อกั ษรธรรมลา นนา ๒๒๑
การเขียนศพั ทว ิชาการปจ จุบันดวยอกั ษรธรรมลานนา
สว นคาํ ทคี่ วบกล้ํา ปร ใหใช บร เชน
ปรวนแปร ใช ฯร แ ไมใ ช ปฯรแ ป
หากแตใ นคาํ นน้ั มอี กั ษร “บ” ใหแ ยกเขยี นได เชน
หอ งปฏิบัตกิ ารท่ัวไป เขียน ห้งฯ ปฏิบฯักาฯท่฿ฯพ (ไพ ไพ / ไป/) ทงั้ นี้เพ่ือใหเ ห็น
ความแตกตา งระหวา ง ป และ บ ในการอา น (ปฏบิ ัต-ิ ปฏบิ ัฯ)
๒.๕ การเขียนคําตางประเทศ ใหตรวจสอบและเขียนจากภาษาตนเคา และเนน
การถายทอดเสียงเปน หลกั (ดตู ารางเปรียบเทียบอกั ษรเปนหลัก)
โรเบิฯ โรเบิรต พีเทรฯิ ์ ปเตอร
แฅโรลฯี ฯ แคโรลนี ธ¶ฯเฅชิ ทาเคชิ
ซเ นโอะ ซึเนโอะ £ฮ าอฯิ ยูฮาอนิ
ลีมฯิโฮ ลีมินโฮ กาแฟ กาแฟ
ฅมฯ พิฯเ ทิฯ คอมพิวเตอร ²เลฯ รฯ อเี ล็คตรอน
แฮบฯ้ แฮ็ปป บลฯ รฯ บอลลูน
แอฯกํฯฯล์ แอลกอฮอล การ์ตรู การต นู
อกัฯ ซเจฯ ออกซเิ จน
อน่งึ การเขยี นศัพทว ิชาการหรือคาํ ยืมจากภาษาตา ง ๆ นัน้ โดยเฉพาะภาษาบาลี
สันสกฤต เขมร และภาษาอื่น ๆ มักจะนิยมเขียนตามคําอา นหรือเสียงมากกวาจะดูรปู แบบเดมิ
ของภาษาน้ัน ๆ ฉะนั้น ภาษาลานนาหากเขียนตามแบบโบราณจึงจะมีการเขียนหลากรูปแบบ
ตามความรแู ละตามเสยี งท่ไี ดยิน ดงั ตัวอยา ง
๒๒๒ อกั ษรธรรมลานนา
ตารางที่ ๑๐๑ ตารางคาํ ยมื เขยี นไดห ลายแบบตามเสียงของชาวลา นนา
ไทยมาตรฐาน อักษรธรรมลา นนา เสียงถ่ินลานนา
ศีล สีน
ทุกข สี ฯ ศี ฯ ตกุ
ชาติ ทุก์ฯ ทัุะ จาด
ปรารถนา ชาฯ ชาติ ชาฯ ผาถะนา
ปรากฏ ผากด
ปราสาท ¶ฯถฯาๆ ผาถ¢ าถ¢ ผาสาด
นาที ¶กฯ ฿ฯ ผากฯ฿ นาที
เสดจ็ ¶ฯสาฯ ผาสาฯ สะเดด็
สุขภาพ ¢ฯ ¢ที สกุ ขะพาบ
เสฯจั สเดฯ สเดฯ สเดฯ
สขุ ภาฯ สขุ ภาฯ
อยางไรก็ดี ผูศึกษาอักษรธรรมลานนาท่ีจะเขียนภาษาคํายืมหรือวิชาการจะยึดตาม
อักขรวิธีของภาษาไทยมาตรฐานท้ังหมดไมได เพราะชาวลานนาส่ือสารกันมานับหลายรอยป
ไดเขียนตามที่ไดกลาวมา ลําดับตอไปจะนําตัวอยางการเขียนศัพทวิชาการในวงการตาง ๆ
ที่มาแสดงเพอ่ื เปนแบบอยา งในการเขียน โดยยดึ หลักแนวทางการเขยี นศัพทวชิ าการขา งตน ดังน้ี
๓. การเขียนพระนามพระมหากษัตริยไทยสมัยกรุงรัตนโกสินทรดวยอักษรธรรม
ลานนา
๑) บ¶ฯสเฯ฿ ดฯ พุทฯยฺ ฯดฺ ฟ้าจุฬาโลฯ฿
พระบาทสมเด็จพระพทุ ธยอดฟา จฬุ าโลก
๒) บ¶สฯ ฿ฯเดฯ พุทฯเฺ ลิฯห้านภาไลฺฯ
พระบาทสมเดจ็ พระพุทธเลิศหลานภาลยั
อกั ษรธรรมลา นนา ๒๒๓
การเขยี นศัพทวชิ าการปจจุบนั ดวยอกั ษรธรรมลานนา
๓) บ¶ฯส เฯ฿ ดฯ นัฯเกัฯาเจัา£ห่ ฿
พระบาทสมเด็จพระน่งั เกลาเจาอยหู วั
๔) บ¶ฯส ฿เฯ ดฯ จมฯ เกัฯาเจัา£ห่ ฯ฿
พระบาทสมเดจ็ พระจอมเกลาเจาอยหู ัว
๕) บ¶ฯส เฯ฿ ดฯ จุลจมฯฺ เกัฯาเจัา£่ห ฿ฯ
พระบาทสมเดจ็ พระจุลจอมเกลาเจาอยูห ัว
๖) บ¶ฯส฿เฯ ดฯ มฺกฯ฿ ฏุ เกัฯาเจัา£ห่ ฯ฿
พระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลาเจาอยหู ัว
๗) บ¶ฯสเฯ฿ ดฯ ปฯเ฿ กัฯาเจัา£่ห ฯ฿
พระบาทสมเด็จพระปกเกลาเจา อยหู วั
๘) บ¶ฯส฿ฯเดฯ บรเม นมฯ หาอานนฯม หดิ ฿ ฯ
พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรมหาอานันทมหดิ ล
๙) บ¶ฯส ฯเ฿ ดฯ มหาภมู พิ ฿อฯ ดลุ ฯเดฯ
พระบาทสมเดจ็ พระมหาภมู ิพลอดุลยเดช
๑๐) บ¶ฯส฿ฯเดฯ วชิรเกัฯาเจัา£ห่ ฿ฯ
พระบาทสมเดจ็ พระวชิรเกลา เจา อยูห ัว
๒๒๔ อกั ษรธรรมลานนา
๔. การเขยี นพระนามพระบรมวงศานุวงศในรชั กาลปจ จบุ ันดว ยอักษรธรรมลา นนา
๑) บ¶ฯส เฯ฿ ดฯ วชริ เกัฯาเจัา£ห่ ฿ฯ
พระบาทสมเด็จพระวชริ เกลาเจา อยหู วั
๒) สฯ฿เดฯ ¢เฯ จาั สุทดิ า พชั ฯสุชาพิม฿ ลฯ กั ฯณ์ บํรฯ ฯ฿(บร)ฯ฿ ราชินี
สมเด็จพระนางเจา สุทดิ า พชั รสชุ าพมิ ลลักษณ พระบรมราชินี
๓) สเฯ฿ ดฯ ¢ฯเจัาสิรกิ ิตฯิ บฯํรฯ฿ราชินี¢ฯ บํฯร฿รฯ าฯชนฯีพัฯหี ฯวฯ
สมเดจ็ พระนางเจาสิริกติ ์ิ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปห ลวง
๔) ส฿ฯเฑฯ กนษิ ฯาธริ าฯเจัา ฿สฯ ฯ฿เ ฑฯ เทรฯ ตนราชสุดา
สฯาฯบ ํฯร฿ฯร าชกุมารี
สมเด็จพระกนษิ ฐาธริ าชเจา กรมสมเด็จพระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
๕) สฯ฿เดฯเั จัาฟา้ ฯ฿ ศีสาๆ่ฯ วฯ ¢ฯั วฯํร(วร)ขัตฯิรฯ าช¢รี
สมเดจ็ เจาฟา ฯ กรมพระศรสี วางควัฒนา วรขัตติยราชนารี
๖) ทลู หมฯ่ หงฯิ ³บ฿ฯรตนราชก¡ั า สริ ิวฑฯ¢พัณวฯ ดี
ทลู กระหมอ มหญงิ อบุ ลรัตนราชกัญญา สริ ิวัฒนาพรรณวดี
๗) สเฯ฿ ดเฯั จัาฟ้า ฯห฿ วฯ รฯ าสฯ าริณีสิริพชั ฯ มหาวัชฯราชธิฑา
สมเดจ็ เจา ฟาฯ กรมหลวงราชสาริณสี ริ ิพชั ร มหาวัชรราชธดิ า
๘) สฯ฿เ ดฯ เจาั ลกู เธฯิ เจาั ฟ้าสริ วิ ณั วฯ รี¢รรี ตนราชกั¡า
สมเด็จพระเจาลูกเธอ เจา ฟาสริ วิ ัณณวรีนารีรตั นราชกัญญา
อกั ษรธรรมลานนา ๒๒๕
การเขยี นศัพทวิชาการปจ จบุ นั ดว ยอักษรธรรมลานนา
๙) ส฿ฯเดฯ เจาั ลกู ยาเธิฯ เจาั ฟ้าทบี ¸กรฯ รัศฯโี ชฯ
สมเด็จพระเจา ลกู ยาเธอ เจา ฟา ทีปง กรรศั มีโชติ
๑๐) เจาั วํฯร(วร)ว฿ง์เฯ ธิฯ อ฿ง์เฯ จัา โส฿ฯสวลี ฯ฿หฯืร สุท¢ฯ รี¢ฯ
พระเจา วรวงศเธอ พระองคเจา โสมสวลี กรมหมืน่ สทุ ธนารนี าถ
๑๑) เจัา วรฯํ วง฿ ์ฯเธิฯ อ฿ง์เฯ จาั สริ ิภาจฑุ าภรฯ ณ์
พระเจาวรวงศเธอ พระองคเ จา สริ ภิ าจฑุ าภรณ
๑๒) เฯ จัา วรฯํ วง฿ ์ฯเธิฯ อ฿ง์ฯเจาั อทติ ฯาทรฯ กิตคิฯ ุณ
พระเจา วรวงศเ ธอ พระองคเ จาอทติ ยาทรกิติคณุ
๕. การเขียนนามนายกรัฐมนตรีของไทยต้ังแตอดีตถึงปจจุบันดวยอักษรธรรม
ลา นนา
๑) าฯ มเ¢บกรฯ นติ ิธ¶ฯฑา พระยามโนปกรณน ติ ธิ าดา
หรือ ฯามโนปกรฯ นิติธ¶ฑฯ า (หากไมยึดตามภาษาบาลีสันสกฤต)
๒) าฯ พห฿ฯพ฿ พฯ ยุหเส¢ พระยาพหลพลพยุหเสนา
๓) จมฯ พ฿ฯ แปกฯ พิบฯส฿ฯ ¶ฯ จอมพล แปลก พบิ ลู สงคราม
๔) ¢ฅฯ งฯ อไภฯวง฿ ์ฯ นายควง อภยั วงศ
๕) ¢ฯทวี บณุ เฯ กฯ นายทวี บุณยเกศ
๖) ห่มฯ ราวฯ ง฿ ์เฯ สนี ์ฯ ¶โฯ ม฿ฯ หมอมราชวงศเ สนีย ปราโมช
๒๒๖ อักษรธรรมลานนา
๗) ¢ฯ ฑี พน฿ฯยง฿ ์ฯ นายปรีดี พนมยงค
๘) พ฿ ฯเอฯถวั ยฯ ์ ธํ¶รฯ ฿ฯ¢ ว¶สฯ วัสิฯ พลเอกถวลั ย ธาํ รงนาวาสวัสดิ์
๙) ¢พฯ จ฿ ์ฯ (พ฿นฯ ์) สารสฯิ นายพจน สารสิน
๑๐) จฯมพ฿ ฯ ถนฯม กติ ฯิขจรฯ จอมพล ถนอม กิตติขจร
๑๑) จฯมพ฿ฯ สฤษิฯ ธนรชั ์ฯ จอมพล สฤษด์ิ ธนะรชั ต
๑๒) ¢ฯสั¡า ธมั ศฯ กั ฯิ นายสญั ญา ธรรมศักด์ิ
๑๓) หมฯ่ ราฯว฿ง์ฯ ฅฤฯ ทิฯ ¶ฯโมฯ฿ หมอ มราชวงศ คกึ ฤทธ์ิ ปราโมช
๑๔) ¢ฯธ¶ฯนิ น์ฯ วิชฯร นายธานนิ ทร ไกรวิเชยี ร
๑๕) พ฿ฯเอฯ ฯงศักฯิ ชมนัทฯ ์ฯ พลเอกเรียงศักดิ์ ชมะนนั ทน
๑๖) พ฿ เฯ อฯเ ฯ฿ ติณสลู าน฿น์ฯ พลเอกเปรม ตณิ สูลานนท
๑๗) พ฿ฯเอฯชาฯชาฯ ชุณฯวัณ์ฯ พลเอกชาติชาย ชุณหวณั ห
๑๘) ¢อฯ านนั ์ฯ บั¡ารชุร นายอานนั ท ปญ ญารชนุ
๑๙) พ฿ ฯเอฯสุจิฯฑา ¶ฯ ยรู พลเอกสุจนิ ดา คราประยรู
๒๐) ¢ฯชฯร หีฯกไภฯ นายชวน หลกี ภัย
๒๑) ¢ฯบฯหั าฯ ศิฯฯอาชา นายบรรหาญ ศลิ ปอาชา
๒๒) พ฿ ฯเอฯชวลฯิ ยฯใ฿ จยทุ ฯ พลเอกชวลิต ยงใจยทุ ธ
๒๓) ¢ทฯ ษฯั ฯิ ชนฯ ว นายทักษิณ ชนิ วตั ร
๒๔) พ฿ เฯ อฯสรุ ยุทฯ จุลานน฿ ์ฯ พลเอกสรุ ยทุ ธ จลุ านนท
อักษรธรรมลา นนา ๒๒๗
การเขยี นศพั ทว ิชาการปจจบุ ันดว ยอกั ษรธรรมลานนา
๒๕) ¢ฯส฿ชฯ าฯ ว฿ง์สฯ วัสิฯ นายสมชาย วงศสวสั ดิ์
๒๖) ¢สฯ ม สรุ ทํฯรเวฯ นายสมคั ร สุนทรเวช
๒๗) ¢อฯ ภิสทิ ฯิ เวชฯาชีวะ นายอภิสทิ ธิ์ เวชชาชีวะ
๒๘) ¢ฯส าฯยลฯิ ัษฯ ์ฯ ชนิ ว นางสาวยิ่งลักษณ ชินวตั ร
๒๙) พ฿ ฯเอฯ ยทุ ฯ จ น์ฯโอชา พลเอกประยุทธ จนั ทรโอชา
๖. การเขยี นนามสมเดจ็ พระราชาคณะในปจจุบันดว ยอกั ษรธรรมลา นนา
๑) สเฯ฿ ดฯ อรยิ วฯศ฿ าคตญาฯ สฯ฿เดฯ ส¸งฯราฯ สก฿มฯ หาส¸งฯ
บรณิ ายฯ฿
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเดจ็ พระสังฆราช สกลมหาสงั ฆปรณิ ายก
๒) ส฿ฯเดฯ มหารชมฯ ¸คาฯ จาร์ฯ สมเดจ็ พระมหารชั มงั คลาจารย
๓) สเฯ฿ ดฯ พุฑฯาจาร์ฯ สมเดจ็ พระพฒุ าจารย
๔) สเ฿ฯ ดฯ พทุ โฯ ฆษาจารฯ์ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย
๕) ส฿ฯเดฯ มหาธีราจาร์ฯ สมเดจ็ พระมหาธรี าจารย
๖) สเฯ฿ ดฯ มหารชั มฯ฿คฯ฿มนุ ี สมเดจ็ พระมหารชั มงคลมุนี
๗) สฯเ฿ ดฯ วฯัรฯั (วนร)ฯั สมเดจ็ พระวนั รัต
๘) สเ฿ฯ ฑฯ ธีรญามฯ นุ ี สมเดจ็ พระธีรญาณมุนี
๙) สเ฿ฯ ดฯ มหามนุ วี ง฿ ์ฯ สมเด็จพระมหามุนวี งศ
๒๒๘ อักษรธรรมลา นนา สมเด็จพระมหาวรี วงศ
๑๐) สเ฿ฯ ดฯ มหาวีรว฿ง์ฯ
๗. การเขียนนามพระราชาคณะ เจา คณะรองในปจ จุบนั ดวยอักษรธรรมลา นนา
๑) วิสทุ วิฯ ฿งาฯ จารฯ์ พระวสิ ุทธิวงศาจารย
๒) ฿ห์ฯจริยาจาร์ฯ พระพรหมจริยาจารย
๓) ห฿ ์ฯโมลี พระพรหมโมลี
๔) ห฿ ์ฯบณฯติ พระพรหมบณั ฑิต
๕) มหาโพธิวง฿ ฯาจารฯ์ พระมหาโพธวิ งศาจารย
๖) ฿ห์ฯกวี พระพรหมกวี
๗) ฿ห์ฯเวที พระพรหมเวที
๘) ห฿ ์ฯเส¢บดฯํ ี (บด)ี พระพรหมเสนาบดี
๙) ธม์ฯบ¡ั าบํดฯ ี พระธรรมปญ ญาบดี
๑๐) พุทฯว฿งฯมุนี พระพุทธวงศมุนี
๑๑) วิสุทฯ¶ฯธบิ ดํฯ ี พระวสิ ุทธาธบิ ดี
อกั ษรธรรมลานนา ๒๒๙
การเขียนศพั ทว ชิ าการปจ จบุ ันดวยอกั ษรธรรมลานนา
๘. การเขียนนามพระราชาคณะ เจา คณะรอง ดวยอักษรธรรมลานนา
๑) สเุ มฯม¸คฯาจาร์ฯ พระสเุ มธมงั คลาจารย
๒) พมิ ฿ฯธม์ฯ พระพิมลธรรม
๓) มหารัชมค฿ฯ ฿ฯดลิ ฯ฿ พระมหารัชมงคลดิลก
๔) ญาณวโรฑฯ฿ พระญาณวโรดม
๕) สเุ มธ¶ฯธิบดํฯ ี พระสเุ มธาธิบดี
๖) พทุ ฯพ น฿ฯ วราภรฯ ณ์ (ภรฯ ์ฯ) พระพทุ ธพจนวราภรณ
๗) ธมฯบ ั¡าจารฯ์ พระธรรมปญญาจารย
๘) พทุ วฯ ฯรํ ญาฯ พระพทุ ธวรญาณ
๙) ฿ห์ฯสธุ ี พระพรหมสุธี
๑๐) ฿ห์ฯคณุ าภฯร์ฯ พระพรหมคณุ าภรณ
๑๑) ³ดญ฿ฯ าณโมลี พระอดุ มญาณโมลี
๑๒) ธมวฯ โรด฿ฯ พระธรรมวโรดม
๑๓) ห฿ ์ฯดลิ ฯ฿ พระพรหมดิลก
๑๔) ห฿ ์ฯเมธี พระพรหมเมธี
๑๕) ฿ห์ฯสิทฯิ พระพรหมสทิ ธิ
๑๖) ห฿ ์เฯ มธ¶จฯ าร์ฯ พระพรหมเมธาจารย
๒๓๐ อกั ษรธรรมลา นนา
๑๗) ³บ¶ลฯ ีคุณบู มาจาร์ฯ พระอุบาลคี ุณปู มาจารย
๑๘) ฿ห์ฯวชิรญาฯ พระพรหมวชริ ญาณ
๑๙) ฿ห์ฯม¸8าฯ จารฯ์ พระพรหมมังคลาจารย
๙. การเขยี นชอื่ พระอารามหลวงในประเทศไทยดว ยอักษรธรรมลา นนา
๙.๑ พระอารามหลวงชั้นเอก
๑) วฯ ศรี ตนศาดาราฯ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
๒) วฯ เชตพุ ว฿ฯ ิม฿ฯม¸คฯาราฯ วัดพระเชตุพนวมิ ลมงั คลาราม
๓) วัมฯ หาธ¶ฯยุวราฯรสัฯ ฤษฯิ วัดมหาธาตุยุวราชรงั สฤษฎิ์
๔) วสฯั ุทันฯ ์เทฯวราราฯ วัดสทุ ัศนเ ทพวราราม
๕) วฯ พทุ บฯ ¶ฯ วดั พระพทุ ธบาท
๖) วฯ บฐ฿เฯ จดีฯ์ วดั พระปฐมเจดยี
๗) วัฯร าฯ ดษิ ์ฯสถิฯมหาสีมาราฯ วัดราชประดษิ ฐส ถติ มหาสีมาราม
๘) วฯรั าฯบฯํพฯสิ ถมิฯ หาสมี ารารฯ าฯวฯรํ มหาวหิ าฯ
วดั ราชบพธิ สถติ มหาสมี ารามราชวรวหิ าร
๙) วัฯบฯวํ รฯ นิเวฯวิหาฯ วดั บวรนิเวศวิหาร
๑๐) วัฯเบญฯมบํฯพิ ดุสิวฯ ¢ราฯ วัดเบญจมบพิตรดสุ ิตวนาราม
๑๑) วฯรั าฯโอรสาราฯ วัดราชโอรสาราม
อกั ษรธรรมลานนา ๒๓๑
การเขียนศัพทวิชาการปจจุบันดวยอกั ษรธรรมลานนา
๑๒) วสัฯ วุ ณั ์ฯดาราราฯ วดั สวุ รรณดาราราม
๑๓) วัฯนิเวธฯ มฯ วัฯ วดั นิเวศธรรมประวตั ิ
๑๔) วฯ ศรี ตนมหาธ¶ฯ วัดพระศรีรตั นมหาธาตุ
๑๕) วัฯบํฯร ฿ธฯ ¶ฯไชยฯา วดั บรมธาตุไชยา
๑๖) วฯ ศมี หาธ¶ฯ วดั พระศรีมหาธาตุ
๑๗) วฯ สิง์ฯ วัดพระสิงห
๑๘) วฯ ธาหฯ ริภญู ไชฯ วดั พระธาตุหรภิ ญู ไชย
๑๙) วฯ ธ¶ฯพนฯ฿ วดั พระธาตุพนม
๒๐) วัฯญาณสวฯั ราราฯ วัดญาณสังวราราม
๒๑) วฯ มหาธ¶ฯ วดั พระมหาธาตุ
๙.๒ พระอารามหลวงช้ันโท
๒๒) วฯ เกฯ วัดสระเกศ
๒๓) วมัฯ กุฏกษ ยิ าราฯ วดั มกุฏกษัตรยิ าราม
๒๔) วรฯั าชบูรณะ วัดราชบูรณะ
๒๕) วัฯราชาธวิ ¶ฯ วดั ราชาธวิ าส
๒๖) วเฯั ทศฯ ฯริ ¢ฯว ¶ฯ วดั เทพศริ ินทราวาส
๒๗) วโัฯ สมนัวหิ าฯ วัดโสมนัสวิหาร
๒๓๒ อักษรธรรมลานนา
๒๘) วบฯั ทุมคฯ฿ค¶ฯ (ปทมุ ฅฅ฿ฯ า) วดั ปทมุ คงคา
๒๙) วโฯั มลโี ลกฯาราฯ วัดโมลีโลกยาราม
๓๐) วัหฯ ฿ง์รฯ ต¢ราฯ วดั หงสรัตนาราม
๓๑) วัฯราสฯ ิท¶ฯ รฯ าฯ วัดราชสทิ ธาราม
๓๒) วสฯั วุ ัณาฯ ราฯ วดั สวุ รรณาราม
๓๓) วัฯชฯ กึ ฯมาลา วัดชัยพฤกษมาลา
๓๔) วัฯรฆโัฯ ฆสิตาราฯ วดั ระฆงั โฆสติ าราม
๓๕) วัฯกฯ าฯ ณมิ วดั กลั ยาณมติ ร
๓๖) วัฯพไิ ชฯญาติการาฯ วัดพิชัยญาติการาม
๓๗) วฯ ยรุ ว฿งฯาว¶ฯ วัดประยรุ วงศาวาส
๓๘) วฯ ธ¶ฯดฯฯสุเทฯ วัดพระธาตุดอยสเุ ทพ
๓๙) วฯัเขมาภริ ตาราฯ วัดเขมาภิรตาราม
๔๐) วฯพั นฯัเชิฯ วดั พนญั เชงิ
๔๑) วฯ ธ¶ฯเชชฯิ มุ วัดพระธาตุเชิงชมุ
๔๒) วัฯกฯาฯ วัดกลาง
๔๓) วชฯั นสฯ฿ ¶ฯ วัดชนะสงคราม
อกั ษรธรรมลานนา ๒๓๓
การเขยี นศัพทว ิชาการปจจุบนั ดวยอกั ษรธรรมลานนา
๙.๓ พระอารามหลวงช้นั ตรี
๔๔) วัฯหฯงั วดั หนงั
๔๕) วัฯทฯงธมชฯ าฯ วัดทองธรรมชาติ
๔๖) วหฯั ริ ัฯรจู ี วดั หิรญั รจู ี
๔๗) วัฯราชผาติการาฯ วัดราชผาติการาม
๔๘) วเฯั ทวรากฯ ญุ ชฯร วัดเทวราชกุญชร
๔๙) วฯชั โิ นรสาราฯ วดั ชโิ นรสาราม
๕๐) วสฯั ¸ข์(สงั ์ฯ) จาฯ วัดสงั ขกระจาย
๕๑) วภฯั คินี¢ฯ วัดภคนีนาถ
๕๒) วบฯั ¡ุ าว¶ฯ ฯ์วหิ าฯ วัดบญุ วาทยวิหาร
๕๓) วฯ แกด้ฯ รฯ เตัา วดั พระแกว ดอนเตา
๕๔) วรฯั าชนดั าฯ ราฯ วดั ราชนดั ดาราม
๕๕) วฯ ท฿ ฯเทฯ วดั ตรีทศเทพ
๕๖) วัฯคหู าสรฯๆั วัดคูหาสวรรค
๕๗) วัฯสมฯร¢รี วัดเสมียนนารี
๕๘) วัฯเวฬรุ าชฯิ วดั เวฬรุ าชนิ
๕๙) วัฯเทลฯ ีลา วดั เทพลีลา
๒๓๔ อกั ษรธรรมลานนา
๖๐) วโฯั พธนิ มิ ิ สถมฯิ หาสีมาราฯ
วดั โพธนิ ิมติ รสถิตมหาสมี าราม
๖๑) วัดฯ าวดึงฯาราฯ วดั ดาวดึงษาราม
๖๒) วธฯั ¶ฯท งฯ วดั ธาตทุ อง
๖๓) วฯ โทเ฿ฯ จดี ์ฯ วดั พระประโทนเจดยี
๖๔) วฯ นรฯ จ ศี วัดพระนอนจกั รศรี
๑๐. การเขยี นช่ือมหาวทิ ยาลยั ของรฐั ในประเทศไทยดวยอกั ษรธรรมลา นนา
๑) จุฬาลก฿ฯ รฯ มหาวทิ าฯ ไลฯ จุฬาลงกรณมหาวทิ ยาลัย
หรอื จุฬาลง฿ ฯร์ฯม หาวทิ าฯ ไลฯ
๒) มหาวทิ ฯาไลฯธมศฯ า ส์ฯ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร
๓) มหาวทิ าฯ ไลฯกเษ ศฯ า ส์ฯ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร
๔) มหาวทิ าฯ ไลฯมหดิ ฿ ฯ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล
๕) มหาวิทฯาไลศฯ ิ ฯฯากฯร มหาวิทยาลยั ศิลปากร
๖) มหาวิทาฯ ไลฯขรฯ แกฯ่ มหาวทิ ยาลยั ขอนแกน
๗) สถาบฯบั ณตฯิ พัฑฯนบฯรํ ิหาฯศา ส์ฯ สถาบนั บณั ฑติ พัฒนบริหารศาสตร
๘) มหาวทิ ฯาไลสฯ ขฯ฿ าฯ นคริ น์ฯ มหาวิทยาลัยสงขลานครนิ ทร
๙) มหาวทิ าฯ ไลรฯ าฯฅ าแหฯ มหาวทิ ยาลัยรามคําแหง
อกั ษรธรรมลานนา ๒๓๕
การเขียนศัพทว ิชาการปจจุบนั ดวยอักษรธรรมลานนา
๑๐) มหาวทิ ฯาไลฯ ศนี คริ นวฯ โิ ร฿ฯ มหาวทิ ยาลยั ศรีนครนิ ทรวิโรฒ
๑๑) สถาบเฯั ทฯโนโลยี จฯมเกั ฯาเจัา คุณทหาฯลาฯ บัฯ
สถาบนั เทคโนโลยพี ระจอมเกลา เจา คณุ ทหารลาดกระบงั
๑๒) มหาวิทาฯ ไลเฯ ทโฯ นโลยี จฯมเกั ฯาธฯ฿บุรี
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยพี ระจอมเกลา ธนบรุ ี
๑๓) มหาวทิ าฯ ไลเฯ ทฯโนโลยี จฯมเกั ฯา นคฯรเหฯอื
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีพระจอมเกลาพระนครเหนือ
๑๔) มหาวิทาฯ ไลฯเทโฯ นโลยสี รุ ¢รี
มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีสุรนารี
๑๕) มหาวทิ าฯ ไลฯนเรศฯร มหาวิทยาลัยนเรศวร
๑๖) มหาวิทาฯ ไล³ฯ บ฿ ฯราชธ¶ฯนี มหาวทิ ยาลยั อุบลราชธานี
๑๗) มหาวทิ ฯาไลบฯ รู พา มหาวทิ ยาลยั บรู พา
๑๘) มหาวิทฯาไลวฯ ไลลฯ กฯณ์ มหาวิทยาลัยวลัยลกั ษณ
๑๙) มหาวิทาฯ ไลทฯ กิฯณ (ทฯษ)ฯิ มหาวิทยาลัยทกั ษณิ
๒๐) มหาวิทาฯ ไลฯแมโ่ จ้ มหาวทิ ยาลยั แมโจ
๒๑) มหาวิทฯาไลฯมหามกุฏราชวทิ ฯาไลฯ
มหาวทิ ยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย
๒๓๖ อักษรธรรมลา นนา
๒๒) มหาวิทาฯ ไลมฯ หาจฬุ าลฯก฿ ฯร์ฯราชวิทฯาไลฯ
มหาวิทยาลัยมหาจฬุ าลงกรณราชวิทยาลยั
๒๓) มหาวิทฯาไลฯแมฟ่ ้าหฯง มหาวิทยาลยั แมฟา หลวง
๒๔) สถาบเฯั ทฯโ นโลยบี ทุมวัฯ สถาบันเทคโนโลยปี ทมุ วนั
๒๕) มหาวทิ ฯาไลฯราชภฯั มหาวทิ ยาลัยราชภฏั
๒๖) มหาวิทาฯ ไลฯเทฯโ นโลยรี าชมค฿ฯ ฿ ฯ มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคล
๒๗) มหาวทิ ฯาไลนฯ ราธิว¶ฯราชนคริ น์ฯ
มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร
๒๘) มหาวทิ ฯาไลนฯ คฯรพนฯ฿ มหาวิทยาลยั นครพนม
๒๙) มหาวทิ ฯาไลพฯ เยัา มหาวทิ ยาลัยพะเยา
๓๐) มหาวิทาฯ ไลฯนวมิ ¢ธฯ ริ าฯ มหาวทิ ยาลยั นวมินทราธริ าช
๓๑) สถาบัฯด฿ฯ ตี(ด ฿นฯ) กั ฯฯานวิ ฑ¢ฯ สถาบนั ดนตรีกลั ยานวิ ฒั นา
๓๒) สถาบกฯั าฯอาชีวศึกาฯ สถาบันการอาชวี ศึกษา
๓๓) สถาบกฯั าอฯ าชวี ศกึ ฯากาฯกเษ สถาบนั การอาชีวศึกษาการเกษตร
๓๔) มหาวทิ ฯาไลสฯ ฯรดุสิฯ มหาวทิ ยาลัยสวนดสุ ติ
๓๕) มหาวทิ ฯาไลกฯ าฬสนิ ์ฯ มหาวทิ ยาลัยกาฬสนิ ธุ
๓๖) ราฯวทิ ฯาไลจฯ ฬุ าภรฯ ์ฯ ราชวิทยาลัยจฬุ าภรณ
อกั ษรธรรมลานนา ๒๓๗
การเขียนศพั ทวิชาการปจจุบันดวยอกั ษรธรรมลานนา
๓๗) สถาบกฯั าพฯ าฯ บ¶ฯ ฯ ศีสวรนิ ฯิราสภากาชาไฯ ทฯ
สถาบนั การพยาบาลศรีสวรนิ ทิราสภากาชาดไทย
๑๑. การเขยี นชื่อสถานท่ีราชการของรฐั ในประเทศไทยดว ยอักษรธรรมลา นนา
๑) สํานั¢ฯ ยฯร฿ ฏฯม฿ นฯี สํานักนายกรัฐมนตรี
๒) ซงฯ กฯาโหฯ฿ กระทรวงกลาโหม
๓) ซฯงกาฯฅั ฯง กระทรวงการคลงั
๔) ซฯงกาฯต่าฯ เทฯ กระทรวงการตางประเทศ
๕) ซฯงกาฯทง่ฯ ท่วฯ ¦กีฬา กระทรวงการทองเทยี่ วและกีฬา
๖) ซงฯ การพัฑ¢ฯ สค¸ (฿ฯ สฯัฅ)ฯ฿ ¦ฅาฯ ฯมฅฯั ขฯ฿ งฯ มนุษ์ฯ ฯ
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย
๗) ซฯงกเษ ¦สหกรฯ ์ฯ กระทรวงเกษตรและสหกรณ
๘) ซฯงฅม¢ฅ฿ฯ (8ม¢คฯ฿ คะ-มะ-นา-คม)
กระทรวงคมนาคม
๙) ซฯงซฯั ฯากฯรธมฯชาฯ¦สิแฯ วฯล ้ฯม
กระทรวงทรพั ยากรธรรมชาติและสงิ่ แวดลอม
๑๐) ซงฯ ดิจิทัฯเพืฯอเ ศษฯก ฯิ¦สฅฯั ฯ฿
กระทรวงดจิ ทิ ลั เพื่อเศรษฐกจิ และสงั คม
๒๓๘ อกั ษรธรรมลา นนา
๑๑) ซงฯ พลัฯงาฯ กระทรวงพลงั งาน
๑๒) ซฯงพาณชิ ์ฯ กระทรวงพาณชิ ย
๑๓) ซงฯ มหาไฯ ทฯ กระทรวงมหาดไทย
๑๔) ซฯงยุตธิ ม์ฯ กระทรวงยุตธิ รรม
๑๕) ซงฯ แรฯง าฯ กระทรวงแรงงาน
๑๖) ซงฯ วฑฯนธม์ฯ กระทรวงวฒั นธรรม
๑๗) ซฯง³ดศฯ฿ ึกฯาวิทฯาศา ส์ฯกาวฯ ไิ จฯ¦นวตกฯ ม์ฯ
กระทรวงการอดุ มศึกษาวิทยาศาสตรการวิจยั และนวัตกรรม
๑๘) ซงฯ ศกึ ฯาธิกาฯ กระทรวงศกึ ษาธิการ
๑๙) ซงฯ สาธ¶รฯ ณสุข กระทรวงสาธารณสุข
๒๐) ซฯง ³ตาหกม์ฯ กระทรวงอตุ สาหกรรม
๑๒. การเขียนชอื่ คณะตา งๆ ในมหาวิทยาลัยไทยดว ยอักษรธรรมลานนา
๑) คณกเษ ศา ส์ฯ คณะเกษตรศาสตร
๒) คณ ศ า ส์ฯ³ตาหกม์ฯ คณะครุศาสตรอ ุตสาหกรรม
๓) คณเทโฯ นโลยี คณะเทคโนโลยี
๔) คณเทโฯ นโลยสี าสฯ ฺ฿ฯเ ทฯ (สเ฿ นฯศ) คณะเทคโนโลยสี ารสนเทศ
๕) คณ ม฿ฯ คณะประมง
อกั ษรธรรมลา นนา ๒๓๙
การเขยี นศพั ทวิชาการปจจุบันดวยอกั ษรธรรมลานนา
๖) คณวทิ าฯ ศา ส์ฯ คณะวิทยาศาสตร
๗) คณสิฯแวลฯ ้ฯม คณะสงิ่ แวดลอ ม
๘) คณกาภฯ าฯบํ¶บฯ ฯั คณะกายภาพบาํ บดั
๙) คณการแพท์ฯแผฯโบราฯ คณะการแพทยแผนโบราณ
๑๐) คณทนั ฯแ พท์ฯ คณะทนั ตแพทย
๑๑) คณพาฯ บ¶ฯ ฯศา ส์ฯ คณะพยาบาลศาสตร
๑๒) คณเภสศฯั า ส์ฯ คณะเภสชั ศาสตร
๑๓) คณเวชศา ส์ฯ คณะเวชศาสตร
๑๔) คณสตฯแพท์ฯศา ส์ฯ คณะสตั วแพทยศาสตร
๑๕) 8ณสาธ¶ฯรณสุขศา ส์ฯ คณะสาธารณสขุ ศาสตร
๑๖) คณนติ ศิ า ส์ฯ คณะนิติศาสตร
๑๗) คณนเิ ทฯศา ส์ฯ คณะนเิ ทศศาสตร
๑๘) คณบริหาธฯ ุรก¦ฯิ กาฯบญั ีฯ คณะบรหิ ารธุรกจิ และการบญั ชี
๑๙) คณมนุษศฯ า ส์ฯ คณะมนษุ ยศาสตร
๒๐) คณรฏั ฯศ า ส์ฯ คณะรฐั ศาสตร
๒๑) คณโบราณฅดี (8ด)ี คณะโบราณคดี
๒๒) คณศิลฯกมฯศา ส์ฯ คณะศิลปกรรมศาสตร
๒๔๐ อกั ษรธรรมลา นนา
๒๓) คณศกึ าฯ ศา ส์ฯ คณะศึกษาศาสตร
๒๔) คณเ ศษฯศ า ส์ฯ คณะเศรษฐศาสตร
๒๕) คณสถาบตกฯ มศฯ า ส์ฯ คณะสถาปตยกรรมศาสตร
๒๖) คณสฯฅั ฯ฿ศ า ส์ฯ คณะสังคมศาสตร
๒๗) คณสคฯั ฯ(฿ สฅฯั ฯ฿)ส฿ฯ ฯะศา ส์ฯ คณะสงั คมสงเคราะหศ าสตร
๑๓. การเขียนชอื่ สาขาตางๆ ในมหาวทิ ยาลยั ไทยดวยอกั ษรธรรมลานนา
๑๓.๑ กฎหมาย
๑) กห฿ฯ ฯา ฯมหาชฯ฿ กฎหมายมหาชน
๒) กหฯ฿ ฯาฯระหาฯ่ ฯ เทฯ กฎหมายระหวางประเทศ
๓) ก฿ฯหฯาฯศกึ าฯ กฎหมายศกึ ษา
๔) ก฿ฯห าฯ ฯอาญา กฎหมายอาญา
๕) ก฿หฯ ฯาฯแภฯ่ กฎหมายแพง
๖) ที กึ าฯ กหฯ฿ ฯา ฯ ทป่ี รึกษากฎหมาย
๑๓.๒ การศกึ ษาและการฝก อบรม
๗) กาฝฯ ฯ(เฝฯ)อ฿รฯ ฯ฿ การฝก อบรมครู
๘) กาศฯ กึ าฯ ผู้ หฯ่ (ไห่ ฯ) การศึกษาผูใหญ
๙) กาฯรรฯ เพฯอื กาฯศ ึกฯา การเรยี นเพอื่ การศึกษา
อักษรธรรมลานนา ๒๔๑
การเขียนศพั ทวชิ าการปจจบุ ันดว ยอักษรธรรมลานนา
๑๐) จติ วฯ ิทฯาดา้ ฯกาศฯ กึ ฯา จติ วิทยาดานการศึกษา
๑๑) กาฯจัฯกาฯศึกฯา การจดั การการศึกษา
๑๒) กาฯวิไจดฯ า้ กฯ าฯศกึ าฯ การวิจยั ดา นการศกึ ษา
๑๓) กาฯศ กึ ฯาพเิ ศฯ การศกึ ษาพเิ ศษ
๑๔) ศา ส์ฯ ครุศาสตร
๑๕) กาฝฯ สฯ ฯร (เฝสฯ ฯร) การฝก สอน
๑๖) กาฯศึกฯาบฐ฿มไวฯ การศกึ ษาปฐมวยั
๑๗) กาฯรฯรกาฯส ฯรฉโพะฯ ท¶ฯ การเรยี นการสอนเฉพาะทาง
๑๘) ค¶ํ แฯ นะ¢ดํ า้ อฯ าชีฯ (อาชีฯ) คาํ แนะนําดานอาชีพ
๑๓.๓ ทอ งเท่ียวและการบริการ การจัดการการบินและสายการบิน
๑๙) กาฯจัฯกาฯบิฯ¦ สาฯกาบฯ ฯิ การจดั เล้ียง
๒๐) กาฯจลฯั ้งฯ ดา นการบริการ
๒๑) ดา้ กฯ าบฯ ํฯรกิ าฯ การจดั การดานสนั ทนาการ
๒๒) กาฯจฯักาฯด ้าสฯ นั ¢ฯ กาฯ การผลิตอาหารและเคร่อื งดื่ม
๒๓) กาฯผลิฯอาหา¦ฯ เ ฅฯง ดืฯ การจดั การโรงแรม
๒๔) กาฯจกฯั าโฯ รฯแ฿ รฯ การเดินทางและการทอ งเท่ียว
๒๕) กาฯเดทฯิ าฯ¦กาฯทง่ฯ ท่ วฯ
๒๔๒ อักษรธรรมลานนา การขนสงและโลจสิ ตกิ
การจดั การคุณภาพ
๑๓.๔ ธรุ กิจและบริการ การบรหิ ารสาํ นกั งาน
๒๖) กาฯข฿สฯ ่ฯ฿¦โลจิติฯ ธรุ กจิ ศึกษา
๒๗) กาฯจกฯั าคฯ ณุ ภาฯ การคาปลกี
๒๘) กาฯบฯํรหิ าสฯ ํานฯังาฯ การจัดการทรัพยากรมนษุ ย
๒๙) ธรุ กิฯศึกาฯ การบัญชี
๓๐) กาคฯ ¶ฯ ี กฯ พาณิชยอ เิ ลคทรอนคิ ส
๓๑) กาจฯ ักฯ าฯซ ฯั าฯ กรฯ มนษุ ฯ์ การจัดการ
๓๒) กาฯบญฯี การตลาด
๓๓) พาณิชฯ์±เลฯ ทํนฯ คิ ์ การเงิน
๓๔) กาจฯ ักฯ าฯ วิชาผปู ระกอบการ
๓๕) กาตฯ าฯ ฯ
๓๖) กาเฯ งฯิ
๓๗) วชิ าผู กฯบกาฯ
๑๓.๕ มนษุ ยศาสตร พพิ ธิ ภณั ฑศ ึกษา
๓๘) พพิ ฯภิ ณั ์ศฯ ึกฯา ภูมิศาสตรศ กึ ษา
๓๙) ภูมิศา ส์ศฯ กึ ฯา ศาสนศกึ ษา
๔๐) ศาสนศึกฯา
อักษรธรรมลานนา ๒๔๓
การเขยี นศพั ทว ิชาการปจ จุบันดวยอักษรธรรมลานนา
๔๑) วตั ศิ า ส์ฯ ประวตั ศิ าสตร
๔๒) วณั ฯคดี (ฅดี) วรรณคดี
๔๓) ศกึ าฯ ท่ฯ฿ พ ศกึ ษาทัว่ ไป
๔๔) ชฯา ปรัชญา
๔๕) ภาษาอกฯั ฤษ(อฯ ฯ)ศึกฯา ภาษาอังกฤษศึกษา
๔๖) วฑนฯ ธม์ฯศกึ ฯา วฒั นธรรมศึกษา
๔๗) โบราฯค ดี (ฅด)ี โบราณคดี
๔๘) ภาษาไทฯ ภาษาไทย
๔๙) ภาษาศา ส์ฯ ภาษาศาสตร
๑๓.๖ วทิ ยาศาสตรคอมพวิ เตอรแ ละไอที
๕๐) กาฯฅานณฯ การคาํ นวณ
๕๑) วิทาฯ ศา ส์ฅฯ มฯ พิฯเทิฯร์ วิทยาศาสตรคอมพวิ เตอร
๕๒) ซฯฟ แวร์¦ แ ฯฅมฯ พเิฯ ทฯริ ์ ซอฟตแวรแ ละโปรแกรมคอมพวิ เตอร
๕๓) เทฯโ นโลยสี ารสเ฿ฯ ทฯ เทคโนโลยสี ารสนเทศ
๕๔) มลั ิฯมเี ดฯ มลั ตมิ เี ดีย
๒๔๔ อักษรธรรมลา นนา
๑๓.๗ วทิ ยาศาสตรบ รสิ ุทธิแ์ ละวทิ ยาศาสตรประยกุ ต
๕๕) ธํฯรณศี า ส์ฯ ธรณศี าสตร
๕๖) วัสศฯ า ส์ฯ วสั ดศุ าสตร
๕๗) วทิ าฯ ศา ส์กฯ าฯแพท์ฯ วิทยาศาสตรชวี การแพทย
๕๘) วทิ ฯาศา ส์สฯ ฯแิ วลฯ ฯม้ วทิ ยาศาสตรสง่ิ แวดลอ ม
๕๙) ชีววิทฯา ชวี วทิ ยา
๖๐) ฟส ิก์ ฟสิกส
๖๑) วิทฯาศา ส์กฯ ากฯ ีฬา วิทยาศาสตรการกฬี า
๖๒) วทิ ฯาศา ส์ฯชีวิฯ วทิ ยาศาสตรช ีวติ
๖๓) เฅมี เคมี
๖๔) ภมู ศิ า ส์กฯ าภฯ าฯ ภูมศิ าสตรก ายภาพ
๖๕) วิทาฯ ศา ส์กฯ าอฯ าหาฯ¦เทฯโนโลยี
วทิ ยาศาสตรการอาหารและเทคโนโลยี
๖๖) วทิ าฯ ศา ส์ฯท่฿ฯไพ วทิ ยาศาสตรท่วั ไป
อักษรธรรมลา นนา ๒๔๕
การเขยี นศัพทวิชาการปจจบุ นั ดวยอักษรธรรมลานนา
๑๓.๘ วิศวกรรมศาสตร
๖๗) วิศฯกม์กฯ าฯบฯิ วศิ วกรรมการบนิ
๖๘) วศิ กฯ ม์ฯพลังฯ าฯ วิศวกรรมพลงั งาน
๖๙) วศิ กฯ ม์±ฯ เลฯ ํฯนกิ ์ วศิ วรรมอิเล็คทรอนคิ ส
๗๐) วิฯศฯกม์¦ฯ เทฯโนโลยี วิศวกรรมและเทคโนโลยี
๗๑) วิฯศกฯ ม์ฯ ฟฟ้า วศิ วกรรมไฟฟา
๗๒) วิศฯกม์ฯชีวเวฯ วศิ วกรรมชวี เวช
๗๓) วศิ ฯกม์ฯเ ฅม¦ี วัดุ วศิ วกรรมเคมีและวัสดุ
๗๔) วศิ กฯ ม์ฯโ ฅฯ฿ ้าฯ วศิ วกรรมโครงสรา ง
๗๕) วิศกฯ ม์ทฯ ¶ทฯ เล วศิ วกรรมทางทะเล
๗๖) วิศฯก ม์ฯสิแฯ วฯลม้ฯ วิศวกรรมสงิ่ แวดลอม
๗๗) วิศฯกม์ฯเ ฅฯง ก฿ฯ วิศวกรรมเครอื่ งกล
๗๘) วศิ ฯกม์ฯโยธ¶ฯ วิศวกรรมโยธา
๑๓.๙ ศลิ ปะและการออกแบบ
๗๙) กาบฯ รฯํ ิหาศฯ ลิ ฯะ การบริหารศลิ ปะ
๘๐) แฟช¦ฯั กาอฯ กัฯ แบสฯ ิทฯ ํฯ แฟชัน่ และการออกแบบส่งิ ทอ
๘๑) กาฯอฯก แบฯ าฟฯ การออกแบบกราฟก
๘๒) กาฯอกฯ แบฯ³ตาหกม์ฯ การออกแบบอตุ สาหกรรม
๒๔๖ อักษรธรรมลา นนา
๘๓) หัตกฯ ม์ฯ¦ งาฯฝมื หัตถกรรมและงานฝมือ
๘๔) โรฯ฿ลฅรฯ ¦กาฯศึกฯาลฅรฯ (ลคฯร ) โรงละครและการศกึ ษาละคร
๘๕) กาอฯ ฯก แบฯตฯแ฿ ต่ฯพาฯใน การออกแบบตกแตง ภายใน
๘๖) ด฿ นีฯ ดนตรี
๘๗) เต้ฯราํ เตนราํ
๑๓.๑๐ สถาปตยกรรมและการกอสรา ง
๘๘) กาฯกฯ่ ้าฯ การกอ สราง
๘๙) สิแฯ วฯลฯม้ สฯ ้าฯ (สสฯั า้ ฯ) สิ่งแวดลอ มสรรคสรา ง
๙๐) กาฯบรํฯ กิ าฯซ ฯ่มบ¶ํ ฯรุง การบรกิ ารซอ มบํารงุ
๙๑) กาสฯ าํ รฯจ การสํารวจ
๙๒) กาฯบรํฯ ิ(บริหา)ฯ หาจฯ ักฯ าซฯ ัยฯ ์ฯสิฯ
การบริหารจัดการทรพั ยสนิ
๙๓) สถาบตั ฯกมฯศ า ส์ฯ สถาปต ยกรรมศาสตร
๑๓.๑๑ สงั คมศาสตรและสือ่
๙๔) กาฯถา่ ฯภาฯ การถายภาพ
๙๕) บณั รฯ กั ์ฯศึกฯา บรรณรักษศึกษา
๙๖) ภมู ศิ า ส์ฯมนุษฯ์ ภมู ศิ าสตรม นษุ ย
๙๗) ว¶รฯ สาศฯ า ส์ฯ วารสารศาสตร
อักษรธรรมลานนา ๒๔๗
การเขยี นศพั ทว ชิ าการปจจบุ นั ดว ยอักษรธรรมลานนา
๙๘) สฯัค฿สฯ ฿ฯ ฯะห์ สังคมสงเคราะห
๙๙) ภาฯย฿ น์¦ฯ โทรทัฯ นฯ ์ ภาพยนตรแ ละโทรทศั น
๑๐๐) มานุษวฯ ทิ ฯา มนษุ ยวิทยา
๑๐๑) กาฯเ มงืฯ การเมอื ง
๑๐๒) ภาษาศา ส์ฯ ภาษาศาสตร
๑๐๓) รฏั ฯ ศาสนศา ส์ฯ รัฐประศาสนศาสตร
๑๐๔) สัฯฅ ฯศ฿ า ส์ฯ สงั คมศาสตร
๑๐๕) เ ศษฯศา ส์ฯ เศรษฐศาสตร
๑๓.๑๒ สุขภาพและการแพทย
๑๐๖) กาฯภาฯบ¶ํ ฯบฯั กายภาพบาํ บัด
๑๐๗) จักฯวิทฯา จักษวุ ทิ ยา
๑๐๘) สรรี วิทฯา สรรี วทิ ยา
๑๐๙) เภสัช์ฯ(เภสัฯ)วทิ ฯา เภสัชวิทยา
๑๑๐) กาพฯ ฯาบ¶ฯ ฯ การพยาบาล
๑๑๑) จติ ฯวิทฯา จิตวทิ ยา
๑๑๒) สาธ¶ฯรณสุข์ สาธารณสขุ
๑๑๓) สุขภาฯ¦ฅาฯ ฯปฯดไภฯ สขุ ภาพและความปลอดภยั
๒๔๘ อกั ษรธรรมลานนา
๑๑๔) แพทศฯ า ส์ฯ แพทยศาสตร
๑๑๕) สขุ ภาฯท¶ฯเลกฯื สขุ ภาพทางเลือก
๑๑๖) สตู ศิ า ส์¦ฯ กาผฯ ดงุ คัภฯ ์ สูตศิ าสตรและการผดุงครรภ
๑๑๗) โภช¢กา¦ฯ สุขภาฯ โภชนาการและสุขภาพ
๑๓.๑๓ เกษตรกรรมและสัตวแพทยศาสตร
๑๑๘) กาฯจฯกั าฯฟ าฯบศสุ ัต์ฯ การจัดการฟารม ปศสุ ตั ว
๑๑๙) สตั แฯ พฯ ศฯ า ส์ฯ สตั วแพทยศาสตร
๑๒๐) กาทฯ ¶ํ สฯ ฯร การทําสวน
๑๒๑) กเษ ศา ส์ฯ เกษตรศาสตร
๑๒๒) วทิ าฯ ศา ส์กฯ าฯโพฯะปฯกพฯืผ฿ ฯ
วิทยาศาสตรก ารเพาะปลูกพชื ผล
๑๔. การเขียนรายชอื่ จงั หวดั ตางๆ ดว ยอักษรธรรมลา นนา
ตารางท่ี ๑๐๒ ตารางการเขียนชอ่ื จังหวัดตา ง ๆ ดวยอักษรธรรมลา นนา
ชื่อจังหวัด ชอื่ เดิม ชอื่ จังหวัด ชือ่ เดิม
ที่ (อกั ษรธรรม (อักษรธรรม (อักษรไทย (อกั ษรไทย
ลานนา) ลานนา) ปจ จบุ ัน) ปจจบุ ัน)
๑. ชงฯ ราฯ วงฯ ไชฯ¢ราฯณ์ เชียงราย เวยี งชยั นารายณ
อักษรธรรมลา นนา ๒๔๙
การเขียนศัพทวชิ าการปจ จบุ ันดวยอกั ษรธรรมลานนา
ชือ่ จงั หวดั ชอื่ เดมิ ช่อื จงั หวดั ช่ือเดิม
ท่ี (อักษรธรรม
(อกั ษรธรรม (อักษรไทย (อกั ษรไทย
ลา นนา) ลา นนา) ปจ จบุ ัน) ปจจบุ ัน)
๒. ชฯงให่ฯ วฯงพิง์ฯ เชียงใหม เวียงพงิ ค
๓. ฯ
๔. พเยาั นันฯบุรี นา น นนั ทบุรี
๕. แ ่
๖. แมฮ่ ่ฯงสฯร เมงืฯ ภูกายฯ าฯ พะเยา เมอื งภูกามยาว
๗. ลาํ พาฯ
๘. ลําพรู วงฯ โกไศฯ แพร เวยี งโกศัย
๙. ³ ดติ ์ฯ
๑๐. กาญนฯ บุรี แม่รฯ่งสฯร แมฮองสอน แมร อ งสอน
๑๑. ตาฯ
๑๒. จฯ ฯคีรีขัน์ฯ เขลาค์นฯ คฯร ลําปาง เขลางคน คร
๑๓. เพบฯ รุ ี
๑๔. ราบฯ รุ ี หรภิ ญู ไชฯ ลําพูน หริภูญไชย
๑๕. กาํ แพฯเพฯ
๑๖. ไช¢ฯ ฯ บ¶ฯโ พธทิ ¶ตฯ รฯ อตุ รดติ ถ บางโพธิ์ทา เตยี น
ปาฯแ ฯ กาญจนบรุ ี ปากแพรก
เมงฯื ตาฯ ตาก เมืองตาก
บ¶¢ฯ ฯรฯ฿ ประจวบคีรขี นั ธ บางนางรม
ิ ฯ เพชรบรุ ี พรบิ พรี
- ราชบุรี -
ชากรฯั าฯ กาํ แพงเพชร ชากงั ราว
เมงฯื แ ฯ ชัยนาท เมืองแพรก
๒๕๐ อกั ษรธรรมลานนา
ชื่อจงั หวัด ชอื่ เดมิ ชอ่ื จังหวัด ช่ือเดิม
ท่ี (อกั ษรธรรม (อักษรธรรม
(อักษรไทย (อักษรไทย
ลา นนา) ลา นนา) ปจจุบัน) ปจจุบัน)
๑๗. นคฯร¢ย฿ฯ ¢ย฿ฯ นครนายก นายก
๑๘. นคฯร ปฐฯ฿ นครฯ ไชฯ ศ
๑๙. นคฯรสัฯร นครปฐม นครไชยศรี
๒๐. น฿นบฯ ุรี บ¶ฯ
๒๑. ปทุมธ¶ฯนี ตาฯ ฯข ัฯญ นครสวรรค พระบาง
๒๒. อยธุ าฯ สาฯฅ฿ฯ
๒๓. พจิ ิ นนทบุรี ตลาดขวัญ
๒๔. พิษโฯ ล฿ฯ งเกาั
๒๕. เพชบูร์ฯ หวฯ ฯ ปทุมธานี สามโคก
๒๖. ลบฯ฿ ุรี สงฯ แฅฯ
๒๗. สมุ ¶ฯกาฯ เพชบูระ อยุธยา กรงุ เกา
๒๘. สมุ สฯ฿ ¶ฯ ลโว้
๒๙. สมุ สาคฯร พจิ ติ ร สระหลวง
๓๐. สิง์บฯ รุ ี แดฯ
๓๑. สโุ ขไทฯ แม่กฯง พษิ ณโุ ลก สองแคว
บ¶ฯท ¶ จฯ ีฯ
สงิ ์ฯ เพชรบรู ณ เพชรบรุ ะ
ศสฯ¢ั ไลฯ
ลพบรุ ี ละโว
สมุทรปราการ พระประแดง
สมทุ รสงคราม แมกลอง
สมทรุ สาคร บานเทาจนี
สิงหบ รุ ี สงิ ห
สุโขทยั ศรีสชั นาลยั
อกั ษรธรรมลา นนา ๒๕๑
การเขียนศพั ทว ิชาการปจ จบุ นั ดวยอกั ษรธรรมลานนา
ชอ่ื จงั หวดั ชื่อเดิม ชือ่ จังหวัด ชอื่ เดิม
ท่ี (อักษรธรรม
(อกั ษรธรรม (อักษรไทย (อักษรไทย
ลานนา) ลานนา) ปจจุบัน) ปจจบุ ัน)
๓๒. สพุ ณั บฯ ุรี ´่ทงฯ / พนั บฯ รุ ี สพุ รรณบรุ ี อูท อง / พนั ธบุรี
๓๓. บุรี
๓๔. อ่าทฯ งฯ บุรี สระบรุ ี สระบรุ ี
๓๕. ³ไทธฯ ¶นฯ ี
๓๖. จันฯบ รุ ี วเิ ศไฯ ชฯชาฯ อางทอง วิเศษชยั ชาญ
๓๗. ฉเชิเฯ ซัา
๓๘. ช฿ฯบรุ ี ´่ทฯ อทุ ัยธานี อไู ทย
๓๙. าฯ
๔๐. ¶จฯ บฯี ุรี จนั ฯบุร์ฯ จันทบรุ ี จนั ทบรู ณ
๔๑. ระยฯง
๔๒. แกฯ้ แปฯรฯิ ฉะเชงิ เทรา แปดริ้ว
๔๓. บี
๔๔. ชุมพฯร บ¶ฯลมงุ ชลบุรี บางละมงุ
๔๕. ฯั
๔๖. นคฯร ศธ มฯร าฯ าฯ / าฯ ตราด ตราด/กราด
ศมโหสฯ฿ ปราจีนบุรี ศรีมโหสถ
รายฯง ระยอง ราย็อง
- สระแกว -
เมฯืงปก¶ฯไสฯ กระบ่ี เมืองปกาสัย
ชุมนุมพฯ฿ ชมุ พร ชุมนมุ พล
ทัทฯ ่ งฯ ตรัง ทบั เที่ยง
ตาฯพรฯ ลงิ ์ฯ นครศรธี รรมราช ตามพรลิงค
๒๕๒ อกั ษรธรรมลา นนา
ชอ่ื จงั หวดั ช่อื เดิม ชื่อจงั หวดั ชอ่ื เดมิ
ที่ (อกั ษรธรรม (อักษรธรรม (อักษรไทย (อกั ษรไทย
ปจจุบัน) ปจจุบัน)
ลา นนา) ลา นนา) นราธิวาส ระแงะบางนรา
ปตตานี ตานี
๔๗. นราธิว¶ฯ ระแงะบ¶ฯนรา พทั ลงุ คูหาสวรรค
๔๘. ตั าฯ นี ตานี ภูเกต็ ถลาง
๔๙. พัลฯ งุ คหู าสรัฯ ระนอง แรนอง
๕๐. ภูเกฯั ถาๆฯ ฯ สตลู ละงู
๕๑. ระนฯง แร่นฯง สงขลา สงิ หลา,สิงขร
๕๒. สตลู ละงู สรุ าษฏรธานี ไชยา
๕๓. สฯข฿ าฯ สหฯิ ลา/ สฯขิ ฯร ยะลา ยาลอ
๕๔. สุราฯ ์ธ¶นฯ ี ไชฺฯา กาฬสินธุ แกงสาํ โรง
๕๕. ยะลา ยาล฿ฯ ขอนแกน ขามแกน
๕๖. กาฬสิน์ฯ แกสฯ่ าํ โร฿ฯ ชัยภูมิ บา นหลวง
๕๗. ขรฯ แก่ฯ ขาฯแก่ฯ นครพนม ศรโี คตรบรู ณ
๕๘. ไชภฯ ูม บ¶ฯห วฯ ฯ นครราชสีมา โคราช
๕๙. นคฯรพนฯ฿ ศโ ค บูร์ฯ บึงกาฬ ชัยบุรี
๖๐. นคฯรราฯสีมา โคราฯ/ฅราฯ
๖๑. บึกฯ าฯ ไชฯบรุ ี
อักษรธรรมลา นนา ๒๕๓
การเขียนศัพทว ชิ าการปจ จบุ นั ดว ยอักษรธรรมลานนา
ช่ือจงั หวดั ช่ือเดิม ชอื่ จังหวัด ชือ่ เดมิ
ท่ี (อักษรธรรม
(อักษรธรรม (อักษรไทย (อักษรไทย
ลา นนา) ลานนา) ปจ จุบัน) ปจ จุบัน)
๖๒. บรุ ีรมั ์ฯ
๖๓. มหาสาร ¶ฯ โนฯม฿ ่งฯ บุรรี มั ย โนนมว ง
๖๔. มกุ ฯา หาฯ
๖๕. ยโสธฯรฺ ลากฯ ดุ ยาฯใ ห่ฯ มหาสารคาม ลาดกดุ ยางใหญ
๖๖. ร้ฯ ฯเอฯั
๖๗. เลิ ฯ มกุ ฯา หาฯ มุกดาหาร มุกดาหาร
๖๘. สกนฯ฿ คฯร
๖๙. สุริ น์ฯ สงิ ์ทฯ ¶ ฯ ยโสธร สิงหทา
๗๐. ศสเกฯ
๗๑. หฯงฅาฯ สาเกฯนครฯ รอยเอด็ สาเกตนคร
๗๒. หงฯ บล฿ฯ ¶ํ ฯภู
บ¶ ฯแฮ่ เลย บา นแฮ
๗๓. ³ดรฯ ธ¶ฯนี
หงฯ หาหฯ ฯว ฯ สกลนคร หนองหานหลวง
พาสฯ มัน์ฯ สุรนิ ทร ประพายสมนั ต
ขขุ นั ์ฯ ศรีสะเกษ ขขุ ันธ
บ¶ ฯไผ่ หนองคาย บานไผ
เขฯืร ขนั ์ฯกาฯ หนองบวั ลาํ ภู เขอ่ื นขันธกาบแกว
แก้บฯ ฯบ฿ ¶ฯ บัวบาน
บ¶หฯ าฯ ฯ อุดรธานี บา นหมากแขง
๒๕๔ อกั ษรธรรมลานนา
๑๕. การเขยี นภาษาตา งประเทศดวยอักษรธรรมลา นนา
การนําภาษาตา งประเทศมาเขียนโดยใชอ ักษรธรรมลา นนา จะมลี ักษณะคลา ยกบั การนํา
อักษรไทยมาตรฐานมาเขียน แตไมสามารถรักษารูปแบบตนเคาเดิมไดท้ังหมด เชน World
จะเขียนไดแก เวิลด ไมไดนํามาทกุ ตัวอกั ษรเปน เวิรลด อักษรธรรมลา นนาจะเนนการถา ยทอด
เสียงเปน หลกั เชน Peter (ปเตอร) คือ ปเ ทอร (ปเ ตอ) ภาษาไทยมาตรฐานจะออกเสยี ง ปเ ตอร
หากจะเขียนเปน พีเทฺอร ก็ไมนาผิด เพียงแตจะนิยมถายทอดเสียงเปนหลัก ถาจะใหมีปญหา
นอยที่สุด เมื่อเขียนเปนอักษรลานนาแลวควรมีภาษาตางประเทศอยูในวงเล็บหรือทับศัพท
เปน คําเดมิ นัน้ ๆ กไ็ ด เชน คอฟฟ (Coffee) บอลลูน (balloon) หรือภาษาอังกฤษคอื Hyderger
ทบั ศัพทไปเลย ตอไปนีเ้ ปนการนําภาษาตะวันตกเขยี นเปน อักษรลานนา
ตารางที่ ๑๐๓ ตารางการเขยี นภาษาตะวนั ตกดวยอกั ษรธรรมลา นนา
ภาษาตะวนั ตก อักษรธรรมลา นนา ภาษาไทยมาตรฐาน
Ammonia แอโฯ มเนฯ แอมโมเนยี
Alcohol แอกฯ ฮฯํ รฯํ ์ แอลกอฮอร
Ballet บัฯเ ล่ต์ บัลเลต
Battery แบเฯ ทริฯ ี แบตเตอร่ี
Bonus โบนั โบนัส
Pound ปนฯ ์ฯ ปอนด
Calcium แคซฯ ่ ฯม แคลเซ่ียม
Chalk ชลฯั ์ฯ ชอลก
Dollar ดฯลํ ฯา ร์ ดอลลาร
อักษรธรรมลา นนา ๒๕๕
การเขยี นศัพทวชิ าการปจ จบุ ันดวยอักษรธรรมลานนา
ภาษาตะวันตก อักษรธรรมลา นนา ภาษาไทยมาตรฐาน
Doctor ดฯกเทิฯร ์ ดอกเตอร
Eagle ²เกฯิ อเี กลิ้ (อนิ ทรี)
Elephant แอลฯแี ฟฯท์ แอลลแ่ี ฟน ท (ชา ง)
Ecology ²โคโลจี อีโคโลจ่ี (นิเวศวทิ ยา)
Fashion แฟชฯั แฟชัน่
Fast ฟาท์ ฟาสท
Genius จนี ฯส จเี นยี ส (อัจฉริยลกั ษณ)
Geology จโี อโลจี จโี อลีจี่ (ธรณวี ิทยา)
Habit
Humanities ฮาบฯิ ฮาบทิ (นิสยั )
Identity
Independence ฮฯแิ มฯน ิทสี ์ ฮิวแมนนทิ ีส (มนษุ ยศาสตร)
January
Jade ไอเดฯททิ ี ไอเดน็ ททิ ี (เอกลักษณ)
Landscape
±ดิเพเฯ ดน์ฯ อินดเิ พนเดนท (เอกราช)
แจยฯ ูอารี แจนยูอารี (มกราคม)
เจฯ เจด
แลฯสเฅฯ แลนสเคป (ภูมิทศั น)
๒๕๖ อกั ษรธรรมลานนา อักษรธรรมลา นนา ภาษาไทยมาตรฐาน
ลเิ บฯทิ ี ลเิ บอรท ี (เสรีภาพ)
ภาษาตะวันตก
Liberty มแิ ฅนฯ คิ ์ฯ มิแคนนคิ ส (กลศาสตร)
Mechanics
Morality โมรลัฯ ทิ ี โมรลั ลทิ ี (ศลี ธรรม)
Nation
Optics เนชฯั เนช่ัน,ชาติ (ประเทศ)
Organic
Philosophy อัฯพติสฯ ์ ออ็ พติคส (ทศั นศาสตร)
Population
Profession อํฯแกฯน ฯิ ออรแ กนนิค (อนิ ทรียภาพ)
Sociaty
Synthetics ฟลฯส ซฟ ฟล ็อสโซฟ (ปรชั ญา)
Television
Thesis พัฯ ฯพฯิเลชฯั พอ็ พพวิ เลชัน่ (ประชาชน)
Unity
University เฟชฯั โปรเฟซชน่ั (วิชาชีพ)
ซซµที โซโซเอที (สงั คม)
ซฯเธทิค์ ซีนเธทคิ ส (สงั เคราะห)
เทลฯวิ ชิ ัฯ เทลลิวชิ ัน่ (โทรทศั น)
ธีซ ธซี สี (วิทยานิพนธ)
ยนู ิที ยูนิที (เอกภาพ)
ยูนเิ วิซท ี ยูนิเวริ ส ซทิ ี (มหาวิทยาลยั )
อกั ษรธรรมลา นนา ๒๕๗
การเขยี นศัพทวิชาการปจจบุ ันดว ยอกั ษรธรรมลานนา
ภาษาตะวนั ตก อักษรธรรมลานนา ภาษาไทยมาตรฐาน
University
Vision ยนู เิ วิซที ยูนเิ วริ สซทิ ี (มหาวิทยาลยั )
Vocabulary วิชัฯ วิชั่น (วสิ ยั ทศั น)
Welfare
Zone โวแฅฯบิลฯ ารี โวแค็บบิวลารี (อภิธานศัพท)
Zoology เวฯแฟรี เวล็ แฟรี (สวัสดภิ าพ)
ซฯ โซน (เขต)
ซโู อโลจี ซโู อโลจี
ปจจุบันอิทธิพลของภาษาไทยมาตรฐาน ไดมีอิทธิพลในการเขียนภาษายุโรปตออักษร
ธรรมลานนาเปนอยางมาก จึงมักจะยึดเอามาตรฐานเดียวกันกับภาษามาตรฐาน ไมไดยึด
แตเสียงเหมือนสมัยโบราณ เชน ยpercent ไทยมาตรฐานจะปริวรรตโดยยึดรูปเดิมของภาษา
แถบยโุ รปไว เขยี นเปน เปอรเ ซน็ ต ภาษาธรรมลานนา ก็เปน เพฯริ ์เซน์ฯ ตามเสียงและรปู แบบ
เชนกัน (แตโ ดยมากแลวจะถือเอาเสยี งเปนหลกั ) ดังตวั อยา ง
๒๕๘ อกั ษรธรรมลานนา
ตารางที่ ๑๐๔ ตารางตัวอยางการเขียนภาษายโุ รปดว ยอักษรลา นนา
ภาษายุโรป ธรรมลา นนา ไทยมาตรฐาน
Film ฟล์ฯ/ฟฯ ฟลม
Football ฟุตบลฯํ ฟุตบอล
Thermomiter เทโฯิ มมิเทฯริ ์ เทอรโมมเิ ตอร
Litre ลิ /ลฯิ ลติ ร
Ice-cream ไอศ ีฯ ไอศครีม
๑๖. การเขียนชอ่ื วัน-เดอื น-ปดวยอักษรธรรมลานนา
ตารางที่ ๑๐๕ ตารางการเขียน วัน-เดือน-ป ดวยอักษรธรรมลานนา
วนั /วฯั
อกั ษรธรรมลา นนา ไทยมาตรฐาน ภาษาลานนา อกั ษรธรรมลา นนา
อาทติ ์ฯ อาทติ ย วันติ๊ด วัฯทฯิ
จ น์ฯ จนั ทร วันจน๋ั วัฯจฯั
อค¸ ¶ฯ อังคาร วันอาการ วอัฯ าค¶ฯ
พธุ พธุ วนั ปดุ วฯัพดุ
พฤหั บฯํดี พฤหัสบดี วนั พัด วัฯพัฯ
ศุ ์ ศกุ ร วันสกุ วฯสั กุ
เสัาร์ เสาร วนั เสา วฯเั สัา
อกั ษรธรรมลานนา ๒๕๙
การเขยี นศพั ทวชิ าการปจจุบนั ดว ยอกั ษรธรรมลานนา
เดอื น /เดฯรื
อักษรธรรมลา นนา ไทยมาตรฐาน ภาษาลา นนา อักษรธรรมลานนา
เก๋ยี ง
มกราฅฯ฿ (ค฿ฯ หากยดึ มกราคม กงฯ
ตามภาษาบาล)ี ย่ี
สาม
กุมฯาพนั ์ฯ กุมภาพนั ธ ยี ส่ี
หา
มี¢ฅ฿ฯ มีนาคม สาฯ หก
เจด็
เมษาย฿ฯ เมษายน สี แปด
เกา
พฤษาฯ ฅฯ/฿ ึฯภาฅฯ฿ พฤษภาคม หา้ สบิ
สิบเอด็
มิถุ¢ยฯ฿ มิถุนายน ห฿ฯ
สบิ สอง
กรกฎาฅ฿ฯ กรกฎาคม เจัฯ
สฯหิ าฅฯ฿ สงิ หาคม แปฯ
กฯัยายฯ฿ กนั ยายน เกัา
ตุลาฅฯ฿ ตุลาคม สิฯ
พฤศจิกาย฿ฯ/ ึ ฯจิ พฤศจิกายน สิอฯ ัฯ
กาย฿ฯ
ธฯัว¶ฯฅ/฿ฯ ธ¢ั ฅฯ ฿ฯ ธนั วาคม สิฯสฯง
๒๖๐ อักษรธรรมลานนา
ชื่อป/ ชฯื ี
ไี ทฯ นี กั ษ ไี ทฯ นี กั ษ
ห หนู
ชวด หนู ชดฯ ห ไจ้ ไจ วฯ฿ งวั /จัว
เสฯื เสอื
ฉลู ววั ฉฯ วฯ฿ เาั เปา ต่าฯ กระตาย
¢ฯ นาค
ขาล เสอื ขาฯ เสฯื ยี ยี งู งู
มา้ มา
เถาะ กระตาย โถฯะ ต่าฯ เหาั เหมา แพะ แพะ
วกฯ วอก
มะโรง งูใหญ มโร฿ฯ งูให่ สี สี ไก่ ไก
หา หมา
มะเสง็ งเู ลก็ มเสฯั งูเล็ฯ ไส้ ไส ช้าฯ ชา ง
มะเมีย มา มเมฯ ม้า สงา้ สะงา
มะแม แพะ มแม แพะ เม็ฯ เมด็
วอก ลงิ วฯก ลฯิ สฯั สัน
ระกา ไก รกา ไก่ เลาั เลา
จอ หมา จฯํ หา เสฯ็ เสด็
กนุ หมู กุร ห ไค้ ไค
อักษรธรรมลา นนา ๒๖๑
การเขียนศพั ทวชิ าการปจ จบุ นั ดว ยอักษรธรรมลานนา
๑๗. การเขียนบทกวีไทยดวยอกั ษรธรรมลานนา
*ธรณนี ่ีนี้ เปนพยาน
เรากศ็ ิษยม ีอาจารย หนง่ึ บา ง
เราผดิ ทานประหาร เราชอบ
เราบผ ิดทา นมลาง ดาบนีค้ นื สนอง (ศรปี ราชญ)
*ธํฯร ณีนีน ี เปพฯ ฯาฯ
เราั คํศษิ ์ฯมอี าจาร์ฯ หงฯึ บ¶ ฯ (นฯบึ ¶ฯ)
เรัาผทิฯ ่าฯ หาฯ เรัาชฯบ
เราั บผ่ ฯทิ ่าฯม้ฯาง ดานฯ ฅี สฯ งฯๆ ( ศี ¶ฯช์ฯ)
แลวสอนวาอยา ไวใ จมนษุ ย ¦ฯส รฯ ว¶ ฯ£า่ ไว้ จมนุษฯ์
มันแสนสดุ ลึกลา้ํ เหลอื กาํ หนด มแฯั สฯส ุดลลึฯ ํ¶ ฯเหอฯื กาํ ห฿ดฯ
ถึงเถาวลั ยพันเก่ียวท่ีเลยี้ วลด ถเึฯ ถัาวล์ฯพฯกั ่ วฯ ทีล้ ฯวลฯ฿
กไ็ มค ดเหมอื นหนงึ่ ในนา้ํ ใจคน คํม่คเฯ฿ หฯืรหึฯงใน¢ํจฅ฿ฯ
(สนุ ทรภู) (สุรทรฯ ภ่)ู
๒๖๒ อักษรธรรมลานนา รฯ้ ฯรัคฯ รํ ้ฯ โฯ ศฯ฿
พฯวั โิ ยฯจาฯพัรฯ ฯั
รอ ยรักกร็ อ ยโศก แสฯโ ศ฿วฯ ิโย฿หฯ ักฯ
พนั วิโยคจากพันรัก จาฯแสฯร ฯัสๆกฯั ใจ
แสนโศกวิโยคหนกั
จากแสนรักสลกั ใจ บญุ เหื ฯอ ใจมเ¢
บฯ฿เนอฯื คเํ นอฯื เต้ฯ
(บุญเหลอื ใจมโน) พิศเสฯ ีร฿ฯ
บงเน้อื กเ็ น้อื เตน ท่ร฿ฯ า่ ฯ¦ทฯตั ฯ฿
พิศเสน สรีรัว คํระรรฯิ ะรฯไิ หฯ
ทัว่ รา งและทั้งตัว
กร็ ะรกิ ระรวิ ไหว (ชฯิ บรู ทฯ)ั
(ชติ บรู ทัต)
การอานภาษาทางวิชาการท่ีเขียนดวยอักษรลานนา ตองอานตามเสียงของภาษาไทย
มาตรฐาน อยางเชน ตา จา ปา กา ตองอานวา ตา จา ปา กา จะอานวา ตา จา ปา กา
ตามสําเนียงของลานนาไมได ตองอานตามอักขรวิธีท่ีกําหนดไวในเบื้องตนแลว อีกอยางหนึ่ง คําวา
จะไป แมเขียนเปน อักษรธรรมลา นนาจะตองเขยี นเปน จไพ แลว ในการปริวรรตเปนภาษาทางการ
ตอ งยึดคาํ นยิ มเดมิ นี้ผนวกเขาดว ย
อักษรธรรมลานนา ๒๖๓
ขอ สังเกตความพเิ ศษของอกั ขรวธิ อี ักษรธรรมลานนา
บทที่ ๙
ขอสงั เกตความพเิ ศษของอกั ขรวธิ อี กั ษรธรรมลา นนา
๑. ความรูเบอื้ งตน
ภาษาเหนือ คําเมือง กําเมือง หรือภาษาลานนาแมจะเปนภาษาตระกูลไท แตก็มี
ความแตกตางอยูหลายประการจากภาษาไทยมาตรฐาน เชน เร่ืองการออกเสียง คําศัพท
ความหมาย และเสยี งวรรณยกุ ต เปนตน
อักขรวิธีของอักษรธรรมลานนา ยังไมไดรับการสังคายนาอยางเปนทางการ (มีเฉพาะ
กลุมยอยเทาน้ัน) หรือมีราชบัณฑิตประชุมแกไขตกลงกันใหเปนสากลปฏิบัติอยางภาษาไทย
มาตรฐาน จึงมีการอาน และการเขียนแบบพ้ืนบาน ตามความเขาใจของคนลานนาในทองถิ่น
นั้นๆ โดยมีจุดประสงคเพียงเพ่ือส่ือสารเปนลายลกั ษณใหเปนท่ีเขาใจตรงกันเทาน้ัน ขอสังเกต
ของความแตกตา งจากภาษาไทยมาตรฐานจงึ มอี ยมู ากมาย
อีกประการหน่ึง ในป พ.ศ. ๒๔๘๓ รัฐบาลรัฐนิยมของไทยในสมัยนัน้ มีประกาศวาดว ย
ภาษา และหนังสือกับหนาที่พลเมือง หามการเรียนการสอนอักษรทองถ่ิน เปนเหตุใหการศึกษา
อักษรธรรมลานนา และการส่ือสารแบบลายลักษณนอยลง หลักเกณฑหรืออักขรวิธีตาง ๆ
จึงเลือนหายไปตามกาลเวลา ประกอบกับอิทธิพลของภาษาไทยมาตรฐานที่ไดแผเขามาทําให
อักขรวิธีปะปนกันจนทําใหการเขียนอักษรธรรมลานนาบางคํา มีความคลายคลึงกับภาษาไทย
มาตรฐาน เชน การมีเสยี งควบกลาํ้ และตัว ร ช ฯลฯ ที่เขามาปะปน เพราะโดยปกติคนลานนา
จะใชต ัว ฮ ซ เปน ตน
นอกจากน้ี อักษรธรรมลานนายังใชเขียนเร่ืองราวประเภทตํานาน วิทยาการ
ทางพระพุทธศาสนา และคาถาอาคม ซ่ึงหากโบราณาจารยเขียนอยางไร ศิษยานุศิษยรุนหลัง
ก็มักจะเขียนและยึดตามเชนน้ัน ไมกลาดัดแปลงแกไข หรือแตะตอง เพราะเห็นวาเปนอักษร
ศักด์ิสิทธ์ิ ครูอาจารยตางวัด ตางสํานัก จึงเขียนกันตามแตความเขาใจของตน เพราะอยางไรก็
เพยี งเนนการส่ือสารใหเขาใจในเรอ่ื งทจ่ี ะสอ่ื เทา น้ัน
๒๖๔ อักษรธรรมลานนา
หากผูเร่ิมศึกษาอักขรวิธีของอักษรธรรมลานนาใหมๆ จะนําความเขาใจในอักขรวิธี
ภาษาไทยมาตรฐานมาเปรียบเทียบกับอกั ขรวิธอี กั ษรธรรมลา นนาแลวบอกวาภาษาลา นนาเขียน
ผิด ยิ่งเปนเรื่องไมถูกตอง ควรจะเขาใจวา ในยุคสมัยนั้นนิยมใชกันอยางนั้นมากกวา ควรคิดวา
ภาษามีพฒั นาการไมร ูจ บ และคงมีการเปล่ยี นแปลงตอ ไปอกี
อนุรส เพชรนิล (๒๕๔๘, หนา ความนํา) ครูภูมิปญญาไทย สาขาภาษาและวรรณกรรม
ลา นนา ไดกลา วไววา การเรยี น เขยี น อา น ฟง พูด อักขระภาษาคําเมอื งตอ งออกเสยี งตามคาํ เมอื ง
ไมควรเทียบอักษรไทยกลาง ยกเวนการปริวรรตเทานั้นการปริวรรตนั้นอาจจะถูกตามอักขรวิธี
แตถา ไมถ กู ตอ งคําเมืองแลวจะยงุ ยากในการแปลความหมาย
เรืองเดช ปนเขื่อนขัติย (๒๕๕๕, หนา ๕๙) ใหขอสังเกตไวอีกวา อักษรธรรมลานนา
โบราณ มักเขียนโดยไมมกี ฎเกณฑตายตัว ผชู ํานาญในการอานตอ งอาศัยประสบการณในการอาน
มามาก ดังน้ัน ผูเร่ิมศึกษาจึงควรอานตําราท่ีเปนหนังสือลานนาใหมากๆ จึงจะอานไดถูกตอง
เพราะคนโบราณสว นใหญจะมลี ักษณะที่กลาวไดวาคนที่มีความรูมักไมมีโอกาสเขียน คนท่ีเขียน
มักจะไมมีความรู ซ่ึงเรื่องนี้คือขอเท็จจริงที่เกิดขึ้น สังเกตไดวา พระภิกษุสามเณรที่บวชเรียน
อาจจะมีความรูในระดับประถม แตพอศึกษาอักษรธรรมลานนาไดสองสามพรรษามีโอกาส
เขยี นตาํ รา หรือบทสวดมนตก ็อาจเขยี นผดิ พลาดในเรอื่ งของอกั ขรวิธีได แตกไ็ ดย ึดถือสบื ตอ กันมา
การตั้งขอสังเกตของอนุรส เพชรนิล ครูภูมิปญญาไทย ซ่ึงมีความเชี่ยวชาญในภาษา
ลานนา ตลอดจนวิถีชีวิตคนลานนารวมถึงเรืองเดช ปนเข่ือนขัติย อาจารยผูสอนภาษาลานนา
และอักษรธรรมลานนา ทําใหเห็นวาเรื่องของภาษาน้ันเปนเร่ืองวัฒนธรรมประเพณีท่ีลึกซึ้ง
ของทองถิ่น โดยเฉพาะอยางย่ิงการออกเสียงของคนลานนา อักขรวิธีของภาษาไทยมาตรฐาน
บางทีไมสามารถกําหนดเสียงด้ังเดิมได เชน อักษรที่มีเสียงสูงข้ึนจมูก (แมญิง,หยะการ ฯลฯ)
ผูเขียนเห็นมีในเสียงของคนลา นนา เสียงของคนอนิ เดีย และภาษาในตระกูลอินเดียยุโรปเทานั้น
เทาท่ไี ดสงั เกตมา
อกั ษรธรรมลา นนา ๒๖๕
ขอ สงั เกตความพเิ ศษของอกั ขรวิธีอักษรธรรมลานนา
ประเสริฐ ณ นคร (๒๕๔๙, หนา ๕๐) กลาววา การปริวรรตจะเปนประโยชนตอคน
ในทองถิ่นผูตองการจะศึกษาวรรณกรรมทองถิ่นของตน แตคนสวนใหญในประเทศไทยจะอา น
ไมรเู ร่อื งเพราะมคี าํ ไมเ ขา ใจความหมายกวา รอยละสิบ ภาษาลา นนาเปน ภาษาเฉพาะถ่ิน ถาจะให
วรรณกรรมที่ใหความรูแพรออกไปอยางกวางขวาง ตองแปลความหมายเทาน้ัน จึงจะรูได
อยางลึกซึ้งเทาคนลานนา เพราะเร่ืองละเอียดเก่ยี วกับภาษาน้ัน ตองเปนเจาของภาษาและผูท ่ี
ขลุกอยกู บั ภาษาและบรบิ ทนนั้ ๆ จรงิ ๆ
ในบทนี้ ผูเขียนจะนําศัพทตางๆ ทั้งเรื่องของเสียง คํา ความหมาย อันเปนท่ียุงยาก
สําหรับผูศึกษาใหมและผูที่ไมใชคนทองถ่ิน หรือแมแตเปนคนทองถ่ินรุนใหม ซ่ึงถูกอิทธิพล
ของภาษาไทยมาตรฐานวางกรอบไวก อ นแลว มาเปน ตัวอยา งในการศึกษา
๒. ขอ สงั เกตเกีย่ วกบั การปรวิ รรตและการเขียน
๒.๑ การปริวรรต การปริวรรตอักษรธรรมลานนาเปนอักษรไทยมาตรฐาน แมวาจะมี
รปู อักษรเปนภาษาไทยมาตรฐาน แตจ ะตองออกเสยี งเปนภาษาลานนา เชน
ตารางท่ี ๑๐๖ ตารางการตง้ั ขอ สงั เกตเกย่ี วกบั การปริวรรตอกั ษร
อักษรธรรมลา นนา อกั ษรไทยมาตรฐาน ออกเสียง
กา กา กา
ไป (มักเขียน ไป ไป ไป (หากอานตามอกั ษรแลว ป คืออักษรสงู
เพราะพลง้ั เผลอโดย ของลานนา ตอ งออกเสยี ง ไป)
นาํ ป ไปเทยี บกับ
ป ปลาในภาษาไทย
กลาง)
ไพ ไป,ไพ ไป,ไพสามารถออกเสยี งไดท ั้ง ป และ พ
ขนึ้ อยูกบั บริบทของคาํ
๒๖๖ อกั ษรธรรมลา นนา
อักษรธรรมลา นนา อักษรไทยมาตรฐาน ออกเสยี ง
พีน ฯง้ พีน่ อง ปนอ ง
ท¶ฯ ฯ ทาย ตาย (ทํานาย แตถ าหมายถึงตาย (ตาฯ)
ตอ งอาน ตา ย)
จ้าฯ จาง จา ง (เสยี งเบญจมา กึ่งกลางระหวา งเสยี ง
โทและตรี)
พเี ม้ารฯนั งฯ้ พี่เมารกั นอ ง ปเมาฮกั นอ ง
ภควเตา ภควโต ภะกะวะโต
เ ฯ เปต (เปรต) เผต
กาฯ ฯ กลาง กาง
ฑ่า ฑา ดา
บัณฯติ เดฯิ บณั ฑิตเฑนิ บณั ฑติ เดนิ
ปฯา ปลา ปา
จั จั จัก
เสฐฯี เสฏฐี เสด -ถี
อักษรธรรมลานนา ๒๖๗
ขอสงั เกตความพิเศษของอักขรวธิ ีอักษรธรรมลานนา
๒.๒ การเขียน ในการเขียนน้ัน บางกรณีเพื่อเปนการประหยัดพื้นที่ (ใบลาน/กระดาษ
สา) จึงมีการใชการยอ กลอักษร หรืออักษรพิเศษ นิยมเขียนสืบ ๆ กันมา ทั้งไมมีความคิด
ท่ีจะเปลี่ยนแปลง ผูใดเห็นวาผิดและเปลี่ยนเขียนตามอักขรวิธี บางทีถูกขอกลาวหาวาผิด
ไมย ดึ ตามครูอาจารย เชน
ตารางท่ี ๑๐๗ ตารางการตง้ั ขอ สังเกตเกีย่ วกบั การเขียนประหยัดพื้นที่
การเขียนประหยดั พืน้ ท่ี คําอา น การเขยี นตามอักขรวธิ ี
เขฯๆาั ฯ ขา วของ เขัาขฯง
รื อันวา อัฯว¶ ฯ
คฯี ก็มี (กีม) คฯํมี
คฯี กด็ ี (กดี ) คดฯํ ี
ดรู า (ดรรู า) ดูรา
า คอื วา ควื ¶ ฯ
8ฯ¶ื ฯ แลว (แลว) แลฯ้
¦ฯ แลนา แล¢
ลฯา/¦าฯ พระเจา ภเจัา
จิ
จ๋ พระเจา เจาั
กฯิ้าฯ กา กิ๋นกว ยกา งกอ กากฯกิ ้ฯกฯ ากฯ ํฯ
ัฯ เงนิ คาํ เงฯคิ ¶ํ ฯ
๒๖๘ อกั ษรธรรมลา นนา
๒.๓ ตัวสะกด การเขียนอักษรธรรมลานนา ถาเขียนแบบโบราณจะเขียนคลายกับ
ภาษาลาว เชน ภาษาลาวเขยี นคาํ วา พระลักษมณ จะเขียนวา พะลัก พระราม จะเขยี นวา พะ
ลาม เพียงแตปจจุบันจะไดรับอิทธิพลจากภาษาไทยมาตรฐาน จึงมีการเขียนปะปนกัน
เพราะพยายามจะเลียนแบบความเปนมาตรฐานของ ภา ษา ไทยกลาง ของค นรุนใหมนั่ น เ อ ง
ตัวสะกด เชน เเมกดจะใช ด (ฑ/ฑ) สวนจะใชตัวอ่ืนสะกด ส ใชแทน ศ ษ ก็ไดเพราะอิทธิพล
ของภาษาลีท่ีมีมากกวาภาษาสันสกฤต แม กน ไมแนนอนสวนใหญใช น (น) แตบางที
แทนทจี่ ะใช น (น) แตก ลบั ใช ร (ร) ดังตาราง
ตารางท่ี ๑๐๘ ตารางการตงั้ ขอสงั เกตเก่ยี วกับตัวสะกดเฉพาะในภาษาลา นนา
ภาษาไทมาตรฐาน ตวั สะกด ภาษาลานนา ตัวสะกด
เรยี น น รฯร ร
พระลักษมณ ก ลกั /พลัฯ ก (เขยี นแบบชาวบา น)
( ลกมฯ ์)ฯ ไมม ี -ษมณ
นอน น นฯร ร
โกรธ ธ โขฯ฿ ด
ปราศ ศ ¶ฯ ส
๒.๔ ตัวควบกล้ํา อักษรธรรมลานนาโบราณ ไมมีควบกลํ้าหรือท่ีเรียกวา คําเมือง
ดังนั้น จึงไมมี ร ล ควบกล้ํา ซึ่งคลายกับภาษาตระกูลไทโบราณท่ัวไปที่เขียน ร ล ควบกลํ้า
ในสมัยปจ จบุ ันเพราะไดรับอทิ ธพิ ลจากภาษาไทยมาตรฐานแทบท้ังส้ิน เชน
อักษรธรรมลานนา ๒๖๙
ขอ สังเกตความพิเศษของอักขรวธิ ีอกั ษรธรรมลานนา
ตารางที่ ๑๐๙ ตารางการตัง้ ขอสงั เกตเกยี่ วกับอกั ษรควบกลาํ้ ในภาษาลา นนา
ภาษาไทยมาตรฐาน ภาษาลานนา ภาษาลา นนาทไี่ ดรบั
อิทธพิ ล
จากภาษาไทยมาตรฐาน
พระยา พญา พญา พระยา าฯ
ศัตรู สตฯ สัตถู ศัตรู ศ
โปรด โผ฿ฯ โผด โปรด ฯ
กษตั รา กสตั าฯ กสตั ตา กษัตรา กษ า
สรา ง สา้ ฯ สาง สราง ัาฯ
ใครไ ด ไค่ ด้ ใคไ ด ใครไ ด ่ ด้
ปรากฏ ผาก฿ฯ ผากฎ ปรากฏ ¶กฯ ฿ฯ
เคราะห โคะฯ เคาะ(ห) เคราะ(ห) ฯะ
ปลา ปา ปา ปลา ปาฯ
แปลง แปฯ แปง แปลง แปฯง
กลาย กาฯ กาย กลา ย กฯาฯ
แมลบ (ฟา) แมฯ แมบ(ฟา) แมลบ แมบฯ
ปลีกลวย ีกฯ้ ฯ ปก ว ย ปลีกลว ย ีกฯ ้ฯ ฯ
๒๗๐ อักษรธรรมลานนา
ภาษาไทยมาตรฐาน ภาษา ภาษาลานนาท่ี ภาษาไทยมาตรฐาน
ลา นนา ไดร บั อิทธพิ ล
จากภาษาไทย
มาตรฐาน
กลอง กฯง กอง กลอ ง กฯง
ใกล ไก้ ไก ไกล/ใกล ไก้ฯ
๒.๕ อักษรธรรมลานนาไมมีตัว ท อักษรธรรมลานนา ตัว ท (ตะ) ซึ่งใชเปนตัว ท
ในการเขียนภาษาบาลี เชน สมุทฺโท สมทุ ฺโท แตใ นการออกเสียงอยา งภาษาลานนากลับเปน เสียง
ตะ (ตะ) พอนําภาษาบาลีมาใชเ ปน ช่อื หรอื นามสกุล จะออกเสียงเปน ต (ยกเวนออกเสยี งใหเ ปน
ภาษาไทยมาตรฐาน)
ตารางท่ี ๑๑๐ ตารางการอา น ท เปน ต
ภาษาไทยมาตรฐาน อกั ษรธรรมลานนา ออกเสียง
ทหาร ทๆาฯ ฯ ตะ-หาน
จนั ทรา จ¢ฯ จน๋ั -ตา
ที่ (สถานท่)ี ที ตี้
อนิ ทะ ±นฯ อนิ -ตะ
*จ ¢ฯ จันทรา (สนั สกฤต) * จ¢ฯ จันทา (บาล)ี