คู่มือสมรรถนะ หลักสูตรซ่อมบำรุงระบบราง

ชื่อเอกสาร : หลักสูตรฝกึ อบรมระยะสั้น

ช่อื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ภาพที่ 541 คำแนะนำการแกไ้ ขรถจกั ร HID ข้อ 4-6

ภาพที่ 542 คำแนะนำการแกไ้ ขรถจักร HID ข้อ 7-8 หนา้ 450

ผจู้ ัดทำ : บรษิ ัท วีเอเวอร์ จำกัด
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ช่อื เอกสาร : หลักสูตรฝกึ อบรมระยะสั้น

ชอ่ื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

สัปดาหท์ ี่ 14 แผนการจดั การเรยี นรู้ หนว่ ยที่ 3.7
หลกั สูตรซอ่ มบำรุงระบบราง จำนวน 3 คาบ

การซ่อมบำรุงทางกลและไฟฟ้าของยานพาหนะระบบราง (Mechanical and Electrical Maintenance of

Railway Vehicles)

หน่วยที่ 3.7 การจัดการแก้ไขปัญหาเคร่อื งจกั รกลขดั ขอ้ ง (System Recovery)
https://www.rmutpmooc.org/course/subject/overview/169

คำอธบิ าย
การแก้ไขปัญหาเมอ่ื พบระหวา่ งการเดนิ ทางของรถไฟ เมอื่ เครือ่ งยนตข์ ัดข้องมอี ะไรบ้าง

3.7 การจัดการแก้ไขปัญหาเคร่ืองจักรกลขัดข้อง (System Recovery)
รถ CSR.เมื่อใช้ ABV แลว้ BC จบั รว่ มแลว้ ไมค่ ลาย(Combine)

ภาพที่ 543 รถ CSR.(คณะทำงาน จัดทำคมู่ อื รถจักร csr. ฝา่ ยการชา่ งกล การรถไฟแห่งประเทศไทย)

ผ้จู ัดทำ : บรษิ ัท วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 451
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชื่อเอกสาร : หลกั สูตรฝกึ อบรมระยะสั้น

ชือ่ โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ในกรณเี มือ่ ใช้ ABV ในทา่ Service แล้วหา้ มล้อรถจักรจบั ร่วมกับรถพ่วง (Combine) แต่เม่อื ผลัก ABV
ไปท่า Release แล้วสูบ BC ไม่คลาย แม้ว่าลม BP จะขึ้นถึง 5 bar แล้วก็ยังไม่คลายและเมื่อผลัก IBV
ไปท่า Quick Release แล้วก็ยังไม่คลายอีก สาเหตุอาจเกิดจากอุปกรณ์ภายใน 26-D Control Valve หรือ
4-way valveชำรดุ หรอื ในระบบมีน้ำปะปนจำนวนมาก สามารถแกไ้ ขไดห้ ลายวิธี

วิธีแก้ไข
- ให้ใช้ IBV ทา่ Quick Release ซำ้ หลายๆครงั้ ...ถา้ ยงั ไมค่ ลาย...
- ดึง ABV ไปท่า Emergency แล้ว ผลัก IBV ไปท่า Quick Release ถ้าคลายให้รอจน
BC = 0 bar แล้วให้ขัด IBV ไว้ท่า Quick Release แล้วจึงผลัก ABV ไปท่า HO รอจน
สัญญาณ Emergency ที่ IDU ดับแล้วจึงผลักไปท่า Release ลม BP ขึ้นปกติ (ห้ามล้อรถ
จกั รไมจ่ ับร่วม)..ถ้ายังไมค่ ลาย...
- ใหด้ ับเครอ่ื งยนต์หรือ OFF Compressor ทั้งสองเครือ่ งแลว้ ระบายลมในถัง MR.ทิ้งท้ัง 2 ถัง
จนกว่าเข็มลม BC.จะตกลง= 0 bar แล้วจึงปิดก๊อกลมที่ถัง MR.และติดเครื่องยนต์หรอื ON
Compressor
ใชก้ าร
- ถา้ ยงั ไม่คลาย
- ให้ใช้ประแจคอม้า(อยู่ในตู้เก็บเครื่องมือ)คลายนอ็ ตที่ท่อเข้า 4-way valve ระบายลมในท่อ
ท้งิ ให้หมด (ไมต่ อ้ งดบั เครือ่ งยนต์)
- สงั เกตเขม็ ลม BC เม่อื ตกลง 0 bar แล้วขนั นอ็ ตเขา้ ใหแ้ นน่
- ถ้ามีอาการเข็ม BC ค้างบ่อยๆ ก็คลายน็อตไว้ไม่ต้องขันเข้า กรณีนี้ BC จะไม่จับร่วมเมื่อใช้
หา้ มลอ้ โดย ABV หรือจะปิดระบบ Combine งดใช้ก็ได้

ผจู้ ดั ทำ : บรษิ ทั วีเอเวอร์ จำกัด หน้า 452
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชอ่ื เอกสาร : หลกั สูตรฝกึ อบรมระยะสั้น

ชอ่ื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ภาพท่ี 544 คลายน็อตทอ่ เขา้ (คณะทำงาน จัดทำคู่มือรถจกั ร csr. ฝ่ายการช่างกล
การรถไฟแหง่ ประเทศไทย)

ใหง้ ดใช้ระบบ Combine โดย
1) ปดิ ก๊อกลม BP ท่ีเขา้ 26-D Control Valve (กอ๊ กตัวใหญ่)
2) ปดิ ก๊อกลม MR ท่ีเขา้ N-1 Reducing Valve (ตวั เล็ก)

ภาพท่ี 545 ปิดก๊อกลม (คณะทำงาน จัดทำคูม่ ือรถจกั ร csr. ฝ่ายการช่างกล การรถไฟแห่งประเทศไทย)

ผู้จัดทำ : บริษัท วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 453
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชอื่ เอกสาร : หลักสตู รฝึกอบรมระยะสนั้

ช่อื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

3) ผลัก IBV ไปท่า Quick Release หลายๆครั้ง (ประมาณ 12 ครั้ง) จนลม BC = 0 bar แล้ว
ทำขบวนไดต้ ามปกตแิ ตห่ า้ มล้อรถจกั รจะไมท่ ำงานเมื่อใช้ ABV ส่วนเม่ือใช้ IBV หา้ มลอ้ รถจกั รทำงานได้ปกติ

ภาพท่ี 546 ผลัก IBV (คณะทำงาน จัดทำคู่มอื รถจักร csr. ฝา่ ยการชา่ งกล การรถไฟแห่งประเทศไทย)

4) ถ้าทำตามข้อ 3) แล้วยังไม่คลายให้ระบายลม MR.ทิ้งตามวิธีข้างต้น หรือคลายน็อต 4-way
valve กไ็ ด้

5) บันทึกในสมุดประจำรถจกั ร แจ้งใหห้ นว่ ยซอ่ มทราบและแก้ไข

ผูจ้ ัดทำ : บริษทั วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 454
หน่วยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ช่อื เอกสาร : หลักสตู รฝกึ อบรมระยะส้นั

ชื่อโครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

สปั ดาหท์ ่ี 14 แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยที่ 3.8
หลกั สูตรซอ่ มบำรงุ ระบบราง จำนวน 3 คาบ

การซ่อมบำรุงทางกลและไฟฟ้าของยานพาหนะระบบราง (Mechanical and Electrical Maintenance of

Railway Vehicles)

หน่วยที่ 3.8 การบำรุงรักษาระบบจา่ ยไฟฟ้า
https://www.rmutpmooc.org/course/subject/overview/169

คำอธิบาย
การดแู ลระบบจา่ ยไฟฟ้า ของหวั รถจักร ต้องทำอะไรบา้ ง

3.8 การบำรุงรกั ษาระบบจา่ ยไฟฟ้า
ระบบไฟฟ้าขับเคลื่อนสำหรับการเดินรถไฟฟ้า รับกระแสไฟฟ้าขนาด 69 kV จาก สถานีไฟฟ้าย่อย
บางกะปิของการไฟฟ้านครหลวงจำนวน 2 แหล่งจ่าย โดยปกติใน การเดินรถไฟฟ้าจะใช้ไฟฟ้าที่รับมาจาก
การไฟฟ้านครหลวงเพียงแหล่งจ่ายเดียว อีกหนึ่งแหล่งจ่ายจะไว้ใช้ในกรณีแหล่งจ่ายแรกขัดข้อง ทั้งนี้ระบบ
ไฟฟา้ ทใี่ ช้ใน โครงการจะถูกแปลงแรงดันโดยหมอ้ แปลงไฟฟ้ากำลังให้เหลอื ขนาด 25kV (25,000 โวลต์) เพอื่ ใช้
ในระบบการเดนิ รถไฟฟา้

ผู้จัดทำ : บรษิ ัท วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 455
หน่วยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชอ่ื เอกสาร : หลกั สูตรฝึกอบรมระยะสน้ั

ชือ่ โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ภาพที่ 547 ระบบไฟฟ้าขับเคลื่อนสำหรบั การเดินรถไฟฟา้ (ERAILROOM, n.d.)

ซึ่งระบบจ่าย ดังกล่าวจะมี หม้อแปลงไฟฟ้ากำลังจำนวน 2 ลูก แบ่งจ่ายไฟให้กับระบบ หากลูกใด
ลูกหนึ่งชำรุดหม้อแปลงอีกลูกก็ยังสามารถจ่าย ไฟฟ้าได้ทั้งระบบ การควบคุมการเดินรถควบคุมด้วยระบบ
คอมพิวเตอร์หากระบบไฟฟ้าหลักขัดข้องก็มีระบบไฟฟ้าหลักสำรองเพื่อควบคุม การเดินรถให้เดินรถ
ได้ตามปกติ ห้องสำรองไฟฟ้า UPS ซึ่งมีหน้าที่จ่ายไฟฟ้าให้กับระบบคอมพิวเตอร์ควบคุมการเดินรถ
กรณีที่ไฟฟ้าเกิดขัดข้องก็สามารถสำรองไฟฟ้าไว้ใช้ได้ถึง 8-12 ชม. ระบบจะรับกระแสไฟฟ้าขนาด 69 kV
จาก ไฟฟ้านครหลวง จากนั้นผ่านเข้า GIS : Gas Insulation Switchgear เป็นระบบปิด เพื่อตัดต่อวงจร
ก่อนเข้ามายังหม้อแปลงเข้ามายังหม้อแปลงจะแปลงลงมาจาก 69 kVA สามเฟส เป็น 25 kVA (ประมาณ 27
kVA) 1 เฟส เข้ามายังตู้ควบคุมไฟฟ้าระดับแรงดันปานกลาง เพื่อจ่ายให้รางจ่ายไฟเหนือศีรษะต่อไป
จะเห็นวา่ มีการแบง่ จายส่วนซา้ ยขวา และมีจะเบรกเกอรต์ รงกลางหาก จะทำการตอ่ วงจรหากทางซา้ ยหรือขวา
ขัดข้อง

ผู้จดั ทำ : บรษิ ทั วีเอเวอร์ จำกัด หนา้ 456
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชื่อเอกสาร : หลักสูตรฝกึ อบรมระยะส้นั

ชอื่ โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ด้านระบบควบคุมจะผ่าน SCADA โดยการไฟ้ฟ้า และผู้ให้บริการเดินรถ ก็จะมีขอบเขตดังเส้นประ
ระบบการส่งแบบนี้เป็นการส่งด้วยระบบไฟฟ้ากระแสสลับแรงดัน 25 kVA ทำให้ไม่ต้องมีสถานีไฟฟ้าถ่ี
เหมือนระบบ Metro ที่เรามีอยู่ สถานีเดียวนี้ก็สามารถจ่ายให้ ARL ได้ทั้งเส้นทาง และถ้าหากเป็นรถไฟ
ความเรว็ สูง ระยะทาง 600 กม ก็อาจมีสถานีจ่ายไฟฟ้าแค่ 10 สถานี เทา่ กับ รถไฟฟ้า MRT หรอื BTS ตอนนี้
เลย ซ่งึ วิ่งแคส่ ว่ นหนึ่งของกรุงเทพ

Gas Insulation Switchgear ระบบที่ใช้ก๊าซ SF6 เป็นฉนวน เป็นระบบปิด ใช้พื้นที่น้อยกว่า
การดบั อารค์ ด้วยกาศธรรมดา

หลกั การของ Redundant คือการใช้อุปกรณ์ควบคุมทเ่ี หมือนกนั 2 ชุด ให้มาทำงานรว่ มกันเม่อื อุปกรณ์
ชดุ หลกั เกิดการขัดข้อง อปุ กรณช์ ดุ สำรองจะถกู เรยี กข้ึนมาทำงานแทน

o อปุ กรณช์ ดุ หลกั เรียกวา่ “Primary”
o อุปกรณช์ ุดสำรองเรยี กวา่ “Secondary”
Monorail ทำงานอย่างไร
แทบจะถอดแบบมาจากระบบจ่ายไฟฟ้าของรถไฟฟ้า BTS MRT ทั้งใต้ดิน(สายสีน้ำเงิน) และบนดิน
(สายสีม่วง) ทั้งโครงสร้างของชุดหม้อแปลง ชุดเรคติไฟเออร์ และไอสปีดเซอร์กิตเบรกเกอร์ (HSCB)
ซึ่งใช้ระบบรางที่สาม 750 Vdc โดยรางที่สามเป็นไฟขั้วบวก รับไฟผ่านจากด้านข้างเข้าตัวรถแล้วกลับไป
ครบวงจรท่ีสถานีไฟฟ้าขับเคล่ือน (TSS :Traction Sub Station) แต่โมโนเรลนัน้ ชุดของรางจ่ายไฟ 750 Vdc
(หรือตามทีไ่ ด้ออกแบบ) และรางทีน่ ำกระแสกลับ (Return Current) ไปครบวงจรที่สถานีไฟฟ้าขับเคลือ่ นนน้ั
นั้นจะติดตั้งอยู่ข้างๆ Guide ฺBeam ดังภาพ ด้านความเร็วที่สูงสุดคือ 80 กิโลเมตร แต่ความเร็วในด้าน
การให้บรกิ ารอาจจะนอ้ ยกว่าน้ี

ผจู้ ัดทำ : บรษิ ทั วีเอเวอร์ จำกัด หน้า 457
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชอ่ื เอกสาร : หลักสูตรฝกึ อบรมระยะส้นั

ช่ือโครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ภาพท่ี 548 How does the Monorail work? (ERAILROOM, n.d.)

ภาพท่ี 549 การทำงานของMonorail

Electrification System ระบบไฟฟ้าของรถไฟ
ระบบทใ่ี ชส้ ำหรับจ่ายไฟให้รถไฟฟา้ เพอ่ื ขับเคลือ่ นขบวนรถ แบง่ การจ่ายไฟฟา้ เป็น 2 ประเภทคือ

- ระบบไฟฟ้าแบบสายสง่ เหนือหวั (Overhead Catenary) มีใชใ้ น Airport Rail Link
- ระบบไฟฟา้ แบบใช้รางทีส่ าม (Third Rail) มีใชใ้ น BTS MRT (สายสีมว่ ง สายสีน้ำเงนิ ใตด้ ิน)

ผ้จู ดั ทำ : บรษิ ัท วีเอเวอร์ จำกัด หนา้ 458
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชอ่ื เอกสาร : หลักสตู รฝึกอบรมระยะส้ัน

ชือ่ โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ภาพท่ี 550 ระบบไฟฟ้าของรถไฟ (ERAILROOM, n.d.)

ระบบรถไฟฟ้า 750 VDC ท่รี ับไฟจากรางทีส่ ามในบา้ นเรานน้ั ประกอบด้วย
- รางวิ่ง (Running rail) ไฟขั้ว - ไม่ต่อไฟเข้าไปก็จริง แต่ก็เป็นราวที่นำไฟให้ครบวงจรที่สถานี
ไฟฟ้าขบั เคลอ่ื น Traction substation (TSS)
- ร่างจ่ายไฟที่เรียกกันว่ารางที่สาม (Third Rail) ไฟขั้ว + รถไฟจะรับแรงดันไฟฟ้า 750 VDC
ผา่ นแปรงถ่านข้างๆตัวรถไฟเขา้ ไปขับเคลอื่ นตัวรถ

ภาพท่ี 551 ระบบรถไฟฟ้า 750 VDC (ERAILROOM, n.d.) หน้า 459

ผูจ้ ัดทำ : บริษทั วเี อเวอร์ จำกัด
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชอ่ื เอกสาร : หลกั สูตรฝกึ อบรมระยะส้นั

ชอ่ื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

- จะเหน็ ว่ามฝี าเหลืองๆ (cover) ครอบตัวรางทสี่ ามนี้อยู่ จะเห็นว่ามฉี นวนทเี่ ป็นลูกถว้ ยและรอง
ฝาราง แสดงว่ารางทีส่ ามนนั้ จะเสมอื นวา่ ลอยอยู่

- ในระหว่างการให้บริการก็ถึงรถวงิ่ อยใู่ นพนื้ ท่อี กี สถานีน้นั ไฟก็จะไหลไปครบวงจรท่ี TSS ท่ีจ่าย
ให้ส่วนนั้น เพราะไหลสะดวกกว่า หากเอามิเตอร์วัดดจู ากอกี สถานีก็อาจจะพบแรงดันบ้างนิด
หน่อย

- แตถ่ ้าหากเราเอาตัวนำไปพาดกบั รางวิ่งต่อกบั ระบบกราวด์ของสถานี กระแสกจ็ ะไหลมาท่ีจุดนี้
ไดง้ ่ายขึน้ “ ซ่ึงหมายความวา่ หากเราไปสัมผัสรางว่งิ แต่ไม่เป็นตวั นำทำให้ครบครบวงจร ก็จะไม่
เปน็ อนั ตราย ”

- รวมถึงการสัมผสั กับชุด Cover และ ขายึดรางที่สามด้วย *หากอุปกรณ์นน้ั อยใู่ นสภาพสมบูรณ์
ระบบจ่ายไฟเหนอื หัว (Overhead Catenary)
เป็นระบบการจ่ายไฟฟ้าแก่ทางรถไฟประเภทหนึ่ง ประกอบด้วยสายลวดตัวนำเปลือย แขวนไว้กับ
ลูกถ้วยฉนวนซึ่งยึดตรึงที่เสากระแสไฟฟ้าจะไหลผ่านขารับกระแสไฟฟ้าเหนือหัวที่เรียกว่า สาลี่ เข้าสู่ระบบ
ขบั เคลื่อนขบวนรถ เพื่อใหค้ รบวงจรไฟฟา้ กระแสไฟฟา้ จะไหลผ่านรางรถไฟหรือราวเหล็กเสน้ ทสี่ ซ่ี ่ึงต่อสายดิน
ไว้ ระบบจ่ายไฟฟ้าเหนือหัวมักต่อเข้ากับระบบไฟฟ้าแรงสูง เพื่อลดการสูญเสียจากการส่งไฟฟ้าเป็นระยะ
ทางไกล สำหรบั ประเทศไทยรถไฟฟา้ ทใ่ี ชก้ ารจา่ ยไฟแบบน้ี เชน่ รถไฟฟ้าแอรพ์ อรต์ เรลลิงค์

ภาพท่ี 552 ระบบจา่ ยไฟเหนือหวั (ERAILROOM, n.d.)
รถไฟฟ้าที่ใช้การจ่ายไฟเหนอื หวั เช่นรถไฟฟ้าแอรพ์ อรต์ เรลลิงค์ ซึง่ ประกอบดว้ ย

ผจู้ ดั ทำ : บริษัท วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 460
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชือ่ เอกสาร : หลักสตู รฝึกอบรมระยะสัน้

ชอื่ โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

- ระบบสายส่งเหนือศีรษะ ประกอบด้วย อันนี้เป็นแค่แบบเดียว มีอีกหลายลักษณะ ส่วนแท่ง
ทองแดงตรงมุมขวาล่าง คอื จดุ ท่ีสมั ผสั กบั pantograph เพือ่ นำไฟเขา้ ตวั รถ

ภาพที่ 553 ระบบสายส่งเหนอื ศรี ษะ (ERAILROOM, n.d.)
- โครงสรา้ งของทางรถไฟฟา้ ทม่ี ีระบบสายสง่ เหนือศรี ษะในระดับพ้ืนดิน ประกอบด้วยอะไรบ้าง

ภาพที่ 554 โครงสร้างของทางรถไฟฟา้ ทีม่ รี ะบบสายสง่ เหนือศรี ษะในระดับพ้นื ดนิ (ERAILROOM, n.d.)

ผู้จัดทำ : บริษทั วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 461
หน่วยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชือ่ เอกสาร : หลกั สตู รฝึกอบรมระยะสั้น

ชอ่ื โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

- pantograph หรอื สาลี่ ท่ีรบั ไฟมาจากสายส่งไฟฟ้าเหนือศรี ษะสามารถ เก็บไดเ้ ม่อื จอดในสถานี
รถไฟ โรงซอ่ มบำรงุ เม่อื จะทำการวิง่ ก็จะยืดมาสัมผสั กับ Contact wire จะสังเกตุเห็นได้ว่าจะ
มีการเสียดสีกระจายทั่ว Carbon strip ก็เพราะว่าการวางสายส่งนั้นจะวางไม่เป็นเส้นตรง
เพอ่ื ให้ Carbon strip สกึ หรอเท่าๆ กนั

ภาพท่ี 555 pantograph (ERAILROOM, n.d.)

ผจู้ ัดทำ : บรษิ ทั วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 462
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ช่อื เอกสาร : หลักสตู รฝกึ อบรมระยะส้นั

ชอื่ โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

สัปดาหท์ ี่ 15 แผนการจัดการเรียนรู้ หนว่ ยที่ 3.9
หลกั สตู รซอ่ มบำรงุ ระบบราง จำนวน 3 คาบ

การซ่อมบำรุงทางกลและไฟฟ้าของยานพาหนะระบบราง (Mechanical and Electrical Maintenance of

Railway Vehicles)

หนว่ ยที่ 3.9 การบำรงุ รักษาระบบไฟฟ้าและแผงควบคมุ ภายในขบวนรถ
https://www.rmutpmooc.org/course/subject/overview/169

คำอธิบาย
การบำรงุ รักษา อุปกรณ์ไฟฟา้ และ แผงควบคมุ ต่างๆ ในขบวนรถ มอี ะไรบ้าง

3.9 การบำรุงรักษาระบบไฟฟา้ และแผงควบคุมภายในขบวนรถ
ระบบไฟฟ้ารถจกั รดเี ซลไฟฟา้ ALSTHOM

ภาพที่ 556 ระบบไฟฟ้ารถจักรดีเซลไฟฟา้ ALSTHOM หนา้ 463
(ทม่ี าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ผจู้ ดั ทำ : บรษิ ทั วเี อเวอร์ จำกัด
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ช่ือเอกสาร : หลักสูตรฝกึ อบรมระยะสั้น

ชอ่ื โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ภาพท่ี 557 ALSTHOM
(ที่มาภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ภาพท่ี 558 ALSTHOM หนา้ 464
(ที่มาภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผจู้ ัดทำ : บรษิ ทั วเี อเวอร์ จำกัด
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ช่ือเอกสาร : หลักสตู รฝกึ อบรมระยะส้ัน

ชอื่ โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

หน้าทอี่ ปุ กรณ์รถจกั รดีเซลไฟฟา้
เครือ่ งยนต์ มีหนา้ ท่ีหมุนขบั Rotor ของเครื่องกำเนดิ ไฟฟ้าให้สนามแมเ่ หล็กหมนุ ตัดกับขดลวด Stator
เกดิ กระแสไฟฟา้

ภาพท่ี 559 หน้าทอ่ี ุปกรณร์ ถจกั รดเี ซลไฟฟ้า
(ที่มาภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ภาพที่ 560 Main Alternator
(ท่ีมาภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผจู้ ดั ทำ : บริษทั วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 465
หน่วยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชื่อเอกสาร : หลกั สตู รฝึกอบรมระยะสั้น

ชอ่ื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ภาพที่ 561 ข้นั ตอนการเคลื่อนรถจกั ร
(ทม่ี าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

Statodyne
เครือ่ งกำเนดิ ไฟฟ้าชว่ ย มีหน้าท่ี
1. STE สรา้ งกระแสไฟฟ้าให้กบั เครือ่ งกำเนิดไฟฟ้าหลกั (ALTP)
2. STC สร้างกระแสไฟฟา้ ใหก้ บั ระบบชาร์จ Battery

ภาพท่ี 562 Statodyne หน้า 466
(ที่มาภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผูจ้ ดั ทำ : บริษทั วเี อเวอร์ จำกัด
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ช่อื เอกสาร : หลกั สูตรฝกึ อบรมระยะสั้น

ชือ่ โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ภาพท่ี 563 Traction Motor มหี นา้ ที่ขบั ล้อรถจักร
(ทม่ี าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

CONTACT START
มีหน้าท่ตี อ่ ทางไฟฟา้ ใหก้ ับ Start Motor

ภาพที่ 564 CK. หน้า 467
(ทีม่ าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ผจู้ ดั ทำ : บริษัท วีเอเวอร์ จำกัด
หน่วยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ช่อื เอกสาร : หลกั สูตรฝกึ อบรมระยะส้ัน

ชื่อโครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ภาพท่ี 565 Starting Box
(ท่ีมาภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ภาพท่ี 566 QoHT หนา้ 468
(ทมี่ าภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผู้จดั ทำ : บรษิ ทั วีเอเวอร์ จำกัด
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ช่อื เอกสาร : หลกั สตู รฝึกอบรมระยะสนั้

ชอื่ โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

QoHT (Ground Safety)
มีหน้าที่ ปอ้ งกันการกราวด์ระบบไฟฟ้า ในวงจร Power

ภาพท่ี 567 QoHT (Ground Safety)
(ที่มาภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผู้จัดทำ : บริษทั วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 469
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชือ่ เอกสาร : หลักสูตรฝกึ อบรมระยะสน้ั

ชอื่ โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

RELAY PANEL: TTR
ตดิ ต้งั relay สำหรบั วงจรควบคมุ ไฟฟ้าบงั คบั การรถจกั ร ตามเงอื่ นไขทีอ่ อกแบบตดิ ต้งั ในต้ไู ฟฟา้

ภาพท่ี 568 RELAY PANEL : TTR
(ท่ีมาภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

Battery Switch
มีหน้าที่ ตัดต่อไฟฟา้ จากแบตเตอรี่

ภาพท่ี 569 Battery Switch หนา้ 470
(ท่ีมาภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผจู้ ดั ทำ : บริษัท วีเอเวอร์ จำกัด
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ช่อื เอกสาร : หลักสตู รฝกึ อบรมระยะสน้ั

ชือ่ โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

HVBA (Limit Switch)
มีหนา้ ท่ตี อ่ ทางไฟฟา้ ให้กบั วงจร Start เม่ือมีการสับ Battery Switch ในทาง ON

ภาพท่ี 570 HVBA (Limit Switch)
(ทมี่ าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ภาพที่ 571 VE-ech และ VE- ad หน้า 471
(ท่มี าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ผู้จัดทำ : บรษิ ทั วเี อเวอร์ จำกัด
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชื่อเอกสาร : หลกั สตู รฝึกอบรมระยะส้นั

ชอ่ื โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

Coil VE-ech & VE-ad
เป็น Magnet Valve (Solenoid valve) มหี น้าท่ี เปิด-ปิดลมเรง่ รอบเคร่อื งยนต์

ภาพท่ี 572 Coil VE-ech & VE-ad
(ทมี่ าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ผจู้ ดั ทำ : บรษิ ัท วเี อเวอร์ จำกัด หน้า 472
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ช่อื เอกสาร : หลักสตู รฝกึ อบรมระยะสน้ั

ชอ่ื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

Main Diode Rectifier
มหี นา้ ทีแ่ ปลงไฟฟ้ากระแสสลบั จาก Main Alternator เป็นไฟฟ้ากระแสตรงสำหรับจา่ ยใหก้ ับ Traction
Motor

ภาพที่ 573 Main Diode Rectifier
(ทีม่ าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ภาพที่ 574 Main Diode Rectifier หน้า 473
(ท่มี าภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผู้จัดทำ : บรษิ ทั วเี อเวอร์ จำกัด
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ช่อื เอกสาร : หลกั สูตรฝกึ อบรมระยะส้นั

ชอ่ื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

Diode Rectifier (Excite) : VSEX
มีหน้าที่แปลงไฟฟ้ากระแสสลับจาก Statodyn Excite เป็นไฟฟ้ากระแสตรงสำหรับจ่ายให้กับเครื่อง
กำเนิดไฟฟา้ หลัก Main Alternator

ภาพท่ี 575 Diode Rectifier (Excite) : VSEX
(ท่มี าภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผ้จู ดั ทำ : บรษิ ทั วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 474
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ช่ือเอกสาร : หลักสตู รฝกึ อบรมระยะส้ัน

ช่อื โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

Diode Rectifier (Charge Battery) : VSBA
มหี นา้ ท่ี แปลงไฟฟ้ากระแสสลับจาก Statodyne Charge เป็นไฟฟา้ กระแสตรงเพ่อื Charge Battery

ภาพท่ี 576 Diode Rectifier (Charge Battery) : VSBA
(ทม่ี าภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

FOOT SWITCH
มีหน้าที่ตัดต่อวงจรไฟฟ้าสำหรับ reset (การตอบสนองของ พนักงานรถจักร) ในระบบ Vigilance
(Dead Man) ตดิ ต้ังหนา้ หอ้ งขับ

ภาพที่ 577 FOOT SWITCH หนา้ 475
(ทม่ี าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ผูจ้ ดั ทำ : บรษิ ทั วเี อเวอร์ จำกัด
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชอ่ื เอกสาร : หลกั สตู รฝกึ อบรมระยะสั้น

ชือ่ โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

REVERSING DRUM
มีหน้าทก่ี ลบั ทศิ ทางการเคลอ่ื นที่รถจักร

ภาพที่ 578 REVERSING DRUM
(ท่ีมาภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ภาพที่ 579 REVERSING DRUM หนา้ 476
(ท่มี าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ผูจ้ ัดทำ : บรษิ ทั วีเอเวอร์ จำกัด
หน่วยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชอื่ เอกสาร : หลกั สตู รฝกึ อบรมระยะส้ัน

ช่อื โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

มจี ำนวน 2 ชุด สำหรับ Traction Motor

ภาพท่ี 580 REVERSING DRUM
(ท่มี าภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผ้จู ัดทำ : บริษทั วีเอเวอร์ จำกัด หน้า 477
หน่วยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชือ่ เอกสาร : หลกั สตู รฝกึ อบรมระยะสั้น

ชอ่ื โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

Line Contract Power (L1-6)
มีหนา้ ที่ตอ่ ทางไฟฟา้ ให้กบั Traction Motor แต่ละลูก ทง้ั 6 ลูก

ภาพท่ี 581 Line Contract Power (L1-6)
(ที่มาภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ภาพท่ี 582 Line Contract Power (L1-6) หนา้ 478
(ท่ีมาภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ผู้จัดทำ : บริษัท วเี อเวอร์ จำกัด
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชอ่ื เอกสาร : หลกั สูตรฝกึ อบรมระยะส้ัน

ชือ่ โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

Contract Excite (CE22)
มีหนา้ ทต่ี อ่ ทางไฟฟ้า จาก STE เขา้ Field Excite ของ ALTP

ภาพที่ 583 Contract Excite (CE22)
(ทีม่ าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ภาพท่ี 584 Control Panel (Control Desk) แผงควบคมุ ของพนกั งานรถจกั ร
(ท่มี าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ผูจ้ ดั ทำ : บรษิ ัท วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 479
หน่วยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชอื่ เอกสาร : หลักสตู รฝึกอบรมระยะส้ัน

ช่ือโครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

Master Control
มีหนา้ ที่ควบคุมเรง่ รอบเคร่อื งยนต์ และการขับเคล่อื นรถจักร

ภาพที่ 585 Master Control
(ทมี่ าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

Q10
- มหี นา้ ทปี่ ้องกันกระแสไฟฟา้ เขา้ Field ของ ALTP เกินพกิ ดั
- Over Current 310 Amp.

ภาพที่ 586 Q10 หนา้ 480
(ทม่ี าภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผูจ้ ดั ทำ : บรษิ ัท วีเอเวอร์ จำกัด
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชื่อเอกสาร : หลักสตู รฝกึ อบรมระยะสนั้

ชอื่ โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

Circuit Breaker
มหี นา้ ท่ปี ้องกันกระแสไฟฟา้ ลดั วงจร หรอื กระแสเกนิ พกิ ัดสำหรบั วงจรควบคุม

ภาพที่ 587 Circuit Breaker
(ท่มี าภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

DJSQoHT

ภาพที่ 588 DJSQoHT
(ท่ีมาภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผู้จดั ทำ : บรษิ ัท วีเอเวอร์ จำกัด หน้า 481
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชือ่ เอกสาร : หลกั สูตรฝึกอบรมระยะสั้น

ช่อื โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ZMT Switch
มหี นา้ เป็นสวิตช์ สำหรบั เปิดใช้การหรอื งดใช้ Traction Motor
- ZMT1: TM1,TM6
- ZMT2: TM3,TM4
- ZMT3: TM2,TM5

ภาพที่ 589 ZMT Switch
(ทีม่ าภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผูจ้ ดั ทำ : บริษัท วเี อเวอร์ จำกัด หน้า 482
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ช่ือเอกสาร : หลกั สตู รฝกึ อบรมระยะสนั้

ชอื่ โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ZPGO

ภาพท่ี 590 ZPGO
(ท่มี าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

EVR - STE
มีหน้าที่ควบคุมกระแสไฟฟ้าเลี้ยง field Main Alternator เพื่อผลิตกระแสไฟจ่ายให้กับ Traction
Motor

ภาพที่ 591 EVR - STE หนา้ 483
(ทม่ี าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ผ้จู ัดทำ : บรษิ ทั วีเอเวอร์ จำกัด
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ช่อื เอกสาร : หลักสูตรฝกึ อบรมระยะสน้ั

ชือ่ โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

Electrical Governor
มหี น้าท่คี วบคมุ รอบ และกำลงั ของเครือ่ งยนต์ ตามการส่ังการจากControl Hand Wheel

ภาพที่ 592 Electrical Governor
(ท่มี าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ภาพที่ 593 หลักการพน้ื ฐานของรถจกั รดีเซลไฟฟา้ หน้า 484
(ทม่ี าภาพ : การรถไฟแหง่ ประเทศไทย, 2563)

ผูจ้ ดั ทำ : บรษิ ัท วเี อเวอร์ จำกัด
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชอ่ื เอกสาร : หลกั สูตรฝึกอบรมระยะส้นั

ชอ่ื โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ภาพที่ 594 หลอดสัญญาณ หนา้ ห้องขับ
(ทีม่ าภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ภาพท่ี 595 หลอดสญั ญาณ หน้าห้องขบั
(ทมี่ าภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ภาพท่ี 596 Reverser หน้า 485
(ทมี่ าภาพ : การรถไฟแห่งประเทศไทย, 2563)

ผู้จดั ทำ : บรษิ ทั วเี อเวอร์ จำกัด
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชอ่ื เอกสาร : หลักสตู รฝึกอบรมระยะสั้น

ช่อื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

สัปดาหท์ ่ี 15 แผนการจดั การเรยี นรู้ หน่วยท่ี 3.10
หลักสูตรซ่อมบำรงุ ระบบราง จำนวน 3 คาบ

การซ่อมบำรุงทางกลและไฟฟ้าของยานพาหนะระบบราง (Mechanical and Electrical Maintenance of

Railway Vehicles)

หนว่ ยที่ 3.10 การบำรงุ รกั ษาภายในและภายนอกตัวรถทางกายภาพ
https://www.rmutpmooc.org/course/subject/overview/169

คำอธิบาย
การดูแลรักษาตัวรถ ทั้งภายนอก ภายใน การขัดสี การเคาะสนิม รวมถึงการปรับปรุงขบวนรถ ให้มีสภาพ
สวยงาม ทั้งตูโ้ บกโ้ี ดยสาร หอ้ งนำ้ และ ระบบต้นู อน ของรถไฟ

3.10การบำรงุ รักษาภายในและภายนอกตัวรถทางกายภาพ
ทำวาระ รถโดยสารท่วั ไป

- 4 เดือน
- 24 เดือน
- 48 เดอื น

ทำวาระ รถโดยสารปรบั อากาศ(รถสแตนเลส)
- 4 เดือน
- 24 เดือน
- 48 ดือน
- 72 เดอื น

ผจู้ ัดทำ : บริษทั วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 486
หน่วยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชอื่ เอกสาร : หลักสูตรฝกึ อบรมระยะสั้น

ช่ือโครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ผ้จู ัดทำ : บริษัท วีเอเวอร์ จำกัด หนา้ 487
หน่วยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชือ่ เอกสาร : หลกั สูตรฝกึ อบรมระยะส้ัน

ชอ่ื โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ภาพท่ี 597 สภาพภายในของรถโดยสาร (บวั ทอง, 2563)

ผู้จัดทำ : บริษทั วีเอเวอร์ จำกัด หน้า 488
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชื่อเอกสาร : หลักสตู รฝกึ อบรมระยะสน้ั

ชอื่ โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

การทำสี และตกแตง่ ภายใน

ภาพท่ี 598 การทำสี และตกแตง่ ภายใน (บวั ทอง, 2563)
การซอ่ มแคร่

ภาพท่ี 599 การซอ่ มแคร่ (บวั ทอง, 2563)

ผ้จู ัดทำ : บริษทั วเี อเวอร์ จำกัด หน้า 489
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชอ่ื เอกสาร : หลกั สตู รฝกึ อบรมระยะสั้น

ชื่อโครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

การซอ่ มตัวรถ

ภาพที่ 600 การซอ่ มตวั รถ (บัวทอง, 2563)

การซอ่ มอบุ ตั ิเหตุ

ภาพท่ี 601 การซอ่ มอุบัติเหตุ (บัวทอง, 2563) หนา้ 490

ผ้จู ัดทำ : บริษทั วีเอเวอร์ จำกัด
หน่วยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชอ่ื เอกสาร : หลกั สตู รฝึกอบรมระยะสน้ั

ชื่อโครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

การซอ่ มดัดแปลง

ภาพท่ี 602 การซ่อมดดั แปลง (บัวทอง, 2563)

ผู้จดั ทำ : บริษทั วีเอเวอร์ จำกัด หนา้ 491
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชื่อเอกสาร : หลกั สูตรฝึกอบรมระยะสัน้

ช่ือโครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

โครงการดัดแปลงรถบนอ.ป. 5 (โบก้ีนอนชน้ั เอก ปรบั อากาศ) เป็น รถ บปช.ป.1
(โบก้ปี ระชุมปรบั อากาศ)

ภาพที่ 603 โบกป้ี ระชมุ ปรับอากาศ (บัวทอง, 2563)

ผจู้ ดั ทำ : บรษิ ทั วีเอเวอร์ จำกัด หนา้ 492
หนว่ ยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชื่อเอกสาร : หลกั สตู รฝึกอบรมระยะส้นั

ช่อื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

โครงการปรบั ปรงุ ฯรถ JR-West เป็นรถ VIP บจพ.ป. 211,221,231,241 จำนวน 4 คัน

ภาพท่ี 604 โครงการปรบั ปรุงฯรถ JR-West เป็นรถ VIP บจพ.ป. 211,221,231,241 จำนวน 4 คนั
(บวั ทอง, 2563)

ผู้จดั ทำ : บริษัท วีเอเวอร์ จำกัด หน้า 493
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชื่อเอกสาร : หลกั สูตรฝึกอบรมระยะส้นั

ช่อื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

โครงการปรบั ปรุงฯรถ JR-West เป็นรถ VIP SRT – Prestige บจพ.ป. 311-321-331-341

ภาพที่ 605 โครงการปรบั ปรงุ ฯรถ JR-West เป็นรถ VIP SRT – Prestige บจพ.ป. 311-321-331-341
(บวั ทอง, 2563)

ผจู้ ดั ทำ : บริษทั วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 494
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชือ่ เอกสาร : หลกั สูตรฝกึ อบรมระยะสน้ั

ชอื่ โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

โครงการปรับปรงุ ฯรถ JR-West เปน็ รถ คนพกิ าร จำนวนท้งั ส้ิน 10 คนั

ภาพท่ี 606 โครงการปรับปรุงฯรถ JR-West เปน็ รถ คนพกิ าร จำนวนท้ังสิ้น 10 คัน (บัวทอง, 2563)

ผ้จู ดั ทำ : บริษทั วเี อเวอร์ จำกัด หน้า 495
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ช่ือเอกสาร : หลักสตู รฝึกอบรมระยะส้นั

ช่อื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ดดั แปลงรถ บชส. เป็นรถบรรทกุ จกั รยาน

ภาพที่ 607 ดดั แปลงรถ บชส. เปน็ รถบรรทุกจกั รยาน (บัวทอง, 2563)

ผูจ้ ดั ทำ : บรษิ ัท วีเอเวอร์ จำกัด หนา้ 496
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชือ่ เอกสาร : หลกั สตู รฝึกอบรมระยะสนั้

ชื่อโครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพื่อช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

บรรณานกุ รม

ERAILROOM. (ม.ป.ป.). The Electric Railway System-เรียนรรู้ ะบบรถไฟฟ้า. เขา้ ถึงได้จาก
https://www.facebook.com/ERailsRoom/

กฤษฎา บวั ทอง. (2563). วิศวกร 8 ศูนยซ์ ่อมรถโดยสาร ฝา่ ยการช่างกล การรถไฟแหง่ ประเทศไทย.
คณะทำงาน จดั ทำคมู่ ือรถจักร csr. ฝา่ ยการช่างกล การรถไฟแห่งประเทศไทย. (ม.ป.ป.).
นคร จนั ทศร. (2012). ชา่ งรถไฟ ความรู้ทวั่ ไปด้านวศิ วกรรมรถไฟ (จันทศร)โครงการจดั ต้ังสถาบนั พัฒนา

เทคโนโลยรี ะบบขนส่งทางรางแห่งชาติ สวทช (เล่มที่ 3). สำนกั งานพัฒนาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
แห่งชาติ กระรรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.
ฝ่ายการช่างกล การรถไฟแห่งประเทศไทย. (2563). www.railway.co.th/mech. เข้าถงึ ไดจ้ าก
www.railway.co.th/mech: www.railway.co.th/mech
ภกั ดี งามสุทธ.ิ (2563). วศิ วกร 8 กองโครงการและวางแผน ศนู ย์วิศวกรรมเคร่ืองกล ฝ่ายการช่างกล การ
รถไฟแหง่ ประเทศไทย.
โรงรถจกั รดีเซลบางซือ่ ศนู ยซ์ อ่ มบำรุง ฝ่ายการช่างกล การรถไฟแหง่ ประเทศไทย. (2563).
ว่าที่รอ้ ยเอกธวิ ัฒน์ แกว้ นลิ . (2563). วิศวกร 6 กองซ่อมบำรงุ รถจกั รเขตบางซอ่ื ศนู ยซ์ ่อมบำรงุ ฝา่ ยการชา่ งกล
การรถไฟแห่งประเทศไทย.
ศภุ กร รกั ษ์วงศ์บตุ ร. (2563). วศิ วกร 6 ศูนยซ์ อ่ มรถจักร ฝา่ ยการช่างกล การรถไฟแห่งประเทศไทย.
ศนู ย์บำรงุ ทางภาคเหนอื ฝ่ายการชา่ งโยธา การรถไฟแห่งประเทศไทย. (2563). ศนู ยบ์ ำรุงทางภาคเหนือ ฝา่ ย
การช่างโยธา การรถไฟแหง่ ประเทศไทย. เข้าถึงได้จาก
http://www.srtcivilnorth.com/history.php?ac=about&&aboutCode=5#:
ฐานความรใู้ นการจัดซอื้ จัดจา้ งของ การรถไฟแห่งประเทศไทย

อา้ งอิงจากคู่มือการปฏบิ ตั ติ งิ านดา้ นการเดนิ รถสำหรบั นายสถานี

ผูจ้ ัดทำ : บรษิ ทั วีเอเวอร์ จำกัด หนา้ 497
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลพระนคร

ชือ่ เอกสาร : หลกั สตู รฝกึ อบรมระยะส้นั

ช่อื โครงการ : โครงการพัฒนาส่ือการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

บรรณานกุ รมภาพ

ที่มาภาพ : http://inside.eng.psu.ac.th/images/stories/document/rail/4.pdf. (ม.ป.ป.). เรยี กใช้เม่อื
2563

ที่มาภาพ : http://oknation.nationtv.tv/blog/Chaoying/2019/09/01/entry-1/comment. (2562).
เรยี กใช้เม่ือ 2563

ที่มาภาพ : http://oknation.nationtv.tv/blog/supawan/2009/08/15/entry-1. (2552). เรยี กใชเ้ มือ่
2563

ทม่ี าภาพ : http://portal.rotfaithai.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&p=7466.
(ม.ป.ป.). เรียกใช้เม่อื 2563

ทม่ี าภาพ : http://tashkoo.com/solutions/TASHKOO_TETRA.html. (ม.ป.ป.). เรียกใช้เมื่อ 2563
ทม่ี าภาพ : http://varavut05.blogspot.com/2015/08/morse-code.html. (2558). เรียกใชเ้ มอ่ื 2563
ที่มาภาพ : http://www.9engineer.com/index.php?m=article&a=show&article_id=2177. (2553).

เรียกใชเ้ มื่อ 2563
ที่มาภาพ :

http://www.netmarks.co.th/index.php?option=com_oursolution&view=solution&cont
ent_id=29&Itemid=142&lang=th. (ม.ป.ป.). เรียกใช้เมอ่ื 2563
ทม่ี าภาพ : http://www.tacthailand.com/product-detail/13/PT580H_Plus. (ม.ป.ป.). เรียกใช้เม่อื
2563
ที่มาภาพ : http://www.tacthailand.com/product-detail/14/MTP3100. (ม.ป.ป.). เรียกใช้เมอื่ 2563
ที่มาภาพ : http://www.tacthailand.com/product-detail/15/MTM5400_. (2561). เรียกใช้เม่อื 2563
ทม่ี าภาพ : http://www.thinsiam.com/archives/64692. (2561). เรียกใชเ้ มอ่ื 2563
ทม่ี าภาพ : https://biomimicry.org/strengthening-the-fragility-of-grand-discoveries-with-
biomimicry/. (ม.ป.ป.). เรียกใชเ้ ม่ือ 2563
ที่มาภาพ : https://en.wikipedia.org/wiki/Automatic_train_control. (2563). เรียกใชเ้ มอื่ 2563
ทม่ี าภาพ : https://en.wikipedia.org/wiki/Interlocking. (2557). เรยี กใชเ้ ม่อื 2563
ที่มาภาพ : https://everyonelovesthailand.com/home/?p=462. (ม.ป.ป.). เรยี กใช้เมอ่ื 2563
ทีม่ าภาพ : https://industry-media.com/index.php/articles/business-core-crackers/item/5930-
mce. (2562). เรียกใช้เมื่อ 2563

ผูจ้ ดั ทำ : บริษทั วีเอเวอร์ จำกัด หน้า 498
หน่วยงาน : มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

ชือ่ เอกสาร : หลกั สตู รฝึกอบรมระยะส้ัน

ช่อื โครงการ : โครงการพัฒนาสื่อการเรียนดิจิทัลด้วยระบบ VR AR และ MR เพ่ือช่วยพัฒนาทักษะวิศวกร
ซ่อมบำรุงระบบราง

ที่มาภาพ : https://learning4live.com/การตามหา-bts-และ-mrt-ในต่างแดน-ต/. (ม.ป.ป.). เรยี กใชเ้ มื่อ
2563

ทม่ี าภาพ : https://onedio.com/haber/istanbul-un-trafigini-rahatlatacak-havaray-icin-
dugmeye-basildi-435244. ( 2558). เรยี กใช้เม่ือ 2563

ที่มาภาพ : https://sites.google.com/a/nongki.ac.th/27428nongki-ac-th/rabb-suxsar-khx-muul-
sahrab-khxmphiwtexr. (ม.ป.ป.). เรยี กใช้เมอื่ 2563

ที่มาภาพ : https://th.m.wikipedia.org/wiki//ไฟล์:Fiberkabel.jpg. (2555). เรยี กใช้เมื่อ 2563
ท่ีมาภาพ : https://th.wikipedia.org/wiki/ไฟล์:Fiber-Panel-Rack.jpg. (2554). เรยี กใชเ้ มือ่ 2563
ที่มาภาพ : https://th.wikipedia.org/wiki/ไฟล์:Monorail_Moskau_-

_Einfahrt_in_Station_Telezentrum.jpg. (2552). เรยี กใชเ้ มอื่ 2563
ทม่ี าภาพ : https://th.wikipedia.org/wiki/รถไฟใต้ดนิ อลั มาเตอ. (ม.ป.ป.). เรียกใช้เมอื่ 2563
ที่มาภาพ : https://thananatphanuwatkanyakorn.wordpress.com/ประเภทรถโดยสาร/. (ม.ป.ป.).

เรยี กใช้เม่อื 2563
ทม่ี าภาพ : https://thananatphanuwatkanyakorn.wordpress.com/ประเภทรถโดยสาร/. (2563).
ที่มาภาพ : https://twitter.com/hamzterzkub/status/551298830163927040?lang=eu. (2558).

เรียกใชเ้ มือ่ 2563
ท่ีมาภาพ : https://witpoko.com/?p=6762. (2562). เรยี กใชเ้ มือ่ 2563
ทมี่ าภาพ : https://www.accu-tech.com/accu-insider/102589/understanding-fiber-connectivity-

with-belden. (2557). เรยี กใช้เมื่อ 2563
ที่มาภาพ : https://www.bkkcitismart.com/ขา่ ว/23-jan-2020/รฟม.อนมุ ัติ-ต่อขยายสีชมพเู ข้าเมืองทอง

ฯ-สายสีเหลอื งเชอ่ื มรัชโยธนิ -ติดปมแย่งผโู้ ดยสารสายสนี ้ำเงนิ . (ม.ป.ป.). เรยี กใช้เม่ือ 2563
ที่มาภาพ : https://www.electronicshub.org/author/raviteja/page/8/. (ม.ป.ป.). เรยี กใช้เมื่อ 2563
ทม่ี าภาพ : https://www.facebook.com/bkktrains/photos/สาระมีอยู่จริง-light-rail-vs-heavy-rail

หลายๆ-ท่าน-คงเคยเห็นข่าวเกี่ยวกับโครงการร/805177369605380/. (ม.ป.ป.). เรยี กใชเ้ มอื่ 2563
ทม่ี าภาพ :

https://www.facebook.com/pr.railway/photos/?tab=album&album_id=104662131535
2739. (2558). เรียกใชเ้ ม่อื 2563

ผู้จัดทำ : บริษัท วเี อเวอร์ จำกัด หนา้ 499
หนว่ ยงาน : มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร