มาตรฐานการขนส่งสินค้าอันตรายทางรถไฟ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 48

บทที่ 1.5
การยกเลิกบทกฎหมายเพยี งบางสว น

(Derogations)

1.5.1 การยกเลิกบทกฎหมายเพยี งบางสว นชั่วคราว
1.5.1.1
หนวยงานที่มีอํานาจหนาที่ (competent authority) อาจตกลงกันโดยตรงระหวางกันเพ่ืออนุญาตให
1.5.1.2 ดําเนินการขนสงบางอยางในอาณาเขตของตน โดยมีการยกเลิกบทกฎหมายเพียงบางสวนช่ัวคราว
1.5.1.3 จากขอกําหนดของ RID โดยมีเงื่อนไขวาความปลอดภัยจะไมถูกกระทบกระเทือนดวยเหตุนี้ หนวยงานท่ีริเร่ิม
เก่ียวกับการยกเลิกบทกฎหมายเพียงบางสวนชั่วคราวจะตองแจงการปฏิเสธดังกลาวไปยังสํานักเลขาธิการ
OTIF ซง่ึ จะแจงใหรัฐผทู ําสญั ญาของ RID ทราบ
ระยะเวลาที่มีผลใชบังคับของการยกเลิกบทกฎหมายเพียงบางสวนชั่วคราวตองไมเกินหาปนับแตวันท่ีมีผลใช
บังคับ การยกเลิกบทกฎหมายเพียงบางสวนช่ัวคราวจะสิ้นสุดลงโดยอัตโนมัตินับต้ังแตวันท่ีมีผลใชบังคับ
ของการแกไขท่ีเกี่ยวของกับ RID
การดําเนินการขนสงบนพื้นฐานของการยกเลิกบทกฎหมายเพียงบางสวนชั่วคราวจะถือเปนการดําเนินการ
ขนสงในแงข องภาคผนวก C ของ COTIF

1.5.2 การขนสงทางการทหาร

สินคาท่ีมีสารหรอื ส่งิ ของอันตรายประเภท 1 ทเี่ ปนของกองทพั หรือที่กองทัพมหี นาทีร่ บั ผิดชอบ (ดูหมวด
ท่ี 5.2.1.5 หมวดยอ ยที่ 5.2.2.1.8, 5.3.1.1.2 และ 5.4.1.2.1(f) และ 7.2.4 ขอกําหนดพิเศษ W2)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 49

บทท่ี 1.6
มาตรการในชวงภาวะเปลี่ยนผาน

(Transitional measures)

1.6.1 ทั่วไป
1.6.1.1
เวนแตจะกําหนดไวเปนอยางอื่น สารและส่ิงของของ RID อาจขนสงไดจนถึงวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2564
ตามขอ กําหนดของ RID ท่มี ีผลบังคบั ใชจนถึงวันท่ี 31 ธนั วาคม พ.ศ. 2563

หวั ขอนี้จะเกยี่ วกบั มาตรการในชวงภาวะเปลย่ี นผานเวอรช นั่ RID เวอรช ่นั ใหม

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 50

1.7.1 บทท่ี 1.7
ขอ กาํ หนดท่วั ไปท่เี กีย่ วขอ งกับสนิ คา อันตรายประเภท 7
1.7.1.1
1.7.1.2 (General Provisions Concerning Class 7)

ขอบเขตและการบังคับใช

หมายเหตุ 1 เมื่อเกิดอุบัติเหตุหรืออุบัติการณในระหวางการขนสงวัสดุกัมมันตรังสี ใหนําบทบัญญัติ
ฉุกเฉินที่ประเทศหรือองคการระหวางประเทศท่ีเก่ียวของไดกําหนดไวมาดําเนินการ
เพ่ือปกปองบุคคล ทรัพยสินและสภาพแวดลอม ซึ่งรวมถึงแผนและการเตรียมการสําหรับ
การเผชญิ เหตุตออุบัตเิ หตจุ ากการขนสง วัสดุกมั มนั ตรังสี

หมายเหตุ 2 แผนและการเตรียมการสําหรับการเผชิญเหตุตออุบัติเหตุจากการขนสงวัสดุกัมมันตรังสี
จะตองเปนไปตามแนวทางการจัดลําดับและคํานึงถึงผลอันตรายอื่น ๆ ท่ีอาจเปนผล
มาจากปฏิกิริยาระหวางสินคาและสิ่งแวดลอม สําหรับวิธีปฏิบัติมีตามแผนดังนี้
"การเตรียมพรอมและการตอบสนองตอเหตุฉุกเฉินทางนิวเคลียรหรือกัมมันตภาพรังสี",
IAEA Safety Standards Series No. GSR Part 7, IAEA, Vienna (2015); "เกณฑสําหรับใชใน
การเตรียมพรอมและตอบสนองตอเหตุฉุกเฉินทางนิวเคลียรหรือกัมมันตภาพรังสี", IAEA
Safety Standards Series No. GSG-2, IAEA, Vienna (2011); "การเตรียมการลวงหนา
สําหรับเหตุฉุกเฉินนิวเคลียรหรือกัมมันตภาพรังสี", IAEA Safety Standards Series No.
GS-G-2 . 1 , IAEA, Vienna (2 0 0 7 ) แ ล ะ " Arrangements for the Termination of
Nuclear or Radiological Emergency", IAEA Safety Standards ซีรี่สหมายเลข GSG-
11, IAEA, เวยี นนา (2018)

RID กําหนดมาตรฐานความปลอดภัยใหระดับที่ยอมรับไดในการควบคุมรังสี การวิกฤต และอันตราย
จากความรอนตอบุคคล ทรัพยสิน และสิ่งแวดลอมที่เกี่ยวของกับการขนสงวัสดุกัมมันตภาพรังสี มาตรฐาน
เหลานี้เปนไปตามขอบังคับ IAEA ฉบับป 2018 สําหรับการขนสงที่ปลอดภัยของวัสดุกัมมันตภาพรังสี
"เอกสารคําแนะนําสําหรับกฎระเบียบของ IAEA สําหรับการขนสงท่ีปลอดภัยของวัสดุกัมมันตภาพรังสี
(รนุ 2018)", ชดุ มาตรฐานความปลอดภัยหมายเลข SSG-26 (ฉบบั ท่ี 1), IAEA, เวียนนา (2019)
วัตถุประสงคของ RID คือ จัดใหมีขอกําหนดเพ่ือความปลอดภัยและเพื่อปกปองบุคคล ทรัพยสิน
และส่ิงแวดลอ ม จากผลของรังสรี ะหวางทีม่ ีการขนสงวสั ดกุ มั มนั ตรังสี การปอ งกันมดี ังน้ี
(a) สิง่ ท่ีใชบ รรจุวสั ดุกัมมันตรังสี
(b) การควบคุมระดบั การแผร งั สีที่ออกสภู ายนอก
(c) การปองกันการเกิดวกิ ฤต และ
(d) การปองกันการเกดิ ความเสียหายที่มาจากความรอน

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 51

1.7.1.3 เพ่ือใหเปนไปตามขอกําหนด อันดับแรกจะตองผานขั้นตอนจํากัดปริมาณที่จะบรรจุในหีบหอและในแคร
1.7.1.4 บรรทุก และโครงสรางของหีบหอตองไดรับการออกแบบใหสอดคลองกับอันตรายท่ีอาจเกิดข้ึนจากวัสดุ
กัมมันตรังสีท่ีบรรจุอันดับที่สอง โครงสรางแบบของหีบหอและการจัดการกับหีบหอ และการบํารุงรักษา
บรรจุภัณฑตองเปนไปตามขอกําหนด รวมท้ังการพิจารณาธรรมชาติของวัสดุกัมมันตรังสีที่บรรจุ
อันดับสุดทาย คือ การควบคุมดานบริหารจัดการ ซ่ึงรวมถึงการไดรับการรับรองจากพนักงานเจาหนาท่ี
ในกรณีท่ีเหมาะสม
RID นําไปใชสําหรับการขนสงวัสดุกัมมันตรังสีทางราง รวมถึงการขนสงท่ีเก่ียวเนื่องกับการใชวัสดุ
กัมมันตรังสี การขนสงประกอบดวยข้ันตอนตาง ๆ ของการปฏิบัติงานและสภาวะตาง ๆ ท่ีเก่ียวของกับ
การเคล่ือนยายวัสดุกัมมันตรังสี ซึ่งรวมถึงการออกแบบ การผลิต บํารุงรักษาและซอมแซมบรรจุภัณฑ
การตระเตรียม การสงมอบ การบรรทุก การขนสงรวมถึงการเก็บรักษาขณะแวะพัก การถายของ
และการรับของที่ปลายทาง ในการดําเนินการตามขอกําหนดน้ี ไดจัดแบงความรุนแรงที่เกิดข้ึนจาก
การขนสง เปน 3 ระดบั ตามสภาวะทว่ั ไปดงั นี้
(a) สภาวะการขนสงประจํา (ไมเ กิดเหตุการณใ ด ๆ)
(b) สภาวะการขนสงปกติธรรมดา (มีเหตุการณระดบั เล็กนอย)
(c) สภาวะการขนสง ท่ีเกิดอุบัตเิ หตุ
ขอกําหนดใน RID น้ี ไมบ งั คบั ใชก บั การขนสง
(a) วสั ดกุ มั มันตรังสีทีร่ วมเปนสว นหนง่ึ ของวิธีการขนสง
(b) วัสดุกัมมันตรังสีท่ีเคลื่อนยายภายในขอบเขต (an establishment) ที่มีขอกําหนดที่เหมาะสมบังคับใช

แลวภายในขอบเขต และการเคล่ือนยายไมไดอยูบนทางสาธารณะ หรือบนรถไฟ
(c) วสั ดกุ ัมมนั ตรงั สีท่ีฝงในคน หรอื สัตวมีชวี ิตเพ่อื ทาํ การตรวจวินิจฉัยหรือรักษา
(d) วสั ดุกมั มนั ตรังสีในหรือบนบุคคลท่ีจะตองขนสงเพ่ือรับการรักษาทางการแพทย เนอ่ื งจากบุคคลน้ันไดรับ

สารกมั มันตรังสโี ดยบังเอิญหรือโดยเจตนาหรือการปนเปอน
(e) วัสดกุ ัมมนั ตรงั สีในสนิ คาอุปโภคบรโิ ภคที่ไดร ับความเหน็ ชอบตามกฎหมายใหจ าํ หนา ยใหกับผูใช
(f) วัสดุหรือแรธรรมชาติท่ีมี radionuclides ตามธรรมชาติในสภาวะปกติ หรือมีกระบวนการเฉพาะ

เพ่ือวัตถุประสงคอ่ืนนอกจากเพื่อการแยก radionuclides และที่ไมเปนกระบวนการท่ีจะใช
radionuclides เหลาน้ีหากความเขมขนของวัสดุน้ันไมเกิน 10 เทาของคาท่ีระบุในหมวดยอย
ที่ 2.2.7.2.2.1 หรือคา ท่ีคาํ นวณไดในหมวดยอยที่ 2.2.7.2.2.2 (a) และ 2.2.7.2.2.3 ถงึ 2.2.7.2.2.6
(g) วัตถุแข็งท่ีไมแผรังสีท่ีมีสารกัมมันตรังสีเคลือบบนผิวท่ีมีปริมาณไมเกินตามที่กําหนดไวในคํานิยาม
ของ “การปนเปอน” ตามหมวดยอยท่ี 2.2.7.1.2

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 52

1.7.1.5 ขอกาํ หนดเฉพาะสําหรบั การขนสงหีบหอ ท่ีไดร ับการยกเวน
1.7.1.5.1 หีบหอที่ไดรับการยกเวนท่ีอาจบรรจุวัสดุกัมมันตรังสีในปริมาณจํากัด เครื่องมือ สินคาอุตสาหกรรม

และบรรจภุ ัณฑเ ปลา ตามทก่ี าํ หนดในหมวดยอ ยท่ี 2.2.7.2.4.1 ตอ งเปนไปตามทกี่ าํ หนดในบทท่ี 5 ถึง 7
(a) เปนไปตามขอกําหนดในหมวดและหมวดยอยที่ 5.1.2.1, 5.1.3.2, 5.1.5.2.2, 5.1.5.2.3, 5.1.5.4, 5.2.1.10,

5.4.1.2.5.1 (f) (i) และ (ii), 7.5.11 CW33 (3.1), (4.3), (5.1) ถึง (5.4) และ (6)

(b) ขอกําหนดสําหรับขอยกเวนหบี หอ ตามทรี่ ะบุในขอ 6.4.4
1.7.1.5.2 หีบหอ ทย่ี กเวน ตอ งเปนไปตามท่ีกาํ หนดใน RID

1.7.2 แผนการปองกนั อนั ตรายจากรังสี (Radiation protection program)

1.7.2.1 การขนสงวัสดุกัมมันตรังสีตองเปนไปตามแผนการปองกันอันตรายจากรังสีซ่ึงตองประกอบดวย
1.7.2.2 การเตรียมการอยางเปนระบบ โดยมีเปาหมายเพ่ือจัดหามาตรการที่เพียงพอสําหรับการปองกันอันตราย
1.7.2.3 จากรงั สี
1.7.2.4 ปริมาณรังสีท่ีสงถึงบุคคลตองต่ํากวาปริมาณท่ีจํากัด การปองกันและความปลอดภัยจะตองดีท่ีสุดเพ่ือให
ปริมาณของแตละบุคคล จํานวนคนท่ีรับและการรับที่นาจะเพ่ิมขึ้นใหตํ่าท่ีสุดเทาท่ีจะทําไดตามปจจัย
ทางเศรษฐกิจและสังคม ตองอยูภายในขอจํากัดท่ีวาปริมาณที่รับรังสีของแตละคนจะตองขึ้นกับขอจํากัด
ดา นปรมิ าณวิธีการทีเ่ ปน โครงสรา งและเปนระบบจะตองนาํ มาใชร ะหวางการขนสงและกจิ กรรมอ่นื ๆ
ลักษณะและจํานวนของมาตรการท่ีนํามาใชในแผนการตองมีความสัมพันธกับขนาดและความเปนไปได
ของรังสีท่ีแผออกมาในแผนการนี้ตองรวมขอกําหนดตามหมวดท่ี 1.7.2.2, 1.7.2.4, 1.7.2.5 และ 7.5.11
CW33 (1.1) และขั้นตอนการปฏิบัติงานฉุกเฉินท่ีสามารถทําได แผนการน้ีตองจัดทําเปนเอกสาร
เตรียมพรอ มไวเพอ่ื ใหห นวยงานทมี่ อี าํ นาจหนาท่ดี ําเนินการตรวจสอบไดเมื่อตองการ
กรณผี ูท ีม่ ีอาชีพทางดานการขนสงวสั ดุกมั มันตรังสีซ่ึงไดร ับรังสีจากกระบวนการขนสง หากมกี ารประเมิน
คาการไดร ับปรมิ าณรังสตี ลอดท่วั รางกาย
(a) คาดวาจะไดรับรังสีทมี่ ีคาระหวาง 1 ถงึ 6 มลิ ลซิ ีเวิรต ตอ ป ควรนําแผนงานประเมินคา การไดรับรังสีมาใช

โดยผา นวธิ ีการเฝาสังเกตพนื้ ทีป่ ฏิบตั ิงาน หรือ เฝาสงั เกตรายบุคคล
(b) คาดวาจะไดรับรังสีมากกวา 6 มิลลิซีเวิรตตอป ตองมีการเฝาสังเกตรายบุคคล เมื่อมีการเฝาสังเกต

รายบคุ คลหรือเฝาสังเกตพน้ื ทป่ี ฏบิ ัตงิ านตอ งทาํ การเก็บบนั ทกึ ขอมลู ทีเ่ หมาะสมไว
หมายเหตุ สําหรับการแผรังสีท่ีเกิดขึ้นจากกิจกรรมการขนสง และไดทําการประเมินแลววาการแผรังสี

ไมเกิน 1 mSv ตอป ไมตองมีกระบวนการทํางานพิเศษ การควบคุมติดตาม แผนการประเมิน
หรอื ขอมูลของแตละคน

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 53

1.7.2.5 ผูป ระจาํ หนา ทีแ่ ละผูปฏิบัตงิ าน (ดูขอ 7.5.11 CW33 หมายเหตุ 3) จะตอ งไดร บั การฝกอบรมท่ีเหมาะสม
1.7.3 เกี่ยวกับการปองกันการแผรังสี รวมถึงขอระมัดระวังเพ่ือจํากัดการแผรังสีในระหวางการทํางาน
และการแผรังสไี ปยงั บคุ คลอื่นทอี่ าจไดรบั ผลจากการทํางาน
1.7.4
1.7.4.1 ระบบการจัดการ (Management system)
1.7.4.2
ระบบการจัดการอางอิงจากมาตรฐานสากล มาตรฐานระดับชาติ หรือมาตรฐานอื่น ๆ โดยตองจัดทําข้ึน
1.7.5 และนําไปใชสาํ หรับทุกกจิ กรรมทั้งหมายภายในขอบเขตของ RID ตามท่รี ะบไุ วใ นหมวดที่ 1.7.1.3 เพ่ือให
ม่ันใจวาเปนไปตามขอกําหนด RID ตองมีใบรับรองซึ่งยืนยันวารายละเอียดเฉพาะของแบบโครงสรางได
นําไปประกอบใชอยา งสมบรู ณไ วใ หผ ูมีอาํ นาจตามหนาทตี่ รวจสอบ
(a) ผูผลิต ผูสงสินคา หรือผูใช ตองเตรียมจดั หาอุปกรณเ พือ่ อาํ นวยความสะดวกแกผูมีอาํ นาจตามหนาที่ท่ี

ทาํ การตรวจสอบระหวางการผลิตและการใช และ
(b) ผูผลิต ผูสงสินคาหรือผูใช ตองสาธิตใหผูมีอํานาจตามหนาท่ีไดรับทราบวาวิธีการผลิตและวัสดุท่ีใช

เปน ไปตามรายละเอียดเฉพาะของแบบโครงสรางท่ีผา นการรับรองเห็นชอบแลว

การจัดการแบบพิเศษ (Special arrangement)

การจัดการแบบพิเศษ หมายถึง การจัดเตรียมตาง ๆ เพื่อทําใหสินคาท่ีจะสงซ่ึงไมสามารถปฏิบัติตาม
ขอกําหนดทั้งหมดใน RID ที่เก่ียวกับวัสดุกัมมันตรังสีท่ีทําการขนสงได ทั้งนี้การจัดเตรียมตาง ๆ น้ันตอง
ไดรบั ความเหน็ ชอบหนว ยงานท่ีเก่ียวของกอน
หมายเหตุ การจัดการแบบพิเศษไมถือวา เปนการยกเลกิ กฎหมายเพ่ือบางสว นตามหมวดที่ 1.5.1
สินคาท่ีจะสงซ่งึ ไมสามารถปฏิบตั ติ ามขอ กาํ หนดใด ๆ ทใ่ี ชก บั สินคา ประเภท 7 จะไมส ามารถทาํ การขนสง
ไดยกเวนอยูภายใตการจัดการแบบพิเศษ หากผูมีอํานาจตามหนาที่เชือ่ วาสินคาท่ีจะสงไมสามารถปฏิบตั ิ
ตามที่กําหนดใน RID และมาตรฐานความปลอดภัยที่จําเปนท่ีกําหนดโดย RID ตองแสดงใหเห็นในวธิ กี าร
อื่น ดังนั้น ผูมีอํานาจตามหนาท่ีอาจอนุญาตใหทําการขนสงในรูปการจัดการแบบพิเศษสําหรับการสง
มอบสินคาครั้งเดียวหรือสงมอบสินคาหลายครั้งตามแผนท่ีวางไว ระดับของความปลอดภัยสําหรับ
การขนสงในภาพรวมอยางนอยท่ีสุดตองเทียบเทากับการที่สามารถปฏิบัติตามขอกําหนดตาง ๆ ใน RID
ไดท ้งั หมดสําหรบั สนิ คาทจ่ี ัดสง ระหวางประเทศดว ยวธิ กี ารน้ีตอ งไดร บั การรบั รองแบบพหภุ าคี

วสั ดกุ มั มันตรังสที ี่มคี ณุ สมบัติอนั ตรายอ่ืน

นอกจากคุณสมบัติท่ีเปนกัมมันตภาพรังสีและการแตกตัวได ตองนําคุณสมบัติรองของส่ิงท่ีบรรจุในหีบหอ
เชน การระเบิด ความไวไฟ ความสามารถลุกติดไฟไดเอง ความเปนพิษทางเคมี และความสามารถ
ในการกัดกรอน มารวมพิจารณากับระบบเอกสาร การบรรจุ การติดฉลาก การทําเคร่ืองหมาย การปดปาย
การเก็บรักษา การแยกหางและการขนสง เพอื่ ใหเปน ไปตาม RID

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 54

1.7.6 การไมปฏิบตั ติ ามขอ กําหนด
1.7.6.1
การไมปฏบิ ตั ิตามขอกาํ หนดตามเกณฑข องระดับการแผร ังสหี รอื การปนเปอนใน RID
(a) ผสู ง จะตอ งแจงการไมปฏบิ ัติตามขอ กาํ หนด

(i) ผขู นสง หากการไมป ฏบิ ัตติ ามขอกําหนดรใู นขณะทาํ การขนสง หรอื
(ii) ผูรับ หากการไมป ฏิบัติตามขอกาํ หนดรูเ มอื่ รับสนิ คา
(b) ผขู นสง ผสู ง หรอื ผูรบั ตอง
(i) มีขัน้ ตอนเรงดวนทจ่ี ะบรรเทาผลทเ่ี กดิ จากการไมปฏบิ ัติตามขอ กําหนด
(ii) ตรวจสอบการไมปฏบิ ตั ติ ามขอกําหนด และสาเหตุสถานการณท ่เี กดิ ขึ้นและผลที่ตามมา
(iii) มีการดําเนินการแกไขสาเหตุและสถานการณท่ีนําไปสูการไมปฏิบัติขอกําหนด และเพ่ือปองกัน

การเกดิ ซ้าํ ของเหตุการณทีน่ ําไปสูก ารไมป ฏิบตั ิขอกําหนด
(iv) แจง หนวยงานทม่ี ีอาํ นาจหนา ท่ถี ึงสาเหตุที่ไมปฏบิ ตั ิขอกาํ หนดและการแกไข หรอื การปองกนั
(c) การแจงการไมปฏิบัติขอกําหนดตอผูสงและหนวยที่มีอํานาจหนาที่ตามลําดับ ตองกระทําเร็วท่ีสุด
ท่เี ปนไปได และตอ งกระทําทันทเี มอ่ื เกิดสถานการณแผรงั สี

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 55

บทท่ี 1.8

การตรวจสอบและมาตรการสนับสนุนอ่ืน ๆ เพอื่ ยนื ยนั ใหเ ปนไปตามขอ กาํ หนดทางดาน

ความปลอดภยั
(Checks and other support measures to ensure compliance with safety

requirements)

1.8.1 การควบคมุ ทางดานบรหิ ารจดั การสนิ คาอนั ตราย
1.8.1.1
ผมู อี ํานาจตามหนาท่ีของประเทศภาคีอาจสุมตรวจภายในอาณาเขตประเทศของตนเองวาไดมีการปฏิบัติตาม
1.8.1.2 ขอกําหนดท่ีเกี่ยวของกับการขนสงสินคาอันตราย รวมถึงมาตรการตาง ๆ อันเก่ียวกับความม่ันคง
1.8.1.3 และขอกําหนดตามหมวดยอยท่ี 1.10.1.5 ท้ังนี้ การสุมตรวจอาจดําเนินการเมื่อใดก็ได อยางไรก็ตาม
ตองกระทําการตรวจสอบเหลาน้ีโดยไมกอใหเกิดอันตรายแกบุคคล ทรัพยสินและสิ่งแวดลอมและไมเกิด
1.8.1.4 การหยุดชะงกั ทส่ี าํ คญั ๆ ของการขนสงทางราง
ผูมีสวนรวมในการขนสงสินคาอันตราย (บทท่ี 1.4) จะตองจัดหาขอมูลที่จําเปนสําหรับการดําเนินการ
ตรวจสอบใหแกผมู อี าํ นาจตามหนา ทีแ่ ละตัวแทนโดยไมม กี ารผัดผอนในกรอบของขอ ผูกพนั ของแตละฝาย
ผูมีอํานาจตามหนาท่ีอาจยังทําการตรวจตราหาขอมูลที่จําเปนจากเอกสาร และนําตัวอยางของสินคา
อันตรายหรือบรรจภุ ัณฑออกไปเพ่ือใชในการตรวจสอบดวยโดยมีขอแมวา การกระทํานั้นไมเส่ียงตอความ
ปลอดภัยโดยมีจุดมุงหมายเพ่ือดําเนินการตรวจสอบตามหลักฐานของบริษัทท่ีเขารวมในการขนสงสินคา
อันตราย (บทท่ี 1.4) ผูเกี่ยวของในการขนสงสินคาอันตราย (บทท่ี 1.4) จะยังตองจัดเตรียมรถ
หรือชิ้นสวนรถและอุปกรณและการติดตั้งใชงานใหพรอมที่จะใชงานไดโดยมีจุดมุงหมายเพื่อตรวจสอบ
เม่ือมีความเปนไปไดและมีเหตุผล หากเห็นวามีความจําเปนผูเกี่ยวของอาจจะแตงต้ังบุคคลจากบริษัท
เพ่ือรวมทาํ งานกบั ผมู ีอาํ นาจตามหนาที่
หากผูมีอํานาจตามหนาท่ีเห็นวาไมเปนไปตามขอบังคับของขอกําหนดนี้ อาจส่ังหามมิใหมีการสงมอบ
สินคาหรือทําใหการดําเนินการขนสงหยุดชะงักจนกวาขอบกพรองท่ีเห็นจะไดรับการแกไขใหถูกตอง
หรืออาจจะกําหนดมาตรการที่เหมาะสมอื่น ๆ การหยุดชะงักอาจเกิดข้ึนในจุดใดจุดหน่ึงโดยเฉพาะหรือ
สถานทอี่ ื่นที่ถูกกาํ หนดโดยผูมีอํานาจตามหนาท่ีโดยมีเหตผุ ลดานความปลอดภยั มาตรการเหลานจี้ ะตอง
ไมก อ ใหเ กิดการหยดุ ชะงกั ท่ีสําคญั ของการขนสงทางราง

1.8.2 การสนับสนุนดานการบริหาร
1.8.2.1
ประเทศภาคีความตกลงจะตองเหน็ พองในเร่ืองเกย่ี วกบั การสนับสนุนดา นการบริหารซึ่งกันและกนั เพื่อทํา
ใหขอ กําหนดนี้มปี ระสทิ ธิภาพ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 56

1.8.2.2 เม่ือประเทศภาคีความตกลงสังเกตเห็นวาความปลอดภัยในการขนสงสินคาอันตรายในอาณาเขตของ
ประเทศของตนลดลง ซ่ึงเปนผลมาจากการขนสงท่ีมีการละเมิดท่ีรุนแรงมากหรือการละเมิดท่ีเกิดขึ้นซ้ํา
1.8.2.3 แลวซ้ําอีกของบริษัทซ่ึงมีสํานักงานใหญอยูในอาณาเขตของประเทศ ประเทศภาคีความตกลงน้ันจะตอง
1.8.3 แจงตอผูมีอํานาจตามหนาที่ของประเทศภาคีความตกลงนี้ท่ีเกี่ยวของกับการละเมิดดังกลาว เจาหนาที่
1.8.3.1 ของประเทศท่ีอยูภายใตสัญญาในอาณาเขตที่ซ่ึงมีการละเมิดท่ีรุนแรงมากหรือท่ีเกิดข้ึนซํ้าแลวซ้ําอีก
1.8.3.2 อาจรอ งขอใหผูมีอํานาจตามหนา ท่ีของประเทศท่ีอยูภายใตส ัญญาในอาณาเขตที่ซงึ่ มสี ํานักงานใหญตั้งอยู
ใหใชมาตรการท่ีเหมาะสมเพื่อลงโทษผูกระทําความผิด อยางไรก็ตาม ไมมีการอนุญาตใหสงขอมูลที่
1.8.3.3 อางอิงถึงบุคคล เวนเสียแตวาจําเปนตองใชสําหรับการฟองคดีอาญาเก่ียวกับการละเมิดที่รุนแรงมาก
และทเี่ กดิ ข้ึนซ้ําแลวซํา้ อกี
จะตอ งแจง ไปยงั ผูมีอํานาจตามหนาทีข่ องประเทศภาคีความตกลงในอาณาเขตท่มี ีการละเมดิ

ทปี่ รกึ ษาดา นความปลอดภยั (Safety adviser)

ผูประกอบกิจการท่ีดําเนินกิจกรรมท่ีเกี่ยวของกับการขนสง การบรรจุ การบรรทุก การเติมหรือการถาย
สินคาอันตรายทางราง จะตองจัดใหมีพนักงานเจาหนาท่ีความปลอดภัย 1 คนหรือมากกวาดูแลในเรื่อง
การขนสง สินคา อนั ตรายและรบั ผิดชอบในการปองกนั ความเส่ียงท่ีมีอยูโดยธรรมชาตจิ ากการปฏิบัติงานที่
จะเกิดขน้ึ กับบคุ คล ทรพั ยสินและสิ่งแวดลอ ม
ผทู ีม่ อี าํ นาจหนา ทข่ี องประเทศภาคอี าจยอมรับใหมกี ารยกเวน ในสว นตอไปนี้
(a) กิจการท่ีหมายความรวมถึงการขนสงสินคาอันตรายในพาหนะของกองทัพหรือที่กองทัพรับผิดชอบ

หรือ
(b) การขนสงท่ีมีปริมาณการขนสงตอหน่ึงหนวยขนสงนอยกวาปริมาณที่กําหนดในหมวดท่ี 1.1.3.6

หมวดที่ 1.7.1.4 และในบทท่ี 3.3 และ 3.4 และ 3.5 หรือ
(c) กิจกรรมหลักหรือรองที่ไมใชการขนสงหรือการบรรจุ การขนถายหรือการขนถายสินคาอันตรายท่ี

เก่ียวของ แตบางครั้งมีสวนรวมในการขนสงแหงชาติหรือการบรรจุหีบหอการบรรจุการขนถายหรือ
การขนถา ยสนิ คา อันตรายท่มี ีอันตรายเล็กนอย หรือเสย่ี งตอการเกดิ มลพิษ
หนาที่หลักของที่ปรึกษาดานความปลอดภัย คือ ปฏิบัติหนาที่ตามความเหมาะสมเสมือนหน่ึง
ผูบังคับบัญชาระดับสูงในองคกรนั้น โดยการหาแนวทางและวิธีการปฏิบัติงานท้ังหมดท่ีเหมาะสมภายใต
ขอจํากัดของกิจกรรมท่ีดําเนินโดยองคกร ใหเปนไปตามขอกําหนดและปลอดภัยท่ีสุดเทาท่ีจะทําได
ที่ปรึกษาดา นความปลอดภยั มีภาระหนาที่ ดงั ตอ ไปน้ี
- ตรวจสอบความถูกตองของการดําเนนิ การขนสงสนิ คาอันตรายใหเปนไปตามขอกําหนด
- ใหคําแนะนาํ ผทู ี่มสี วนเก่ยี วของในการขนสง สินคาอนั ตราย
- จดั ทํารายงานประจาํ ปท ่เี ก่ียวกบั กจิ กรรมดา นการขนสง สินคาอันตรายใหกบั ผบู ริหารองคกร

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 57

1.8.3.4 - หรือใหกับเจาหนาที่ทองถ่ินท่ีเก่ียวของตามความเหมาะสม รายงานดังกลาวจะตองจัดเก็บไว 5 ป
และจะตอ งนาํ เสนอใหกับเจา หนา ทภี่ าครัฐถา มีการรองขอ หนา ที่ของทปี่ รึกษาดา นความปลอดภัยยัง
รวมถงึ การเฝาตดิ ตามการปฏิบตั งิ านและกระบวนการทีเ่ กีย่ วขอ งกับกระบวนการขององคก ร

หนาท่ีของท่ีปรึกษายังรวมถึงการติดตามการปฏิบัติและข้ันตอนที่เก่ียวของกับกิจกรรมท่ีเกี่ยวของของ
กิจการดงั ตอ ไปนี้
- กระบวนการทีพ่ ึงปฏิบตั ิตามขอ กาํ หนดท่ีควบคุมการระบชุ นิดสนิ คา อันตรายที่ทําการขนสง
- การปฏิบัติขององคกรในเร่ืองของการขนสง โดยคํานึงถึงขอกําหนดพิเศษอันเก่ียวของกับการขนสง

สนิ คาอันตรายที่ทําการขนสง
- กระบวนการในการตรวจสอบอุปกรณที่ใชงานท่ีเก่ียวของกับการขนสง บรรทุกหรือถายสินคา

อนั ตราย
- การฝก อบรมท่ีถูกตองของผูประจําหนาท่ีหรอื ผปู ฏบิ ตั งิ านพรอมจัดเก็บเอกสารการฝก อบรมดังกลา ว
- จัดใหมีขอแนะนําในการปฏิบัติงานเม่ือเกิดเหตุฉุกเฉิน หรือเมื่อเกิดอุบัติเหตุ หรือเหตุการณอันมีผล

ตอความปลอดภยั ในขณะขนสง ขณะบรรทุก หรือถายสนิ คาอนั ตราย
- ทําการตรวจสอบและจัดทํารายงานตามความเหมาะสม ในกรณีอุบัติเหตุรายแรง หรือเหตุการณ

หรือการฝาฝน อนั รายแรงในขณะปฏบิ ตั ิงานขนสง บรรทุกหรือถา ยสินคาอนั ตราย
- ดําเนินมาตรการท่เี หมาะสม เพอื่ ปองกนั การเกดิ อบุ ตั เิ หตุ หรอื เหตุการณห รอื การฝา ฝน อันรา ยแรง
- ดูแลในเรื่องขอกําหนดตามกฎหมายและขอกําหนดพิเศษอันเกี่ยวของกับการขนสงสินคาอันตรายใน

กรณีท่มี ีการรบั เหมาชว งหรอื มบี ุคคลท่ีสามมาเกีย่ วของ
- ตรวจสอบผูประจําหนา ที่หรือผปู ฏบิ ัติงานทเ่ี กยี่ วของกับการขนสง บรรทกุ และถายสนิ คา อนั ตรายให

มีคูมือคาํ แนะนาํ ในการปฏิบัตงิ าน
- แนะนํามาตรการเพ่ือเพ่ิมความตระหนักรูดานความเส่ียงในการขนสง บรรทุก และถายสินคา

อนั ตราย
- ดําเนินการตามกระบวนการเพ่ือตรวจสอบใหมั่นใจวามีเอกสารประกอบการขนสงรวมทั้งอุปกรณ

ความปลอดภยั อยูบนรถขนสงและถกู ตองตามขอ กาํ หนด
- ดําเนินการตามกระบวนการเพื่อตรวจสอบใหม่ันใจวาการบรรทุก และการถายสินคาอันตรายเปนไป

ตามขอ กาํ หนด
- การจัดใหมแี ผนดา นความมน่ั คงปลอดภยั ตามท่ีไดม ีการระบุไวใ นหมวดท่ี 1.10.3.2
ที่ปรึกษาดานความปลอดภัยอาจเปนผูบังคับบัญชาขององคกร หรือเปนบุคคลที่มีหนาที่อื่นในองคกรนั้น
หรือบุคคลท่ีองคกรน้ันไมไดวาจางมาโดยตรง โดยมีเง่ือนไขวาบุคคลนั้นสามารถที่จะปฏิบัติงานไดตาม
ภาระหนา ที่ของท่ปี รกึ ษาดา นความปลอดภัย

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 58

1.8.3.5 องคกรท่เี ก่ยี วขอ งจะตอ งรายงานตอ ผูที่มีอํานาจหนาที่หรือตวั แทนทีไ่ ดร ับการแตง ตง้ั โดยประเทศคูสัญญา
1.8.3.6 ใหทราบถึงตวั บคุ คลทท่ี ําหนาทเี่ ปน ทป่ี รกึ ษาดา นความปลอดภยั เมือ่ มกี ารรองขอ
เม่ือเกิดอุบัติเหตุท่ีมีผลกระทบตอบุคคล ทรัพยสินหรือส่ิงแวดลอม หรือเกิดความเสียหายตอทรัพยสินหรือ
1.8.3.7 ส่ิงแวดลอมในระหวางทําการขนสง บรรทุก และถายสินคาอันตรายท่ีดําเนินการโดยองคกรที่เก่ียวของ
1.8.3.8 ที่ปรึกษาดานความปลอดภัยตองทํารายงานอุบัติเหตุเสนอตอผูบริหารขององคกรน้ันหรือเสนอตอเจาหนาท่ี
1.8.3.9 ทองถ่ินท่ีเกี่ยวของตามความเหมาะสม หลังจากที่ไดเก็บรวบรวมขอมูลทั้งหมดท่ีเก่ียวของกับเหตุการณ
1.8.3.10 รายงานนี้ไมสามารถใชแทนรายงานของผูบริหารขององคกรซึ่งอาจจะตองจัดทําตามกฎหมายของประเทศ
หรอื กฎหมายสากล
1.8.3.11 ที่ปรึกษาดานความปลอดภัยจะตองไดรับการฝกอบรมและมีประกาศนียบัตรวิชาชีพสําหรับการขนสงทางราง
ประกาศนียบัตรจะตองออกโดยพนักงานเจาหนาท่ีหรือตัวแทนที่ไดรับการแตงต้ังโดยประเทศภาคีความตกลง
แตล ะประเทศ
ผูสมัครที่จะไดรับประกาศนียบัตรตองผานการฝกอบรมและผานการทดสอบที่ไดรับความเห็นชอบ
จากพนกั งานเจาหนาทขี่ องประเทศภาคีความตกลง
จุดมุงหมายหลักของการฝกอบรมคือการใหความรูแกผูรับการอบรมอยางเพียงพอเกี่ยวกับความเส่ียง
ในการขนสงสินคาอันตราย เก่ียวกับกฎหมาย กฎระเบียบ และขอกําหนดที่ใชกับรูปแบบของการขนสง
ทีเ่ ก่ยี วของ รวมท้งั ความรูเ กี่ยวกบั ภาระหนาท่ขี องทีป่ รึกษาดา นความปลอดภัยที่กําหนดไวใน 1.8.3.3
การสอบตองดําเนินการโดยหนวยงานที่มีอํานาจหนาท่ี หรือโดยหนวยงานที่ทําการสอบท่ีไดรับ
มอบหมายจากหนวยงานที่มีอํานาจหนาท่ี หนวยงานที่ทําการสอบดังกลาวจะตองไมเปนผูให
การฝกอบรมหนวยงานท่ีทําการสอบจะตองไดรับการแตงตั้งเปนลายลักษณอักษร ซ่ึงการอนุมัติอาจ
กําหนดเปน ชวงระยะเวลาโดยอาศยั เกณฑดงั ตอ ไปนี้
- ความรูค วามสามารถของหนวยงานที่ทําการสอบ
- รปู แบบของขอสอบท่หี นวยงานทท่ี ําการสอบเปนผเู สนอใหพ ิจารณา
- มาตรการเพือ่ ประเมนิ ขอสอบวามีความเทย่ี งธรรม
- หนวยงานท่ีทําการสอบจะตองเปนอิสระและไมของเกี่ยวกับบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลท่ีเปนผู

วาจา งท่ีปรกึ ษาดานความปลอดภยั
จุดมุงหมายของการทดสอบ คือ เพื่อใหม่ันใจวาผูรับการอบรมจะไดรับความรูในระดับท่ีจําเปนสําหรับ
การปฏิบัติหนาที่ที่รับผิดชอบในตําแหนงที่ปรึกษาดานความปลอดภัยตามที่ไดกําหนดไวในหมวดที่ 1.8.3.3
และเพ่ือจุดมุงหมายในการไดรับประกาศนียบัตรที่กําหนดไวในหมวดที่ 1.8.3.7 และอยางนอยจะตอง
ครอบคลุมในเร่อื งตอ ไปน้:ี
(a) ความรูที่เกี่ยวกับลักษณะของผลซ่ึงอาจเกิดจากอุบัติเหตุท่ีเกี่ยวของกับสินคาอันตราย และความรูที่

เก่ียวกับสาเหตุหลักของการเกดิ อุบัตเิ หตุ
(b) ขอกําหนดภายใตกฎหมายท่ีใชบังคับในประเทศ รวมท้ังขอตกลงและสนธิสัญญาระหวางประเทศ

โดยเฉพาะอยางยงิ่ ทีเ่ กย่ี วของกบั ส่งิ ตอไปน้ี:

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 59

- การจําแนกประเภทสินคาอันตราย (กระบวนในการจําแนกสารละลาย และสารผสมโครงสราง
ของบญั ชีรายช่ือสินคาอันตราย ประเภทของสินคาอันตราย และหลกั การในการจําแนกประเภท
ลักษณะของสินคาอันตรายท่ีทําการขนสง คุณสมบตั ิทางกายภาพทางเคมี และทางพิษวิทยาของ
สินคาอนั ตราย

- ขอกําหนดในการบรรจุโดยท่ัวไป ขอกําหนดสําหรับแท็งกและแท็งกคอนเทนเนอร (ชนิด รหัส
การทาํ เครอ่ื งหมาย การสราง การตรวจสอบและการทดสอบเบอ้ื งตนและตามระยะเวลา)

- การทําเคร่ืองหมายและการติดฉลาก การปดปาย และการทําเคร่ืองหมายดวยแผนปายสีสม
(การทําเคร่ืองหมายและการติดฉลากบนหีบหอ การปดและถอดปายออกรวมท้งั แผน ปายสีสม )

- เอกสารประกอบการขนสงท่ีมรี ายละเอียดโดยเฉพาะ (ขอมลู ทีต่ อ งการ)
- วิธีการสงสินคาและขอจํากัดในการนําสง (การขนสงโดยผูสงสินคารายเดียว การขนสงแบบเทกอง

การขนสงในบรรจุภัณฑ IBC การขนสงโดยคอนเทนเนอร การขนสงโดยแท็งกยึดติดถาวร
หรือแท็งกท่ยี ึดตดิ ไมถาวร
- การขนสงผโู ดยสาร
- ขอหา มและขอควรระวังเกีย่ วกับการบรรทกุ สนิ คา แบบคละ
- การจดั แยกสินคา
- การจํากัดปริมาณการขนสง และปริมาณทไี่ ดร บั การยกเวน
- การขนถายและเคล่ือนยายและการจัดเก็บ (การบรรทุก และการถายสินคา อัตราการบรรจุ
การจดั เรียงและการจดั แยกสินคา )
- การทําความสะอาด และ/หรอื การไลกา ซกอ นการบรรทกุ และหลังการถายสนิ คา
- พนกั งานผชู วยการฝก อบรมตามหนา ท่ี
- เอกสารประจํารถขนสง (เอกสารประกอบการขนสง ขอแนะนําเปนลายลักษณอักษรใบรับรอง
การอนุมตั ริ ถใบรบั รองการฝก อบรมของพนักงานขับรถขนสงทางราง และสาํ เนาเอกสารอ่ืน ๆ)
- ขอแนะนําเปนลายลักษณอักษร (ปฏิบัติตามขอแนะนําและการใชอุปกรณปกปองพนักงาน
ผูช ว ย)
- ขอแนะนําในการตรวจตรา
- กฎและขอจาํ กดั ตา ง ๆ
- การปลอ ยมลพิษจากการทํางาน หรอื การรัว่ ไหลโดยอบุ ัติเหตุ
- ขอกําหนดทีเ่ กย่ี วกบั อปุ กรณขนสง
1.8.3.12 การสอบ
1.8.3.12.1 การสอบตองประกอบดว ยการสอบขอ เขยี น โดยอาจมีการสอบสมั ภาษณดว ยกไ็ ด
1.8.3.12.2 ในการสอบขอเขียนไมอนุญาตใหใชเอกสารทดสอบนอกเหนือไปจากขอกําหนดระหวางประเทศ
หรอื ขอกาํ หนดภายในประเทศ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 60

1.8.3.12.3 สื่ออิเลคทรอนิคสสามารถนํามาใชได หากหนวยงานที่ดําเนินการสอบเปนผูจัดให โดยจะตองไมมีวิธีการ
ใดใหผูสมัครสามารถเพ่ิมเติมขอมูลเขาไปในสื่ออิเลคทรอนิคสท่ีจัดใหมีได ทั้งน้ีผูสมัครจะตอบไดเฉพาะ
คําถามเทาน้ัน

1.8.3.12.4 การสอบขอ เขียนมี 2 สวน ไดแก
(a) ผูสมัครจะไดรับขอสอบซ่ึงมีคําถามแบบอัตนัยอยางนอย 20 ขอ โดยอยางนอยตองครอบคลุมหัวขอ
ตาง ๆ ตามท่ีระบุไวในหมวดยอยที่ 1.8.3.11 อยางไรก็ตาม อาจใชคําถามแบบปรนัยก็ได ในกรณีน้ี
คําถามแบบปรนยั 2 ขอ ใหถ อื เปน คาํ ถามแบบอตั นยั 1 ขอ โดยตองพิจารณาหัวขอตอไปนี้เปนพิเศษ
- มาตรการการปองกนั และมาตรการความปลอดภยั โดยท่วั ไป
- การจาํ แนกประเภทสินคา อันตราย
- ขอกําหนดการบรรจทุ ่ัวไป ประกอบดวยแท็งก แทง็ กคอนเทนเนอร แท็งกย ดึ ติดถาวร เปน ตน
- การทาํ เครอ่ื งหมาย และฉลากความเปนอนั ตราย
- ขอ มลู ในเอกสารกาํ กบั การขนสง
- การเคลือ่ นยา ย และจัดเกบ็
- พนักงานผชู วยการฝก อบรมตามหนา ที่
- เอกสารประจาํ รถและใบรับรองการขนสง
- ขอ แนะนาํ เปน ลายลักษณอ กั ษร
- ขอกาํ หนดเกย่ี วกับอุปกรณการขนสง
(b) ผูสมัครจะตองผานกรณีศึกษาที่เก่ียวกับภาระหนาท่ีของท่ีปรึกษาดานความปลอดภัยที่กําหนดไวใน
ขอ1.8.3.3 เพ่ือแสดงวาผูสมัครมีคุณสมบัติที่เหมาะสมในการปฏิบัติหนาที่ของท่ีปรึกษาดาน
ความปลอดภยั

1.8.3.13 ประเทศภาคีความตกลงอาจกําหนดใหผูสมัครซึ่งประสงคจะทํางานใหกับองคกรที่เช่ียวชาญในการขนสง
สินคาอันตรายบางชนิด ตองตอบคําถามเก่ียวกับสารท่ีเกี่ยวของกับกิจกรรมขององคกรนั้น ชนิดของสินคา
ดงั กลา ว ไดแ ก
- สินคา อันตรายประเภท 1
- สนิ คาอนั ตรายประเภท 2
- สนิ คา อันตรายประเภท 7
- สนิ คา อนั ตรายประเภท 3, 4.1, 4.2, 4.3 , 5.1, 5.2, 6.1, 6.2 , 8 และ 9
- หมายเลข UN 1202, 1203, 1223, 3475 และเช้ือเพลิงสําหรับการขนสงทางอากาศท่ีไดรับ
การจําแนกใหอ ยภู ายใต UN 1268 หรอื 1863
ประกาศนียบัตรวิชาชีพท่ีกลาวไวในหมวดท่ี 1.8.3.7 ตองระบุใหชัดเจนวาอนุญาตใหใชไดกับสินคา
อนั ตรายที่อา งถึงในขอนเี้ พียงหน่ึงชนิดเทา น้ัน และที่ปรกึ ษาดานความปลอดภัยตองไดรบั คาํ ถามเก่ียวกับ
สินคาอันตรายชนดิ นี้ ตามเง่ือนไขที่กาํ หนดไวใ หมวดที่ 1.8.3.12

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 61

1.8.3.14 ผูที่มีอํานาจหนาที่หรือหนวยงานท่ีทําการทดสอบจะตองรวบรวมและทําบันทึกรายการคําถามซึ่ง
ไดใชใ นการทดสอบ

1.8.3.15 ใบประกาศนียบัตรท่ีกําหนดไวใน 1.8.3.7 จะตองใชแบบฟอรมตาม 1.8.3.18 และตองไดรับการรับรอง
โดยประเทศภาคีความตกลงทกุ ประเทศ

1.8.3.16 อายุและการตอ อายปุ ระกาศนยี บัตร
1.8.3.16.1 ประกาศนียบัตรมีอายุ 5 ป โดยอายุของประกาศนียบัตรจะตอออกไปอีก 5 ป นับจากวันที่หมดอายุ

หากผูถือประกาศนียบัตรผานการสอบภายใน 1 ปกอนที่ประกาศนียบัตรจะหมดอายุ ท้ังนี้ การสอบ
ดังกลาวจะตองไดรับการอนุมตั จิ ากหนวยงานทีม่ ีอํานาจหนา ท่ี
1.8.3.16.2 วัตถุประสงคของการสอบ คือ เพ่ือใหเปนการแนใจวาผูถือประกาศนียบัตรมีความรูท่ีจําเปนสําหรับ
การดําเนินการตามหนาท่ีตามท่ีไดระบุไวในหมวดที่ 1.8.3.3. สําหรับความรูที่จําเปนสําหรับ
การดําเนินการตามหนาท่ีน้ัน ใหเปนไปตามที่กําหนดไวใน 1.8.3.11 (b) โดยใหหมายความรวมถึง

ขอกําหนดที่ไดมีการแกไข นับตั้งแตท่ีไดมีการใหประกาศนียบัตรครั้งหลังสุด โดยการจัดการสอบ

และการควบคุมการสอบจะตองเปนมาตรฐานเดียวกับหมวดท่ี 1.8.3.10 และ 1.8.3.12 ถึง 1.8.3.14.
อยางไรก็ตาม ผถู อื ประกาศนียบัตรไมจําเปนตอ งสอบกรณศี ึกษาตามที่ระบุไวใน 1.8.3.12.4 (b)
1.8.3.17 ถกู ยกเลิก
1.8.3.18 แบบฟอรม ใบประกาศนียบัตร

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 62

ใบประกาศนียบตั รการฝก อบรมท่ปี รกึ ษาดานความปลอดภัยสาํ หรับการขนสง สนิ คาอันตราย

ใบประกาศนยี บตั รหมายเลข.......................................................................................................................................

พนกั งานเจาหนา ทผี่ อู อกใบประกาศนียบัตร: ………....................................................................................................

ชื่อ-นามสกลุ : ..........................................................................................................................................................

วนั ท่ีและสถานท่ีเกิด: ….............................................................................................................................................

เชือ้ ชาติ: ....................................................................................................................................................................

ลายเซ็นผูถือใบประกาศนียบัตร: ................................................................................................................................

ใชไ ดถ งึ วนั ที่.....................สาํ หรับองคกรทข่ี นสงสินคา อนั ตรายและสาํ หรับองคกรทท่ี าํ การบรรทุกและถายสินคา
อันตราย:

□ ทางถนน □ ทางรถไฟ □ ทางนาํ้ ภายในประเทศ

ออกโดย: ...............................................................................

วนั ท่ี: .....................................................................................

ลงชื่อ: ..................................................................................

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 63

1.8.4 การขยายขอบเขตของใบประกาศนียบตั ร

1.8.5 ในกรณีท่ีท่ีปรึกษาขยายขอบเขตของใบรับรองของตนในชวงเวลาที่มีผลใชบังคับโดยเปนไปตาม
1.8.5.1 ขอ กาํ หนดของ 1.8.3.16.2 ระยะเวลาของใบรบั รองใหมจะคงอยูตามระยะเวลาของใบรบั รองเดิม

1.8.5.2 การรายงานเก่ยี วกับเหตุการณท่ีเกีย่ วของกบั สนิ คา อันตราย
1.8.5.3
หากเกิดอุบัติเหตุหรือเหตุการณที่มีความรายแรงระหวางการขนข้ึน การเติม การขนสง หรือการขนลง
จากสินคาอันตรายในอาณาเขตประเทศภาคี ผูขนข้ึน-ขนลง ผูเติม ผูขนสง หรือ ผูรับตามลําดับ จะตอง
รายงานที่สอดคลองกับรูปแบบตามท่ีไดมีการกําหนดไวในขอ 1.8.5.4 แกหนวยงานท่ีมีอํานาจหนาท่ี
ของประเทศภาคีทีเ่ กี่ยวขอ ง
หากจําเปนประเทศภาคีนั้นจะตองรายงานอุบัติเหตุหรือเหตุการณที่มีความรายแรงตอเลขาธิการ
สหประชาชาติ
การรายงานเหตกุ ารณท่เี กดิ ขึน้ ตามหมวดท่ี 1.8.5.1 นน้ั จะกระทําเมอ่ื มีสินคาอนั ตรายรั่วไหล หรือมีความเสยี่ ง
ตอความสูญเสียทรัพยสินหรือสินคา หรือมีคนบาดเจ็บ วัสดุหรือสภาพแวดลอมเสียหาย หรือเปนไปตาม
หลกั เกณฑท ่ีหนวยงานทม่ี อี ํานาจหนาที่กาํ หนดไว
การบาดเจ็บ หมายถงึ การบาดเจบ็ หรือการตายท่ีเกิดจากสินคา อนั ตรายท่ีทาํ การขนสง
(a) ตอ งการการรักษาอยางเรง ดว น
(b) ตอ งนอนพักท่ีโรงพยาบาลอยางนอ ย 1 วัน หรอื
(c) เปนผลใหไมส ามารถทํางานไดเปนเวลา 3 วนั ติดตอ กัน
การรวั่ ไหลของสินคา อนั ตราย หมายถงึ
(a) ประเภทการขนสง 0 หรือ 1 ในปรมิ าณ 50 กิโลกรัม/ 50 ลิตร หรือมากกวา
(b) ประเภทการขนสง 2 ในปริมาณ 333 กิโลกรมั / 333 ลติ ร หรือมากกวา
(c) ประเภทการขนสง 3 หรอื 4 ในปรมิ าณ 1000 กิโลกรมั / 1000 ลิตร หรือมากกวา
หลักเกณฑการร่ัวไหลของสินคา หากมีความเส่ียงตามปริมาณท่ีกลาวขางตน ใหถือเปนกฎวาหากมีการ
เสียหายทางโครงสราง ตัวบรรจุภัณฑไมเหมาะสมที่จะบรรจุและทําการขนสงไดอีกตอไป หรือระดับ
ของความปลอดภัยไมเพียงพออีกตอไป (เชน เปนจากการบิดเบ้ียวของแทงก หรอื คอนเทนเนอร การพลิกคว่ํา
ของแทงก หรือการเกิดไฟไหมในระยะใกล)หากสินคาอันตรายเปนประเภท 6.2 ใหรายงานโดยไมคํานึงถึง
ปริมาณ
หากเปนสนิ คาอันตรายประเภท 7 หลักเกณฑการรัว่ ไหล คือ
(a) วสั ดกุ ัมมันตรังสีออกมานอกบรรจุภณั ฑ
(b) การแผรังสีที่เกินขีดจํากัดท่ีกําหนดไวในขอกําหนดการปองกันคนงานและสาธารณชนตอการแผรังสี

(Schedule II of IAEA Safety Series No. 115 – " International Basic Safety Standards for
Protection Against Ionizing Radiation and for Safety of Radiation Sources")

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 64

1.8.5.4 (c) หรือมีเหตุผลที่เชื่อไดวาบรรจุภัณฑไมมีความปลอดภัยอยางมาก (การบรรจุ การหอหุม การปองกัน
ความรอน หรือ criticality) อาจไมเหมาะสมที่ทําการขนสงตอไป โดยปราศจากมาตรการความ

ปลอดภัยเพม่ิ เตมิ
หมายเหตุ ดูขอ 7.5.11 CW33 (6) สําหรับสนิ คาทไี่ มส ามารถทําการขนสง ได
ความสูญเสียสิ่งของหรือสภาพแวดลอม หมายถึง การร่ัวไหลของสินคาอันตรายโดยไมจํากัดปริมาณ

แตมีมูลคาความเสียหายเกินกวา 50,000 ยูโร ความเสียหายท่ีเกิดโดยตรงจากการขนสงสินคา

อันตรายและโครงสรา งพ้ืนฐานไมถือเปนความสูญเสยี ตามความหมายนี้
หนวยงานที่มีหนาที่ท่ีเกี่ยวของ หมายถึง หนวยงานท่ีเก่ียวของโดยตรงหรือหนวยเผชิญเหตุฉุกเฉิน

ในระหวางอุบัติเหตุเกี่ยวกับสินคาอันตรายและการอพยพประชาชน หรือการปดการจราจร

สาธารณะอยางนอย 3 ช่ัวโมง อันเน่ืองมาจากอันตรายจากสินคาอันตรายหากจําเปนหนวยงานท่ีมี
อํานาจหนาทีอ่ าจรอ งขอขอมลู ที่เก่ียวของเพ่ิมเตมิ ได
รูปแบบการรายงานเหตุการณที่เกิดข้ึนระหวางการขนสงสินคาอันตราย อาจเปนดังตัวอยางในหนา
ถดั ไป

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 65

รายงานสง่ิ ทีเ่ กิดข้นึ ระหวา งการขนสง สนิ คา อนั ตรายตาม RID/ADR ขอ 1.8.5

Carrier/Railway infrastructure operator:
....................................................................................................…………………….…………………………..
Address:
............................................................................................................................................................….…………………
Contact name: ............................... Telephone: ................................... Fax: ............….……………………

(หนว ยงานท่ีมีอาํ นาจหนา ทตี่ องนาํ ปกออกกอนสงตอรายงาน)

1. Mode

□ Rail Wagon number (optional) □ Road Vehicle registration (optional)

.........................................................……………………… ............................................................…………………...

2. Date and location of occurrence

Year: ………………….Month: …………………. Day: Time: …………………………...

………………….

Rail Road

□ Station □ Built-up a rea

□ Shunting/marshalling yard □ Loading/unloading/transhipment site

□ Loading/unloading/transhipment site □ Open road

Location / Country: …………………………………… Location / Country: ……………………………….…

or

□ Open line:

Description of line: ……………………………………

Kilometres: ……….…………………………….………...

3. Topography

□ Gradient/incline

□ Tunnel

□ Bridge/Underpass

□ Crossing

4. Particular weather conditions

□ Rain

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 66

□ Snow
□ Ice
□ Fog
□ Thunderstorm

Storm Temperature: ..... °C
5. Description of occurrence
□ Derailment/Leaving the road
□ Collision
□ Overturning/Rolling over
□ Fire
□ Explosion
□ Loss
□ Technical fault

Additional description of occurrence:
..........................................................................................................................................…………………......................
..........................................................................................................................................…………………......................
..........................................................................................................................................…………………......................
..........................................................................................................................................…………………......................
..........................................................................................................................................…………………......................
..........................................................................................................................................…………………......................
..........................................................................................................................................…………………......................
..........................................................................................................................................…………………......................
..........................................................................................................................................…………………......................
..........................................................................................................................................…………………......................
..........................................................................................................................................…………………......................
..........................................................................................................................................…………………......................

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 67

6. Dangerous goods involved

UN Class Packing Estimated Means of Means of Type of
failure of
Number Group quantity of containme containment means of
containment
.(1) loss of nt .(3) material .(4)

products (kg

or l) .(2)

(1) For dangerous goods assigned to (2) For Class 7, indicate values according to
collective entries to which special provision the criteria in 1.8.5.3.
274 applies, also the technical name shall
be indicated. (4) Indicate the appropriate number
1 Loss
(3) Indicate the appropriate number 2 Fire
1 Packaging 2 IBC 3 Explosion
3 Large packaging 4 Structural failure
4 Small container
5 Wagon
6 Vehicle
7 Tank-wagon
8 Tank-vehicle
9 Battery-wagon
10 Battery-vehicle
11 Wagon with demountable tanks
12 Demountable tan k
13 Large container
14 Tank-container
15 MEGC
16 Portable tank
7. Cause of occurrence (if clearly known)

□ Technical fault

□ Faulty load securing

□ Operational cause (rail operation)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 68

□ Other:
.........................................................................................................................................................................
......................................................................................................
8. Consequences of occurrence
Personal injury in connection with the dangerous goods involved:

□ Deaths (number: ......)

□ Injured (number: ......)
Loss of product:

□ Yes

□ No

□ Imminent risk of loss of product
Material/Environmental damage:

□ Yes Estimated level of damage ≤ 50,000 Euros

□ No Estimated level of damage >50,000 Euros
Involvement of authorities:

□ Yes □ Evacuation of persons for a duration of at least three hours caused by the
dangerous goods involved

□ Closure of public traffic routes for a duration of at least three hours caused by
the dangerous goods involved

□ No

หากมีความจําเปน ผทู ม่ี อี ํานาจหนา ที่อาจขอขอ มูลท่ีเกย่ี วของเพ่มิ เติมได

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 69

1.8.6 การควบคุมการจัดการสําหรับการขอตรวจสอบการผลิตเปนไปตามตนแบบ การตรวจสอบตาม
ระยะเวลา การตรวจสอบระดบั กลางและการตรวจสอบท่ีไดร ับยกเวนตาม 1.8.7

1.8.6.1 การใหความเหน็ ชอบหนว ยตรวจสอบ
ผูที่มีอํานาจหนาที่อาจใหความเห็นชอบหนวยตรวจสอบเพ่ือทําหนาท่ีสําหรับการตรวจสอบการผลิตให
เปนไปตามตนแบบ การตรวจสอบตามระยะเวลา การตรวจสอบระดับกลาง และการตรวจสอบท่ีไดรับ
การยกเวน รวมถงึ การติดตามการตรวจสอบภายในองคกรตามท่ไี ดร ะบไุ วใน 1.8.7

1.8.6.2 หนาทขี่ องผทู ี่มีอาํ นาจหนาที่ ผูแทนของผูท ี่มอี าํ นาจหนา ท่ี หรือหนวยตรวจสอบ
1.8.6.2.1 ผูที่มีอํานาจหนาที่ ผูแทนของผูท่ีมีอํานาจหนาที่ หรือหนวยตรวจสอบตองดําเนินการตรวจสอบการผลิต

ใหเปนไปตามตนแบบการตรวจสภาพตามระยะเวลา การตรวจสอบระดับกลาง และการตรวจสอบท่ี
ไดรับการยกเวนในลักษณะที่เหมาะสม หลีกเล่ียงภาระท่ีไมจําเปน และในการดําเนินกิจกรรมดังกลาว
ตองคํานึงถึงขนาด สวน และโครงสรางของธุรกิจท่ีเกี่ยวของ ความซับซอนของเทคโนโลยี และ
คุณลักษณะของการผลติ ที่ตอเน่ือง
1.8.6.2.2 ผูทม่ี ีอํานาจหนา ท่ี ผแู ทนของผทู ่มี ีอํานาจหนา ที่ หรือหนวยตรวจสอบตองดําเนินการตามระดับของความ
เขมงวด และระดับของการปองกันท่ีกําหนดเพ่ือความสอดคลองของอุปกรณความดันท่ีใชขนสงไดตาม
ขอกาํ หนดในสวนท่ี 4 และ 6 บังคับใช
1.8.6.2.3 เม่อื ผทู ่ีมีอํานาจหนาที่ ผแู ทนของผทู ี่มีอํานาจหนาทีห่ รอื หนวยตรวจสอบพบวา ผูผ ลิตไมไดดําเนนิ การตาม
ขอกําหนดในสวนท่ี 4 หรือ 6 ผูที่มีอํานาจหนาท่ีตองใหผูผลิตดําเนินมาตรการแกไขที่เหมาะสม และไม
ออกหนงั สือใหความเห็นชอบแบบหรอื หนงั สือรบั รองการตรวจสอบการผลติ ใหเ ปนไปตามตนแบบ
1.8.6.3 ขอมลู
ประเทศภาคีตองเผยแพรกระบวนการภายในประเทศสาํ หรับการประเมนิ การแตงต้ัง และการควบคมุ
หนว ยตรวจสอบ หรอื การเปล่ียนแปลงใดของขอมลู น้นั
1.8.6.4 ตัวแทนของงานตรวจสอบ
หมายเหตุ การตรวจสอบภายในองคก รตามหมวดที่ 1.8.7.6 ไมถอื วา ครอบคลมุ หมวดที่ 1.8.6.4
1.8.6.4.1 เม่ือหนวยตรวจสอบใชบริการของหนวยงานอ่ืน (เชน ผูรับชวง หนวยงานในเครือ) ดําเนินงานเฉพาะ
อยางท่ีเกี่ยวเน่ืองกับดําเนินการตรวจสอบการผลิตใหเปนไปตามตนแบบการตรวจสภาพตามระยะเวลา
การตรวจสอบระดับกลาง และการตรวจสอบท่ีไดรับการยกเวน และการตรวจที่ไดรับยกเวนใหถือวา
หนวยงานนั้นไดรับแตงตั้งเปนหนวยตรวจสอบดวย หรือไดรับการแตงตั้งแยก ตางหาก หนวยตรวจสอบ
ตองแนใจวาหนวยงานนั้นเปนไปตามขอกําหนดของงานตาง ๆ ที่กําหนดไวในระดับท่ีเทาเทียมกัน
และปลอดภัยตามที่หนวยตรวจสอบไดกําหนดไว (ดู 1.8.6.8) และหนวยตรวจสอบตองควบคุมดูแล
หนว ยตรวจสอบตองแจงผทู มี่ อี าํ นาจหนาทเ่ี ก่ียวกับการจัดการขา งตน
1.8.6.4.2 หนวยตรวจสอบตองรบั ผิดชอบตอ งานตา ง ๆ ท่ีหนวยงานอ่ืนไดด าํ เนินการไมว า จะไดดาํ เนนิ การทใ่ี ด

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 70

1.8.6.4.3 หนวยตรวจสอบตองไมมอบงานท่ีดําเนินการตรวจสอบการผลิตใหเปนไปตามตนแบบ การตรวจสภาพ
ตามระยะเวลาการตรวจสอบระดับกลาง และการตรวจสอบที่ไดรับการยกเวนทั้งหมด ไมวากรณีใด
การประเมนิ และการออกหนงั สอื ใหความเห็นชอบตองดาํ เนินการโดยหนวยตรวจสอบ

1.8.6.4.4 การมอบหมายกจิ กรรมใดใหห นว ยงานอน่ื ดาํ เนินการตองไดรบั ความยินยอมจากผูยื่นขอดวย
1.8.6.4.5 หนว ยตรวจสอบตองมีเอกสารตาง ๆ ทเ่ี ก่ียวกบั การประเมนิ คุณสมบัตแิ ละงานท่ีดําเนินการโดยหนวยงาน

อืน่ ใหก ับหนว ยงานทม่ี อี ํานาจหนา ที่

1.8.6.5 ขอมูลสาํ หรับหนว ยตรวจสอบ
หนว ยตรวจสอบตอ งแจงผูที่มีอาํ นาจหนา ท่ีท่ีใหความเหน็ ชอบ ในเรอื่ งตอไปนี้
1.8.6.6 (a) การปฏิเสธ การจํากัด การระงับ หรือการเพิกถอนหนังสือการใหความเห็นชอบ เวนแตเม่ือ 1.8.7.2.4
1.8.6.7
1.8.6.8 บังคับใช
(b) สถานการณใด ๆ ที่มีผลตอขอบเขตและเงื่อนไขสําหรับการใหความเห็นชอบตามท่ีผูท่ีมีอํานาจหนาท่ีได

มอบหมายใหไป
(c) การรองขอขอมลู เกยี่ วกับกิจกรรมดานการตรวจสอบการผลิตใหเปนไปตามตนแบบที่ไดรับความเห็นชอบ

จากผทู ีม่ ีอํานาจหนา ที่ในการควบคุมดังกลา วตาม 1.8.1 หรอื 1.8.6.6
(d) กิจกรรมตาง ๆ ในการตรวจสอบการผลิตใหเปนไปตามตนแบบภายในขอบเขตของการใหความเห็นชอบ

และกิจกรรมอื่นทเี่ กี่ยวขอ ง รวมถึงงานตา ง ๆ ของตัวแทน ทัง้ นี้ ตามแตก ารรองขอ
หนวยงานท่ีมีอํานาจหนาที่ตองแนใจวาการควบคุมของหนวยตรวจสอบ และจะยกเลิกหรือจํากัดการ
ใหความเห็นชอบท่ีไดรับ หากรับทราบวาหนวยตรวจสอบไมไดดําเนินการตามการใหความเห็นชอบ
และทก่ี าํ หนดในหมวดที่ 1.8.6.8 หรอื ไมดาํ เนินการตามขัน้ ตอนทก่ี ําหนดไวในขอกําหนดนี้
หากการใหความเหน็ ชอบหนวยตรวจสอบถูกยกเลิก หรอื จาํ กดั หรือหากหนวยตรวจสอบหยุดการดําเนิน
กิจกรรม หนวยงานที่มีอํานาจหนาที่ตองมีข้ันตอนท่ีเหมาะสมที่ทําใหแนใจวาขอมูลไดดําเนินการโดย
หนว ยตรวจสอบอนื่ หรอื ไดมกี ารเก็บรักษา
หนว ยตรวจสอบตอ ง
(a) มีเจาหนาที่และโครงสรางองคกรท่ีมีความสามารถ ไดรับการฝกอบรม มีอํานาจหนาท่ี และมีทักษะ

เพอ่ื ใหส ามารถรองรับการดําเนนิ การที่มีความเช่ยี วชาญเฉพาะทางได
(b) มเี คร่ืองมือและอปุ กรณท ่ีเหมาะสม และมีความสามารถในการใชเ ครื่องมือ
(c) มีการดําเนินการที่ปราศจากอคติเปนกลาง และปราศจากอิทธิพลใด ๆ ซึ่งมีผลทําใหการดําเนินการ

ของหนว ยงานไมเปน กลางได
(d) มีการรกั ษาความลับสําหรับกจิ กรรมตาง ๆ ทางการพาณชิ ย และกรรมสิทธขิ์ องผูผลิต ตลอดจนหนวยงาน

อ่นื ๆ
(e) มีการแบงอยางชัดเจนระหวา งหนา ที่ของหนวยงานตรวจสอบกบั หนาที่อ่ืน ๆ ที่ไมเก่ียวของ
(f) มีระบบการจัดเกบ็ เอกสารท่มี คี ุณภาพ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 71

(g) มีความมั่นใจวา มีการปฏบิ ตั ิตามระบบการทดสอบและการตรวจสอบตามท่รี ะบุไวในมาตรฐาน
(h) รักษาไวซ่ึงความมีประสิทธิภาพและความเหมาะสมของระบบการรายงานและการบันทึกอันมีความ

สอดคลองกับหมวดที่ 1.8.7 และ 1.8.8
หนวยงานตรวจสอบตองไดรับการรับรองมาตรฐาน EN ISO/IEC 17020:2012 (ยกเวน 8.1.3) ดวย โดย
หนวยงานตรวจสอบจะตองไดร ับแตงต้งั ใหดําเนินกจิ กรรมแลว 1 ป จงึ จะสามารถขอดําเนินกิจกรรมใหมได

1.8.7 ขั้นตอนสาํ หรบั การตรวจสอบรับรองและการตรวจสอบตามระยะเวลา

หมายเหตุ สําหรับสวนน้ี คําวา “หนวยงานท่ีเกี่ยวของ” หมายถึง หนวยงานท่ีไดรับการมอบหมายตาม
ขอ 6.2.2.11 เพือ่ การดําเนนิ การรบั รองภาชนะรบั ความดันแบบ UN ตาม 6.2.3.6 เพอ่ื การรับรองภาชนะ
รบั ความดันทไ่ี มใ ชแบบ UN และหนวยงานสาํ หรบั สวนพเิ ศษตาม TA4 และ TT9 ของ 6.8.4.
1.8.7.1 ขอกาํ หนดทัว่ ไป
1.8.7.1.1 ข้ันตอนตาง ๆ ตามหมวดท่ี 1.8.7 จะตองนําไปปรับใชใหสอดคลองกับหมวดท่ี 6.2.3.6 เม่ือมีการรับรอง
ภาชนะปดรองรับความดันท่ีมิใช UN และจะตองดําเนินการใหสอดคลองกับ TA4 และ TT9
ของขอ 6.8.4 เมื่อรับรองแท็งค แครติดต้ังภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอรี่ และภาชนะบรรจุกาซ
แบบกลุม (MEGCs) ขั้นตอนตาง ๆ ตามขอ 1.8.7 อาจปรับใชใหสอดคลองกับตารางใน 6.2.2.11
เม่อื มีการรบั รองภาชนะปดรับความดนั ของ UN
1.8.7.1.2 คาํ ขอสําหรับ
(a) การรับรองแบบตาม 1.8.7.2 หรอื
(b) การกํากับดูแลการผลิตตาม 1.8.7.3 การตรวจสอบในชว งแรก และการทดสอบตาม 1.8.7.4 หรอื
(c) การตรวจสอบตามระยะเวลา การตรวจสอบระดับกลาง และการตรวจสอบที่ไดรับการยกเวนตาม 1.8.7.5

จะตองย่ืนตอผูที่มีอํานาจหนาท่ี หนวยงานซ่ึงเปนตัวแทน หรือหนวยงานตรวจสอบ เพียงหนวยงานใด
หนว ยงานหนึ่ง ทั้งน้ี แลวแตวาผยู ื่น คําขอจะเลือกยืน่ คาํ ขอทใ่ี ด
1.8.7.1.3 คาํ ขอจะตอ งประกอบดวย
(a) ช่อื และท่ีอยูของผูย ืน่ คําขอ
(b) ช่ือและที่อยูของผผู ลิต ในกรณีการตรวจสอบรับรองท่ผี ยู ่นื คําขอมิไดเ ปนผผู ลิต
(c) คํายืนยันเปนลายลักษณอักษรวาไมมีการยื่นคําขอเดียวกันน้ีกับผูท่ีมีอํานาจหนาที่อ่ืน หนวยงานซ่ึงเปน
ตวั แทน หรือหนว ยงานตรวจสอบ
(d) เอกสารดานเทคนิคทเ่ี ก่ียวของตามท่ีระบุไวในขอ 1.8.7.7
(e) หนังสืออนุญาตใหใหผูท่ีมีอํานาจหนา ที่ หนวยงานซ่ึงเปนตัวแทน หรือหนวยงานตรวจสอบเขาไปในพ้ืนที่
การผลิต การตรวจสอบ การทดสอบ และการจัดเก็บ เพ่ือการตรวจสอบ ท้ังนี้ รวมถึงการจัดหาขอมูล
ที่เกี่ยวของทั้งหมดดว ย

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 72

1.8.7.1.4 เมื่อผูย่ืนคําขอสามารถแสดงตัวอยางใหหนวยงานท่ีมีอํานาจหนาท่ี หรือหนวยงานตรวจสอบที่ไดรับ
มอบหมายมีความพอใจในการดําเนินการที่สอดคลองกับ 1.8.7.6 ผูยื่นคําขออาจจัดต้ังบริการสําหรับ
การตรวจสอบภายในองคกร ซึ่งอาจดําเนินการตรวจสอบและการทดสอบตามที่ระบุไวใน 6.2.2.11
หรือ 6.2.3.6 ท้ังหมดหรอื บางสวนก็ได

1.8.7.1.5 หนังสือใหความเห็นชอบแบบและหนังสอื การตรวจสภาพใหเปน ไปตามตนแบบ รวมถึงขอมูลทางเทคนคิ
ตองเก็บรักษาโดยผูผลิต หรือผูย่ืนขอใหความเห็นชอบแบบหากไมใชผูผลิต และหนวยตรวจสอบท่ีออก
หนังสือการใหความเห็นชอบ ตองเก็บรักษาเอกสารเปนระยะเวลาอยางนอย 20 ป เร่ิมจากวันสุดทาย
ของการผลติ สนิ คาตามแบบน้ัน

1.8.7.1.6 เม่ือผูผลิตหรือเจาของประสงคจะยุติกิจกรรม ตองสงเอกสารถึงหนวยงานที่มีอํานาจหนาท่ี
และหนว ยงานทีม่ ีอาํ นาจหนา ที่ตอ งเก็บรกั ษาเอกสารนนั้ ในชว งเวลาที่เหลอื ตาม 1.8.7.1.5

1.8.7.2 การใหความเหน็ ชอบแบบ
การใหความเห็นชอบแบบในการผลิตภาชนะปดรับความดัน (pressure receptacles) แท็งค (tanks)
แครบรรทุกติดต้ังภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอร่ีและภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม MEGCs ภายใน
ชว งเวลาของการใหค วามเห็นชอบ

1.8.7.2.1 ผยู ืน่ คาํ ขอจะตอ ง
(a) ในกรณีของภาชนะรับความดัน ใหน ําสง ตวั อยา งซึ่งมาจากการผลติ แกหนวยงานท่ีเกี่ยวของเพ่ือจัดการ
ทั้งนี้ หนว ยงานท่ีเกีย่ วของอาจรองขอตัวอยางเพม่ิ เติมไดหากมีความจาํ เปน
(b) ในกรณีของแท็งค แครบรรทุกตดิ ต้ังภาชนะบรรจกุ าซแบบแบตเตอรี่ และภาชนะบรรจุกา ซแบบกลุม
(MEGCs) ใหอนุญาตนาํ ตนแบบมาใชเ พื่อการทดสอบ

1.8.7.2.2 หนว ยงานท่เี กี่ยวของจะตอง
(a) ตรวจสอบเอกสารดานเทคนิคตามทร่ี ะบุไวใน 1.8.7.7.1 เพื่อยืนยันวา การออกแบบเปนไปตาม ขอกําหนด
นี้ท่ีเก่ียวของ ตลอดจนเพ่ือเปนการยืนยนั วา ตนแบบมีการผลติ ทีส่ อดคลองกับเอกสารดานเทคนิค และ
เปนตัวแทนของการออกแบบน้ัน
(b) ดําเนินการตรวจสอบและรวมเปนพยานในการการทดสอบตามที่ระบุไวใ นขอกําหนดนี้ เพื่อพจิ ารณาวา
เงื่อนไขตาง ๆ ไดปฏิบัตติ ามอยางครบถวน รวมถึงขั้นตอนตาง ๆ ของผูผลิตเปนไปตามท่กี ําหนดไว
(c) ตรวจสอบหนังสือรับรองท่ีออกโดยผูผลิตวตั ถุดบิ กบั เงื่อนไขตาง ๆ ของขอกําหนดนี้
(d) รับรองขั้นตอนสาํ หรับชิน้ สว นทเี่ ชื่อมตอ หรือการตรวจท่ีไดม ีการรับรองแลว รวมถงึ ยืนยันความถูกตอง
วา พนักงานทด่ี ําเนินการเชื่อมและการทดสอบแบบไมเปน การทาํ ลายวามีคุณสมบตั ิหรือไดร ับการรบั รอง
(e) เห็นชอบรว มกันกับผูย ื่นคาํ ขอในเร่ืองสถานที่และอุปกรณอ ํานวยความสะดวกท่ใี ชด ําเนินการทดสอบ
ตลอดจนถึงการทดสอบที่จําเปนที่จะตองจัดใหม หี นวยงานที่เกยี่ วของจะตองออกรายงานผลการทดสอบ
แบบแกผยู นื่ คําขอ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 73

1.8.7.2.3 หนวยงานที่มีอํานาจหนาท่ี หนวยงานท่ีเปนตัวแทน หรือหนวยตรวจสอบตองออกหนังสือใหความ
เห็นชอบแบบใหแกผูยื่นขอ หากแบบน้ันเปนไปขอกําหนดท่ีเก่ียวของทั้งหมดหนังสือใหความเห็นชอบ
แบบจะตองมีรายละเอยี ดดังตอไปน้ี
(a) ชื่อและท่อี ยูของผูออกหนังสือ
(b) ชอื่ และทีอ่ ยูของผูผลิต และของผูย่นื ขอ หากผยู ื่นขอไมใชผ ูผลติ
(c) ใหอ างองิ ถงึ ฉบบั ของ RID และมาตรฐานท่ีใชสาํ หรับการทดสอบแบบ
(d) เงอื่ นไขใด ๆ จากการทดสอบ
(e) ขอมูลท่ีจําเปนสําหรับการจําแนกแบบและการเปล่ียนแปลง (แบบยอย) ตามท่ีกําหนดไวในมาตรฐาน
ท่เี กยี่ วขอ ง
(f) การอา งอิงถงึ รายงานการทดสอบแบบ และ
(g) ระยะเวลาสงู สุดของการใหความเห็นชอบแบบ
ใหแ นบเอกสารดา นเทคนิคเปนสว นหน่ึงของหนังสือใหความเหน็ ชอบแบบดว ย (ดู 1.8.7.7.1)

1.8.7.2.4 การรับรองแบบมีระยะเวลาสูงสุด 10 ป ถา ภายในระยะเวลาดังกลาว ขอกําหนดท่ีเก่ยี วของในขอกําหนด
นี้ (รวมถึงมาตรฐานที่อางถึง) มึความเปล่ียนแปลง ทําใหแบบท่ีไดรับรองไวไมเปนไปตามขอกําหนดน้ัน
หนวยงานท่ีเกี่ยวของที่ออกหนังสือรับรองแบบตองเพิกถอนหนังสือดังกลาวและแจงผูถือหนังสือไดรับ
ความเหน็ ชอบใหทราบ
หมายเหตุ สําหรับวันสุดทายในการเพิกถอนหนังสือรับรอง ใหดูคอลัมน (5) ของตารางใน 6.2.4
และ 6.8.2.6 หรอื 6.8.3.6 ตามความเหมาะสม
หากการรับรองแบบหมดอายุหรือถูกเพิกถอน การผลิต ภาชนะปดที่มีความดัน แท็งค แครบรรทุก
ติดต้ังภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอร่ี และภาชนะบรรจุกาซแบบกลุม MEGCs ตามการรับรองแบบนั้นถือ
วาสน้ิ สุดการไดร บั อนุญาต
ในกรณีท่ีขอกําหนดท่ีเก่ียวของกับการใชและการตรวจสภาพตามระยะเวลา การตรวจสภาพ
ระดับกลางของภาชนะปดรับความดัน แท็งค แครบรรทุกติดต้ังภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอร่ี และ
ภาชนะบรรจุกาซแบบกลุมMEGCs การรับรองแบบท่ีหมดอายุแลวหรือถูกเพิกถอน ยังคงบังคับใชตอ
เชนเดยี วกับการใชง านกอนวัน หมดอายปุ กติ
สําหรับภาชนะปดรับความดัน แท็งค แครบรรทุกติดต้ังภาชนะบรรจุกาซแบบแบตเตอร่ี
และภาชนะบรรจุกา ซแบบกลุม MEGCs อาจถกู ใชต อ ไปตราบเทาทเี่ ปน ไปตามขอ กําหนดในขอ กาํ หนดน้ี
การใหความเห็นชอบแบบอาจตออายุโดยการทบทวนและประเมินการตรวจสอบการผลิตให
เปนไปตามตนแบบกับขอกําหนดนี้ ที่บังคับใชในวันท่ีตอ อายุ ไมอนุญาตการตออายุหลังจากการใหความ
เห็นชอบแบบถูกเพิกถอนการแกไขการใหความเห็นชอบแบบท่ีมีอยู (เชน สําหรับภาชนะปดรับความดัน
การแกไขเล็กนอย เชน การเพ่ิมขนาด หรือปริมาตรท่ีไมมีผลตอการตรวจสอบการผลิตใหเปนไปตาม
ตนแบบ หรอื สําหรับแท็งค ใหดู 6.8.2.3.2) ไมม ีผลในการขยายหรอื เปลีย่ นแปลงอายุของหนังสือใหความ
เห็นชอบแบบตนฉบบั

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 74

หมายเหตุ การทบทวนและการประเมินการตรวจสอบการผลิตใหเปนไปตามตนแบบสามารถ
ดาํ เนนิ การโดยหนว ยงานอน่ื ทไี่ มไดอ อกหนังสือรบั รองแบบตนฉบับ

หนวยงานท่ีออกหนังสือรับรองตองเก็บรักษาเอกสารตาง ๆ สําหรับการรับรองแบบ (ดู 1.8.7.7.1)
ตลอดชว งอายแุ ละการตออายุของหนงั สือรับรองท่ีให

1.8.7.3 การกํากบั ดูแลการผลติ
1.8.7.3.1 กระบวนการผลิตจะตองไดรับการตรวจสอบจากหนวยงานที่เกี่ยวของ ทั้งนี้ เพื่อใหเกิดความม่ันใจวา

ผลติ ภณั ฑท ผ่ี ลิตขึ้นมาสอดคลอ งกบั ขอ กําหนดตา ง ๆ ตามแบบทไ่ี ดรบั การใหค วามเหน็ ชอบ
1.8.7.3.2 ผยู ืน่ คําขอจะตองดาํ เนินมาตรการตาง ๆ ทั้งหมดทจี่ าํ เปนเพื่อใหเปนการม่นั ใจวา กระบวนการผลิตเปนไป

ตามขอ กําหนดนี้ทีเ่ ก่ียวของ หนังสือการใหความเห็นชอบแบบ และเอกสารแนบทายดงั กลาว
1.8.7.3.3 หนวยงานทเ่ี ก่ยี วขอ งจะตอง

(a) ตรวจสอบความสอดคลองกับเอกสารดานเทคนิคตามท่รี ะบุไวใน 1.8.7.7.2
(b) ตรวจสอบวากระบวนการผลิตผลิตภัณฑมีความสอดคลองกับขอกําหนดและเอกสารตาง ๆ ท่ีเกี่ยวของ

แลว แตก รณี
(c) ตรวจสอบทม่ี าของวัตถดุ ิบ และตลอดจนหนังสือรบั รองวัตถดุ ิบกับขอมลู จาํ เพาะ
(d) พิสูจนวาเจาหนาที่ท่ีดําเนินการเชื่อมตอช้ินสวนถาวรและดําเนินการทดสอบแบบไมทําลายมีคุณสมบัติ

ตามทกี่ าํ หนดไว หรอื ไดรับการรับรอง
(e) เหน็ ชอบกบั ผูยนื่ คําขอในสถานท่ที ่ีใชในการดําเนินการตรวจสอบและทดสอบที่จาํ เปน และ
(f) บนั ทึกผลของการสาํ รวจ

1.8.7.4 การตรวจสอบขัน้ ตน และการทดสอบ
1.8.7.4.1 ผยู น่ื คาํ ขอจะตอง

(a) ติดเคร่ืองหมายตามที่ระบุไวใ นขอกําหนดน้ีและ
(b) จัดหาเอกสารดา นเทคนิคแกหนว ยงานทีเ่ กยี่ วของตามทร่ี ะบุไวใน 1.8.7.7
1.8.7.4.2 หนว ยงานท่เี กยี่ วของจะตอง
(a) ดําเนนิ การตรวจสอบและทดสอบท่ีจําเปนเพ่ือเปนการทําใหม ่ันใจวาผลิตภัณฑมาจากการผลิตสอดคลอง

กับแบบที่ไดร ับการใหความเหน็ ชอบ ตลอดจนขอกาํ หนดที่เกี่ยวของ
(b) ตรวจสอบเอกสารรบั รองจากผผู ลติ อปุ กรณเทยี บกบั ตัวอปุ กรณ
(c) จัดใหมีรายงานการตรวจสอบและทดสอบครั้งแรกแกผูย่ืนคําขอ โดยใหรายงานดังกลาวมีรายละเอียด

เก่ียวกับการทดสอบ การตรวจสอบดานเทคนิคที่ไดดําเนินการไปแลว และเอกสารดานเทคนิคท่ีไดรับ
การรบั รองแลว
(d) จัดทําหนังสือการใหความเห็นชอบตอความสอดคลองของการผลิต และติดเคร่ืองหมายลงทะเบียน
เมอ่ื การผลติ เปนไปตามขอกําหนด และ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 75

(e) ตรวจสอบหากการรับรองแบบยังมีอายุหลังจากขอกําหนดนี้ (รวมถึงมาตรฐานท่ีอางอิง) ท่ีเกี่ยวกับ
การใหความเห็นชอบแบบไดเปลี่ยนแปลงหนังสือการใหความเห็นชอบในขอ (d) และรายงาน
ในขอ (c) อาจครอบคลุมผลิตภัณฑหลายรายการท่ีเปนแบบเดียวกัน (หนังสือการใหความเห็นชอบ
และรายงานแบบกลมุ )

1.8.7.4.3 หนังสอื การใหค วามเห็นชอบแบบจะตองมีรายละเอยี ดอยางนอ ยดงั ตอไปน้ี
(a) ช่อื และที่อยูของหนว ยงานทเ่ี กี่ยวของ
(b) ชอื่ และท่ีอยูของผผู ลิต รวมถงึ ชอื่ และท่ีอยูของผยู น่ื คาํ ขอ ในกรณีผูย่นื คําขอมิใชผ ูผลติ
(c) ขออางอิงถึงฉบับของขอกําหนดนี้ ตลอดมาตรฐานท่ีใชสาํ หรับการตรวจสอบและทดสอบคร้ังแรก
(d) ผลการตรวจสอบและการทดสอบ
(e) ขอมูลสําหรับการจําแนกผลิตภัณฑซึ่งไดรับการตรวจสอบ จะตองมีหมายเลขอนุกรมเปนอยางนอย
หรือสาํ หรับภาชนะรูปทรงกระบอก (cylinders) ท่ไี มส ามารถเติมใหมได จะตองมีหมายเลขหมู และ
(f) หมายเลขทไี่ ดร ับการใหความเหน็ ชอบแบบ

1.8.7.5 การตรวจสอบตามระยะเวลา การตรวจสอบระดบั กลาง และการตรวจซ่งึ ไดร บั การยกเวน
1.8.7.5.1 หนวยงานที่เกย่ี วของจะตอง

(a) ดําเนินการจําแนกและตรวจสอบความสอดคลองกับเอกสาร
(b) ดําเนินการตรวจสอบและเปนพยานในการทดสอบ ทั้งนี้ เพื่อเปนการตรวจสอบวาไดดําเนินการตาม

เง่อื นไขแลว
(c) ดําเนินการออกรายงานผลการตรวจสอบและทดสอบ ซ่งึ อาจครอบคลุมรายการบางรายการ และ
(d) ทาํ ใหมนั่ ใจวา เครื่องหมายตามเงอ่ื นไขไดมีการนาํ มาใช
1.8.7.5.2 รายงานของการตรวจสอบตามระยะเวลาและการทดสอบภาชนะปดรับความดันยังคงอยู

อยา งนอ ยจนกวา การตรวจสอบตามระยะเวลาครั้งตอ ไป
หมายเหตุ สําหรบั แทง็ ค ใหดูการบันทึกขอ มูลของแทง็ คใ น 4.3.2.1.7

1.8.7.6 การตรวจติดตามการตรวจสอบภายในองคกรของผยู นื่ คาํ ขอ
1.8.7.6.1 ผยู ่นื คาํ ขอจะตอง

(a) จัดใหมีบริการการตรวจสอบภายใน โดยใหมีระบบคุณภาพเพ่ือการตรวจสอบและทดสอบ ทั้งนี้ตามท่ีมี
การระบไุ วใ น 1.8.7.7.5 โดยบรกิ ารดังกลา ว ตอ งอยภู ายใตการตรวจสอบดว ย

(b) ดําเนนิ การอยางครบถว นเปนไปตามหนา ที่ตามระบบคุณภาพตามท่ีไดร ับการรบั รอง ทงั้ น้ี เพอ่ื ใหแนใจวา
การดําเนนิ การเปนไปดวยความพงึ พอใจและมีประสิทธภิ าพ

(c) มอบหมายบุคลากรท่ีไดรบั การฝก ฝนและมีความสามารถสําหรบั การตรวจสอบ
(d) ติดเครื่องหมายจดทะเบียนของหนว ยงานตรวจสอบในทที่ เี่ หมาะสม

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 76

1.8.7.6.2 หนวยตรวจสอบจะตองดําเนินการประเมินครั้งแรก หากผลเปนที่พอใจแกหนวยตรวจสอบจะไดรับ
การอนญุ าตซ่งึ มีระยะเวลาไมเ กิน 3 ป ทง้ั นี้ จะตอ งเปน ไปตามเงือ่ นไขตาง ๆ ดังตอ ไปน้ี
(a) การตรวจประเมินจะตองเปนการรับรองวาการตรวจสอบและการทดสอบที่ไดดําเนินการกับผลิตภัณฑ
สอดคลอ งกับเงื่อนไขของขอกําหนดนี้
(b) หนวยตรวจสอบอาจอนุญาตใหหนวยตรวจสอบภายในของผูย่ืนคําขอดําเนินการติดเคร่ืองหมาย
จดทะเบียนของหนวยตรวจสอบกบั ผลิตภณั ฑท่ีไดร ับการรบั รองก็ได
(c) การอนุญาตอาจไดรับการตออายุหลังจากท่ีไดมีการตรวจประเมินซึ่งมีผลเปนท่ีนาพอใจ โดยการตรวจ
ประเมินดังกลาวไดมีการดําเนินการภายใน 1 ปกอนการสิ้นอายุการอนุญาต การอนุญาตครั้งใหม
จะเริ่มนับตง้ั แตวนั สิ้นอายขุ องการอนญุ าตเดิม และ
(d) ผูตรวจประเมินของหนวยงานตรวจสอบจะเปนผูมีอํานาจในการดําเนินการประเมินวาผลิตภัณฑ
เปนไปตามระบบคณุ ภาพ

1.8.7.6.3 หนวยตรวจสอบจะตองดําเนินการตรวจประเมินตามระยะเวลาตลอดระยะเวลาการอนุญาต ทั้งนี้
เพ่ือเปนการทําใหมั่นใจวาผูยื่นคําขอไดมีการรักษาคุณภาพ ตลอดจนไดมีการดําเนินการตามระบบ
คณุ ภาพ ซึ่งจะตอ งมีการดําเนนิ การตามเง่อื นไขตาง ๆ ดงั น้ี
(a) จะตอ งมีการตรวจประเมนิ อยางนอย 2 ครัง้ ในชวงระยะเวลา 12 เดือน
(b) หนวยตรวจสอบอาจรองขอใหผูย่ืนคําขอมีการเขาตรวจเพิ่มเติม การฝกอบรม การเปลี่ยนแปลงทาง
เทคนิค การปรับเปลยี่ นทางระบบคุณภาพ การจาํ กดั หรือการหาม การตรวจสอบหรือทดสอบ
(c) หนวยตรวจสอบจะตองประเมินการเปลี่ยนแปลงของระบบคุณภาพ และดําเนินการตัดสินใจวาระบบ
การคุณภาพท่ีไดมีการเปลี่ยนแปลงดังกลาว เปนไปตามเงื่อนไขของการตรวจประเมินครั้งแรก หรือ
จะตอ งมีการดําเนินการประเมินใหมท ั้งหมด
(d) ผูตรวจประเมินของหนวยตรวจสอบจะเปนผูมีอํานาจในการดําเนินการประเมินวาผลิตภัณฑเปนไปตาม
ระบบคณุ ภาพ
(e) หนวยตรวจสอบจะตองจัดใหมีรายงานการเขาตรวจหรือรายงานการตรวจประเมินแกผูย่ืนคําขอ ท้ังนี้
รวมถึงรายงานการทดสอบในกรณที ไี่ ดมกี ารทดสอบ

1.8.7.6.4 ในกรณีที่มีความไมสอดคลองกับเงื่อนไขท่ีเกี่ยวของ หนวยตรวจสอบจะตองมีการดําเนินมาตรการแกไข
ท้ังน้ีหากมาตรการแกไขตาง ๆ มิไดมีการดําเนินการในเวลาที่เหมาะสม หนวยตรวจสอบจะตองพักการ
อนุญาตหรือยกเลิกการอนุญาตสาํ หรบั การดาํ เนินการตรวจสอบภายใน การแจงลวงหนาเพ่ือการพักการ
อนุญาตหรือการยกเลิกการอนุญาตจะตองมีการสงตอไปยังหนวยงานท่ีมีอํานาจหนาที่ นอกจากน้ี
จะตอ งมกี ารจดั ทาํ รายงานถงึ รายละเอยี ดในสาเหตุที่หนวยตรวจสอบตอ งดาํ เนินการดังกลาว

1.8.7.7 เอกสาร
เอกสารดา นเทคนิคจะตองทาํ ใหก ารประเมินตาง ๆ มีความสอดคลองกบั เง่ือนไขท่ีเกีย่ วของ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 77

1.8.7.7.1 เอกสารสาํ หรบั การรบั รองแบบ
ผยู ่นื คาํ ขอจะตองจัดใหม สี ง่ิ เหลานต้ี ามสมควร
(a) รายชื่อของมาตรฐานตาง ๆ ที่ใชใ นการออกแบบและการผลิต
(b) รายละเอียดของแบบรวมถึงรายละเอียดตาง ๆ
(c) คําแนะนําตามแถวในตาราง A ของบทท่ี 3.2 หรือรายชื่อสินคาอันตรายที่ขนสงเพื่อผลิตภัณฑ
เปน การเฉพาะ
(d) แบบ หรือแบบการประกอบทัว่ ไป
(e) แบบรายละเอียด ซ่ึงรวมถึงมิติท่ีใชสําหรับการคํานวณผลิตภัณฑ อุปกรณบริการ อุปกรณโครงสราง
การทาํ เคร่ืองหมายและ/หรือการติดปาย เพ่อื ยนื ยันถึงความสอดคลอง
(f) รายละเอียดการคาํ นวณผล และขอสรปุ
(g) รายการของอุปกรณบริการ ขอมูลดานเทคนิคที่เกี่ยวของ และขอมูลของอุปกรณความปลอดภัย
ซงึ่ รวมถงึ การคํานวณความสามารถในการระบาย (ถา ม)ี
(h) รายการของวัตถุดิบตามท่ีไดมีการกําหนดไวในมาตรฐานสําหรับการผลิตในทุก ๆ สวนการบริการ
และอุปกรณโ ครงสรา ง ตลอดถงึ ขอกาํ หนดหรือใบรบั รองของวัตถุดิบวา มีความสอดคลองกบั ขอกําหนดนี้
(i) คณุ สมบัตทิ ี่ไดรบั การรบั รองสําหรบั กระบวนการเช่ือมตอที่ถาวร
(j) รายละเอียดของกระบวนการรักษาผลิตภัณฑด วยอุณหภมู ิ และ
(k) ขั้นตอนคาํ อธบิ าย และบนั ทึก ท่เี ก่ยี วของกับการทดสอบตามท่ีไดม ีการกําหนดไวในรายการมาตรฐาน
หรือในขอ กาํ หนดน้ีสาํ หรับการรับรองแบบ และสาํ หรับการผลติ

1.8.7.7.2 เอกสารสาํ หรับการกาํ กบั ดูแลการผลิต
ผยู ่ืนคาํ ขอจะตองจัดใหม สี ่งิ เหลา นี้ ตามสมควร
(a) เอกสารตามทกี่ ําหนดไวใ น 1.8.7.7.1
(b) สําเนาหนังสือการใหความเห็นชอบแบบ
(c) ขนั้ ตอนการผลิต รวมถึงข้ันตอนการทดสอบ
(d) รายงานการผลิต
(e) คุณสมบัตติ ามที่ไดรับการรบั รองของผูดาํ เนนิ การรวมอยางถาวร
(f) คณุ สมบัตติ ามที่ไดรับการรับรองของผูด าํ เนนิ การรว มสําหรับการทดสอบแบบไมการทําลาย
(g) รายงานการทดสอบแบบทําลาย และไมทาํ ลาย
(h) รายละเอียดของกระบวนการรักษาผลติ ภัณฑด วยอุณหภมู ิ และ
(i) รายงานการปรบั เทียบ

1.8.7.7.3 เอกสารสาํ หรับการตรวจสอบครั้งแรก และการทดสอบ
ผยู ื่นคาํ ขอตองจดั หาส่ิงเหลา นตี้ ามสมควร

(a) เอกสารตามรายการใน 1.8.7.7.1 และ 1.8.7.7.2
(b) หนงั สือรับรองวัตถุดบิ ของผลิตภณั ฑและช้ินสวนยอย

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 78

(c) ใบรับรองความสอดคลอ งกัน และหนังสือรับรองวัตถดุ ิบสาํ หรับอุปกรณบ ริการ และ
(d) ใบรับรองความสอดคลองกัน ซึ่งรวมถึงรายละเอียดของผลิตภัณฑ และรายละเอียดยอยตาง ๆ ซึ่งรับมา

จากแบบท่ีไดรับการรบั รอง
1.8.7.7.4 เอกสารสําหรับการตรวจสอบตามระยะการตรวจสอบระดับกลาง และการตรวจสอบที่ไดรับการยกเวน

ผูย่ืนคําขอตอ งจดั หาส่ิงเหลาน้ตี ามสมควร
(a) สําหรับภาชนะรับความดัน เอกสารระบุความจําเปนพิเศษ เม่ือการผลิต การตรวจสอบตามระยะ

และการทดสอบตามมาตรฐานทต่ี องการ
(b) สําหรับแทง็ ก

(i) รายละเอียดของแท็งก
(ii) เอกสารตา ง ๆ ตามทีร่ ะบไุ วใน 1.8.7.7.1 ถงึ 1.8.7.7.3
1.8.7.7.5 เอกสารสาํ หรับการประเมินวาเปนไปตามตนแบบของหนว ยตรวจสอบภายใน
ผูยนื่ คาํ ขอสาํ หรับการตรวจสอบภายใน จะตองจดั ใหมรี ะบบเอกสารคุณภาพตามสมควร
(a) แผนผังองคกร และความรับผิดชอบขององคกร
(b) การตรวจสอบและการทดสอบที่เกี่ยวของ การควบคุมคุณภาพ การรับรองคุณภาพ ขอแนะนําข้ันตอน
การปฏบิ ัตงิ าน และระบบการปฏบิ ัตทิ ี่จะใช
(c) รายงานคุณภาพ เชน รายงานการตรวจสอบ ขอมูลการทดสอบ ขอมูลการปรับเทียบ และหนังสือรับรอง
คุณภาพ
(d) การทบทวนตรวจสอบการบริหาร ทั้งนี้ เพ่ือเปนการยืนยันประสิทธิภาพของระบบคุณภาพจากการตรวจ
ประเมนิ วา มีความสอดคลองกับขอ 1.8.7.6
(e) กระบวนการท่ีวาลูกคาจะดําเนินการตามเง่ือนไขตามท่ีกําหนดไวไดอยางไร
(f) กระบวนการสาํ หรบั การควบคุมเอกสาร รวมถึงการทบทวนเปลย่ี นแปลงเอกสารดังกลา ว
(g) ขน้ั ตอนสําหรับการดําเนินการกับผลิตภณั ฑที่มไิ ดเปนไปตามเงอื่ นไขท่ีกาํ หนดไว และ
(h) แผนการฝก อบรม และขน้ั ตอนการรับรองคุณสมบัตสิ าํ หรบั บคุ ลากรท่เี ก่ยี วของ

1.8.7.8 การผลติ ผลิตภัณฑ การรบั รอง การตรวจสอบ และการทดสอบตามมาตรฐาน

จะถือวา ไดม ีการปฏบิ ัตติ ามเงื่อนไขใน 1.8.7.7 แลว หากมาตรฐานเหลา น้ี ไดรับการปฏบิ ัตติ าม

ขอกําหนดยอย อา งองิ หัวขอ ของเอกสาร

ขอ 1.8.7.7.1 to 1.8.7.7.4 EN 12972:2018 Tanks for transport of dangerous goods - Testing,

inspection and marking of metallic tanks

1.8.8 ขัน้ ตอนการตรวจสอบการผลิตใหเ ปนไปตามตนแบบของกระปองกาซ

เมอ่ื ประเมินการตรวจสอบการผลติ ใหเ ปนไปตามตนแบบของกระปองกา ซ ใหใ ชข ั้นตอนตอ ไปน้ีอยางนอย
หนึง่ ขน้ั ตอน
(a) ขน้ั ตอนในขอ 1.8.7 สําหรบั ภาชนะปดรบั ความดันทไ่ี มเปนชนดิ UN ทม่ี ขี อ ยกเวนตามขอ 1.8.7.5 หรือ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 79

(b) ข้นั ตอนในขอ 1.8.8.1 ถึง 1.8.8.7

1.8.8.1 ขอกาํ หนดทั่วไป
1.8.8.1.1 การติดตามการผลิตใหดําเนินการโดยหนวยงาน Xa และทําการทดสอบตาม 6.2.6 โดยหนวยงาน Xa
1.8.8.1.2 หรือโดยหนวยงาน IS ท่ีไดรับการรับรองจากหนวยงาน สําหรับคํานิยามของหนวยงาน Xa และ IS
1.8.8.1.3 ใหดูใน 6.2.3.6.1 การตรวจสอบการผลิตใหเปนไปตามตนแบบใหดําเนินการโดยหนวยงานที่มีอํานาจหนาที่
ตัวแทนของหนวยงานท่ีมีอาํ นาจหนา ท่ี หรอื หนวยตรวจสอบของประเทศภาคขี องขอ กําหนดนี้
1.8.8.1.4 ในการบังคับใชตาม 1.8.8 ผูยื่นขอตองแสดง มีความมั่นใจและประกาศความรับผิดชอบเพียงลําพัง
ตอการตรวจสอบการผลิตใหเ ปน ไปตามตน แบบตามที่กําหนดในขอ 6.2.6 และในขอ อน่ื ๆ ของขอกําหนดนี้
ผยู ่นื ขอตอ ง
(a) ดําเนินการตรวจสอบแบบของแตละแบบของกระปองกาซ (ที่รวมถึงวัสดุที่ใชและแบบยอยของแบบนั้น

เชน ปริมาตร ความดนั รูปวาด และอปุ กรณปด และเปด ) ตาม 1.8.8.2

(b) ดาํ เนนิ ระบบคณุ ภาพสาํ หรบั การออกแบบ การผลิต การตรวจสอบ และการทดสอบตาม 1.8.8.3
(c) ดาํ เนินการทดสอบตาม 1.8.8.4 สําหรบั การทดสอบตาม 6.2.6

(d) ยื่นขอการรับรองระบบคุณภาพสําหรับการติดตามการผลิตและสําหรับการทดสอบตอหนวยงาน Xa

ของประเทศภาคี ถาผูยื่นขอไมไดอยูในประเทศภาคี จะตองย่ืนตอหนวยงาน Xa ของประเทศภาคีกอน
การขนสงคร้ังแรกไปยังประเทศภาคี

(e) หากกระปองกาซประกอบดวยชิ้นสวนท่ีผลิตโดยผูย่ืนขอท่ีเปนองคกรหน่ึงหนวยหรือมากกวา ใหจัดทํา

คาํ แนะนําในการประกอบและเตมิ กระปองกา ซ ซึง่ เปนไปตามหนงั สือรับรองการตรวจสอบแบบ
เมื่อผยู ื่นขอและองคกรท่ีประกอบหรือเติมกระปองกาซตามคําแนะนาํ ของผผู ลิตนัน้ สามารถแสดงใหหนว ยงาน Xa
พอใจวาการตรวจสอบการผลิตเปนไปตามที่กําหนดใน 1.8.7.6 ไมรวมถึง 1.8.7.6.1 (d) และ 1.8.7.6.2 (b) ผูยื่นขอ
อาจทําการกําหนดวิธีการตรวจสอบภายในองคกร ท่ีดําเนนิ การบางสวนหรอื ทั้งหมดของการตรวจสอบและทดสอบ
ตาม 6.2.6

1.8.8.2 การตรวจสอบแบบ
1.8.8.2.1 ผูย่ืนขอตองจัดทําเอกสารทางเทคนิคสําหรับแตละแบบของกระปองกาซ ท่ีรวมถึงมาตรฐานทางเทคนิค
1.8.8.2.2 ทเี่ กี่ยวของ หากผยู ื่นขอใชมาตรฐานทไ่ี มไดอ างองิ ใน 6.2.6 จะตอ งเพม่ิ มาตรฐานน้นั ในเอกสารทางเทคนิค
ผูย่ืนตองเก็บรักษาเอกสารทางเทคนิคกับตัวอยางของแบบนั้นท่ีสถานท่ีของหนวยงาน Xa ระหวางการผลิต
1.8.8.2.3 และหลังจากนั้นเปนเวลาอยางนอย 5 ป เร่ิมจากวันสุดทายของการผลิตกระปองกาซตามหนังสือรับรอง
การตรวจสอบแบบนน้ั
หลังจากตรวจสอบอยางรอบคอบ ผูยื่นขอไดออกหนังสือรับรองแบบที่มีอายุสูงสุด 10 ป ตองแนบหนังสือ
รับรองไวใ นเอกสารหนงั สือรบั รองนอี้ นุญาตใหผยู ืน่ ขอทาํ การผลติ กระปองกา ซของแบบน้ันในชว งเวลาดังกลาว

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 80

1.8.8.2.4 หากภายในชวงเวลาดังกลาว ขอกําหนดที่เกี่ยวของในขอกําหนดน้ี (รวมถึงมาตรฐานที่อางถึง) เปล่ียนแปลงไป
1.8.8.2.5 ทําใหแบบน้ันไมเปนไปตามขอกําหนด ผูยื่นขอตองเพิกถอนหนังสือรับรองการตรวจสอบแบบนั้นและแจง
1.8.8.3 หนว ยงาน Xa
1.8.8.3.1 ผูย ่ืนขออาจออกหนงั สือรบั รองใหมส ําหรบั เวลาสูงสุด 10 ป หลังจากไดม ีการทบทวนอยางรอบคอบไดเสร็จสิ้น
1.8.8.3.2
1.8.8.3.3 การควบคมุ การผลติ
ขน้ั ตอนการตรวจสอบแบบและกระบวนการผลิตตองขน้ึ กับการสาํ รวจของหนว ยงาน Xa เพ่อื ใหม ่ันใจวา แบบท่ี
1.8.8.3.4 รับรองโดยผูย่ืนขอ และผลิตภัณฑท่ีผลิตเปนไปตามหนังสือรับรองแบบและขอกําหนดน้ีที่ใชบังคับ
1.8.8.4 หากขอ 1.8.8.1.3 (e) ใชบังคบั องคก รที่ทาํ การประกอบและเติมตองรวมอยูใ นข้นั ตอนน้ัน
1.8.8.4.1 ผูยื่นขอตองมีมาตรการที่จําเปนเพ่ือใหม่ันใจวากระบวนการผลิตเปนไปตามขอกําหนดนี้ท่ีใชบังคับ และตาม
หนังสือรับรองแบบและเอกสารแนบ หากหมวดยอยที่ 1.8.8.1.3 (e) ใชบังคับองคกรท่ีทําการประกอบและเติม
ตองรวมอยใู นขน้ั ตอนน้ัน
หนว ยงาน Xa ตอง
(a) ตรวจสอบการตรวจสอบการผลิตใหเปนไปตามตนแบบของกระปองกาซที่มีเอกสารทางเทคนิค

ตามท่ีระบุไวใน 1.8.8.2
(b) ตรวจสอบวา กระบวนการผลิตผลติ ภณั ฑเ ปน ไปตามขอกาํ หนดและเอกสารที่ใชบ งั คับ หากกระปอ งกาซถูก

ประกอบจากชิ้นสวนทีผ่ ลิตโดยผยู นื่ ขอและโดยองคก รหนึ่งหนวยหรือมากกวา หนวยงาน Xa ตองตรวจสอบ
วากระปองกาซเปนไปตามขอกําหนดท้ังหมดท่ีใชบังคับ หลังจากการประกอบและการเติมคร้ังสุดทาย
และตามคาํ แนะนําของผยู นื่ ขออยางถูกตอ ง
(c) ตรวจสอบวา เจา หนาทไ่ี ดทาํ การเช่อื มช้ินสว นตาง ๆ อยางถาวร และการทดสอบผา นหรือไดเ หน็ ชอบแลว
(d) บันทึกขอ มูลผลการสาํ รวจ
หากหนวยงาน Xa ตรวจพบวาไมเปนไปตามหนังสือรับรองแบบของผูยื่นขอหรือกระบวนการผลิต หนวยงาน
ตองมมี าตรการแกไขอยา งเหมาะสม หรือเพกิ ถอนหนงั สือรับรองแบบจากผูยื่นขอ

การทดสอบการปอ งกันการรัว่ ซึม
ผูยนื่ ขอและองคก รทป่ี ระกอบและเตมิ กระปอ งกาซขั้นตอนสุดทา ยตามคาํ แนะนํา
(a) ทําการทดสอบตาม 6.2.6
(b) บนั ทกึ ผลการทดสอบ
(c) ออกหนังสือการตรวจสอบการผลติ ใหเปนไปตามตนแบบเฉพาะกระปองกาซท่ีตรวจสอบตามขอกําหนดน้ี

ทีเ่ ก่ยี วขอ ง และผานการทดสอบตามทก่ี ําหนดใน 6.2.6
(d) เกบ็ รักษาเอกสารตาม 1.8.8.7 ระหวางการผลิตและหลงั จากน้ันเปนเวลาอยางนอย 5 ป นับจากวัน สดุ ทาย

ของการผลิตกระปองกาซตามแบบท่ีไดรับรองสําหรับการตรวจสอบโดยหนว ยงาน Xa ณ การสุม ตรวจตาม
ชว งเวลาใด ๆ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 81

1.8.8.4.2 (e) ตดิ เครอื่ งหมายท่อี านได และคงทนแสดงแบบของกระปอ งกาซผยู น่ื ขอ และวันทีผ่ ลติ หรือเลขกลมุ เดยี วกัน
หากพืน้ ท่ีจาํ กดั ไมสามารถตดิ เครอื่ งหมายทั้งหมดบนกระปองกา ซ ใหต ดิ หรือแขวนปายที่คงทนแสดงขอมูล
1.8.8.4.3 บนกระปอ งกา ซ หรือวางรว มกบั กระปอ งกา ซภายในบรรจภุ ณั ฑ

1.8.8.5 หนว ยงาน Xa ตอ ง
1.8.8.6 (a) ดําเนินการตรวจสอบและทดสอบทจ่ี ําเปน ณ การสมุ ตรวจตามชว งเวลาใด ๆ แตอ ยา งนอ ยหลังจากการเร่ิม
1.8.8.7
ผลิตแบบกระปองกาซ และหลังจากน้ันอยางนอย 3 ปตอครั้ง เพ่ือยืนยันวาข้ันตอนการตรวจสอบแบบ
ของผูย่ืนขอรวมท้ังการผลิตและทดสอบผลิตภัณฑ เปนไปตามหนังสือรับรองการตรวจสอบแบบ
และขอ กําหนดทเี่ กี่ยวขอ ง
(b) ตรวจหนังสอื รับรองการตรวจสอบแบบที่ผยู ืน่ ขอออก
(c) ทําการทดสอบตามที่กําหนดใน 6.2.6 หรือเห็นชอบแผนการทดสอบและการตรวจสอบภายในองคกร
เพือ่ ทาํ การทดสอบ
หนังสอื รบั รองตองประกอบดวยขอมูลอยางนอย ดงั ตอ ไปนี้
(a) ชื่อและท่ีอยูของผูยื่นขอ และหากการประกอบขั้นสุดทายไมไดดําเนินการโดยผูย่ืนขอ แตโดยองคกรตาม
คําแนะนําของผยู ่ืนขอ ใหใ ชชื่อและทอ่ี ยขู ององคกร
(b) การอา งองิ ขอกําหนดน้ี และมาตรฐานท่ใี ชในการผลติ และการทดสอบ
(c) ผลการตรวจสอบและทดสอบ
(d) ขอ มูลสาํ หรับเครื่องหมายตามทกี่ ําหนดใน 1.8.8.4.1 (e)
(สงวนไว)
การติดตามการตรวจสอบภายในองคกร
เม่ือผูย่ืนขอหรือองคกรประกอบหรือเติมกระปองกาซที่มีการตรวจสอบภายในองคกร ใหใชบังคับตาม
1.8.7.6 ไมรวมถึง 1.8.7.6.1 (d) และ 1.8.7.6.2 (b) องคกรท่ีประกอบหรือเติมกระปองกาซตองเปนไป
ตามขอกําหนดท่เี กย่ี วขอ งกบั ผยู นื่ ขอ
เอกสาร
หมวดยอ ยที่ 1.8.7.7.1, 1.8.7.7.2, 1.8.7.7.3 และ 1.8.7.7.5 ใหน ํามาบังคับใช

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 82

บทที่ 1.9
ขอจํากัดดา นการขนสงท่กี ําหนดโดยผูท ม่ี ีอาํ นาจหนา ท่ี
(Transport restrictions by the competent authorities)

1.9.1 ประเทศภาคอี าจบงั คบั ใช RID กับการขนสงสนิ คาอนั ตรายทางรางระหวา งประเทศเม่ือขนสงในอาณาเขต
ของตน ขอ กําหนดเพิ่มเติมบางประการที่ไมรวมอยใู น RID โดยมเี งอ่ื นไขเพ่มิ เติมเหลาน้ี

- เปนไปตาม 1.9.2
- ไมขดั แยงกับ 1.1.2.1 (b)
- มีอยูในกฎหมายภายในของประเภทศภาคี RID ที่บังคับใชอยางเทาเทียมกันกับการขนสงสินคา

อนั ตรายภายในประเทศโดยทางรถไฟในอาณาเขตของ RID
- ไมส ง ผลใหม ีการหามการขนสงทางรางสําหรับสนิ คาอันตรายท่ีอยูภ ายใตขอกาํ หนดเหลา น้ีในดินแดน

ท้งั หมดของประเทศภาคี RID

1.9.2 ขอกาํ หนดเพม่ิ เตมิ ตาม 1.9.1 ไดแก

(a) ขอกําหนดดา นความปลอดภยั เพมิ่ เติมหรือขอจํากดั ในการขนสง เกีย่ วกบั
- การใชโครงสรา งพื้นฐาน เชน สะพาน หรอื อโุ มงค
- การใชข นสง รูปแบบอนื่ เชน การถายลํา
- ทีเ่ ขา หรือออกจากทาเรอื หรือสถานีการขนสง อ่ืน

(b) ขอกําหนดตามท่ีหามมิใหขนสงสินคาอันตรายบางอยางในสวนที่มีความเส่ียงพิเศษและในทองถิ่น
เชน สวนพ้ืนที่อยูอาศัย พ้ืนที่ท่ีออนไหวตอส่ิงแวดลอม พื้นท่ีทางเศรษฐกิจ หรือเขตอุตสาหกรรมท่ีมี
การตดิ ตั้งที่เปนอันตรายหรอื เงือ่ นไขพเิ ศษ เชน มาตรการปฏิบตั กิ าร (ลดความเร็วเวลาเดนิ ทางทร่ี ะบุ
หามรถไฟพบกัน) หากเปนไปได เจาหนาท่ีผูมีอํานาจจะตองกําหนดเสนทางอื่นซึ่งอาจใชสําหรับ
เสน ทางตอ งหา มแตล ะเสนทางภายใตข อกาํ หนดพเิ ศษ

(c) ขอกําหนดฉุกเฉินเกี่ยวกับเสนทางหรือการจอดรถขนสงทางราง สําหรับขบวนรถท่ีขนสงสินคา
อันตราย ในกรณีที่เกิดสภาพอากาศมีความรุนแรง แผนดินไหว อุบัติเหตุ การจัดการทางอุตสาหกรรม
และความไมเรยี บรอยของบานเมอื ง

1.9.3 การประยุกตใชขอกําหนดเพ่ิมเติมตาม 1.9.2 (a) และ (b) สันนิษฐานวาหนวยงานที่มีอํานาจแสดง
หลกั ฐานถึงความจาํ เปนในการใชมาตรการ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 83

1.9.4 หนวยงานผูมีอํานาจของรัฐผูทําสัญญา RID ท่ีใชขอกําหนดเพ่ิมเติมใด ๆ ในอาณาเขตของตนภายใน
ขอบเขต 1.9.2 (a) และ (b) ขางตน จะตองแจงใหสํานักเลขาธิการ OTIF ทราบโดยท่ัวไปลวงหนา
เกี่ยวกับขอกําหนดเพ่ิมเติม สํานักเลขาธกิ าร OTIF จะนาํ ไปสูความสนใจของรฐั ผทู ําสัญญา RID

1.9.5 ผูทําสัญญา RID อาจวางขอกําหนดดานความปลอดภัยเฉพาะสําหรับการขนสงสินคาอันตรายระหวาง
ประเทศโดยทางรถไฟ ตราบเทาที่ RID ไมค รอบคลมุ พื้นที่น้นั โดยเฉพาะอยา งยิ่งในสว นท่เี กย่ี วกับ

- การวงิ่ ของรถไฟ
- กฎการปฏบิ ัตกิ ารสาํ หรับปฏบิ ตั ิการเสรมิ ในการขนสง เชน การเดนิ ทพั และการทรงตัว
- การจัดการขอมูลเก่ียวกับสินคาอันตรายที่ขนสง โดยมีเงื่อนไขวาส่ิงเหลาน้ันมีอยูในกฎหมาย

ระดับประเทศ และยังใชกับการขนสงสินคาอันตรายระดับประเทศโดยทางรถไฟในอาณาเขตของรัฐ
ผูทําสัญญา RID ดงั กลาว
ขอกําหนดเฉพาะเหลานี้จะไมเก่ียวของกับพ้ืนที่ที่ครอบคลุมโดย RID โดยเฉพาะอยางย่ิงที่ระบุไวใน
1.1.2.1 (a) และ 1.1.2.1 (b)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 84

บทที่ 1.10
มาตรการเพ่ือการรกั ษาความปลอดภยั

(Security provisions)

หมายเหตุ เพ่ือใหเ ปน ไปตามวัตถุประสงคของบทนี้ “การรกั ษาความปลอดภัย” หมายถึง มาตรการหรอื การปองกัน
ที่ไดมีการดําเนินการเพ่ือปองกันการขโมย หรือการใชสินคาอันตรายไปในทางที่ผิดโดยอาจกอใหเกิด

อนั ตรายแกป ระชาชน ทรัพยสิน หรอื สิง่ แวดลอ ม

1.10.1 ขอกาํ หนดท่วั ไป (General provisions)
1.10.1.1
1.10.1.2 ผูที่เกี่ยวของกับการขนสงสินคาอันตรายตองใหความสําคัญแกขอกําหนดเพ่ือการรักษาความปลอดภัย
1.10.1.3 ตามทไี่ ดกําหนดไวใ นบทที่ 1.10 น้ี
สนิ คา อนั ตรายจะตองถูกมอบหมายใหแกเ ฉพาะผูขนสง ท่เี หมาะสม
1.10.1.4 พื้นที่ในสถานีสําหรับการจัดเก็บชั่วคราว สถานที่สําหรับการจัดเก็บช่ัวคราว สถานีซอมบํารุง พ้ืนท่ี
1.10.1.5 หนาทา เรอื หรือรถไฟ และยานขนถายทใ่ี ชสําหรับการเก็บสนิ คาอันตรายเปน การชว่ั คราว จะตอ งมีการรักษา
1.10.1.6 ความปลอดภัยอยางเหมาะสม มีแสงสวางอยางเพียงพอ และจะตองไมใชสถานที่ที่ประชาชนท่ัวไปสามารถ
เขา ไปไดโดยงาย
ในระหวางการขนสงสินคาอันตราย ผูป ระจาํ หนาท่ีหรือผูปฏิบตั ิงานบนขบวนรถขนสงสินคาอันตรายจะตอง
พกบัตรประจําตวั ทม่ี ีรูปถาย
การตรวจสอบความปลอดภยั ตาม 1.8.1
สงวนไว

1.10.2 การฝกอบรมดานการรักษาความปลอดภัย (Security training)
1.10.2.1
1.10.2.2 การฝกอบรม รวมถึงการฝกอบรมทบทวน ตามที่ระบุไวในบทที่ 1.3 จะตองมีสวนที่ใหความสําคัญ
กับการรักษาความปลอดภัย ทั้งนี้ การฝกอบรมทบทวนเกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัยไมจําตอง
1.10.2.3 ดําเนนิ การเฉพาะเมื่อมีการเปลย่ี นแปลงกฎระเบียบเทา น้ัน
การฝกอบรมใหตระหนักถึงการรักษาความปลอดภัย จะตองมีเนื้อหาเก่ียวกับลักษณะของความเสี่ยง
การรับรูถึงความเสี่ยง วิธีการท่ีทําใหเห็นถึงความเส่ียง การลดความเสี่ยง รวมถึงการดําเนินการในกรณีท่ีมี
การละเมิดขอกําหนดเกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัย ทั้งนี้ ตองมีเน้ือหาที่ใหความสําคัญแกแผน
ดานการรักษาความปลอดภัย (หากเหมาะสม) ความรับผิดชอบและหนาท่ีของบุคคล และการนําแผน
ดานความปลอดภัยดงั กลาวมาใช
การฝกอบรมท่ีจัดให หรือตรวจสอบใหข้ึนกับการจางงานในตําแหนงที่เกี่ยวกับการขนสงสินคาอันตราย
และตองมีการฝกอบรมเสริมตามระยะเวลา โดยการฝกอบรมเพิ่มความรูและทบทวนความรูเดิม

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 85

1.10.2.4 การบนั ทึกการฝกอบรมที่ไดรับตองเก็บรักษาโดยนายจางและมีใหกับลูกจางและหนวยงานท่ีมีอํานาจหนาท่ี
หากมีการรองขอ นายจา งตองเกบ็ การบันทึกขอมูลตามกําหนดเวลาที่หนวยงานที่มอี ํานาจหนาที่กาํ หนดไว

1.10.3 ขอ กําหนดสาํ หรับสินคา อันตรายท่กี อ ใหเกิดอันตรายรายแรง

1.10.3.1 คําจาํ กดั ความ “สนิ คาอนั ตรายทอ่ี าจกอ ใหเกิดอันตรายรา ยแรง”
1.10.3.1.1 สินคาอันตรายที่กอใหเกิดอันตรายรายแรงมีโอกาสนําไปใชในทางท่ีผิดในเหตุการณกอการราย

และอาจสงผลใหเกิดผลกระทบรายแรง เชน การบาดเจ็บลมตายจํานวนมาก การทําลายลางสูง
หรอื โดยเฉพาะอยางยงิ่ สําหรับประเภท 7
1.10.3.1.2 สินคาอันตรายท่ีกอใหเกิดอันตรายรายแรงประเภทอื่นนอกเหนือจากสินคาประเภท 7 โดยจะตองเปน
กรณที ่มี ีการขนสงมากกวา จํานวนท่ีระบุไวดงั แสดงในตารางท่ี 1.10.3.1.2

Class Division Substance or article Quantity

Tank(C) (l) Bulk(D) Packages
(kg)
(kg) 0
0
1 1.1 Explosives aa 0
0
1.2 Explosives aa
0
1.3 Compatibility group C explosives aa 0
b
1.4 Explosives of UN 0104, 0237, 0255, 0267, 0289, a a
0
0361, 0365, 0366, 0440, 0441, 0455, 0456, 0500,
b
0512 and 0513 0
0
1.5 Explosives 0a b
b
1.6 Explosives aa b
b
2 Flammable gases (classification codes including 3000 a

only the letter F)

Toxic gases (classification codes including letters T, 0 a

TF, TC, TO, TFC or TOC)

excluding aerosols

3 Flammable liquids of packing groups I and II 3000 a

Desensitized explosives 0a

4.1 Desensitized explosives aa

4.2 Packing group I substances 3000 a

4.3 Packing group I substances 3000 a

5.1 Oxidizing liquids of packing group I 3000 a

Perchlorates, ammonium nitrate, ammonium 3000 3000

nitrate fertilisers and ammonium nitrate emulsions

or suspensions or gels

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 86

6.1 Toxic substances of packing group I 0a0

6.2 Infectious substances of Category A (UN 2814 and a 0 0

2900, except for animal material) และ medical

waste of Category A (UN 3549)

8 Corrosive substances of packing group I 3000 a b

a Not relevant.

b The provisions of 1.10.3 do not apply, whatever the quantity is.

c A value indicated in this column is applicable only if carriage in tanks is authorized, in accordance with Chapter 3. 2, Table

A, column ( 10) or ( 12) . For substances that are not authorized for carriage in tanks, the instruction in this column is not

relevant.

d A value indicated in this column is applicable only if carriage in bulk is authorized, in accordance with Chapter 3.2, Table A,

column (10) or (17). For substances that are not authorized for carriage in bulk, the instruction in this column is not relevant

1.10.3.1.3 สําหรับสินคาอันตรายประเภท 7 ท่ีมีคาเทากับหรือมากกวาเกณฑความปลอดภัยในการขนสง
(Transport security threshold) 3,000 A2/หีบหอ ยกเวนสารกัมมันตรังสีตอไปน้ี ซึ่งมีการกําหนด
เกณฑค วามปลอดภัยในการขนสง (Transport security threshold) ดังแสดงในตารางที่ 1.10.3.1.3

ตารางที่ 1.10.3.1.3 Transport security thresholds for specific radionuclides

Element Radionuclide Transport security threshold

(TBq)

Americium Am-241 0.6

Gold AU-198 2

Cadmium Cd-109 200

Californium Cf-252 0.2

Curium Cm-244 0.5

Cobalt Co-57 7

Cobalt Co-60 0.3

Caesium Cs-137 1

Iron Fe-55 8000

Germanium Ge-68 7

Gadolinium Gd-153 10

Iridium Ir-192 0.8

Nickel Ni-63 600

Palladium Pd-103 900

Promethium Pm-147 400

Polonium Po-210 0.6

Plutonium Pu-238 0.6

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสนิ คาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 87

Plutonium Pu-239 0.6
Radium Ra-226 0.4
Ruthenium Ru-106 3
Selenium Se-75 2
Strontium Sr-90 10
Thallium Ti-204 200
Thulium Tm-170 200
Ytterbium Yb-169 3

1.10.3.1.4 การคํานวณ mixtures of radionuclides

1.10.3.1.5 เม่ือวัสดุกัมมันตภาพรังสีมีอันตรายยอยประเภทอ่ืน ใหพิจารณาเกณฑของตาราง 1.10.3.1.2 ดวย
(ดู 1.7.5 ประกอบการพิจารณาดวย)

1.10.3.2 แผนการรกั ษาความปลอดภัย (Security plan)

1.10.3.2.1 ผูขนสง ผูสง และผูท่ีเกี่ยวของตามท่ีระบุไวในหมวดที่ 1.4.2 และ 1.4.3 ท่ีเก่ียวของกับการขนสงสินคา
อันตรายท่ีอาจกอใหเกิดอันตรายรายแรง (ดูตาราง 1.10.3.1.2) จะตองนําแผนการรักษาความปลอดภัย
ซง่ึ ตองมีเนอ้ื หาตามหมวดยอ ยที่ 1.10.3.2.2 เปน อยางนอยมาปรบั ใช

1.10.3.2.2 แผนการรกั ษาความปลอดภยั จะตองประกอบดว ยสวนตา ง ๆ อยางนอย ดังน้ี
(a) การกําหนดหนาที่ความรับผิดชอบดานการรักษาความปลอดภัยท่ีเฉพาะและชัดเจนใหแก
ผทู ม่ี ีความสามารถ และเหมาะสมเพือ่ ดาํ เนนิ การตามภาระหนาท่รี ับผิดชอบ
(b) การบันทึกสนิ คา อนั ตรายหรือประเภทของสินคาอนั ตรายท่ีเกย่ี วของ
(c) การทบทวนการดําเนินการปจจุบนั การประเมินความเส่ยี ง รวมถึงการหยดุ ทจ่ี ําเปน สาํ หรบั การขนสง
การจัดเก็บสินคาอันตรายในแท็งก แครบ รรทกุ หรือคอนเทนเนอร ทั้งกอนการขนสง ขณะการขนสง
หรือหลังจากการขนสง ทั้งนี้ ใหรวมถึงการเก็บสินคาอันตรายชั่วคราวระหวางการเปล่ียนรูปแบบ
การขนสง หรอื ระหวา งการถายลาํ
(d) การแถลงการณที่ชัดแจงของมาตรการท่ีจะใชเพื่อลดความเสี่ยง ซ่ึงถือวาเปนหนาที่ความรับผิดชอบ
ของผูท่เี ก่ียวของ รวมถึง
- การฝก อบรม

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 88

1.10.3.3 - นโยบายดานการรักษาความปลอดภัย (เชน การตอบสนองตอเง่ือนไขการคุกคามที่สูงข้ึน
การตรวจสอบผูประจาํ หนาที่หรอื ผูปฏิบตั งิ าน/ผูประจําหนา ท่ีหรือผูปฏิบัตงิ านใหม เปนตน)

- วิธีการปฏิบัติ (การเลือก/การใชเสนทางเมื่อทราบ การเขาถึงสินคาอันตรายซึ่งอยูในสถานที่
จดั เกบ็ ช่วั คราว (ตามทร่ี ะบุไวใ น (c)) ความใกลชิดกับโครงสรา งซ่งึ ถูกทําลายไดงา ย เปนตน )

- อปุ กรณและทรพั ยากรทจี่ ะไดมีการใชเ พือ่ ลดความเสี่ยง
(e) ขั้นตอนท่ีมีผลใชอยูในปจจุบันสําหรับการรายงานและรับมือกับการคุกคามดานการรักษาความปลอดภัย

การละเมดิ ตอ ความปลอดภยั หรอื เหตกุ ารณท ม่ี ีผลกระทบตอการรักษาความปลอดภยั
(f) ข้ันตอนสําหรับการประเมินและการทดสอบแผนการรักษาความปลอดภัย และขั้นตอนสําหรับ

การทบทวนตามระยะเวลา และการปรบั ปรุงแผน
(g) มาตรการเพ่ือการรับรองความปลอดภัยทางกายภาพของขอมูลการขนสงท่ีอยูในแผนการรักษา

ความปลอดภัย และ
(h) มาตรการเพ่ือรับรองขอมูลท่ีเก่ียวกับการดําเนินการขนสงที่อยูในแผนการรักษาความปลอดภัย

วาจะเผยแพรแกเฉพาะบุคคลท่ีเก่ียวของ ทั้งน้ี มาตรการตองไมขัดกับขอกําหนดอ่ืนดานขอมูล
ในขอกาํ หนดน้ี
หมายเหตุ ควรมีการรวมมือกันระหวางผูขนสง ผูสง และผูรับ รวมถึงผูท่ีมีอํานาจหนาท่ีในการแลกเปล่ียน

ขอมูลเกี่ยวกับการคุกคาม การใชมาตรการรักษาความปลอดภัยที่เหมาะสม และการสนองตอบ
ตอเหตุการณทมี่ ผี ลตอความปลอดภยั
จัดใหมีอุปกรณ เครื่องมือ หรือการจัดการ เพื่อปองกันการขโมยขบวนรถขนสงสินคาอันตราย (ดูตาราง
1.10.3.1.2) หรือสินคา ทั้งนี้ ใหมีการตรวจสอบวาอุปกรณ เครื่องมือ หรือการจัดการดังกลาวใชไดจริง
ตลอดเวลา อยางไรก็ดี การใชมาตรการตาง ๆ ที่กลาวมาน้ันจะตองไมกระทบตอการดําเนินการ
ในเหตุฉุกเฉิน
หมายเหตุ เม่ือมีความเหมาะสม อาจมีการใชอุปกรณวัดระยะไกล อุปกรณติดตามอื่น ๆ หรืออุปกรณ
เพ่ือติดตามการเคลื่อนไหวของสินคาอันตรายซึ่งอาจกอใหเกิดอันตรายรายแรง (ดูตาราง
1.10.3.1.2)

1.10.4 เพื่อใหสอดคลองกับบทบัญญัติในหมวดที่ 1.1.3.6 เง่ือนไขตามหมวดท่ี 1.10.1, 1.10.2, 1.10.3
จะไมนาํ ไปใชกบั กรณีการขนสง สินคาที่มีการบรรจุเปน หีบหอซง่ึ มีปริมาณไมเกินกวาทกี่ ําหนดไวตอหนวย
การขนสงตามหมวดยอยท่ี 1.1.3.6.3 ท้งั น้ี ยกเวน UN 0029, 0030, 0059, 0065, 0073, 0104, 0237,
0255, 0267, 0288, 0289, 0290, 0360, 0361, 0364, 0365, 0366, 0439, 0440, 0441, 0455,
0456, 0500, 0512, 0513 และ UN 2910 และ 2911 นอกจากนี้ ขอกําหนดตามหมวดที่ 1.10.1,
1.10.2, 1.10.3 จะไมนําไปใช เมื่อปริมาณขนสงในแท็งค หรือแบบเทกองบนหนวยขนสงเกินกวา
ทกี่ ําหนดในหมวดยอ ยที่ 1.1.3.6.3

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 89

1.10.5 สําหรบั กรณีของวัตถุกัมมนั ตภาพรงั สี ใหป ฏบิ ัติตามขอกําหนดตาง ๆ ในบทนี้ เมือ่ ตองมีการใชข อกําหนด
ของ Convention on Physical Protection of Nuclear Material1 แล ะ IAEA circular on “The

Physical Protection of Nuclear Material and Nuclear Facilities”2 ใชบ ังคับ

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 90

บทท่ี 1.11
แผนจัดการเหตฉุ กุ เฉนิ ภายในของยา นขนถายสนิ คา
(Internal emergency plans for marshalling yards)

จะตอ งจัดทาํ แผนฉุกเฉนิ ภายในสําหรับการขนสงสนิ คาอนั ตรายภายในยานขนถา ยสนิ คา

วัตถุประสงคของแผนฉุกเฉิน คือ กรณีท่ีเกิดอุบัติเหตุหรือเหตุการณในยานขนถายสินคา ผูท่ีเก่ียวของ
จะประสานงานกันเพื่อใหผลกระทบท่ีเกิดข้ึนจากอุบัติเหตุหรือเหตุการณในยานขนถายสินคาสงผลตอ
ชีวิตและทรพั ยส ินใหนอ ยทสี่ ุด

ขอ กําหนดในบทนใ้ี หปฏบิ ตั ิตาม IRS 20201 (Carriage of dangerous goods – Emergency planning
guidance for rail marshalling yards published by UIC)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 91

สวนที่ 2 (Part 2) การจาํ แนกประเภทสินคาอนั ตราย
(Classification)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สนิ คา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 92

2.1.1 บทท่ี 2.1
2.1.1.1 ขอ กาํ หนดทั่วไป (General provisions)

2.1.1.2 บทนาํ

ประเภทสินคา อันตรายตาม RID จําแนกตามลักษณะที่กอใหเ กดิ อนั ตรายไดด ังน้ี
ประเภท 1 สารและสิง่ ของระเบิด
ประเภท 2 กา ซ
ประเภท 3 ของเหลวไวไฟ
ประเภท 4.1 ของแข็งไวไฟ สารท่ีทาํ ปฏิกริ ิยาไดเ อง สารทม่ี ีปฏิกริ ยิ าพอลิเมอรไรเซชนั และของแขง็
ที่ถกู ทาํ ใหความไวตอการระเบดิ ลดลง
ประเภท 4.2 สารทเ่ี สีย่ งตอ การลกุ ไหมไดเอง
ประเภท 4.3 สารที่เมื่อสมั ผสั กบั น้าํ แลว ใหกา ซไวไฟ
ประเภท 5.1 สารออกซิไดซ
ประเภท 5.2 สารเปอรออกไซดอนิ ทรยี 
ประเภท 6.1 สารพษิ
ประเภท 6.2 สารตดิ เชอื้
ประเภท 7 วัสดกุ ัมมนั ตรังสี
ประเภท 8 สารกัดกรอ น
ประเภท 9 สารและส่ิงของอนั ตรายเบ็ดเตลด็
แตละบัญชีรายชื่อสินคาอันตรายประเภทตางกันจะมีหมายเลข UN กํากับไว ประเภทของบัญชีรายช่ือท่ีใช
มีดังน้ี
A. รายชอ่ื เดยี่ วใชส ําหรบั สารหรอื สง่ิ ของอนั ตรายทก่ี าํ หนดไวอ ยางชัดเจน รวมถึงรายชือ่ สารที่ครอบคลุม

ถึงไอโซเมอรตาง ๆ เชน
UN 1090 Acetone
UN 1104 Amyl acetates
UN 1194 Ethyl nitrite solution
B. บัญชรี ายชื่อทว่ั ไปใชสาํ หรบั กลุมสารหรือสง่ิ ของอันตรายที่กําหนดไวอยางชดั เจน ซง่ึ ไมจดั อยูในบัญชี
รายชอ่ื ท่ไี มไดร ะบไุ วเปนอยางอ่นื (n.o.s) เชน
UN 1133 Adhesives
UN 1266 Perfumery Products
UN 2757 Carbamate Pesticide, Solid, Toxic
UN 3101 Organic Peroxide Type B, Liquid

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 93

2.1.1.3 C. บัญชีรายชื่อท่ีไมไดระบุไวเปนอยางอื่น (n.o.s.) จําเพาะ ที่ครอบคลุมถึงกลุมของสารหรือสิ่งของ
อนั ตรายทมี่ อี งคประกอบหลักทางเคมีหรือคณุ สมบัตพิ นื้ ฐานที่ไมร ับรองไวเ ปน อยางอืน่ เชน
2.1.2 UN 1477 Nitrates, Inogranic, n.o.s.
2.1.2.1 UN 1987 Alcohols, Flammable, n.o.s.

2.1.2.2 D. บญั ชีรายช่อื ท่ีไมไดร ะบุไวเปน อยางอ่นื (n.o.s.) ท่ัวไป ท่คี อบคลมุ ถึงกลุมของสารหรือสง่ิ ของอนั ตราย
2.1.2.3 ซงึ่ มคี ุณสมบัตคิ วามเปน อันตรายหน่งึ อยา งหรือมากกวา ท่ไี มร ะบุไวเปนอยา งอน่ื เชน
UN 1325 Flammable Solid, Organic, n.o.s.
UN 1993 Flammable Liquid, n.o.s.
บญั ชีรายชอ่ื ทีก่ าํ หนดภายใต B, C และ D เปน การกาํ หนดบญั ชีรายชอื่ แบบกลุม

เพ่ือวัตถุประสงคในการบรรจุ สารและสิ่งของนอกเหนือจากสินคาอันตรายในประเภท 1, 2, 5.2, 6.2, 7
และนอกเหนือจากสารที่ทําปฏิกิริยาไดเองในประเภท 4.1 จะกําหนดกลุมการบรรจุ (packing group)
ตามระดับอันตรายของสารนนั้
- กลมุ การบรรจทุ ่ี I หมายถึง สารท่ีมคี วามเปนอนั ตรายสงู
- กลมุ การบรรจทุ ี่ II หมายถึง สารทมี่ ีความเปนอันตรายปานกลาง
- กลุม การบรรจทุ ี่ III หมายถึง สารท่มี ีความเปนอันตรายต่ํา
สารและสิ่งที่มีการกําหนดกลุมการบรรจจุ ะแสดงในตาราง A ของบทที่ 3.2

หลักการจาํ แนกประเภทสนิ คา อนั ตราย (Principles of classification)

สินคาอันตรายที่อยูภายใตหัวขอประเภทของสารถูกกําหนดตามคุณสมบัติของสารท่ีกําหนดในขอยอย
2.2.X.1 ของสารแตละประเภทที่เกี่ยวของ การกําหนดวาสินคาอันตรายใดอยูในประเภทและกลุมการบรรจุใด
ใหเปนไปตามเกณฑท่ีระบุในขอยอย 2.2.X.1 การกําหนดความเส่ียงรองของสารหรือส่ิงของอันตราย
เปนไปตามเกณฑของประเภทของสารท่ีตรงกับความเสี่ยงเหลานั้น ตามที่ระบุในขอยอย 2.2.X.1
ท่เี หมาะสม
บัญชีรายชื่อของสินคาอันตรายทั้งหมดไดจัดเรียงตามลําดับของหมายเลข UN ของสินคาอันตรายน้ัน ๆ
อยูใน ตาราง A ของบทที่ 3.2 ในตารางนี้จะระบุขอมูลท่ีเก่ียวของของสินคา เชน ช่ือ ประเภท กลุม
การบรรจุ ฉลากท่ีตอ งติด และขอกาํ หนดของการบรรจแุ ละการขนสง (ดู 2.1.2.8)
สินคาอันตรายอาจประกอบดวยสิ่งเจือปนทางเทคนิค (เชน สิ่งเจือปนท่ีเกิดขึ้นในกระบวนการผลิต)
หรอื สง่ิ เตมิ แตง เพื่อสรา งเสถยี รภาพ หรอื เพือ่ จุดประสงคอ่ืนซ่ึงไมกระทบการจาํ แนก อยางไรก็ตาม สารท่ี
ถูกระบุโดยชื่อ เชน สารที่ขึ้นบัญชีไวเปนรายชื่อเดี่ยวในตาราง A ของบทท่ี 3.2 เปนตน ซึ่งประกอบดวย
สิ่งเจือปนทางเทคนิค (เชน ส่ิงเจือปนที่เกิดข้ึนในกระบวนการผลิต) หรือสิ่งเติมแตงเพื่อสรางเสถียรภาพ
หรือเพือ่ จุดประสงคอ่ืนท่กี ระทบการจําแนก จะตอ งถูกพิจารณาเปนสารละลายหรือของผสม (ดู 2.1.3.3)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 94

2.1.2.4 สินคาอันตรายท่ีข้ึนบัญชีไวหรือท่ีกําหนดตามขอยอย 2.2.X.2 ของแตละประเภทไมอนุญาตใหทํา
2.1.2.5 การขนสง
สินคาที่ไมไดระบุดวยช่ือ เชน สินคาท่ีไมไดข้ึนบัญชีเปนรายช่ือเด่ียวในตาราง A ของบทที่ 3.2 และไมได
2.1.2.6 ขึ้นบญั ชี หรอื ไมไ ดกําหนดไวในขอยอย 2.2.X.2 จะถูกกาํ หนดใหอยประเภททเี่ กี่ยวขอ งกันตามขั้นตอนใน
2.1.2.7 ขอ 2.1.3 นอกจากนี้ตองกําหนดความเส่ียงรอง (ถามี) และกลุมการบรรจุ (ถามี) เม่ือไดมีการกําหนด
2.1.2.8 ประเภทความเสี่ยงรอง (ถามี) และกลุมการบรรจุ (ถามี) ตองกําหนดหมายเลข UN ท่ีเกี่ยวของไวดวย
2.1.3 แผนผังลําดับขั้นการจําแนกสาร (decision trees) ตามขอยอย 2.2.X.3 (รายการของบัญชีรายชื่อแบบ
2.1.3.1 กลุม) ที่อยูสวนทายของแตละประเภท จะเปนตัวระบุตัวแปรท่ีเก่ียวของกันเพ่ือใชเลอื กบัญชีรายชือ่ แบบ
2.1.3.2 กลุมท่ีสอดคลองกัน (หมายเลข UN) ในทุกกรณีตองเลือกบัญชีรายช่ือแบบกลุมที่เฉพาะเจาะจงท่ีสุดที่
ครอบคลุมคุณสมบัติของสารหรือสิ่งของ ตามลําดับข้ันที่ระบุไวในขอ 2.1.1.2 ดวยตัวอักษร B, C และ D
ตามลําดับ ถาสารหรือสิ่งของไมสามารถจําแนกใหอยูในบัญชีรายชื่อแบบ B หรือ C ตามขอ 2.1.1.2 ได
จะตอ งจําแนกใหอ ยใู นบญั ชรี ายช่อื แบบ D เทา นน้ั
ตามขั้นตอนการทดสอบในบทท่ี 2.3 และตามเกณฑที่กําหนดไวในขอยอย 2.2.X.1 ของประเภทสารเม่อื
มกี ารระบุไว อาจจะกาํ หนดไดว าสาร สารละลาย หรือสารผสมของสนิ คาอันตรายบางประเภท ทก่ี าํ หนด
โดยชื่อในตาราง A ของบทที่ 3.2 ไมเปนไปตามเกณฑของสินคาอันตรายประเภทน้ัน ในกรณีเชนน้ี สาร
สารละลาย หรอื สารผสม ไมพ ิจารณาวาเปน สารอนั ตรายในประเภทนัน้
โดยวัตถุประสงคของการจําแนกประเภทสารที่มีจุดหลอมละลาย หรือจุดเริ่มหลอมละลายที่
20 องศาเซลเซียสหรือต่ํากวา ท่ีความดัน 101.3 กิโลปาสคาล ตองพิจารณาวาเปนของเหลว สารหนืดท่ี
ไมสามารถระบุจุดหลอมเหลวจําเพาะไดตองทําการทดสอบตาม ASTM D 4359-90 เพ่ือพิจารณา
ความเปนของเหลว (penetrometer test) ตามทกี่ ําหนดใน 2.3.4
ผูสงสินคาท่ีไดระบุตามขอมูลการทดสอบวาสารท่ีมีช่ืออยูในคอลัมน (2) ของตาราง A ของบทท่ี 3.2
ตรงตามเกณฑการจําแนกประเภทสําหรับประเภทสินคาอันตรายท่ีไมไดระบุในคอลัมน (3a) หรือ (5)
ของตาราง A ของบทท่ี 3.2 อาจสงสารโดยไดรบั อนุมตั จิ ากผมู ีอํานาจ

การจาํ แนกประเภทสาร รวมถึงสารละลายและสารผสม (เชน ของผสมและของเสีย) ท่ไี มไ ดระบโุ ดยช่อื

สาร รวมถึงสารละลายและสารผสมที่ไมไดระบุโดยช่ือ ตองจําแนกตามระดับความเปนอันตราย
ตามเกณฑท่ีระบุไวในขอยอย 2.2.X.1 ของสินคาอันตรายประเภทตาง ๆ ความเปนอันตรายของสาร
ถูกกําหนดโดยลักษณะทางกายภาพและลักษณะทางเคมี และคุณสมบัติทางสรีระศาสตร (physiology)
โดยลกั ษณะและคณุ สมบตั ิของสารละลายดังกลาวจะถูกนํามาพิจารณาในการนําไปใชอยา งเขม งวดตอไป
สารที่ไมไดระบุโดยชื่อในตาราง A ของบทท่ี 3.2 ซึ่งแสดงความเปนอันตรายเพียงอยางเดียว ตองจําแนก
ใหอยในประเภทของสินคาอันตรายที่ตรงกันภายใตบัญชีรายชื่อแบบกลุมที่กําหนดไวในขอยอย 2.2.x.3
ของสนิ คา อนั ตรายประเภทน้นั

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสงสินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 95

2.1.3.3 สารละลายหรือสารผสมท่ีมีสารอันตรายเพียงชนิดเดียวที่ระบุโดยช่ือในตาราง A ของบทท่ี 3.2 ผสม
กบั สารไมอ ันตรายหนึง่ ชนิดหรือมากกวา ตอ งพจิ ารณาวา เปนสารอนั ตรายที่ระบุโดยช่ือ ถา
(a) หากสารละลายหรือสารผสมไมไ ดระบุโดยชื่อไวในตาราง A ของบทที่ 3.2 หรือ
(b) ไมมีความชัดเจนจากบัญชรี ายชื่อสําหรับสารอันตรายวาสารน้ันสามารถใชไ ดกับสารบริสุทธหิ์ รือสาร
ทแี่ ทบจะไมมสี งิ่ อนื่ เจือปนเทานัน้ หรือ
(c) ประเภท รหัสการจําแนก กลุมการบรรจุ หรือสถานะทางกายภาพของสารละลายหรือของผสม
แตกตางจากสารท่ีกลาวถงึ ตามช่ือในตาราง A ของบทท่ี 3.2
(d) ลกั ษณะและคณุ สมบัตขิ องความเปน อันตรายของสารละลายหรือของผสมจาํ เปนตองมีมาตรการ
ตอบสนองฉกุ เฉินทแ่ี ตกตา งจากที่จาํ เปน สาํ หรับสารที่กลา วถึงตามชื่อในตาราง A ของบทที่ 3.2
ในกรณีอ่ืน ๆ ยกเวนที่อธิบายไวใน (a) สารละลายหรือของผสมตองจัดเปนสารที่ไมไดรับการกลาวถึง
ประเภทเกีย่ วขอ งภายใตรายการรวมท่รี ะบุไวในหวั ขอยอย 2.2.x.3 ของประเภทนนั้ บัญชขี องอนั ตรายใน
เครือที่แสดงโดยสารละลายหรือของผสมน้ัน หากมี เวนแตสารละลายหรือของผสมไมตรงตามเกณฑ
ของประเภทใด ๆ ซ่งึ ในกรณนี ้จี ะไมอยภู ายใต RID

2.1.3.4 สารละลายและสารผสมที่ประกอบดวยสารหนึ่งสารใดที่ระบุใน 2.1.3.4.1 หรือ 2.1.3.4.2 จะตองถูก
จําแนกตามขอ กําหนดของหัวขอ น้นั ๆ

2.1.3.4.1 สารละลายและสารผสมที่ประกอบดวยสารหนงึ่ สารใดท่รี ะบุโดยชื่อดงั ตอไปน้ีตองจําแนกประเภทภายใต
บัญชี รายช่ือเดียวกันกับสารท่ีผสมอยูเสมอ โดยมีเงื่อนไขวาสารละลายและสารผสมน้ันไมมีลักษณะ
ความเปนอนั ตรายตามท่รี ะบไุ วใน 2.1.3.5
- สนิ คาอันตรายประเภท 3
UN 1921 PROPYLENEMINE,STABILIZED
UN 3064 NITROGLYCERIN SOLUTION IN ALCOHOL ทีม่ ีไนโตรกลีเซอรนี (nitroglycerin)
มากกวา รอยละ 1 แตไ มเ กินรอ ยละ 5
- สนิ คา อนั ตรายประเภท 6.1
UN 1051 HYDROGEN CYANIDE, STABILIZED มนี ํ้าผสมอยูนอยกวา รอ ยละ 3
UN 1185 ETHYLENEIMINE, STABILIZED
UN 1259 NICKEL CARBONYL
UN 1613 HYDROCYANIC ACID, AQUEOUS SOLUTION (HYDROGEN CYANIDEJ, AQUEOUS
SOLUTION)
UN 1614 HYDROGEN CYANIDE, STABILIZED ที่มีน้ําผสมอยนอยกวารอยละ 3 และดูดซับ
ในวสั ดเุ ฉื่อยท่ีมรี ูพรุน
UN 1994 IRON PENTACARBONYL
UN 2480 METHYL ISOCYANATE
UN 2481 ETHYL ISOCYANATE

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคาอนั ตรายทางรถไฟ หนา 96

UN 3294 HYDROGEN CYANIDE, SOJLUTION IN ALCOHOL ท่ีมีไฮโดรไซเจนไซยาไนดนอยกวา
รอ ยละ 45

- สินคาอนั ตรายประเภท 8
UN 1052 HYDROGEN FLUORIDE, ANHYDROUS;
UN 1744 BROMINE หรือ หมายเลข UN 1744 BROMINE SOLUTION
UN 1790 HYDROFLUORIC ACID ทีม่ ีไฮโดรเจนฟลูออไรด (hydrogen fluoride) มากกวา รอยละ
85
UN 2576 PHOSPHORUS OXYBROMIDE, MOLTEN;

2.1.3.4.2 สารละลายและสารผสมท่ปี ระกอบดว ยสารหนง่ึ สารใดทีเ่ ปน สนิ คาอันตรายประเภท 9 ตามรายการดังน้ี
UN 2315 POLYCHLORINATED BIPHENYLS
UN 3151 POLYHALOGENATED BIPHENYLS, LIQUID
UN 3151 HALOGENATED MONOMETHYLDIPHENYLMETHANES, LIQUID
UN 3151 POLYHALOGENATED TERPHENYLS, LIQUID
UN 3152 POLYHALOGENATED BIPHENYLS, SOLID หรือ
UN 3152 HALOGENATED MONOMETHYLDIPHENYLMETHANES, SOLID
UN 3152 POLYHALOGENATED TERPHENYLS, SOLID
UN 3432 POLYHALOGENATED BIPHENYLS, SOLID
จะตองถกู จําแนกเปน สนิ คา อันตรายประเภท 9 โดยที่
- สารละลายหรือสารผสมนั้นจะตองไมมีสวนประกอบของสินคาอันตรายอื่นนอกจากสินคาอันตราย
ตามประเภทการบรรจุ III ของประเภท 3, 4.1, 4.2, 4.3, 5.1, 6.1 หรือ 8
- สารละลายหรอื สารผสมน้ันจะตอ งไมมีคุณลกั ษณะที่เปนอันตรายตามทรี่ ะบุใน 2.1.3.5.3

2.1.3.4.3 สิ่งของท่ีใชแลว เชน transformers และ condensers ที่ประกอบดวยสารละลายและสารผสมดังท่ี
กลา วใน 2.1.3.4.2 จะถูกจาํ แนกเปน สินคา อนั ตรายประเภท 9 โดย
(a) ไมมีสวนประกอบที่เปนอันตรายใด ๆ เพ่ิมเติมนอกเหนือจากโพลีฮาโลจิเนตไดเบนโซไดออกซิน
และไดเบนโซฟูแรนของสินคาอันตรายประเภท 6.1 หรือสวนประกอบของกลุมบรรจุภัณฑ III
ของสินคาอันตรายประเภท 3, 4.1, 4.2, 4.3, 5.1, 6.1 หรือ 8
(b) ไมม ีลักษณะท่ีเปนอนั ตรายตามท่ีระบุไวใน 2.1.3.5.3 (a) ถงึ (g) และ (i)

มขร. - O - 001 - 2565 มาตรฐานการขนสง สินคา อนั ตรายทางรถไฟ หนา 97

2.1.3.5 สารท่ีมิไดระบุโดยชื่อในตาราง A ของบทท่ี 3.2 ซ่ึงมีลักษณะความเปนอันตรายมากกวาหนึ่งอยาง
และสารละลายหรือของผสมที่ประกอบดวยสารอันตรายหลายอยาง ตองจําแนกประเภทอยูในบัญชี
รายช่ือแบบกลุม (ดู 2.1.2.5) และกลุมการบรรจุของประเภทสินคาอันตรายที่เหมาะสมตามลักษณะ
ความเปน อนั ตรายของสารนน้ั ๆ การจาํ แนกประเภทตามลักษณะความเปน อนั ตรายตองพจิ ารณาดังนี้

2.1.3.5.1 ลักษณะทางกายภาพ ทางเคมี และคุณสมบัติทางสรีระศาสตร (physiological) ตองกําหนดโดยการวัด
หรือการคํานวณ และสาร สารละลายหรือสารผสมตองจําแนกประเภทตามเกณฑท่ีระบุในขอยอย
2.2.x.1 ของสนิ คา อนั ตรายประเภทตา ง ๆ

2.1.3.5.2 หากการพิจารณาน้ันไมสามารถทําไดเพราะไมคุมตอคาใชจายและความพยายาม ก็ไมควรกระทํา
(เชน ของเสียบางชนิด) ดังน้ัน สาร สารละลายหรือสารผสมน้ันตองจําแนกประเภทไวในประเภทสินคา
อนั ตรายทม่ี สี ว นประกอบที่แสดงความเปน อันตรายหลัก

2.1.3.5.3 หากลักษณะความเปนอันตรายของสาร สารละลายหรือสารผสมเขาขายอยในประเภทสินคาอันตราย
มากกวาหน่ึงประเภท หรือกลุมของสารที่แสดงไวดานลางนี้ สาร สารละลายหรอื สารผสม ตองจําแนกให
อยใู นประเภทหรือกลุมของสารตามลกั ษณะความเปน อนั ตรายหลัก ตามลาํ ดับดงั ตอ ไปนี้
(a) วัสดุในสินคาอันตรายประเภท 7 (นอกเหนือจากวัสดุกัมมันตรังสีในหีบหอที่ไดรับการยกเวน
ซ่งึ ความเปนอันตรายหรือคุณสมบัติอ่ืน ๆ มีมากกวา)
(b) สารในสินคา อันตรายประเภท 1
(c) สารในสนิ คา อันตรายประเภท 2
(d) ของเหลวทถ่ี ูกลดความไวในการระเบดิ ในสินคาอนั ตรายประเภท 3
(e) สารและของแข็งท่ที าํ ปฏกิ ริ ยิ าดว ยตวั เองท่ีถูกลดความไวในการระเบดิ ในสนิ คาอันตรายประเภท 4.1
(f) สารดอกไมเพลิงในสินคา อนั ตรายประเภท 4.2
(g) สารในสินคา อันตรายประเภท 5.2
(h) สารในสินคาอันตรายประเภท 6.1 เมื่อใชหลักพิจารณาความเปนพิษจากการสูดดมใหจําแนกอยูใน
กลุมการบรรจุท่ี I (สารที่เปนไปตามเกณฑการจําแนกประเภทของสินคาอันตรายประเภท 8
และมีความเปนพิษทางการหายใจจากฝนุ และละออง (LC50) ท่ีอยูในขอบเขตของกลุมการบรรจุที่ I
และความเปนพิษโดยการกลืนกิน หรือสัมผัสทางผิวหนัง เฉพาะในขอบเขตของกลุมการบรรจุที่ III
หรือตํา่ กวาตองกําหนดใหอ ยูในสนิ คาอันตรายประเภท 8)
(i) สารติดเช้อื ในสินคาอนั ตรายประเภท 6.2

2.1.3.5.4 หากลักษณะความเปนอันตรายของสารเขาขายสินคาอันตรายมากกวาหนึ่งประเภท หรือกลุมของสาร
ท่ีไมอยใน 2.1.3.5.3 สารน้ันตองจําแนกตามกระบวนการเดียวกัน แตการเลือกประเภทสินคาอันตราย
ตอ งใหตรงกบั ลาํ ดับความเปนอันตรายที่แสดงในตาราง 2.1.3.10