PSB LLM Buku Final 730am 28 julai 2021 edit (BLEED MARK) (1) edit 4 flip

d) MARKETING AND AWARENESS 2021 Immediate Terms
Long Terms
Makluman kepada pemain industri Long Terms
lebuhraya untuk penglibatan dalam
pelaksanaan BIM melalui roadshow,
knowledge sharing dan technology
transfer.

i) Majlis Pelancaran Dokumen BIM
dan Digital Framework

248 e) PELAKSANAAN BIM BERPERINGKAT 2022 – 2025
2022 – 2025
Pelaksanaan BIM ke atas :-
i) Lebuhraya baru
ii) Lebuhraya dalam pembinaan
iii) Lebuhraya dalam operasi

f) INFRASTRUKTUR

Penyediaan Infrastruktur (Fasiliti dan
Teknologi) seperti berikut :-

i) 'BIM Centralised Big Room'
ii) Mobile and PC workstation
iii) Perisian
iv) Storage (Cloud/Server)
v) Fasiliti Latihan
vi) Highway Component BIM Library
vii) Penubuhan Unit Pengurusan Data

Digital LLM

Sasaran (Desired State) secara keseluruhan bagi pelaksanaan idea ini adalah seperti berikut.

a) Meningkatkan lagi tahap kecekapan sistem pengurusan pembinaan lebuhraya seiring

SASARAN b) dengan transformasi digital untuk kekal berdaya saing dimana mencakupi pelbagai teknologi
OUTCOME dan sistem baharu.
(DESIRED STATE) Memantapkan dan mempermudahkan lagi proses kerja melibatkan pihak LLM, syarikat
konsesi dan agensi-agensi yang terlibat di dalam industri lebuhraya.

c) Transformasi daripada kaedah konvensional kepada digital dengan menggunapakai kaedah

Building Information Modelling (BIM) di dalam pelaksanaan pembangunan lebuh raya di

peringkat perancangan, rekabentuk, operasi dan penyenggaraan.

TINDAKAN BP/BPR/BPP/BPO/M&E/BTOL

249

MEWUJUD DAN MENGURUSKAN SISTEM MAKLUMAT DIGITAL PENGURUSAN LEBUHRAYA SECARA HOLISTIK
BERMULA DARIPADA PERINGKAT PERANCANGAN, REKA BENTUK, PEMBINAAN DAN OPERASI &
PENYELENGGARAAN MENGGUNAPAKAI SISTEM BUILDING INFORMATION MODELLING (BIM)

250

FOKUS : PEMERKASAAN IR4.0 DAN PENDIGITALAN
IDEA : PEMERKASAAN GIS LEBUH RAYA

1.0 PENGENALAN
Sistem Maklumat Geografi (GIS) berfungsi mengurus, mengolah, menganalisa
maklumat berkaitan lokasi, bentuk, sempadan dan penerangan berkenaan
butiran geografi yang diperolehi daripada semua aktiviti geospatial. Penyediaan
infrastruktur yang kondusif seperti perisian, perkakasan dan pangkalan data
serta ketersediaan prosidur dan kemahiran dapat menyokong fungsi GIS dalam
menggambarkan maklumat yang baik, mudah difahami dan terperinci kepada
pengguna.
Pembangunan GIS adalah berdasarkan Framework Data MyGDI dalam
menetapkan tema-tema data asas geografi serta persekitaran. Terdapat dua
belas (12) tema asas yang dikenalpasti iaitu aeronautical, built environment,
demarcation, geology, hydrography, hypsography, soil, transportation, utility,
vegetation, special use dan general. Lanjtan daripada itu, Lembaga Lebuhraya
Malaysia (LLM) dikategorikan dibawah transportation dan berperanan sebagai
custodian dalam menguruskan data-data disepanjang jajaran lebuh raya.

Framework Data MyGDI

Penyeragaman dan perluasan maklumat GIS memberikan nilai tambahan
kepada LLM sebagai pembekal maklumat/data disamping memberi faedah
kepada pembangunan industri lebuh raya. Ini secara tidak langsung memberi
ruang dan peluang kepada LLM menjana pendapatan kepada organisasi.

251

2.0 KEADAAN SEMASA – CURRENT STATE

Pembangunan GIS di LLM kini adalah secara berpusat dengan menempatkan
keseluruhan maklumat GIS di dalam satu portal untuk kemudahan akses secara
atas talian. Ini membolehkan pengguna yang berkepentingan seperti agensi
kerajaan, syarikat konsesi dan badan berkepentingan berkongsi maklumat GIS
untuk pemanfaatan bersama. Selaras dengan Teras Strategik 1 di dalam Pelan
Strategik Pendigitalan (PSP) LLM 2021 - 2025, LLM berhasrat untuk
menyalurkan maklumat lebuh raya kepada orang awam dan agensi kerajaan
dalam penyampaian perkhidmatan industri lebuh raya.

Dalam konteks ini, penyediaan maklumat GIS yang komprehensif merupakan
elemen penting dalam penyampaian perkhidmatan kepada pengguna.
Beberapa perkara/faktor yang mengekang faktor kejayaan penyampaian
maklumat yang bermanfaat kepada pihak berkepentingan telah dikenalpasti
dengan perincian seperti berikut:

i. Penyediaan infrastruktur GIS yang efisien untuk penggunaan bersama.
ii. Pengenalpastian maklumat asas GIS lebuh raya untuk perkongsian

bersama.
iii. Pengenalpastian maklumat berperingkat GIS untuk tujuan komersial.
iv. Penentuan kadar harga mengikut maklumat berperingkat GIS.

3.0 CADANGAN IDEA

MEWUJUDKAN PENGELASAN MAKLUMAT GIS BAGI TUJUAN PERKONGISAN
DAN PENJANAAN PENDAPATAN LLM
Dalam usaha untuk mengelas peringkat maklumat GIS yang berpotensi untuk
dikomersialkan, penyediaan porses kerja yang sinergi memberikan gambaran
jelas untuk mencapai tujuan perkongsian dan penjanaan pendapatan LLM.
Selain itu, penyediaan infrastruktur yang mampan membantu dalam usaha
pengelasan maklumat GIS lebuh raya untuk perkongsian dan tujuan komersial.
Serahan dan perkongsian maklumat GIS yang berkualiti dengan piawaian
pengelasan yang ditetapkan akan memudahkan pihak LLM mengurus dan
mengendalikan maklumat GIS secara berpusat.

252

4.0 PELAKSANAAN STRATEGI

Pelan tindakan strategi yang dirancangkan dalam membangunkan pengelasan
maklumat GIS lebuhraya ini;

i. Mewujudkan ahli jawatankuasa bagi menyediakan pengelasan maklumat
GIS di LLM.

ii. Mengadakan perbincangan awalan bagi mengenalpasti skop dan
maklumat yang terlibat dan membuat perancangan bersama bahagian
lain yang terlibat.

iii. Mengadakan mesyuarat secara berkala untuk melaporkan dan
menyediakan pengelasan maklumat GIS berdasarkan perancangan yang
telah ditetapkan.

iv. Memuktamadkan maklumat GIS di lebuhraya.

5.0 TEMPOH PELAKSANAAN KESELURUHAN

Tempoh mewujudkan pengelasan maklumat GIS lebuhraya ini adalah
dianggarkan selama 4 tahun bermula tahun 2022 hingga 2024.

6.0 BAHAGIAN SOKONGAN

i. Bahagian Perancangan.
ii. Bahagian Pengurusan Projek.
iii. Bahagian Pemantauan Operasi.
iv. Bahagian Pengurusan Rekabentuk.
v. Bahagian Pengurusan Tanah.

7.0 SASARAN

1. Infrastruktur dan Data GIS lebuh raya dimantapkan dan diperkasakan bagi
tujuan perkongsian secara bersepadu.

2. Kerjasama strategik melalui usahasama perkongsian maklumat GIS
dipertingkatkan secara efektif.

3. Pengukuhan pengurusan dan penyelarasan GIS lebuh raya Malaysia ke
arah lebih mampan setaraf dengan piawaian antarabangsa bagi menjamin
ketersediaan infrastruktur dan fasiliti penyenggaraan & operasi lebuh raya
pada tahap yang optimum.

4. Pemerkasaan GIS lebuh raya di Malaysia akan menghasilkan pengelasan
maklumat GIS komprehensif serta dapat meningkatkan kerjasama strategik
melalui usahasama perkongsian secara efektif ke arah mewujudkan

253

kemudahan GIS yang mampan setaraf dengan piawaian antarabangsa.
Selain itu, ianya juga dapat menyokong penyediaan infrastruktur dan fasiliti
penyenggaraan dan operasi lebuh raya yang lebih baik.
8.0 KESIMPULAN
Pengelasan maklumat GIS ini perlu dilaksanakan untuk dijadikan sebagai
rujukan pelaksanaan GIS di peringkat Lembaga Lebuhraya Malaysia. SLLM
perlu memastikan maklumat GIS yang dikenalpasti memenuhi piawaian kualiti
bagi tujuan serahan dan perkongsian maklumat GIS serta tujuan komersial di
LLM untuk masa akan datang.

254

TEMPLATE STRATEGI CADANGAN IDEA PSB
BAHAGIAN: BAHAGIAN TEKNOLOGI MAKLUMAT

FOKUS UTAMA : PEMERKASAAN IR4.0 DAN PENDIGITALAN

MATLAMAT : MELESTARIKAN SUMBER KEWANGAN

CADANGAN IDEA : PEMERKASAAN GIS LEBUH RAYA

Pembangunan GIS di LLM kini adalah secara berpusat dengan menempatkan keseluruhan maklumat

GIS di dalam satu portal untuk kemudahan akses secara atas talian. Ini membolehkan pengguna yang

berkepentingan seperti agensi kerajaan, syarikat konsesi dan badan berkepentingan berkongsi

maklumat GIS untuk pemanfaatan bersama. Selaras dengan Teras Strategik 1 di dalam Pelan Strategik

Pendigitalan (PSP) LLM 2021 - 2025, LLM berhasrat untuk menyalurkan maklumat lebuh raya kepada

orang awam dan agensi kerajaan dalam penyampaian perkhidmatan industri lebuh raya.

CURRENT STATE

(KEADAAN Dalam konteks ini, penyediaan maklumat GIS yang komprehensif merupakan elemen penting dalam

SEMASA) penyampaian perkhidmatan kepada pengguna. Beberapa perkara/faktor yang mengekang faktor

255 kejayaan penyampaian maklumat yang bermanfaat kepada pihak berkepentingan telah dikenalpasti

dengan perincian seperti berikut:

i. Penyediaan infrastruktur GIS yang efisien untuk penggunaan bersama.

ii. Pengenalpastian maklumat asas GIS lebuh raya untuk perkongsian bersama.

iii. Pengenalpastian maklumat berperingkat GIS untuk tujuan komersial.

iv. Penentuan kadar harga mengikut maklumat berperingkat GIS.

TAGLINE

PELAKSANAAN TIMELINE (Immediate/Medium/

Long Term)

Penubuhan jawatankuasa kerja Jun 2022 Immediate term

Perancangan dan Penentuan Business Model Jul 2022 Immediate term

STRATEGI Penyediaan Infrastruktur GIS Lebuh raya Ogos 2022 Immediate term
Pembangunan Portal Asas GIS Konsesi Sep 2022 Immediate term

Go Live Portal Asas GIS Konsesi Nov 2022 Immediate term
- 50% penglibatan syarikat konsesi

Latihan Sistem Dis 2022 Immediate term

Promosi Okt 2022 - Feb Medium Terms
Penggunan Portal Asas GIS 2024 Medium Terms
Langganan data/layer GIS
Jul 2023
Menaiktaraf Infrastruktur GIS Lebuh raya

Go Live Portal Asas GIS Konsesi Ogos 2024 Immediate term
- 100% penglibatan syarikat konsesi Medium Terms
Jan 2023 – Jun
Penyelenggaraan dan kemaskini maklumat 2024

Penggunaan 100% Portal Asas GIS dan Langganan Dis 2024 Immediate term
data/layer GIS LLM

256 1. Infrastruktur dan Data GIS lebuh raya dimantapkan dan diperkasakan bagi tujuan perkongsian
secara bersepadu.
SASARAN
TINDAKAN 2. Kerjasama strategik melalui usahasama perkongsian maklumat GIS dipertingkatkan secara efektif.
3. Pengukuhan pengurusan dan penyelarasan GIS lebuh raya Malaysia ke arah lebih mampan

setaraf dengan piawaian antarabangsa bagi menjamin ketersediaan infrastruktur dan fasiliti
penyenggaraan & operasi lebuh raya pada tahap yang optimum.
4. Pemerkasaan GIS lebuh raya di Malaysia akan menghasilkan pengelasan maklumat GIS
komprehensif serta dapat meningkatkan kerjasama strategik melalui usahasama perkongsian
secara efektif ke arah mewujudkan kemudahan GIS yang mampan setaraf dengan piawaian
antarabangsa. Selain itu, ianya juga dapat menyokong penyediaan infrastruktur dan fasiliti
penyenggaraan dan operasi lebuh raya yang lebih baik.
BPP/BTM/M&E/BPTOL/BPR/BPO/BSMK dll

Tagline :

Immediate Terms : 0 – 12 bulan (0 – 1 tahun)

Medium Terms : 12 - 26 bulan (1 – 3 tahun)

Long Terms : 36 – 60 bulan (3 – 5 tahun)

CARTA PERBATUAN BAGI STRATEGI PELAKSANAAN CADANGAN IDEA

Immediate term Medium term SASARAN

AKTIVITI Tahun 2022 Tahun 2023

Mei Jun Jul Ogs Sep Okt Nov Dis Jan Feb Mac

Penubuhan jawatankuasa

kerja

Perancangan dan Penentuan

Business Model

257 Penyediaan Infrastruktur GIS

Lebuh raya

Pembangunan Portal Asas

GIS Konsesi

Go Live Portal Asas GIS
Konsesi
- 50% penglibatan syarikat

konsesi

Latihan Sistem

Promosi
Penggunan Portal Asas GIS
Langganan data/layer GIS

Penyelenggaraan dan
kemaskini maklumat

Medium term Medium term SASA-

AKTIVITI Tahun 2023 Tahun 2024 RAN

Promosi Apr Mei Jun Jul Ogs Sep Okt Nov Dis Jan Feb Mac
Penggunan Portal Asas GIS
258 Langganan data/layer GIS
Menaiktaraf Infrastruktur GIS
Lebuh raya
Go Live Portal Asas GIS Konsesi
- 100% penglibatan syarikat
konsesi
Penyelenggaraan dan kemaskini
maklumat
Penggunaan 100% Portal Asas
GIS dan Langganan data/layer
GIS LLM
Promosi
Penggunan Portal Asas GIS
Langganan data/layer GIS
Menaiktaraf Infrastruktur GIS
Lebuh raya
Go Live Portal Asas GIS Konsesi
- 100% penglibatan syarikat
konsesi
Penyelenggaraan dan kemaskini
maklumat
Penggunaan 100% Portal Asas
GIS dan Langganan data/layer
GIS LLM

FOKUS 6 :
PEMBENTUKAN

MEKANISMA
KAWALAN

259

FOKUS : PEMBENTUKAN MEKANISMA KAWALAN
IDEA : MENGENALPASTI MEKANISMA (SELAIN KLAUSA PENALTI) BAGI

MENYELESAIKAN ISU KETIDAKPATUHAN/KEINGKARAN
TERHADAP TANGGUNGJAWAB DAN SYARAT-SYARAT DALAM
PERJANJIAN KONSESI.

1.0 Pendahuluan

1.1 Kerajaan telah memasukkan klausa penalti dalam beberapa perjanjian
konsesi lebuh raya sebagai suatu mekanisma untuk memantau dan
mengawal pelaksanaan obligasi syarikat konsesi dalam perjanjian konsesi
agar operasi lebuh raya bertol berjalan lancar.

1.2 Walau bagaimanapun, terdapat beberapa perjanjian konsesi yang tidak
mempunyai klausa penalti. Ini menimbulkan kesukaran kepada
Kerajaan/LLM untuk memantau dan mengawal obligasi Syarikat Konsesi
sebagaimana yang termaktub dalam Perjanjian Konsesi.

1.3 Sekiranya klausa penalti dimasukkan dalam Perjanjian Konsesi, klausa
AMENDMENT memperuntukkan sebarang pindaan terma - terma perjanjian
hendaklah dipersetujui oleh kedua-dua belah pihak dan dimaktubkan secara
bertulis melalui Perjanjian Konsesi tambahan.

1.4 Sekiranya Syarikat Konsesi tidak bersetuju, maka suatu mekanisma lain
perlu dikenalpasti bagi menggantikan klausa penalti tersebut.

1.5 Justeru itu, BUU mencadangkan suatu idea baharu berkaitan mekanisma
bagi menangani isu kelompongan dalam beberapa perjanjian konsesi sedia
ada yang tiada klausa penalti hingga menyukarkan Kerajaan/LLM memantau
dan mengawal pelaksanaan obligasi Syarikat Konsesi. Mekanisma ini
hendaklah dipersetujui oleh kedua-dua pihak dalam Perjanjian Konsesi.

2.0 Isu/Pernyataan masalah

Tiada peruntukan klausa penalti dalam sebahagian perjanjian konsesi sedia
ada.

3.0 Cabaran semasa

3.1 Ketiadaan metod/cara untuk Kerajaan/LLM memantau dan mengawal
pelaksanaan obligasi syarikat konsesi dalam perjanjian konsesi sebahagian
lebuh raya.

3.2 Keperluan mendapatkan persetujuan syarikat konsesi bagi penetapan
klausa penalti/lain - lain mekanisma.

260

4.0 Cadangan Idea

BUU mencadangkan idea berikut:-

“Mengenalpasti mekanisma (selain klausa penalti) bagi menyelesaikan
isu ketidakpatuhan/keingkaran terhadap tanggungjawab dan syarat-
syarat dalam Perjanjian Konsesi.”

Mekanisma selain klausa penalti ini bertujuan mencari metod/cara lain selain
pengenaan penalti bagi Perjanjian Konsesi yang tiada klausa penalti bagi
membantu LLM mengawalselia tanggungjawab Syarikat Konsesi di bawah
Perjanjian Konsesi.

5.0 Pelaksanaan Strategi

Pelan tindakan yang dirancang bagi pelaksanaannya adalah seperti berikut
dengan jangkaan tempoh yang diambil adalah selama 1 tahun serta
memerlukan penglibatan Bahagian Pemantauan Operasi, Bahagian
Pengurusan Tanah, Bahagian Perancangan, Bahagian Pengurusan
Projek, Bahagian Pengawasan Tol dan Pejabat Wilayah.

(i) Mengadakan sesi engagement bersama Syarikat Konsesi.
(ii) Mengkaji dan mendraf idea cadangan mekanisma selain klausa

penalti.
(iii) Pembentangan cadangan mekanisma selain klausa penalti kepada

syarikat konsesi melalui Sesi Town Hall bagi mendapatkan
persetujuan Syarikat Konsesi ke atas cadangan mekanisma LLM.
(iv) Pindaan Perjanjian Konsesi bagi memaktubkan mekanisma yang
dipersetujui.
(v) Pelaksanaan mekanisma yang dipersetujui bagi mengawalselia
ketidakpatuhan terma perjanjian oleh Syarikat Konsesi.

Selesai Tahun 2023

Mengadakan Pindaan perjanjian
cadangan konsesi
mekanisma (jika setuju)
selain klausa
penalti

Selesai 6 bulan hingga Tarikh

Mengadakan sesi 1 tahun perjanjian
engagement bersama
syarikat konsesi Pembentangan hingga tamat
cadangan mekanisma
kepada syarikat tempoh
konsesi melalui Sesi
Town Hall konsesi
Pelaksanaan
mekanisma
yang
dipersetujui

261

6.0 Sasaran
6.1 Suatu mekanisma ditetapkan untuk memastikan pematuhan terma perjanjian

konsesi. Antara mekanisma yang dicadangkan adalah tolakan pampasan,
penalti secara pentadbiran, demerits point (laporan
ketidakpatuhan/keingkaran dikemukakan kepada KKR), deposit
penyenggaraan, penarikan bon atau peraturan.
6.2 Penetapan mekanisma yang sesuai akan dapat membantu LLM/Kerajaan
mengawalselia Syarikat Konsesi dalam mematuhi obligasi di bawah
Perjanjian Konsesi.

7.0 Kesimpulan
Pewujudan suatu mekanisma bagi menyelesaikan isu ketidakpatuhan/
keingkaran terhadap tanggungjawab dan syarat - syarat dalam perjanjian
konsesi pastinya dapat membantu LLM/Kerajaan untuk mengawalselia
Syarikat Konsesi dalam melaksanakan obligasi di bawah Perjanjian Konsesi.
Ia bukanlah suatu hukuman kepada Syarikat Konsesi, tetapi adalah suatu
cara bagi memastikan syarikat konsesi sentiasa mengambil berat dan
melaksanakan dengan bersungguh - sungguh obligasi yang termaktub
dalam Perjanjian Konsesi.
Kesimpulannya, dengan kejayaan mencapai idea ini, LLM akan lebih gah
dan perkasa dalam menerajui industri lebuh raya bertol.

262

FORMAT STRATEGI CADANGAN IDEA PSB
BAHAGIAN: UNDANG - UNDANG

FOKUS UTAMA: PEMBENTUKAN MEKANISMA KAWALAN

MATLAMAT: MEMPERKASAKAN PERANAN LLM DALAM PENGAWALSELIAAN LEBUHRAYA

CADANGAN IDEA: MENGENALPASTI MEKANISMA (SELAIN KLAUSA PENALTI) BAGI MENYELESAIKAN ISU

KETIDAKPATUHAN/KEINGKARAN TERHADAP TANGGUNGJAWAB DAN SYARAT - SYARAT DALAM PERJANJIAN

KONSESI

CURRENT STATE TIADA PERUNTUKAN DALAM PERJANJIAN KONSESI SEDIA ADA BAGI SEBAHAGIAN LEBUH RAYA
(KEADAAN SEMASA)

PELAKSANAAN TIMELINE TAGLINE
Selesai (Immediate/Medium/Long Term)
Mengadakan sesi engagement bersama Syarikat
Konsesi Medium

263 Mengadakan cadangan mekanisma selain klausa Selesai Medium
penalti Medium
6 bulan –
Pembentangan cadangan mekanisma selain klausa 1 tahun
penalti kepada syarikat konsesi melalui Sesi Town
STRATEGI Hall bagi mendapatkan persetujuan syarikat konsesi
SASARAN ke atas cadangan mekanisma LLM

Pindaan Perjanjian Konsesi (jika setuju) 2023 Medium
Long Term
Pelaksanaan mekanisma yang dipersetujui bagi
mengawalselia ketidakpatuhan terma perjanjian oleh Sehingga tamat

Syarikat Konsesi tempoh konsesi

(i) Suatu mekanisma ditetapkan untuk memastikan pematuhan terma perjanjian konsesi. Antara mekanisma
yang dicadangkan adalah tolakan pampasan, penalti secara pentadbiran, demerits point (laporan
ketidakpatuhan/keingkaran dikemukakan kepada KKR), deposit penyenggaraan, penarikan bon atau
peraturan.

TINDAKAN (ii) Penetapan mekanisma yang sesuai akan dapat membantu LLM/Kerajaan mengawalselia syarikat konsesi
dalam mematuhi obligasi di bawah Perjanjian Konsesi.

BUU, BPP, BPO, BPTanah, BP, BPTol, PW

FORMAT CARTA PERBATUAN BAGI STRATEGI PELAKSANAAN CADANGAN IDEA

Medium term Long Term
Tahun 2024 hingga
AKTIVITI 6 bulan hingga Tahun 2023 tamat tempoh konsesi SASARAN

setahun

Pembentangan cadangan (i) Suatu mekanisma
mekanisma selain klausa
penalti kepada syarikat ditetapkan untuk
konsesi melalui Sesi Town
Hall memastikan pematuhan
Pindaan Perjanjian Konsesi
(jika setuju) terma perjanjian konsesi.

264 Antara mekanisma yang

dicadangkan adalah tolakan

pampasan, penalti secara

pentadbiran, demerits point

(laporan

Pelaksanaan mekanisma ketidakpatuhan/keingkaran

yang dipersetujui bagi dikemukakan kepada KKR),

mengawalselia deposit penyenggaraan,

ketidakpatuhan terma penarikan bon atau

peraturan.

perjanjian oleh Syarikat

Konsesi (ii) Penetapan mekanisma
yang sesuai akan dapat
membantu LLM/Kerajaan
mengawalselia Syarikat
Konsesi dalam mematuhi
obligasi di bawah Perjanjian
Konsesi.

*Nota : Cadangan mekanisma ini tertakhluk kepada persetujuan di antara Kerajaan dan Syarikat Konsesi.

FOKUS 7 :
MENINGKATKAN
KOMPETENSI DAN
KECEMERLANGAN

LEBUHRAYA

265

FOKUS : MENINGKATKAN KOMPETENSI DAN
KECEMERLANGAN LEBUHRAYA

RINGKASAN EKSEKUTIF

Lembaga Lebuhraya Malaysia berhasrat melahirkan sumber manusia yang kompeten,
mahir dan profesional di dalam industri lebuhraya seiring dengan matlamat
mewujudkan lebuhraya bertaraf dunia. Selain daripada itu, kontraktor - kontraktor
yang terlibat di dalam industri lebuhraya terutamanya kontraktor bumiputera, perlu
mencapai tahap prestasi yang ditetapkan bagi menjamin kualiti kerja pembinaan,
penyenggaraan dan perkhidmatan lebuhraya adalah yang terbaik. Begitu juga dengan
produk - produk yang digunakan di lebuhraya perlu mencapai standard yang
ditetapkan.

Oleh yang demikian, LLM perlu meningkatkan bilangan kontraktor Bumiputera yang
berprestij tinggi dalam industri lebuhraya. Manakala pemilihan produk yang ingin
digunakan di lebuhraya mesti mencapai tahap piawaian dan mendapat pengiktirafan
dari LLM sebelum ianya boleh digunakan di lebuh raya. Sumber manusia yang terlibat
juga perlu dilatih dan perlu dibentuk bagi menjayakan hasrat utama tersebut.

Bagi mencapai matlamat ini, beberapa strategi telah dirangka iaitu :
1. Penubuhan Pusat Kecemerlangan Lebuhraya
2. Pendaftaran produk oleh pembekal bagi kegunaan di lebuh raya bertol di
Malaysia
3. Pelaksanaan program pengiktirafan kemampuan dan keupayaan kontraktor
bumiputera yang berpengalaman di dalam elemen – elemen pembinaan
lebuhraya penswastaan.

Ketiga-tiga strategi ini akan dilaksanakan bagi mencapai matlamat utama iaitu
meningkatkan kompetensi dan kecemerlangan industrI lebuhraya.

266

FOKUS :MENINGKATKAN KOMPETENSI & KECEMERLANGAN INDUSTRI
LEBUHRAYA

IDEA : PENUBUHAN PUSAT KECEMERLANGAN LEBUHRAYA
Pendahuluan
Idea Penubuhan Pusat Kecemerlangan dicetuskan dengan mengambilkira isu - isu
yang seringkali dibangkitkan dalam pengurusan lebuh raya di Malaysia. Pusat
Kecemerlangan ini diwujudkan bagi mencapai matlamat melahirkan sumber manusia
di dalam industri lebuhraya yang kompeten, profesional seiring dengan standard yang
ditetapkan oleh Lembaga Lebuhraya Malaysia.

Misi :
Penubuhan Pusat Kecemerlangan adalah untuk menjadi
Pusat Kecemerlangan Bertaraf Dunia dalam Bidang Lebuhraya.

Visi :
1. Membangunkan modal insan yang mahir dan kompeten dalam industri
lebuhraya;
2. Melaksanakan penyelidikan dan pembangunan (R&D) serta inovasi dalam
industri lebuhraya;
3. Melaksanakan program persijilan dan akreditasi;
4. Menyediakan perkhidmatan perundingan yang berkaitan industri lebuhraya.

Pewujudan Pusat Kecemerlangan ini, diharap dapat menghasilkan pekerja industri
lebuhraya yang mahir serta kompeten selanjutnya mengatasi isu yang sering
dibangkitkan berkaitan penyenggaraan jalan atau pengoperasian lebuh raya dari
aspek kualiti dan keselamatan yang boleh mendatangkan bahaya atau ketidak
selesaan kepada pengguna lebuhraya. Disamping itu, isu kegagalan syarikat konsesi
melaksanakan obligasi sebagaimana Perjanjian Konsesi juga dapat diatasi.

Selain daripada itu, Pusat Kecemerlangan ini juga akan menjadi pusat pakar rujuk
berkaitan lebuhraya dengan menyediakan khidmat perundingan daripada pakar-pakar
berpengalaman di LLM. Penyelidikan dan pembangunan, inovasi serta eksplorasi
teknologi dalam bidang jalan dan lebuhraya akan dilaksanakan bagi meningkat kualiti
dan tahap perkhidmatan lebuhraya yang lebih efisien.

267

Secara tidak langsung idea penubuhan Pusat Kecemerlangan ini turut menjana
pendapatan kepada LLM melalui yuran kursus/latihan yang ditawarkan dan yuran
khidmat perundingan pakar.

Penyata Masalah
Terdapat beberapa isu yang telah dikenalpasti sering berlaku semasa pembinaan,
penyenggaraan dan pengoperasian lebuh raya seperti berikut:-

i. Isu penyenggaraan jalan atau lebuh raya tidak mematuhi tahap kualiti yang
ditetapkan;

ii. Isu keselamatan pekerja ketika melaksanakan kerja-kerja di lebuhraya;
iii. Kualiti perkhidmatan yang tidak mencapai tahap yang ditetapkan oleh LLM;
iv. Isu pelaksanaan obligasi syarikat konsesi sebagaimana dalam perjanjian

konsesi.
Berdasarkan kepada isu yang telah dikenalpasti, idea mewujudkan pusat
kecemerlangan lebuhraya bagi menangani isu yang dibangkitkan seperti berikut:-

i. Membangunkan pekerja industri lebuhraya yang kompeten;
ii. Memastikan kualiti kerja memenuhi standard yang ditetapkan oleh LLM.

Pelan Pelaksanaan Cadangan Idea

268

Idea 1a : Penubuhan Pusat Kecemerlangan Lebuhraya

Tujuan Idea : Mewujudkan Pusat Kecemerlangan Lebuhraya supaya kualiti dan
perkhidmatan lebuhraya mencapai tahap yang ditetapkan.

Keadaan semasa :
i. Pekerja Syarikat konsesi/kontraktor tidak melaksanakan kerja mengikut
ketetapan LLM;
ii. Penyelidikan dan pembangunan dilaksanakan oleh pihak Universiti/
agensi luar secara kerjasama.
iii. Kursus Expressway Safety Operation Passport (EOSP) dilaksanakan
oleh NIOSH dengan kadar pembahagian keuntungan 30 - 70.

Strategi Pelaksanaan :
Penubuhan Pusat Kecemerlangan Lebuhraya ini akan melibatkan beberapa peringkat
bagi melaksanakannya sehingga mencapai sasaran.

269

A) Jangka segera :

1. Mewujudkan ahli jawatankuasa bagi menyediakan cadangan penubuhan
Pusat Kecemerlangan Lebuhraya :
i. Mengkaji keperluan mempertingkatkan kompetensi pengurusan
operasi lebuhraya.
ii. Mengkaji keperluan mempertingkatkan kompetensi pengurusan
penyenggaraan;
iii. Membangunkan kontraktor bumiputra gred G1 di dalam industri
lebuhraya.
iv. Mewujudkan modul-modul bersesuaian.
v. Membangunkan kepakaran kompetensi tenaga pengajar.
vi. Membuat kolaborasi dengan agensi - agensi lain termasuk
universiti dan sebagainya di dalam memberi khidmat dan fasiliti.
vii. Persijilan mengikut keperluan perundangan dan akta.

2. Membangunkan modul - modul latihan.
Beberapa modul telah dikenalpasti untuk dibangunkan. Modul - modul akan
dibangunkan dalam tempoh masa beriringan atau staggered. Antara modul-
modul yang dikenalpasti adalah seperti berikut :
i. Expressway Operation Safety Passport (EOSP)
ii. Peronda Lebuhraya
iii. Basic Occupational First Aid (BOFA)
iv. Occupational Safety & Health Coordinator
v. Traffic Management Officer (TMO)
vi. Traffic Management Supervisor (TMS)
vii. Highway Maintenance Supervisor (HMS)
viii. MyGHI Assessor
ix. GIS

B) Jangka sederhana :

1. Menyediakan fasiliti dan infrastruktur yang merangkumi penyediaan
kakitangan, renovasi bilik latihan serta kemudahannya, melatih tenaga
pengajar. Persediaan ini merangkumi sumber :

i. Sumber manusia untuk Unit kompetensi kecemerlangan
lebuhraya;

ii. tenaga pengajar;
iii. mewujudkan sistem teknologi (pendaftaran, maklumat

kompetensi dan lain-lain);
iv. fasiliti (bilik kuliah, makmal, peralatan dan lain-lain kemudahan) :

270

2. Pelaksanaan kursus kompetensi bagi tenaga kerja industri lebuhraya dan
persijilan.

C) Jangka panjang :

1. Pembinaan Bangunan Pusat Kecemerlangan dengan penubuhan Bahagian
pengurusannya sendiri.

Idea 1b : Penyediaan Khidmat Perundingan Lebuhraya

Pusat Kecemerlangan ini juga akan menyediakan khidmat perundingan berkaitan

lebuhraya kepada mana-mana pihak yang berminat.

A) Jangka segera :
a. Mengenalpasti subjek kepakaran yang boleh ditawarkan;
b. Mengenalpasti pakar-pakar di LLM dan membuat perlantikan pegawai
pakar;
c. Mengkaji keperluan caj perkhidmatan yang bersesuaian.

B) Jangka sederhana :
a. Membentuk (grooming) pegawai-pegawai pakar.

Tempoh Pelaksanaan :
Penubuhan Pusat Kecemerlangan bertaraf dunia dilaksanakan secara berperingkat
dalam tempoh 1 hingga 5 tahun sehingga mencapai matlamat utama.

Penubuhan Meyediakan Penubuhan
Pasukan Kerja sumber Bangunan

mengkaji (Jan - Jun 2022) Pusat
cadangan kecemerlangan

(Jan - Jun 2021) (2025)

Pembangunan Laksana Kursus
Modul (Nov 2022)

(Ogos 2021-
Ogos 2022)

271

Bahagian Sokongan :
i. Bahagian Pemantauan Operasi
ii. Bahagian Ukur Bahan dan Kontrak
iii. Bahagian Sumber Manusia & Korporat
iv. Bahagian M&E

Sasaran/Desire State/Outcome
Pusat Kecemerlangan lebuh raya menjadi satu sub - organisasi LLM yang
lestari dengan pengurusan dalaman serta kompleks bangunan sendiri.

Kesimpulan

Penubuhan Pusat Kecemerlangan LLM ini adalah selaras dengan hala tuju LLM ke
arah pelaksanaan transformasi proses kerja yang berkaitan dengan perancangan,
rekabentuk, pembinaan, dan penyelenggaraan & operasi serta penyeliaan rangkaian
lebuh raya. Kewujudan Pusat Kecemerlangan LLM ini dapat membantu pihak
kerajaan meningkatkan kualiti perkhidmatan, kecekapan pengurusan lebuh raya serta
mempertingkatkan tahap keselamatan di lebuh raya.

Matlamat Penubuhan Pusat Kecemerlangan LLM adalah pelan jangka panjang untuk
membangunkan sebuah pusat latihan dan menyediakan kepakaran dalam
pengurusan pembinaan dan operasi lebuh raya bertaraf dunia. LLM juga akan
memanfaatkan kemahiran serta kepakaran dalam pembangunan dan pengurusan
operasi lebuhraya dengan menyediakan khidmat perundingan dan professional
sebagai pusat rujukan. Secara tidak langsung, transformasi ini akan merubah imej
LLM dengan menambahbaik fungsi dan kecekapan perkhidmatan yang disediakan.

Sehubungan dengan itu, idea penubuhan Pusat Kecemerlangan Lebuhraya perlu
direalisasikan melalui usaha dan peranan serta sokongan setiap bahagian yang
terlibat.

272

FOKUS : MENINGKATKAN KOMPETENSI & KECEMERLANGAN INDUSTRI
LEBUHRAYA

IDEA : PENDAFTARAN PRODUK OLEH PEMBEKAL BAGI KEGUNAAN DI
LEBUH RAYA BERTOL DI MALAYSIA

Pendahuluan
Industri lebuhraya di Malaysia telah lama berkembang dan pelbagai kemudahan
disediakan dalam memastikan keselesaan dan keselamatan pengguna yang
menggunakan perkhidmatan di lebuhraya dititik beratkan.
Penyedia dan pembekal produk bagi kegunaan di dalam industri lebuhraya juga telah
banyak terdapat di Malaysia. Kepelbagaian jenis produk yang digunakan di dalam
industri ini telah mendorong pihak Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM) untuk
memastikan setiap produk yang digunakan di dalam lebuh raya adalah dari jenis yang
berkualilti satu sistem pensijilan perlu dilaksanakan.
Pembekal atau penyedia produk perlu mendaftarkan produk - produk mereka dengan
pihak LLM sebelum ianya boleh digunakan di dalam industri lebuh raya.

Penyata Masalah
Pada ketika ini tiada unsur kawalan jenis - jenis produk yang digunakan oleh setiap
syarikat pengendali lebuh raya. Syarikat konsesi bebas menggunakan pelbagai
produk di lebuhraya.
Pelan Pelaksanaan Cadangan Idea
Cadangan 1: Mewujudkan satu Jawatankuasa dan mengkaji cadangan

pelaksanaan platform pendaftaran produk di LLM.

273

Tujuan Idea: Mewujudkan satu badan kawalan bagi pendaftaran dan pensijilan
sesuatu produk yang ingin digunakan di dalam industri lebuh raya di
sampinag ianya juga boleh menjana sumber kewangan kepada LLM

Keadaan semasa:
i. Tiada satu badan yang menguruskan pendaftaran produk untuk kegunaan di
dalam industri lebuh raya (produk Sivil dan M&E).
ii. Pembekal hanya menyatakan produk mereka mematuhi spesifikasi yang
ditetapkan dan berdaftar dengan EMAL (JKR) bagi produk M&E.

Strategi Pelaksanaan:
i. Mewujudkan Jawatankuasa, mengkaji pelaksanaan dengan menggunakan
Bisnes Model EMAL JKR
ii. Penetapan kriteria produk yang perlu berdaftar, kos pendaftaran, kos
pembaharuan. Perbincangan dengan agensi lain yang terlibat contoh:
SIRIM
iii. Memaklumkan pendaftaran kepada semua pihak pembekal produk di
Malaysia
iv. Penyediaan Bahagian/Unit bagi menguruskan proses pendaftaran ini

Tempoh Pelaksanaan:
Pelaksanaan akan mengambil masa 6 hingga 12 bulan.

274

Penubuhan Kenalpasti Membuat MoA
Pasukan Kerja pegawai pakar dengan pihak
dan lantikan
mengkaji pengujian
cadangan (Dis 2021) produk

(Jun 2021) (Jan-Mac 2022)

Bentang Kaji caj
cadangan
(Dis 2021 - Jan
(Nov 2021) 2022)

Sasaran (Outcome/Desired State)

Satu badan di LLM bagi menguruskan hal-hal yang berkaitan dengan pendaftaran dan
pensijilan sesuatu produk bagi digunakan di dalam industri lebuh raya di Malaysia.

Kesimpulan
Penubuhan badan ini akan menjadi sumber rujukan kepada setiap syarikat konsesi
bagi memastikan pemilihan produk yang ingin digunakan di lebuhraya telah melepasi
piawaian dan mendapat pengiktirafan dari LLM sebelum ianya boleh digunakan di
lebuh raya. Produk yang digunakan dilebuhraya juga dapat dipastikan kualitinya.
Secara tidak langsung boleh menjadikan idea ini sebagai salah satu sumber
kewangan kepada pihak LLM.

275

FORMAT STRATEGI CADANGAN IDEA BSP
BAHAGIAN: KHIDMAT PAKAR & KERJASAMA TEKNIKAL

FOKUS UTAMA : MENINGKATKAN KOMPETENSI & KECEMERLANGAN INDUSTRI LEBUHRAYA

MATLAMAT : MENJADI PUSAT PAKAR DARIPADA PERINGKAT PERANCANGAN, REKABENTUK, PEMBINAAN,

OPERASI &TOL DAN PENYENGGARAAN LEBUH RAYA

CADANGAN IDEA : PENUBUHAN PUSAT KECEMERLANGAN LEBUHRAYA

CURRENT STATE 1. Hanya 1 kursus yang ditawarkan iaitu EOSP
(KEADAAN
SEMASA) 2. Pelaksanaan sijil EOSP secara usahasama dengan NIOSH dengan kadar perkongsian

keuntungan 30-70

3. R&D dilaksanakan secara usahasama dengan Universiti

PELAKSANAAN TIMELINE TAGLINE
(Immediate/Medium/Long

276 Term)

STRATEGI A) Menubuhkan pasukan kerja untuk
tujuan :
Jan-Jun 2021 Immediate
i. Mengkaji keperluan mempertingkatkan
kompetensi pengurusan operasi
lebuhraya.

ii. Mengkaji keperluan
mempertingkatkan kompetensi
pengurusan penyenggaraan

iii. Membangunkan kontraktor bumiputra
gred G1 di dalam industri lebuhraya.

iv. Mewujudkan modul - modul
bersesuaian.

v. Membangunkan kepakaran Immediate
kompetensi tenaga pengajar. Immediate

vi. Membuat kolaborasi dengan agensi -
agensi lain termasuk universiti
dan sebagainya di dalam memberi
khidmat dan fasiliti.

vii. Persijilan mengikut keperluan
perundangan dan akta

277 B) Pembangunan modul : 2020 (100%)
2019 (100%)
1. EOSP 2018 (100%)
2. MyGHI Accessor Ogos 2021 - Ogos
3. Peronda Lebuh Raya
4. OSH Coordinator 2022
5. BOFA Ogos 2021 - Ogos
6. Highway Maintenance Supervisor
7. Kontraktor G1 2022
8. Traffic Management Officer Ogos 2021 - Ogos
9. Traffic Management Supervisor
10. GIS 2022
Ogos 2021 - Ogos

2022
Ogos 2021 - Ogos

2022
Ogos 2021 - Ogos

2022
Ogos 2021 - Ogos

2022

C) Menyediakan sumber :

i. Unit kompetensi Jan 2022 – Jun 2022 Medium
kecemerlangan lebuhraya Medium
Medium
ii. tenaga pengajar, Jul -Okt 2022
Jan- jun 2022 Medium
iii. membangunkan sistem Long
teknologi (pendaftaran,
maklumat kompetensi dan lain - Medium
lain)

278

iv. fasiliti (bilik kuliah, makmal,
peralatan dan lain-lain
kemudahan)

a. Penggunaan kemudahan Jan 2022 – Jun 2022
pejabat-pejabat LLM sediada
termasuk Pejabat Wilayah Jan 2022 - Dis
2024
b. Pembangunan Pusat
Kecemerlangan LLM

D) Pelaksanaan kursus kompetensi bagi Nov 2022
tenaga kerja industri lebuhraya dan
persijilan

E) Penyediaan Khidmat Konsultasi

279 i. Mengenalpasti bidang - bidang Jun - Ogos 2021 Medium
kepakaran Sept 2021
Immediate
ii. Mengenalpasti pakar - pakar di Okt – Nov 2021 Immediate
LLM dan membuat perlantikan Sep 2021 – Feb 2022 Immediate
pegawai pakar.
Jun 2021
iii. Mengkaji keperluan caj
perkhidmatan yang
bersesuaian

iv. Pembentukan (grooming)
pegawai pakar

F) Pendaftaran Produk Oleh Pembekal
Bagi Kegunaan Di Lebuhraya Bertol.

i. Menubuhkan pasukan kerja
bagi cadangan pendaftaran
produk

ii. Mengkaji cadangan dan Jul 2021 – Okt 2021
Mengenalpasti kategori produk

iii. Membentangkan cadangan Nov 2021
kepada Pengurusan LLM.

iv. Mengenalpasti pakar-pakar di Dis 2021 Immediate
LLM dan membuat perlantikan
jawatan kuasa pendaftaran
produk.

v. Mengkaji keperluan caj Dis 2021 – Jan 2022 Immediate
perkhidmatan yang
bersesuaian bagi pengujian
produk.

280 vi. Membuat MOA dengan pihak Jan – Mac 2022 Medium
yang dikenalpasti bagi

pengujian produk

SASARAN Penubuhan Pusat Kecemerlangan LLM pada tahun 2025
TINDAKAN
KPKT, BPO, BSMK, BUBK, M&E, Projek, Undang-undang, Pengurusan Tol, BTM

TAGLINE : : 0 – 12 bulan (0 – 1 tahun)

Immediate Terms : 12 - 26 bulan (1 – 3 tahun)
Medium Terms : 36 – 60 bulan (3 – 5 tahun)
Long Terms

FORMAT CARTA PERBATUAN BAGI STRATEGI PELAKSANAAN CADANGAN IDEA

a) PUSAT KECEMERLANGAN

AKTIVITI Immediate term Immediate term SASARAN
Tahun 2021 Tahun 2022

Jan Feb Mac Apr Mei Jun Jul Ogs Sep Okt Nov Dis Jan Feb Mac Apr Mei Jun Jul Ogs

Menubuhkan pasukan

kerja bagi mengkaji dan Jan - Jun Menghasil
membuat cadangan

Penubuhan Pusat kan Kertas

kecemerlangan Cadangan

Membentang cadangan

kepada Pengurusan LLM

Membangunkan modul :

281 1. EOSP Telah siap

2. OSH Coordinator Ogos 2021 – Ogos 2022 Menghasil
Ogos 2021 – Ogos 2022 kan 10
3. BOFA Ogos 2021 – Ogos 2022 modul
Ogos 2021 – Ogos 2022 kursus
4. Peronda Lebuhraya Ogos 2021 – Ogos 2022
5. Highway Maintenance Ogos 2021 – Ogos 2022
Ogos 2021 – Ogos 2022
Supervisor
6. Kontraktor G1 Ogos 2021 – Ogos 2022

7. Traffic Managment Officer
8. Traffic Managment

Supervisor
9. MyGHI Assessor

10. GIS Ogos 2021 – Ogos 2022
Menyediakan sumber :
1. Unit kompetensi Pusat Jan - Jun 2022 Ogos - Okt 2022 Menyedia-
kan fasiliti
Kecemerlangan Jan - Jun 2022
2. Tenaga pengajar Jan - Jun 2022 Mewujud-
3. Sistem pendaftaran, kan Pusat
Nov mula ditawarkan Kecemerla
database paNov -ngan
4. Fasiliti (bilik kuliah, dll.)
282 Jan 2022 – Dis 2024
Laksana kursus kompetensi

Pembinaan bangunan Pusat
kecemerlangan

b) KHIDMAT KONSULTASI Immediate term Immediate term SASARAN
Tahun 2021 Tahun 2022
AKTIVITI
Jun - OgosJan
Menyediakan khidmat Feb
konsultasi pakar lebuhraya Mac
: Apr
Mengenalpasti bidang - Mei
bidang kepakaran Jun
Mengenalpasti pakar - Jul
pakar di LLM dan Ogs
membuat perlantikan Sep
pegawai pakar. Okt
Mengkaji keperluan caj Nov
perkhidmatan Dis
Pembentukan (grooming) Jan
pegawai pakar Feb
Mac
Apr
Mei

Menyediakan
khidmat
konsultasi
lebuhraya

283

Okt-Nov
Sep - Feb

c) PENDAFTARAN PRODUK OLEH PEMBEKAL BAGI KEGUNAAN DI LEBUHRAYA BERTOL

Immediate term Medium
2022
AKTIVITI Tahun 2021 SASARAN

Jan Feb Mac Apr Mei Jun Jul Ogs Sep Okt Nov Dis Jan Feb Mac Mewujud-
kan
Pendaftaran Produk pendaftaran
produk
Oleh Pembekal Bagi lebuhraya

Kegunaan Di Lebuhraya

Bertol :

Menubuhkan pasukan Jun
kerja bagi cadangan
pendaftaran produk un

Mengkaji cadangan dan

Mengenalpasti kategori Jul-Okt 2021
produk

284 Membentangkan Nov
cadangan kepada
Pengurusan LLM un

Mengenalpasti pakar-

pakar di LLM dan Dis
membuat perlantikan
jawatan kuasa un

pendaftaran produk

Mengkaji keperluan caj

yang bersesuaian bagi

pengujian produk Dis-Jan

Membuat MOA dengan

pihak yang dikenalpasti Jan - Mac 2022
bagi pengujian produk

Penubuhan Pusat Kecemerlangan LLM pada tahun 2025

FOKUS : MENINGKATKAN KOMPETENSI & KECEMERLANGAN INDUSTRI

LEBUHRAYA

IDEA : PELAKSANAAN PROGRAM PENGIKTIRAFAN KEMAMPUAN DAN

KEUPAYAAN KONTRAKTOR BUMIPUTERA YANG

BERPENGALAMAN DI DALAM ELEMEN – ELEMEN PEMBINAAN

LEBUHRAYA PENSWASTAAN

1.0 PENDAHULUAN

Penswastaan lebuhraya oleh pihak Kerajaan, selain telah dapat mengurangkan
beban kewangan Kerajaan, telah mewujudkan satu rangkaian lebuhraya di
negara ini yang moden, lengkap dengan kemudahan, selesa serta selamat.
Penswastaan lebuhraya juga secara tidak langsung telah menggalakkan
pertumbuhan ekonomi dengan terhubungnya bandar-bandar dan pekan -
pekan utama serta kawasan yang mempunyai potensi pembangunan ekonomi.

Melalui penswastaan lebuhraya juga, hasrat Kerajaan untuk mewujudkan lebih
banyak penglibatan syarikat/kontraktor bertaraf Bumiputera, khasnya di dalam
sektor pembinaan telah juga dapat dilihat.

Untuk merealisasikan hasrat ini, pihak Kerajaan melalui Unit Kerjasama Sektor
Awam & Swasta (UKAS) telah memastikan perjanjian konsesi projek lebuhraya
penswastaan yang dimeterai di antara pihak Kerajaan Malaysia dengan pihak
syarikat-syarikat konsesi memperuntukkan klausa - klausa perjanjian yang
mewajibkan syarikat konsesi yang akan membangunkan cadangan lebuhraya
secara penswastaan, untuk memberikan peluang penglibatan kepada
kontraktor bertaraf Bumiputera di dalam projek-projek pembinaan lebuhraya.
Peratus agihan atau penglibatan kontraktor bertaraf Bumiputera ini telah
ditetapkan secara spesifik di dalam perjanjian konsesi iaitu sebanyak 60% dari
nilai kontrak pembinaan. Peruntukan ini adalah secara umum dan tidak
menetapkan kaedah atau kerangka agihan yang perlu dicapai oleh pihak
syarikat konsesi.

Lembaga Lebuhraya Malaysia, yang merupakan badan kawalselia yang
bertanggungjawab ke atas perlaksanaan pembinaan lebuhraya secara
penswastaan adalah bertanggungjawab untuk memantau pematuhan pihak
syarikat konsesi terhadap peruntukan klausa perjanjian berkenaan.

285

Agihan kerja kepada kontraktor Bumiputera

60%

2.0 ISU/PERNYATAAN MASALAH

Perjanjian Konsesi yang telah dimeterai dengan syarikat - syarikat konsesi
berkenaan telah memperuntukkan klausa bertajuk Compliance To Government
Policy di mana syarikat konsesi perlu memastikan penglibatan kontraktor
bertaraf Bumiputera di dalam perlaksanaan pembinaan projek, berdasarkan
peratusan yang spesifik iaitu sebanyak 60% dari nilai harga kontrak.

Di samping memastikan kontraktor Bumiputera mendapat peluang penglibatan
di dalam pembinaan lebuhraya penswastaan tanpa pengkhususan terhadap
gred, beberapa perjanjian konsesi telah ditambahbaik oleh pihak Kerajaan
dengan memperkenalkan klausa bagi penglibatan Kontraktor Bumiputera Gred
G1 di dalam projek pembinaan lebuhraya sebagai contoh bagi Perjanjian
Konsesi Tambahan Lebuhraya Utara - Selatan (PLUS) dan Perjanjian Konsesi
Lebuhraya Persisiran Pantai Barat (WCE).

Di dalam perjanjian tersebut, syarikat konsesi telah disyaratkan untuk
memastikan sebanyak 10% dari peratus yang ditetapkan untuk penglibatan
Kontraktor Bumiputera adalah dari kalangan kontraktor - kontraktor Bumiputera
Gred G1. Bagi Perjanjian Konsesi Lebuhraya Persisiran Pantai Barat (WCE),
10% dari 60% penglibatan kontraktor Bumiputera ditetapkan adalah dari
kalangan kontraktor Bumiputera Gred G1 bagi Perjanjian Konsesi. Manakala
bagi projek - projek lebuhraya selain Projek Lebuhraya Persisiran Pantai Barat
(WCE) arahan untuk penglibatan kontraktor Bumiputera Gred G1 adalah
secara pentadbiran oleh LLM yang perlu dipatuhi.

286

Walaubagaimanapun di dalam Perjanjian Konsesi peruntukkan tersebut hanya
dinyatakan secara umum dan tiada kaedah yang jelas dinyatakan bagi
pelaksanaan untuk mencapai peratus minimum penglibatan kontraktor
Bumiputera yang telah ditetapkan tersebut. Berdasarkan kepada pemantauan
pihak LLM, pelaksanaan dibuat mengikut perancangan pihak syarikat dan
hasilnya agihan yang dibuat tidak seimbang. Pihak syarikat konsesi sering
melantik kontraktor yang sama dan kebanyakkannya terdiri daripada kontrakor
Bumiputera Gred G7. Selain itu, pihak syarikat sering memaklumkan bahawa
terdapat kekangan dalam mengenalpasti kontraktor Bumiputera yang boleh
melaksanakan elemen – elemen kerja lebuhraya terutamanya kontraktor
BUmiputera Gred G1. Pihak syarikat beranggapan bahawa kontraktor
Bumiputera Gred G1 tiada kepakaran dalam melaksanakan elemen – elemen
pembinaan lebuhraya dan takut untuk menanggung risiko sekiranya
berhadapan dengan kontraktor yang tidak berkeupayaan.

TIADA PERINCIAN KAEDAH
PELAKSANAAN PENGLIBATAN
KONTRAKTOR BUMIPUTERA
DINYATAKAN DI DALAM
PERJANJIAN KONSESI

PELAKSANAAN DIBUAT MENGIKUT
PERANCANGAN SYARIKAT

AGIHAN PENGLIBATAN TIDAK
SEIMBANG
● KONTRAKTOR YANG SAMA DILANTIK
● ALASAN KEKANGAN DALAM

MENGENALPASTI KONTRAKTOR
BUMIPUTERA YANG BOLEH
MELAKSANAKAN ELEMEN – ELEMEN
KERJA PEMBINAAN LEBUHRAYA
KERANA TIDAK MAHU MENGAMBIL
RISIKO

287

1.0 CABARAN SEMASA

LLM perlu LLM mencadangkan
melaksanakan opsyen – opsyen
pemantauan dan yang boleh
auditan ke atas dilaksanakan oleh
pihak syarikat
penglibatan konsesi bagi
kontraktor mendapatkan lebih
Bumiputera ramai kontraktor
Bumiputera
Tiada penilaian
terhadap Kontraktor Bumiputera
yang pernah
kemampuan dan
keupayaan berpengalaman dalam
projek lebuhraya tidak
kontraktor yang diberi peluang untuk
berpengalaman di menyertai lagi projek
dalam elemen –
elemen pembinaan kerana proses
perlantikan kontraktor
lebuhraya adalah dilaksanakan
penswastaan
sendiri oleh pihak
syarikat konsesi

Disebabkan kekangan tersebut, di samping pihak LLM perlu melaksanakan
pemantauan dan auditan ke atas penglibatan kontraktor Bumiputera, pihak
LLM juga perlu membantu dan membimbing syarikat – syarikat konsesi untuk
memastikan sasaran penglibatan kontraktor Bumiputera yang telah ditetapkan
di dalam Perjanjian Konsesi tercapai. Pihak LLM mencadangkan opsyen –
opsyen yang boleh dilaksanakan oleh pihak syarikat konsesi bagi
mendapatkan lebih ramai kontraktor Bumiputera untuk terlibat di dalam projek
pembinaan lebuhraya. Antaranya adalah dengan meminta kerjasama daripada
agensi-agensi lain yang berkaitan untuk mendapatkan senarai kontraktor –
kontraktor Bumiputera berprestasi yang telah diiktiraf serta senarai nama
kontraktor Bumiputera yang berpengalaman melaksanakan kerja dari Pihak
Berkuasa Tempatan.

Walaupun telah banyak projek pembinaan lebuhraya yang dilaksanakan di
Malaysia, namun tiada penilaian terhadap kemampuan dan keupayaan
kontraktor yang berpengalaman di dalam elemen – elemen pembinaan
lebuhraya penswastaan di bawah seliaan Lembaga Lebuhraya Malaysia
dilaksanakan.

Kesukaran mendapatkan kontraktor Bumiputera yang berprestasi, berupaya
dan berpengalaman dalam projek pembinaan lebuhraya ini sering dijadikan
alasan kepada pihak syarikat konsesi untuk tidak mematuhi kehendak
perjanjian konsesi.

288

Di samping itu, kontraktor Bumiputera yang pernah berpengalaman dalam
projek lebuhraya tidak semestinya mendapat peluang untuk menyertai projek
– projek pembinaan lebuhraya yang lain kerana proses perlantikan kontraktor
bagi projek – projek lebuhraya penswastaan adalah dilaksanakan sendiri oleh
pihak syarikat konsesi

4.0 IDEA

Berdasarkan kepada isu yang telah dikenalpasti dan memandangkan akan
terdapat banyak lagi cadangan projek – projek pembinaan lebuhraya
penswastaan yang akan dilaksanakan pada masa akan datang, maka satu (1)
idea strategik telah dikenalpasti bagi menangani isu tersebut iaitu :

IDEA Pelaksanaan Program
Pengiktirafan Kemampuan
Dan Keupayaan Kontraktor

Bumiputera Yang
Berpengalaman Di Dalam

Elemen – Elemen
Pembinaan Lebuhraya

Penswastaan

5.0 PELAKSANAAN STRATEGI

a) Pelan tindakan

Pelan tindakan strategi yang dirancangkan adalah seperti berikut :
i) Mendapatkan senarai inventori kontraktor Bumiputera Gred G1 yang

perpengalaman dalam elemen – elemen pembinaan lebuhraya daripada
konsesi :
• Senarai inventori kontraktor Bumiputera Gred G1 yang pernah

melaksanakan elemen kerja lebuhraya yang sedang dalm pembinaan
diperolehi daripada konsesi melalui borang digital yang disediakan.
• Manakala kontraktor Bumiputera Gred G1 yang tidak pernah terlibat
dengan elemen pembinaan lebuhraya dan ingin terlibat boleh mendaftar
di bawah Lembaga Lebuhraya Malaysia.

289

• Pihak LLM akan membuat saringan kontraktor yang layak dan memberi
kursus/latihan asas sebelum disyorkan kepada pihak syarikat konsesi.

• Kontraktor akan dinilai oleh syarikat konsesi selepas melaksanakan
elemen kerja lebuhraya dengan sempurna.

Tempoh pelaksanaan : Jan – Dis 2021

ii) Mengenalpasti modul kursus/latihan yang akan dilaksanakan kepada
kontraktor Bumiputera
• Mengenalpasti kursus/latihan kompetensi akan diberikan kepada
kontraktor Bumiputera Gred G1 yang telah melalui penilaian dan
mendapat Tahap 1 dan 2 untuk membolehkan diiktiraf sebagai
kontraktor yang berprestij.
• Mengenalpasti kursus/latihan asas pula adalah untuk pendedahan
kepada kontraktor Bumpitera Gred G1 yang tiada pengalaman dalam
elemen kerja pembinaan lebuhraya.

Tempoh pelaksanaan : Jan – Dis 2021

iii) Penentuan kriteria penilaian, skema pemarkahan dan pemberat.
• Penentuan kriteria penilaian, skema pemarkahan dan pemberat
ditentukan dan format penilaian disediakan secara digital untuk proses
penilaian keupayaan kontraktor oleh pihak syarikat konsesi,
juruperunding dan kontraktor utama.

Tempoh pelaksanaan : Jun – Dis 2021

iv) Penubuhan Unit Khas Bumiputera di LLM dan Jawatankuasa Penilaian
Kontraktor Bumiputera LLM
• Unit Khas Bumiputera LLM ditubuhkan untuk menyelaras pelaksanaan
program ini.
• Jawatankuasa Penilaian Kontraktor Bumiputera LLM pula memainkan
peranan dalam mengesahkan penilaian yang dibuat oleh pihak syarikat
serta menentukan kelayakan kontraktor untuk diberi pengiktirafan
kontraktor berprestij tinggi dalam elemen pembinaan lebuhraya selepas
menghadiri kursus/latihan kompetensi.

Tempoh pelaksanaan : Jan – Jun 2022

v) Fasa I – Memulakan Program Penilaian Kemampuan Dan Keupayaan
Kontraktor Yang Berpengalaman Di Dalam Elemen - Elemen Pembinaan
Lebuhraya Penswastaan di Bawah Seliaan LLM dengan kontraktor

290

Bumiputera Gred G1 oleh pihak syarikat konsesi, juruperunding dan
kontraktor Utama seterusnya menentukan tahap kemampuan kontraktor

• Pada peringkat ini, LLM akan meminta semua syarikat konsesi bagi
projek – projek lebuhraya dalam pembinaan termasuk juruperunding
dan kontraktor utama untuk membuat penilaian kemampuan dan
keupayaan kontraktor – kontraktor Bumiputera Gred G1 yang telah
disenaraikan berdasarkan format penilaian digital yang telah disediakan.

• Sistem penilaian yang diwujudkan juga akan menentukan secara
automatik tahap keupayaan kontraktor samada Tahap 1, 2 atau 3
berdasarkan markah penilaian yang diperolehi. Hanya kontraktor yang
mendapat Tahap 1 dan 2 sahaja akan layak untuk mendapat sijil
pengiktirafan dan ia tertakluk kepada keputusan penilaian semasa
kursus/latihan kompetensi.

• Jawatankuasa Penilaian Kontraktor Bumiputera LLM yang telah
ditubuhkan akan mengesahkan penilaian yang dibuat oleh pihak
syarikat.

Tempoh pelaksanaan : Jan – Dis 2022

vi) Fasa II – Melaksanakan Program Penilaian Kemampuan Dan Keupayaan
Kontraktor Yang Berpengalaman Di Dalam Elemen-Elemen Pembinaan
Lebuhraya Penswastaan di Bawah Seliaan LLM (kontraktor Bumiputera Gred
G1 dan G2) oleh pihak syarikat konsesi, juruperunding dan kontraktor Utama
seterusnya menentukan tahap kemampuan kontraktor

Tempoh pelaksanaan : Jan – Dis 2023

vii) Pelaksanan kursus / latihan kompetensi kepada kontraktor bagi Sesi Program
Penilaian Fasa I

• Kontraktor yang mendapat Tahap 1 dan 2 semasa penilaian akan
diberikan kursus/latihan kompetensi untuk menentukan samada
kontraktor layak mendapat sijil pengiktirafan kontraktor Bumiputera
berprestij tinggi dalam elemen-elemen pembinaan lebuhraya.

Tempoh pelaksanaan : Jan – Dis 2023

viii) Pengiktirafan kontraktor Bumiputera yang berprestij tinggi dalam elemen-
elemen pembinaan lebuhraya bagi Sesi Program Penilaian Fasa I

291

• Sijil pengiktirafan kontraktor Bumiputera yang berprestij tinggi dalam
elemen - elemen pembinaan lebuhraya dikeluarkan kepada kontraktor
Bumiputera yang telah melepasi kriteria semasa pelaksanaan
kursus/latihan kompetensi.

• Pendaftaran perlu diperbaharui oleh kontraktor secara berkala di mana
setiap kali sebelum pembaharuan kontraktor perlu menghadiri kursus
untuk mendapatkan mata.

Tempoh pelaksanaan : Jan – Dis 2023
ix) Fasa III – Melaksanakan Program Penilaian Kemampuan Dan Keupayaan

Kontraktor Yang Berpengalaman Di Dalam Elemen - Elemen Pembinaan
Lebuhraya Penswastaan di Bawah Seliaan LLM (kontraktor Bumiputera Gred
G2 dan G3) oleh pihak syarikat konsesi, juruperunding dan kontraktor Utama
seterusnya menentukan tahap kemampuan kontraktor
Tempoh pelaksanaan : Jan – Dis 2024

x) Pelaksanan kursus / latihan kompetensi kepada kontraktor bagi Sesi Program
Penilaian Fasa II
Tempoh pelaksanaan : Jan – Dis 2024

xi) Pengiktirafan kontraktor Bumiputera yang berprestij tinggi dalam elemen -
elemen pembinaan lebuhraya bagi Sesi Program Penilaian Fasa II

Tempoh pelaksanaan : Jan – Dis 2024

xii) Pelaksanan kursus/latihan kompetensi kepada kontraktor bagi Sesi Program
Penilaian Fasa III

Tempoh pelaksanaan : Jan – Dis 2025
xiii) Pengiktirafan kontraktor Bumiputera yang berprestij tinggi dalam elemen-

elemen pembinaan lebuhraya bagi Sesi Program Penilaian Fasa III

Tempoh pelaksanaan : Jan – Dis 2025

292

b) Tempoh Pelaksanaan Keseluruhan

Menyediakan Fasa II – Pengiktirafan
Inventori Melaksanakan Kontraktor
Kontraktor Bumiputera
Program
(Jan -Dis 2021) Penilaian (2025)
Kemampuan Dan
Keupayaan
Kontraktor (Jan
Dis 2023

Penubuhan Unit Laksana Kursus
Khas Bumiputera (2024)

di LLM dan
Jawatankuasa

Penilaian
Kontraktor
Bumiputera LLM

(Jan -Dis 2022)

c) Bahagian Sokongan
Khidmat Pakar dan Kerjasama Teknikal
Bahagian Pemantauan Operasi
Bahagian Pengurusan Projek
Bahagian Sumber Manusia dan Korporat

6.0 SASARAN (OUTCOME/DESIRED STATE)

Peningkatan bilangan kontraktor Bumiputera yang berprestij tinggi dalam projek
pembinaan lebuhraya dan penjanaan pendapatan kepada LLM melalui :

• Pengiktirafan kontraktor
• Pembaharuan Pendaftaran Kontraktor
• Maklumat kontraktor kepada pihak ketiga
• Kursus dan Latihan

293

7.0 KESIMPULAN
Dengan pelaksanaan Program Memperkasakan Kontraktor Bumiputera dalam industri
lebuhraya oleh Lembaga Lebuhraya Malaysia ini diharap dapat dikenalpasti lebih
ramai kontraktor Bumiputera yang berprestij tinggi dalam projek pembinaan lebuhraya
dan sekaligus dapat membantu memastikan setiap Syarikat Konsesi dapat mencapai
peratus penglibatan kontraktor Bumiputera sebagaimana yang telah ditetapkan di
dalam Perjanjian Konsesi.
Secara tidak langsung, ianya dapat merealisasikan hasrat Kerajaan untuk melihat
lebih penglibatan kontraktor Bumiputera di dalam sektor pembinaan khususnya dalam
projek – projek pembinaan lebuhraya baru.

294

TEMPLATE STRATEGI CADANGAN IDEA PSB
BAHAGIAN: UKUR BAHAN DAN KONTRAK (BUBK)

FOKUS UTAMA : MENINGKATKAN KOMPETENSI & KECEMERLANGAN INDUSTRI LEBUHRAYA

MATLAMAT : MENJADI PUSAT PAKAR DARIPADA PERINGKAT PERANCANGAN, REKABENTUK, PEMBINAAN,
OPERASI & TOL DAN PENYENGGARAAN LEBUH RAYA

CADANGAN IDEA : PELAKSANAAN PROGRAM PENGIKTIRAFAN KEMAMPUAN DAN KEUPAYAAN KONTRAKTOR
BUMIPUTERA YANG BERPENGALAMAN DI DALAM ELEMEN – ELEMEN PEMBINAAN LEBUHRAYA PENSWASTAAN

295 CURRENT STATE • Tiada penilaian dan pengiktirafan terhadap kemampuan dan keupayaan kontraktor yang
(KEADAAN SEMASA) berpengalaman di dalam elemen-elemen pembinaan lebuhraya penswastaan di bawah seliaan
Lembaga Lebuhraya Malaysia

• Kontraktor Bumiputera yang pernah berpengalaman dalam projek lebuhraya tidak semestinya
mendapat peluang untuk menyertai projek – projek pembinaan lebuhraya yang lain kerana proses
perlantikan kontraktor bagi projek – projek lebuhraya penswastaan adalah dilaksanakan sendiri
oleh pihak syarikat konsesi

STRATEGI PELAKSANAAN TIMELINE TAGLINE
Jan – Dis 2021 (Immediate/Medium/
Mendapatkan senarai inventori kontraktor Bumiputera
Gred G1 yang perpengalaman dalam elemen - elemen Long Term)
pembinaan lebuhraya
Mengenalpasti modul kursus/latihan yang akan Medium Terms
dilaksanakan kepada kontraktor Bumiputera
Jan – Dis 2021 Medium Terms

STRATEGI Penentuan kriteria penilaian, skema pemarkahan dan Jun – Dis 2021 Immediate Terms
pemberat bagi penentuan kontraktor Bumiputera yang Jan – Jun 2022 Immediate Term
296 berprestij tinggi dalam elemen - elemen pembinaan Jan – Dis 2022 Medium Terms
lebuhraya
Jan – Dis 2023 Medium Terms
Penubuhan Unit Khas Bumiputera di LLM dan
Jawatankuasa Penilaian Kontraktor Bumiputera LLM

Fasa I - Memulakan Program Penilaian Kemampuan
Dan Keupayaan Kontraktor Yang Berpengalaman Di
Dalam Elemen-Elemen Pembinaan Lebuhraya
Penswastaan di Bawah Seliaan LLM bermula dengan
kontraktor Bumiputera Gred G1 oleh pihak syarikat
konsesi, juruperunding dan kontraktor Utama
seterusnya menentukan tahap kemampuan kontraktor

Fasa II - Melaksanakan Program Penilaian Kemampuan
Dan Keupayaan Kontraktor Yang Berpengalaman Di
Dalam Elemen-Elemen Pembinaan Lebuhraya
Penswastaan di Bawah Seliaan LLM (kontraktor
Bumiputera Gred G1 & G2) oleh pihak syarikat konsesi,
juruperunding dan kontraktor Utama seterusnya
menentukan tahap kemampuan kontraktor

297 Pelaksanaan kursus/latihan kompetensi kepada Jan – Dis 2023 Medium Terms
kontraktor bagi Sesi Program Penilaian Fasa I Jan – Dis 2023 Medium Terms
STRATEGI
Pengiktirafan kontraktor Bumiputera yang berprestij Jan – Dis 2024 Medium Terms
tinggi dalam elemen - elemen pembinaan lebuhraya
bagi Sesi Program Penilaian Fasa I Jan – Dis 2024 Medium Terms
Jan – Dis 2024 Medium Terms
Fasa III - Melaksanakan Program Penilaian Jan – Dis 2025 Medium Terms
Kemampuan Dan Keupayaan Kontraktor Yang
Berpengalaman Di Dalam Elemen - Elemen Pembinaan Jan – Dis 2025 Medium Terms
Lebuhraya Penswastaan di Bawah Seliaan LLM
(kontraktor Bumiputera Gred G2 & G3) oleh pihak
syarikat konsesi, juruperunding dan kontraktor Utama
seterusnya menentukan tahap kemampuan kontraktor

Pelaksanaan kursus/latihan kompetensi kepada
kontraktor bagi Sesi Program Penilaian Fasa II

Pengiktirafan kontraktor Bumiputera yang berprestij
tinggi dalam elemen-elemen pembinaan lebuhraya bagi
Sesi Program Penilaian Fasa II

Pelaksanaan kursus/latihan kompetensi kepada
kontraktor bagi Sesi Program Penilaian Fasa III
Pengiktirafan kontraktor Bumiputera yang berprestij
tinggi dalam elemen - elemen pembinaan lebuhraya
bagi Sesi Program Penilaian Fasa III