MODUL ATP BIOLOGI TING 5

AKTIVITI 2: ISTILAH YANG BERHUBUNG DENGAN PEWARISAN
[Buku Teks 232-233]

1. Padankan istilah dengan pernyataan yang betul.

Istilah Maksud
• • Komposisi gen suatu organisma

Gen

Alel • • Bentuk alternatif gen bagi trait tertentu

Ciri • • Variasi bagi ciri tertentu
Trait •
Fenotip • • Unit asas perwarisan yang terdiri daripada
segmen DNA

• Ciri yang ditunjukkan atau dipamerkan

Genotip • • Faktor yang diwariskan

2. Labelkan rajah dibawah.

3. Isi pernyataan dibawah dengan menggunakan istilah-istilah yang diberikan.

alel dominan baka tulen alel resesif heterozigot generasi filial
homozigot trait dominan trait resesif hibrid generasi induk

a. Alel dominan merupakan alel yang sentiasa menunjukkan traitnya apabila hadir dan
menutup atau menindas kesan alel resesif.

401

b. Alel resesif merupakan alel yang menunjukkan traitnya apabila kedua-dua alel ialah alel
resesif.

c. Trait dominan akan ditunjukkan apabila kedua-dua alel dominan berpasangan atau satu
alel dominan berpasangan dengan satu alel resesif.

d. Trait resesif akan dipamerkan jika alel resesif berpasangan dengan alel resesif.
e. Homozigot ialah apabila kedua-dua alel di lokus pasangan kromosom homolog adalah

sama.
f. Heterozigot ialah apabila alel di lokus pasangan kromosom homolog adalah berbeza.
g. Generasi induk ialah generasi pertama yang melibatkan dua individu yang dikacukkan

bagi meramalkan atau menganalisis genotip anak yang dihasilkan.
h. Generasi filial ialah generasi yang terhasil daripada kacukan berturut-turut dari satu

generasi induk yang mempunyai baka tulen.
i. Baka tulen bermaksud individu tersebut membawa dua alel yang sama untuk trait

tersebut.
j. Hibrid ialah hasil kacukan dua varieti berbaka tulen.

402

AKTIVITI 3: RAJAH SKEMA KACUKAN MONOHIBRID BAGI CIRI WARNA
BUNGA

[Buku Teks 234-235]

Diberi bunga ungu dan bunga putih, alel untuk trait bunga berwarna ungu adalah dominan (B)

berbanding bunga trait berwarna putih yang resesif (b). Petunjuk :

Apakah kebarangkalian genotip dan fenotip anak? B mewakili alel dominan bagi trait ungu

b mewakili alel resesif bagi trait putih

Kacukan generasi induk

Fenotip induk Ungu X Putih
Genotip induk

Meiosis

Gamet

Persenyawaan

Genotip F1 Semua bunga berwarna ungu
Fenotip F1
Ungu X Ungu
Kacukan generasi F1
Fenotip F1
Genotip F1
Meiosis
Gamet
Persenyawaan

Genotip F2 Ungu Ungu Ungu Putih
Fenotip F2
3 ungu : 1 putih
Nisbah
Fenotip F2

403

Segi empat Punnett juga boleh digunakan untuk meramal nisbah dan kebarangkalian genotip
dan fenotip anak F2.

Gamet ♀ ♂ B b
B
b BB Bb
ungu ungu
Bb
ungu bb
putih

AKTIVITI 4: HUKUM MENDEL I (HUKUM SEGREGASI)

[Buku Teks 237]

Lengkapkan peta buih Hukum Mendel I dibawah:

Sesuatu ciri
diturunkan daripada

induk kepada satu
generasi yang lain
ditentukan oleh gen

Persenyawaan HUKUM Sesuatu trait dikawal
berlaku secara MENDEL I oleh sepasang alel

rawak.

Semasa persenyawaan, Sepasang alel akan
zigot yang terhasil akan segregasi (terpisah)
mengandungi dua alel secara rawak semasa
pembentukan gamet
bagi ciri tertentu

404

BAB 11: PEWARISAN
11.2 PEWARISAN DIHIBRID

AKTIVITI 1: PEWARISAN DIHIBRID [Buku Teks 238-239]

Isi tempat kosong pada ruangan yang disediakan.

1. Pewarisan dihibrid melibatkan pewarisan dua ciri dimana setiap satu ciri dikawal oleh

gen berlainan pada lokus berlainan.

2. Menurut Hukum Mendel II atau Hukum Pengaturan Bebas, semasa pembentukan gamet,

setiap ahli daripada pasangan alel boleh bergabung secara rawak dengan mana-

mana ahli daripada pasangan alel yang lain.

3. Lengkapkan rajah skema kacukan bagi kacang pis berbiji benih bulat dikacukkan dengan
kacang pis berbiji benih berkedut dan berwarna hijau.

Petunjuk :
B: alel dominan bagi biji benih bulat
b: alel resesif bagi biji benih berkedut
K: alel dominan bagi biji benih berwarna kuning
k: alel resesif bagi biji benih berwarna hijau

Kacukan generasi induk

Fenotip induk Biji benih bulat Biji benih berkedut
(P) berwarna kuning berwarna hijau

Genotip
induk

Meiosis

Gamet

Persenyawaa
n

Genotip F1 Semua biji benih bulat berwarna kuning
Fenotip F1

Kacukan generasi F1

Fenotip F1 Biji benih bulat Biji benih bulat
berwarna kuning berwarna kuning

405

Genotip F1

Meiosis
Gamet

Persenyawaan gamet atau kacukan gamet boleh ditunjukkan melalui Segi

Empat Punnett.

Gamet ♂ Bk bK bk

Gamet♀ BK

BK BBKK BBKk BbKK BbKk

Bulat, kuning Bulat, kuning Bulat, kuning Bulat, kuning

Bk BBKk BBkk BbKk BbKk

Bulat, kuning Bulat, hijau Bulat, kuning Bulat, hijau

bK BbKk BbKk bbKK bbKk

Bulat, kuning Bulat, kuning kedut,kuning kedut, kuning

bk BbKk Bbkk bbKk bbkk

Bulat, kuning Bulat, hijau kedut,kuning kedut, hijau

Nisbah Biji bulat, kuning:Biji bulat, hijau:Biji kedut, kuning:Biji kedut, hijau
fenotip
generasi F2 9: 3: 3: 1

406

BAB 11: PEWARISAN

11.3 GEN DAN ALEL

AKTIVITI 1: GEN DAN ALEL [Buku Teks 240]

Labelkan istilah berikut pada rajah yang ditunjukkan dibawah:

• alel • homozigot dominan • homozigot resesif
• sentromer • heterozigot • pasangan kromosom

homolog

407

BAB 11: PEWARISAN
11.4 PEWARISAN MANUSIA

AKTIVITI 1: JENIS KROMOSOM MANUSIA [Buku Teks 242-243]

Lengkapkan pernyataan dan jadual dibawah.

1. Terdapat dua jenis kromosom dalam manusia iaitu autosom dan kromosom seks.

2. Sel soma manusia mempunyai 44 autosom dan 2 kromosom seks

3. Perbandingan di antara autosom dan kromosom seks:

Jenis kromosom Autosom Kromosom seks

Ciri-ciri Terdiri daripada pasangan Terdiri daripada pasangan
Fungsi kromosom homolog nombor 1 kromosom nombor 23
hingga 22
Mengawal semua ciri sel soma Mengandungi gen yang
menentukan jenis jantina

Contoh Jenis kumpulan darah, Bagi lelaki, kromosom seks
ketinggian dan warna kulit ialah XY, manakala bagi
perempuan ialah XX

4. Kariotip ialah bilangan dan struktur yang hadir di dalam sel nukleus. \\

408

5. Lengkapkan kariotip dibawah dengan menampal kromosom yang dikepilkan pada halaman
belakang .

AKTIVITI 2: PENYAKIT GENETIK

[Buku Teks 243-244]

Perubahan bilangan kromosom disebabkan kegagalan kromosom homolog berpisah semasa
anafasa I atau kromatid kembar gagal terpisah semasa anafasa II. Peristiwa ini dikenali sebagai
tak disjungsi. Apabila tak disjungsi berlaku dalam gamet manusia, sperma atau ovum boleh
mempunyai bilangan kromosom yang kurang daripada 23 atau lebih daripada 23.

Apabila persenyawaan berlaku, zigot yang terhasil mempunyai kromosom tidak normal iaitu 45
atau 47 kromosom.

409

Kenal pasti penyakit genetik yang disebabkan oleh tak disjungsi kromosom berdasarkan susunan
kariotipnya.

Nama Susunan Kromosom Ciri Penyakit
Penyakit
- Jumlah kromosom
Sindrom sebanyak 47
Klinefelter (44 + XXY)

- Tambahan satu
kromosom X pada
kromosom seks.

- Jantina individu bagi
sindrom Klinefelter
adalah lelaki

- Ciri-ciri sekunder
lelaki tidak
berkembang

Sindrom - Jumlah kromosom
Down sebanyak 47
(45 + XY)

- Lebih kromosom
pada kromosom ke-
21

- Dikenali trisomi 21

Sindrom - Jumlah kromosom
Turner sebanyak 45
(44 + XO)

- Kekurangan satu
kromosom X pada
pasangan kromosom
seks

- Jantina individu bagi
sindrom Turner ialah
perempuan.

410

AKTIVITI 3: PEWARISAN MANUSIA

[Buku Teks 244-247]

Tuliskan ‘BETUL’ bagi pernyataan yang benar dan ‘SALAH’ bagi pernyataan yang tidak benar.

Kumpulan darah

(a) Terdapat empat kumpulan darah iaitu kumpulan darah A, B, AB dan O. BETUL

(b) Pewarisan kumpulan darah adalah mengikut Hukum Mendel. SALAH

(c) Alel IA dan IO adalah kodominan antara satu sama lain. SALAH

(d) Kumpulan darah dikawal oleh satu gen yang terdiri daripada tiga alel BETUL
berlainan pada satu lokus. SALAH

(e) Genotip bagi fenotip kumpulan darah B ialah IBIB sahaja.

Faktor Rhesus (Rh)

(a) Terdapat tiga jenis antigen pada permukaan membran sel darah manusia iaitu, BETUL
antigen A, antigen B dan antigen D. BETUL
SALAH
(b) Rhesus positif (Rh+) ialah individu yang mempunyai faktor Rhesus, manakala
Rhesus negatif (Rh-) ialah individu yang tidak mempunyai faktor Rhesus.

(c) Alel Rh- adalah dominan, manakala alel Rh+ bersifat resesif.

(d) Fenotip anak Rhesus positif terhasil apabila individu homozigot dominan BETUL
berkahwin dengan individu homozigot resesif. SALAH

(e) Pewarisan faktor Rhesis daripada ibu bapa kepada anak tidak mengikut
Hukum Mendel.

Talasemia

(a) Talasemia merupakan mutasi gen yang berlaku pada kromosom sex. SALAH

(b) Talasemia menyebabkan pembentukan hemoglobin yang abnormal dan saiz BETUL
sel darah merah yang lebih kecil dan pucat. BETUL
BETUL
(c) Simptom pesakit talasemia ialah kelihatan pucat, sesak nafas dan mudah SALAH
pitam.

(d) Individu menjadi talasemia major apabila mewarisi kedua-dua alel resesif
talasemia.

(e) Pembawa talasemia mempunyai alel resesif dan mempunyai tanda-tanda
anemia.

411

AKTIVITI 4: PENENTUAN JANTINA

Lengkapkan rajah skema dibawah bagi menentukan jantina anak. [Buku Teks 247]
Ibu
Induk : Bapa

Genotip :
Meiosis :

Gamet :
Persenyawaan :

Genotip Anak :

Fenotip Anak : 44 + XX AA + XY
Nisbah fenotip : 1 :1

AKTIVITI 5: CIRI SEKS TERAKAI [Buku Teks 247-249]

Isi tempat kosong.

1. Gen-gen yang mengawal ciri tertentu pada kromosom seks tetapi tidak terlibat dalam

penentuan ciri seks dikenali sebagai gen terangkai seks.

2. Contoh gen terangkai pada kromosom X ialah buta warna dan hemofilia.

3. Kromosom Y adalah lebih pendek daripada kromosom X kerana tidak mempunyai

banyak alel seperti kromosom X. Maka, mana-mana trait alel dominan mahupun alel

resesif pada kromosom X akan ditunjukkan.

4. Buta warna ialah keadaan sesesorang yang tidak dapat membezakan warna yang

tertentu disebabkan alel resesif pada kromosom X.

5. Hemofilia merupakan keadaan darah tidak dapat membeku secara normal disebabkan

kekurangan faktor pembekuan darah.

6. Perempuan hanya akan mendapat hemofilia apabila terdapat dua alel resesif pada

kedua-dua kromosom X.

412

AKTIVITI 6: KEBOLEHAN MENGGULUNG LIDAH DAN BENTUK
LEKAPAN CUPING TELINGA

[Buku Teks 247-249]
Tanda ( / ) bagi trait dominan pada rajah yang ditunjukkan.
(a) (b)

/
(c) (d)

/

413

AKTIVITI 7: PEDIGRI KELUARGA

[Buku Teks 250]
Pedigri atau salasiah keluarga digunakan untuk menyiasat pewarisan ciri manusia. Ia merupakan satu carta
aliran beberapa generasi untuk menunjukkan perhubungan keturunan dan pewarisan ciri yang dikaji
daripada nenek moyang sepunya kepada individu-individu dalam generasi semasa. Ia digunakan bagi
meramal tentang pewarisan gen.
Lukiskan satu contoh pedigri keluarga pewarisan penyakit.

414

LATIHAN (KERTAS 1)

1B
2C
3A
4A
5D

LATIHAN KERTAS 2 12
1
1 (a) A: GGNN 11
C: GgNn
5
(b) Pewarisan dihibrid melibatkan pewarisan dua ciri (setiap satu ciri dikawal
oleh gen berlainan pada lokus berlainan) 22
12
(c) Gamet C 1

GN Gn gN gn 12

Gamet B gn GgNn Ggnn ggNn ggnn

gn GgNn Ggnn ggNn ggnn

gn GgNn Ggnn ggNn ggnn

gn GgNn Ggnn ggNn ggnn

atau

Gamet C

GN Gn gN gn
GgNn ggnn
Gamet gn Ggnn ggNn
B

1- bagi gamet yang betul (gamet B dan gamet C)
1- bagi setiap anak yang dihasilkan (GgNn, Ggnn, ggNn, ggnn)

(d) Berdasarkan Hukum Mendel, setiap (ahli) daripada pasangan alel boleh
bergabung secara rawak dengan mana-mana (ahli) daripada pasangan alel
yang lain.

(e) - Berdasarkan Hukum Mendel, satu gen mempunyai dua alel iaitu alel

dominan dan alel resesif
- Alel IA dan IB dalam pewarisan darah manusia wujud sebagai kodominan

JUMLAH

415

BAB 11: PEWARISAN

11.1 PEWARISAN MONOHIBRID

AKTIVITI 1: PEWARISAN MONOHIBRID [Buku Teks 230-231]

Isi tempat kosong pada ruangan yang disediakan.

1. Pewarisan monohibrid melibatkan satu ciri dan trait berbeza yang dikawal oleh satu
gen.

2. Bidang kajian tentang pewarisan dan variasi dikenali sebagai genetik.
3. Orang pertama yang mengemukakan prinsip pewarisan secara saintifik ialah Gregor

Mendel dan juga dikenali sebagai pengasas kepada genetik moden.
4. Berdasarkan Eksperimen Mendel, ciri pada induk diturunkan kepada anak melalui gamet

jantan dan gamet betina dan faktor pewarisan yang menentukan sesuatu ciri dikenali
sebagai gen.
5. Tujuh ciri kacang pis, Pisum sativum yang dikaji di dalam Eksperimen Mendel:

Ciri Trait

Dominan Resesif

Bentuk biji benih

bulat berdekut

Warna biji benih

kuning hijau

Bentuk pod

licin berkedut

Warna pod

hijau kuning

416

Warna bunga

ungu putih

Kedudukan bunga

aksial terminal

Ketinggian pokok

tinggi rendah

6. Dalam ekseprimen pewarisan monohibrid, Mendel telah menggunakan pokok kacang pis
berbaka tulen yang dihasilkan melalui pendebungaan sendiri dan mempunyai trait
yang sama dengan induk dari segi kandungan gen.

7. Menurut Prinsip Kedominanan, faktor pewarisan yang dominan akan menindas kesan
faktor pewarisan resesif.

417

8. Berdasarkan rajah kacukan monohibrid oleh Mendel,
Mendel mengacukkan pokok kacang
pis baka tulen tinggi (TT) dengan
kacang pis baka tulen rendah (tt).
Hasil kacukan dua induk
menghasilkan generasi F1 yang
terdiri daripada tumbuhan tinggi (Tt)
sahaja.
Trait tinggi (T) bersifat dominan
manakala trait rendah (t) bersifat
resesif.
Mendel mengacukkan generasi F1
secara pendebungaan sendiri (Tt X
Tt)
Nisbah generasi F2 ialah 3:1 untuk
tumbuhan tinggi terhadap tumbuhan
rendah.

418

AKTIVITI 2: ISTILAH YANG BERHUBUNG DENGAN PEWARISAN
[Buku Teks 232-233]

1. Padankan istilah dengan pernyataan yang betul.

Istilah Maksud
• • Komposisi gen suatu organisma

Gen

Alel • • Bentuk alternatif gen bagi trait tertentu

Ciri • • Variasi bagi ciri tertentu
Trait •
Fenotip • • Unit asas perwarisan yang terdiri daripada
segmen DNA

• Ciri yang ditunjukkan atau dipamerkan

Genotip • • Faktor yang diwariskan

2. Labelkan rajah dibawah.

3. Isi pernyataan dibawah dengan menggunakan istilah-istilah yang diberikan.

alel dominan baka tulen alel resesif heterozigot generasi filial
homozigot trait dominan trait resesif hibrid generasi induk

a. Alel dominan merupakan alel yang sentiasa menunjukkan traitnya apabila hadir dan
menutup atau menindas kesan alel resesif.

419

b. Alel resesif merupakan alel yang menunjukkan traitnya apabila kedua-dua alel ialah alel
resesif.

c. Trait dominan akan ditunjukkan apabila kedua-dua alel dominan berpasangan atau satu
alel dominan berpasangan dengan satu alel resesif.

d. Trait resesif akan dipamerkan jika alel resesif berpasangan dengan alel resesif.
e. Homozigot ialah apabila kedua-dua alel di lokus pasangan kromosom homolog adalah

sama.
f. Heterozigot ialah apabila alel di lokus pasangan kromosom homolog adalah berbeza.
g. Generasi induk ialah generasi pertama yang melibatkan dua individu yang dikacukkan

bagi meramalkan atau menganalisis genotip anak yang dihasilkan.
h. Generasi filial ialah generasi yang terhasil daripada kacukan berturut-turut dari satu

generasi induk yang mempunyai baka tulen.
i. Baka tulen bermaksud individu tersebut membawa dua alel yang sama untuk trait

tersebut.
j. Hibrid ialah hasil kacukan dua varieti berbaka tulen.

420

AKTIVITI 3: RAJAH SKEMA KACUKAN MONOHIBRID BAGI CIRI WARNA
BUNGA

[Buku Teks 234-235]

Diberi bunga ungu dan bunga putih, alel untuk trait bunga berwarna ungu adalah dominan (B)

berbanding bunga trait berwarna putih yang resesif (b). Petunjuk :

Apakah kebarangkalian genotip dan fenotip anak? B mewakili alel dominan bagi trait ungu

b mewakili alel resesif bagi trait putih

Kacukan generasi induk

Fenotip induk Ungu X Putih
Genotip induk

Meiosis

Gamet

Persenyawaan

Genotip F1 Semua bunga berwarna ungu
Fenotip F1
Ungu X Ungu
Kacukan generasi F1
Fenotip F1
Genotip F1
Meiosis
Gamet
Persenyawaan

Genotip F2 Ungu Ungu Ungu Putih
Fenotip F2
3 ungu : 1 putih
Nisbah
Fenotip F2

421

Segi empat Punnett juga boleh digunakan untuk meramal nisbah dan kebarangkalian genotip
dan fenotip anak F2.

Gamet ♀ ♂ B b
B
b BB Bb
ungu ungu
Bb
ungu bb
putih

AKTIVITI 4: HUKUM MENDEL I (HUKUM SEGREGASI)

[Buku Teks 237]

Lengkapkan peta buih Hukum Mendel I dibawah:

Sesuatu ciri
diturunkan daripada

induk kepada satu
generasi yang lain
ditentukan oleh gen

Persenyawaan HUKUM Sesuatu trait dikawal
berlaku secara MENDEL I oleh sepasang alel

rawak.

Semasa persenyawaan, Sepasang alel akan
zigot yang terhasil akan segregasi (terpisah)
mengandungi dua alel secara rawak semasa
pembentukan gamet
bagi ciri tertentu

422

BAB 11: PEWARISAN
11.2 PEWARISAN DIHIBRID

AKTIVITI 1: PEWARISAN DIHIBRID [Buku Teks 238-239]

Isi tempat kosong pada ruangan yang disediakan.

1. Pewarisan dihibrid melibatkan pewarisan dua ciri dimana setiap satu ciri dikawal oleh

gen berlainan pada lokus berlainan.

2. Menurut Hukum Mendel II atau Hukum Pengaturan Bebas, semasa pembentukan gamet,

setiap ahli daripada pasangan alel boleh bergabung secara rawak dengan mana-

mana ahli daripada pasangan alel yang lain.

3. Lengkapkan rajah skema kacukan bagi kacang pis berbiji benih bulat dikacukkan dengan
kacang pis berbiji benih berkedut dan berwarna hijau.

Petunjuk :
B: alel dominan bagi biji benih bulat
b: alel resesif bagi biji benih berkedut
K: alel dominan bagi biji benih berwarna kuning
k: alel resesif bagi biji benih berwarna hijau

Kacukan generasi induk

Fenotip induk Biji benih bulat Biji benih berkedut
(P) berwarna kuning berwarna hijau

Genotip
induk

Meiosis

Gamet

Persenyawaa
n

Genotip F1 Semua biji benih bulat berwarna kuning
Fenotip F1

Kacukan generasi F1

Fenotip F1 Biji benih bulat Biji benih bulat
berwarna kuning berwarna kuning

423

Genotip F1

Meiosis
Gamet

Persenyawaan gamet atau kacukan gamet boleh ditunjukkan melalui Segi

Empat Punnett.

Gamet ♂ Bk bK bk

Gamet♀ BK

BK BBKK BBKk BbKK BbKk

Bulat, kuning Bulat, kuning Bulat, kuning Bulat, kuning

Bk BBKk BBkk BbKk BbKk

Bulat, kuning Bulat, hijau Bulat, kuning Bulat, hijau

bK BbKk BbKk bbKK bbKk

Bulat, kuning Bulat, kuning kedut,kuning kedut, kuning

bk BbKk Bbkk bbKk bbkk

Bulat, kuning Bulat, hijau kedut,kuning kedut, hijau

Nisbah Biji bulat, kuning:Biji bulat, hijau:Biji kedut, kuning:Biji kedut, hijau
fenotip
generasi F2 9: 3: 3: 1

424

BAB 11: PEWARISAN

11.3 GEN DAN ALEL

AKTIVITI 1: GEN DAN ALEL [Buku Teks 240]

Labelkan istilah berikut pada rajah yang ditunjukkan dibawah:

• alel • homozigot dominan • homozigot resesif
• sentromer • heterozigot • pasangan kromosom

homolog

425

BAB 11: PEWARISAN
11.4 PEWARISAN MANUSIA

AKTIVITI 1: JENIS KROMOSOM MANUSIA [Buku Teks 242-243]

Lengkapkan pernyataan dan jadual dibawah.

1. Terdapat dua jenis kromosom dalam manusia iaitu autosom dan kromosom seks.

2. Sel soma manusia mempunyai 44 autosom dan 2 kromosom seks

3. Perbandingan di antara autosom dan kromosom seks:

Jenis kromosom Autosom Kromosom seks

Ciri-ciri Terdiri daripada pasangan Terdiri daripada pasangan
Fungsi kromosom homolog nombor 1 kromosom nombor 23
hingga 22
Mengawal semua ciri sel soma Mengandungi gen yang
menentukan jenis jantina

Contoh Jenis kumpulan darah, Bagi lelaki, kromosom seks
ketinggian dan warna kulit ialah XY, manakala bagi
perempuan ialah XX

4. Kariotip ialah bilangan dan struktur yang hadir di dalam sel nukleus. \\

426

5. Lengkapkan kariotip dibawah dengan menampal kromosom yang dikepilkan pada halaman
belakang .

AKTIVITI 2: PENYAKIT GENETIK

[Buku Teks 243-244]

Perubahan bilangan kromosom disebabkan kegagalan kromosom homolog berpisah semasa
anafasa I atau kromatid kembar gagal terpisah semasa anafasa II. Peristiwa ini dikenali sebagai
tak disjungsi. Apabila tak disjungsi berlaku dalam gamet manusia, sperma atau ovum boleh
mempunyai bilangan kromosom yang kurang daripada 23 atau lebih daripada 23.

Apabila persenyawaan berlaku, zigot yang terhasil mempunyai kromosom tidak normal iaitu 45
atau 47 kromosom.

427

Kenal pasti penyakit genetik yang disebabkan oleh tak disjungsi kromosom berdasarkan susunan
kariotipnya.

Nama Susunan Kromosom Ciri Penyakit
Penyakit
- Jumlah kromosom
Sindrom sebanyak 47
Klinefelter (44 + XXY)

- Tambahan satu
kromosom X pada
kromosom seks.

- Jantina individu bagi
sindrom Klinefelter
adalah lelaki

- Ciri-ciri sekunder
lelaki tidak
berkembang

Sindrom - Jumlah kromosom
Down sebanyak 47
(45 + XY)

- Lebih kromosom
pada kromosom ke-
21

- Dikenali trisomi 21

Sindrom - Jumlah kromosom
Turner sebanyak 45
(44 + XO)

- Kekurangan satu
kromosom X pada
pasangan kromosom
seks

- Jantina individu bagi
sindrom Turner ialah
perempuan.

428

AKTIVITI 3: PEWARISAN MANUSIA

[Buku Teks 244-247]

Tuliskan ‘BETUL’ bagi pernyataan yang benar dan ‘SALAH’ bagi pernyataan yang tidak benar.

Kumpulan darah

(a) Terdapat empat kumpulan darah iaitu kumpulan darah A, B, AB dan O. BETUL

(b) Pewarisan kumpulan darah adalah mengikut Hukum Mendel. SALAH

(c) Alel IA dan IO adalah kodominan antara satu sama lain. SALAH

(d) Kumpulan darah dikawal oleh satu gen yang terdiri daripada tiga alel BETUL
berlainan pada satu lokus. SALAH

(e) Genotip bagi fenotip kumpulan darah B ialah IBIB sahaja.

Faktor Rhesus (Rh)

(a) Terdapat tiga jenis antigen pada permukaan membran sel darah manusia iaitu, BETUL
antigen A, antigen B dan antigen D. BETUL
SALAH
(b) Rhesus positif (Rh+) ialah individu yang mempunyai faktor Rhesus, manakala
Rhesus negatif (Rh-) ialah individu yang tidak mempunyai faktor Rhesus.

(c) Alel Rh- adalah dominan, manakala alel Rh+ bersifat resesif.

(d) Fenotip anak Rhesus positif terhasil apabila individu homozigot dominan BETUL
berkahwin dengan individu homozigot resesif. SALAH

(e) Pewarisan faktor Rhesis daripada ibu bapa kepada anak tidak mengikut
Hukum Mendel.

Talasemia

(a) Talasemia merupakan mutasi gen yang berlaku pada kromosom sex. SALAH

(b) Talasemia menyebabkan pembentukan hemoglobin yang abnormal dan saiz BETUL
sel darah merah yang lebih kecil dan pucat. BETUL
BETUL
(c) Simptom pesakit talasemia ialah kelihatan pucat, sesak nafas dan mudah SALAH
pitam.

(d) Individu menjadi talasemia major apabila mewarisi kedua-dua alel resesif
talasemia.

(e) Pembawa talasemia mempunyai alel resesif dan mempunyai tanda-tanda
anemia.

429

AKTIVITI 4: PENENTUAN JANTINA

Lengkapkan rajah skema dibawah bagi menentukan jantina anak. [Buku Teks 247]
Ibu
Induk : Bapa

Genotip :
Meiosis :

Gamet :
Persenyawaan :

Genotip Anak :

Fenotip Anak : 44 + XX AA + XY
Nisbah fenotip : 1 :1

AKTIVITI 5: CIRI SEKS TERAKAI [Buku Teks 247-249]

Isi tempat kosong.

1. Gen-gen yang mengawal ciri tertentu pada kromosom seks tetapi tidak terlibat dalam

penentuan ciri seks dikenali sebagai gen terangkai seks.

2. Contoh gen terangkai pada kromosom X ialah buta warna dan hemofilia.

3. Kromosom Y adalah lebih pendek daripada kromosom X kerana tidak mempunyai

banyak alel seperti kromosom X. Maka, mana-mana trait alel dominan mahupun alel

resesif pada kromosom X akan ditunjukkan.

4. Buta warna ialah keadaan sesesorang yang tidak dapat membezakan warna yang

tertentu disebabkan alel resesif pada kromosom X.

5. Hemofilia merupakan keadaan darah tidak dapat membeku secara normal disebabkan

kekurangan faktor pembekuan darah.

6. Perempuan hanya akan mendapat hemofilia apabila terdapat dua alel resesif pada

kedua-dua kromosom X.

430

AKTIVITI 6: KEBOLEHAN MENGGULUNG LIDAH DAN BENTUK
LEKAPAN CUPING TELINGA

[Buku Teks 247-249]
Tanda ( / ) bagi trait dominan pada rajah yang ditunjukkan.
(a) (b)

/
(c) (d)

/

431

AKTIVITI 7: PEDIGRI KELUARGA

[Buku Teks 250]
Pedigri atau salasiah keluarga digunakan untuk menyiasat pewarisan ciri manusia. Ia merupakan satu carta
aliran beberapa generasi untuk menunjukkan perhubungan keturunan dan pewarisan ciri yang dikaji
daripada nenek moyang sepunya kepada individu-individu dalam generasi semasa. Ia digunakan bagi
meramal tentang pewarisan gen.
Lukiskan satu contoh pedigri keluarga pewarisan penyakit.

432

LATIHAN (KERTAS 1)

1B
2C
3A
4A
5D

LATIHAN KERTAS 2 12
1
1 (a) A: GGNN 11
C: GgNn
5
(b) Pewarisan dihibrid melibatkan pewarisan dua ciri (setiap satu ciri dikawal
oleh gen berlainan pada lokus berlainan) 22
12
(c) Gamet C 1

GN Gn gN gn 12

Gamet B gn GgNn Ggnn ggNn ggnn

gn GgNn Ggnn ggNn ggnn

gn GgNn Ggnn ggNn ggnn

gn GgNn Ggnn ggNn ggnn

atau

Gamet C

GN Gn gN gn
GgNn ggnn
Gamet gn Ggnn ggNn
B

1- bagi gamet yang betul (gamet B dan gamet C)
1- bagi setiap anak yang dihasilkan (GgNn, Ggnn, ggNn, ggnn)

(d) Berdasarkan Hukum Mendel, setiap (ahli) daripada pasangan alel boleh
bergabung secara rawak dengan mana-mana (ahli) daripada pasangan alel
yang lain.

(e) - Berdasarkan Hukum Mendel, satu gen mempunyai dua alel iaitu alel

dominan dan alel resesif
- Alel IA dan IB dalam pewarisan darah manusia wujud sebagai kodominan

JUMLAH

433

BAB 12: VARIASI
12.1 JENIS DAN FAKTOR VARIASI

AKTIVITI 1: DEFINISI VARIASI DAN JENIS VARIASI [Buku Teks 256-260]

4. Maksud variasi: perbezaan ciri dalam organisma daripada populasi atau spesies yang sama.

5. Keperluan variasi:

d) Dapat menjamin kemandirian sesuatu spesies apabila keadaan di persekitaran berubah.

e) Membolehkan alam semula jadi memilih sifat-sifat yang baik agar dapat diteruskan dan

menyingkirkan sifat yang tidak bersesuaian.

f) Membenarkan pembiakan silang antara spesies untuk membentuk spesies yang baharu.

6. Terdapat dua jenis variasi iaitu variasi selanjar dan variasi tidak selanjar.

- Lakarkan bentuk graf untuk setiap jenis variasi berikut.

- Lengkapkan jadual di bawah untuk menunujukkan perbandingan antara variasi selanjar

dengan variasi tak selanjar

Variasi Selanjar Variasi Tak Selanjar

Graf berbentuk taburan normal Graf berbentuk taburan diskrit
Ciri-ciri dikawal oleh sebilangan gen.
Tidak menunjukkan perbezaan yang Cirinya dikawal oleh satu gen.
ketara pada variasi yang terhasil. Menunjukkan perbezaan yang ketara pada
(Terdapat perbezaan perantaraan) variasi yang terhasil
Dipengaruhi oleh faktor persekitaran
dan faktor genetik Dipengaruhi oleh faktor genetik sahaja.
Berbentuk kuantitatif kerana terdapat ciri (Tidak dipengaruhi oleh faktor persekitaran)
yang boleh diukur Berbentuk kualitatif kerana trait bagi cirinya
Contoh: ketinggian, berat badan, warna adalah sama ada hadir atau tidak hadir
kulit Contoh: jenis cap ibu jari, kebolehupayaan
guling lidah, kumpulan darah manusia

434

AKTIVITI 2: PUNCA VARIASI [Buku Teks 261-265]

- Kelaskan faktor-faktor berikut kepada punca variasi yang betul.
Penyusunan bebas kromosom, Cahaya, pH, Mutasi, Pindah silang, Suhu, Persenyawaan rawak

Punca variasi

Variasi selanjar Variasi tak selanjar

Faktor persekitaran Faktor genetik

Suhu Pindah silang
Cahaya Penyusunan bebas

pH kromosom
Persenyawaan rawak
4. Faktor genetik:
(e) Pindah silang Mutasi
Pindah silang berlaku di kiasma
antara kromatid tidak seiras pada Pertukaran segmen kromatid berlaku
kromosom homolog semasa melibatkan pertukaran bahan genetik
peringkat profasa I meiosis. menghasilkan kromosom baru yang
terbentuk mangandungi gen yang

berbeza di mana penggabungan
semula menghasilkan kombinasi
gen baharu.

435

(f) Penyusunan Bebas Kromosom

- Semasa peringkat metafasa I meiosis, pasangan kromosom homolog tersusun secara rawak
pada satah khatulistiwa bagi satu sel diploid.

- Pada akhir meiosis, terdapat pelbagai gamet dengan kombinasi kromosom paternal dan
maternal yang berbeza dan menyebabkan kandungan genetik dalam setiap gamet juga
berbeza.

(g) Persenyawaan rawak

- Persenyawaan antara sperma dengan oosit sekunder yang melibatkan penggabungan bahan
genetik yang berbeza dalam nukleus berlaku secara rawak.

- Ini menyebabkan zigot diploid yang terhasil selepas persenyawaan akan mempunyai
kombinasi genetik yang baharu.

(h) Mutasi
- Mutasi ialah perubahan kekal yang berlaku secara spontan pada gen atau kromosom yang

akan mewujudkan genotip yang baharu.

5. Faktor persekitaran:
(c) pH

Pokok Hydrangea sp. menghasilkan bunga berwarna
merah jambu sekiranya tumbuh dalam keadaan tanah
beralkali tetapi menghasilkan bunga berwarna biru
dalam keadaan tanah berasid.

436

(d) Suhu

- Kucing siam mempunyai gen yang menghasilkan
enzim pigmen gelap bagi warna bulu yang hanya
berfungsi pada suhu yang kurang daripada suhu badan.

- Bahagian badan kucing siam yang bersuhu lebih rendah
seperti telinga, muka, ekor serta tapak kaki akan
mempunyai warna gelap.

(c) Cahaya
- Orang yang selalu terdedah kepada cahaya matahari dalam jangka masa yang panjang
lazimnya mempunyai tona kulit yang lebih gelap.

6. Interaksi antara Faktor Genetik dengan Faktor Persekitaran
- Ciri-ciri yang diwarisi daripada induk (Faktor genetik) seperti ketinggian, kepintaran dan
warna kulit amat dipengaruhi oleh faktor persekitaran.
- Sebagai contoh, kes tentang anak kembar seiras

Selepas 18
tahun

(d) Duan orang kembar seiras ini mempunyai genotip obesiti yang sama kerana berasal
daripada embrio yang sama.

(e) Mereka berpisah sejak kecil lagi. Seorang mengamalkan diet rendah lemak dan suka
menjalankan aktiviti fizikal membolehkannya memiliki berat badan yang ideal manakala
seorang mengamalkan diet tinggi lemak dan tidak suka menjalankan aktiviti fizikal
menyebabkannya mengalami obesiti selepas 18 tahun.

(f) Maka, tabiat pemakanan, aktiviti harian yang dijalankan dan faktor persekitaran yang
berbeza sewaktu membesar menghasilkan fenotip yang berbeza.

437

12.2 VARIASI DALAM MANUSIA

AKTIVITI 1: HUBUNG KAIT JENIS VARIASI DENGAN PEWARISAN

MANUSIA [Buku Teks 266]

4. Trait dalam manusia dikawal oleh sepasang alel, sama ada alel dominan atau alel resesif.
5. Trait dominan ditunjukkan apabila kedua-dua alel dominan berpasangan atau satu alel dominan

berpasangan dengan satu alel resesif.
6. Trait resesif dipamerkan jika alel resesif berpasangan dengan alel resesif.

Ciri dalam manusia Trait yang diwarisi
Kebolehan menggulung lidah
Dominan Resesif

Boleh menggulung lidah Tidak boleh menggulung

lidah

Kehadiran lesung pipit Ada lesung pipit Tiada lesung pipit

Lekapan cuping telinga Cuping telinga tidak Cuping telinga melekap
melekap

Ketinggian Tinggi Rendah
Jenis rambut Rambut keriting Rambut lurus
Kecenderungan penggunaan tangan Tidak kidal (menggunakan Kidal (menggunakan
tangan kanan) tangan kiri)

438

12.3 MUTASI

AKTIVITI 1: JENIS MUTAGEN [Buku Teks 269]

3. Mutasi ialah perubahan secara spontan dan rawak pada kandungan genetik, iaitu DNA dalam
sel organisma.

4. Mutagen ialah bahan yang dapat menyebabkan mutasi atau meninggikan kadar mutasi pada
aras yang berbahaya.
- Kelaskan jenis mutagen di bawah

Bahan karsinogen(asap rokok), Bahan pengawet, Bakteria, Sinar pengionan (sinar-X, sinar
alfa, sinar beta, sinar gama), Sinar ultraungu, Virus, Formaldehid, Benzena

Agen biologi JENIS Agen kimia
MUTAGEN
Bakteria Bahan
Virus Agen fizikal karsinogen(asap
rokok)
Sinar pengionan
(sinar-X, sinar Bahan
alfa, sinar beta, pengawet
sinar gama)
Sinar ultraungu Formaldehid,

Benzena

439

AKTIVITI 2: JENIS MUTASI: MUTASI GEN [Buku Teks 269-270]

5. Mutasi gen terjadi jika terdapat perubahan dalam urutan bes nukleotida dalam sesuatu gen.
6. Mutasi gen juga dikenali sebagai mutasi titik.

- Mutasi gen mengubah kod genetik yang
digunakan bagi sintesis asid amino.

- Ini menyebabkan struktur protein yang
dihasilkan berubah dan protein baharu yang
disintesis tidak dapat berfungsi.

7. Terdapat 3 jenis mutasi gen. Contoh penyakit
Sistik fibrosis (cystic fibrosis)
Jenis mutasi gen
Sisipan bes

Pelenyapan bes Talasemia

440

Penggantian bes Anemia sel sabit

8. Contoh penyakit disebabkan mutasi gen:
(c) Albinisme

Albinisme berlaku akibat gen yang bertanggungjawab untuk
menghasilkan pigmen kulit, rambut dan mata telah
mengalami mutase dan tidak dapat menghasilkan pigmen
tersebut

(d) Anemia Sel Sabit

- Penyakit anemia sel sabit disebabkan
oleh mutasi pada gen yang
bertanggungjawab ke atas sintesis
hemoglobin.

- Hemoglobin yang terdapat di dalam
sel darah merah pesakit ini
mempunyai bentuk sabit.

- Ini menyebabkan sel darah merah
yang terbentuk tidak sempurna.

441

AKTIVITI 3: JENIS MUTASI: MUTASI KROMOSOM [Buku Teks 271-274]

9. Mutasi kromosom melibatkan perubahan dalam struktur kromosom atau perubahan dalam

bilangan kromosom.

10. Perubahan dalam struktur kromosom melibatkan perubahan dalam susunan gen pada suatu

kromosom.

11. Perubahan struktur kromosom menyebabkan keabnormalan pada kromosom berkenaan yang

dikenali sebagai aberasi kromosom.

12. Antara jenis perubahan pada struktur kromosom:

Jenis mutase kromosom Penerangan

Penggandaan Urutan gen berulang disebabkan

penggandaan sebahagian kromosom.

Penyongsangan Urutan gen berubah kerana terdapat segmen
Pelenyapan kromosom yang terputus, berputar pada
180o dan disambung semula.

Kehilangan beberapa gen disebabkan segmen
di dalam kromosom putus dan hilang .

Translokasi Sebahagian daripada kromosom terputus lalu
bersambung dengan kromosom bukan
homolog yang lain.

13. Mutasi kromosom juga boleh menyebabkan perubahan dalam bilangan kromosom.

442

- Organisma diploid kehilangan atau memperoleh satu atau lebih kromosom tambahan.
- Ini kerana kromosom homolog gagal terpisah semasa anafasa I meiosis atau kromatid

kembar gagal terpisah semasa anafasa II meiosis.
- Hal ini mungkin disebabkan gentian gelendong yang normal gagal terbentuk semasa

meiosis. Fenomena ini dikenali sebagai tak disjungsi dan ini mengakibatkan bilangan
kromosom yang tidak normal.

- Keabnormalan dalam bilangan kromosom seks boleh terjadi akibat tak disjungsi semasa
spermatogenesis atau semasa oogenesis.

- Persenyawaan yang melibatkan gamet yang tidak normal akan menghasilkan zigot yang
berkembang menjadi individu yang mempunyai ciri-ciri tidak normal yang menyebabkan
individu tersebut mengalami perubahan fenotip.

14. Antara penyakit yang disebabkan oleh mutase kromosom

Keabnor Penyakit Bilangan kromosom Ciri-ciri penyakit
malan Sindrom 47 (45 + XX) atau Mata sepet, terencat akal, hidung penyek.,
dalam Down (45+ XY) (terdapat 3 dahi yang lebar, lidah terjelir
autosom kromosom nombor
Sindrom Cri 21) Pertumbuhan yang lambat, mengalami
Keabnor du chat Pelenyapan hampir kecacatan mental dan fizikal, bunyi
malan keseluruhan menangis seperti kucing mengiau
dalam Sindrom kromosom nombor 5
kromoso Turner pada lengan pendek Perempuan yang mandul dan kekurangan
m seks kromosom ciri-ciri seks sekunder perempuan seperti
45 (44+X0) mempunyai buah dada dan ovarinya tidak
(Kekurangan satu berkembang, mempunyai kulit berlipat
kromosom seks) pada kawasan leher, mempunyai IQ yang
rendah.
Sindrom 47 (44 + XXY)( Lelaki yang mandul dan mempunyai testis
Klinefelte Terlebih satu kecil yang gagal menghasilkan sperma,
kromosom seks) Mempunyai ciri seks sekunder

443

Sindrom 47 (44 + XYY)( perempuansuara seperti buah dada yang
Jacob Terlebih satu membesar dan suara seperti wanita,
kromosom seks-Y) mempunyai tangan dan kaki yang panjang
Lelaki yang mempunyai ketinggian lebih
daripada lelaki normal, mempunyai
masalah otot yang lemah, mempunyai
masalah jerawat teruk di muka, lambat
bertutur, mempunyai masalah
pembelajaran.

15. Perbezaan antara mutasi sel soma dengan sel gamet

Mutasi sel soma Mutasi sel gamet

Melibatkan sel-sel badan seperti sel kulit dan Melibatkan sel germa yang menghasilkan sel

sel mata gamet seperti sperma atau oosit sekunder

Tidak boleh diwariskan kepada keturunannya Boleh diwariskan daripada induk kepada

anak

Penyakit hanya akan dialami oleh individu Penyakit akan dialami oleh individu yang

yang mengalami mutasi mengalami mutasi dan akan diwarisi oleh

keturunan

444

LATIHAN (KERTAS 1)

1. B
2. A
3. D
4. C

LATIHAN (KERTAS 2 BAHAGIAN A)

1. a. Variasi Tak Selanjar Rajah 1.2(Variasi Selanjar)
b. Ciri-ciri dikawal oleh sebilangan gen.
Berbentuk kuantitatif kerana terdapat ciri
Rajah 1.1(Variasi Tak Selanjar) yang boleh diukur
Cirinya dikawal oleh satu gen.
Berbentuk kualitatif kerana trait bagi Dipengaruhi oleh faktor persekitaran dan
cirinya adalah sama ada hadir atau tidak faktor genetik
hadir
Dipengaruhi oleh faktor genetik sahaja

c. Dapat menjamin kemandirian sesuatu spesies apabila keadaan di persekitaran berubah.

d. - Faktor pemakanan dan aktiviti harian yang dijalankan adalah berbeza.
- Seorang mengamalkan diet rendah lemak dan suka menjalankan aktiviti fizikal
membolehkannya memiliki berat badan yang ideal manakala seorang mengamalkan diet
tinggi lemak dan tidak suka menjalankan aktiviti fizikal menyebabkannya mengalami
obesiti selepas 18 tahun.

e. – Nilai pH tanah
- Pokok Hydrangea sp. menghasilkan bunga berwarna merah jambu sekiranya tumbuh
dalam keadaan tanah beralkali tetapi menghasilkan bunga berwarna biru dalam keadaan
tanah berasid

LATIHAN (KERTAS 2 BAHAGIAN B)

1. a. Individu Y (Albinisme)
Individu X (Sindrom Down) Mempunyai 46 kromosom (bilangan
kromosom yang normal)
Mempunyai 47 kromosom (terlebih 1 Disebabkan oleh mutasi gen
kromosom pada pasangan ke-21) Kromosom boleh berpisah semasa meiosis
Disebabkan oleh mutasi kromosom
Tak disjungsi kromosom semasa meiosis Tidak boleh menghasilkan pigmen melanin
(Kromosom gagal berpisah semasa meiosis Tidak mempunyai mata sepet, hidung
Boleh menghasilkan pigmen melanin penyek., dahi yang lebar, lidah terjelir// Tidak
Mempunyai mata sepet, hidung penyek., dahi terencat akal (ciri seorang yang normal)
yang lebar, lidah terjelir// terencat akal

445

b. – Memakai cermin mata gelap untuk melindungi mata
- Memakai baju berlengan panjang dan seluar panjang untuk mengelakkan cahaya matahari
menembusi kulit
- Memakai topi untuk melindungi mata dan rambut (kulit kepala)

446

BAB 13

KERTAS 1

1. A
2. C
3. A
4. D
5. C
6. C
7. A
8. C
9. B
10.A

KERTAS 2 BAHAGIAN B

1. (a) kejuruteraan genetik ialah teknik yang digunakan untuk manipulasi gen atau
mengubah bahan genetik untuk membuat kombinasi gen baharu dalam organisma
Genetic engineering is a technique used to manipulate genes or alter genetic
materials to create new combinations of genes in organisms.

(b) pancreas/ pancreas

(c ) kencing manis/ diabetes mellitus

(d) lembu / cattle
Babi / pigs

(e )

a. bakteria membiak secara aseks pada kadar yang sangat cepat / bacteria

reproduce asexually at a very fast rate

b. bakteria mengandungi plasmid yang dapat dipisahkan, mudah diubah dan dapat di

masukkan kembali ke dalam sel bakteria / bacteria contains plasmids which can be

separated, easily modified and inserted back into the bacterial cells.

2. (a) Kejuruteraan genetik adalah suatu teknik yang digunakan untuk memanipulasikan gen-
gen atau mengubah bahan genetic untuk membuat kombinasi baharu gen-gen di dalam
organisma

447

(b) menggunakan enzim

(c)

● Kedua-dua gen insulin manusia dan plasmid dirawat dengan enzim yang sama
● Fragmen-fragmen berbeza dicampur. Enzim DNA ligase dan ATP ditambah
● Sesetengah plasmid yang telah digabung semula akan mengandungi gen insulin

manusia.

(d) Virus Bacteriopage

(e )

● Kesan sampingan berbahaya dan peluang penolakan adalah rendah
● Boleh dihasilkan dalam kuantiti yang besar
● Tidak melibatkan pembunuhan bilangan besar haiwan
● Harga adalah lebih rendah

KERTAS 2 BAHAGIAN C

1. (a) (i)
• mengaplikasikan teknik kejuruteraan
apply genetic engineering techniques
• kenalpasti serpihan DNA yang mengandungi gen rintang terhadap herbisid dalam
genom menanam tomato
identify a spliced DNA with herbicide resistance gene in tomato plant’s genom
• gen dipotong menggunakan enzim pembatasan
the gene is cut with restriction enzymes
• kemudian gen itu dimasukkan ke dalam genom tanaman kacang soya
the gene is inserted into the soybean plant’s genom

(ii)

• meningkatkan hasil tanaman
increase higher crop yield

• menjamin kelestarian alam
increase sustainability to environment

• meningkatkan kawalan terhadap rumpai
increase weed control

• mengurangkan bilangan semburan herbisid mengikut musim
reduce number of herbicide sprays in seasons

448

(b) (i)

• diadaptasi secara semulajadi dalam system penyuntingan genom di dalam
bakteria
it was adapted from a naturally in genome editing system in bacteria

• bakteria menangkap potongan DNA daripada virus yang menyerang dan
menggunakannya untuk membuat segmen DNA yang dikenali sebagai array
CRISPR
the bacteria capture snippets of DNA from invading viruses and use them to create
DNA segments known as CRISPR arrays.

• susunan CRISPR membolehkan bakteria mengingat virus (atau yang berkaitan
dengannya). Sekiranya virus menyerang lagi, bakteria menghasilkan segmen RNA
daripada susunan CRISPR untuk menyasarkan DNA virus. Bakteria kemudian
menggunakan Cas9 atau enzim serupa untuk memotong DNA, sekaligus
mematikan virus.
The CRISPR arrays allow the bacteria to remember the viruses for closely related
ones. If the viruses attack again, the bacteria produce RNA segments from the
CRISPR arrays to target the viruses’ DNA. The bacteria then use Cas9 or a similar
enzyme to cut the DNA apart, which disables the virus.

• Penyelidik membuat sekeping kecil RNA dengan urutan panduan pendek yang
melekat(mengikat) pada urutan sasaran tertentu DNA dalam genom
Reseachers create a small piece of RNA with a short guide sequence that
attaches(binds) to a specific target sequence of DNA in a genome.

• RNA juga mengikat enzim Cas9 seperti pada bakteria, RNA yang diubah digunakan
untuk mengenal urutan DNA, dan enzim Cas9 memotong DNA dilokasi yang
disasarkan.
The RNA also binds to the Cas9 enzyme. As in bacteria, the modified RNA is used
to recognize the DNA sequence and the Cas9 enzyme cuts the DNA at the targeted
location.

• Walaupun Cas9 ialah enzim yang sering digunakan, enzim lain (contohnya Cpf1)
juga dapat digunakan. Setelah DNA dipotong, penyelidik menggunakan mesin
pembaikan DNA sel itu sendiri untuk menambah atau menghapus kepingan bahan
genetik, atau membuat perubahan pada DNA dengan menggantikan segmen yang
ada dngan urutan DNA yang disesuaikan.
Although Cas9 is the enzyme that is used most often, other enzymes (for example
Cpf1) can also be used. Once the DNA is cut, researchers use the cell’s own DNA
repair machinery to add or delete pieces of genetic material or to make changes
to the DNA by replacing an existing segment with a customised DNA sequence.

449

(ii)

• Meningkatkan kehidupan manusia melalui kejuruteraan genetik
Improves the lives of humans through genetic engineering

• Manipulasi kod genetic bagi menghasilkan kombinasi genetic yang baharu dalam
organisma
Manipulation of genetic codes to create a new combination of genes in an
organism

• Menjalankan kajian dalam bidang sitology, bioteknologi, pembiakbakaan,
pengklonan dan tisu kultur
Carries out research in cytology, biotechnology, breeding, cloning and tissue
culture

• Pengenalpastian gen spesifik yang boleh menyebabkan penyakit dan
menggantikan gen cacat dalam bidang perubatan
Identifies specific genes that cause disease and replaces the defective genes in
medicine

• Penemuan teknik cap jari DNA dalam sains forensik
Discovers DNA fingerprinting technique in forensic science

• Mencari lebih banyak aplikasi baharu yang berguna menggunakan genetik
bakteria seperti penghasilan insulin
Finds more new useful applications using bacteria genetic like the insulin
production

• Meningkatkan kualiti dan kuantiti haiwan dan tanaman dalam pertanian
Improves the quality and quantity of animal and plant in agriculture

2. (a) (i) Pemprofilan DNA ialah proses di mana corak DNA spesifik yang dikenali sebagao
profil diperoleh daripada individu atau tisu badan.
DNA profiling is the process where a specific DNA patter, called a profile, is obtained
from a person or sample of bodily tissue.

(ii)

• Suspek 2/ suspect 2
• Profil DNA yang dijumpai dibandingkan dengan profil DNA suspek

The DNA profile found was compared to the DNA profile of the suspect
• Susunan jalur fragmen DNA suspek 2 adalah lebih sepadan dengan DNA yang

dijumpai di lokasi jenayah
The arrangement of the DNA fragment strips of suspect 2 is match with the DNA
found at the crime scene
• Setiap individu mempunyai set DNA yang tersendiri kecuali kembar seiras
Each individual has their own set of DNA except identical twins.

450