มาตรฐานการขนส่งสินค้าอันตรายทางรถไฟ

มขร. - O - 001 - 2565
มาตรฐานการขนสง สินคา อันตรายทางรถไฟ
(Carriage of Dangerous Goods by Rail)

กองมาตรฐานความปลอดภยั และบํารุงทาง

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา i

สารบญั

สว นที่ 1 ขอกําหนดทวั่ ไป 1

บทท่ี 1.1 ขอบเขตและการนําไปใช 2

บทท่ี 1.2 คาํ จํากัดความและหนวยวัด 10

บทที่ 1.3 การฝกอบรมผูประจาํ หนา ทหี่ รือผปู ฏิบตั งิ านที่เกีย่ วของกับการขนสง สนิ คาอนั ตราย 38

บทที่ 1.4 ภาระหนาท่ีดา นความปลอดภัยของผเู ก่ียวขอ ง 41

บทที่ 1.5 การยกเลิกบทกฎหมายเพียงบางสวน 48

บทที่ 1.6 มาตรการในชวงภาวะเปลี่ยนผา น 49

บทท่ี 1.7 ขอกาํ หนดท่วั ไปท่ีเก่ยี วของกับสินคาอนั ตรายประเภท 7 50

บทท่ี 1.8 การตรวจสอบและมาตรการสนบั สนนุ อ่นื ๆ เพ่ือยืนยนั ใหเ ปน ไปตามขอกําหนดทางดานความปลอดภัย 55

บทที่ 1.9 ขอจํากดั ดานการขนสงทก่ี ําหนดโดยผูท่มี ีอาํ นาจหนา ที่ 82

บทท่ี 1.10 มาตรการเพื่อการรักษาความปลอดภัย 84

บทท่ี 1.11 แผนจัดการเหตุฉกุ เฉินภายในของยานขนถา ยสินคา 90

สว นท่ี 2 การจาํ แนกประเภทสนิ คาอันตราย 91

บทท่ี 2.1 ขอกําหนดทวั่ ไป 92

บทที่ 2.2 ขอกาํ หนดเฉพาะสาํ หรับประเภทของสินคา อนั ตราย 104

บทที่ 2.3 วธิ ที ดสอบ 177

สวนที่ 3 บญั ชรี ายช่ือสนิ คาอันตราย ขอ กาํ หนดและขอยกเวนพเิ ศษเก่ยี วกบั สนิ คาอนั ตรายทบ่ี รรจุในปรมิ าณจาํ กดั 178

บทท่ี 3.1 ทว่ั ไป 179

บทท่ี 3.2 บญั ชีรายช่ือสินคาอนั ตราย 183

บทท่ี 3.3 ขอ กาํ หนดพเิ ศษเกยี่ วกับส่ิงของหรือสารบางอยาง 192

บทท่ี 3.4 สนิ คาอันตรายทบี่ รรจใุ นปริมาณจํากัด 256

บทท่ี 3.5 สินคาอนั ตรายทีบ่ รรจุในปรมิ าณทีไ่ ดรบั ยกเวน 260

สวนท่ี 4 ขอ กาํ หนดในการบรรจแุ ละการใชแทง็ ก 264

บทที่ 4.1 การใชบรรจภุ ัณฑ รวมถึงบรรจุภณั ฑ IBC และบรรจุภัณฑข นาดใหญ 265

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา ii

บทที่ 4.2 การใชแทง็ กทยี่ กและเคล่อื นยา ยได และภาชนะบรรจกุ า ซแบบกลมุ ทร่ี ับรองโดยองคการสหประชาชาติ 298

บทท่ี 4.3 การใชแท็งกติดตรึงกบั แครบรรทุก แท็งกที่ยดึ ติดไมถาวร แท็งกคอนเทนเนอรและแท็งกท่สี ับเปลี่ยนไดที่ผนัง
แท็งกท ําจากโลหะ และแครบรรทุกตดิ ต้ังภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอรี่และภาชนะบรรจกุ าซแบบกลุม (MEGC) 309

บทที่ 4.4 การใชแท็งกค อนเทนเนอร รวมถึงแทง็ กทาํ ดวยพลาสติกเสริมไฟเบอร (FRP) 325

บทท่ี 4.5 การใชแท็งกข องเสยี ทาํ งานดว ยสญุ ญากาศ 326

สว นท่ี 5 ข้ันตอนการขนสงสินคา อนั ตราย 327

บทท่ี 5.1 ขอกําหนดทั่วไป 328

บทท่ี 5.2 การทาํ เคร่อื งหมายและตดิ ฉลาก 331

บทที่ 5.3 การตดิ แผน ปา ยและเครอ่ื งหมาย 344

บทท่ี 5.4 เอกสารการกํากับขนสง สินคา อนั ตราย 358

บทท่ี 5.5 ขอกาํ หนดพิเศษ 374

สว นที่ 6 ขอกาํ หนดเก่ยี วกบั การประกอบ และการทดสอบบรรจุภณั ฑประเภทตา ง ๆ 380

บทที่ 6 ขอกาํ หนดสาํ หรบั การประกอบและการทดสอบบรรจุภัณฑ แท็งก และ คอนเทนเนอรแ บบเทกอง 381

สว นท่ี 7 ขอ กาํ หนดเก่ียวกับเงอื่ นไขการขนสง การบรรทุก การขนถา ยและการขนยาย 382

บทท่ี 7.1 ขอ กาํ หนดทว่ั ไป 383

บทที่ 7.2 ขอกาํ หนดเกย่ี วกับการขนสง ท่ีเปน หีบหอ 385

บทที่ 7.3 ขอกําหนดเกยี่ วกับการขนสง ท่ีเปน เทกอง 387

บทที่ 7.4 ขอกาํ หนดเกย่ี วกับการขนสง ในรูปแบบแทง็ ก 394

บทท่ี 7.5 ขอกําหนดเกี่ยวกับการบรรทกุ การขนถา ย และการขนยาย 395

บทที่ 7.6 ขอกาํ หนดสาํ หรับการขนสง สนิ คาดว น 409

บทท่ี 7.7 การขนสง PIGGYBACK ในรถขนสงทางรางแบบคละ (ระหวางรถขนสงผูโดยสารและรถขนสงสินคา) 411

ตาราง A บัญชีรายชอ่ื สินคาอันตราย 412

ตาราง B สารบัญรายการสาร และส่งิ ของเรียงลําดบั ตามตัวอักษร 672

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 1

สว นที่ 1 (Part 1) ขอกําหนดท่ัวไป (General requirements)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 2

บทท่ี 1.1
ขอบเขตและการนาํ ไปใช
(Scope and applicability)

1.1.1 โครงสราง (structure)

RID ประกอบดว ยเน้ือหาทั้งหมด 7 สว น โดยแตล ะสว น (parts) จะแบง ออกเปน บท (chapters)
และแตละบทจะมหี มวด (sections) และหมวดยอ ย (sub-sections)

1.1.2 ขอบเขต (scope)

1.1.2.1 เพ่ือใหเ ปน ไปตามขอที่ 1 ของ Appendix C, RID กําหนดไว ดงั น้ี
(a) สนิ คา อันตรายที่หามทาํ การขนสงระหวา งประเทศ
(b) สินคาอันตรายท่ีไดรับอนุญาตใหทําการขนสงระหวางประเทศ และเงื่อนไขท่ีแนบทาย (รวมถึงขอยกเวน)
ในสว นของ
- ประเภทสนิ คา รวมถึงเกณฑการจําแนกประเภทสินคา และวิธีการทดสอบ
- การใชบรรจภุ ัณฑ (use of packagings) รวมถงึ การบรรจแุ บบคละ (mixed packing)
- การใชแท็งก (use of tanks) รวมถงึ การเติม (filling)
- ข้ันตอนการขนสง (consignment procedures) รวมถึงการทําเคร่ืองหมายและการติดฉลาก
บนบรรจุภัณฑ (marking and labelling of packages) วิธีการขนสง (means of transport)
การเตรียมเอกสาร (documentation) และขอ มูลท่จี ําเปน (information required)
- ขอกําหนดของบรรจุภัณฑและแท็งกเก่ียวกับการประกอบ (construction) การทดสอบ
(testing) และการรับรอง (approval)
- วิธกี ารขนสง (means of transport) รวมถงึ การบรรจุ (loading) การขนถายแบบคละ (mixed
loading and unloading)

1.1.2.2 สําหรับการขนสงสินคาอันตรายในขบวนรถขนสงทางรางที่ไมใชขบวนรถขนสินคาตามขอท่ี 5 1a)
ของ Appendix C ใหปฏบิ ตั ิตามบทท่ี 7.6 และ 7.7

1.1.2.3 สําหรับการขนสงสินคาอันตรายในรูปแบบกระเปาถือ กระเปาเดินทางลงทะเบียน หรือในหรือบนขบวน
รถตามขอที่ 5 1b) ของ Appendix C ใหป ฏบิ ตั ิตามหมวดท่ี 1.1.3.8

1.1.2.4 ถูกยกเลิก

1.1.3 ขอยกเวน (exemptions)

1.1.3.1 ขอยกเวนเกย่ี วกับการดาํ เนนิ การขนสง (Exemptions related to the nature of the transport
operation)
ขอ กําหนดใน RID จะไมใชบังคบั กบั การขนสง ดงั ตอไปน้ี

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 3

1.1.3.2 (a) การขนสงสินคา อันตรายสว นบคุ คล โดยทส่ี ินคานนั้ บรรจไุ วเ พื่อการขายปลีก และมจี ดุ ประสงคเ พอ่ื ใช
สวนบุคคลหรือภายในท่ีพักอาศัย หรือเพื่อความบันเทิง หรือเพ่ือกีฬา โดยมีมาตรการปองกัน
การร่วั ไหลของสารในสภาวะการขนสงปกติ นอกจากนี้ยงั รวมถึงสนิ คา ที่เปนของเหลวไวไฟที่ถูกบรรจุ
ในภาชนะบรรจุแบบเติม (refillable receptacles) หรือเพ่ือใชสวนบุคคล โดยมีปริมาณไมเกิน
60 ลิตรตอภาชนะบรรจุ สําหรับสินคาอันตรายท่ีบรรจุในบรรจุภัณฑ IBCs (Intermediate Bulk
Container : IBCs) บรรจุภัณฑขนาดใหญ (large packagings) หรือแท็งก (tanks) จะไมถือวา
เปนการบรรจเุ พื่อขายปลกี

(b) ถกู ยกเลกิ
(c) การขนสง ภายในของหนว ยงาน / องคกร เชน การนาํ สง หรอื สงกลับจากไซตงานกอ สราง หรอื ในสว น

ที่เก่ียวของกับการสํารวจ การซอมแซมและการบํารุงรักษาในปริมาณท่ีไมเกิน 450 ลิตรตอบรรจุภัณฑ
รวมถึงบรรจุภัณฑ IBCs (Intermediate Bulk Container : IBCs) บรรจุภัณฑขนาดใหญ (large
packagings) ที่มีปริมาณสูงสุดตามท่ีกําหนดไวในหมวดที่ 1.1.3.6 ท้ังนี้ ตองมีมาตรการปองกัน
การร่ัวไหลของสารในสภาวะการขนสงปกติ ขอยกเวนนี้ไมใชกับสินคาอันตรายประเภท 7 อยางไรก็ตาม
การขนสง เพ่ือจายหรอื จําหนายไมถ ือวา อยูในขอบเขตของขอ ยกเวนนี้
(d) การขนสงเพ่ือรับมือเหตุฉุกเฉินภายใตการดําเนินการหรือกํากับดูแลโดยหนวยฉุกเฉิน โดยเฉพาะ
การขนสงไปไวในที่ปลอดภัยที่ใกลท่ีสุดเพ่ือกักเก็บหรือกูคืนสินคาอันตรายที่เกี่ยวของกับอุบัติการณ
หรืออบุ ัตเิ หตุ
(e) การขนสงในกรณีฉุกเฉินที่มีความมุงหมายเพ่ือชวยชีวิตมนุษย หรือปกปองสิ่งแวดลอม โดยมีเงื่อนไขวา
มาตรการตาง ๆ ในการขนสงนนั้ มคี วามปลอดภยั อยา งเต็มที่
(f) การขนสงดวยภาชนะความดันเปลา ท่ียังไมไดทําความสะอาด (uncleaned empty static storage
vessels) ที่ผานการบรรจุกาซของสินคาอันตรายประเภท 2 กลุม A กลุม O หรือกลุม F สาร
ของสินคาอันตรายประเภท 3 หรือ 9 ของกลุมการบรรจุที่ II หรือ III หรือยาฆาแมลงของสินคา
อนั ตรายประเภท 6.1 ภายใตเ งือ่ นไข ดงั นี้
- ชองเปดและอุปกรณระบายความดนั ทกุ ชน้ิ ถูกปด อยางสนทิ
- มาตรการปองกนั การร่ัวไหลของสารภายใตส ภาวะการขนสงปกติ
- ภาชนะถกู ยึดเพอื่ ปอ งกันไมใ หภาชนะเคลื่อนหรอื ยกตวั ไดใ นขณะการขนสงปกติ
ขอ ยกเวน นจี้ ะไมร วมถึงภาชนะความดนั ทบ่ี รรจุวตั ถุระเบิดท่มี ีความไวตอการระเบิดลดลง
(desensitized explosives) หรอื สารหา มทาํ การขนสงตามท่ี RID กําหนดไว
หมายเหตุ สําหรับวสั ดุกัมมันตรงั สีดูหมวดที่ 1.7.1.4

ขอยกเวนเกี่ยวกบั การขนสงกาซ (Exemptions related to the carriage of gases)
ขอ กําหนดใน RID จะไมใชบ งั คับกบั การขนสงดังตอไปนี้

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 4

1.1.3.3 (a) กาซท่ีบรรจุอยูในแท็งกเช้ือเพลิง (fuel tanks) หรือภาชนะรูปทรงกระบอก (cylinders) เพื่อใช
1.1.3.4 ขับเคลื่อนขบวนรถขนสงทางราง หรือใชสําหรับการทํางานของอุปกรณใด ๆ ระหวางการขนสง
(เชน อปุ กรณส าํ หรับทําความเยน็ )

(b) ถกู ยกเลกิ
(c) กาซในกลุม A และ O (ตามหมวดท่ี 2.2.2.1) โดยถากาซในภาชนะปดหรือในแท็งกที่อุณหภูมิ

20 องศาเซลเซียส มีความดันไมเกิน 200 กิโลปาสคาล (2 บาร) และถากาซน้ันไมไดถูกทําใหเปนของเหลว
หรือเปนกา ซเหลวอุณหภมู ติ ํา่ (refrigerated liquefied gas) ทงั้ นี้ หมายรวมถงึ ภาชนะปด หรือแท็งก
ทุกชนิด เชน สว นของเคร่อื งจกั รและอุปกรณ
(d) กาซท่ีบรรจุอยูในอุปกรณท่ีใชระหวางการเดินรถขนสงทางราง (เชน เครื่องดับเพลิง) รวมถึงยางอะไหล
(ยางที่สบู ลม) และยางสูบลมที่บรรทกุ มากบั ขบวนรถขนสง ทางราง
(e) กาซที่บรรจุอยูในอุปกรณพิเศษของแครหรือขบวนรถขนสงทางราง และจําเปนตองใชในอุปกรณ
พิเศษน้ีในระหวางการขนสง (เชน ระบบหลอเย็น ระบบเติมอากาศ เครื่องทําความเย็น/รอน เปนตน)
รวมถึงภาชนะปดสํารองสําหรับอุปกรณน้ี หรือภาชนะปดสําหรับเปลี่ยนถายที่ยังไมได
ทาํ ความสะอาด ซึ่งขนสงไปในขบวนรถเดยี วกนั
(f) กา ซท่ีบรรจอุ ยูใ นอาหาร (ยกเวน UN 1950) รวมถึงเครื่องดม่ื ทีอ่ ัดกา ซคารบอนไดออกไซด
(g) กาซทบี่ รรจุในลูกบอลท่ใี ชในการกฬี า
(h) ถกู ยกเลิก

ขอยกเวนเกี่ยวกับการขนสงเชื้อเพลิงเหลว (Exemptions related to the carriage of liquid
fuels)
ขอ กําหนดใน RID จะไมใ ชบ งั คบั กบั การขนสง ดงั ตอไปน้ี
(a) เช้ือเพลิงที่บรรจุอยูในแท็งกของขบวนรถขนสงทางรางท่ีใชในการขนสงและใชเพ่ือขับเคล่ือนขบวน

รถขนสง ทางราง หรอื ใชสาํ หรับการทํางานของอุปกรณใด ๆ ระหวา งการขนสง (เชน อปุ กรณสาํ หรับ
ทาํ ความเยน็ )
(b) ถูกยกเลิก
(c) ถกู ยกเลิก

ขอยกเวนเก่ียวกับขอกําหนดพิเศษ หรือสินคาอันตรายท่ีบรรจุในปริมาณจํากัด หรือปริมาณท่ีไดรับ
การยกเวน (Exemptions related to special provisions or to dangerous goods packed
in limited or excepted qualities)
หมายเหตุ สําหรบั วัสดุกมั มันตรังสดี ู 1.7.1.4

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 5

1.1.3.4.1 ขอกําหนดพิเศษบางขอในบทท่ี 3.3 จะยกเวนการบังคับเปนบางสวนหรือท้ังหมดตอการขนสงสินคา
อันตรายที่เฉพาะเจาะจงจากขอกําหนดของ RID ขอยกเวนนี้จะใชเม่ือมีการอางถึงขอกําหนดพิเศษ

ในคอลัมน (6) ของตาราง A ในบทท่ี 3.2 ซงึ่ แสดงไวใ นรายการสินคา อนั ตรายทเ่ี กีย่ วขอ ง
1.1.3.4.2 สนิ คาอนั ตรายบางชนิดอาจถือวา อยูในขอ ยกเวน โดยเปนไปตามเง่ือนไขตาง ๆ ของบทท่ี 3.4
1.1.3.4.3 สินคา อันตรายบางอยา งอาจถกู ยกเวน โดยเปน ไปตามเง่อื นไขตาง ๆ ของบทท่ี 3.5

1.1.3.5 ขอยกเวนเกี่ยวกับบรรจุภัณฑเปลาที่ยังไมไดทําความสะอาด (Exemptions related to empty
uncleaned packagings)
บรรจุภัณฑเปลาที่ยังไมไดทําความสะอาด รวมทั้งบรรจุภัณฑ IBCs และบรรจุภัณฑขนาดใหญ (large

packagings) ซ่ึงผานการบรรจุสินคาอันตรายประเภท 2, 3, 4.1, 5.1, 6.1, 8 และ 9 ไมตองปฏิบัติ

ตามเง่ือนไขของ RID หากใชมาตรการท่ีเพียงพอในการขจัดความเปนอันตรายใหหมดไป สินคาอันตราย

ประเภท 1 ถึง 9 ตอ งทาํ ใหค วามเปนอนั ตรายหมดไปดวยโดยการใชม าตรการที่เหมาะสมเพยี งพอ

1.1.3.6 ปริมาณการขนสงรวมสูงสุดท่ีอนุญาตตอแครบรรทุกหรือคอนเทนเนอรขนาดใหญ (Total
maximum permissible quantity per wagon or large container)

1.1.3.6.1 สงวนไว
1.1.3.6.2 สงวนไว
1.1.3.6.3 จากหมวดท่ี 1.1.3.1 (c) กรณีทส่ี ินคา อันตรายที่อยูในประเภทการขนสงเดยี วกนั (transport category)

ปริมาณการขนสงรวมสูงสุดตอแครบรรทุกหรือคอนเทนเนอรขนาดใหญตองเปนไปตามคาที่แสดงไว

ในคอลัมน (3) ของตารางตอไปน้ี

ประเภท สารหรือวัตถุ กลุมการบรรจุหรอื กลมุ / รหัสการจาํ แนกประเภท หรอื หมายเลข UN ปริมาณรวม
การขนสง (substance or articles สูงสุดตอแคร
(transport บรรทกุ หรือ
category) packing group or classification code / group or UN) คอนเทนเนอร
ขนาดใหญ
0 ประเภท 1: 1.1L, 1.2L, 1.3L, และ หมายเลข UN 0190 (maximum
ประเภท 3: หมายเลข UN 3343
ประเภท 4.2: สารท่อี ยใู นกลมุ การบรรจทุ ี่ I total
ประเภท 4.3 หมายเลข UN 1183, 1242, 1295, 1340, 1390, 1403, 1928, 2813, quantity per
2965, 2968, 2988, 3129, 3130, 3131, 3132, 3134, 3148, 3396, 3398 และ 3399
wagon or
large

container)

0

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 6

ประเภท สารหรือวัตถุ กลุม การบรรจหุ รือกลมุ / รหัสการจําแนกประเภท หรอื หมายเลข UN ปริมาณรวม
การขนสง (substance or articles สูงสดุ ตอแคร
(transport บรรทุกหรอื
category) packing group or classification code / group or UN) คอนเทนเนอร
ขนาดใหญ
ประเภท 5.1: หมายเลข UN 2426 (maximum
ประเภท 6.1: หมายเลข UN 1051, 1600, 1613, 1614, 2312, 3250 และ 3294
ประเภท 6.2: หมายเลข UN 2814, 2900, 3549 total
ประเภท 7: หมายเลข UN 2912 ถงึ 2919, 2977, 2978, และ 3321 ถึง 3333 quantity per
ประเภท 9: หมายเลข UN 2315, 3151, 3152, และ 3432 และอุปกรณทม่ี สี ารหรือ
สว นผสมประเภทน้ี และบรรจภุ ัณฑเปลา ซึ่งผานการบรรจสุ ารท่ียังไมไ ดทาํ ความสะอาด wagon or
ยกเวนทก่ี ําหนดไวใ น UN 2908 ไดบ รรทกุ สารที่จดั อยูในประเภทการขนสง นี้ large

1 สารและวตั ถุทอ่ี ยใู นกลมุ การบรรจทุ ี่ I และไมจดั อยูใ นประเภทการขนสง 0 container)
สารและวัตถุในประเภทนี้ มีดงั ตอไปน้ี
ประเภท 1: 1.1B ถึง 1.1 J(a)/1.2B ถึง 1.2J/1.3C/1.3G/1.3H/1.3J/1.5 D(a)/ 20
ประเภท 2: กลมุ T, TC(a)/, TO, TF, TOC(a)/ และ TFC
ละอองลอย: กลุม C, CO, FC, T, TF, TC, TO, TFC และ TOC 333
เคมภี ณั ฑภ ายใตแรงดัน: หมายเลข UN 3502, 3503, 3504 และ 3505
ประเภท 4.1: หมายเลข UN 3221 ถงึ 3224
ประเภท 5.2: หมายเลข UN 3101 ถงึ 3104

2 สารและส่ิงของท่ีอยใู นกลมุ การบรรจทุ ี่ II และไมจ ดั อยใู นประเภทการขนสง 0 ประเภทการ
ขนสง 1 หรอื ประเภทการขนสง 4 และสารและวัตถุในประเภทน้ี มดี ังตอไปนี้
ประเภท 1: 1.4B ถึง 1.4G และ 1.6N
ประเภท 2: กลุม F
ละอองลอย: กลุม F
เคมีภณั ฑภ ายใตแรงดัน: หมายเลข UN 3501
ประเภท 4.1: หมายเลข UN 3225 ถงึ 3230, 3531 และ 3532
ประเภท 4.3: หมายเลข UN 3292
ประเภท 5.1: หมายเลข UN 3356
ประเภท 5.2: หมายเลข UN 3105 ถงึ 3110

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 7

ประเภท สารหรอื วตั ถุ กลมุ การบรรจุหรอื กลุม / รหสั การจําแนกประเภท หรือหมายเลข UN ปรมิ าณรวม

การขนสง (substance or articles สงู สุดตอ แคร

(transport packing group or classification code / group or UN) บรรทุกหรอื
category) คอนเทนเนอร

ขนาดใหญ

(maximum

total

quantity per

wagon or
large

container)

ประเภท 6.1: หมายเลข UN 1700, 2016 และ 2017 และสารและวัตถุที่อยใู นกลมุ

การบรรจทุ ่ี III

ประเภท 9: หมายเลข UN 3090, 3091, 3245, 3480 และ 3481

3 สารและวัตถุท่ีอยูในกลมุ การบรรจทุ ี่ III และไมจ ดั อยใู นสนิ คา อันตรายประเภทการขนสง 0 1000

ประเภทการขนสง 2 หรอื ประเภทการขนสง 4 และสารและวตั ถุในประเภทน้ี มดี งั ตอไปนี้

ประเภท 2: กลุม A และ O

ละอองลอย: กลุม A และ O

เคมีภณั ฑภ ายใตแ รงดนั : หมายเลข UN 3500

ประเภท 8: หมายเลข UN 2794, 2795, 2800, 3028, 3477 และ 3506

ประเภท 9: หมายเลข UN 2990 และ 3072

4 ประเภท 1: 1.4S ไมจํากดั

ประเภท 2: หมายเลข UN 3537 ถึง 3539

ประเภท 3: หมายเลข UN 3540

ประเภท 4.1: หมายเลข UN 1331, 1345, 1944, 1945, 2254 และ 2623

ประเภท 4.2: หมายเลข UN 1361และ 1362 กลมุ การบรรจทุ ี่ III

ประเภท 4.3: หมายเลข UN 3543

ประเภท 5.1: หมายเลข UN 3544

ประเภท 5.2: หมายเลข UN 3545

ประเภท 6.1: หมายเลข UN 3546

ประเภท 7: หมายเลข UN 2908 ถงึ 2911

ประเภท 9: หมายเลข UN 3268

และบรรจภุ ณั ฑเ ปลาท่ียังไมไ ดทาํ ความสะอาดซง่ึ ผา นการบรรจสุ ินคา อันตราย ยกเวน สนิ คา

ทีจ่ ัดอยใู นประเภทการขนสง 0

(a) สาํ หรับ UN 0081, 0082, 0084, 0241, 0331, 0332, 0482, 1005 และ 1017 คดิ ปริมาณรวมสงู สุดตอตูขนสงสนิ คา ท่ี 50 กโิ ลกรมั

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 8

ในตารางขางตน น้ี “ปริมาณการขนสง รวมสงู สุดตอ แครบรรทุกหรือคอนเทนเนอรขนาดใหญ (maximum
total quantity per wagon or large container) ” หมายถึง
- สําหรับวัตถุ (articles) ปริมาณเปนหนวยกิโลกรัมโดยไมรวมบรรจุภัณฑ (สําหรับวัตถุของสินคา

อันตรายประเภท 1 จะใชน้ําหนักสุทธิของเนื้อสารท่ีเปนวัตถุระเบิดในหนวยกิโลกรัม สําหรับสินคา
อันตรายท่ีอยูในเคร่ืองจักรและอุปกรณท่ีระบุใน RID ปริมาณรวมของสินคาอันตรายในที่นี้ใชเปนกิโลกรัม
หรอื ลติ รตามความเหมาะสม
- สําหรับของแข็ง (solids) กาซเหลว (liquefied gases) กาซเหลวอุณหภูมิต่ํา (refrigerrated
liquefied) และกาซในสารละลาย (dissolved gases) ใชป ริมาณสุทธิเปนกโิ ลกรมั
- สาํ หรบั ของเหลว (liquids) ใหใชปริมาณตามความจทุ ่รี ะบุไวบนภาชนะปด เปน ลิตร
- สําหรับกาซภายใตแรงดัน (compressed gases) กาซดูดซับ (adsorbed gases) และเคมีภายใต
แรงดัน (chemicals under pressure) ใหใ ชป รมิ าณเปน ลิตร
1.1.3.6.4 กรณีสินคาอันตรายท่ีอยูในประเภทการขนสง (transport category) แตกตางกันถูกขนสงไปในแคร
บรรทุกหรอื คอนเทนเนอรขนาดใหญเดียวกัน ผลรวมของ
- ปรมิ าณสารและวัตถุในประเภทการขนสง 1 (transport category 1) คูณดว ย “50”
- ปริมาณสารและวัตถุในประเภทการขนสง 1 (transport category 1) ที่ระบุในหมายเหตุ a
ในตาราง 1.1.3.6.3 คณู ดว ย “20”
- ปรมิ าณสารและวัตถใุ นประเภทการขนสง 2 (transport category 2) คณู ดวย “3” และ
- ปริมาณสารและวัตถุในประเภทการขนสง 3 (transport category 3)
ไมค วรเกิน 1,000
1.1.3.6.5 เพอื่ วตั ถุประสงคข องหมวดยอยนี้ สินคา อันตรายท่ีไดรบั การยกเวน ในหมวดท่ี 1.1.3.1 (a) และ (d) ถึง (f)
1.1.3.2 ถึง 1.1.3.5, 1.1.3.7, 1.1.3.8, 1.1.3.9 และ 1.1.3.10 ไมตองนํามาพจิ ารณา
1.1.3.7 ขอยกเวนเก่ียวกับการขนสงระบบกักเก็บและผลิตพลังงาน (Exemptions related to the
carriage of electric energy storage and production systems)
ขอกําหนดใน RID ไมรวมถึงระบบกักเก็บและผลิตพลังงาน (เชน ลิเทียมแบตเตอรี่ ตัวเก็บประจุไฟฟา
ตวั เกบ็ ประจแุ บบอสมมาตร ระบบจัดเกบ็ เมทลั ไฮไดรด และเซลลเ ชื้อเพลงิ )
(a) ทต่ี ิดตั้งในรถขนสง ทางราง เพื่อใชในการขบั เคล่ือนและการทาํ งานของอุปกรณ
(b) ท่ีบรรจุอยูในอุปกรณเพื่อใหอุปกรณนั้นทํางาน หรือใชในระหวางการขนสง (เชน คอมพิวเตอร
โนตบุค) ยกเวนอุปกรณ เชน เครื่องบันทึกขอมูล (data loggers) อุปกรณติดตามสินคาที่ติด
หรือวางไวในหีบหอ (packages) / หีบหอภายนอก (overpacks) คอนเทนเนอร (containers) /
ชอ งบรรทุก (load compartment) ซึง่ เปน ไปตามหมวดที่ 5.5.4
(c) ถกู ยกเลิก

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 9

1.1.3.8 ขอยกเวนเกี่ยวกับการขนสงสินคาอันตรายในรูปแบบกระเปาถือ กระเปาเดินทางลงทะเบียน หรือใน
หรือบนขบวนรถขนสงทางราง (Application of exemptions in the carriage of dangerous
1.1.3.9 goods as hand luggage, registered luggage or in or on board vehicles)
1.1.3.10 สําหรับการขนสงสินคาอันตรายในรูปแบบกระเปาถือ กระเปาเดินทางลงทะเบียน หรือในหรือบนขบวน
รถขนสงทางราง ใหใชขอยกเวนตามหมวดที่ 1.1.3.1, 1.1.3.2 (c) ถึง (g), 1.1.3.4, 1.1.3.5, 1.1.3.7

และ 1.1.3.10
ขอยกเวนเก่ียวกับสินคาอันตรายท่ีใชเปนสารหลอเย็นระหวางการขนสง (Exemptions related to
dangerous goods used as a coolant or conditioner during carriage)
กรณีที่ใชสินคาอันตรายในแครบรรทุกหรือคอนเทนเนอรสําหรับทําความเย็นระหวางการขนสงใหปฏิบัติ

ตามหมวดท่ี 5.5.3
ขอยกเวนเกี่ยวกับการขนสงหลอดไฟที่บรรจุสินคาอันตราย (Exemptions related to the
carriage of lamps containing dangerous goods)
หลอดไฟตอไปน้ีไมถูกบังคับดวย RID โดยมีเง่ือนไขวาตองไมมีวัสดุกัมมันตรังสีและไมมีปรอทในปริมาณ
ทสี่ ูงกวา ทรี่ ะบุไวในขอ กาํ หนดพิเศษ 366 ในบทท่ี 3.3

(a) หลอดไฟท่ีรวบรวมจากการใชสว นบคุ คลและในครวั เรือนเพื่อนําไปในท่สี ถานท่รี ไี ซเคิล

(b) หลอดไฟแตล ะหลอดที่มีสินคาอันตรายไมเ กิน 1 กรัมและเมือ่ บรรจุลงหบี หอตองไมเ กิน 30 กรมั
(i) หลอดไฟถูกผลติ ตามระบบจัดการคุณภาพท่ีผา นการรับรอง ISO 9001

(ii) หลอดไฟแตละหลอดท่ีถูกบรรจุในบรรจุภัณฑตองมีที่คั่น / ตัวแบง หรือใชวัสดุกันกระแทก

เพอื่ ปองกนั การกระแทกตามหมวดที่ 4.1.1.1 และผา นการทดสอบการตก 1.2 เมตร
(c) หลอดไฟที่ใชแลว หรือชํารุดแตละหลอดท่ีมีสินคาอันตรายไมเกิน 1 กรัม และเมื่อบรรจุลงหีบหอ

ตองไมเกิน 30 กรัม เม่ือรวบรวมนําไปในท่ีสถานที่รีไซเคิล โดยหลอดไฟจะตองถูกบรรจุในบรรจุภัณฑ

ท่ีแข็งแรงเพียงพอภายใตสภาวะปกติของการขนสงท่ีเปนไปตามหมวดท่ี 4.1.1.1 และสามารถ
ผานการทดสอบการตกไมนอ ยกวา 1.2 เมตร

(d) หลอดไฟท่ีมีเฉพาะกาซกลุม A และ O ตามหมวดท่ี 2.2.2.1 จะตองบรรจุในหีบหอท่ีสามารถรองรบั

ผลกระทบท่เี กดิ จากหลอดไฟแตกหักเสียหาย
หมายเหตุ หลอดไฟทบี่ รรจวุ ัสดุกมั มนั ตรังสใี หด หู มวดยอยที่ 2.2.7.2.2.2 (b)

1.1.4 การนํากฎระเบยี บอื่นมาใช (Applicability of other regulations)
เปนการกลาวถงึ กฎระเบียบการขนสง ทางทะเลและทางอากาศ

1.1.5 การประยกุ ตใชม าตรฐาน (Application of standards)

เม่ือการประยุกตใชมาตรฐานมีขอขัดแยงกับขอปฏิบัติของ RID ใหปฏิบัติตามท่ีกําหนดไวใน RID
ถา การประยกุ ตใ ชม าตรฐานไมทําใหเ กิดขอขดั แยงกับขอ ปฏิบัติของ RID ใหนาํ ไปใชไ ดตามที่ระบุ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 10

บทที่ 1.2
คําจํากดั ความและหนว ยวดั
(Definitions and units of measurement)

1.2.1 คาํ จํากดั ความ (definitions)

หมายเหตุ
(1) เนอ้ื หาสวนนีป้ ระกอบดว ยคาํ จาํ กดั ความท่วั ไปหรือคําจาํ กัดความเฉพาะทงั้ หมดที่ใชเพื่ออธิบาย

ความหมายในขอกาํ หนดนี้
(2) คําศัพทท่ีอยใู นคาํ จํากัดความในสวนน้ี ถามคี าํ จํากดั ความแยกตา งหากจะพมิ พเปน “ตัวเอยี ง”

A:
ADN หมายถึง ขอตกลงรวมของกลุมประชาคมยุโรปวาดวยการขนสงสินคาอันตรายทางน้ําภายในประเทศ
(the European Agreement concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Inland
Waterways)
ADR หมายถึง ขอตกลงรวมของกลุมประชาคมยุโรปวาดวยการขนสงสินคาอันตรายทางถนน (the European
Agreement concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Road)
Aerosol or Aerosol dispenser “ละอองลอยหรือกระปองอัดสารที่ฉีดเปนละอองลอยได” หมายถึง ภาชนะปด
(receptacle) ท่ไี มส ามารถบรรจุใหมไดตามหมวดที่ 6.2.6 ซึ่งทาํ มาจากโลหะ แกว หรอื พลาสตกิ และใชสําหรบั บรรจุ
กาซหรือกาซภายใตความดัน กาซเหลว หรือกาซในสารละลายท่ีมีหรือไมมีของเหลว แปง หรือผง และติดต้ังอุปกรณ
สําหรับปลอยสารออกมาในรูปผงหรือละอองของเหลวท่ีแขวนลอยอยูในกาซ หรือในรูปของโฟม ครีม หรือผงฝุน
หรือในสถานะของเหลว หรอื ในสถานะของไอ
Animal material “วสั ดสุ ัตว” หมายถงึ ซากสัตว ชิน้ สวนของสตั ว หรอื อาหารสตั ว
Applicant “ผูสมัคร” หมายถึง ในกรณีของการประเมินมาตรฐานผลิตภัณฑ (conformity assessment)
ไดแก ผูผลิตหรือตัวแทนที่ไดรับอนุญาตในประเทศคูสัญญา RID ในกรณีของการทดสอบตามวาระ (periodic
inspections) การทดสอบขั้นกลาง (intermediate inspections) และการตรวจสอบเปนพิเศษ (exceptional
checks) นอกจากนี้ ผูสมัคร (applicant) หมายรวมถึง หนวยงานทดสอบ ผูทดสอบ หรือตรวจสอบ หรือผูแทน
ท่ไี ดร ับอนญุ าตในประเทศคสู ัญญา RID
หมายเหตุ บคุ คลทส่ี าม (a third party) (สาํ หรบั ผดู าํ เนนิ การแทนตามคํานยิ ามในหมวดที่ 1.2.1) อาจเปนผูดําเนนิ การ

ทดสอบและตรวจสอบการผลติ ใหเปน ไปตามมาตรฐาน

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 11

Approval
Multilateral approval “การรับรองพหุภาคีสําหรับการขนสงวัสดุกัมมันตรังสี” หมายถึง การรับรอง
การออกแบบหรือขนสงโดย หนวยงานที่มีอํานาจหนาที่ (competent authority) ของประเทศตนทาง
และ หนว ยงานทม่ี ีอํานาจหนา ที่ (competent authority) ของแตล ะประเทศที่ทําการขนสงผานหรือเขา ไปถงึ
Unilateral approval “การรับรองฝายเดียวสําหรับการขนสง วัสดุกัมมันตรังสี” หมายถึง การรับรอง
การออกแบบ (design) โดยหนวยงานที่มีอํานาจหนาท่ี (competent authority) ของประเทศตนทาง
ที่ ออกแบบ (design) เทาน้ัน หากหนว ยงานที่มอี ํานาจหนาที่ (competent authority) ของประเทศตน ทาง
ไมไดเปนคูสัญญา RID การรับรองตองกระทําโดยหนวยงานที่รับผิดชอบของประเทศแรกที่เปนคูสัญญา
ของ RID ทที่ ําการขนสง ไปถงึ (ดหู มวดยอยท่ี 6.4.22.8)

ASTM หมายถึง the American Society for Testing and Materials (ASTM International, 100 Barr Harbor
Drive, PO Box C700, West Conshohocken, PA, 19428-2959, United States of America)

B:
Bag “ถุง” หมายถึง บรรจุภัณฑท่ียืดหยุนได (flexible packaging) ทําดวยกระดาษ แผนพลาสติก สิ่งทอธรรมชาติ
หรือวสั ดุทีเ่ หมาะสมอ่นื ๆ
Battery-wagon “แครบรรทุกติดต้ังภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอรี่” หมายถึง แครที่มีภาชนะบรรจุสําหรับบรรจุ
กาซหลายถังยึดติดกับแคร (wagon) นั้นอยางถาวร ภาชนะสําหรับบรรจุกาซแบบแบตเตอรี่ประกอบดวย ภาชนะรูป
ทรงกระบอก (cylinders) หลอดทอ (tubes) ภาชนะรูปทรงกระบอกมัดรวมกัน (bundles of cylinders)
หรือเรียกวาโครง (frames) ถังกักเก็บความดัน (pressure drums) และรวมถึงแท็งก (tanks) ที่ใชสําหรับขนสงกาซ
ตามทีก่ าํ หนดในหมวดที่ 2.2.2.1.1 ที่มีความจุรวมมากกวา 450 ลติ ร
Body “ตัวภาชนะ” (สําหรับบรรจุภัณฑ IBC ทุกประเภท นอกเหนือจากบรรจุภัณฑ IBCs ประกอบ) หมายถึง
ตวั ภาชนะปด ท่ีสมบรู ณซึ่งรวมถงึ ชองเปดและฝาปด แตไ มร วมถงึ อปุ กรณใชง านอื่น
Box “กลอ ง” หมายถงึ บรรจุภณั ฑ (packaging) ทีม่ ีดานเปน รูปทรงสี่เหลีย่ มหรอื หลายเหลีย่ มทาํ ดว ยโลหะ ไม ไมอัด
ไมประกอบ (reconstituted wood) กระดาษลูกฟูก พลาสติก หรือวัสดุที่เหมาะสมอื่น ๆ อนุญาตใหมีรูขนาดเล็ก
เพื่อความสะดวกในการขนยายหรือเปด หรือเพื่อใหเปนไปตามขอกําหนดในการจําแนกประเภทตราบใดที่รูเหลาน้ี
ไมลดความมน่ั คงแขง็ แรงของบรรจุภัณฑ (packaging) ในระหวางการขนสง (carriage)
Bulk container “คอนเทนเนอรเทกอง” หมายถึง ภาชนะบรรจุสําหรับการขนสงสารที่เปนของแข็ง (carriage of
solid substances) ซึ่งสัมผัสโดยตรงกับภาชนะ (รวมถึงแผนซับในหรือการเคลือบภายใน) คอนเทนเนอรเทกอง
ไมรวมถึงบรรจุภัณฑ (packagings) บรรจุภัณฑ IBC (Intermediate Bulk Containers : IBCs) บรรจุภัณฑขนาดใหญ
(large packagings) และแทง็ ก (tanks)

Bulk container “คอนเทนเนอรเทกอง”
- มีลกั ษณะถาวรและแข็งแรงเพยี งพอ เหมาะสมทีจ่ ะนํากลับมาใชใ หม
- ถกู ออกแบบเฉพาะเพ่ือการขนสง สินคา ในหนึ่งรปู แบบหรือหลายรูปแบบการขนสง

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 12

- มีการตดิ ต้ังอุปกรณสําหรับเคล่อื นยาย / ยกขน (handling)
- มคี วามจไุ มนอยกวา 1.0 ลกู บาศกเ มตร
ตัวอยางของ Bulk container ไดแก containers, offshore bulk containers, skips, bulk bins, swap
bodies, trough-shaped containers, roller containers, load compartments of wagons
หมายเหตุ คําจาํ กัดความนี้ใชก บั “คอนเทนเนอรเ ทกอง” ท่ีเปนไปตามขอ กําหนดบทท่ี 6.11
Closed bulk container “คอนเทนเนอรเทกองแบบปด ” หมายถึง คอนเทนเนอรเทกองแบบปดสนิทที่มีหลังคาแข็ง
ผนังดานขาง ผนังดานทายและพื้น นอกจากนี้ยังหมายรวมถึงคอนเทนเนอรเทกองท่ีมีหลังคาเปดดานบน ดานขาง
หรอื ผนังดา นทา ยซ่งึ จะปดระหวางการขนสง คอนเทนเนอรเทกองแบบปด สนิทอาจมีชองเปดเพ่ือใหสามารถระบายไอ
ระเหยและกาซกับอากาศได และภายใตสภาวะปกติของการขนสงจะปองกันไมใหมีสารท่ีเปนของแข็งหลุดออก
ตลอดจนการซมึ ผา นของฝนและนํา้ กระเซ็น
Flexible bulk container “คอนเทนเนอรเทกองแบบยืดหยุน” หมายถึง คอนเทนเนอรเทกองท่ีมีความยืดหยุน
ซึ่งมคี วามจุไมเ กนิ 15 ลูกบาศกเมตร
Sheeted bulk container “คอนเทนเนอรแ บบมแี ผนปด คลมุ ” หมายถึง คอนเทนเนอรเทกองที่เปด ดา นบนมีพื้นแข็ง
ผนังดานขาง ผนงั ดานทา ยและพืน้ และฝาปดทไ่ี มแข็ง
Bundle of cylinders “ภาชนะรูปทรงกระบอกมัดรวมกัน” หมายถึง ภาชนะรูปทรงกระบอก (cylinders) จํานวน
หลายใบถกู นาํ มารดั รวมกันอยางมนั่ คงแข็งแรง สามารถขนยายได โดยท่ีภาชนะรปู ทรงกระบอก (cylinders) เหลานน้ั
มีทอรวมท่ีตอถึงกัน และขนสงเคล่ือนยายเปนหนวยเดียวกัน ความจุรวมของน้ําตองไมเกิน 3,000 ลิตร ยกเวนวา
ภาชนะรูปทรงกระบอกมัดรวมกันท่ีใชส ําหรบั ขนสงกาซพิษในสนิ คาอันตรายประเภท 2 (กลุมท่ีเร่ิมตนดว ยตัวอักษร T
ตามหมวดยอยท่ี 2.2.2.1.3) จะตอ งจาํ กดั ความจรุ วมของน้าํ ที่ไมเกิน 1,000 ลติ ร

C:
Calculation pressure “ความดันคํานวณ” หมายถึง ความดันทางทฤษฎีโดยอยางนอยตองมีคาเทากับความดัน
ทดสอบ ซ่งึ ข้นึ อยูกบั ระดับความเปนอนั ตรายมากหรือนอยของสารท่ีทําการขนสงและตองมีคา มากกวาความดันใชงาน
ความดันคํานวณจะใชเพื่อกําหนดความหนาของผนังแท็งกเทานั้น โดยท่ีไมไดนําอุปกรณใชงาน แรงตาง ๆ ที่ติดต้ังอยู
ภายนอกหรือภายในแท็งกมาเปนปจจัยรวมในการคํานวณ (ดูเพ่ิมเติมใน “ความดันจาย (discharge pressure)”
“ความดันบรรจุ (filling pressure)” “ความดันใชงานสูงสุด (maximum working pressure) หรือความดันเกจ
(gauge pressure)” และ “ความดนั ทดสอบ (test pressure)”)
หมายเหตุ สําหรบั แทง็ กท่ียกและเคล่ือนยายได ดบู ทท่ี 6.7
Capacity of shell or shell compartment for tanks “ความจุของผนังหรือสวนของผนังสําหรับแท็งก”
หมายถึง ปริมาตรภายในของผนังหรือสวนของผนังมีหนวยเปนลิตรหรือลูกบากศเมตร หากเปนไปไมไดที่จะเติมผนัง
หรือสวนของผนังใหเต็ม เนื่องจากขอจํากัดดานรูปทรงหรือการสรางปริมาตรท่ีลดลงตองใชเพื่อกําหนดอัตรา การเติม
และเพ่อื การทําเครอื่ งหมายของแท็งก

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 13

Cargo transport unit “หนวยขนสง สินคา ” หมายถึง รถตคู อนเทนเนอร แคร คอนเทนเนอร แท็งกค อนเทนเนอร
แท็งกทย่ี กและเคลื่อนยายได หรอื ภาชนะบรรจุกาซแบบกลมุ (MEGC)
Carriage “การขนสง” หมายถึง การเคลอ่ื นยา ยสินคาอนั ตราย รวมทงั้ การหยุดท่ีเกดิ ขนึ้ ตามเง่ือนไขและความจําเปน
ในการขนสง รวมทั้งระยะเวลาท่ีสินคาอันตรายอยูในแครบรรทุก (wagons) แท็งก (tanks) และคอนเทนเนอร
(containers) ซง่ึ เกดิ ข้นึ ตามสภาพการจราจรทั้งกอ น ระหวา ง หรอื หลงั การเคล่ือนยา ย

คําจํากัดความนี้ครอบคลุมถึงการจัดเก็บสินคาอันตรายชั่วคราวระหวางทาง เพ่ือที่จะเปล่ียนรูปแบบการขนสง

หรือวิธีการ (การถา ยสินคา ไปยังรถอื่น) การขนสงใหรวมถงึ ชวงเวลาในการแสดงเอกสารกํากบั การขนสง ทีม่ ีการระบุถึง
สถานท่ีตนทางทําการสงและสถานที่ปลายทางท่ีทําการรับเม่ือมีการรองขอโดยพนักงานเจาหนาท่ี โดยมีเง่ือนไขวา

จะตองไมเปดหบี หอและแท็งกในระหวา งการจัดเก็บระหวางทาง ยกเวนเปนการตรวจสอบโดยพนักงานเจา หนาที่
Carriage in bulk “การขนสงแบบเทกอง” หมายถึง การขนสง ของแขง็ (solids) หรือวัตถทุ ่ไี มไ ดบรรจหุ บี หอในแคร
บรรทุก (wagons) คอนเทนเนอร (containers) หรือคอนเทนเนอรเทกอง (bulk containers) คําจํากัดความน้ีไมใช
กับสินคา ท่ีบรรจหุ บี หอ หรือกับสารท่ีฃนสงไปในแท็งก (tanks)
Carrier “ผูประกอบกิจการขนสง” หมายถึง องคกร (enterprise) ที่ประกอบการขนสง โดยมีหรือไมมีขอตกลง
เกย่ี วกับการขนสง กไ็ ด
CGA หมายถึง สมาคมกาซอัด (the Compressed Gas Association (CGA, 4221 Walney Road, 5th Floor,
Chantilly VA 20151-2923, United States of America)
CIM หมายถึง อนุสัญญาวาดวยการขนสงของทางรถไฟระหวางประเทศ (14 ตุลาคม 1890) (ภาคผนวก B –-ของ
อนสุ ญั ญาวา ดวยการขนสง ระหวางประเทศทางรถไฟ (COTIF) ตามท่ีไดแ กไข
Closed bulk container “คอนเทนเนอรเ ทกองแบบปด ” ดใู น bulk container “คอนเทนเนอรเทกอง”
Closed container “คอนเทนเนอรแบบปด” ดใู น container “คอนเทนเนอร”
Closed wagon “แครบรรทุกแบบปด” หมายถึง แครบรรทุก (wagon) แบบยึดติดหรือท่ีมีผนังดานขางหรือหลังคา
เคลื่อนท่ไี ด
Closure “ฝาปดภาชนะ” หมายถงึ อุปกรณท่เี ปนตวั ปดชองเปดของภาชนะปด
CMR หมายถึง อนุสญั ญาวาดวยการขนสงของทางถนนระหวางประเทศ (เจนีวา 19 พฤษภาคม 1956) ตามทีไ่ ดแ กไข
Collective entry “รายช่อื แบบกลุม” หมายถึง รายชื่อของสารหรอื วัตถุในกลมุ ที่กําหนดไวแลว (ดูใน 2.1.1.2. B, C
และ D)
Combination packaging “บรรจุภัณฑผสม” หมายถึง บรรจุภัณฑท่ีนํามาบรรจุรวมกันเพื่อวัตถุประสงคในการขนสง
ซงึ่ ประกอบดว ยบรรจุภัณฑภ ายใน (inner packagings) จํานวนหน่ึงชิ้นหรอื หลายชน้ิ ก็ได โดยบรรจรุ วมกนั อยางม่นั คง
อยใู นสว นบรรจภุ ัณฑภ ายนอก (outer packagings) ตามหมวดท่ี 4.1.1.5
หมายเหตุ คําวา “บรรจุภัณฑภายใน (inner packagings)” ของบรรจุภัณฑผสม (combination packaging)

จะไมเหมือนกับ “ภาชนะปดภายใน (inner receptacle)” ของบรรจุภัณฑประกอบ (composite
packagings)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 14

Competent authority “ผูมีอํานาจตามหนาที่” หมายถึง ผูที่ไดรับการแตงต้ังในแตละประเทศ และในแตละกรณี
เฉพาะเปนไปตามกฎหมายภายในประเทศ
Compliance assurance (radioactive) “มาตรการตรวจสอบการปฏิบัติตามขอกําหนด (วัสดุกัมมันตรังสี)”
หมายถึง มาตรการทผ่ี ูม ีอาํ นาจตามหนา ท่ีนํามาใชใ นการตรวจสอบวามีการปฏบิ ัติเปนไปตามขอกําหนดของ RID
Composite IBC with plastics inner receptacle “บรรจุภัณฑ IBC ประกอบท่ีมีภาชนะปดภายในเปนพลาสติก”
หมายถึง อุปกรณสวนที่มีโครงสรางภายนอกคงรูปรองรับภาชนะปดภายใน (inner receptacle) ที่เปนพลาสติก

โดยรวมอุปกรณใชงานหรือโครงสรางอ่ืน ๆ บรรจุภัณฑ IBC ประกอบท่ีมีภาชนะปดภายในเปนพลาสติกผลิตข้ึนมา
โดยมีภาชนะปดภายในและโครงสรางภายนอก ซึ่งเมื่อประกอบเขาดวยกันแลวเสมือนเปนช้ินเดียวกันและเพื่อใชทั้ง

การบรรจเุ กบ็ ขนสงหรอื ถายออก
หมายเหตุ คําวา “วสั ดพุ ลาสติก (plastics material)” ท่ใี ชกับภาชนะปดภายใน (inner receptacle) ของบรรจุภณั ฑ

IBC ประกอบทีม่ ภี าชนะปดภายในเปนพลาสติกนใี้ หห มายรวมถงึ วสั ดโุ พลิเมอรอน่ื เชน ยาง
Composite packagings “บรรจุภัณฑประกอบ” หมายถึง บรรจุภัณฑที่ประกอบดวยบรรจุภณั ฑภายนอก (outer
packaging) และภาชนะปดภายใน (inner receptacle) เมอื่ ประกอบเขาดว ยกันแลว จะเปนบรรจภุ ัณฑช ิน้ เดยี วที่แยก
ออกจากกันไมไ ด และเพ่อื ใชท ั้งการบรรจุ เกบ็ ขนสงหรือถา ยออก
หมายเหตุ ภาชนะปดภายใน (inner receptacle) ไมไดถูกออกแบบมาใหใชงานโดยปราศจากบรรจุภัณฑ

ภายนอก (outer packagings) ซึ่งเปนขอแตกตางกับบรรจภุ ณั ฑภ ายใน (inner packagings)
Compressed Natural Gas (CNG) “กาซธรรมชาตอิ ัด” หมายถึง กาซธรรมชาติอัดที่ประกอบดวยมีเทนเปนสว น
ใหญ ตามคํานิยาม UN 1971
Confinement system, for the carriage of radioactive material “ระบบกักเก็บสําหรับการขนสงสินคา
อันตรายประเภท 7” หมายถึง การประกอบของวัสดุฟสไซล (fissile material) และสวนประกอบของบรรจุภัณฑ

ท่รี ะบโุ ดยผูอ อกแบบและยอมรับโดยผูม ีอํานาจตามหนา ที่ (competent authority) ทเ่ี ก่ียวของกับความปลอดภยั
Conformity assessment “การตรวจสอบความสอดคลอง” หมายถึง การตรวจสอบใหเปนไปตามหมวดท่ี 1.8.6
และหมวดที่ 1.8.7 ซงึ่ เกีย่ วกับการใหความเหน็ ชอบแบบการควบคุมของผูผ ลติ และการตรวจสอบทดสอบคร้งั แรก
Consignee “ผูรับสินคา” หมายถึง ผูรับสินคาตามสัญญาในการขนสง หากผูรับสินคาแตงตั้งบุคคลที่สาม โดยเปนไปตาม
ขอกําหนดที่ใชกับสัญญาในการขนสงแลว บุคคลผูนี้จะถือวาเปนผูรับสินคาในความหมายของ RID ดวย หากทําการขนสง
โดยไมม ีสญั ญาในการขนสง แลว ตองถือวาองคก รทเี่ ปนผรู บั ผิดชอบสินคา อันตรายทป่ี ลายทางเปน ผรู บั สินคา
Consignment “สนิ คา อันตรายทจ่ี ัดสง” หมายถึง หบี หอหน่ึงหรอื หลายหีบหอ หรือการบรรทุกสนิ คา อันตรายท่ีผูสง
สนิ คา สง มอบเพอื่ ขนสง
Consignor “ผูสงสินคา” หมายถึง องคกร (enterprise) ที่จัดสงสินคาอันตรายในนามของตนเอง หรือในนาม
ของบุคคลท่ีสาม หากทําการขนสงภายใตสัญญาในการขนสงแลว ผูสงสินคา (consignor) ในท่ีนี้ หมายถึง ผูสงสินคาตาม
สญั ญาในการขนสง
Container “คอนเทนเนอร / ภาชนะบรรจุ” หมายถึง ส่ิงที่เปนอุปกรณในการขนสง (ตูยกไดหรือโครงสรางอื่น ๆ ที่
คลา ยคลงึ กนั )

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 15

- มลี ักษณะคงทนถาวร และแข็งแรงพอที่จะใชซํา้ ไดอ ีก
- ออกแบบมาโดยเฉพาะเพ่ือชวยในการขนสงสินคาดวยวิธีการหน่ึงหรือหลายวิธี โดยไมทําใหสิ่งท่ีบรรทุก

อยเู สยี หาย (หรอื โดยไมตอ งขนถา ยสัมภาระออก)

- ติดต้ังไวกับอุปกรณที่พรอมสําหรับการจัดเก็บ ขนถายและเคลื่อนยายได โดยเฉพาะเม่ือเปล่ียนวิธีการ
ในการขนสง หนง่ึ ไปยังอีกวิธกี ารหนึ่ง

- ไดรับการออกแบบมาใหงา ยตอ การบรรจแุ ละถายออก

- มคี วามจภุ ายในไมนอยกวา 1 ลูกบาศกเมตร ยกเวนคอนเทนเนอรสําหรับขนสง วัสดุกมั มนั ตรงั สี
Swap body “คอนเทนเนอรท่ีสับเปลี่ยนได” คือ คอนเทนเนอรท่ีเปนไปตามมาตรฐานยุโรป EN 283:1991 โดยมี
ลกั ษณะเฉพาะดงั ตอไปนี้

- ในดานความแข็งแรงทางกล คอนเทนเนอรชนิดน้ีสรางข้ึนมาโดยเฉพาะสําหรับการขนสงสินคาดวยรถไฟ
หรือดวยรถทางถนน หรอื เรือบรรทกุ รถ (roll-on roll-off ship) เทาน้ัน

- ไมสามารถวางซอนกนั ได

- สามารถยกขึ้นลงจากรถได โดยอาศัยอุปกรณบนรถน้ันและสามารถรับนํ้าหนักไดดว ยตัวเองและสามารถ
ทีจ่ ะบรรจุสนิ คาใหมได

หมายเหตุ คําวา “คอนเทนเนอร (container)” ไมครอบคลุมถึงบรรจุภัณฑแบบด้ังเดิม (conventional
packagings) บรรจุภัณฑ IBCs แท็งกคอนเทนเนอร (tank-container) หรือแครบรรทุก (wagon)
อยางไรกต็ าม คอนเทนเนอร (container) อาจใชเปนบรรจุภัณฑส ําหรับการขนสง วัสดุกมั มันตรังสี

Closed container “คอนเทนเนอรแบบปด” หมายถึง คอนเทนเนอรที่มีหลังคา ผนังดานขาง ผนังดานทายเปน
ชนดิ แข็ง และพื้น รวมถึงคอนเทนเนอร (container) ท่เี ปด หลังคาไดแ ละตอ งปด เม่อื ทาํ การขนสง
Large container “คอนเทนเนอรข นาดใหญ” หมายถึง

(a) คอนเทนเนอร (container) ซง่ึ ไมอ ยใู นคาํ จาํ กัดความของคอนเทนเนอรขนาดเล็ก (small container)
(b) หมายถึง คอนเทนเนอร (container) ตาม CSC ซึง่ พนื้ ท่ลี อมรอบมุมดา นลาง 4 มุมทม่ี ีขนาด

(i) อยางนอย 14 ตารางเมตร (150 ตารางฟุต)

(ii) อยา งนอย 7 ตารางเมตร (75 ตารางฟตุ ) ถาติดอุปกรณเ พ่ือการเคลื่อนยายที่มุมดา นบน
Open container “คอนเทนเนอรแบบเปด” หมายถึง คอนเทนเนอร (container) ท่ีดานบนเปดหรือคอนเทนเนอร
(container) แบบมเี ฉพาะฐาน
Sheeted container “คอนเทนเนอรแบบมีแผนปดคลุม” หมายถึง คอนเทนเนอร (container) แบบเปดโดยใชแผนปด
คลมุ เพือ่ ปอ งกนั สนิ คาทีบ่ รรทุก
Small container “คอนเทนเนอรข นาดเล็ก” หมายถึง คอนเทนเนอร (container) ซึ่งมีความจภุ ายในไมเกิน 3 ลกู บาศก
เมตร
Containment system, for the carriage of radioactive material “ระบบการกักเก็บสารสําหรับการขนสงสินคา
อันตรายประเภท 7” หมายถึง การนําช้ินสวนมาประกอบเปนบรรจุภัณฑ (packagings) ตามที่กําหนดโดยผูออกแบบ
เพื่อใชบรรจุวัสดุกัมมนั ตรงั สีในระหวางการขนสง (carriage)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 16

Control Temperature “อุณหภูมิควบคุม” หมายถงึ อุณหภูมสิ งู สุดท่สี ามารถใชข นสงสารอินทรยี เปอรออกไซด สารที่ทาํ
ปฏิกริ ยิ าไดเ อง หรือสารที่ทาํ ปฏกิ ิรยิ าพอลิเมอรไรเซซนั ไดอยางปลอดภยั
Conveyance “ยานพาหนะ” หมายถึง รถขนสง (road vehicle) หรือ แครบรรทุก (wagon) สําหรับการขนสงทางถนน
หรอื ทางรถไฟ
Crate “ลงั โปรง ” คอื บรรจุภัณฑภ ายนอก (outer packaging) ทีไ่ มป ด ทึบ
Criticality safety index (CSI) “คาดัชนีความปลอดภัยวิกฤต” หมายถึง ตัวเลขท่ีใชระบุบนหีบหอ (package)
หีบหอรวม (overpackage) หรือคอนเทนเนอรบรรจุวัสดุฟสไซล (fissile material) สําหรับการขนสงสินคาอันตราย
ประเภท 7
Critical temperature “อุณหภมู ิวกิ ฤต” หมายถึง อุณหภมู ทิ ีส่ ารไมส ามารถคงสภาพในสถานะของเหลวได
Cryogenic receptacle “ภาชนะปดแบบอุณหภูมิต่ํา” หมายถึง ภาชนะปดภายใตความดันที่มีการหุมฉนวนกัน
ความรอนและสามารถขนสงได สําหรับบรรจุกาซเหลวอุณหภูมิตํ่าที่มีความจุไมเกิน 1,000 ลิตร (ดูที่ Open
cryogenic receptacle)
CSC หมายถึง อนุสัญญาระหวางประเทศวาดวยคอนเทนเนอรที่ปลอดภัย (กรุงเจนีวา 1972) (the International
Convention for Safe Containers (Geneva, 1972)) ฉบับปรับปรงุ แกไขและจดั พมิ พ โดยองคก ารทางทะเลระหวาง
ประเทศ (International Maritime Organization: IMO) กรงุ ลอนดอน
Cylinder “ภาชนะรูปทรงกระบอก” หมายถึง ภาชนะปดรับความดัน (pressure receptacle) สามารถขนสงไดท่ีมี
ความจไุ มเกิน 150 ลิตร (ดูเพ่มิ เตมิ ใน “ภาชนะรปู ทรงกระบอกมัดรวมกัน”)

D:
Dangerous goods “สินคา อนั ตราย” หมายถึง สารหรือวัตถุท่หี ามทาํ การขนสง (carriage) เวน แตไ ดรับอนุญาตให
ขนสง ไดโ ดยตองปฏิบตั ติ ามเงื่อนไขที่กําหนดไวใน RID
Dangerous reaction “ปฏกิ ริ ิยาที่เปนอนั ตราย” หมายถึง

(a) การสันดาป หรอื การเกิดความรอนท่ีเพิ่มสูงขึ้นมาก
(b) การเกดิ กาซไวไฟ กา ซสลบ (asphyxiant) กาซออกซไิ ดซ (oxidizing gas) หรือกา ซพิษ
(c) การกอตวั ของสารทีม่ ีฤทธิ์กัดกรอน
(d) การกอ ตวั ของสารท่ีไมเสถียร (unstable substances)
(e) การเพิม่ ขึ้นของความดันอยางเปน อนั ตราย (สําหรับแทง็ กเทานัน้ )
Demountable tank “แท็งกท่ียึดติดไมถาวร” หมายถึง แท็งกที่ออกแบบใหพอดีกับอุปกรณของแครบรรทุก
(wagon) โดยสามารถถอดเคล่อื นยายไดจ ากการร้อื ถอนการตดิ ตั้ง
Design, for the carriage of radioactive material “การออกแบบสําหรับการขนสงสินคาอันตรายประเภท 7”
หมายถึง คําอธิบายของวัสดุฟสไซล (fissile material) ยกเวนตามหมวดที่ 2.2.7.2.3.5 (f) วัสดุกัมมันตรังสีท่ีมี
การแพรกระจายในระดับต่ํา หีบหอและการบรรจุท่ีสามารถอธิบายรายละเอียดไดอยางชัดเจน ซึ่งรวมถึงรายละเอียด
ทางเทคนิค แบบทางวศิ วกรรม รายงานท่แี สดงวาเปนไปตามขอกาํ หนด และเอกสารอนื่ ทเี่ กยี่ วของ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 17

Design life, for composite cylinders and tubes “อายุการออกแบบ (ป) ของภาชนะรูปทรงกระบอกและหลอดทอ”
หมายถึง อายุการ (ป) ของภาชนะรูปทรงกระบอก (cylinder) และหลอดทอ (tube) ทใ่ี ชบรรจทุ ่ีถูกออกแบบหรือรับรองโดย
มาตรฐานทีใ่ ชงาน
Diameter “เสน ผา นศูนยกลาง” หมายถงึ เสนผานศูนยก ลางภายในของแท็งกโ ดยวัดจากผนัง (shell) ดา นในของแทง็ ก
Discharge pressure “ความดันจาย” หมายถึง ความดันสูงสุดที่เกิดขึ้นจริงในแท็งกในขณะทําการจายออกภายใต
ความดัน (ดูเพ่ิมเติมใน “ความดันคํานวณ” “ความดันบรรจุ” “ความดันใชงานสูงสุด (ความดันเกจ)” และความดัน
ทดสอบ”
Dose rate “อัตราปริมาณรงั สี” หมายถงึ ขนาดรงั สตี อเวลา
Drum “ถังกักเก็บทรงกระบอก” หมายถึง บรรจุภัณฑทรงกระบอกท่ีมีสวนปลายแบนหรือนูนออกทําดวยโลหะ กระดาษ
ลูกฟูก พลาสติก ไมอัด หรือวัสดุอ่ืนที่เหมาะสม คําจํากัดความนี้ครอบคลุมถึงบรรจุภัณฑที่มีรูปทรงอื่นดวย เชน บรรจุ
ภณั ฑท รงกลมที่มสี ว นปลายคอด หรือบรรจภุ ัณฑท ม่ี รี ูปทรงเปน ถงั ห้ิว แตไ มร วมถึงถังไมห รือเจอรี่แคน (jerricans)

E:
ECM ดูใน “Entity in charge of maintenance (ECM)”
Emergency temperature “อุณหภูมิฉุกเฉิน” หมายถึง อุณหภูมิที่ตองใชกระบวนการจัดการในภาวะฉุกเฉินในกรณี
ที่ควบคุมอณุ หภมู ิไมได
EN (standard) หมายถึง มาตรฐานของยุโรปที่ออกโดยคณะกรรมการมาตรฐานของยุโรป (a European standard
published by the European Committee for Standardization (CEN)
Enterprise “องคกร” หมายถึง บุคคลธรรมดา นิติบุคคล สมาคมหรือกลุมบุคคลท่ีไมมีสภาพนิติบุคคลไมวาจะดําเนิน
ธุรกิจเพ่ือผลกําไรหรือไมก็ตาม หรือองคกรของรัฐ ไมวาจะมีสภาพนิติบุคคลขององคกรเอง หรือข้นึ ตรงตอฝายบังคับบัญชา
ทีม่ ีสภาพนิตบิ คุ คล
Entity in charge of maintenance (ECM) “ผทู ร่ี ับผิดชอบในเรื่องการซอมบํารุง” หมายถึง บุคคลธรรมดา นติ ิบุคคล
สมาคมหรือกลุมบุคคลท่ีไมมีสภาพนิติบุคคลตาม the Uniform Rules concerning the Technical Admission of
Railway Material ทีใ่ ชใน International Traffic (ATMF – Appendix G to COTIF) และไดร ับการรับรองตาม Appendix
G มีหนา ทีใ่ นการซอมบาํ รุง
Exclusive use, for the carriage of radioactive material “การใชงานเฉพาะสําหรับการขนสงสินคาอันตรายประเภท
7” หมายถึง การใชแครบรรทุก (wagon) หรือคอนเทนเนอรขนาดใหญ (large container) เฉพาะเพียงเจาเดียวตาม
การควบคุมของผูสงหรือผูรับ โดยผูสงรายเดียวและไมมีการขนถายในทั้งกระบวนการต้ังแตเร่ิมตน ระหวางการขนสง
จนถึงปลายทาง

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 18

F:
Fibreboard IBC “บรรจุภัณฑ IBC แบบไฟเบอรบอรด” หมายถึง ตัวภาชนะทําดวยแผนไฟเบอรบอรดท่ีอาจมี
หรือไมมีฝาปดดานบนและดานลางที่แยกตางหาก อาจมีวัสดุบุอยูภายในก็ได แตไมมีบรรจุภัณฑภายใน (inner
packagings) และมอี ุปกรณใชงาน (service) หรืออปุ กรณทางโครงสรา ง (structural equipment) ทเ่ี หมาะสม
Filler “ผูบรรจุ” หมายถึง องคกรซึ่งเปนผูบรรจุสินคาอันตรายลงในแท็งก (tank) ไดแก แท็งกติดตรึงกับแครบรรทุก
(tank-wagon) แท็งกที่ยึดติดไมถาวร (demountable tank) แท็งกที่ยกและเคล่ือนยายได (portable tank) หรือ
แทง็ กค อนเทนเนอร (tank-container) และ/หรอื ลงในคอนเทนเนอรขนาดใหญ (large container) หรือคอนเทเนอร
ขนาดเล็ก (small container) ซ่ึงเปน สวนบรรทุกของรถเพ่ือการขนสงแบบเทกอง หรือลงในแครบ รรทุกติดตั้งภาชนะ
บรรจกุ า ซแบบแบตเตอรี่ (battery-wagon) หรอื ภาชนะบรรจกุ าซแบบกลมุ (MEGC)
Filling pressure “ความดันบรรจุ” หมายถึง ความดันสูงสุดที่เกิดข้ึนจริงในแท็งกเมื่อแท็งกนั้นไดรับการ บรรจุดวย
ความดนั (ดูเพม่ิ เตมิ ใน “ความดันคาํ นวณ (calculation pressure)” “ความดนั จาย (discharge pressure)” “ความดัน
ใชง านสูงสุด (ความดนั เกจ)” และ “ความดนั ทดสอบ (test pressure)”)
Filling ratio “อัตราสวนการบรรจุ” หมายถึง อัตราสวนระหวางมวลของกาซตอมวลของน้ําท่ีอุณหภูมิ 15 องศา
เซลเซียส ซง่ึ จะเติมเต็มอยางสมบรู ณในภาชนะรบั ความดนั ทพี่ รอมใชง าน
Fixed tank “แท็งกยึดติดถาวร” หมายถึง แท็งกที่มีความจุเกิน 1,000 ลิตร ซึ่งยึดติดกับแครบรรทุกอยางถาวร
(ซ่งึ ถอื วา เปน tank-wagon) หรอื เปนสวนหน่งึ ของโครงสรางของแครน้นั
Flammable component “สารประกอบไวไฟ” (สําหรับละอองลอยและกระปองกาซ) หมายถึง กาซซ่ึงมีคุณสมบัติ
ไวไฟในอากาศท่ีมีความดันปกติ หรือสารหรือสารผสมในรูปของเหลว ซ่ึงมีจุดวาบไฟตํ่ากวา หรือเทากับ 100 องศา

เซลเซียส
Flash-point “จุดวาบไฟ” หมายถึง อุณหภูมิต่ําสุดของของเหลวที่ไอระเหยของของเหลวนั้นเมื่อสัมผัสกับอากาศ
จะทําใหเ กดิ สว นผสมซง่ึ มีคณุ สมบัติไวไฟ
Flexible bulk container ดูใน Bulk container
Flexible IBC “บรรจุภัณฑ IBC แบบยืดหยุน” หมายถึง IBC ที่ตัวภาชนะทําจากแผนฟลม ส่ิงทอ หรือวัสดุยืดหยุนอื่น ๆ
หรือวัสดุดังกลาวประกอบกันและอาจมีการเคลือบหรือแผนรองช้ันในรวมกับอุปกรณใชงานท่ีเหมาะสมพรอมทั้ง

อุปกรณขนถาย
Fuel cell “เซลลเชอ้ื เพลงิ ” หมายถึง อุปกรณเ คมีไฟฟาทีเ่ ปล่ียนพลงั งานเคมีของเช้ือเพลิงเปนพลังงานไฟฟา
Fuel cell engine หมายถึง อุปกรณที่ใชในอุปกรณใหกําลังท่ีประกอบดวยเซลลเชื้อเพลิงและแหลงเชื้อเพลิง
และรวมถึงอ่ืน ๆ ท่ีจําเปน เพ่ือทาํ หนาท่ีไดส มบรู ณ โดยอาจรวมเปน สวนหนึ่งหรือแยกตางหากกบั เซลลเชือ้ เพลงิ
Full load “การขนสงโดยผูสงสินคารายเดียว” หมายถึง การขนสงโดยแครบรรทุกหรือในคอนเทนเนอรขนาดใหญ
ที่สงวนไวสําหรับสินคาโดยผูสงสินคารายเดียว และการขนถายสินคาขึ้นและลงเปนไปตามขอแนะนําของผูสงสินคา

หรือผรู ับสนิ คา
หมายเหตุ สาํ หรบั สนิ คา อนั ตรายประเภท 7 จะใชค าํ วา “การใชงานเฉพาะรายเดยี ว”

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 19

G:
Gas “กา ซ” หมายถึง สารทีม่ ีลกั ษณะดงั นี้

(a) มีความดันไอมากกวา 300 กโิ ลปาสคาล (3 บาร) ทอ่ี ุณหภมู ิ 50 องศาเซลเซยี ส หรือ
(b) มีสภาพเปนกา ซโดยสมบูรณที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส ทีค่ วามดันมาตรฐาน 101.3 กโิ ลปาสคาล
Gas cartridge “กระปอ งกาซ” ดทู ่ี Small receptacle containing gas “ภาชนะปด ขนาดเลก็ ท่ีบรรจกุ าซ”
GHS หมายถงึ การจําแนกประเภทและการติดฉลากสารเคมีที่เปนระบบเดยี วกันทัว่ โลก ซึ่งจดั พมิ พโดยสหประชาชาติ
ตามเอกสาร ST/SG/AC.10/30/Rev.8

H:
Handling device, for flexible IBCs “อุปกรณสําหรับการขนยายสําหรับบรรจุภัณฑ IBCs แบบยืดหยุน”
หมายถึง ลวดสลิง หวง บวงตา หรือโครงที่ติดกับตัวภาชนะหรือสวนท่ีตอออกมาจากวัสดุที่ใชทําตัวภาชนะ
ของบรรจุภัณฑแบบ IBCs
Hermetically closed tank “แทง็ กแ บบปด ผนกึ แนน” หมายถึง แทง็ ก

- ไมมีการติดต้ังล้ินนิรภัย แผนแตกนิรภัย (Bursting discs) หรืออุปกรณนิรภัยอ่ืน ๆ ที่คลายคลึงกัน
เชน ลิน้ สญุ ญากาศ ลนิ้ ระบายอากาศแบบทํางานเอง

- มีการติดต้ังแผนแตกนิรภัยตามดวยล้ินนิรภัยตามหมวดยอยท่ี 6.8.2.2.10 แตไมไดติดตั้งลิ้นสุญญากาศ
หรอื ลน้ิ ระบายอากาศแบบทํางานเอง

แท็งก (tank) ท่ีใชขนสงสารที่เปนของเหลวดวยความดันคํานวณอยางนอย 4 บาร หรือใชขนสงสาร
ทเ่ี ปน ของแขง็ (เปน ผงหรอื เมด็ ) ทีโ่ ดยไมคํานงึ ถึงความดันในการคํานวณ ชอ งเปดจะถูกปด ผนกึ แนนและ
- มีการติดตั้งล้ินนิรภัยตามดวยแผนแตกนิรภัย (Bursting discs) ตามขอ 6.8.2.2.10 และลิ้นสุญญากาศ

หรือล้ินระบายอากาศแบบทาํ งานเองตามขอกาํ หนด 6.8.2.2.3 หรอื
- ไมมีการติดต้ังล้ินนิรภัย แผนแตกนิรภัย (Bursting discs) หรืออุปกรณนิรภัยอ่ืน ๆ ท่ีคลายคลึงกัน

เชน ลิน้ สุญญากาศ ลนิ้ ระบายอากาศแบบทาํ งานเองขอ กาํ หนด 6.8.2.2.3
Holding time “ระยะเวลารอ” หมายถึง ระยะเวลาตั้งแตเริ่มจนกระทั่งความดันเพิ่มข้ึนเนื่องจากความรอนจนถึง
คาความดันขั้นต่ําท่ีสุดที่กําหนดไวของอุปกรณแท็งกสําหรับการขนสงกาซเหลวอุณหภูมิต่ํา (refrigerated liquefied
gases)

I:
IAEA หมายถงึ the International Atomic Energy Agency (IAEA), (IAEA, P.O. Box 100 – A -1400 Vienna)
IBC ดูใน “บรรจภุ ัณฑ IBC” (intermediate bulk container)
ICAO ห ม า ย ถึ ง the International Civil Aviation Organization ( ICAO, 999 University Street, Montreal,
Quebec H3C 5H7, Canada)
ICAO Technical Instructions “ขอแนะนําทางเทคนิคของ ICAO” หมายถึง ขอแนะนําทางเทคนิคเพื่อการขนสง
สินคาอันตรายทางอากาศอยางปลอดภัย (the Safe Transport of Dangerous Goods by Air) ซึ่งเปนสวนเสริม

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 20

ภาคผนวก 18 ของอนุสัญญาชิคาโกวาดวยการบินพลเรือนระหวางประเทศ (ชิคาโก 1944) (the Chicago
Convention on International Civil Aviation (Chicago 1944)) จัดพิมพโดยองคการการบินพลเรือนระหวาง
ประเทศ (the International Civil Aviation Organization) (ICAO) ณ กรงุ มอลทรอี ัล
IMDG Code หมายถึง ขอกําหนดวาดวยการขนสงสินคาอันตรายทางทะเลระหวางประเทศ (the International
Maritime Dangerous Goods Code) สําหรับใชปฏิบัติบทท่ี VII ภาค A ของอนุสัญญา ระหวางประเทศวาดวย
ความปลอดภัยตอชีวิตเมื่ออยูในทะเล (the International Convention for the Safety of Life at Sea) ป1974
(อนุสัญญา SOLAS) จดั พมิ พโ ดยองคก ารทางทะเลระหวา งประเทศ (IMO) ณ กรุงลอนดอน
IMO หมายถึง องคการทางทะเลระหวางประเทศ (IMO, 4 Albert Embankment, London SE1 7SR, United
Kingdom)
Inner packaging “บรรจุภัณฑภายใน” หมายถึง บรรจุภัณฑ (packaging) ซ่ึงตองมีบรรจุภัณฑภายนอก (outer
packaging) จงึ จะใชในการขนสงได
Inner receptacle “ภาชนะปดภายใน” หมายถึง ภาชนะปดที่ตองมีบรรจุภัณฑภายนอก (outer packaging)
เพอื่ รองรบั กรณีเกดิ การรัว่ ไหล
Inspection body “หนวยงานตรวจสอบ” หมายถึง หนวยงานตรวจสอบและทดสอบอิสระซึ่งไดรับการรับรอง
โดยหนว ยงานทีม่ อี ํานาจหนา ท่ี (competent authority)
Intermediate Bulk Container; IBC “บรรจุภัณฑ IBC” หมายถึง บรรจุภัณฑท่ีคงรูปหรือยืดหยุนซ่ึงสามารถ
เคลอ่ื นยา ยได และอยูนอกเหนือจากบรรจุภัณฑท ีก่ ําหนดไวในบทท่ี 6.1 มีคุณสมบัตดิ ังน้ี

(a) มีความจุ
(i) ไมเ กนิ 3 ลูกบาศกเมตร สําหรบั ของแข็งและของเหลวในกลมุ การบรรจุที่ II และ III
(ii) ไมเกิน 1.5 ลูกบาศกเมตร สําหรับของแข็งในกลุมการบรรจุที่ I เม่ือบรรจุใน IBCs ยืดหยุน IBCs
ท่ีทําดว ยพลาสติกคงรปู IBCs ประกอบ IBCs ไฟเบอร และ IBCs ไม
(iii) ไมเกิน 3 ลูกบาศกเมตร สําหรบั ของแขง็ ในกลุม การบรรจทุ ี่ I เม่ือบรรจใุ น IBCs ท่ีทาํ จากโลหะ
(iv) ไมเกิน 3 ลูกบาศกเมตร สําหรบั วัสดุกมั มันตรังสีในสนิ คาอันตรายประเภท 7

(b) ออกแบบมาเพ่อื ขนยา ยดวยอปุ กรณก ล
(c) ผานการทดสอบความตานทานตอความเคนที่เกิดจากการเคล่ือนยายและการขนสงตามการทดสอบ

ท่กี ําหนดไวในบทท่ี 6.5
(ดูเพ่ิมเติมใน “IBC ประกอบท่ีมีภาชนะปดภายในเปนพลาสติก” “บรรจุภัณฑ IBC แบบไฟเบอรบอรด” “
บรรจุภัณฑ IBC แบบยืดหยุน” “บรรจุภัณฑ IBC แบบโลหะ”“บรรจุภัณฑ IBC ที่ทําดวยพลาสติกคงรูป”
และ “บรรจภุ ณั ฑ IBC แบบไม” )
หมายเหตุ 1 แท็งกที่ยกและเคลื่อนยายได หรือแท็งกคอนเทนเนอรที่เปนไปตามขอกําหนดในบทท่ี 6.7 หรือ 6.8

ตามลําดับ ไมถ อื วาเปน IBCs
หมายเหตุ 2 IBCs ทเี่ ปน ไปตามขอ กาํ หนดในบทที่ 6.5 ไมถ อื วาเปนคอนเทนเนอรตามวัตถุประสงคของขอกําหนดน้ี

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 21

Remanufactured IBC “บรรจุภัณฑ IBC ที่ผลิตซ้ํา” หมายถึง บรรจุภัณฑ IBC ที่ทําจากโลหะพลาสติกแข็ง
หรอื บรรจุภัณฑ IBC ประกอบท่ี

(a) ผลติ ใหเ ปน แบบ UN จากท่ไี มไ ดเปน แบบ UN
(b) เปลยี่ นจากแบบ UN แบบหนงึ่ เปน อีกแบบหนง่ึ
บรรจุภัณฑ IBCs ที่ผลิตซ้ํา (remanufactured IBC) ตองเปนไปตาม RID ที่ใชกับบรรจุภัณฑ IBCs ใหมท่ีอยู
ในประเภทเดยี วกนั (ดูคําจาํ กัดความของตนแบบ (design type) ในหมวดยอยที่ 6.5.6.1.1)
Repaired IBC “บรรจภุ ณั ฑ IBC ทผ่ี า นการซอ ม” หมายถึง บรรจภุ ณั ฑ IBC ที่ทําจากโลหะ พลาสตกิ แข็ง หรือบรรจุ
ภัณฑ IBC ประกอบ อันเปนผลมาจากสาเหตุจากการกระแทกหรือสาเหตุอื่น (เชน การผุกรอน การแตก หรือเหตุอื่น
ท่ีทําใหความแข็งแรงลดลง เมื่อเปรียบเทียบกับตนแบบ) ที่ซอมแซมเพื่อใหเปนตามตนแบบและทนตอการทดสอบ
ตามตนแบบได วัตถุประสงคของขอกําหนดนี้ การเปลี่ยนภาชนะปดภายในคงรูปของบรรจุภัณฑ IBCs ประกอบดวย
ภาชนะปดที่เปนไปตามแบบที่ไดออกแบบมาจากผูผลิตเดียวกัน ถือวาเปนการซอม อยางไรก็ตามการบํารุงรักษา
ตามปกตขิ องบรรจุภณั ฑ IBCs ไมถ อื วา เปนการซอม สวนลําตวั ของ IBCs พลาสติกแขง็ และภาชนะปด ภายในของ IBCs
ไมส ามารถซอ มใหมไ ด บรรจุภณั ฑ IBCs แบบยดื หยนุ ไมสามารถซอ มไดถา ไมไ ดร บั อนญุ าตจากหนวยงานทีร่ บั ผดิ ชอบ
Routine maintenance of flexible IBCs “การบํารุงรักษาตามปกติของบรรจุภัณฑ IBCs แบบยืดหยุน”
หมายถึง สภาพการทํางานตามปกตขิ องบรรจุภณั ฑ IBCs ทีท่ าํ จากพลาสตกิ หรอื เสน ใยทีย่ ดื หยุน เชน
(a) การทาํ ความสะอาด หรอื
(b) การเปลี่ยนสวนประกอบท่ีไมสําคัญ เชน แผนบุรอง หรือฝาปด ดวยสวนประกอบที่กําหนดโดยโรงงาน

ผูผลิตท้ังนี้ การบํารุงรักษาปกติดังกลาวจะตองไมมีผลเสียตอการทํางานของบรรจุภัณฑ IBCs
แบบยดื หยนุ หรือทาํ ใหเปลี่ยนรูปไป
Routine maintenance of rigid IBCs “การบาํ รุงรักษาตามปกตขิ องบรรจุภณั ฑ IBCs แบบแข็ง” หมายถึง สภาพ
การทาํ งานตามปกตขิ องบรรจภุ ณั ฑ IBCs ทที่ ําจากโลหะ พลาสตกิ แข็ง หรือบรรจภุ ัณฑ IBC ประกอบ เชน
(a) การทาํ ความสะอาด
(b) การถอด และการติดตั้งใหมหรือการเปล่ียนตัวฝาปด (รวมถึงปะเก็นที่ประกอบอยู) หรือของอุปกรณ บริการ
ทีเ่ ปน ไปตามรายละเอียดเดิมของบริษัทผูผลิตโดยมีเงื่อนไขวาไดมีการรับรองวาไมม ีการรั่วไหลของบรรจุภัณฑ
IBC
(c) การซอมแซมอุปกรณโครงสรางท่ีไมเปนสวนรองรับสินคาอันตรายโดยตรง หรือไมไดทําหนาที่กักเก็บ
ความดันจายตามตนแบบ (ตัวอยางเชน ขาตั้งหรืออุปกรณสําหรับยก) โดยมีเงื่อนไขวาจะตองไมมี
ผลกระทบตอหนาท่ีในการกักเกบ็ ความดันจา ยของบรรจุภัณฑ IBC
Intermediate packaging “บรรจุภัณฑคั่นกลาง” หมายถึง บรรจุภัณฑท่ีวางอยูระหวางบรรจุภัณฑภายใน
หรอื วตั ถุและบรรจุภณั ฑภ ายนอก
ISO (standard) หมายถึง มาตรฐานระหวา งประเทศ ซึ่งจัดพิมพขนึ้ โดยองคก ารมาตรฐานระหวางประเทศ the
International Organization for Standardization (ISO) (ISO - 1, rue de Varembé. CH-1204 Geneva 20);

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 22

J:
Jerrican “เจอรี่แคน” หมายถงึ บรรจุภัณฑ (packaging) โลหะหรือพลาสติกทีม่ ีภาคตัดขวางเปนรปู สเ่ี หล่ยี มผนื ผา
หรือรปู หลายเหล่ียม โดยมรี เู ปด ขนาดเลก็ หนึง่ ชองหรอื มากกวา น้ัน

L:
Large container “คอนเทนเนอรขนาดใหญ” ดูท่ี “คอนเทนเนอร (Container)”
Large packaging “บรรจุภัณฑขนาดใหญ” หมายถึง บรรจุภัณฑ (packaging) ท่ีประกอบดวยบรรจุภัณฑดานนอก
(outer packaging) ซง่ึ บรรจวุ ัตถุหรือบรรจุภณั ฑภายใน (inner packaging) ไว และมีลกั ษณะดงั น้ี

a) ไดร บั การออกแบบเพื่อใหขนยายไดดว ยอปุ กรณกล
b) มมี วลสุทธเิ กิน 400 กิโลกรัม หรอื มีความจุเกนิ 450 ลิตร แตมีปรมิ าตรไมเกนิ 3 ลูกบาศกเ มตร
Remanufactured large packaging “บรรจุภัณฑขนาดใหญที่ผลิตซํ้า” หมายถึง บรรจุภัณฑขนาดใหญ (large
packaging) ทเ่ี ปนโลหะหรอื พลาสติกแข็งซึ่ง
a) ผลติ ตามประเภทของสหประชาชาตจิ ากเดิมที่ไมใชข องสหประชาชาติ หรอื
b) แปลงจากประเภทการออกแบบของสหประชาชาติ ไปยังประเภทการออกแบบของสหประชาชาติอีกประเภท

หน่ึง
บรรจุภัณฑขนาดใหญที่ผลิตซํ้า (remanufactured large packaging) ตองเปนไปตามขอกําหนดเดียวกัน
ของ RID ท่ีใชกับบรรจุภัณฑขนาดใหญแบบใหม (new large packagings) ท่ีเปนประเภทเดียวกัน (ดูคํา
จาํ กดั ความประเภทการออกแบบใน 6.6.5.1.2)
Reused large packaging “บรรจุภัณฑขนาดใหญท่ีนํากลับมาใชใหม” หมายถึง บรรจุภัณฑขนาดใหญที่ตองเติม
ซึ่งผานการตรวจสอบและพบวาไมมีขอบกพรองท่ีสงผลตอความสามารถในการทนตอการทดสอบประสิทธิภาพ
รวมถึงสง่ิ ทีเ่ ตมิ ดวยเหมอื นกนั หรือสง่ิ ท่ีคลายกันและการกระจายสินคา จะถูกควบคุมโดยผูผลติ
Large salvage packaging “บรรจภุ ัณฑก อบกขู นาดใหญ” หมายความวา บรรจุภัณฑพ เิ ศษซ่งึ
a) ไดร ับการออกแบบเพ่อื ใหขนยา ยไดดว ยอุปกรณกล
b) มีมวลสุทธิเกิน 400 กิโลกรมั หรือมคี วามจุเกนิ 450 ลติ ร แตมีปรมิ าตรไมเ กนิ 3 ลูกบาศกเมตร
เปนบรรจุหีบหอสินคาอันตรายที่เสียหาย ชํารุด ร่ัวหรือไมเปนไปตามขอกําหนด หรือสินคาอันตรายที่หก
หรอื รว่ั ไหลเพอ่ื วัตถปุ ระสงคในการขนสง เพ่อื การกูคนื หรือการกาํ จดั
Leakproofness test “การทดสอบการร่ัวซึม” หมายถึง การทดสอบเพ่ือตรวจสอบการรั่วซึมของแท็งก (tank)
บรรจุภณั ฑ (packaging) หรือบรรจภุ ณั ฑ IBC และการติดตั้งอปุ กรณ และการปด อปุ กรณ
หมายเหตุ สาํ หรับแท็งกทย่ี กและเคลอื่ นท่ีได (portable tanks) ดบู ทท่ี 6.7
Light-gauge metal packaging “บรรจุภัณฑโลหะขนาดเบา” หมายถึง บรรจุภัณฑที่มีหนาตัดเปนรูปวงกลม
รูปวงรี รปู ส่เี หลีย่ มผนื ผา หรอื รปู หลายเหลยี่ ม (รวมถึงรูปกรวย) และบรรจุภณั ฑทมี่ สี ว นคอคอดและมีรูปรา งเปนถังหิ้ว
โดยทําจากโลหะ มีความหนาของผนังนอยกวา 0.5 มิลลิเมตร (ตัวอยางเชน เหล็กแผนชุบดีบุก) มีสวนกนที่แบน
หรือนนู ออก และมีรเู ปด ขนาดเล็กหนึง่ รหู รือมากกวา ซึ่งบรรจุภณั ฑช นิดนไ้ี มจัดอยูในกลมุ ของดรมั และเจอร่ีแคน

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 23

Liner “แผนรองช้ันใน” หมายถึง ทอหรือถุงท่ีสอดใสไวในบรรจุภัณฑ (packagings) รวมถึงบรรจุภัณฑขนาดใหญ
(large packagings) หรือ บรรจุภัณฑ IBCs แตไ มตดิ เปน เนอื้ เดยี วกับตัวบรรจภุ ณั ฑ รวมถงึ ฝาปด ของชองเปด
Liquefied Natural Gas (LNG) “กา ซธรรมชาตเิ หลว” หมายถึง กา ซเหลวแชเ ย็นท่ีประกอบดวยกาซธรรมชาติท่ีมี
ปริมาณมเี ทนสูง หมายเลข UN 1972
Liquefied Petroleum Gas (LPG) “กาซปโตรเลียมเหลว” หมายถึง กาซเหลวท่ีมีความดันต่ําซึ่งประกอบดวย
ไฮโดรคารบอน หมายเลข UN 1011, 1075, 1965, 1969 หรือ 1978 ซ่ึงสวนใหญประกอบดวยโพรเพนโพรพีนบิว
เทน, ไอโซเมอรบ วิ เทน, บวิ ทนี ท่มี ีรอ งรอยของกาซไฮโดรคารบอนอนื่ ๆ
Liquid “ของเหลว” หมายถึง สารท่ีมีความดันไอไมเกิน 300 กิโลปาสคาล (3 บาร) ที่อุณหภูมิ 50 องศาเซลเซียส
ซง่ึ ไมม สี ภาพเปนกา ซโดยสมบูรณทอี่ ณุ หภมู ิ 20 องศาเซลเซียส และความดนั 101.3 กโิ ลปาสคาล และโดยท่ี

(a) มีจุดหลอมเหลวหรือจุดเริ่มตนการหลอมเหลว 20 องศาเซลเซียส หรือตํ่ากวา ที่ความดัน 101.3
กิโลปาสคาล หรอื

(b) เปนของเหลวตามวิธีการทดสอบ ASTM D 4359-90 หรอื
(c) ไมมีลักษณะเปนครีมตามเกณฑท่ีใชทดสอบเพื่อกําหนดลักษณะความเปนของเหลว (การทดสอบดวย

เคร่อื งมือวัดการซึมผา น) ดงั ทอ่ี ธบิ ายไวในหมวดท่ี 2.3.4
หมายเหตุ “การขนสง ในสภาพของเหลว” สาํ หรับวตั ถปุ ระสงคตามขอ กําหนดเก่ียวกับแท็งก หมายถึง

- การขนสง ของเหลวตามคาํ จาํ กดั ความขา งตน หรอื
- ของแข็งท่ีสง มอบเพื่อการขนสง ในสภาพทีห่ ลอมเหลว
Loader “ผเู คล่ือนยายสินคาขน้ึ ” หมายถึง องคกรใด ๆ ซ่ึง
(a) ขนสงสินคาอันตรายที่เปนหีบหอ คอนเทนเนอรขนาดเล็ก (small containers) หรือแท็งกท่ียก
และเคลื่อนยา ยได (portable tanks) ทยี่ กข้นึ บนแครบ รรทกุ หรือคอนเทนเนอร หรือ
(b) ขนสงคอนเทนเนอร (container) คอนเทนเนอรเทกอง (bulk container) ภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม
MEGC (Multiple-element gas container) แท็งกคอนเทนเนอร (tank-container) หรือแท็งกที่ยก
และเคลือ่ นยา ยได (portable tank) หรือรถสินคา (road vehicle) ขนึ้ บนแครบรรทุก
Loading หมายถึง การเคลอื่ นยายสินคา ท่กี ระทาํ โดยผเู คล่ือนยายสนิ คา

M:
Management system, for the carriage of radio material “ร ะ บ บ ก า ร จั ด ก า ร สํ า ห รั บ ก า ร ข น ส ง วั ส ดุ
กัมมันตรังสี” หมายถึง ชุดขององคประกอบ (ระบบ) ท่ีเก่ียวของกันหรือมีปฎิกิริยาตอกัน เพื่อกําหนดนโยบาย
และวตั ถปุ ระสงค และทําใหบ รรลุวัตถปุ ระสงคไ ดอ ยา งมปี ระสทิ ธภิ าพ
Manual of Tests and Criteria “คูมอื และเกณฑการทดสอบ” หมายถงึ ขอ แนะนําขององคการสหประชาชาติวา
ดวยการขนสงสินคาอันตราย (the United Nations Recommendations on the Transport of Dangerous
Goods) ในคมู ือและเกณฑการทดสอบ ฉบับปรบั ปรุงคร้ังท่ี 7 จัดพิมพโดย องคก ารสหประชาชาติ (United Nations)
(ST/SG/AC.10/11Rev.5)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 24

Mass of package “มวลของหบี หอ” หมายถึง มวลรวมของหบี หอ เวน แตไ ดระบไุ วเ ปนอยางอื่น
Maximum capacity “ความจุสูงสุด” หมายถึง ปริมาตรภายในสูงสุดของภาชนะปด (receptacles) หรือบรรจุภัณฑ
(packaings) รวมถึงบรรจุภัณฑ IBCs และบรรจุภัณฑขนาดใหญ (large packagings) มีหนวยเปนลูกบาศกเมตร
หรอื ลิตร
Maximum net mass “นํ้าหนักสุทธิสูงสุด” หมายถึง นํ้าหนักสุทธิสูงสุดของผลิตภัณฑท่ีบรรจุอยูในบรรจุภัณฑ
เดียว หรือน้ําหนักรวมสูงสุดของบรรจุภัณฑภายใน (inner packagings) รวมกับนํ้าหนักของผลิตภัณฑน้ัน มีหนวย
เปนกิโลกรมั
Maximum normal operating pressure, for the carriage of radio material “ความดันทํางานปกติสูงสุด
สําหรับการขนสงสินคาอันตรายประเภท 7” หมายถึง ความดันสูงสุดที่สูงกวาความดันบรรยากาศ ณ ระดับนํ้าทะเล
โดยไมมีการระบายอากาศ ไมมีระบบชวยระบายความรอนจากภายนอก หรือไมมีการควบคุมการทํางานในระหวาง
การขนสง ในระบบการบรรจใุ นชว งเวลาหนง่ึ ป ภายใตเง่อื นไขของอุณหภูมิและแสงแดด
Maximum permissible gross mass “น้ําหนักรวมสูงสดุ ท่อี นญุ าต”

(a) (สําหรับบรรจุภัณฑ IBCs ทุกประเภทนอกเหนือจาก IBCs ยืดหยุน) หมายถึง ผลรวมของน้ําหนัก
ของตวั ภาชนะ อุปกรณใชง าน อุปกรณโ ครงสราง และนํา้ หนักบรรทกุ สงู สดุ ทีอ่ นญุ าตใหบ รรทกุ ได

(b) (สําหรบั แทง็ ก) หมายถงึ ผลรวมของนํ้าหนกั ของแท็งก และนาํ้ หนักบรรทุกสูงสุดที่อนุญาตใหทําการขนสง ได
Maximum working pressure (gauge pressure) “ความดันใชง านสูงสุด (ความดนั เกจ)” หมายถึง คา ความดัน
สงู สุดของคาความดนั สามคา ดังตอไปนี้

(a) คา ความดันสูงสุดทอ่ี นุญาตใหเ กดิ ขนึ้ ภายในแทง็ กข ณะบรรจุ (คาความดนั บรรจุสงู สดุ ทอ่ี นุญาต)
(b) คา ความดันสงู สดุ ทอ่ี นุญาตใหเ กดิ ข้นึ ภายในแทง็ กข ณะจาย (คา ความดันจา ยสูงสดุ ทอ่ี นญุ าต)
(c) คาความดันเกจสูงสุดท่ีเกิดจากผลิตภัณฑกระทําตอแท็งก (รวมถึงกาซอื่น ๆ ที่อาจจะบรรจุอยูดวย)

ณ อณุ หภมู ิใชง านสูงสดุ
หากขอกําหนดพิเศษที่บัญญัติไวในบทท่ี 4.3 ไมไดระบุไวเปนอยางอื่นแลว ใหถือวาคาความดันใชงานสูงสุด
(ความดนั เกจ) ตองไมตาํ่ กวาคาความดนั ไอ (ความดันสมบรู ณ) ของผลติ ภณั ฑท บ่ี รรจุ ณ อณุ หภูมิ 50 องศาเซลเซยี ส

สําหรับแท็งกที่มีล้ินนิรภัยติดตั้งอยู (โดยมีหรือไมมีแผนแตกนิรภัยก็ได) นอกจากแท็งกสําหรับการขนสงกาซ
ในสินคาอันตรายประเภท 2 กาซอัด กาซเหลว หรือกาซทําละลาย ความดันใชงานสูงสุด (ความดันเกจ) ตอง
มีคาเทากับความดันเปดทํางานที่ระบุไวของลิ้นนิรภัยน้ี (ดูเพ่ิมเติมใน “ความดันคํานวณ” “ความดันจาย”
“ความดันบรรจุ” และ “ความดนั ทดสอบ”)
หมายเหตุ 1. แรงดนั ใชง านสูงสดุ ไมสามารถใชไดกับถงั ระบายแรงโนม ถว งตาม 6.8.2.1.14 (a)

2. สําหรบั แท็งกที่ยกและเคล่ือนยา ยได ดบู ทที่ 6.7
3. สําหรับภาชนะปดซึ่งถูกทําใหอณุ หภมู ลิ ดลง ดูหมายเหตุใน 6.2.1.3.6.5
MEGC ดใู น “ภาชนะบรรจุกา ซแบบกลุม (Multiple-element gas container)”

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 25

Metal hydride storage system “ระบบการเก็บพลังงานที่ใชเมทัลไฮไดรด” หมายถึง ระบบการเก็บไฮโดรเจน
หนึ่งชุดท่ีรวมถึงภาชนะปดเมทัลไฮไดรด อุปกรณควบคุมความดัน ลิ้นปด/เปด อุปกรณบํารุงรักษาและสวนประกอบ
ภายในที่ใชสาํ หรบั การขนสง ไฮโดรเจนเทานนั้
Metal IBCs “บรรจุภัณฑ IBCs แบบโลหะ” หมายถึง บรรจุภัณฑ IBCs ท่ีมีตัวภาชนะเปนโลหะพรอมอุปกรณใชงาน
และอปุ กรณโ ครงสรางที่เหมาะสม
Mild steel “เหล็กกลาละมุน” หมายถึง เหล็กกลาท่ีมีคาต่ําสุดของคาความตานทานแรงดึงประลัยอยูระหวาง
360 นิวตนั /ตร.มม. ถึง 440 นิวตัน/ตร.มม.
หมายเหตุ สําหรับแท็งกท ยี่ กและเคลือ่ นยา ยได ดบู ทที่ 6.7
Multiple-element gas container; MEGC “ภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม” หมายถึง ชุดภาชนะบรรจุกาซ
ท่ีประกอบดวยภาชนะบรรจุหลาย ๆ ใบติดตั้งอยูบนโครงสรางเดียวกันและมีทอรวมตอถึงกันภาชนะบรรจุกาซในท่ีน้ี
ไดแก ภาชนะรูปทรงกระบอก (cylinders) หลอดทอ (tubes) ถังกักเก็บความดัน (pressure drums) ภาชนะรูป
ทรงกระบอกมัดรวมกัน และรวมถึงแท็งกท่ีใชสําหรับขนสงกาซตามที่กําหนดในขอ 2.2.2.1.1 ที่มีความจุรวมมากกวา
450 ลติ ร
หมายเหตุ สาํ หรับภาชนะบรรจกุ าซแบบกลุม MEGCs ที่ผานการรับรองตาม UN ดูบทที่ 6.7

N:
Net explosive mass (NEM) “มวลระเบิดสุทธิ” หมายถึง มวลรวมของสารที่ระเบิดได โดยไมมีบรรจุภัณฑ ปลอกหุม
เปนตน (ปริมาณระเบิดสุทธิ (NEQ) วัตถุระเบิดสุทธิ (NEC) น้ําหนักสุทธิท่ีระเบิดได (NEW) หรือมวลสุทธิของวัตถุระเบิด
มักใชเ พ่อื สื่อความหมายเดยี วกัน
Neutron radiation detector “เคร่ืองตรวจจับรังสีนิวตรอน” หมายถึง อุปกรณท่ีตรวจจับรังสีนิวตรอน โดยอุปกรณ
ดังกลาวจะบรรจุกาซในหลอดแปลงอเิ ล็กตรอน ซ่ึงจะแปลงรังสีนวิ ตรอนใหเ ปนสญั ญาณไฟฟาที่วัดได
N.O.S. entry (not otherwise specified entry) “บัญชีรายชื่อ N.O.S. (บัญชีรายชื่อท่ีไมไดระบุไวเปนอยางอื่น)”
หมายถึง บญั ชีรายชอื่ แบบกลุมซึ่งใชจัดสาร สารผสม สารละลาย หรอื วตั ถุโดยท่ี

(a) ไมมีช่อื ปรากฏในตาราง A บทที่ 3.2
(b) แสดงลักษณะทางเคมี ทางกายภาพ และ/หรือสมบัติที่เปนอันตรายท่ีสอดคลองกับประเภทรหัสการจําแนก

ประเภท กลุม การบรรจุและช่ือ และคําอธบิ ายของบญั ชรี ายชื่อ n.o.s.

O:
Offshore bulk container หมายถึง คอนเทนเนอรแบบเทกองที่ออกแบบพิเศษสําหรบั การใชซ ้ําไดในการขนสง ไป
หรือระหวางชายฝงทะเล คอนเทนเนอรแบบเทกองสําหรับขนสงระหวางชายฝงทะเลจะตองออกแบบและสรางตาม
คูมือการรับรองคอนเทนเนอรชายฝงทะเลที่ขนสงในทะเลเปดที่กําหนดโดย the International Maritime
Organization (IMO) in document MSC/Circ.860;
Open container ดทู ี่ Container

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 26

Open cryogenic receptacle “ภาชนะปดแบบอุณหภูมิตํ่าที่เปดได” หมายถึง ภาชนะปดภายใตความดัน
ท่ีมีการหุมฉนวนกันความรอน และสามารถบรรจุกาซเหลวอุณหภูมิต่ําท่ีความดันบรรยากาศ โดยมีการระบายกาซ
เหลวอุณหภูมิต่ําอยา งตอ เน่ือง
Open wagon “แครบรรทุกแบบเปด” หมายถึง แครท่ีมีหรือไมมีแผงขางและแผนปดทาย พ้ืนท่ีบรรทุกสินคา
เปนลกั ษณะเปด
OTIF หมายถึง องคการภาครฐั ระหวางประเทศ
Outer packaging “บรรจภุ ณั ฑภ ายนอก” หมายถงึ เครอ่ื งปอ งกันภายนอกของบรรจุภณั ฑป ระกอบหรือบรรจุภัณฑ
ผสม โดยมีวัสดุดูดซับอุปกรณกันกระแทกสวนประกอบอื่น ๆ ท่ีจําเปน เพื่อปองกันภาชนะปดภายในหรือบรรจุภัณฑ
ภายใน
Over-moulded cylinder “ภาชนะบรรจุรูปทรงกระบอกพรอมกรอบปองกันภายนอก” หมายถึง ภาชนะบรรจุ
รูปทรงกระบอกสําหรับการขนสงกาซ LPG ที่มีความจุไมเกิน 13 ลิตร ผนังดานในทําดวยเหล็กเคลือบพรอมกรอบ
ปอ งกันภายนอกที่ทําดว ยเซลลลู าสรพ ลาสติกซง่ึ ไมสามารถถอดออกได
Overpack “หีบหอภายนอก” หมายถึง ส่ิงปดลอมภายนอกท่ีใชโดยผูสงรายเดียวใชหุมหีบหอหน่ึงช้ินหรือมากกวา
โดยใหประกอบรวมเปน หนว ยเดียวเพ่ืองายแกการขนยายและจัดเกบ็ ในระหวางการขนสงตวั อยางของหีบหอภายนอก
ไดแก

(a) ฐานรองสินคา เชน แครวางสินคาซึ่งมีหีบหอหลายหีบหอวางหรือซอนทับกัน และมีการผูกยึดโดยแถบ
พลาสตกิ โดยการหอหุมแบบขึงหรือแบบใชแผน ฟล มหดตัว หรอื โดยวิธีการทเี่ หมาะสมอ่ืน ๆ หรือ

(b) บรรจภุ ัณฑส ําหรบั ปองกนั ภายนอก อาทิเชน กลอ ง (box) หรอื ลังโปรง (crate)

P:
Package “หีบหอ” หมายถึง ผลิตภัณฑที่มีการบรรจุเสร็จสมบูรณ ซึ่งประกอบดวยบรรจุภัณฑ (packaging)
หรือบรรจุภัณฑขนาดใหญ (large packagings) หรือบรรจุภัณฑ IBCs และสินคาท่ีบรรจุอยูภายในท่ีพรอมสําหรับ
การขนสงนอกจากนี้ใหรวมถึง ภาชนะปดรับความดัน (pressure receptacle) สําหรับบรรจุกาซตามท่ีไดระบุไว
ในสวนนี้ รวมถึงวัตถุท่ีมีขนาดมวล หรือรูปรางท่ีอาจจะตองทําการขนสงโดยไมตองมีการบรรจุหีบหอ หรือขนสงโดย
บรรจุไวบ นแครลงั โปรง หรืออุปกรณทใ่ี ชในการขนยายอืน่ ๆ แตไมร วมถงึ การขนสงวัสดุกัมมันตรงั สี สารทท่ี าํ การขนสง
แบบเทกองหรอื ในแทง็ ก
หมายเหตุ สําหรบั วสั ดกุ ัมมนั ตรงั สี ดูใน 2.2.7.2, 4.1.9.1.1 และบทท่ี 6.4
Packaging “บรรจุภัณฑ” หมายถึง ภาชนะปดจํานวนหนึ่งหรือมากกวาและสวนประกอบหรือวัสดุอ่ืน ๆ ท่ีจําเปน
สําหรับภาชนะปดในการทําหนาท่ีกักเก็บและมีหนาท่ีอ่ืนเพ่ือความปลอดภัย (ดูประกอบใน “บรรจุภัณฑผสม
(combination packaging)” “บรรจุภัณฑประกอบ (composite packaging)” “บรรจุภัณฑภายใน (inner
packaging)” “บรรจุภัณฑ IBC” “บรรจุภัณฑค่ันกลาง (intermediate packaging)” “บรรจุภัณฑขนาดใหญ (large
packaging)” “บรรจุภัณฑโลหะขนาดเบา (light-gauge metal packaging)” “บรรจุภัณฑดานนอก (outer
packaging)” “บรรจุภัณฑท่ีบูรณะใหม (reconditioned packaging)” “บรรจุภัณฑท่ีผลิตซํ้า (remanufactured

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 27

packaging)” “บรรจุภัณฑท่ีนํากลับมาใชอีก (reused packaging)” “บรรจุภัณฑที่ใชกอบกู (salvage packaging)”
และ“บรรจภุ ณั ฑท่กี นั การเล็ดลอดของผงละเอียด (sift-proof packaging)”)
Packer “ผูบรรจุหีบหอ” หมายถึง องคกรใด ๆ ท่ีบรรจุสินคาอันตรายลงในบรรจุภัณฑรวมท้ังบรรจุภัณฑขนาดใหญ
และบรรจภุ ัณฑ IBCs และจัดเตรยี มหีบหอเพอื่ การขนสงดว ยเม่ือจําเปน
Packing group “กลุมการบรรจุ” คือ การแบงกลุมการบรรจุท่ีกําหนดข้ึนตามระดับความเปนอันตรายของสารกลุม
การบรรจุมีความหมายดงั ตอ ไปนี้ ซง่ึ จะอธบิ ายอยางละเอียดในภาคท่ี 2

กลมุ การบรรจทุ ่ี I สารท่มี ีระดบั ความเปนอนั ตรายสงู
กลุมการบรรจทุ ่ี II สารทม่ี ีระดับความเปน อันตรายปานกลาง
กลมุ การบรรจทุ ี่ III สารที่มีระดบั ความเปน อนั ตรายตํ่า
Piggyback transport “การขนสงแบบตอเนื่อง” หมายถึง การขนสงสินคาทางถนนดวยรถยนตควบคูกับการขนสง
ทางรถไฟ รวมถงึ การยกรถบรรทกุ ขน้ึ แครบรรทุก
Portable tank “แท็งกที่ยกและเคลื่อนยายได” หมายถึง แท็งกซึ่งมีรูปลักษณะไดหลายรูปแบบ เมื่อใชขนสงกาซ
ตามคําจัดความตามหมวดยอยท่ี 2.2.2.1.1 ที่มีความจุมากกวา 450 ลิตร ตามคําจํากัดความในบทที่ 6.7 หรือ IMDG
Code และตามขอแนะนําสําหรบั แท็งกท ยี่ กและเคลื่อนยายได (T-Code) ในคอลัมน (10) ของตาราง A ในบทที่ 3.2
Pressure drum “ถังกักเก็บความดัน” หมายถึง ภาชนะปดท่ีผลติ โดยวิธกี ารเช่ือมสามารถขนสง และรับความดันได
มคี วามจุมากกวา 150 ลติ ร แตไมเ กนิ 1,000 ลติ ร (ตัวอยา งเชน ภาชนะปดทรงกระบอกท่ีมสี ายรัดขอบภาชนะปดบน
ขาต้ัง ภาชนะปด ทต่ี ดิ ตั้งอยใู นโครง)
Pressure receptacle “ภาชนะปด รับความดนั ” หมายถึง คาํ จาํ กดั ความกลุมท่ปี ระกอบดว ยภาชนะรูปทรงกระบอก
(cylinders) หลอดทอ (tubes) ถังกักเก็บความดัน (pressure drums) รับความดันภาชนะปดอุณหภูมิตํ่าระบบเก็บ
เมทลั ไฮดรดิ และภาชนะรปู ทรงกระบอกมดั รวมกนั
Pressurized gas cartridge “กระปองกาซรับความดนั ” ดใู น “กระปอ งอัดสารท่ีฉีดเปนละอองลอยได” (Aerosol
หรือ Aerosol dispenser)
Protected IBC “บรรจุภัณฑ IBCs ที่มีสวนปองกัน” (สําหรับบรรจุภัณฑ IBCs แบบโลหะ) หมายถึง บรรจุภัณฑ
IBCs ท่ีมีการเพิ่มสวนปองกันการกระแทก เชน การสรางเปลือกหุมหลายชั้นหรือผนังสองชั้นหรือโครงสราง
ที่เปนลูกกรงโลหะ
Protective lining “การเคลือบปองกัน (สําหรับแท็งก)” หมายถึง เย่ือบุหรือสารเคลือบที่ปองกันวัสดุแท็งกโลหะ
จากสารในภาชนะบรรจุ

Q:
Quality assurance “การประกันคุณภาพ” หมายถึง โปรแกรม/ระบบที่องคกรและหนวยงานตาง ๆ ใชในการควบคุม
และตรวจสอบ โดยมีจุดมุงหมายเพื่อใหความม่ันใจวาไดปฏิบัติตามขอกําหนดเพื่อความปลอดภัยที่ไดระบุไวใน
ขอกําหนดน้ี

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 28

R:
Radiation detection system “ระบบตรวจจับรงั สี” หมายถึง เครื่องมือทม่ี เี ครอ่ื งตรวจจบั รังสเี ปนสว นประกอบ
Radiation contents, for the carriage of radioactive material หมายถึง วัสดุกัมมันตรังสีท่ีมีท้ังของแข็ง
ของเหลว และกาซปนเปอ นหรอื ทําปฏกิ ริ ยิ าภายในบรรจภุ ัณฑ
Railway infrastructure “โครงสรางพ้ืนฐานรถขนสงทางราง” หมายถึง รางและอุปกรณถาวรท้ังหมดท่ีจําเปน
สําหรับการเดินรถขนสง ทางรางและความปลอดภยั ในการขนสง ทางราง
Railway infrastructure manager “ผูจัดการโครงสรางพื้นฐาน” หมายถึง หนวยงานสาธารณะหรือหนวยงาน
ใด ๆ ท่ีรับผิดชอบโดยเฉพาะอยางยิ่งในการจัดทําหรือบํารุงรักษาโครงสรางพื้นฐานรถขนสงทางราง และสําหรับ
การจัดการระบบควบคมุ และความปลอดภยั
Railway vehicle “รถขนสงทางราง” หมายความวา ยานพาหนะที่เหมาะสําหรับว่ิงบนรางรถไฟดวยลอของตัวเอง
หรอื ไมม ีแรงฉุด
Receptacle “ภาชนะปด” (ประเภท 1) ประกอบดวย กลอง ขวด กระปอง ภาชนะบรรจุรูปทรงกระบอก
(cylinders) โถ (jars) และหลอดทอ (tubes) โดยใหรวมถึงบรรจุภัณฑภายใน (inner packaging) หรือบรรจุภัณฑ
คั่นกลาง (intermediate packaging) ท่ีมีการปด ในลกั ษณะตา ง ๆ ดวย
Receptacle “ภาชนะปด” หมายถึง ภาชนะบรรจุท่ีใชรองรับและกักเก็บสารหรือส่ิงของรวมถึงวิธีการปดลักษณะ
ตาง ๆ ของภาชนะนั้น คําจํากัดความนี้ไมใชกับผนังแท็งก (ดูเพ่ิมเติมใน “ภาชนะปดอุณหภูมิต่ํา (cryogenic
receptacle)” “ภาชนะปดภายใน (inner receptacle)” “ภาชนะปดรับความดัน (pressure receptacle)”
“ภาชนะปดภายในท่คี งรูป (rigid inner receptacle)” และ “กระปองกา ซ (gas cartridge)”)
Reconditioned packaging “บรรจุภณั ฑที่บรู ณะใหม” หมายถงึ ส่ิงตอ ไปนี้โดยเฉพาะ

(a) ถงั กกั เก็บ (drum) ทาํ ดวยโลหะ
(i) ไดผานการทําความสะอาดใหกลับไปเหมือนวัสดุเดิม กลาวคือ ไดขจัดสารที่บรรจุอยูภายใน สนิมทั้ง
ภายในและภายนอก และวัสดุเคลอื บผวิ ภายนอกและฉลากออกจนหมด
(ii) ไดผ านการฟนสภาพของรูปทรงและรูปลักษณของผวิ ใหเ หมือนเดิม ใหผนกึ และจดั แนวขอบถงั (ถา มี)
ใหต รง และเปลยี่ นปะเกน็ ท้ังหมดทป่ี ด ไมแ นน สนทิ ใหม
(iii) ไดผานการตรวจสอบหลังจากการทําความสะอาด แตกอนการทาสีโดยจะไมยอมรับบรรจุภัณฑน้ัน
ถาพบส่ิงบกพรองดังตอไปนี้ การกัดกรอนแบบหลุมบอท่ีสามารถมองเห็นไดดวยสายตา การลดลง
ของความหนาของวัสดุอยางมีนัยสําคัญ การลาของโลหะ การเสียหายของเกลียวหรือฝาปด หรือส่ิง
บกพรอ งอ่นื ๆ

(b) ถงั กักเกบ็ (drum) ทําดวยพลาสติก และเจอร่ีแคน (jerricans)
(i) ไดผานการทําความสะอาดใหกลับไปเหมือนวัสดุเดิม กลาวคือไดขจัดสารที่บรรจุอยูภายใน และวัสดุ
เคลอื บผวิ ภายนอกและฉลากออกจนหมด
(ii) ไดเปลย่ี นปะเกน็ ทงั้ หมดท่ีปดไมแนนสนทิ ใหม

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 29

(iii) ไดผานการตรวจสอบหลังจากการทําความสะอาด ถาพบความเสียหายที่มองเห็นไดดวยสายตา
ดังตอไปน้ีจะไมยอมรับบรรจุภัณฑนั้น ไดแก การฉีกขาด รอยยนหรือรอยแตกราว การเสียหาย
ของเกลียวหรือฝาปด หรอื สง่ิ บกพรอ งอื่น ๆ ทสี่ าํ คัญ

Recycled plastics material “วัสดุพลาสติกท่ีนํากลับมาใชใหม” หมายถึง วัสดุที่ไดมาจากบรรจุภัณฑ
ทางอุตสาหกรรมท่ีใชแลว นาํ มาทาํ ความสะอาดและเตรยี มนําเขากระบวนการเพ่ือทําเปนบรรจุภัณฑใ หม
Reel “หลอดมวน” (สินคาอันตรายประเภท 1) หมายถึง อุปกรณที่ทําจากพลาสติก ไม แผนไฟเบอร โลหะหรือวัสดุ
อ่ืนท่ีเหมาะสม ซึ่งประกอบดวยแกนหมุนกลางโดยอาจจะมีหรือไมมีผนังดานขางตรงปลายของแกนหมุนแตละดาน
สารหรอื ส่งิ ของสามารถหมุนไปตามแกนหมนุ นี้ และผนงั ดา นขางจะทาํ หนาทีก่ กั เกบ็ สารหรือส่งิ ของนัน้
Reference steel “เหล็กกลาอางอิง” หมายถึง เหล็กกลาท่ีมีคาความตานทานแรงดึงประลัยเทากับ 370 นิวตัน/
ตร.มม. และคาการยดื ตัวเม่ือช้นิ งานขาด เทากับรอยละ 27
Remanufactured IBC ดู Intermediate Bulk Container (IBC)
Remanufactured large packaging ดู Large packaging
Remanufactured packaging “บรรจุภัณฑท ี่ผลิตซาํ้ ” หมายถงึ

(a) ถังกักเก็บ (drum) ทีท่ ําจากโลหะ
(i) ผลิตขน้ึ จากดรัมทีไ่ มใ ชแบบ UN ใหเปนแบบ UN โดยเปน ไปตามขอ กาํ หนดในบทท่ี 6.1
(ii) เปลยี่ นจากแบบ UN หน่ึงที่เปน ไปตามขอ กาํ หนดในบทที่ 6.1 ใหเปนแบบ UN อกี แบบหนงึ่
(iii) มีการเปล่ียนสวนประกอบโครงสรางท่ีประกอบติดเปนช้ินเดียวกัน (เชน สวนหัวที่ไมสามารถถอด
ออกได)

(b) ถังกักเกบ็ (drum) ท่ีทาํ จากพลาสตกิ
(i) ถูกเปลี่ยนจากแบบ UN หน่ึงไปเปน แบบ UN อีกแบบหนึง่ (เชน จาก 1H1 เปน 1H2) หรอื
(ii) มีการเปล่ียนสวนประกอบโครงสรางที่ประกอบติดเปนช้ินเดียวกัน ดรัมท่ีผานการซอมสรางจะอยู
ภายใตขอกาํ หนดในบทท่ี 6.1 ซึ่งใชก ับดรมั ประเภทเดยี วกนั นี้ที่สรา งใหม

Repaired IBC ดู Intermediate Bulk Container (IBC)
Reused large packaging ดู Large packaging
Reused packaging “บรรจุภัณฑท่ีนํากลับมาใชอีก” หมายถึง บรรจุภัณฑท่ีตรวจสอบแลวไมพบส่ิงบกพรองท่ีมีผล
กบั ความสามารถในการทนตอการทดสอบสมรรถนะ คาํ นีห้ มายรวมถึงบรรจภุ ัณฑท่ีบรรจผุ ลิตภัณฑเดิมหรือผลิตภัณฑ
ท่คี ลายคลึงและเขา กนั ได และทข่ี นสง ภายในลูกโซข องการจาํ หนา ยจายแจกทค่ี วบคุมโดยผูส ง ผลิตภัณฑ
Rigid inner receptacle “ภาชนะปดภายในท่ีคงรูป” (สําหรับ IBCs ประกอบ) หมายถึง ภาชนะปดที่ยังคงรูปทรง
ปกติไวเมื่อไมมีอะไรบรรจุอยูโดยไมตองมีฝาปดและไมจําเปนตองอาศัยสวนหุมภายนอกภาชนะปดภายในใด ๆ
ก็ตามทไ่ี ม “คงรปู ” จะถือวา “ยดื หยุน ”
Rigid plastics IBC “บรรจุภัณฑ IBCs แบบพลาสติกคงรูป” หมายถึง IBCs ท่ีตัวภาชนะทําดวยพลาสติกคงรูป
ซง่ึ มอี ปุ กรณโ ครงสรางรว มกับอุปกรณใ ชง านอื่นท่ีเหมาะสม

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 30

Road vehicle “ยานพาหนะทางถนน” หมายถึง ยานยนต ยานยนตที่ตอพวง รถพวง หรือก่ึงพวงตามความหมาย
ของ ADR วาดว ยวธิ กี ารบรรทกุ สินคาอนั ตราย
Routine maintenance of flexible IBCs ดู "Intermediate Bulk Container (IBC)"
Routine maintenance of rigid IBCs ดู "Intermediate Bulk Container (IBC)"

S:
Safety valve “ล้ินนิรภัย” หมายถึง อุปกรณท่ีมีสปริงกดซ่ึงทํางานโดยอัตโนมัติดวยความดันใชสําหรับปองกันไมใ ห
แท็งกมีความดันภายในทมี่ ากเกินคา ท่ยี อมรับได
SADT ดู “อณุ หภมู ทิ ี่ชว ยในการสลายตัวแบบเรงปฏิกริ ิยาเอง”
Salvage packaging “บรรจุภัณฑท่ีใชกอบกู” หมายถึง บรรจุภัณฑพิเศษท่ีนําไปใชบรรจุหีบหอสินคาอันตรายท่ี
ชาํ รดุ บกพรอ ง หรอื มีการรว่ั ไหล หรอื สินคา อันตรายซึง่ หกหรือรั่วไหล เพ่อื ใชขนสงในการกอบกู หรอื กาํ จัดท้งิ
Salvage pressure receptacle “ที่เก็บแรงดันสํารอง” หมายถึง ที่เก็บแรงดันที่มีความจุน้ําไมเกิน 3,000 ลิตร
เม่ือไดรับความเสียหาย ชํารดุ รว่ั หรือไมเปน ไปตามขอ กาํ หนดสาํ หรบั การขนสง เชน สําหรับการกคู นื หรือการกาํ จดั
SAPT ดู "Self-accelerating polymerization temperature"
Self-accelerating decomposition temperature “อุณหภูมิในการสลายตัวแบบเรงปฏิกิริยาเอง” (SADT)
หมายถึง อุณหภูมิตํ่าสุดท่ีการสลายตัวแบบเรงปฏิกิริยาเองจะเกิดข้ึนกับสารในบรรจุภัณฑท่ีใชระหวางการขนสง
ขอกําหนดสําหรับการหาคา SADT และผลของความรอนภายใตภาวะที่สารถูกกักเก็บจะอธบิ ายไวใน ภาค II ของคูมือ
และเกณฑการทดสอบ (Manual of Tests and Criteria)
Self-accelerating polymerization temperature (SAPT) “อุณหภูมิโพลีเมอไรเซช่ันแบบเรงปฏิกิริยาเอง
(SAPT)” หมายถึง อุณหภูมิต่ําสุดที่อาจเกิดปฏิกิริยาโพลีเมอรกับสารในบรรจุภัณฑ IBC หรือแท็งกตามท่ีเสนอสาํ หรับ
การขนสง SAPT จะตองกําหนดตามขั้นตอนการทดสอบท่ีกําหนดไวสาํ หรับอุณหภูมิการสลายตัวแบบเรง ปฏิกิริยาเอง
สาํ หรับสารท่ที ําปฏิกิรยิ าไดเองตามสว นที่ II สวนที่ 28 ของคูมือการทดสอบและเกณฑ
Self-operating ventilation valve “ลิ้นระบายอากาศแบบทาํ งานเอง” หมายความวา อุปกรณระบายอากาศบน
เปลือกหุมท่ีมีทอระบายดานลางซึ่งตอกับวาลวดานลางและในการทํางานปกติจะเปดเฉพาะในระหวางการขนถาย
เพื่อการระบายอากาศของเปลอื กหุมเทานั้น
Service equipment “อปุ กรณใชงาน”

(a) ของแทง็ กห มายถึง อุปกรณสําหรับบรรจุและจา ยออก อุปกรณระบาย อุปกรณนริ ภัย อปุ กรณ ใหความรอน
และฉนวนกนั ความรอน และอุปกรณสําหรบั การวัดตาง ๆ

หมายเหตุ สําหรบั แท็งกที่ยกและเคล่ือนยายได ใหดูในบทท่ี 6.7
(b) ของภาชนะบรรจุกาซบนรถติดต้ังภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอร่ี หรือของภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม

(MEGC) หมายถึง อุปกรณสําหรับบรรจุ และจายออกรวมท้ังทอรวมอุปกรณนิรภัย และอุปกรณสําหรับ
การวัดตาง ๆ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 31

(c) ของบรรจุภัณฑ IBCs หมายถึง อุปกรณสําหรับบรรจุและจายออก อุปกรณระบาย อุปกรณนิรภัย
อุปกรณใ หความรอ นและฉนวนกนั ความรอน และอปุ กรณสําหรับการวัดตา ง ๆ

Service life “อายุการใชง าน” สาํ หรับภาชนะรปู ทรงกระบอก (cylinders) และหลอดทอ (tubes) หมายถึง จาํ นวน
ปท ภ่ี าชนะรูปทรงกระบอก (cylinders) หรอื หลอดทอ (tubes) ไดร บั อนญุ าตใหใชง านได
Settled pressure “ความดันคงที่” หมายถึง ความดันของสารที่บรรจุอยูในภาชนะรับความดันที่อุณหภูมิ
และการกระจายตัวเปนดุลยภาพ
Sheeted bulk container ดู “Bulk container”
Sheeted container ดู “container”
Sheeted wagon “แผน แครบรรทกุ ” หมายถึง แครบ รรทกุ แบบเปดท่ีมีลักษณะเปนแผน
Shell “ผนังแท็งก” หมายถึง ผนังที่เปนโครงสรางสวนหน่ึงของแท็งกสําหรับหอหุมและกักเก็บสาร (รวมทั้งชองเปด
และฝาปดดวย)
หมายเหตุ สําหรับแท็งกท ่ยี กและเคลอื่ นยา ยไดใหด ใู นบทท่ี 6.7
Sift-proof packaging “บรรจุภัณฑท่ีกันการเล็ดลอดของผง” หมายถึง บรรจุภัณฑที่สารที่แหงและวัสดุแข็ง
ที่เปน ผงละเอยี ดที่เกิดขนึ้ ในระหวา งการขนสงไมสามารถเล็ดลอดได
Small container ดู “container”
Small receptacle containing gas (Gas cartridge) “ภาชนะปดขนาดเล็กท่ีบรรจุกาซ” หมายถึง ภาชนะปด
ทไ่ี มส ามารถเติมได สําหรับภาชนะท่ที าํ ดวยโลหะมีความจุไมเ กนิ 1,000 มิลลิลิตร และภาชนะที่ทําดว ยวสั ดุสังเคราะห
หรอื แกว บรรจภุ ายใตค วามดันมีความจุไมเ กนิ 500 มิลลิลิตร
Solid “ของแข็ง” หมายถึง

(a) สารท่ีมีจดุ หลอมเหลวหรือจุดเร่ิมตนหลอมเหลวทอ่ี ณุ หภมู ิเกิน 20 องศาเซลเซยี ส ทค่ี วามดัน 101.3 กิโลปาสคาล
หรือ

(b) สารที่ไมใชของเหลวตามวิธีการทดสอบ ASTM D 4359-90 หรือท่ีมีลักษณะเปนครีม (pasty) ตามเกณฑ
ท่ีใชกับการทดสอบ เพื่อกําหนดสภาพที่เปนของไหลโดยการทดสอบดวยเคร่ืองมือวัดการซึมผาน
(penetrometer test) ตามท่ีอธบิ ายใน 2.3.4

SMGS หมายถึง ขอตกลงวาดวยการขนสงสินคาระหวางประเทศโดยรถไฟขององคกรเพื่อความรวมมือระหวางรถไฟ
(OSJD), Warsaw
SMGS Annex 2 หมายถงึ ขอ กําหนดสําหรบั การขนสงสินคาอันตรายตามภาคผนวก 2 ถึง SMGS
Structural equipment “อปุ กรณโ ครงสรา ง”

(a) สําหรับแท็งกของแครบรรทุกแบบแท็งก หรือแท็งกยึดติดไมถาวร หมายถึง สวนเสริมแรงทั้งท่ีติดต้ังอยู
ภายนอกหรือภายในแท็งก อุปกรณย ึดแนน อุปกรณปอ งกนั หรือรกั ษาเสถยี รภาพของผนงั แทง็ ก

(b) สําหรับแท็งกของแท็งกคอนเทนเนอร หมายถึง สวนเสริมแรงที่ติดต้ังอยูภายนอกหรือภายในแท็งก
อปุ กรณยดึ แนน อุปกรณปองกันหรือรักษาเสถียรภาพของผนังแทง็ ก

หมายเหตุ สาํ หรับแท็งกท่ยี กและเคลือ่ นยายได ใหด ูในบทที่ 6.7

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 32

(c) สําหรับภาชนะบรรจุกาซของรถติดต้ังภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอรี่ หรือภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม
(MEGC) หมายถึง สวนเสริมแรงท้ังที่ติดต้ังอยูภายนอกหรือภายใน อุปกรณยึดแนน อุปกรณปองกัน
หรอื รักษาเสถยี รภาพของผนงั แทง็ กห รือของภาชนะปด

(d) สําหรับบรรจุภัณฑ IBCs นอกเหนือจาก IBCs ยืดหยุน หมายถึง สวนเสริมแรง อุปกรณยึดแนน อุปกรณ
ขนยาย อุปกรณปองกันหรือรักษาเสถียรภาพของตัวภาชนะ (รวมทั้งฐานแทนวางสินคาของ IBCs
ประกอบซึ่งมีภาชนะปด ภายในทําดว ยพลาสติก)

Swap-body “คอนเทนเนอรที่สับเปลีย่ นได” ดู “Container”

T:
Tank “แท็งก” หมายถึง ผนังแท็งกรวมทั้งอุปกรณใชง านและอุปกรณโครงสราง คําวาแท็งกจะรวมถึงแท็งกคอนเทน
เนอร แท็งกท่ียกและเคล่ือนยายได แท็งกยึดติดไมถาวร หรือแท็งกยึดติดถาวร ตามท่ีไดอธิบายไวในภาคนี้ รวมท้ัง
แท็งกท่ีอยูในรถติดต้ังภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอร่ี หรือภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม (MEGC) (ดูเพ่ิมเติมใน “แท็งก
ยึดตดิ ไมถาวร” “แทง็ กย ึดตดิ ถาวร” “แทง็ กทีย่ กและเคล่อื นยายได” และ “ภาชนะบรรจกุ าซแบบกลุม (MEGC)”)
หมายเหตุ สาํ หรบั แทง็ กท ่ียกและเคล่ือนยายได ดู 6.7.4.1
Tank-container “แท็งกคอนเทนเนอร” หมายถึง อุปกรณในการขนสงชนิดหน่ึงที่เปนไปตามจํากัดความ
ของคอนเทนเนอร/ภาชนะบรรจุ ซึ่งประกอบดวยผนังแท็งกและอุปกรณอ่ืน ๆ รวมท้ังอุปกรณที่ชวยในการขนยาย
แท็งกคอนเทนเนอรโดยไมทําใหมีการเปลี่ยนแปลงทางโครงสรางท่ีสําคัญ มีความจุมากกวา 0.45 ลูกบาศกเมตร
(450 ลิตร) เพ่ือใชสําหรับขนสงกาซ ของเหลว หรือสารท่ีเปนผงละเอียดหรือเปนเม็ดขนาดเล็กและเมื่อใชขนสงกาซ
ตามที่กําหนดในหมวดยอยที่ 2.2.2.1.1
หมายเหตุ บรรจุภณั ฑ IBCs ซงึ่ เปนไปตามขอกาํ หนดในบทท่ี 6.5 ไมถอื วาเปน แทง็ กคอนเทนเนอร
Tank record “ขอมูลแท็งก” หมายถึง รายละเอียดท่ีประกอบดวยขอมูลทางเทคนิคท่ีสําคัญของแท็งกรถติดตั้ง
ภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอรี่ หรือภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม ไดแก ใบรับรองตามที่ระบุใน 6.8.2.3, 6.8.2.4
และ 6.8.3.4
Tank swap body “แท็งกทสี่ ับเปลี่ยนได” ถอื วา เปนแท็งกคอนเทนเนอร
Tank-wagon “แท็งกติดตรึงกับแครบรรทุก” หมายถึง แครบรรทุกท่ีเหมาะสําหรับการบรรทุกของเหลว กาซ
สารที่เปนผงหรือแบบเม็ด ซ่ึงประกอบดวยโครงสรางสวนบน ผนังแท็งกหนึ่งชิ้นหรือมากกวา และโครงสรางดานลาง
ทีต่ ดิ ตง้ั อปุ กรณตา ง ๆ (คนั เรง ระบบกนั สะเทือน การขัดเงา การยดึ เกาะ การเบรก และคาํ จารกึ
Technical name “ชื่อทางเทคนิค” หมายถึง ชื่อทางเคมีที่ไดรับการรับรอง ถาตรงตามช่ือทางชีวะวิทยา หรือชื่อ
อ่ืน ๆ ทใี่ ชในหนงั สอื คมู อื วารสารและตาํ ราทางวิทยาศาสตรแ ละทางเทคนคิ (ดู 3.1.2.8.1.1)
Test pressure “ความดันทดสอบ” หมายถึง ความดันที่กําหนดใชสําหรับการทดสอบขั้นแรกหรือการทดสอบ
ตามระยะเวลา (ดูเพิ่มเติมใน “ความดันคํานวณ” “ความดันจาย” “ความดันบรรจุ” และ “ความดันใชงานสูงสุด
(ความดันเกจ)”)
หมายเหตุ สําหรบั แท็งกท ่ียกและเคลือ่ นยายได ดบู ทที่ 6.7

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 33

Through or into “ผานหรือเขาในสําหรับการขนสงสินคาอันตรายประเภท 7. หมายถึง ผานหรือเขาในประเทศ
ท่นี ําสินคาไปสง แตไมร วมถึงประเทศทีข่ ามเหนอื ดนิ แดนโดยการขนสงทางอากาศ หากไมม กี าํ หนดการจอดในประเทศ
เหลา นัน้
Transport document “เอกสารประกอบการขนสง” หมายถึง ใบสง สินคาตามสญั ญาการขนสง (ดู CIM) เพ่ือระบุ
แครบรรทกุ ตามสัญญาในการใชง าน (GCU) หรอื เอกสารการขนสงอน่ื ท่เี ปน ไปตามขอกาํ หนดของหมวดท่ี 5.4.1
Transport index (TI) “ดัชนีการขนสงหีบหอ หีบหอภายนอก หรือคอนเทนเนอร หรือ LSA-I or SCO-I ท่ีไมได
บรรจใุ นหบี หอ สําหรับการขนสง สินคาอันตรายประเภท 7” หมายถึง ตวั เลขที่ใชค วบคมุ การแพรร งั สี
Tray “ถาด” (สินคาอันตรายประเภท 1) หมายถึง แผนโลหะ แผนพลาสติก แผนไฟเบอรหรือวัสดุที่เหมาะสมอ่ืน ๆ ซ่ึงถูก
จดั วางอยูในบรรจภุ ัณฑภ ายใน บรรจุภัณฑค น่ั กลาง หรือบรรจภุ ัณฑภายนอก และสวมใสไดพอดีกับบรรจุภัณฑน ั้น ผวิ หนา
ของถาดอาจจะทําใหเปนรูปทรงที่สามารถสอดใสบ รรจุภณั ฑห รือส่ิงของใหอยูในสภาพทมี่ ่ันคงและแยกออกจากกันได
Tube “หลอดทอ” (สินคา อันตรายประเภท 2) หมายถึง ภาชนะปดไรตะเข็บท่ีสามารถขนสงและรับความดันไดท่ีมีความจุ
มากกวา 150 ลติ ร และไมเ กิน 3,000 ลิตร

U:
UIC หมายถงึ the International Union of Railways (UIC, 16 rue Jean Rey, F-75015 Paris, France)
Unloading “การขนถาย” หมายถงึ การกระทําทง้ั หมดท่ีกระทําโดยผูขนถา ยตามคํานยิ ามของผูข นถาย
Undertaking ดู “Enterprise”
UNECE หมายถึง คณะกรรมาธิการเศรษฐกิจแหงยุโรป สหประชาชาติ the United Nations Economic Commission
for Europe (UNECE, Palais des Nations, 8-14 avenue de la Paix, CH-1211 Geneva 10, Switzerland);
Unloader “ผูขนถาย” หมายถึง องคก รที่

(a) เคลื่อนยายคอนเทนเนอร คอนเทนเนอรเทกอง ภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม MEGC แท็งกคอนเทนเนอร
หรอื แทง็ กท่ียกและเคลื่อนยา ยไดจากแครบรรทุก หรือ

(b) ขนถา ยสนิ คาอันตรายท่ีเปนหีบหอ คอนเทนเนอรขนาดเล็ก หรือแทง็ กที่ยกและเคล่ือนยายไดจากแครบรรทุก
หรือคอนเทนเนอร หรือ

(c) ขนถายสินคาอันตรายออกจากแท็งก (แครบรรทุกแบบแท็งก แท็งกท ่ยี ึดตดิ ไมถาวร แท็งกท ย่ี กและเคลือ่ นยาย
ได หรอื แทง็ กค อนเทนเนอร หรือจากแครบรรทกุ ติดตง้ั ภาชนะบรรจแุ บตเตอรี่ หรอื ภาชนะบรรจุกา ซแบบกลุม
MEGC หรือจากแครบรรทุก คอนเทนเนอรขนาดใหญ หรือคอนเทนเนอรขนาดเล็กที่ทําการขนสงแบบเทกอง
หรือคอนเทนเนอรเ ทกอง

UN Model Regulations หมายถึง กฎขอบังคับท่ีเปนรูปแบบซ่ึงแนบมากับขอแนะนําเกี่ยวกับการขนสงสินคา
อนั ตราย ฉบบั ปรบั ปรงุ แกไ ขที่ 21 จดั พมิ พโ ดยองคก ารสหประชาชาติ (ST/SG/AC.10/1/Rev.21)
UN number “หมายเลข UN” หมายถึง เลขรหัสประจําตัว 4 หลักของสารหรือส่ิงของที่กําหนดไวใน UN Model
Regulations

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 34

UN Regulation “กฏขอบังคับของสหประชาชาติ” หมายถึง ระเบียบท่ีแนบทายขอตกลงวาดวยการใชขอกําหนด
ทางเทคนิคสําหรับยานพาหนะท่ีมีลอ อุปกรณและช้ินสวนที่สามารถติดต้ังหรือใชงานบนยานพาหนะท่ีมีลอ
และเงื่อนไขสําหรบั การอนมุ ัติขน้ั พนื้ ฐานตามขอกาํ หนด (1958 Agreement, as amended)

V:
Vacuum-operated waste tank “แท็งกของเสียทํางานดวยสุญญากาศ” หมายถึง แท็งกยึดติดถาวร หรือแท็งก
ยึดติดไมถาวรท่ีใชสําหรับขนสงของเสียอันตรายเปนสวนใหญ โดยมีลักษณะพิเศษทางโครงสรางและ/หรือมีอุปกรณ
เพ่ืออํานวยความสะดวกในการบรรจแุ ละถายของเสียออกตามที่กําหนดไวใ นบทท่ี 6.10 แท็งกท่ีเปนไปตามขอกําหนด
ในบทที่ 6.7 หรอื 6.8 ไมถือวา เปนแท็งกของเสียทํางานดวยสุญญากาศ
Vacuum valve “ล้ินสุญญากาศ” หมายถึง อุปกรณที่มีสปริงกดซ่ึงทํางานโดยอัตโนมัติดวยความดัน ใชสําหรับ
ปอ งกันไมใหค วามดนั ภายในแทง็ กต ํ่ากวา ความดันบรรยากาศในระดับทยี่ อมรับไมได

W:
Wagon “แครบรรทุก” หมายถึง พาหนะที่ใชรางรถไฟ โดยไมไดใชวิธีลากซึ่งมีวัตถุประสงคเพื่อบรรทุกสินคา
(ดเู พ่ิมเตมิ ที่ battery-wagon, closed wagon, open wagon, sheeted wagon and tank-wagon)

Wastes “ของเสีย” หมายถึง สาร สารละลาย สารผสมหรือส่ิงของซ่ึงไมมีการใชงานโดยตรง แตขนสงเพ่ือไปทํา
การแปรรูปใหม ทง้ิ กําจดั โดยการเผาในเตาเผา หรือโดยวธิ กี ารกําจัดอน่ื ๆ
Wooden barrel “ถังไม” หมายถึง บรรจภุ ณั ฑท่ีทาํ ดวยไมธรรมชาติ มภี าคตัดขวางเปน รูปวงกลม มีผนังโคง นนู ออก
ประกอบดว ยไมช้ินเล็กเขา รอ งล้ินและมีสวนหัวทา ยผูกรดั อยูดวยเหล็ก

Wooden IBC “บรรจุภณั ฑ IBC แบบไม” หมายถงึ ภาชนะบรรจแุ บบ IBC ทท่ี ําจากไมซ ึ่งมีลกั ษณะท่ีคงรูปหรือพับได
โดยมีวัสดบุ อุ ยภู ายใน (แตไมมีบรรจุภัณฑภ ายใน) และมีอุปกรณใ ชง าน และอปุ กรณโครงสรางท่ีเหมาะสม

Working pressure “ความดันใชงาน” หมายถึง ความดันคงที่ของกาซอัดที่อุณหภูมิอางอิง 15 องศาเซลเซียส
ในภาชนะรับความดนั
หมายเหตุ สาํ หรับแท็งก ดู “ความดันใชง านสงู สดุ ”
Woven plastics “พลาสติกทอ” (สําหรับบรรจุภัณฑ IBCs แบบยืดหยุน) หมายถึง วัสดุท่ีทําจากแถบที่ขึงตึงหรือ
เสน ใยเดีย่ วซงึ่ ทาํ จากพลาสตกิ ทีเ่ หมาะสม

1.2.2 หนวยของการวัด

1.2.2.1 หนวยของการวดั a ตอไปน้จี ะใชในขอกาํ หนดน้ี

การวดั หนวย SI หนวยอื่น ความสัมพันธร ะหวางหนวย
ท่เี ปน ที่ยอมรับได

ความยาว ม. (เมตร) - -
-
พน้ื ที่ ตร.ม. (ตารางเมตร) -

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 35

การวดั หนว ย SI หนว ยอืน่ ความสัมพนั ธระหวางหนว ย
ทเี่ ปนที่ยอมรบั ได
1ลติ ร = 10-3 ลบ.ม.
ปริมาตร ลบ.ม. (ลูกบาศกเ มตร) ลิตร

เวลา วินาที นาที 1 นาที = 60 วนิ าที

ชม. (ช่วั โมง) 1 ชม. = 3600 วนิ าที

วนั 1 วนั = 86400 วินาที

นาํ้ หนัก กก. (กโิ ลกรมั ) กรัม 1 กรมั = 10-3 กก.

ตนั 1 ตนั = 103 กก.

ความหนาแนน ของมวล กก./ลบ.ม. กก./ลติ ร 1 กก./ลติ ร = 103 กก./ลบ.ม.

อุณหภูมิ K (เคลวิน) ° C (องศาเซลเซียส) 0 ° C = 273.15 K

ความแตกตา งของอุณหภมู ิ K (เคลวนิ ) ° C (องศาเซลเซยี ส) 1 ° C = 1 K

แรง N (นวิ ตัน) - 1 นวิ ตัน = 1 กก.ม./วนิ าที2

ความดัน Pa (ปาสคาล) 1 ปาสคาล = 1 นิวตนั /ตร.ม.

บาร 1 บาร = 105 ปาสคาล

ความเคน N/m2 (นวิ ตนั /ตร.ม.) นวิ ตนั /ตร.มม. 1 นิวตนั /ตร.ม. = 1 เมกะปาสคาล

งาน J (จลู ) กโิ ลวตั ตช ่ัวโมง 1 กิโลวัตตชว่ั โมง = 3.6 เมกะจลู

พลงั งาน J (จูล) 1 จูล = 1 นวิ ตันเมตร = 1 วตั ตว นิ าที

ปริมาณความรอน J (จูล) eV (อเิ ลก็ ตรอนโวลต) 1 อิเล็กตรอนโวลต = 0.1602x10-18 จูล

กําลงั W (วตั ต) - 1 วัตต = 1 จูล/วินาที = 1 นิวตนั เมตร/

วนิ าที

ความหนดื จลน ม.2/วินาที มม.2 /วินาที 1 ม.2 /วนิ าที = 10-6 ม.2/วนิ าที

ความหนืดพลวตั Pa.s (ปาสคาลวินาท)ี มิลลิปาสคาลวินาที 1 มิลลปิ าสคาลวนิ าที = 10-3 ปาสคาลวนิ าที

กัมมันตภาพ Bq (เบ็กเคอเรล)

ปริมาณรังสเี ทยี บเทา Sv (ซเี วริ ต)

(ปรมิ าณรงั สสี มมลู )

aตวั เลขจํานวนเตม็ ตอไปน้จี ะใชสาํ หรบั แปลงหนว ยทใ่ี ชม าจนถงึ ปจจบุ ันนใ้ี หเปน หนว ย SI

bระบบหนว ย SI คือ ระบบทไี่ ดจากผลการประชุมทัว่ ไปเกี่ยวกับการชั่ง ตวง วดั (ณ Pavillion de Breteuil, Parc de St-Cloud, F-92 310 Sevres)

แรง
1 กก. = 9.807 นิวตัน

1 นิวตัน = 0.102 กก.

ความเคน
1 กก./ตร.ม.ม. = 9.807 นวิ ตนั /ตร.มม.

1 นวิ ตัน /ตร.มม. = 0.102 กก./ตร.ม.

ความดัน = 10-5 บาร = 1.02x10-5 กก./ตร.ซม. = 0.75 x 10-2 torr
1 ปาสคาล = 1 นวิ ตัน/ตร.ม

1 บาร = 105 ปาสคาล = 1.02 กก./ตร.ซม. = 750 torr

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 36

1 กก./ตร.ซม. = 9.087 x 104 ปาสคาล = 0.9807 บาร = 736 torr
1 torr = 1.33 x 102 ปาสคาล = 1.33 x 10-3 บาร = 1.36 x 10-3 กก./ตร.ม.

พลงั งาน งาน ปริมาณความรอ น = 0.278 x 10-6 กิโลวตั ตชัว่ โมง
1 จลู = 1 นิวตนั เมตร

= 0.102 กก.ม. = 0.239 x 10-3 กโิ ลแคลอรี

1 กิโลวัตตช ัว่ โมง = 3.6 x 106 จูล = 367 x 103 กก.ม.

= 860 กโิ ลแคลอรี

1 กก.ม. = 9.807 จลู = 2.72 x 106 กิโลวัตตชัว่ โมง

= 2.34 x 10-3 กิโลแคลอรี

1 กโิ ลแคลอรี = 4.19 x 103 จลู = 1.16 x 10-3 กิโลวัตตช่วั โมง

= 427 กก.ม.

พลังงานไฟฟา = 0.86 กิโลแคลอรี/ชม.
1 วัตต = 0.102 กก.ม./วนิ าท.ี

1 กก.ม./วินาที. = 9.807 วตั ต = 8.43 กโิ ลแคลอร/ี ชม.

1 กโิ ลแคลอร/ี ชม. = 1.16 วตั ต = 0.119 กก.ม./วนิ าที

ความหนืดทางกล
1 ตร.ม./s = 104 St (Stokes)

1 St = 10-4 ตร.ม./วนิ าที

ความหนดื ทางจลน = 0.102 กก.วินาท/ี ตร.ม.
1 บาร.วินาที = 1 นวิ ตันวนิ าท/ี ตร.ม. = 10 P (poise)

1 P = 0.1 ปาสคาล.วนิ าที = 0.1 นิวตนั วนิ าที/ตร.ม. = 1.02x10-2 กก.วินาท/ี ตร.ม.

1 กก.วนิ าที/ตร.ม. = 9.807 ปาสคาล.วนิ าที = 9.807 นิวตันวินาท/ี ตร.ม. = 98.07 P

อาจใชคาํ นาํ หนาหรือสญั ลักษณแ สดงแทนตัวคณู เลขทีเ่ ปน จํานวนคูณของหลักสบิ โดยมีความหมายตอไปนี้

ตัวคณู คาํ นําหนา หนว ย สัญลกั ษณ

1 000 000 000 000 000 000 =1018 หนงึ่ ลา นลานลาน exa E

1 000 000 000 000 000 =1015 หนงึ่ พันลา นลา น peta P

1 000 000 000 000 =1012 หนงึ่ ลานลาน tera T

1 000 000 000 =109 หนง่ึ พันลาน giga G

1 000 000 =106 หน่ึงลาน mega M

1 000 =103 หนงึ่ พัน kilo k

100 =102 หนง่ึ รอย hecto h

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 37

10 =101 สบิ deca da

0.1 =10-1 เศษหนึ่งสวนสิบ deci d

0.01 =10-2 เศษหนงึ่ สว นรอย centi c

0.001 =10-3 เศษหนง่ึ สว นพัน milli m

0.000 001 =10-6 เศษหนึง่ สว นลา น micro µ

0.000 000 001 =10-9 เศษหนง่ึ สว นพันลา น nano n

0.000 000 000 001 =10-12 เศษหน่งึ สว นลานลา น pico p

0.000 000 000 000 001 =10-15 เศษหนึง่ สวนหน่ึงพันลานลาน femto f

0.000 000 000 000 000 001 =10-18 เศษหน่งึ สว นหนึง่ ลานลานลาน atto a

หมายเหตุ 109 หน่ึงพันลานคือ คําภาษาอังกฤษที่ใชในองคการสหประชาชาติ ดังนั้น 109 = เศษหน่ึงสวนพันลาน
โดยการเปรียบเทยี บ

1.2.2.2 ถา ไมไ ดระบไุ วเปนอยา งอน่ื เครื่องหมาย “%” ใน ขอกําหนดนี้หมายถงึ

(a) ในกรณีของผสมที่เปนของแข็งหรือของเหลวรวมท้ังสารละลายและของแข็งท่ีถูกทําใหเปยก

โดยของเหลว หมายถึง มวลของสารคิดเปนรอยละของมวลรวมของของผสม สารละลาย

หรอื ของแขง็ ท่ีเปย ก

(b) ในกรณีกาซอัดผสมท่ีบรรจุโดยใชความดัน หมายถึง สัดสวนโดยปริมาตรของสารคิดเปนรอยละ

ของปริมาตรรวมของกาซผสมหรอื ในกรณีกาซอัดผสมท่ีบรรจุโดยมวล หมายถึง สัดสวนโดยมวลของ

สารคิดเปน รอยละของมวลรวมของกา ซผสม

(c) ในกรณีของผสมท่ีเปนกาซเหลวและกาซละลาย หมายถึง สัดสวนโดยมวลของสารคิดเปนรอยละ

ของมวลรวมของกา ซผสม

1.2.2.3 ความดันทุกชนิดที่เกี่ยวกับภาชนะปด (เชน ความดันทดสอบ ความดันภายใน ความดันท่ีใชสําหรับเปด

ลิ้นนิรภัย) โดยท่ัวไปจะระบุเปนความดันเกจ (ความดันท่ีสูงกวาความดันบรรยากาศ) อยางไรก็ตาม

ความดนั ไอของสารโดยทัว่ ไปจะระบุเปนความดันสมั บูรณ

1.2.2.4 ระดับในการบรรจุสําหรับภาชนะปดตามท่ีระบุไวในขอกําหนดน้ี โดยทั่วไปจะอางอิงท่ีอุณหภมู ิของสารท่ี

15 องศาเซลเซยี ส เวน แตวา มีการระบุอณุ หภูมิอนื่ ไว

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 38

บทท่ี 1.3
การฝก อบรมผปู ระจาํ หนา ท่หี รอื ผูป ฏบิ ัตงิ านทเี่ ก่ียวขอ งกบั การขนสง สินคา อันตราย
(Training of persons involved in the carriage of dangerous goods)

1.3.1 ขอบเขตและการนาํ ไปใช

ผูประจําหนาที่หรือผูปฏิบัติงานท่ีไดรับการวาจางโดยผูที่มีสวนเกี่ยวของตามท่ีระบุไวในบทท่ี 1.4 ซึ่งมี
หนาที่เก่ียวของกับการขนสงสินคาอันตรายตองไดรับการฝกอบรมในเร่ืองขอกําหนดที่ใชควบคุม
การขนสงสินคาประเภทน้ัน ๆ ตามหนาท่ีและความรับผิดชอบ โดยตองไดรับการฝกอบรมตามหมวดที่
1.3.2 กอนปฏิบัติหนาท่ี และตองปฏิบัติงานอ่ืนภายใตการกํากับดูแลจากผปู ระจําหนา ที่หรือผูปฏบิ ัตงิ าน
ท่ีผานการฝกอบรมแลว ขอกําหนดการฝกอบรมเฉพาะเพื่อความมั่นคงของการขนสงสินคาอันตรายตาม
บทที่ 1.10
หมายเหตุ 1. การฝก อบรมสําหรับท่ีปรกึ ษาดา นความปลอดภยั ดู 1.8.3

2. (สงวนไว)
3. สาํ หรับการฝกอบรมท่ีอา งถึงเพื่อขนสงสินคาอนั ตรายประเภท 7 ดู 1.7.2.5

1.3.2 ลกั ษณะของการฝกอบรม
1.3.2.1
1.3.2.2 การฝกอบรมตองมีรูปแบบท่เี หมาะสมตามหนา ท่แี ละความรบั ผิดชอบดังตอ ไปน้ี
การฝกอบรมในเรือ่ งความตระหนกั รทู ัว่ ไป
ตอ งเขาใจขอกาํ หนดทวั่ ไปในการขนสง สนิ คาอนั ตราย
การฝกอบรมตามหนา ท่เี ฉพาะ
ตองไดรับการฝกอบรมอยางละเอียดและเหมาะสมตามหนาที่และความรับผิดชอบโดยตรงในเรื่องท่ี
เกยี่ วกับขอกําหนดของการขนสง สนิ คาอันตราย
ผูประจําหนา ที่หรอื ผูปฏบิ ัตงิ านของผปู ระกอบกิจการขนสง (carrier) และผปู ระจาํ หนา ทีห่ รือผปู ฏบิ ตั งิ าน
ของผูจัดการโครงสรางพื้นฐาน (Railway Infrastructure Manager) จะตองไดรับการฝกอบรมในเรื่อง
เฉพาะสาํ หรับการขนสงทางรถไฟ รปู แบบของการฝก ขั้นพืน้ ฐานและการฝก อบรมเฉพาะทาง
(a) การฝก ขัน้ พื้นฐานสาํ หรบั ผปู ระจําหนา ท่ีหรือผปู ฏิบตั งิ าน

ผูประจําหนาท่ีหรือผูปฏิบัติงานทุกคนจะตองไดรับการฝกอบรมเก่ียวกับความหมายของฉลาก
อันตรายและแผนปายสีสม นอกจากนี้ผูประจําหนาท่ีหรือผูปฏิบัติงานจะตองตระหนักถึงข้ันตอนใน
การรายงานความผดิ ปกติ
(b) การฝกอบรมเฉพาะทางสําหรับผูประจําหนาที่หรือผูปฏิบัติงานระดับปฏิบัติการท่ีเก่ียวของโดยตรง
กบั การขนสงสินคาอันตราย
นอกเหนือจากการฝกอบรมขัน้ พ้ืนฐานท่ีอธบิ ายไวใน (a) ผปู ระจําหนา ทหี่ รอื ผปู ฏบิ ตั ิงานจะตอ งไดรับ
การฝกอบรมที่เหมาะสมตามหนาทขี่ องตน

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 39

ผูประจําหนาท่ีหรือผูปฏิบัติงานจะตองไดรับการฝกอบรมในหัวขอท่ีครอบคลุมโดยการฝกอบรม

เฉพาะทางซึ่งแบง ออกเปน สามประเภทใน 1.3.2.2.2 ตามกลมุ ขั้นพน้ื ฐาน 1.3.2.2.1

1.3.2.2.1 ตารางกาํ หนดกลมุ ผูป ระจาํ หนาทหี่ รือผปู ฏบิ ัตงิ าน

หมวดหมู คาํ อธิบาย บคุ ลากร

ประเภท 1 ผูป ระจาํ หนา ที่หรือผูป ฏบิ ตั งิ านที่เกี่ยวของโดยตรงกับ พนกั งานขับรถขนสงทางราง พนกั งาน

การขนสงสนิ คาอนั ตราย รถขนสง ทางราง หรอื พนกั งานที่มีหนาที่

เก่ียวของ

ประเภท 2 ผูประจําหนาทหี่ รอื ผูปฏบิ ตั งิ านทร่ี บั ผดิ ชอบในการควบคุม พนักงานเทคนคิ รถขนสง ทางราง

ทางเทคนิคของรถไฟคอนเทนเนอรทใ่ี ชในการขนสง สนิ คา หรือพนกั งานที่มีหนาทเี่ กย่ี วของ

อนั ตราย

ประเภท 3 ผูป ระจําหนาที่หรือผปู ฏบิ ตั งิ านที่รบั ผดิ ชอบในการชี้แนะ พนกั งานควบคุม พนักงานใหสญั ญาณ,

และควบคมุ บรกิ ารทางรถไฟและการเดินรถไฟและ พนักงานในศูนยควบคุม หรอื พนกั งานที่

บุคลากรของผูจดั การโครงพน้ื ฐาน มีหนา ท่ีเก่ียวของ

1.3.2.2.2 การฝก อบรมเฉพาะทางมีดังน้ี
(a) พนักงานขับรถขนสงทางราง หรือพนักงานที่มีหนาท่ีเก่ียวของในประเภท 1 จะตองมีความรู
ความสามารถ ดงั น้ี
- ขอมูลที่จําเปน ไดแก องคประกอบของขบวนรถขนสงทางราง (composition of the train)
ตําแหนงการจัดวางสินคาอันตรายบนขบวนรถขนสงทางราง (the presences of dangerous
goods and where they are situated in the train)
- ประเภทของความผดิ ปกตทิ เ่ี กดิ ข้นึ จากสนิ คาอนั ตราย (types of irregularity)
- การจัดการสถานการณผิดปกติ โดยใชมาตรการท่ีเก่ียวของกับการปองกันอันตรายท่ีจะเกิด
ขึน้ กบั รถขนสง ทางรางและพน้ื ทใ่ี กลเ คยี ง
พนักงานประจํายา นสถานี (marshaller) หรือพนักงานท่ีมีหนา ที่เกี่ยวของในประเภท 1 จะตอ งมี
ความรูความสามารถ ดังนี้
- ความหมายของฉลากแบงตามรุน 13 และ 15 (ดู 5.3.4.2)
- ระยะหา งปลอดภัย (protective distances) สาํ หรับสนิ คาอนั ตรายประเภท 1 ตามหัวขอ 7.5.3
- ประเภทของความผิดปกติทเ่ี กิดข้ึนจากสนิ คา อันตราย (types of irregularity)
(b) พนักงานเทคนิครถขนสงทางราง หรือพนักงานที่มีหนาที่เกี่ยวของในประเภท 2 จะตองมีความรู
ความสามารถ ดงั นี้
- ประสิทธิภาพของการตรวจสอบแครบรรทุกตาม Appendix 9 of the General Contract of Use for
Wagons
- ดําเนินการตรวจสอบท่ีอธิบายไวใน 1.4.2.2.1 (บุคลากรที่ทําการตรวจสอบตามที่อธิบาย
ไวใน 1.4.2.2.1 เทานั้น)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 40

1.3.2.3 (c) พนักงานควบคุม พนักงานใหสัญญาณ พนักงานในศูนยควบคุม หรือพนักงานท่ีมีหนาท่ีเก่ียวของใน
ประเภท 3 จะตองมีความรคู วามสามารถ ดงั น้ี
1.3.2.4 - จดั การสถานการณผ ิดปกติ
1.3.3 - มาตรการรับมือเหตุฉกุ เฉินสําหรับขนถา ยสนิ คา ของรถไฟในยา นตามบทท่ี 1.11

การฝก อบรมในเรอ่ื งความปลอดภยั
ตองไดร ับการฝกอบรมท่ีครอบคลุมเกี่ยวกบั เร่ืองสินคาอันตรายและภัยจากสนิ คาอันตราย โดยสอดคลอง
กับอัตราความเสี่ยงท่ีจะเกิดการบาดเจ็บหรือการไดรับสารจากเหตุการณท่ีเกิดข้ึนอันเกี่ยวของ
กบั การขนสงสินคาอนั ตราย รวมถึงการบรรทุกและการขนถายดว ยการฝกอบรมท่ีจัดไวควรมีจดุ มุงหมาย
เพื่อทําใหผูประจําหนาที่หรือผูปฏิบัติงานตระหนักถึงการขนยายอยางปลอดภัยและกระบวนการระงับ
เหตฉุ ุกเฉิน
การฝกอบรมตองมกี ารฝกอบรมเสริมตามระยะเวลาโดยคาํ นงึ ถึงการเปล่ียนแปลงของขอกําหนด

ระบบเอกสาร

การบนั ทกึ ขอ มลู ของการฝก อบรมตามบทนี้ตองเกบ็ รกั ษาโดยผูว า จา งและมีใหแกผรู บั จางและหนวยงานท่ี
มีอํานาจหนาท่ีเมื่อรองขอ โดยเปนไปตามที่หนวยงานที่มีอํานาจหนาท่ีกําหนด และการบันทึกขอมูล
ของการฝกอบรมตอ งมีการตรวจสอบเม่ือมีการจางใหม

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 41

บทที่ 1.4
ภาระหนา ทด่ี า นความปลอดภยั ของผูเ กย่ี วขอ ง
(Safety obligation of the participants)

1.4.1 มาตรการดา นความปลอดภัยทั่วไป (General safety measures)
1.4.1.1
ผูเก่ียวของในการขนสงสินคาอันตรายตองใชมาตรการที่เหมาะสมตามลักษณะของความเปนอันตราย
1.4.1.2 ท่ีสามารถคาดการณได เพื่อหลีกเลี่ยงความเสียหายหรือการบาดเจ็บ และเพื่อลดผลกระทบใหเหลือนอย
1.4.1.3 ทส่ี ดุ ในทุก ๆ กรณี ผูเกีย่ วขอ งตอ งปฏิบตั ติ าม RID ตามสายงานท่ีเก่ียวของ
เม่ือเกิดความเส่ียงขึ้นในบริเวณใกลเคียงอาจเปนอันตรายตอความปลอดภัยของชุมชนผูเกี่ยวของตองแจง
ใหห นว ยกูภยั ทราบทนั ที และตองใหขอ มลู ทีจ่ ําเปนที่ใชในการปฏบิ ตั หิ นาท่ีแกหนวยกภู ัยดว ย
ขอกาํ หนดน้ีอาจระบเุ ปนใหมีขอบังคับเปน การเฉพาะสําหรับผูท่เี ก่ียวของ หากประเทศภาคีสัญญาพิจารณา
แลววาไมมีผลกับขอกําหนดดานความปลอดภัยที่เก่ียวของ ประเทศภาคีคูสัญญาอาจดําเนินการออก
กฎหมายภายในประเทศ เพื่อเปลี่ยนโอนพันธะผูกพันท่ีเก่ียวของเฉพาะรายหรือหลายราย ท้ังนี้ตอง
เปนไปตามขอบังคับ 1.4.2 และ1.4.3 การเปลี่ยนโอนดังกลาวประเทศภาคีคู สัญญาจะตองแจงไปยัง
OTOF ซงึ่ จะไดแ จง ไปยงั ประเทศสมาชกิ ตอ ไป
ขอกําหนด 1.2.1, 1.4.2 และ 1.4.3 ที่เก่ียวกับนิยามของผูท่ีเกี่ยวของและพันธะความรับผิดชอบจะตอง
ไมกระทบตอกฎหมายภายในประเทศท่ีเก่ียวของกับผลดานกฎหมาย (อาญา ความรับผดิ ทางแพง เปนตน )
ในกรณที ผ่ี ทู เ่ี กี่ยวของเปนนติ ิบุคคล ผูท ีด่ าํ เนนิ กจิ การดวยตัวเอง ผูว าจา ง หรือลกู จา ง

1.4.2 ภาระหนาท่ีของผเู กย่ี วของโดยตรง

หมายเหตุ 1. ผูมีสวนรวมตาง ๆ ท่ีมีพันธะผูกพันดานความปลอดภัยตามที่กําหนดในสวนนี้อาจ
เปน องคก รเดยี วหรอื มากกวา หนงึ่ ราย
2. สําหรับวัสดกุ มั มันตรังสี ดู 1.7.6

1.4.2.1 ผสู ง สนิ คา (Consignor)
1.4.2.1.1 ผูสงสินคาอันตรายตองรบั สง สินคาซึ่งเปนไปตามขอกําหนดนีเ้ ทาน้นั โดยเฉพาะอยางยิ่งตามบริบทท่ีระบุ

ไวใ นขอ 1.4.1 ผูสง สนิ คาตอง
(a) ตรวจสอบใหแนชดั วา สินคาอันตรายนั้นไดรับการจําแนกประเภทและอนุญาตใหทําการขนสง ไดตาม

ขอ กําหนดนี้
(b) จัดหาขอมูลใหแกผูประกอบกิจการขนสง และเอกสารกํากับการขนสงท่ีจําเปนตองใช และเอกสาร

อนื่ ทีเ่ กย่ี วขอ ง (เอกสารมอบอาํ นาจ คําอนุมตั ิ ใบแจง ใบรับรอง เปนตน ) โดยพจิ ารณาจากขอ กาํ หนด
ของบทท่ี 5.4 และตาราง A ในบทท่ี 3.2
(c) ใชเฉพาะบรรจุภัณฑ (packagings) บรรจุภัณฑขนาดใหญ (large packagings) บรรจุภัณฑ IBCs
และแท็งกท้ังแท็งกต ิดตรึงกับแครบ รรทุก (tank-wagons) แท็งกท่ียดึ ตดิ ไมถาวร (demountable tanks)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 42

แครบรรทุกติดต้ังภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอรี่ (battery-wagons) ภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม
MEGCs แท็งกท่ียกและเคลื่อนยายได (portable tanks) และแท็งกคอนเทนเนอร (tank-
containers) ซึ่งไดรับการอนุมัติและมีลักษณะเหมาะสมกับการขนสงสารที่เกี่ยวของ และมี
เครอื่ งหมายตาม RID
(d) ปฏบิ ตั ติ ามขอกาํ หนดวา ดว ยวิธกี ารจดั สง และขอจํากดั ในการสง
(e) มั่นใจวา แท็งกเ ปลา ท่ยี ังไมไ ดทําความสะอาดและยังไมไดกําจัดกาซออก (แท็งกติดตรึงกบั แครบรรทุก
(tank-wagons) แท็งกท่ียึดติดไมถาวร (demountable tanks) แครบรรทุกติดต้ังภาชนะบรรจุกาซ
แบบแบตเตอรี่ (battery-wagons) ภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม MEGCs แท็งกที่ยกและเคล่ือนยาย
ได (portable tanks) และแท็งกคอนเทนเนอร (tank-containers)) หรือตัวรถท่ีไมมีสินคาและยัง
ไมไดทําความสะอาดและคอนเทนเนอรแบบเทกองขนาดใหญและขนาดเล็ก ตองมีการทํา
เคร่ืองหมายและติดฉลากอยางเหมาะสม และม่ันใจวาแท็งกเปลาท่ียังไมไดทําความสะอาดนั้น
มกี ารปด และมกี ารปองกนั การรว่ั เสมือนกับแทง็ กท ่ไี ดบ รรจสุ ินคา ไว
1.4.2.1.2 ถาผูสงสินคาใชบริการของผูเกี่ยวของอื่น ๆ (เชน ผูบรรจุ ผูเคลื่อนยายสินคาขึ้น เปนตน) ผูสงสินคานั้น
ตอ งใชม าตรการท่เี หมาะสมเพ่ือใหมั่นใจวา การสงสนิ คา นั้นเปน ไปตามขอกําหนดของ RID อยางไรก็ตาม
ในกรณขี องหมวดยอ ยท่ี 1.4.2.1.1 (a), (b), (c) และ (e) ผูสงสนิ คา อาจอาศยั ขอมลู ทไ่ี ดรบั จากผูเกี่ยวของ
อ่ืนกไ็ ด
1.4.2.1.3 เมื่อผูสงสินคาที่รับชวงดําเนินการในนามของบุคคลที่สาม (ตัวแทนผูสงสินคา) บุคคลท่ีสามนั้นตองแจงผู
สงสินคาเปนลายลักษณอักษรวามีสินคาอันตรายบรรจุอยู และตองใหขอมูลและเอกสารท่ีจําเปนตอ
ภาระหนา ที่ของผสู ง ดว ย
1.4.2.2 ผูประกอบกจิ การขนสง (Carrier)
1.4.2.2.1 ตามบริบทใน 1.4.1 ผูประกอบกิจการขนสง ตอง
(a) ตรวจสอบใหแนชดั วา สนิ คา อันตรายที่จะสงไดรบั อนุญาตใหทําการขนสงเปนไปตาม RID
(b) ตรวจสอบใหแนชัดวาขอมูลท้ังหมดตามท่ีกําหนดใน RID เกี่ยวกับสินคาอันตรายที่ขนสงตองจัดทํา
โดยกอนทาํ การขนสง ผูขนสงตองนําเอกสารกาํ กบั การขนสงตดิ ไวในขบวนรถขนสงทางราง หรือถาใช
ขอมูลอิเล็คโทรนิคส (EDP) และการแลกเปล่ียนขอมูลอิเล็คโทรนิคส (EDI) แทนเอกสารกํากับ
การขนสง ตองมีขอ มูลน้นั ในระหวางการขนสง อยางนอ ยเทียบเทา กับเอกสารกํากบั การขนสง
(c) ตองมีการตรวจสอบความพรอมของอุปกรณ เชน ไมมีการรว่ั ไหลหรือรอยแตกอุปกรณไมข าดหายไป
(d) ตรวจสอบใหแนชัดวาแท็งกติดตรึงกับแครบรรทุก (tank-wagons) แครบรรทุกติดต้ังภาชนะบรรจุ
กาซแบบแบตเตอรี่ (battery-wagon) แท็งกที่ยึดติดไมถาวร (demountable tanks) แท็งกที่ยก
และเคลื่อนยายได (portable tanks) แท็งกคอนเทนเนอร (tank-containers) และภาชนะบรรจุ
กา ซแบบกลมุ (MEGC) ยังไมถ งึ กําหนดวันทําการทดสอบคร้งั ตอ ไป
หมายเหตุ แท็งก (tanks) แครบรรทุกติดต้ังภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอรี่ (battery-wagon)

และภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม MEGCs อาจใชขนสงหลังวันที่หมดอายุไดภายใตเงื่อนไขตาม

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 43

4.1.6.10 (ในกรณีแครบรรทุกติดตั้งภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอร่ี และภาชนะบรรจุกาซ
แบบกลุม MEGCs เปนภาชนะความดัน) หมวดยอยท่ี 4.2.4.4, 4.3.2.4.4, 6.7.2.19.6,
6.7.3.15.6 หรอื 6.7.4.14.6
(e) ตรวจสอบวา บรรทกุ นาํ้ หนกั ไมเกนิ กวา กาํ หนด
(f) ตรวจสอบใหแนช ดั วาไดต ิดฉลากและเครอ่ื งหมายอันตรายถูกตอ งตามท่ีกาํ หนดไว
(g) ตรวจสอบใหแนชัดวามีอุปกรณที่ระบุไวตามเอกสารขอแนะนําสําหรับพนักงานขับรถขนสงทางราง
ตดิ ไปกบั ขบวนรถ
การตรวจสอบขางตนน้ีตองกระทําตามท่ีระบุไวในเอกสารกํากับการขนสงและเอกสารท่ีควบคูมา
โดยการตรวจสอบรถหรอื คอนเทนเนอร/ ภาชนะบรรจุ และการบรรทกุ ดวยวิธพี นิ จิ ตามความเหมาะสม
1.4.2.2.2 อยางไรก็ตาม ในกรณีของหมวดยอยที่ 1.4.2.2.1 (a), (b), (e) และ (f) ผูประกอบกิจการขนสง
อาจจะอาศยั ขอ มูลท่ไี ดร บั จากผเู ก่ยี วของอน่ื ๆ ได
1.4.2.2.3 หากผูประกอบกิจการขนสงพบเห็นการละเมิดขอกําหนด RID ตามหมวดยอยท่ี 1.4.2.2.1 ผูประกอบ
กจิ การขนสง ตอ งไมด าํ เนนิ การขนสงสินคาจนกวาจะมกี ารแกไขใหถกู ตอง
1.4.2.2.4 ในระหวางการเดินรถขนสงทางรางหากพบเห็นการละเมิดท่ีอาจเปนอันตรายตอความปลอดภัย
ในการปฏิบัติงาน ผูประกอบกิจการขนสงตองหยุดกระบวนการขนสงสินคาโดยเร็วท่ีสุดเทาท่ีจะทําได
โดยคํานึงถึงขอกําหนดในเรื่องความปลอดภัยของการจราจร การดูแลรักษาสินคาใหอยูในสภาพที่
ปลอดภัยและความปลอดภยั ของสาธารณชน
การขนสงสามารถจะดําเนินตอไปไดอีกคร้ังเมื่อสินคานั้นไดรับการแกไขใหเปนไปตามกฎระเบียบท่ีมีผล
บงั คบั ใช พนักงานเจาหนาที่ทีร่ ับผิดชอบเสนทางการขนสงชว งที่เหลืออยูอาจจะอนุญาตใหดาํ เนินการขนสง
สินคาตอไปได
ในกรณีที่ไมสามารถปฏิบัติตามขอกําหนดไดและไมไดรับอนุญาตใหเดินทางตอ พนักงานเจาหนาท่ีตองให
ความชวยเหลือดานการจัดการที่จําเปนแกผูประกอบกิจการขนสงและยังตองใหความชวยเหลือดังกลาวน้ี
ดวยในกรณีที่ผูประกอบกิจการขนสงแจงใหพนักงานเจาหนาท่ีทราบวา ผูสงสินคาไมไดแจงวาสินคาที่สง
เปนสินคาอันตราย และผูประกอบกิจการขนสงตองการนําสินคาท่ีบรรทุกออกมาทําลาย หรือทําใหสินคา
ไมเ ปน อันตรายอีกตอไป โดยอาศยั กฎหมายท่ีใชก ับสัญญาการขนสงโดยเฉพาะ
1.4.2.2.5 ผูประกอบกิจการขนสง ตองตรวจสอบใหแ นใจวา ผจู ัดการโครงสรา งพ้ืนฐาน สามารถเขาถึงขอมูลไดอยา ง
รวดเรว็ และไมจํากดั ตลอดชว งเวลาการขนสง เพื่อใหไดขอ มลู ตาม 1.4.3.6 (b)
1.4.2.2.6 ผูประกอบกิจการขนสงตองจัดหาคูมือการขนสงสินคาอันตรายแกพนักงานขับรถขนสงสินคาทางราง
ตามทอี่ ธบิ ายใน 5.4.3
1.4.2.2.7 ผูประกอบกิจการขนสงตองแจงพนักงานขับรถขนสงสินคาทางรางเก่ียวกับสินคาอันตรายและตําแหนง
ทีจ่ ัดวางสนิ คาบนขบวนรถกอ นทําการเดนิ รถ
1.4.2.2.8 ผปู ระกอบกจิ การขนสง จะตอ งมกี ารจดั เตรียมขอมลู ใหเ ปน ไปตาม ECM

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 44

1.4.2.3 ผูร บั สินคา (Consignee)
1.4.2.3.1 ผูรับสินคาตองไมเลื่อนการรับสินคาโดยไมมีเหตุจําเปน และตองพิสูจนไดวาปฏิบัติตามขอกําหนด

ที่เก่ียวของกับผรู บั สนิ คา หลงั การขนถายสินคา ออกแลว
1.4.2.3.2 ในกรณีเปนแครบรรทุกหรือคอนเทนเนอร หากตรวจพบวามีการละเมิดขอกําหนดนี้ ผูรับสินคาจะสง

คอนเทนเนอรกลับไปใหผ ปู ระกอบกิจการขนสงไดก ต็ อเม่ือมีการแกไขการละเมดิ ดังกลาวแลว เทานนั้
1.4.2.3.3 หากผูรับสินคาใชบริการจากผูเก่ียวของอ่ืน (ผูทําการขนถาย ผูทําความสะอาด ผูใหบริการชะลางส่ิง

ปนเปอ น เปนตน) ผูร ับสนิ คา ตองมีมาตรการท่ีเหมาะสมเพอื่ ใหมนั่ ใจวาเปน ไปตามท่ีกาํ หนดใน 1.4.2.3.1
และ1.4.2.3.2

1.4.3 ภาระหนาที่ของผูเกย่ี วของอ่ืน

ภาระหนาที่ของผูเกี่ยวของอ่ืน ๆ ซ่ึงไดกลาวไวต้ังแตหมวดท่ี 1.4.1 เปนตนมา ที่ผูเกี่ยวของอื่นรับรู
หรือควรจะไดร วู า หนาท่ขี องตนถือเปน สวนหนึ่งของการดําเนนิ การขนสงภายใตขอกําหนดนี้
1.4.3.1 ผูเคลื่อนยายสินคาขึน้ (Loader)
1.4.3.1.1 ตามบรบิ ทในขอ 1.4.1 ผเู คลอ่ื นยา ยสนิ คา ข้นึ มหี นา ทเี่ ฉพาะดงั น้ี
(a) ตอ งสงมอบสินคา อันตรายใหกับผูประกอบกจิ การขนสง เฉพาะท่ีไดร บั อนุญาตใหขนสง ตามขอกําหนด

ขอกาํ หนดนแ้ี ลว เทานน้ั
(b) เมอื่ มกี ารสงมอบสินคาอันตรายท่ีบรรจหุ บี หอแลว หรือบรรจุภัณฑเ ปลาที่ยงั ไมไดท ําความสะอาดเพ่ือ

ขนสง ผูเคลื่อนยายสินคาข้ึนตองตรวจดูวาบรรจุภัณฑนั้นเสียหายหรือไม และตองไมสงหีบหอ
ของบรรจุภัณฑท่ีไดรับความเสียหายโดยเฉพาะอยางย่ิงหากบรรจุภัณฑน้ันไมเปนชนิดที่สามารถ
ปองกันการร่ัวไหลได และมีการรั่วหรือมีโอกาสที่สารอันตรายจะร่ัวออกมาจนกวาจะมีการซอมแซม
ความเสยี หาย ในกรณีบรรจุภณั ฑเ ปลาท่ียงั ไมไดทําความสะอาดก็ตอ งกระทาํ ในทํานองเดยี วกันนี้
(c) ตอ งปฏบิ ัติตามขอกําหนดพิเศษท่ีเก่ยี วกบั การบรรทุกและเคลอ่ื นยา ย
(d) ตองปฏิบัติตามขอกําหนดเกี่ยวกับการตดิ เครอื่ งหมายอันตรายตามบทท่ี 5.3 หลังจากทําการบรรทกุ
สนิ คา อันตรายลงในคอนเทนเนอร
(e) เม่ือทําการบรรทุกสินคาอันตรายประเภทหีบหอ (packages) ตองปฏิบัติตามขอหามในเรื่องการบรรทุก
แบบคละ (mixed loading) โดยคํานึงถึงสินคาอันตรายท่ีมีอยูแลวในแครบรรทุก (wagon) หรือใน
คอนเทนเนอรขนาดใหญ (large container) และคํานึงถึงขอกําหนดเก่ียวกับการแยกสินคาประเภท
อาหาร สนิ คาบรโิ ภคหรืออาหารสัตว
1.4.3.1.2 อยา งไรกต็ าม ในกรณขี องหมวดยอยที่ 1.4.3.1.1 (a) (d) และ (e) ผูเ คลอ่ื นยายสินคา ข้ึนอาจอาศยั ขอมูล
ทีไ่ ดรับจากผเู กยี่ วขอ งอน่ื ๆ

1.4.3.2 ผูบรรจุหีบหอ (Packer)
ตามบริบทในหมวดท่ี 1.4.1 ผูบ รรจหุ บี หอ ตองปฏิบตั ติ าม

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 45

1.4.3.3 (a) ขอ กําหนดเกย่ี วกบั ลักษณะการบรรจหุ ีบหอ หรือลักษณะการบรรจุหีบหอ รวมกัน
(b) ขอกําหนดเก่ียวกับการทําเครื่องหมายและการปดฉลากหีบหอ เมื่อทําการเตรยี มหีบหอเพ่ือการขนสง
1.4.3.4 ผูบรรจุ (Filler)
1.4.3.5 ตามบริบทในหมวดท่ี 1.4.1 ผบู รรจุตองมภี าระหนาท่ดี ังตอไปน้ี
(a) กอนการบรรจุใสแท็งก ผูบรรจุตองแนใ จวาแท็งกและอุปกรณมีสภาพทางเทคนิคที่ดีพรอมใชงาน
(b) ตรวจสอบใหแนชัดวาแท็งกติดตรึงกับแครบรรทุก (tank-wagons) แครบรรทุกติดตั้งภาชนะบรรจุ

กาซแบบแบตเตอรี่ (battery-wagon) แท็งกที่ยึดติดไมถาวร (demountable tanks) แท็งกท่ียก
และเคล่ือนยายได (portable tanks) แท็งกคอนเทนเนอร (tank-containers) และภาชนะบรรจุ
กา ซแบบกลมุ MEGC ยังไมถึงกาํ หนดวนั ทําการทดสอบครง้ั ตอ ไป
(c) ตองบรรจุสินคาอันตรายท่ีไดร ับอนุญาตใหขนสงลงในแท็งกตามท่รี ะบุไวเทานน้ั
(d) การบรรจุสินคาอันตรายในแท็งก ตองปฏิบัติตามขอกําหนดเก่ียวกับการบรรจุสินคาอันตรายลงในชอง
บรรทกุ ทตี่ ิดกนั
(e) ในระหวางการบรรจุ ตองเฝาสังเกตอัตราสวนการบรรจุสูงสุดท่ีไดรับอนุญาตหรือมวลตอลิตรสูงสุด
ที่ไดร ับอนญุ าตของสารที่ทาํ การบรรจุอยู
(f) หลงั การบรรจุลงแท็งก ตองตรวจสอบอุปกรณท ่ีใชป ด ตาง ๆ วา ไมมีการรัว่ ซึม
(g) ตอ งแนใจวาไมม ีสิง่ ตกคางท่ีเปนอันตรายของสารที่บรรจุติดอยูภายนอกตัวแท็งก
(h) ในการเตรียมสินคาอันตรายสําหรับการขนสง ตอ งแนใจวาไดทําการติดแผนปายสีสมและปาย หรือฉลาก
บนแครบรรทกุ แท็งก และคอนเทนเนอรใหเ ปนไปตามขอกําหนด
(i) กอนและหลงั การบรรจุกาซเหลวลงแท็งก ใหป ฏบิ ัติตามขอกําหนดการตรวจสอบพเิ ศษทเ่ี กย่ี วของ
(j) เม่ือเติมใสในแครบรรทุกหรือคอนเทนเนอรท่ีมสี นิ คาอันตรายแบบเทกอง ใหป ฏิบตั ติ ามบทท่ี 7.3
ผูประกอบกิจการแท็งกคอนเทนเนอร/แท็งกที่ยกและเคล่ือนยายได (Tank-container/portable
tank operator)
ตามบริบทในหมวดท่ี 1.4.1 ผูประกอบกิจการแท็งกคอนเทนเนอร/แท็งกท่ียกและเคล่ือนยายไดตอง
ปฏบิ ตั ติ าม ดงั นี้
(a) ตอ งม่ันใจวา การสรา งอุปกรณ การทดสอบ และการทําเคร่ืองหมายเปนไปตามขอกําหนด
(b) ตองม่ันใจวาการดูแลรักษาผนังแท็งก และอุปกรณเปนไปตามวิธีท่ีเหมาะสมเพ่ือใหมั่นใจไดวา ภายใต
สภาพการใชงานปกติแท็งกคอนเทนเนอร/แท็งกที่ยกและเคลื่อนยายไดสามารถใชงานไดตามขอกําหนด
ของขอกาํ หนดน้ี จนกวา จะมีการตรวจสอบครง้ั ตอไป
(c) ทําการตรวจสอบเปนกรณีพิเศษ เม่ือมีแนวโนมวาผนังแท็งกและอุปกรณจะไดรับความเสียหาย
จากการซอมแซม การเปลี่ยนแปลงหรอื การเกิดอบุ ตั เิ หตุ
ผูป ระกอบกจิ การแท็งกท ีต่ ิดตรงึ กบั แครบรรทกุ (tank-wagons)
ตามบรบิ ทในขอ 1.4.1 ผูประกอบการแทง็ กติดตรึงกับแครบรรทุก (tank-wagons) ตอ งปฏิบัติตามดงั น้ี
(a) ตอ งม่ันใจวาการสรา งอปุ กรณ การทดสอบ และการทําเครื่องหมายเปนไปตามขอกําหนด

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 46

(b) ตองไดรับการตรวจเปนพิเศษเมื่ออุปกรณมีแนวโนมท่ีจะไดรับความเสียหายจากการซอมแซม
การดัดแปลง หรืออบุ ัตเิ หตุ

(c) ตองมั่นใจวาผลการทดสอบและการตรวจสอบในขอ (a) และ (b) จะถูกบันทึกทุกครั้ง
(d) ตรวจสอบใหแนใจวา หนว ยงานทรี่ ับผิดชอบการบาํ รงุ รักษา (ECM) ท่ไี ดร บั มอบหมายใหก บั แทง็ กที่ติด

ตรึงกบั แครบรรทุก (tank-wagons) มใี บรบั รองทถี่ กู ตอ งซึง่ ครอบคลุมสําหรบั สนิ คา อนั ตราย
1.4.3.6 ผูจัดการโครงสรา งพ้นื ฐาน

ในหวั ขอ 1.4.1 ผจู ดั การโครงสรา งพนื้ ฐานมีภาระหนา ท่ดี งั ตอ ไปน้ี
(a) ตอ งตรวจสอบใหแนใจวามีการจัดทําแผนฉุกเฉินภายในลานสําหรับขนถายสินคาของรถไฟ (emergency

plans for marshalling yards) ตามบทท่ี 1.11
(b) ตองตรวจสอบใหแนใจวา สามารถเขาถึงขอมูลไดอยางรวดเร็วและไมจํากัดตลอดเวลาในระหวาง

การขนสง
- องคป ระกอบของขบวนรถขนสง สนิ คาอนั ตราย ไดแ ก หมายเลขและประเภทของแครบรรทุก
- หมายเลข UN ของสินคาอันตรายที่บรรทุกในหรือบนขบวนรถขนสงสินคาอันตราย รวมถึง

เอกสารการขนสง
- ตําแหนง / การจดั เรยี งแครบรรทุกของขบวนรถขนสงสินคา อนั ตราย
1.4.3.7 ผูข นถายสินคา ลง (Unloader)
1.4.3.7.1 ในหมวดที่ 1.4.1 ผูขนถายตอ งปฏิบัติดังตอ ไปนี้
(a) แนใจวาสินคาท่ีถูกตองไดทําการขนถาย โดยเทียบกับขอมูลที่เกี่ยวของในเอกสารกํากับการขนสง
กับขอ มลู บนบรรจุภัณฑ (package) คอนเทนเนอร (container) แทง็ ค (tank) ภาชนะบรรจกุ าซแบบกลุม
MEGC หรือ แครบรรทกุ (wagon)
(b) กอนหรือระหวางการขนถาย ใหตรวจสอบวาบรรจุภัณฑ (package) คอนเทนเนอร (container) แท็งค
(tank) ภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม MEGC หรือ แครบรรทุก (wagon) ไดรับความเสียหายท่ีจะเปน
อนั ตรายตอการขนถาย หากเปน กรณีนั้นหามทําการขนถายจนกระท่ังไดด ําเนินมาตรการทเ่ี หมาะสม
(c) เปนไปตามขอกาํ หนดที่เกี่ยวกบั การขนถา ย
(d) ใหด าํ เนนิ การส่งิ ตาง ๆ ดังนที้ นั ที เม่ือขนถายสนิ คาลงจากแทง็ ค (tank) แครบ รรทกุ (wagon) คอนเทนเนอร
(container)
(i) ใหเคลื่อนยายสิ่งตกคางที่เปนอันตรายภายนอกแท็งค (tank) แครบรรทุก (wagon) คอนเทนเนอร

(container) ในระหวา งการขนถาย และ
(ii) ทําใหมั่นใจไดวาไดทําการปดวาลวและตรวจสอบชองเปดสําหรับการตรวจสอบ (inspection

openings)
(e) ทําใหมั่นใจไดวาไดมีการทําความสะอาดและชะลางสิ่งปนเปอนแครบรรทุก (wagon) คอนเทนเนอร

(container) และ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 47

(f) ทําใหมั่นใจไดวาเมื่อแครบรรทุก (wagon) คอนเทนเนอร (container) ขนถายสินคาลงเสร็จสิ้นแลว
ไดมีการทําความสะอาดและชะลางสิ่งปนเปอนแลว ตลอดจนนาํ เคร่ืองหมายอนั ตรายตามบทท่ี 5.3 ออก

1.4.3.7.2 หากผขู นถายสินคาลงใชบรกิ ารจากผูเก่ียวของอ่ืน (ผูทํา การขนถาย ผทู าํ ความสะอาด ผใู หบรกิ ารชะลาง
สงิ่ ปนเปอ น เปนตน ) ผูข นถา ยสินคาลงตองมีมาตรการท่เี หมาะสมเพื่อใหม่นั ใจวา เปน ไปตามที่กําหนด

1.4.3.8 หนว ยงานทีร่ บั ผดิ ชอบการบํารุงรักษา (Entity in charge of maintenance : ECM)
หนยงานทีร่ บั ผดิ ชอบในการบาํ รุงรักษามีหนา ท่ดี งั นี้

(a) การบํารุงรักษาแทง็ กแ ละอุปกรณของแท็งกภ ายใตก ารเดินรถขนสงทางรางปกตใิ หเ ปนไปตาม RID
(b) ปฏิบตั ติ ามขอมูลท่ีแสดงในขอ 15 3 ของ Appendix G to COTIF (ATMF) และใน Annex A to ATMF

(c) กจิ กรรมการบาํ รุงรกั ษาจะตอ งมกี ารบนั ทึกลงในไฟลบาํ รุงรักษา