ราชาศัพท์

รถไฟ – ท่ีน่งั , พระท่นี ง่ั ๒๖๓
รากดิน ๓๕๖

รถยนต์ – ท่นี ั่ง, พระทน่ี ่งั ๑๔, ๒๖๓
ราชชนนี – พระ, สมเด็จพระ ๓๗

รถยนต์ – ประเทยี บ, พระประเทยี บ ๑๔, ๒๖๓
ราชชายา – พระ ๔๓, ๒๗๓

รถยนตห์ ลวง ๒๖๓
ราชทนิ นาม ๓๔๗

รถหลวง ๑๔
ราชเทวี – พระ ๒๗๒

รม่ ๓๕๙
ราชเทวี – พระ, สมเดจ็ พระบรม ๔๒

รวง ๓๖๒
ราชธิดา – พระ ๔๑

รว่ มทำกิจของสงฆ์ภายในพทั ธสมี า ๓๔๓
ราชนดั ดา – พระ ๔๑

รว่ มสังฆกรรม ๓๔๓
ราชบญั ชา – พระ ๒๗๕

รองเท้า ๑๐๒
ราชบัณฑติ ๑๖๕

รองบาท ๑๐๒
ราชบณั ฑูร – พระ ๒๗๔

รองพระบาท ๑๐๒
ราชบิดา – สมเด็จพระ, พระ ๓๗

รอ้ งไห ้ ๖๒
ราชบุตร – พระ ๔๐

รองอำมาตย์ (เอก โท ตร)ี ๓๔๔
ราชบุตรี – พระ ๔๑

ระนาด ๓๖๒
ราชปนดั ดา – พระ ๔๒

ระลกึ ถึง ๕๖
ราชปรารภ – พระ ๒๗๖

ระลึกถงึ – ทรง ๕๖
ราชปิตลุ า – สมเดจ็ พระ, พระ ๓๘

รกั ๖๑
ราชปิตลุ าธิบดี – สมเด็จพระ ๓๗

รักแร้ ๔๗
ราชปติ ุลาบรมพงศาภมิ ุข – สมเดจ็ พระ ๓๘

รัชดาภเิ ษก (รัชฎาภิเษก) – พระราชพิธ ี ๑๖๒
ราชพาหนะ – พระ ๒๔๕, ๒๖๖

รัชพรรษา ๑๖๒
ราชมารดา – พระ ๓๗

รชั มงคล – พระราชพิธี ๑๖๒
ราชยาน ๒๔๕

รชั มงั คลาภเิ ษก – พระราชพธิ ี ๑๖๓
ราชรถ ๒๔๖

รัดประคต ๓๖๓
ราชรถน้อย ๒๖๐

รดั พระองค์ ๑๐๔
ราชศิราภรณ์ ๒๑๖

รตั กมั พล – พระ ๑๐๒
ราชสาส์น – พระ ๘๖, ๒๗๘

รัตนกรัณฑ์ – พระ ๑๐๙
ราชเสาวนยี ์ – พระ ๗๘, ๒๗๔

รตั นวราวธุ – พระธำมรงค ์ ๑๓๐, ๑๖๐
ราชหตั ถเลขา – พระ ๘๖, ๒๗๗

รตั นะ ๑๖๕
ราชอนชุ า – พระ, สมเด็จพระ ๓๙

รบั เชิญ ๓๔๓
ราชอาสน์ – พระ ๑๐๗

รับนมิ นต์ ๓๔๓
ราชโองการ – พระ ๒๗๔

รบั บณิ ฑบาต ๓๔๓
ราชโอรส – พระ ๔๐

รบั พระราชทานฉัน ๑๕๕
ราชานุเคราะห์ – พระ, พระบรม ๑๒, ๗๘, ๒๘๕


รับและสมโภชขน้ึ ระวางชา้ งสำคัญ
ราชานสุ าวรยี ์ – พระ, พระบรม, พระบวร ๒๘๙

– พระราชพธิ ี ๑๕๗, ๑๖๔
ราชาภิเษก – พระบรม ๑๗

รบั ศีล ๖๐
ราชาภิเษกสมรส ๒๙๐

รบั สงั่ ๕๓, ๗๕, ๒๗๕
ราชาภิเษกสมรส – พระราชพธิ ี ๑๕๗

รบั สั่งปรารภ ๒๗๗
ราชนิ ยานุเคราะห์ – พระ ๘๓

รบั สงั่ ให้เขา้ เฝ้า, รับส่งั ให้หา ๕๗
ราชินี – พระ, สมเด็จพระ ๑๒, ๔๒

รับเสดจ็ ๕๘, ๑๔๗, ๑๔๘
ราชินี – สมเดจ็ พระบรม ๔๒, ๑๓๔

รัว ๓๖๓
ราชินีนาถ – สมเดจ็ พระบรม ๔๒, ๑๒๙, ๑๔๕, ๑๕๙


401

ราชนิ ูปถัมถ์ – พระบรม ๘๒
ไรจุก, ไรผม, ไรพระเกศ, ไรพระเกศา, ไรพระศก ๔๕

ราชูปถัมภ์ – พระบรม ๘๒,๒๘๔
ไรพระทนต์, ไรฟัน ๔๖

ราชูปโภค – เชิญเครื่อง ๗๗

ราเชนทรยาน – พระทน่ี ัง่ ๒๔๖
หมวด ล

ราโชปถมั ถ์ – พระบรม ๘๒
ลงช่อื ๕๕, ๕๖

ราโชวาท – พระ, พระบรม ๑๒, ๗๕, ๒๗๕
ลงพระนาม ๕๖

รายงาน ๗๐, ๗๓, ๒๘๔
ลงอุโบสถ ๓๔๓

ราวผา้ ซบั พระพกั ตร ์ ๑๐๘
ลม ๕๒

ราวพาดผ้าเช็ดหนา้ ๑๐๘
ลม้ ๓๕๑

รำพงึ ถึง ๕๖
ลวดขด ๓๕๘

ร้ ู ๕๙, ๖๐
ลหุกาบตั ิ ๓๔๔

รูป ๓๖๒
ละคร ๓๖๒

รูปเขียน – พระบรม, พระบวร ๒๘๘, ๒๘๙
ละเมดิ สกิ ขาบท ๓๔๑

รูปเขียน, รูปถ่าย, รูปปั้น, รูปหลอ่ ๒๘๘, ๒๘๙
ลักษณนาม ๓๕๘

รูปถา่ ย – พระบรม, พระบวร ๒๘๘
ลัญจกร – พระราช ๑๓, ๑๕๘

รปู ปน้ั – พระบรม, พระบวร ๒๘๙
ลา ๗๕, ๓๖๓

รปู หล่อ – พระบรม, พระบวร ๒๘๙
ลา (ใช้แกภ่ กิ ษทุ ีน่ บั ถอื ) ๓๔๓

รู้สึกเป็นพระกรุณาคุณ, พระกรณุ าธคิ ุณ,
ล้าง ๒๔

พระมหากรุณาธคิ ุณ ๒๘๒, ๒๘๔
ล้างเท้า ๗๑

เรอ ๖๗
ลา้ งมือ ๗๑

เรยี ง ๓๖๒
ลา้ งหน้า ๗๑

เรยี นพระปฏิบตั ิ, พระราชปฏิบตั ิ ๒๗๒
ลาดพระท ี่ ๗๐

เรยี นหนังสือ ๕๕
ลาดพระแทน่ ๗๐

เรือหลวง, เรือ ๓๖๓
ลาดพระบาท ๑๐๙

เรอื กญั ญา ๒๖๒
ลายพระหตั ถ์, ลายพระราชหัตถ์ ๘๒, ๒๗๒

เรือน, เรอื นแพ ๓๖๓
ลายมอื ๘๖

เรือพระทนี่ ่ัง ๒๖๒
ลายมอื (ท่ีเขยี นเปน็ ตัวอักษร) ๒๗๘

เรือพระที่นั่งนารายณท์ รงสบุ รรณ รัชกาลท่ี ๙ ๒๖๓
ลาสกิ ขา ๓๔๓

เรือพระทนี่ ัง่ สุพรรณหงส ์ ๒๖๒
ลำ ๓๖๓

เรือพระที่นั่งอนันตนาคราช ๒๖๓
ลำคอ ๔๗

เรือพระที่น่งั อเนกชาติภชุ งค ์ ๒๖๒
ลำตน้ ของไม้เล้อื ย ๓๖๐

เรอื ยนต์ – ทีน่ ง่ั , พระทนี่ ัง่ ๒๖๓
ลำพระศอ ๔๗

เรอื ยนต์ประเทยี บ, พระประเทียบ ๒๖๓
ลำไส้ทบ, เลก็ , ใหญ่ ๕๑

แร้ง ๓๕๓
ลิขิต ๓๔๐

โรคกลาก ๓๕๖
ลิ้น ๔๗

โรคเกล้ือน ๓๕๖
ลิ้นไก ่ ๔๗

โรคเร้ือน ๓๕๖
ลุง ๓๘

โรง ๓๖๒
ลูก (ใชเ้ รียกลูกไมท้ ้ังปวง) ๓๕๖

โรงชา้ งต้น ๑๔๒, ๑๖๕
ลูกกระเดอื ก ๔๗

โรงพระราชพธิ ี ๑๖๖, ๑๖๕
ลกู กระสุน ๑๑๐

โรงเรียน ๓๖๒
ลกู ข้ีกา ๓๕๖

ไร ่ ๓๖๒
ลกู เขย ๔๔


402

ลูกคดิ ๓๖๒
วันมหาสงกรานต์ ๑๔๗

ลกู ชาย ๔๐,๔๑
วันอาสาฬหบูชา - พระราชพิธีทรงบำเพ็ญ

ลูกดมุ ๑๐๓
พระราชกุศล ๑๕๙

ลูกตะลิงปลิง ๓๕๖
วัว ๓๕๔

ลูกแตงโม ๓๕๖
วาตะ – ทรงพระ ๖๗

ลูกสะใภ ้ ๔๔
วาโย – พระ ๕๒

ลูกสาว ๔๑, ๔๔
วนิ จิ ฉัย – พระ, พระราช, พระบรมราช ๘๑, ๘๒

ลูกสาวพระมหากษตั รยิ ์ ๔๑, ๔๔, ๒๖๙
วิสาขบชู า – พระราชพิธที รง

ลกู หลวง ๑๔, ๔๑
บำเพญ็ พระราชกศุ ล ๑๔๙

ลกู อีนูน ๓๕๖
วิสูตร – พระ ๑๐๘

เล็บ ๔๘
เวยี นเทียนสมโภช ๑๓๗

เลม่ ๓๖๓
แวน่ ตา ๑๐๙

เลา ๓๖๓
แว่นรวมแสงอาทติ ยส์ ำหรบั จดุ ไฟ ๑๐๘

เลี้ยงพระ ๓๔๓
แวน่ โลหะขัดเงามีด้ามใชเ้ ปน็

เลือดประจำเดอื น ๕๑
กระจกเงา ๑๐๘

เลอ่ื ย ๓๖๑

แล ๒๔
หมวด ศ

โลช้ งิ ช้า – พธิ ี ๑๕๕
ศพ – พระ, พระบรม ๘๘

ศร ๑๑๐

หมวด ว
ศร – พระแสง ๑๑๐

วง ๓๖๓
ศรีสจั จปานกาล – พระราชพิธ ี ๑๖๓

วงการพนัน ๓๖๓
ศอก ๔๗

วงเลน่ ตระกร้อ ๓๖๓
ศลิ ปิน ๑๖๕

วัง ๒๔๑
ศลิ า ๓๕๗

วรชายา – พระ ๔๓
ศริ าภรณ์ ๑๔๔

วรราชชายา – พระ ๔๓, ๒๗๓
ศิวาลัยไกรลาศ ๑๕๙

วรราชชายาเธอ – พระ ๒๗๓
ศษิ ย์, ศษิ ย์อุปชั ฌาย ์ ๓๔๑

วรราชเทวี – พระ ๒๗๒
ศีรษะ ๔๕

วรวงศ์เธอ – พระเจา้ ๒๗๐
ศีรษะวานร – เถา ๓๔๙

วโรกาส – พระ, พระราช, พระบรมราช ๒๘๑

วันเกิด ๘๖, ๘๗, ๒๗๙

วนั เขา้ พรรษา – พระราชพธิ ที รงบำเพ็ญ
หมวด ส

พระราชกุศล ๑๕๑
สงกรานต์ – พระราชพิธ ี ๑๔๖

วนั คล้ายวนั เกดิ , วนั คล้ายวัน
ส่งเสดจ็ ๕๘

ประสูติ, วันคล้ายวนั พระราชสมภพ ๒๗๙
สดับปกรณ ์ ๑๔๑, ๑๔๒

วันเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๖, ๒๗๙, ๒๙๓
สดบั ปกรณผ์ า้ ค ู่ ๑๔๑

วันเถลงิ ศก ๑๔๗
สดับพระธรรมเทศนา ๑๓๘

วันทำบุญวนั คลา้ ยวนั เกดิ ๘๖
สตรีโสด ๓๔๗

วันเนา ๑๔๗
สน้ เทา้ , ส้นพระบาท ๕๐

๘๗, ๒๗๙
สนองพระเดชพระคณุ , สนองพระ

วนั ประสูติ ๘๖, ๑๔๕, ๒๗๙
มหากรุณาธิคุณ ๓๒๕

วันพระบรมราชสมภพ
วันพระราชสมภพ ๘๗, ๒๗๙
สนับเขา่ , สนบั แข้ง, สนับพระชงฆ ์ ๑๐๓


403

สนับเขา่ , สนบั แข้ง, สนับพระชงฆ์ ๑๐๓
สมเดจ็ พระบรมราชิน ี ๒๗๒

สนบั เพลา ๑๐๑
สมเดจ็ พระบรมราชินีนาถ ๒๗๑

สบาย ๖๓
สมเด็จพระบรมอัยกา ๓๖

สบายใจ ๖๓
สมเด็จพระบรมอัยกาธิบดี ๓๖

สมณศักด์ิ ๓๓๕
สมเดจ็ พระบรมอัยกาธิราช ๓๖

สมณสาสน์ – พระ, พระมหา ๑๖, ๒๗๗
สมเด็จพระบรมอัยยกิ า ๓๖

สมเด็จเจา้ พระยา ๓๔๕
สมเด็จพระบรมโอรสาธริ าช

สมเด็จเจ้าฟ้า ๒๗๖
สยามมกุฎราชกุมาร ๑๘, ๒๒, ๒๖, ๒๖๗

สมเด็จบรมบพิตร – พระราช
สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ๓๔

สมภารภารเจา้ ๓๓๘
สมเดจ็ พระปัยยกิ า ๓๕

สมเด็จพระเจา้ นอ้ งนางเธอ ๔๐
สมเดจ็ พระปิตจุ ฉา ๓๘

สมเด็จพระเจา้ น้องยาเธอ ๓๙
สมเดจ็ พระปติ ุจฉาเจ้า ๓๘

สมเด็จพระเจา้ บรมปยั ยิกาเธอ ๓๕
สมเด็จพระปิตุลาธริ าช ๓๗

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ ๙, ๒๖๙
สมเดจ็ พระมหาปยั กาธบิ ดี ๓๔

สมเด็จพระเจ้าพีน่ างเธอ ๔๐, ๒๖๙
สมเด็จพระมาตุจฉา ๓๘

สมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ ๓๙, ๒๖๙
สมเดจ็ พระมาตจุ ฉาเจา้ ๓๘

สมเดจ็ พระเจา้ ภคินเี ธอ ๔๐, ๒๗๐
สมเดจ็ พระยพุ ราช ๔๐

สมเดจ็ พระเจา้ ภาตกิ าเธอ ๔๒, ๒๗๐
สมเดจ็ พระราชชนนี ๓๗

สมเดจ็ พระเจา้ ลูกเธอ ๔๑, ๒๖๙
สมเด็จพระราชบิดา ๓๗

สมเดจ็ พระเจ้าลกู ยาเธอ ๔๐, ๒๖๙
สมเดจ็ พระราชปติ จุ ฉา ๓๘

สมเดจ็ พระเจ้าหลานเธอ ๔๑
สมเดจ็ พระราชปิตลุ า ๓๘

สมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ ัว – พระบาท ๒๖๘
สมเด็จพระราชปติ ุลาธบิ ด ี ๓๗

สมเดจ็ พระเจา้ อยั กาเธอ ๓๖
สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมขุ ๓๘

สมเด็จพระเชษฐา ๓๙
สมเดจ็ พระราชมหาปัยยกิ าเธอ ๓๕

สมเดจ็ พระนางเจ้า ๒๗๑
สมเดจ็ พระราชมาตจุ ฉา ๓๘

สมเด็จพระบรมชนกนาถ ๓๗
สมเด็จพระราชอนชุ า ๓๙

สมเด็จพระบรมชนกาธิบดี ๓๗
สมเด็จพระราชนิ ี ๒๗๒

สมเด็จพระบรมชนกาธิราช ๓๗
สมเดจ็ พระราชาคณะ ๓๓๕, ๓๓๗

สมเด็จพระบรมเชษฐาธิบดี ๓๙
สมเดจ็ พระสังฆราช ๓๓๕

สมเดจ็ พระบรมเชษฐาธริ าช ๓๙
สมเด็จพระโสธรเชษฐา ๓๙

สมเดจ็ พระบรมปยั กา ๓๔
สมเดจ็ พระโสธรเชษฐาภาดา ๓๙

สมเดจ็ พระบรมปัยกาธริ าช ๓๔
สมเด็จพระโสธราเชษฐภคนิ ี ๔๐

สมเดจ็ พระบรมปัยยกิ า ๓๕
สมเด็จพระอนุชา ๓๙

สมเดจ็ พระบรมมหาปยั กาธบิ ด ี ๓๔
สมเดจ็ พระอนุชาธิราช ๓๙

สมเดจ็ พระบรมราชชนก ๓๗
สมเดจ็ พระอยั กา ๓๖

สมเดจ็ พระบรมราชชนนี ๓๗
สมเดจ็ พระอยั ยกิ า ๓๖

สมเด็จพระบรมราชชนนีพนั ปหี ลวง ๓๗
สมเด็จหน่อพระพทุ ธเจา้ ๔๐

สมเดจ็ พระบรมราชเทวี ๔๒
สมภาคาภิเษก – พระราชพธิ ี ๑๕๖, ๑๖๒

สมเดจ็ พระบรมราชบดิ า ๓๗
สมโภชกรงุ รัตนโกสนิ ทร์ – พระราชพธิ ี ๑๔๒

สมเดจ็ พระบรมราชปัยยิกา ๓๕
สมโภชเดอื น – พระราชพธิ ี ๑๑๑

สมเดจ็ พระบรมราชปิตลุ า ๓๗
สมโภชพระมหาเศวตฉัตร ๑๔๙

สมเดจ็ พระบรมราชอยั ยกิ า ๓๖
สมโภชสริ ริ าชสมบัติฉตั รมงคล ๑๗๙




404

สมโภชสริ ริ าชสมบัติฉตั รมงคล ๑๗๙
สาทสิ ลักษณ์ – พระ, พระบรม, พระบวร ๒๘๘, ๒๘๙

สมมุตเิ ทพ ๑๕๗
สามเณร ๓๓๖

สรง ๒๔
สามี ๔๒

สรงนำ้ ๗๑, ๓๔๔
สาย ๓๖๓

สรงน้ำพระศพ, สรงน้ำพระบรมศพ ๑๓๗
สายพระสกุน ๔๙

สรงพระกระยาสนาน ๗๑
สายรก ๔๙

สรงพระพกั ตร ์ ๗๑
สายสร้อย ๓๖๓

สรงพระมรู ธาภิเษก, สรงมุรธาภิเษก,
สายสูตร ๑๐๘

สรงมรู ธาภเิ ษก ๗๑, ๑๕๓, ๑๕๙
สาส์น – พระ,พระราช ๑๕, ๘๖, ๒๗๘

สร้อยขอ้ พระหัตถ์, สร้อยขอ้ มอื ๑๐๔
สำรบั ๓๖๓

สรอ้ ยพระศอ, สรอ้ ยคอ ๑๐๔
สำรับคาวหวาน ๑๐๕

สร้อยยาวสวมเฉวยี งบา่ , สรอ้ ยตัว ๑๐๔
สำราญพระทยั , สำราญพระราชหฤทยั ๖๓

สร้อยออ่ น ๑๐๔
สำราญพระอิริยาบถ, สำราญพระราชอริ ิยาบถ ๖๓

สระผม, สระพระเกศา, สระพระเจ้า ๖๔
สน้ิ ชีพตักษยั , ส้ินชพี ติ กั ษัย ๗๓, ๒๘๖

สรรี างคาร – พระ ๕๑
สน้ิ พระชนม์ ๗๒, ๘๖

สวดมนตไ์ หวพ้ ระ ๓๔๓
สิว ๕๐

สวน ทมี่ ีคันดินกน้ั เปน็ ตอนๆ ๓๕๘
สขี ้าง ๔๙

สวนหลวง ๑๔
สีหบญั ชร ๒๘๗

สรวล – ทรง, ทรงพระ ๖๑
สุกร ๓๕๗

สว้ ม ๓๔๓
สุจหน่ี – พระ ๑๐๗

สวรรคต ๗๒, ๒๘๕
สุณสิ า – พระ ๔๔

สวามี – พระ, พระบรมราช ๔๒
สุธารส – พระ ๑๐๖

สวิง ๓๖๑
สุทไธสวรรยป์ ราสาท – พระท่ีนัง่ ๒๔๑

ส้อม ๑๐๕
สนุ ัข ๓๕๗

สะดอื ๔๙
สุบนิ นมิ ิต – ทรง, ทรงพระ ๖๒

สะใภห้ ลวง, สะใภ้หลวงพระราชทาน ๔๔
สบุ ิน – ทรง, พระ ๖๒

สะเอว ๔๙
สพุ รรณบฏั – พระ ๑๕๘

สกั การะ ๑๑๒
สพุ รรณภาชน์ – พระ ๑๐๕

สง่ั ๕๓
สพุ รรณราช – พระ ๑๐๕

สังข์นคร ๑๒๗
สพุ รรณศรี – พระ ๑๐๕

สงั ข์ – พระมหา ๑๒๕
สพุ รรณหงส์ – เรือพระท่นี ั่ง ๒๖๒

สงั ฆราช – พระ, สมเด็จพระ ๓๓๕
สวุ รรณภิงคาร – พระ ๑๐๕

สงั วาล – พระ, พระมหา ๑๐๔, ๒๒๔, ๒๒๕
สตู ร – พระ ๑๐๘

สงั เวยเทวดา ๑๔๑
เสโท – พระ ๕๑

สง่ั ให้เข้าพบ ๕๗
เสกนำ้ ๑๖๔

สญั ญา ๓๕๙
เสกสมรส ๒๙๐

สตั ยาธษิ ฐาน – พระราช ๑๖๐
เสด็จ ๕๗

สัทธวิ หิ าริก, สัทธงิ วหิ ารกิ ๓๔๑
เสดจ็ ขนึ้ ๒๙๖

สันจมูก, สนั พระนาสา, สันพระนาสิก ๔๖
เสด็จเขา้ ท่ีบรรทม ๖๙

สปั ตปฎลเศวตฉัตร ๑๙๖, ๑๙๗, ๒๒๐
เสดจ็ ทวิ งคต ๗๒

สปั ตรัตนะ ๑๖๙
เสดจ็ นิวัต ๕๘

สาง, สางวงเดอื น, สางเสนยี ด – พระ ๑๐๘
เสด็จประพาส ๕๘


405

เสดจ็ แปรพระราชฐาน ๕๘
หนงั สตั ว ์ ๓๖๑

เสดจ็ ไปประทับแรม ๕๘
หนงั สือ ๑๕, ๘๔, ๓๕๖

เสดจ็ พระราชดำเนิน ๕๗, ๒๙๗
หนงั สือคัมภีร์ ๓๕๙

เสดจ็ พระราชดำเนินแปรพระราชฐาน ๕๗
หนังสอื ท่เี ยบ็ เป็นเล่ม ๓๖๓

เสด็จพระราชดำเนนิ ไปประทบั แรม ๕๘
หนังสือใบลาน ๓๖๑

เสด็จสวรรคต ๗๒, ๒๘๕
หนงั สอื พมิ พ์รายวนั ๓๕๙

เสด็จออก ๑๔๗
หน้าต่าง ๒๘๗, ๓๖๑

เสด็จออกมหาสมาคม ๑๕๓
หน้าตา่ งของพระตำหนกั , พระทน่ี ั่ง ๒๔๔

เส้น, เสน้ ประสาท ๕๑
หนา้ ตา่ ง สำหรับเสด็จออกให้

เส้นผม, เสน้ พระเกศา, เสน้ พระเจา้ ๔๕, ๖๘
เฝ้าทูลละอองธลุ ีพระบาทในโอกาสสำคัญ ๒๘๗

เส้นเลือด, เสน้ พระโลหติ ๕๑
หนา้ ผาก ๔๕

เสนาธิปตั ย,์ เสมาธปิ ตั ย์ – พระ ๒๐๑
หนา้ ไม้ ๓๕๙

เสนาสนะ ๓๔๑
หนู ๓๕๖

เสมหะ ๕๑
หม่ จวี ร ๓๔๓

เสมาทอง ๑๖๕
หมอนหนุน, หมอนข้าง, หมอนองิ ๑๐๗

เสลด ๕๑
หมอ้ นำ้ ทองคำรูปคนโท ๑๐๕

เสวย ๒๔
หม่อม ๔๔

เสา ๓๖๐
หม่อมฉัน ๒๒

เสาวนีย์ – พระ, พระราช ๗๘, ๒๗๔
หม่อมราชวงศ ์ ๓๔๖, ๓๔๗

เสยี ม ๓๖๓
หม่อมหลวง ๓๔๖, ๓๔๗

เสื่อ ๓๖๑
หมอ่ มห้าม ๔๔

เส้อื ๑๐๑
หมา ๓๕๗

๑๐๑
หมื่น ๓๔๕

เสื้อทรง ๓๖๓
หมู ๓๕๗

เสอ้ื ผ้าท่จี ดั ไว้เป็นสำรบั
แสดงเฉพาะพระพกั ตร์ หรอื แสดงหนา้ ที่นัง่ ๓๒๕
หมู่ ๓๖๓

หมตู่ ำรวจ ๓๖๓

แสดงธรรม ๓๔๓
หลวง ๓๔๕

โสกนั ต์ ๑๑๑
หลอดเลอื ด, หลอดพระโลหติ ๕๑

โสทรเชษฐภคนิ ี – สมเดจ็ พระ ๔๐
หลอดพระวาโย ๕๑

โสทรเชษฐภาดา – สมเด็จพระ ๓๙
หลอดลม ๕๑

โสทรเชษฐา – สมเด็จพระ ๓๙
หลงั ๔๙

ไส้เดือน ๓๕๖
หลัง่ ทักษิโณทก ๑๓๘

ไส้พงุ ๕๑
หลงั เทา้ ๕๐


หมวด ห
หลงั พระชงฆ ์ ๕๐

หลังพระเนตร ๔๕

หฤทัย, หทัย – พระ ๔๘
หลังพระบาท ๕๐

หญ้า ๓๕๘, ๓๖๒
หลงั มือ, หลงั พระหตั ถ์ ๔๘

หนวด ๔๖
หลานชาย ๔๑, ๔๒

หนวดท่คี าง ๔๖
หลานเธอ – พระ, พระเจา้ ๔๑

หน่อพระพทุ ธเจ้า – สมเด็จ ๔๐
หลานสาว ๔๑, ๔๒

หนงั ๓๖๒
หลานหลวง ๑๔, ๔๑

หนังตา, หนังพระเนตร ๔๕
หวนคิดถงึ ๕๑

406

หวายขด ๓๕๘
หมวด อ

หวี, หวีวงเดอื น, หวเี สนียด ๑๐๘, ๓๕๗
อก ๔๘

หอก ๑๑๐
องก ์ ๓๖๓

ห้องนำ้ ๓๔๓
องค์ (คน) ๓๖๓

หอม ๓๕๙
องค์ (สง่ิ ของ) ๓๖๓

หอยนางรม, หอยอีรม ๓๕๗
องคาพยพ ๕๑

หตั ถ์ – พระ ๔๘
อนันตนาคราช – เรอื พระท่ีนงั่ ๒๕๘, ๒๖๓

หตั ถบาส ๓๔๔
อนจิ กรรม ๓๕๑

หตั ถเลขา – พระ, พระราช ๑๓, ๘๒, ๒๘๒
อนุเคราะห์ – พระ ๘๓

หวั ๔๕, ๓๖๓
อนุชา – พระ, พระราช, สมเดจ็ พระ ๓๙

หวั เข็มขัด ๑๐๔
อนุชาธิราช – สมเดจ็ พระ ๓๙

หวั ใจ ๔๘
อนุญาตให้เข้าพบ ๕๖, ๕๗

หัวนมของผชู้ าย ๔๘
อนรุ าชมงกฎุ – พระ ๒๑๘

หวั นมของผหู้ ญิง ๔๘
อนสุ าวรีย์ – พระ, พระบรม, พระบวร ๒๘๙, ๒๙๐

หวั ปลี ๓๕๖
อเนกชาตภิ ชุ งค์ – เรือพระท่ีนั่ง ๒๖๒

หัวฝี ๕๒
อภิเษกสมรส ๒๙๐

หัวเราะ ๖๑
อมนุษย ์ ๓๖๐

หา่ ๓๖๓
อย ู่ ๒๔, ๖๙

หายใจ, หายพระทยั ๖๘
อยกู่ บั ท่ี ๒๔

หารอื ขอ้ ปฏบิ ตั ิ ๒๗๗
อยู่งานพระกลด, ถวายพระกลด ๗๗

หิน ๓๕๗
อยู่งานพระแส้, อยงู่ านแส้ ๗๗

หบี หมาก, หบี พระศรี, หบี หมากเสวย ๑๐๙
อยู่ระหวา่ งการยา้ ยทีอ่ ยชู่ ่ัวคราว ๕๘

หนุ่ ๓๖๒
อว้ น ๖๕

หู ๔๗
อวยั วะเพศชาย ๔๙

เหงื่อ ๕๑
อวัยวะเพศหญงิ ๔๙

เหงือก ๔๖
อสูร ๓๖๐

เห็ดโคน ๓๕๗
ออกปาก ๖๑

เห็ดปลวก ๓๕๗
ออกลูก (สำหรับสัตว์ทงั้ ปวง) ๓๕๕

เหน็ ดว้ ยเกล้าด้วยกระหมอ่ มว่า ๓๒๕
ออกโอษฐ,์ ออกพระโอษฐ์ ๖๑

เหลนชาย, เหลนหญิง ๔๒
อ้อย ๓๖๓

เหลา้ ๑๐๖, ๓๕๔
ออ้ ยแดง ๑๖๕

แหนบ ๓๖๓
อกั ษร – พระ ๑๖

แหนบถอนหนวด ๑๑๐
อกั ษรพระนาม ๘๕

แหวน ๑๐๔, ๓๕๗
อักษรพระนามาภไิ ธย ๘๕

โห ่ ๓๖๓
อักษรพระปรมาภไิ ธย ๘๕

ให้ (ของที่ยกขึน้ ใหไ้ ม่ได)้ ๒๙, ๗๔
อกั ษรยอ่ ช่อื ๘๕

ให้ (ของทีย่ กได้) ๒๙, ๗๔
อคั รชายา – พระ ๒๗๓

ให้ ๒๙, ๗๔, ๗๕
อัครชายาเธอ – พระ ๔๒, ๒๗๓

ให้พรพเิ ศษ ๓๔๔
อัครเทวี – พระ ๒๗๒

ไหปลาร้า ๔๗
อคั รมเหสี – พระ ๒๗๒

ไหล ่ ๔๗
อคั รราชเทวี – พระ ๒๗๒

ไหว ้ ๗๖, ๓๔๒
อังคาร – พระ ๕๑


407

อังคาส ๓๔๓
อาหารเพล ๓๔๑

อัฐบริขาร ๓๔๐
อาหารว่าง ๑๐๖

อฐั บาน ๓๔๑
อาหารหวาน ๑๐๖

อณั ฑะ ๔๙
อำนาจ – พระ, พระราช ๑๓

อันเตวาสกิ ๓๔๑
อำมาตย์ (เอก โท ตรี) ๓๔๔

อัยกา – พระ ๓๖
อิฐ ๓๖๑

อัยกา – สมเด็จพระบรม ๓๖, ๑๖๒
อสิ ริยยศ, พระบรมราช ๑๕๗

อยั กาธริ าช – สมเดจ็ พระบรม ๓๖, ๑๖๒
อเี ก้ง ๓๕๕

อยั กาเธอ – สมเดจ็ พระเจา้ ๓๖
อเี ลิ้ง ๓๕๕

อัยกาธบิ ดี – สมเด็จพระ, สมเดจ็ พระบรม ๓๖
อเี หน็ ๓๕๕

อจุ จาระ ๕๒

อัยยิกา – พระ, สมเดจ็ พระ, สมเดจ็ พระบรม,
อณุ หภมู ขิ องร่างกาย ๕๒

สมเด็จพระบรมราช ๓๖, ๓๗

อณุ หภมู ิพระวรกาย ๕๒

อา,อาว์ – พระ ๓๘
อณุ าโลม – พระ, พระมหา ๑๓, ๔๕

อาการบวม ๖๖

อ่างชำระพระหัตถ ์ ๑๐๘
อทุ ิศ – พระราช ๑๓

อทุ มุ พรพสั ตร์ – พระ ๑๐๑

อ่างลา้ งมอื , อ่างล้างหน้า, อ่างสรง ๑๐๘
อโุ บสถ – พระ ๑๕๘

อาเจยี น ๖๖

อาณาจกั ร – พระราช ๑๕๗
อปุ ถัมถ์ – พระ ๘๓

อปุ สมบท ๓๔๒

อาตมภาพ ๓๓๑
อุปชั ฌาย ์ ๓๔๐, ๓๔๑

อา่ นหนงั สือ ๕๕

อาบน้ำ ๓๔๔
อุปัธยาจารย์ – พระราช ๑๔๔

เอน็ ด ู ๒๔

อาบนำ้ ช้างตน้ ๑๖๖
เอื้อนโอษฐ์, เออื้ นพระโอษฐ์ ๖๑

อาบนำ้ ในพระราชพิธตี ามคติพราหมณ์ ๗๑

อาบน้ำในพระราชพธิ สี ำคญั ๗๑
โองการแชง่ น้ำ ๑๖๘

โองการ – พระราช, พระบรมราช,

อาบตั ิ ๓๔๑
พระบวรราช ๒๖, ๒๖๙

อาภรณ์ภโิ มกข์ปราสาท – พระท่ีนัง่ ๒๔๑

อาพาธ ๓๔๒
โองการ – มพี ระราช, มพี ระบรมราช,

มพี ระบวรราช ๒๖, ๒๙๑

อาย.ุ ....ปี ๘๗, ๒๘๐
โอรส – พระ, พระราช ๔๐

อาย ุ ๘๗

อาราธนา ๓๔๒
โอวาท – พระ ๘๐

โอสถ – พระ ๑๐๙

อาลกั ษณ ์ ๑๖๐
โอสถประจุ – พระ ๑๐๙

อาวุธต่างๆ ๑๑๐

อาสน์ – พระราช ๑๐๓
โอสถมวน – พระ ๑๐๙

โอสถปัด – พระ ๑๐๙

อาสน์สงฆ ์ ๓๔๑
โอสถสบู – พระ ๑๐๙

อาสนะ ๓๔๑

อาสาฬหบูชา – พระราชพธิ ี ๑๕๑
โอสถเส้น – พระ ๑๐๙

ไอ ๖๖

อาหาร – รับพระราชทาน ๒๕
ไอยกา – พระ ๓๖

อาหาร ๑๐๖, ๓๔๑

อาหารคาว ๑๐๖

อาหารเชา้ ๓๔๑
หมวด ฮ
๒๖๓

อาหารทีจ่ ดั ไวเ้ ป็นสำรับ ๓๖๓
เฮลิคอปเตอร์ – ทนี่ งั่ , พระท่ีน่ัง


408

409

410

411

412

413

414

คณะอนุกรรมการจัดทำต้นฉบบั หนังสือราชาศัพท์ เฉลิมพระเกยี รต
ิ
พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ในโอกาสพระราชพธิ ีมหามงคล

เฉลิมพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔




อนกุ รรมการทป่ี รกึ ษา

นายขวญั แก้ว วชั โรทยั


ประธานอนุกรรมการ

คุณหญงิ กุลทรัพย์ เกษแม่นกจิ


อนกุ รรมการ

นายชัชพล ไชยพร นางสาวทรงสรรค์ นลิ กำแหง

นายประสพโชค ออ่ นกอ นางสาวเพลินพิศ กำราญ

คุณหญิงรัตนาภรณ์ ฉตั รพงษ ์ นางสาวสมลกั ษณ์ วงศ์งามขำ

นางสายไหม จบกลศกึ นายสุรินทร์ เงินรปู งาม


อนุกรรมและเลขานกุ าร

นางลินดา อศิ รางกรู ณ อยุธยา


อนุกรรมการและผู้ช่วยเลขานกุ าร

นางสณุ ี กระจ่างวฒุ ชิ ัย นายวรวฒุ ิ องั ประทปี

นางสาวนนั ทนัท นนั ทกิจ


คณะบรรณาธิการ

คณุ หญิงกุลทรพั ย ์ เกษแมน่ กิจ

นางสาวทรงสรรค์ นิลกำแพง นายประสพโชค อ่อนกอ

นางสาวเพลินพิศ กำราญ คุณหญงิ รัตนาภรณ์ ฉัตรพงษ์

นางสาวสมลักษณ์ วงศ์งามขำ นางสายไหม จบกลศกึ

นายสรุ ินทร ์ เงินรปู งาม

นางลนิ ดา อศิ รางกรู ณ อยุธยา นางสณุ ี กระจ่างวฒุ ิชัย

นายวรวฒุ ิ อังประทปี นางสาวนันทนัท นนั ทกิจ


415

ถา่ ยภาพ

นายพทิ ยา เกิดทับทิม นายอนชุ ัย ศรีจรญู พทู่ อง

นายกฤช อิศรศกั ด์ิ ณ อยุธยา นายเสวก หลอมทอง

นายจักรกฤษณ์ มณีปติ ะสุต นายเกยี รตกิ มล จงั โส


ขอบคุณ


คณะอนกุ รรมการฯ ขอขอบคุณ

สำนกั พระราชวัง ราชบณั ฑติ ยสถาน

สำนกั หอจดหมายเหตแุ ห่งชาต ิ สำนกั วรรณกรรมและประวตั ศิ าสตร์ กรมศลิ ปากร


สำนกั งานพระพทุ ธศาสนาแห่งชาต
ิ
นายรัตนาวธุ วชั โรทยั นายสำรวย สารตั ถ์


416