MODUL ATP BIOLOGI TING 5

Pelenyapan bes ………………………………………..

…………………………………. Anemia sel sabit

4. Contoh penyakit disebabkan mutasi gen:
(a) Albinisme

Albinisme berlaku akibat gen yang bertanggungjawab untuk
menghasilkan pigmen kulit, rambut dan mata telah
mengalami mutase dan ………………………. pigmen
tersebut

(b) Anemia Sel Sabit

- Penyakit anemia sel sabit disebabkan

oleh mutasi pada gen yang

bertanggungjawab ke atas sintesis

hemoglobin.
- ……………. yang terdapat di dalam

sel darah merah pesakit ini
mempunyai ………………..

- Ini menyebabkan sel darah merah
yang terbentuk …………………….

251

AKTIVITI 3: JENIS MUTASI: MUTASI KROMOSOM [Buku Teks 271-274]

1. Mutasi kromosom melibatkan perubahan dalam ……………………… atau perubahan dalam
………………………………..

2. Perubahan dalam struktur kromosom melibatkan perubahan dalam …………………….. pada

suatu kromosom.

3. Perubahan struktur kromosom menyebabkan keabnormalan pada kromosom berkenaan yang
dikenali sebagai ……………………………………..

4. Antara jenis perubahan pada struktur kromosom:

Jenis mutase kromosom Penerangan
Penggandaan Urutan gen …………………….disebabkan

penggandaan sebahagian kromosom.

…………………………….. Urutan gen berubah kerana terdapat segmen
Pelenyapan kromosom yang terputus, berputar pada 180o
……………………………….. dan disambung semula.

Kehilangan beberapa gen disebabkan segmen
di dalam kromosom
……………………………….. .

Sebahagian daripada kromosom terputus lalu
bersambung dengan kromosom bukan
homolog yang lain.

252

5. Mutasi kromosom juga boleh menyebabkan perubahan dalam bilangan kromosom.
6.

- Organisma diploid ………………………… atau …………………………….. satu atau lebih
kromosom tambahan.

- Ini kerana kromosom homolog ……………………………… semasa ……………………….
atau kromatid kembar ……………………….. semasa ………………………………...

- Hal ini mungkin disebabkan gentian gelendong yang normal ……………………………..
semasa meiosis. Fenomena ini dikenali sebagai ……………………………… dan ini
mengakibatkan bilangan kromosom yang tidak normal.

253

- Keabnormalan dalam bilangan kromosom seks boleh terjadi akibat …………………………..

semasa spermatogenesis atau semasa oogenesis.

- Persenyawaan yang melibatkan gamet yang tidak normal akan menghasilkan zigot yang
berkembang menjadi individu yang mempunyai ciri-ciri ………………………………. yang
menyebabkan individu tersebut mengalami ………………………………………………..

-
7. Antara penyakit yang disebabkan oleh mutasi kromosom

Keabnor Penyakit Bilangan kromosom Ciri-ciri penyakit
malan Mata sepet, terencat akal, hidung penyek.,
dalam …………… 47 (45 + XX) atau dahi yang lebar, lidah terjelir
autosom ………….. (45+ XY) (terdapat 3
Pertumbuhan yang lambat, mengalami
Keabnor kromosom nombor kecacatan mental dan fizikal, bunyi
malan menangis seperti kucing mengiau
dalam 21)
kromoso Sindrom Cri …………………… Perempuan yang mandul dan kekurangan
m seks ciri-ciri seks sekunder perempuan seperti
du chat hampir keseluruhan mempunyai buah dada dan ovarinya tidak
berkembang, mempunyai kulit berlipat
kromosom nombor 5 pada kawasan leher, mempunyai IQ yang
rendah.
pada lengan pendek Lelaki yang mandul dan mempunyai testis
kecil yang gagal menghasilkan sperma,
kromosom Mempunyai ciri seks sekunder
perempuansuara seperti buah dada yang
…………… 45 (44+X0) membesar dan suara seperti wanita,
…………… (Kekurangan satu mempunyai tangan dan kaki yang panjang
Lelaki yang mempunyai ketinggian lebih
kromosom seks) daripada lelaki normal, mempunyai
masalah otot yang lemah, mempunyai
Sindrom …… (44 + XXY)( masalah jerawat teruk di muka, lambat
Klinefelte Terlebih satu
kromosom seks)

Sindrom 47 (……………..)(
Jacob Terlebih satu
kromosom seks-Y)

254

bertutur, mempunyai masalah
pembelajaran.

8. Perbezaan antara mutasi sel soma dengan sel gamet

Mutasi sel soma Mutasi sel gamet
Melibatkan ……………………. seperti sel Melibatkan …………………. yang
kulit dan sel mata menghasilkan sel gamet seperti sperma atau
oosit sekunder
………………………………… kepada ………………………… daripada induk
keturunannya kepada anak
Penyakit hanya akan dialami oleh individu Penyakit akan dialami oleh individu yang
yang mengalami mutasi mengalami mutasi dan akan diwarisi oleh
keturunan

255

LATIHAN (KERTAS 1)

1 Ciri Kebolehan menggulung lidah ………
The character of ability to roll the tongue………..

A mempamerkan satu spektrum fenotip dengan ciriciri perantaraan.
exhibits a spectrum of phenotypes with intermediate characters.

B tidak dipengaruhi oleh faktor-faktor persekitaran seperti suhu
is not influenced by environmental factors such as temperature

C dikawal oleh satu atau sebilangan kecil gen.
is controlled by one or a small number of genes.

D mempunyai variasi yang diwakili oleh taburan yang berterusan.
has variation represented by a continuous distribution.

2 Antara pernyataan berikut, yang manakah benar tentang variasi?
Which of the following statements about variation are true?

I Variasi merujuk kepada perbezaan kecil di antara individu bagi satu spesies.
It refers to the small differences within individuals of a species.

II Variasi mempunyai nilai kemandirian.
It has survival value.

III Variasi merujuk kepada kepelbagaian di antara spesies yang berbeza.
It refer to variety among diff erent species.

IV Variasi kebiasaannya diwarisi.
It is always inherited.

A I dan II B I dan IV
I and II I and IV

C II dan III D III dan IV
II and III III and IV

256

3 Rajah 1 menunjukkan sejenis mutasi kromosom
Diagram 1 shows a type of chromosome mutation.

Rajah 1 / Diagram 1
Apakah jenis mutasi kromosom itu?
What is the type of chromosome mutation?

A Pelenyapan B Translokasi
Deletion Translocation

C Penggandaan D Penyongsangan
Duplication. Inversion

4 Antara yang berikut, yang manakah merupakan mutagen?
Which of the following are mutagens?

I Gas helium B II dan IV
Helium gas I and IV

II Formaldehid D III dan IV
Formaldehyde III and IV

III Sinar ultraungu
Ultraviolet rays

IV Sodium chloride
Natrium klorida.

A I dan III
I and II

C II dan III
II and III

257

LATIHAN (KERTAS 2 BAHAGIAN A)

1. Rajah 1.1menunjukkan graf kumpulan darah ABO.
Rajah 1.2 menunjukkan graf ketinggian sekumpulan murid.
Diagram 1.1 shows a graph of ABO blood group.
Diagram 1.2 shows a graph for height of a group of students.

Rajah 1.1/Diagram 1.1

Rajah 1.2/ Diagram 1.2
a. Namakan jenis variasi yang ditunjukkan dalam Rajah 1.1.

Name the type of variations that shown in Diagram 1.1.
…………………………………………………………………………………………

[1 Markah]

258

b. Nyatakan tiga perbezaan di antara jenis variasi yang ditunjukkan dalam Rajah 1.1 dan
Rajah 1.2.
State three differences between the type of variation that shown in Diagram 1.1 and
Diagram 1.2.
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
[3 Markah]

c. Nyatakan satu kepentingan variasi terhadap organisma hidup
…………………………………………………………………………………………
[1 Markah]

d. Jelaskan mengapa sepasang kembar seiras mempunyai ketinggian yang berbeza selepas
mereka mencapai peringkat dewasa di mana kedua-dua kembar seiras ini telah berpisah
sejak peringkat kanak-kanak lagi.
Explain why an identical twins will have different height when they reached their
adulthood as they are separated since they are still in childhood

…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………

[2 Markah]

259

e. Terangkan faktor persekitaran yang menyebabkan perrubahan warna pada bunga Pokok
Hydrangea sp.
Explain the environmental factor that cause the colour changes at the flower of
Hydrangea sp. plant.

…………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………
[2 Markah]

LATIHAN (KERTAS 2 BAHAGIAN B)

1 Rajah di bawah menunujukkan dua jenis penyakit yang disebabkan oleh mutase.
Diagram below shows two type of diseases caused by mutation.

Individu X Individu Y
Individual X Individual Y

a. Nyatakan emapat perbezaan antara individu X dan individu Y berdasarkan kepada punca
dan ciri-cirinya.
State four differences between individual X and individual Y based on the causes and
characteristics.
[4 Markah]

b. Cadangkan dan terangkan langkah perlindungan yang boleh diambil oleh Individu Y jika
dia ingin menjalankan aktiviti di luar rumah pada waktu siang.
Suggest and explain the protection methods that can be taken by individual Y if he wants
to conduct activity outside the house during daytime
[6 Markah]

260

TEMA 3
PEWARISAN DAN TEKNOLOGI GENETIK

BAB 13
TINGKATAN 5

Teknologi Genetik

BAB 13 – TEKNOLOGI GENETIK

261

STANDARD PEMBELAJARAN: (Buku teks ms 280-289)

• Menghuraikan maksud teknologi genetik
• Menerangkan aplikasi teknologi genetik dalam penghasilan

makanan, insulin dan organisma terubahsuai genetik
• Mewajarkan kepentingan biokejuruteraan dalam kehidupan seharian

13.1 KEJUTERAAN GENETIK

1. Lengkapkan pernyataan di bawah untuk menerangkan kejuruteraan genetik.

Kejuruteraan genetik ialah proses pengekstrakan ________________ berguna daripada
suatu________________ untuk dimasukkan ke dalam organisma-organisma lain daripada spesies lain.

2. Banyak tumbuhan komersial, seperti tomato dan jagung, adalah cenderung diserang oleh

serangga. Secara tradisional, ubat pemusnah serangga digunakan untuk membunuh serangga,

tetapi sekarang jurutera genetik telah menghasilkan tumbuhan yang rintang terhadap serangga perosak

dengan menggunakan kejuruteraan genetik.

Nyatakan dua implikasi alam sekitar rintangan perosak yang direkakan secara genetik di dalam
tumbuhan.
(a)______________________________________________________________________
(b)______________________________________________________________________

262

13.2 BIOTEKNOLOGI

1. Lengkapkan pernyataan di bawah untuk menerangkan bioteknologi.
Bioteknologi ditakrifkan sebagai__________________ organisma, sistem biologi atau proses-
proses biologi untuk industri_________________ dan servis.

2. Namakan 3 produk farmasi yang diperoleh dengan menggunakan bioteknologi.
(a)____________________________________________
(b)____________________________________________
(c)____________________________________________

3. Nyatakan mengapa tidak mungkin pesakit-pesakit yang menggunakan produk-produk farmasi ini
akan mengalami tindak balas alergi.
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
____________________________________________________

263

LATIHAN KERTAS 1

1. Antara berikut, yang manakah benar tentang kejuruteraan genetik?
Which of the following is true about genetic engineering?

A. Proses manipulasi bahan genetic sesuatu organisma untuk membentuk kombinasi gen
yang baharu
Process that manipulates the genetic materials of an organism to form a new
combination of genes

B. Kebolehan untuk menghasilkan ciri yang sama seperti induk dan dipindahkan ke
generasi seterusnya
The ability to produce the same characters as parent and are transferred to the next
generation

C. Proses untuk membiak klon
A process to breed clones

D. Proses yang akan menambahkan bilangan tanaman yang sama
A process that will increase the high number of same crops

2. Berikut merupakan contoh organisma terubah suai genetik, kecuali
The following are the examples of genetically modified (GMO), except
A. pokok soya/Soya plant
B. pokok jagung/corn plant
C. ikan paus/whale
D. pokok tembakau/tobacco plant

3. Organisma yang DNA nya diubah suai dengan memasukkan gen dari organisma lain
dinamakan sebagai
An organism which its DNA being altered by insertion of genes from other organism is
called as
A. Transgenik/Transgenic
B. Transformer/Transformer
C. Transgender/Transgender
D. Organ/Organ

4. Antara berikut, yang manakah tidak terlibat dalam kejuruteraan genetik?
Which of the following is not involved in genetic engineering?
A. Haiwan trangenik/Transgenic animal
B. Tumbuhan transgenic/Transgenic plant
C. Terapi gen/Gene therapy
D. Pengklonan/Cloning

264

5. Apakah yang dipindahkan dari satu organisma ke organisma yang lain dalam proses
kejuruteraan genetik?
What is being transferred from one organism to another in the process of genetic
engineering?
A. Protein/Protein
B. Lemak/Fat
C. DNA/DNA
D. Enzim/ Enzymes

6. Antara berikut, yang manakah tidak benar tentang kejuruteraan genetik?
Which of the following is incorrect about genetic engineering?
A. Meningkatkan hasil tanaman
Increase the crop yields
B. Mengurangkan kos untuk makanan
Reduces the costs for food
C. Meningkatkan keperluan pestisid
Increases the need for pesticides
D. Meningkatkan kandungan nutrient dan kualiti makanan
Enhanced nutrient composition and food quality

7. Apakah kepentingan bioinformatik?
What is the importance of bioinformatics?
A. Pengenalpastian gen dan nukleotida polimorfisma tunggal
Identification of genes and single nucleotide polymorphisms
B. Menghasilkan organisma transgenic
Produces transgenic organisms
C. Meningkatkan kualiti sesetengah organisma
Increases the quality of certain organisms
D. Meningkatkan kualiti makanan
Increases the quality of food

8. Antara berikut yang manakah benar tentang pemprofilan DNA?
Which of the following is true about DNA profiling?
A. Berbeza daripada cap jari DNA
Different from DNA fingerprinting
B. Menggunakan teknologi DNA rekombinan
Use DNA recombinant technology
C. Digunakan oleh polis untuk siasatan jenayah
Used by police for criminal investigation
D. Mengambil masa yang sangat lama untuk mendapatkan keputusan
Took a very long time to get the result

265

9. Pemprofilan DNA boleh digunakan
DNA profiling can be practised
A. Untuk menyembuhkan penyakit genetic
To cure genetic disease
B. Untuk ujian penentuan keturunan
For paternal test
C. Untuk meningkatkan kualiti sesetengah produk
To increase quality of certain product
D. Untuk menyelesaikan masalah alam sekitar
To solve environment problem

10. Terapi gen adalah salah satu kaedah rawatan yang disarankan tanpa memerlukan
pembedahan atau ubat-ubatan. Antara penyakit berikut, yang manakah berkemungkinan
dapat dirawat dengan terapi gen?
Gene theraphy is one of the suggested methods of treatment without the need for surgery
or medication. Which of the following diseases is likely to be treated with gene theraphy?
A. Demam denggi/ dengue fever
B. Demam/ fever
C. Influenza/ influenza
D. Hemofilia /hemofilia

266

LATIHAN KERTAS 2 BAHAGIAN A

1. Rajah 1 menunjukkan teknologi yang dipanggil kejuruteraan genetik yang digunakan untuk
menghasilkan insulin.
Diagram 1 shows the technology called genetic engineering which is practised to produce
insulin.

(a) Terangkan maksud kejuruteraan elektrik. (1 markah)
Explain the meaning of genetic engineering.

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

_______________________________________________________________

(b) Namakan organ di mana gen X diambil (1 markah)
Name the organ from which gene X is taken.

______________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________

__________________________________________________________________

267

(c ) Nyatakan satu penyakit yang dirawat menggunakan insulin. (1 markah)
State one disease that is treated using insulin.

________________________________________________________________________
__________________________________________________________________

(d) Sebelum kejuruteraan genetk ditemui, nyatakan dua sumber insulin ini diperolehi.
Before genetic engineering was discovered, state two sources where insulin is obtained.
(2 markah)
________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

_______________________________________________________________

(e)

Gen X daripada manusia disipkan ke dalam plasmid bakteria. Bakteria ini kemudiannya
akan dikultur dengan banyak untuk menghasilkan insulin.

Gene X from humans is inserted into a bacterial plasmid. This bacterium will then be
cultured extensively to produce insulin.

Berdasarkan pernyataan di atas, mengapa bakteria sesuai digunakan dalam teknik
kejuruteraan genetik?
Based on the above statement, why is bacteria suitable to be used in genetic
engineering techniques?

(2 markah)
_____________________________________________________________________

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

268

2. Rajah 2 menunjukkan proses di mana gen bagi insulin manusia dimasukkan ke dalam
plasmid DNA dan dimasukkan ke dalam suatu bakteria.
Diagram 2 shows the process in which the gene for human insulin is inserted into the
plasmid DNA and inserted into a bacterium.

Rajah 2 / Diagram 2

(a) Berikan maksud kejuruteraan genetik.

Give the definition of genetic engineering. (2 markah)

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________

(b) Nyatakan bagaimana gen insulin dikeluarkan daripada kromosom manusia.

State how the insulin gene is removed from the human chromosome. (1 markah)

_________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

269

( c ) Nyatakan bagaimana gen insulin dimasukkan ke dalam plasmid.
State how the insulin gene is inserted into plasmid.

(2 markah)
_____________________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________________

(d )Selain daripada plasmid, apakah yang boleh digunakan sebagai vector dalam kejuruteraan
genetik?
Other than plasmid, what may be used as vectors in genetic engineering? (1 markah)

_________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________

(e )Kini, insulin manusia yang digunakan untuk merawat penyakit diabetes mellitus boleh dihasilkan

melalui kejuruteraan genetik. Nyatakan tiga kelebihan menggunakan insulin seperti ini.

At present, human insulin used for treating diabetes mellitus can be produced through genetic

engineering. State three advantages of using such insulin. (3 markah)

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

270

LATIHAN KERTAS 2 BAHAGIAN B/C

1. (a) Beberapa petani di suatu daerah mendapati tanaman kacang soya mereka mati selepas
disembur herbisid. Diketahui bahawa tanaman tomato adalah rintang terhadap kebanyakan
herbisid.
Some farmers in a district found their soybean plants dead after being sprayed with
herbicides. It is known that tomato plants are resistant to most herbicides.
(i) Dengan menggunakan pengetahuan anda, terangkan bagaimana anda dapat
membantu petani-petani itu untuk menghasilkan tanaman kacang soya yang
rintang terhadap herbisid.
Using your knowledge, explain how you can help the farmers to produce
soybean plants that are resistant to herbicides.
(4 markah/marks)

____________________________________________________________

____________________________________________________________

____________________________________________________________

____________________________________________________________

_____________________________________________

(ii) Terangkan kebaikan penghasilan tanaman kacang soya yang rintang

terhadap herbasid.

State the advantage of producing soybean plants that are resistant to some

herbicide. (4 markah/marks)

____________________________________________________________

____________________________________________________________

____________________________________________________________

____________________________________________________________

_____________________________________________

271

(b) Rajah 1 di bawah menunjukkan teknologi yang dinamakan sebagai ‘Clustered
Regularly Interspace Short Palindromic Repeats (CRISPR)’.Diagram1 below shows a

technology namely Clustered Regularly Interspace Short Palindromic Repeats (CRISPR).

RAJAH 1/ DIAGRAM 1

Clustered Regularly Interspace Short Palindromic Repeats (CRISPR).

(i) Terangkan bagaimana teknologi ini berfungsi. (5 markah/marks)
Explain how this technology works.

____________________________________________________________

____________________________________________________________

____________________________________________________________

____________________________________________________________

____________________________________________________________

__________________________________________

272

(ii) Bincangkan kepentingan kejuruteraan genetik dan bioteknologi terhadap
manusia.
Discuss the importance of genetic engineering and biotechnology to

mankind. (7 markah/marks)

_________________________________________________________________

_________________________________________________________________

_________________________________________________________________

_________________________________________________________________

_________________________________________________________________

_________________________________________________________________

_________________________________________________________________

_________________________________________________________________

_________________________________________________________________

___________________________________

273

2. (a) Pemprofilan DNA sangat penting dalam siasatan di lokasi jenayah. Rajah 2
menunjukkan profil DNA yang dijumpai di lokasi jenayah dan profil DNA bagi tiga orang
suspek.
DNA profiling has become very important in crime scene investigation. Diagram 2 shows
the DNA profile found at the crime scene and the DNA profile of three suspects.

(i) Terangkan apa yang dimaksudkan sebagai pemprofilan DNA. (2markah/marks)
Explain what is meant by DNA profiling.

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

____________________________________________________________

(ii) Berdasarkan rajah 2, siapakah penjenayah sebenar? Huraikan jawapan anda.
Based on diagram 2, who is the real criminal? Discuss your answers.
(4 markah/marks)

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________
__________________________________________________________________

274

(b) Nyatakan kegunaan pemprofilan DNA (4 markah/marks)
State the application of DNA profiling

________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
_________________________________________________________

(c ) Terangkan secara ringkas langkah-langkag yang terlibat dalam pemprofilan DNA.
Explain briefly the steps involved in DNA profiling. (10 markah/ marks)

________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
________________________________________________________________________
_________________________________

.

275

CONTOH JAWAPAN

276

BAB 1: ORGANISASI TISU TUMBUHAN & PERTUMBUHAN

Modul m/s: 2

AKTIVITI 1: ORGANISASI TISU DALAM TUMBUHAN

2. Peta dakap berikut menunjukkan organisasi tisu dalam tumbuhan. Lengkapkan:

2. Tisu meristem 1.1 Tisu meristem apeks
1.2 Tisu meristem lateral

Tisu 2.1 Tisu epidermis 2.2.1 Tisu parekima
Tumbuhan 2.2 Tisu asas 2.2.2 Tisu kolenkima
2.2.3 Tisu sklerenkima
2. Tisu kekal

2.3 Tisu vaskular 2.3.1 Tisu xilem
2.3.2 Tisu floem

277

AKTIVITI 2 : TISU KEKAL Modul m/s: 4

4. Lengkapkan pernyataan di bawah :

APAKAH ITU TISU KEKAL?

TISU KEKAL ialah tisu matang yang telah mengalami pembezaan atau sedang
mengalami pembezaan

5. Lukis dan labelkan kedudukan tisu-tisu kekal di bahagian daun, batang dan akar tumbuhan pada

rajah di bawah:

Xilem

floem Tisu
Tisu epidermis
epidermis Tisu asas

Xilem Floem
Xilem

Tisu asas

Floem

278

6. Jadual di bawah menunjukkan jenis tisu kekal, struktur dan fungsinya. Lengkapkan jadual.

Jenis tisu Struktur Fungsi

d) Tisu epidermis • Tisu epidermis melapisi permukaan luar • lapisan kutikel menghalang
batang, daun dan akar tumbuhan muda. serangan patogen.

• Dinding sel epidermis yang terdedah • Sel pengawal - mengawal bukaan
kepada udara diliputi lapisan kutikel. liang stoma

• Terdapat sel-sel epidermis yang terubah • Sel rambut akar - meningkatkan
suai mengikut fungsinya membentuk: luas permukaan akar untuk
iii) Sel pengawal penyerapan air dan garam
iv)Sel rambut akar mineral

e) Tisu asas: • Tisu parenkima merupakan sel hidup • Tisu parenkima yang berada
iv) Tisu parenkima yang paling ringkas dan belum dalam keadaan segah
mengalami pembezaan. memberikan sokongan dan
mengekalkan bentuk tumbuhan
• Mempunyai dinding sel yang paling nipis. herba.

• Terlibat dalam fotosintesis dan
membantu penyimpanan kanji
dan
gula serta terlibat dalam
pertukaran gas.

• Terlibat dalam baik pulih dan
penjanaan semula tisu tumbuhan
serta dalam pengangkutan sistem
vaskular.

v) Tisu kolenkima • Tisu kolenkima terdiri daripada sel hidup • Memberi sokongan mekanikal

dan apabila telah matang akan menjadi dan sifat keanjalan kepada

sel yang fleksibel. tumbuhan.

• Mempunyai dinding sel yang diperbuat
daripada pektin dan hemiselulosa.

• Mempunyai dinding sel yang lebih tebal
berbanding dengan dinding sel
parenkima.

vi) Tisu sklerenkima • Tisu sklerenkima terdiri daripada sel-sel • Memberi sokongan dan kekuatan
yang mati apabila matang. mekanikal kepada bahagian
tumbuhan yang matang.
• Mempunyai dinding sel yang paling tebal
antara semua tisu asas. • Tisu ini juga membantu dalam
pengangkutan air dan nutrien
dalam tumbuhan.

279

f) Tisu vaskular • Xilem terbentuk daripada sel-sel mati • mengangkut air dan garam
iii) Xilem yang tidak mengandungi sitoplasma. mineral dari akar ke semua
bahagian tumbuhan
iv)Floem • Mempunyai dinding sel yang diselaputi
lignin.

• Terdiri daripada salur xilem yang
memanjang, berongga dan
bersambungan antara satu dengan lain
dari akar ke daun.

• Floem terdiri daripada sel rakan dan tiub • Floem mengangkut gula yang
tapis. terhasil daripada proses
fotosintesis
• Terbentuk daripada sel hidup, iaitu tiub dari daun ke organ penyimpanan
tapis dengan kehadiran seperti akar, buah dan umbisi.
sitoplasma.

• Tiub tapis tidak mempunyai organel
seperti nukleus dan ribosom
kerana mengalami kemerosotan apabila
matang.

• Tiub tapis tersusun dari hujung ke hujung
floem untuk membentuk
struktur tiub yang memanjang dan
bersambungan.

Modul m/s2:870

1.2 TISU MERISTEM DAN PERTUMBUHAN
AKTIVITI 1: TISU MERISTEM DAN PERTUMBUHAN

4. Lengkapkan pernyataan berikut:

Tisu meristem adalah tisu hidup yang belum membeza dalam tumbuhan dan
bertanggungjawab dalam pertumbuhan tumbuhan.

5. Carta berikut menunjukkan jenis-jenis tisu meristem. Lengkapkan carta:
Jenis-jenis Tisu Meristem

2. Meristem apeks 2. Meristem lateral

2.1 Kambium vaskular 2.2 Kambium gabus

6. Rajah di bawah menunjukkan kedudukan tisu-tisu meristem. Labelkan rajah: Modul m/s: 7
b) Meristem apeks pucuk

b) Kambium gabus
c) Kambium vaskular

d) Meristem
lateral

e) Meristem
apeks akar

281

AKTIVITI 2: ZON PERTUMBUHAN SEL
4. Hujung pucuk dan hujung akar tumbuhan dapat dibahagikan kepada tiga zon pertumbuhan sel iaitu:

Zon Pertumbuhan Primer

b) Zon pembahagian sel b) Zon pemanjangan sel c) Zon pembezaan sel

5. Padankan zon pertumbuhan sel hujung akar dan pucuk.

Rambut akar

Zon Meristem
Pembahagian Sel apeks pucuk

Zon
Pemanjangan Sel

Meristem Zon
apeks akar Pembezaan Sel
Jidal akar
Hujung Pucuk
Hujung Akar

6. Jadual di bawah menunjukkan proses pertumbuhan pada ketiga-tiga zon pertumbuhan: Modul m/s: 8

Zon pembahagian sel Zon pemanjangan sel Zon pembezaan sel

• Zon pembahagian sel • Zon pemanjangan sel terdiri daripada • Zon pembezaan sel terdiri
berlaku pada meristem sel-sel yang mengalami pertambahan daripada sel-sel yang membeza
apeks yang terdiri saiz. dan pembezaan berlaku apabila
daripada sel-sel meristem sel telah mencapai saiz yang
yang giat membahagi • Pertambahan saiz berlaku melalui maksimum.
secara mitosis. resapan air secara osmosis dan
penyerapan nutrien ke dalam sel serta • Sel-sel membeza membentuk
• Pertambahan bilangan sel disimpan di dalam vakuol. tisu kekal seperti epidermis,
menyebabkan korteks, xilem dan floem.
peningkatan • Vakuol-vakuol kecil yang
kepanjangan batang bersebelahan bergabung untuk • Sel berubah bentuk dan
tumbuhan. membentuk vakuol yang bersaiz
besar. Proses ini dikenali sebagai

282

• Semasa sel baharu pemvakuolan. struktur untuk menjadi sel
terbentuk, sel yang khusus yang mempunyai fungsi
terbentuk sebelumnya • Kemasukan air mengenakan tekanan yang spesifik.
akan ditolak ke zon terhadap dinding sel lalu menolak,
pemanjangan sel. memanjang dan melebarkan sel • Sebagai contoh, sel epidermis
pada daun membeza dan
membentuk sel pengawal yang
mengawal bukaan liang stoma.
Selain itu, sel epidermis pada
akar membeza dan akan
membentuk sel rambut akar.

AKTIVITI 3: JENIS PERTUMBUHAN Modul m/s: 10

7. Carta di bawah menunjukkan jenis-jenis pertumbuhan dalam tumbuhan. Lengkapkan carta:

Jenis-jenis Pertumbuhan

2. Pertumbuhan primer 2. Pertumbuhan sekunder

8. Jadual berikut menerangkan tentang pertumbuhan primer:

Aspek Pertumbuhan Primer Penerangan
Takrifan
Merupakan proses pertumbuhan yang berlaku pada
Jenis tumbuhan yang terlibat semua tumbuhan selepas percambahan biji benih untuk
menambah panjang akar dan batang.

Semua jenis tumbuhan samada tumbuhan monokot atau
eudikot dan tumbuhan herba atau berkayu

Jenis tisu tumbuhan yang terlibat Melibatkan tisu meristem apeks
Kedudukan tisu yang terlibat
Meristem apeks berada di hujung pucuk (tunas) & hujung
akar.

283

9. Jadual berikut menerangkan tentang pertumbuhan sekunder: Modul m/s: 11

Aspek Pertumbuhan Sekunder Penerangan

Takrifan Merupakan proses pertumbuhan yang berlaku selepas
pertumbuhan primer yang berlaku kepada kebanyakan
tumbuhan eudikot dan sebilangan kecil tumbuhan
monokot (pokok renek) untuk menambah ukur lilit atau
diameter batang dan akar.

Jenis tumbuhan yang terlibat Hanya tumbuhan eudikot yang berkayu sahaja &
sesetengah tumbuhan monokot seperti Aleo sp. , Agave
sp. & Dracaena sp.

Jenis tisu tumbuhan yang terlibat Melibatkan tisu meristem lateral yang terdiri daripada:
Kambium vaskular & kambium gabus yang terdapat
pada batang & akar.

Kedudukan tisu yang terlibat Kambium vaskular

• Kambium vaskular terletak di antara floem primer
dan xilem primer dalam berkas vaskular.

• Kambium gabus terletak di bawah lapisan epidemis.

10. Rajah di bawah menunjukkan proses pertumbuhan sekunder pada akar. Lengkapkan rajah.

Modul m/s: 12

• Sel-sel kambium vaskular membahagi dengan aktif dan bergabung untuk membentuk gelang
yang lengkap.

• Sel-sel dalam gelang kambium yang membahagi ke arah dalam untuk membentuk xilem
sekunder dan ke arah luar untuk membentuk floem sekunder.

2 • Disebabkan aktiviti kambium vaskular, akar menjadi semakin tebal.
1 • Kambium gabus yang terletak di bawah epidermis membahagi dengan aktif untuk membentuk

sel-sel gabus. Gabus memberikan perlindungan kepada tisu akar.

284

11. Rajah berikut menunjukkan proses pertumbuhan sekunder pada batang. Modul m/s: 13
Lengkapkan rajah:

1 2

Pertumbuhan sekunder bermula • Sel-sel dalam gelang kambium
apabila kambium vaskular membahagi ke arah dalam
membahagi secara mitosis dengan membentuk xilem baharu dan ke
aktif. arah luar membentuk floem
baharu.
• Apabila lapisan xilem sekunder
dimampatkan, berlaku • Tisu xilem baharu akan menjadi
pertambahan lilitan batang dan xilem sekunder dan tisu floem
menyebabkan epidermis batang baharu akan menjadi floem
sekunder.
4 meregang serta retak.
• Kambium gabus membahagi • Apabila mengalami pertumbuhan
sekunder, xilem primer ditolak ke
dengan aktif membentuk sel-sel arah empulur manakala floem
gabus di sebelah luar dan korteks primer ditolak ke arah epidermis.
di sebelah dalam.
• Lapisan gabus melindungi batang •3 Akibatnya, tisu-tisu xilem primer
daripada serangan serangga dan dimampatkan untuk membentuk
patogen apabila epidermis lapisan kayu yang kuat. Hal ini
merekah. disebabkan dinding salur xilem
ditebali lignin.

• Penebalan lignin memberikan
sokongan mekanikal kepada
tumbuhan.

285

12. Berikut menerangkan tentang pembentukan gelang tahunan pada batang pokok:

Modul m/s: 14

b) Gelang cerah

b) Gelang gelap

• Usia bagi pokok di kawasan beriklim sederhana yang mempunyai empat musim dapat
ditentukan berdasarkan gelang tahunan pada batang pokok. Ini kerana tumbuhan ini
mengalami pertumbuhan yang tidak seragam.

• Kadar pertumbuhan pada musim bunga lebih tinggi daripada musim panas & musim
luruh kerana kadar fotosintesis yang tinggi akibat keamatan cahaya yang tinggi pada
musim bunga oleh itu menghasilkan gelang cerah yang terdiri daripada salur xilem yang
besar dan berdinding nipis.

• Kadar pertumbuhan pada musim panas adalah rendah kadar fotosintesis yang rendah
akibat keamatan cahaya yang rendah oleh itu menghasilkan gelang gelap
yang terdiri daripada salur xilem kecil yang berdinding tebal.

AKTIVITI 4: KEPENTINGAN PERTUMBUHAN PRIMER DAN PERTUMBUHAN

SEKUNDER Modul m/s: 15

2. Jadual berikut menunjukkan kepentingan pertumbuhan primer dan pertumbuhan sekunder.
Lengkapkan jadual:

Kepentingan pertumbuhan primer Kepentingan pertumbuhan sekunder

• Pada hujung pucuk, primordium daun • Memberikan kestabilan kepada
dan primordium tunas akan tumbuh tumbuhan dengan menambah diameter
membentuk daun serta pucuk baharu. batang dan akar agar bersesuaian dengan
Hal ini membolehkan tumbuhan ketinggian tumbuhan.
menambahkan ketinggiannya supaya
daun mendapat cahaya matahari yang • Menghasilkan tisu berkayu yang dapat
maksimum untuk fotosintesis. memberi sokongan mekanikal kepada
tumbuhan.
• Di hujung akar, iaitu bahagian jidal
akar akan menjadi haus apabila

286

menembusi tanah. Hal ini menyebabkan • Menghasilkan lebih banyak tisu xilem

sel-sel jidal akar digantikan dengan sel- dan tisu floem untuk pengangkutan air,

sel meristem. garam mineral dan sebatian organik

• Membawa kepada pemanjangan akar yang lebih baik.

yang mebolehkan akar tumbuh • Menghasilkan tisu xilem dan floem
mendalam ke dalam tanah untuk

mendapatkan air dan memberi secara berterusan bagi menggantikan tisu

sokongan yang lebih kuat xilem dan floem yang tua dan rosak.

• Membentuk xilem primer yang • Menghasilkan kulit kayu yang kuat dan
berfungsi untuk mengangkaut air dan tebal yang memberikan perlindungan
mineral terlarut dari akar ke daun. kepada pokok terhadap kehilangan air
yang berlebihan, kecederaan fizikal dan
• Membentuk floem primer yang serangan patogen.
berfungsi untuk mengangkut hasil
fotosintesis dari daun ke bahagian lain • Mampu hidup lebih lama dengan
tumbuhan meningkatkan peluang menghasilkan biji
benih dan membiak.

AKTIVITI 5: PERBANDINGAN ANTARA PERTUMBUHAN PRIMER DENGAN

PERTUMBUHAN SEKUNDER DALAM TUMBUHAN EUDIKOT Modul m/s: 16

2. Perbandingan antara pertumbuhan primer dengan pertumbuhan sekunder dalam tumbuhan eudikot
boleh dibuat berdasarkan aspek-aspek seperti dalam jadual berikut. Lengkapkan jadual:

Persamaan

• Kedua-dua pertumbuhan dapat meningkatkan saiz tumbuhan secara tetap.
• Kedua-dua pertumbuhan berlaku pada tumbuhan berkayu.
• Kedua-dua pertumbuhan melibatkan pembahagian sel secara mitosis.

Perbezaan

Pertumbuhan primer Aspek Pertumbuhan sekunder

Semua jenis tumbuhan samada Jenis tumbuhan yang Hanya tumbuhan eudikot yang
tumbuhan monokotiledon atau terlibat berkayu sahaja & sesetengah
eudikot dan tumbuhan herba atau tumbuhan monokot seperti Aleo
berkayu sp. Agave sp. & Dracaena sp.

Meristem apeks Jenis Tisu yang Meristem lateral (kambium
terlibat vaskular dan kambium gabus)

287

Berlaku pada batang dan akar Bahagian tumbuhan Berlaku pada batang dan akar
di bahagian tumbuhan yang yang mengalami yang telah matang apabila
lebih muda pertumbuhan pertumbuhan primer telah
terhenti

Pertumbuhan primer Perbezaan Pertumbuhan sekunder
Aspek
Pertumbuhan berlaku secara
memanjang Arah pertumbuhan Pertumbuhan berlaku secara
jejari
Peningkatan kepanjangan
batang dan akar tumbuhan Kesan pertumbuhan Peningkatan ukur lilit batang dan
akar tumbuhan
Epidermis, korteks dan tisu
vaskular primer (xilem primer Tisu dan struktur Kulit kayu, periderma (kambium
dan floem primer) yang terbentuk gabus dan tisu gabus), lentisel
dan tisu vaskular sekunder
Tidak mempunyai tisu berkayu (xilem sekunder dan floem
sekunder)
Kulit kayu yang nipis
Kehadiran tisu Mempunyai tisu berkayu
Tidak mempunyai gelang berkayu
tahunan
Ketebalan kulit kayu Kulit kayu yang tebal

Kehadiran gelang Mempunyai gelang tahunan

tahunan pada batang pokok

288

AKTIVITI 6: KEPENTINGAN TUMBUHAN YANG MENGALAMI PERTUMBUHAN

SEKUNDER DARI SEGI EKONOMI

3. Lengkapkan pernyataan di bawah: Modul m/s: 17

Tumbuhan yang mengalami pertumbuhan sekunder mempunyai nilai ekonomi
yang tinggi kerana dapat menghasilkan kayu balak seperti Shorea sp. (meranti) dan
Balanocarpus sp. (cengal).

4. Jadual berikut menunjukkan kepentingan tumbuhan yang mengalami pertumbuhan sekunder dari segi
ekonomi, lengkapkan jadual:

Aspek Nilai ekonomi

6. Mempunyai kayu yang kuat sesuai digunakan sebagai struktur rumah bot, perabot,

dan keras pagar, pintu dan lain-lain.

7. Kehadiran gelang tahunan menyebabkan perabot kelihatan menarik dan dapat dijadikan
pada batang barang perhiasan.

8. Kayu dan kulit pokok dapat menghasilkan resin dan minyak. Bahan-bahan ini dapat
sesetengah tumbuhan seperti dikomersialkan sebagai varnis, bahan pelekat, minyak
Hopea sp. (merawan) dan wangi dan ubat-ubatan.
meranti

9. Tumbuhan berbunga dapat dijadikan sebagai tumbuhan hiasan.

10. Penghasilan buah-buahan Penjualan buah-buahan ini dapat menjana sumber
komersil seperti mangga dan pendapatan dan ekonomi negara.
manggis

1.3 LENGKUNG PERTUMBUHAN

AKTIVITI 1: JENIS TUMBUHAN BERDASARKAN KITAR HIDUP Modul m/s: 18
3. Tumbuhan dapat dikelaskan berdasarkan jangka hayatnya seperti berikut:
Pengkelasan Tumbuhan berdasarkan jangka hayat

b) Tumbuhan semusim b) Tumbuhan dwimusim c) Tumbuhan saka
ii. Tumbuhan berkayu saka
ii. Tumbuhan herba saka

289

4. Jadual berikut menunjukkan perbandingan antara ketiga-tiga tumbuhan tersebut:

Jenis tumbuhan Tumbuhan Tumbuhan Tumbuhan
Aspek perbandingan semusim dwimusim Saka

Takrifan ialah tumbuhan yang ialah tumbuhan yang tumbuhan yang hidup
mempunyai satu kitar mengambil masa dua lebih daripada dua tahun.
hidup untuk semusim tahun, iaitu dengan
atau setahun. dua musim pertumbuhan
untuk melengkapkan
kitar hidupnya.

Kitar hidup Tumbuhan ini biasanya • Musim pertumbuhan • mempunyai
mati selepas pertama ialah jangka hayat yang
melengkapkan kitaran pertumbuhan tampang, panjang bergantung
biologinya, bermula iaitu pertumbuhan kepada spesies
daripada percambahan struktur akar, daun dan dan keadaan.
sehingga diakhiri dengan batang.
berbunga atau • mampu berbunga dan
penghasilan biji benih. • Manakala musim berbuah berkali-kali
pertumbuhan kedua sepanjang
ialah pembiakan. hidupnya.
Kebanyakan tumbuhan
dwimusim tumbuh di
kawasan beriklim
sederhana.

• Setelah mengalami
pertumbuhan tampang,
proses pertumbuhan
akan berhenti seketika
pada musim sejuk.
Apabila memasuki
musim bunga dan
musim panas,
pertumbuhan kedua
diteruskan sebagai
persediaan untuk
membiak.

• Tumbuhan
akan berbunga,
menghasilkan buah
serta biji benih, dan

290

akhirnya tumbuhan
akan mati.

Contoh tumbuhan pokok padi, pokok labu kubis, lobak merah rumput, pokok bunga
dan pokok tembikai dan pokok bunga balung raya dan pokok mangga.
ayam.

AKTIVITI 2: LENGKUNG PERTUMBUHAN DALAM TUMBUHAN Modul m/s: 20

3. Carta berikut menunjukkan jenis-jenis lengkung pertumbuhan bagi tumbuhan yang berbeza:

b) Tumbuhan semusim Jenis tumbuhan c) Tumbuhan saka

Lengkung pertumbuhan b) Tumbuhan dwimusim Lengkung pertumbuhan
berbentuk sigmoid berbentuk jujukan sigmoid
Lengkung pertumbuhan yang kecil
berbentuk dua lengkung

291

4. Jadual berikut menerangkan tentang setiap jenis lengkung pertumbuhan: Modul m/s: 20

Jenis lengkung pertumbuhan Penerangan

d) Lengkung pertumbuhan Lengkung pertumbuhan terbahagi kepada empat peringkat:
tumbuhan semusim – lengkung
iii. Peringkat A: Penurunan jisim kering
pertumbuhan sigmoid • Jisim kering menurun kerana
• makanan yang disimpan di dalam kotiledon digunakan
untuk percambahan sebelum tumbuhnya daun untuk
menjalankan fotosintesis.

iv. Peringkat B: Peningkatan jisim kering
• Kadar pertumbuhan meningkat dengan cepat.
• Hal ini berlaku disebabkan tumbuhan telah
menjalankan fotosintesis.

iii. Peringkat C: Jisim kering malar
• Kadar pertumbuhan sifar.
• Hal ini kerana tumbuhan mencapai kematangan pada
peringkat ini.

iv. Peringkat D: Penurunan jisim kering
• Jisim kering menurun secara perlahan-lahan / kadar
pertumbuhan negetif
• disebabkan oleh penuaan, kadar fotosintesis rendah,
keguguran daun dan bunga, serta penyebaran biji
benih.

e) Lengkung pertumbuhan tumbuhan Berbentuk dua lengkung sigmoid yang digabungkan bersama
yang terdiri daripada:
dwimusim -
Musim Pertumbuhan Pertama :
Lengkung pertumbuhan dua • Tumbuhan menghasilkan daun, berlakunya fotosintesis
• Makanan disimpan di dalam umbisi
lengkung i.

ii. Musim pertumbuhan kedua:
• Makanan simpanan digunakan untu menghasilkan
bunga dan biji benih

f) Lengkung pertumbuhan tumbuhan • Lengkung pertumbuhan pada setiap tahun berbentuk
saka – Lengkung Pertumbuhan sigmoid. Pertumbuhan berlaku sepanjang hayat.

Jujukan Sigmoid • Kadar pertumbuhan adalah tinggi pada musim bunga dan
musim panas. Keamatan cahaya yang tinggi meningkatkan
kadar fotosintesis.

292

• Kadar pertumbuhan menurun pada musim sejuk.

LATIHAN KERTAS 1 (BAB 1)

Soalan Jawapan Soalan JawapMaondul m/s: 22
1 D 6 A
2 C 7 D
3 A 8 D
4 A 9 A
5 C 10 B

LATIHAN (KERTAS 2 BAHAGIAN A) Modul m/s: 29

SOALAN SKEMA JAWAPAN SKOR Markah
1 (a)
2
4 label betul 1
2-3 label betul

Mak 2

(b) Xilem : Mengangkut air dan garam mineral yang diserap 1

oleh akar ke bahagian lain tumbuhan.

Xylem: Transport water and mineral salt absorbed by the

roots to the upper part of plant.

Floem : Mengangkut bahan organik dari daun ke organ 1

simpanan dan dari organ simpanan ke bahagian

sedang bertumbuh.

Phloem: Transport organic substances from the leaves to Mak 2

the storage organs to the growing region.

(c) 1. Xilem mengandungi tiub yang panjang dan berterusan, 1

membenarkan pengaliran air yang berterusan dari akar

ke daun.

Xylem consists of elongated and continuos tube,

enable the flow of water continuosly from the roots to

the leaves. 1

293

2. Dinding xilem adalah berlignin untuk menghalangnya Mak 2
daripada runtuh. 1
The xylem walls are lignified to prevent them from
collapsing. 1
Mak 2
(d) P1: Bahagian ranting di mana paku dipukulkan mungkin
mati kerana tisu xilem dimusnahkan.
The part of the branch where the nail is hammered
may die because the xylem tissues are destroyed.

P2: oleh itu pengaliran air dalam tisu xilem tersekat
Thus the flow of water in xylem tissue is blocked.

Total 8

2 (a) Jenis tumbuhan : tumbuhan semusim 1 Modul m/s: 31
Types of plant : Annual plant

Contoh: Pokok labu 1

Example: Pumpkin plant Mak 2

(b) Peringkat C 1

Stage C Mak 1

(c) P1: Ini adalah kerana sel-sel baru yang dibentuk 1

menjalani pembahagian sel dan bilangan sel

bertambah secara mendadak.

This is because the newly formed cells undergone cell

division and the number of cells increase rapidly. 1

P2: Kadar pertumbuhan adalah tinggi kerana tumbuhan

berupaya menjalankan fotosintesis.

The high growth rate is due to the ability of the plant

to carry out photosynthesis. 1

P3: dengan adanya perkembangan sistem akar dan daun

pada anak benih. Mak 3

Because the young seedling has developed root and

leaf system.

Total 6

294

LATIHAN (KERTAS 2 BAHAGIAN B/C)

SOALAN SKEMA JAWAPAN SKOR Markah
1 (a)
P1 Zon 1 dan zon 2 ialah zon pembahagian / mitosis. Modul m/s: 32
Zone 1 and zone 2 is cell division/mitosis zone.
1
P2 Menghasilkan sel-sel baru / bilangan sel
bertambah 1
Produces new cells / number of cells increases. 1
1
P3 Zon 3 ialah zon pemanjangan 1
Zone 3 is elongation region 1

P4 Vakoul baru terbentuk / pembesaran vakoul / saiz 1
cell bertambah
New vacuoles are formed / enlargement of 1
vacuoles / increase in the size of cells. Mak 6

P5 Zon 4 ialah pembezaan / pengkhususan
Zone 4 is differentiation / specialization zone

P6 Sel mengalami perubahan / pembezaan untuk
membentuk sel khusus / membentuk fungsi
spesifik
Cells undergo changes /differentiation to form
specialized cells / form specific function

P7 Panjang hujung pucuk bertambah / ketinggian
pokok meningkat
length of shoot increases / height of plants
increases

P8 Proses ini tidak berbalik
the process is irresversible

Any 6P

(b) Differences between the growth in Diagram 1.2 and 1.3

Pertumbuhan dalam Pertumbuhan dalam
Rajah 1.2 Rajah 1.3

(pertumbuhan primer) (pertumbuhan sekunder)
Growth in Diagram 1.2 Growth in Diagram 1.3
(secondary growth)
(primary growth)

Berlaku pada semua Hanya berlaku pada 1+1
tumbuhan. tumbuhan eudikot &
Occurs in all plants sesetengah tumbuhan
monokotiledon seperti Aleo
sp. Agave sp. & Dracaena sp.

295

Only occurs in eudicot &
certain monocotiledonous
plant

Pertumbuhan berlaku Pertumbuhan berlaku selepas 1+1
selepas percambahan biji pertumbuhan primer
benih Growth occurs after primary
Growth occurs after seed growth
germination.

Melibatkan tisu meristem Melibatkan tisu meristem sisi 1+1
apeks yang terdiri daripada
Involves apical meristem Kambium vaskular &
kambium gabus
Involves lateral meristem that
composed of vascular
cambium & cork cambium

Meristem apeks berada di Kambium vaskular terletak di 1+1
hujung pucuk (tunas) & antara floem primer dan
hujung akar. xilem primer dalam berkas
Apical meristem located at vaskular/ Kambium gabus
shoot & root tip terletak di bawah lapisan
epidemis.
Vascular cambium located
between the primary xylem &
primary phloem in vascular
bundle / cork cambium
located below the epidermis
layer

Menyebabkan pemanjangan Menambah diameter batang 1+1
pucuk & akar & akar
Causes elongation of the Increase the diameter of stem
shoot & root & root

Membentuk xilem primer & Membentuk xilem sekunder 1+1
floem primer & floem sekunder Mak 6
Forms primary xylem & Forms secondary xylem &
primary phloem secondary phloem

Any 3 corresponding pairs

296

(c) Able to explain the benefit of secondary growth plant and
the effect of their life span, survival & economic value

Kriteria jangka hayat /Life span criteria: 1
1
P1 Jangka hayat yang Panjang
Longer life span 1

P2 Banyak kali berbuah / banyak kali membiak / 1
menghasilkan banyak anak 1
Bearing fruits many times / reproduce many times 1
/producing many offsprings.
1
Aspek kemandirian/ Survival aspect 1
1
P3 Tumbuhan adalah tinggi / besar / lebar (saiz) / 1
diameter besar memberi peluang yang lebih Mak 8
tinggi / menerima cahaya dalam hutan tropika
The plants are taller / bigger / wider (in size) /
larger diameter gives higher opportunity / acess
for light in tropical forest

P4 Kepadatan yang tinggi / lebih besar / lebih
banyak xilem dan floem memberi kekuatan /
sokongan tambahan kepada batang.
denser / bigger / more xylems and phloems gives
additional strength / support to stem.

P5 Dan pengangkutan air & nutrien yang lebih baik
dalam tumbuhan.
And better transportation of water and nutrient in
plant

P6 Kehadiran tisu gabus menyediakan lapisan
pelindung untuk tisu dalaman.
Presence of cork tissue provides better protective
layer for internal tissues.

Nilai ekonomi/ Economic value

P7 Kos yang lebih ekonomi kerana ianya adalah
bahan yang kekal bertahan lama.
Economically cost effective because it is long
lasting materials

P8 Tidak perlu kepada penanaman semula
Needs no replanting

297

P9 Digunakan secara meluas / dengan banyak
dalam industri perkayuan
many / widely used in wood industry

P10 Berpotensi sebagai kayu balak
Potential as timber
Any 8P
Total 20

298

BAB 2: STRUKTUR DAN FUNGSI DAUN Modul m/s: 35

AKTIVITI 1:
Struktur Luar Daun

- Labelkan dua struktur luar daun A dan B

Struktur A: lamina Struktur B: Petiol

- bahagian daun yang - tangkai daun

leper, nipis, rata dan yang
berwarna hijau menyambungkan
lamina pada
- berbentuk leper untuk batang.

menghasilkan - mengunjur ke
permukaan yang luas
supaya sel-sel yang dalam lamina
mengandungi membentuk
kloroplas di dalamnya jaringan urat
terdedah kepada yang menyokong
cahaya matahari secara lamina.
maksimum

- berbentuk nipis dapat

memudahkan gas-gas
yang terlibat dalam
fotosintesis meresap
dengan cekap ke
bahagian dalam daun.

Struktur Dalaman Lamina Daun

- lamina daun tersusun supaya tidak bertindih
- Ini membolehkan daun menerima cahaya yang

optimum untuk menjalankan fotosintesis.

- Susunan ini disebut mozek daun

299

- Labelkan bahagian-bahagian yang terdapat dalam keratan rentas lamina daun Modul m/s: 36

Keratan rentas lamina daun

- Lengkapkan jadual struktur dalaman lamina daun

Struktur Penerangan

Kutikel • lapisan berlilin, kalis air dan lut sinar yang melapisi bahagian epidermis atas

dan epidermis bawah daun.

• menghalang kehilangan air berlebihan melalui penyejatan semasa transpirasi.

• lut sinar untuk membenarkan cahaya matahari menembusinya.

Epidermis • terletak di permukaan atas daun, iaitu di bawah kutikel.
atas • Sel-sel dalam lapisan ini tidak mengandungi kloroplas

• bersifat lut sinar supaya cahaya dapat menembusinya

Epidermis • terletak di permukaan bawah daun.
bawah • Lapisan ini mempunyai stoma yang terdiri daripada sepasang sel pengawal

Mesofil • Sel-sel tersusun secara tegak dan padat untuk memperoleh cahaya yang
palisad.
maksimum.

• Sel ini merupakan tapak fotosintesis.

• Sel ini mempunyai banyak kloroplas.

Mesofil • Sel-sel ini berbentuk tidak sekata yang dapat menambah luas permukaan
berspan
dalam bagi pertukaran gas.

• Sel ini tersusun longgar dan mempunyai banyak ruang udara di antara sel.

• Ini memudahkan peresapan gas karbon dioksida dan air merentasi daun ke

sel-sel mesofil palisad semasa fotosintesis.

• Kandungan kloroplasnya adalah kurang berbanding dengan mesofil palisad.

Berkas Xilem

vaskular • mengangkut air dan garam mineral yang diserap oleh akar ke daun.

• Dinding tisu xilem yang berlignin dan tebal adalah untuk memberi sokongan

dan kekuatan mekanikal kepada tumbuhan.

Floem

• mengangkut bahan organik hasil fotosintesis dari daun ke bahagian lain

tumbuhan.

300