคญั หรือแนวคดิ สาคัญ
ของเร่อื งทีผ่ สู้ ง่ สารร้เู รอ่ื ง เข้าใจ ว่าเป็นเรอื่ งอะไร
2. ขั้นคิดสรุปความ เพ่ือให้เข้าใจสาระสาคัญของเร่ืองทั้งหมด ด้วยการต้ังคาถามต่อจากการจับ
ประเดน็ สาคัญของเร่อื งว่า เร่ืองนั้นเกีย่ วกบั ใคร ทาอะไร ทไี่ หน เมือ่ ไร อย่างไร โดยสรุปใจความสาคัญ
3. ประโยชน์หรือข้อคิดที่ได้จากการฟังและดู หลังจากสรุปเร่ืองทั้งหมดได้แล้ว เพ่ือให้ได้ประโยชน์
จากการฟงั และดยู งิ่ ขน้ึ ผูร้ บั สารควรตดิ ตอ่ วา่ เราไดอ้ ะไรจากเรือ่ งนน้ั บ้าง จะเอาไปใชป้ ระโยชนไ์ ด้อยา่ งไร
3. ขนั้ เขียนสรปุ นาใจความสาคญั มาเรียบเรียงใหม่ดว้ ยสานวนของผูส้ รปุ เองอย่างส้นั ๆ
การสรปุ ความจากสารประเภทตา่ งๆ ได้แก่
1. สารที่ให้ความรู้ มีท้ังความรู้ท่ัวไปท่ีได้ยินได้เห็นในชีวิตประจาวัน การทางานจากบุคคลรอบข้าง
ข่าวสาร สารคดี บทวเิ คราะห์ขา่ ว พิจารณาใหร้ อบคอบ
2. สารทใี่ หค้ วามบนั เทงิ จะไม่เน้นท่คี วามสาคัญของเนื้อหาสาระ จะเน้นที่ความสนุกสนาน เพลิดเพลิน
แกผ่ รู้ ับสาร
3. สารที่ให้ความจรรโลงใจ ก่อให้เกิดสติปัญญา หรือช่วยยกระดับจติ ใจของผู้รับสารให้สูงขึ้น ผู้รับสาร
ตอ้ งมีวจิ ารณญาณท่เี ชื่อหรือปฏิบตั ิในส่ิงท่ถี กู ตอ้ ง
4. สารที่โน้มน้าวใจ จะออกมาในลักษณะชักชวนให้เห็นดีเห็นงามหรือให้โอนอ่อนตาม ให้เช่ือหรือ
ปฏิบตั ติ ามในสง่ิ ทผ่ี ู้สง่ สารต้องการ ผฟู้ ังหรอื ผดู้ ูสารตอ้ งมวี จิ ารณญาณใหร้ อบคอบ เช่น การดโู ฆษณาสนิ คา้
276
ใบความรทู้ ี่ 4 เรอื่ งมารยาทในการฟัง และดู
มารยาทในการฟงั ท่ดี ี มีดังน้ี
1. ฟงั ด้ายความสงบ
2. ฟังดว้ ยความตั้งใจ
3. ปรบมือเม่ือชอบใจ
4. มองหนา้ ผ้พู ูด
5. เมอื มขี อสงสยั ควรถาม เม่ือผพู้ ดู เปิดโอกาสให้ถาม ไมค่ วรถามแทรกขณะที่ผู้พดู กาลงั พูดอยู่
6. ไม่สงเสยี งรบกานผู้อื่น
7. ไม่ควรแสดงทา่ ทางไม่พอใจเมอ่ื ไมช่ อบใจ
8. ตัง้ ใจฟงั ตังแตต่ ้นจนจบ
9. ไม่ควรแสดงกิรยิ าที่ไมเ่ หมาะสม เช่น โฮรอ้ ง
10. ไมค่ วรเดนิ เข้าเดินออกขณะท่ีผู้พดู กาลังพูดหากมีความจาเปน็ ควรทาความเคารพก่อน
มารยาทในการดู มารยาทในการดู มีดังนี้
1. ดอู ย่างสงบเรยี บรอ้ ยไม่สงเสียงดังรบกวนผู้อ่นื
2. ดอู ยา่ งตั้งใจ
3. ไม่คยุ หรือเล่นในขณะท่ีดู ไมส่ งเสียงดงั รบกวนผูอ้ ืน่
4. ปรบมือเม่ือจบการแสดง
5. ไปถงึ สถานทท่ี ่ีมีการแสดงก่อนเวลา ประมาณ 15 นาท่ี
6. ไมน่ าอาหาร-เครอ่ื งดม่ื เข้ไปในงาน
7. ไมล่ ุกเดินไปมา
277
ส่ือและแหล่งเรียนรู้ การเรียนรู้ดว้ ยตนเอง วิชาภาษาไทย ครงั้ ท่ี 14
1. สอ่ื youtube เรอ่ื ง การพูดอวยพร 4. สอื่ youtube เร่ือง การพูดต้อนรับ
https://www.youtube.com/watch?v=TPeN2 https://www.youtube.com/watch?v=mxCNKRtxv
k06Dyk 9U
2. ส่ือ youtube เรื่อง การพูดขอบคณุ 5. สอ่ื youtube เร่ือง การพูดรายงาน
https://www.youtube.com/watch?v=BgtgK https://www.youtube.com/watch?v=DKmw9 7 fu
GeeuAE CoQ
6. สอ่ื Internet เรื่อง มารยาทในการพูด
3. ส่ือ Internet เรือ่ ง การพูดแสดงความเสียใจ ดี
ใจ
https://th.cultureoeuvre.com/1 0 5 6 1 8 3 6 - https://www.trueplookpanya.com/learning/detai
how-to-express-condolences-for-a-death l/29189
278
ใบงานการเรียนรดู้ ้วยตนเอง ครั้งที่ 14
สาระ ความรูพ้ น้ื ฐาน วิชา ภาษาไทย รหัสวชิ า พท11001
เร่ือง การพูด
ใบงานที่ 1 เรอ่ื ง หลักการความสาคัญ และจดุ มุ่งหมายของการฟงั และการดู
คาช้แี จง ใหผ้ เู้ รยี นตอบคาถามต่อไปนี้
1. อธิบายความหมายของหลกั การความสาคญั และจดุ มุ่งหมายของการฟัง และการดูมาพอสังเขป
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
279
ใบงานที่ 2 เร่ือง การจับใจความสาคญั จากการฟังและดู
คาชี้แจง ให้ผู้เรยี นตอบคาถามต่อไปนี้
2. อธบิ ายความหมายของการสรุปความจากการฟงั และดู……………….………………………………………………..
…………………………………………………………………….………………………………………………………….…………….
3. หลกั การฟังและดทู ่ดี ี ได้แก่……………….………………………………………………………….……………................
………………………………………….……………………………………………………………………….…………………………
4. มารยาทในการฟังและดูมอี ะไรบา้ ง........................................................................................................
………………………………………….……………………………………………………………………….…………………………
5. ข้นั ตอนการสรปุ ความจากการฟังและดู ไดแ้ ก.่ .......................................................................................
............................................................................................................................. ..................................
6. ใหผ้ เู้ รยี นฝึกฟงั ข่าวหรอื สารคดจี ากรายการวิทยุและบันทึกใจความสาคัญของเร่ืองท่ีฟังนัน้
.......................................................................................................................................................................
6. ให้ผู้เรียนฝึกดูรายการข่าวประจาวันหรือข่าวในพระราชสานักจากสถานีโทรทัศน์ต่างๆและบันทึก
ใจความสาคญั จากการดู
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
7.ใหผ้ ู้เรยี นดูข่าวสารคดแี ละโฆษณาตา่ งๆจากรายการโทรทัศนใ์ นรอบสปั ดาห์แลว้ สรุปความแต่ละ
รายการท่ดี เู ขียนบนั ทกึ
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
7. ใหผ้ ู้เรยี นนาเสนอตัวอย่างลกั ษณะปฏิบัติตนเปน็ ผูฟ้ ังผ้ดู ูท่มี ีมารยาทและไมม่ มี ารยาทมาอยา่ งละ
1 ตัวอยา่ ง
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
280
ใบงานที่ 3 เรื่อง การสรุปความจากการฟงั และดู
คาชี้แจง ให้ผเู้ รยี นตอบคาถามต่อไปนี้
1. การสรปุ ความจากการฟังและการดู ประกอบด้วยอะไรบา้ ง
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................ ..................................
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
.......................................................................................................................................................... ....................
..............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................. .................
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................... .........................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
.......................................................................................................................................................................... ....
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................... .........................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
............................................................................................................................................................................ ..
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
281
ใบงานท่ี 4 เรอ่ื ง มารยาทในการฟัง และดู
คาชแี้ จง ใหผ้ ้เู รียนตอบคาถามต่อไปนี้
1. มารยาทในการฟังที่ดี ประกอบดว้ ยอะไรบา้ ง
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................ ....................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
.................................................................................................................................................... ..........................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................... ........................
...........................................................................................................................................................................
2. มารยาทในการดูท่ีดี ประกอบดว้ ยอะไรบา้ ง
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
282
ใบงานท่ี 5 เร่ือง การพดู ในโอกาสต่าง ๆ
คาชีแ้ จง ให้ผ้เู รยี นตอบคาถามต่อไปนี้
1. ใหผ้ ู้เรยี นสรปุ ใจความสาคญั การพูดในโอกาสต่าง ๆ มาพอสงั เขป
การพดู อวยพร
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
การพูดขอบคุณ
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
.................................................................................................................................................................. ............
..............................................................................................................................................................................
การพูดแสดงความดใี จ เสยี ใจ
............................................................................................................................................................................. .
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
....................................................................................................................................... .......................................
การพูดตอ้ นรับ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
การพดู รายงาน
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
การพดู รายงาน
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
283
ใบงานท่ี 6 เรอื่ ง มารยาทในการพดู
คาชีแ้ จง ให้ผ้เู รียนตอบคาถามต่อไปน้ี
1. มารยาทในการพูด ประกอบด้วยอะไรบา้ ง ยกตวั อยา่ งมา 5 ขอ้
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................... ...............................
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
............................................................................................................................................................. .................
..............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................ ..............
............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................... .........................................................
…………………………………………………………………….………………………………………………………….……………................
............................................................................................................................................................................. .
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................... ..........
......................................................................................................................... .....................................................
..................................................................................................................... .......................................................
........................................................................................................................................................... ...................
................................................................................................................ ..............................................................
..................................................................................................................... .......................................................
284
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
รวมเล่ม 165 แผนการสอนประถมศึกษา
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search